shì zhī suǒ zài tiān dì shèng rén bù néng wéi yě
这句话大意是:势之所在,天地圣人不能违也。
shì lái shí jí cuī zhī wèi bì jù huài
这句话大意是:势来时即摧之,未必遽坏;。
shì qù shí jí wǎn zhī wèi bì néng huí
这句话大意是:势去时即挽之,未必能回。
rán ér shèng rén měi yǔ shì wǔ ér bù kěn gān xīn cóng zhī zhě rén shì yí rán yě
这句话大意是:然而圣人每与势忤,而不肯甘心从之者,人事宜然也。
shì rén jiàn lǎo ér shèng wáng zūn zhī
这句话大意是:世人贱老,而圣王尊之;。
shì rén qì yú ér jūn zǐ qǔ zhī
现代白话:世人弃愚,而有德行的人取之;。
shì rén chǐ pín ér gāo shì qīng zhī
这句话大意是:世人耻贫,而高士清之;。
shì rén yàn dàn ér zhì zhě wèi zhī
这句话大意是:世人厌淡,而智者味之;。
shì rén è lěng ér yōu rén bǎo zhī
这句话大意是:世人恶冷,而幽人宝之;。
shì rén báo sù ér yǒu dào zhě shàng zhī
这句话大意是:世人薄素,而有道者尚之。
bēi fū
这句话大意是:悲夫!
shì zhī rén nán yǔ yán yǐ
现代白话:世之人难与言了。
huài shì jiào zhě bú shì huàn guān gōng ān bú shì nóng gōng shāng mào bú shì yá mén shì jǐng bú shì wéi wéi
这句话大意是:坏世教者,不是宦官宫安,不是农工商贸,不是衙门市井,不是囗囗。
gǔ xī shèng shí mín zì bǎo nuǎn zhī wài wú guò qiú zì lì yòng zhī wài wú yì hǎo ān shēn jiā zhī biàn ér bù zì ěr mù zhī yù
这句话大意是:古昔盛时,民自饱暖之外无过求,自利用之外无异好,安身家之便而不恣耳目之欲。
jiā wú qí huò rén wú wán wù yú zhū yù yú shān zé ér bù zhī bǎo yíng jiǎn sī yú xiāng qiè ér bù zhī xiù
这句话大意是:家无奇货,人无玩物,馀珠玉于山泽而不知宝,赢茧丝于箱箧而不知绣。
ǒu xíng yú tú ér zhī guì jiàn zhī děng chuàng jiàn yú xí ér zhī lóng shā zhī lǐ
这句话大意是:偶行于途而知贵贱之等,创见于席而知隆杀之理。
nóng yú sāng má zhī wài wú yì wén shì yú lǐ yì zhī wài
这句话大意是:农于桑麻之外无异闻,士于礼义之外。
wú xiàn tán
这句话大意是:无羡谈;。
gōng qīng dài fū yú quàn shēn xùn dí zhī wài wú bù shū
这句话大意是:公卿大夫于劝深训迪之外无簿书。
zhī guān zhī guì ér bù zhī wèi mín zhī nán
这句话大意是:知官之贵,而不知为民之难;。
zhī pín zhī kě yōu ér bù zhī rén fù zhī kě jí
这句话大意是:知贫之可忧,而不知人富之可嫉。
yè xíng bù yǐ bīng yuǎn xíng bù yǐ hóu shī rén zhě fēi yù qí wǒ dé shī yú rén zhě bù yí qí yù wǒ zhī dé
这句话大意是:夜行不以兵,远行不以糇. 施人者非欲其我德,施于人者不疑其欲我之德。
su xīn hún hún qí shí zhī chūn hu
这句话大意是:诉欣浑浑,其时之春吗?
qí wù zhī pēi niè hu
这句话大意是:其物之胚孽吗?
xū
这句话大意是:吁!
kě xiǎng yě yǐ
这句话大意是:可想也已。
fú xī yǐ qián shì yī jié shì dào qí zhì rèn zhī ér yǐ jǐ wú suǒ yǔ yě
这句话大意是:伏羲以前是一截世道,其治任之而已,己无所与也。
wǔ dì shì yī jié shì dào qí zhì ān zhī ér yǐ bù rǎo mín yě
这句话大意是:五帝是一截世道,其治安之而已,不扰民也。
sān wáng shì yī jié shì dào qí zhì zhèng zhī ér yǐ bù shǐ zòng yě
这句话大意是:三王是一截世道,其治正之而已,不使纵也。
qín yǐ hòu shì yī jié shì dào qí zhì jié zhī ér yǐ yú zhī ér yǐ bù yǐ dé yě
这句话大意是:秦以后是一截世道,其治劫之而已,愚之而已,不以德也。
shì jiè yì bān shì táng yú shí shì jiè lí mín yì bān shì táng yú shí lí mín ér zhì bù gǔ ruò fēi qì huà zhī zuì yě
这句话大意是:世界一般是唐虞时世界,黎民一般是唐虞时黎民,而治不古若,非气化之罪也。
zhōng jí yǔ shǐ jiē kùn jí yǔ hēng jiē
这句话大意是:终极与始接,困极与亨接。
sān huáng shì dào dé shì jiè wǔ dì shì rén yì shì jiè sān wáng shì lǐ yì shì jiè chūn qiū shì wēi lì shì jiè zhàn guó shì zhì qiǎo shì jiè hàn yǐ hòu shì shì lì shì jiè
这句话大意是:三皇是道德世界,五帝是仁义世界,三王是礼义世界,春秋是威力世界,战国是智巧世界,汉以后是势利世界。
shì xiān yī měi shí fú dàn guài shuō wán rì kài shí ér yǐ nóng gōng wèi cūn bǐ
这句话大意是:士鲜衣美食,浮淡怪说、玩日愒时,而以农工为村鄙;。
nǚ fù fěn zān huā yě róng xué tài xiù shǒu lè yóu ér yǐ qín jiǎn wèi xiū rǔ
这句话大意是:女傅粉簪花、冶容学态、袖手乐游,而以勤俭为羞辱;。
guān shèng cóng fēng gōng fán wén rù jié bēn zhú shì tài ér yǐ jiào yǎng wèi yū fǔ
这句话大意是:官盛从丰供、繁文缛节、奔逐世态,而以教养为迂腐。
shì dào kě wèi shāng xīn yǐ
现代白话:世道可为伤心了。
xǐ shā rén shì tài chóu shā rén yě shì tài
这句话大意是:喜杀人是泰,愁杀人也是泰。
tài zhī rén hūn duò chǐ sì tài zhī shì fèi zhuì kuān ba tài zhī fēng fēn huá jiāo jiǎn tài zhī qián rú shàng shuǐ zhī gāo tài zhī shì rú gāo gān zhī dǐng tài zhī hòu rú xià bǎn zhī chē
这句话大意是:泰之人昏惰侈肆,泰之事废坠宽罢,泰之风纷华骄蹇,泰之前如上水之篙,泰之世如高竿之顶,泰之后如下坂之车。
gù fǒu kě yǐ zhì tài tài bì zhì yú fǒu
现代白话:故否能够致泰,泰必至于否。
gù shèng rén yōu tài bù yōu fǒu
这句话大意是:故圣人忧泰不忧否。
fǒu yì zhèn tài nán chí
这句话大意是:否易振,泰难持。
shì zhī shuāi yě bēi yòu jiàn wēi qì gāo zhì sì ér wú shàng zǐ dì bù zhī yǒu fù mǔ fù bù zhī yǒu jiù gū hòu jìn bù zhī yǒu xiān dá shì mín bù zhī yǒu guān shī láng shǔ bù zhī yǒu gōng qīng piān bài jūn shì bù zhī yǒu zhǔ shuài
这句话大意是:世之衰也,卑幼贱微气高志肆而无上,子弟不知有父母,妇不知有舅姑,后进不知有先达,士民不知有官师,郎署不知有公卿,偏稗军士不知有主帅。
mù kōng kōng ér qì bó bó chǐ yú fēn yì ér gǎn yú líng jià
这句话大意是:目空空而气勃勃,耻于分义而敢于陵驾。
wū hū
这句话大意是:呜呼!
shì dào zhì cǐ wèi yǒu bù luàn bù wáng zhě yě
这句话大意是:世道至此,未有不乱不亡者也。
jié wén dù shù shèng rén zhī suǒ yǐ fáng sì yě
这句话大意是:节文度数,圣人之所以防肆也。
wěi lǐ wén bù rú zhēn ài jìng zhēn jiǎn lǜ bù rú wěi lǐ wén
这句话大意是:伪礼文不如真爱敬,真简率不如伪礼文。
wěi lǐ wén yóu zú yǐ chéng tǐ zhēn jiǎn lǜ měi zhì yú yú xián
这句话大意是:伪礼文犹足以成体,真简率每至于逾闲;。
wěi lǐ wén liú ér wèi xiàng gōng tāo tiān zhēn jiǎn lǜ ér wèi lǐ fǎ sǎo dì
这句话大意是:伪礼文流而为象恭滔天,真简率而为礼法扫地。
qī xián bā dá jiǎn lǜ zhī jí yě
这句话大意是:七贤八达,简率之极也。
jǔ shì niú mǎ ér jìn yīn yǐ wáng
这句话大意是:举世牛马而晋因以亡。
jìn shì shì fēng suì shàng jiǎn lǜ
这句话大意是:近世士风祟尚简率;。
dàng rán wú jiǎn jiē jiē
这句话大意是:荡然无检,嗟嗟!
wú mò zhī suǒ zhōng yǐ
现代白话:我莫知所终了。
tiān xià zhī shì dùn kě wèi yě jiàn bù kě wèi yě
这句话大意是:天下之势顿可为也,渐不可为也。
dùn zhī lái yě zhòu zhòu duō wú gēn jiàn zhī lái yě shēn shēn zé nán hàn
这句话大意是:顿之来也骤骤多无根,渐之来也深深则难撼。
dùn zhe lì zài zhōng jiàn zhuó lì zài shǐ
这句话大意是:顿着力在终,渐着力在始。
zào wù yǒu yá ér rén qíng wú yá yǐ yǒu yá zú wú yá shì bì zhēng gù rén rén zhī zú zé tiān xià yǒu yú
这句话大意是:造物有涯而人情无涯,以有涯足无涯,势必争,故人人知足则天下有馀。
zào wù yǒu dìng ér rén xīn wú dìng yǐ wú dìng hàn yǒu dìng shì bì bài
这句话大意是:造物有定而人心无定,以无定撼有定,势必败。
gù rén rén ān fèn zé tiān xià wú shì
这句话大意是:故人人安分则天下无事。
tiān dì yǒu zhēn qì yǒu sì qì
这句话大意是:天地有真气,有似气。
gù yǒu fèng huáng zé yǒu zhāo míng yǒu sù gǔ zé yǒu láng yǒu tù kuí shì kuí yān mài shì mài yě shū shì shū huái lán shì huái zhī lèi
这句话大意是:故有凤皇则有昭明,有粟谷则有稂莠,兔葵似葵,燕麦似麦,野菽似菽,槐蓝似槐之类。
rén yì rán jiē shì qì zhī suǒ zhōng yě
这句话大意是:人亦然皆似气之所锺也。
liù hé shì gè qíng shì jiè wàn wù shēng yú qíng sǐ yú qíng
这句话大意是:六合是个情世界,万物生于情死于情。
zhì rén wú qíng shèng rén tiáo qíng jūn zǐ zhì qíng xiǎo rén zòng qíng
现代白话:至人无情,圣人调情,有德行的人制情,品行较差的人纵情。
biàn mín fēng yì biàn shì fēng nán
这句话大意是:变民风易,变士风难;。
biàn shì fēng yì biàn shì fēng nán
这句话大意是:变士风易,变仕风难。
shì fēng biàn tiān xià zhì yǐ
现代白话:仕风变,天下治了。
gǔ zhī jū guān yě zài xià mín shēn shàng zuò gōng fū
这句话大意是:古之居官也,在下民身上做工夫;。
jīn zhī jū guān yě zài shàng guān yǎn dǐ zuò gōng fū
这句话大意是:今之居官也,在上官眼底做工夫。
gǔ zhī jū guān yě shàng zhèng zhí jīn zhī jū guān yě shàng hú ā
这句话大意是:古之居官也尚正直,今之居官也尚縠阿。
rèn xiá qì zhì jiē xián zhě yě shǐ rén shèng xián shéng mò jiē guāng míng jùn wěi zhī rén
这句话大意是:任侠气质皆贤者也,使人圣贤绳墨,皆光明俊伟之人。
shì jiào bù míng jì fǎ líng tì shǐ cǐ bèi chéng cǐ děng qì xí shuí zhī zuì zāi
现代白话:世教不明,纪法陵替,使此辈成此等气习,谁之罪啊!
shì jiè bì jìng shì wú rú shì jiè suī èr shì zhī jiào zá chū qí jiān ér jì gāng fǎ dù jiào huà fēng sú dōu shì èr dì sān wáng yī pài jiā shù
现代白话:世界毕竟是我儒世界,虽二氏之教杂出其间,而纪纲法度、教化风俗,都是二帝三王一派家数。
jí bǎi jiā jǐng chū zhǐ yào zhǔ pú fēn míng suǒ wèi yuán qì chōng shí jí fēng hán rù jī chuāng yáng zài shēn zhōng fēi wēi zhèng yě
这句话大意是:即百家井出,只要主仆分明,所谓元气充实,即风寒入肌,疮疡在身,终非危症也。
yī zhǒng bù méng yá liù chén bù dì gòu hé xū dù wàn zhòng chéng luó hàn sān qiān
这句话大意是:一种不萌芽,六尘不缔构,何须度万众成罗汉三千?
jiǔ biān wú yí dí sì hǎi wú jiān xióng zhǐ yi xiāo wǔ bīng zhù jīn rén shí èr
这句话大意是:九边无夷狄,四海无奸雄,只宜销五兵铸金人十二。