北史 · 李延寿 · Chapter 15 of 100

列传·卷三

PinyinModern Translation
Size

wèi zhū zōng shì

这句话大意是:魏诸宗室。

shàng gǔ gōng gē luō shén yuán huáng dì zhī zēng sūn yě

这句话大意是:上谷公纥罗,神元皇帝之曾孙也。

chū cóng dào wǔ huáng dì zì dú gū rú hè lán bù yǔ dì jiàn quàn hè lán nè tuī dào wǔ wéi zhǔ

这句话大意是:初从道武皇帝自独孤如贺兰部,与弟建劝贺 兰讷推道武为主。

jí dào wǔ jí dì wèi yǐ yuán lì gōng yǔ jiàn tóng rì cì jué wèi gōng

这句话大意是:及道武即帝位,以援立功,与建同日赐爵为公。

这句话大意是:卒。

zi tí cì jué xiāng chéng gōng hòu jìn jué wèi wáng

这句话大意是:子题,赐爵襄城公,后进爵为王。

jī mù róng lín yú yí tái zhōng liú shǐ hōng

这句话大意是:击慕容麟于义台,中流矢薨。

dì yǐ tài yī lìng yīn guāng wèi shì liáo bù jìn shù fú fǎ

这句话大意是:帝以太医令阴 光为视疗不尽术,伏法。

zi xī xí jiàng jué wèi xiāng chéng gōng zú zèng xiāng chéng wáng

这句话大意是:子悉袭,降爵为襄城公,卒,赠襄城王。

shén yuán hòu yòu yǒu jiàn dé gōng yīng wén zhēn dìng hóu lù bìng shì tài wǔ tè huò fēng jué

这句话大意是:神元后又有建德 公婴文、真定侯陆,并仕太武,特获封爵。

wǔ líng hóu yīn cháng lè wáng shòu lè bìng zhāng dì zhī hòu yě

这句话大意是:武陵侯因、长乐王寿乐,并章帝之后也。

yīn cóng dào wǔ píng zhōng yuán yǐ gōng fēng qǔ nì hóu

这句话大意是:因从道武平中原,以功封曲逆侯。

tài wǔ shí gǎi jué wǔ líng

这句话大意是:太 武时,改爵武陵。

shòu lè wèi xuǎn bù shàng shū nán ān wáng gǎi fēng cháng lè wáng

这句话大意是:寿乐位选部尚书、南安王,改封长乐王。

wén chéng jí wèi shòu lè yǒu yuán lì gōng bài tài zǎi dà dū dū zhōng wài zhū jūn lù shàng shū shì

这句话大意是:文成即位,寿乐有援立 功,拜太宰、大都督中外诸军、录尚书事。

jīn gōng yǔ shàng shū lìng zhǎng sūn kě hóu zhēng quán bìng fú fǎ

这句话大意是:矜功,与尚书令长孙渴侯争权,并伏法。

wàng dū gōng tuí zhāo dì zhī hòu yě

这句话大意是:望都公颓,昭帝之后也。

suí dào wǔ píng zhōng yuán cì jué wàng dū hóu

这句话大意是:随道武平中原,赐爵望都侯。

tài wǔ yǐ tuí měi yí róng jìn zhǐ kě guān shǐ yíng zuǒ zhāo yí yú rú rú jìn jué wèi gōng

这句话大意是:太武以颓美仪容,进止 可观,使迎左昭仪于蠕蠕,进爵为公。

这句话大意是:卒。

qǔ yáng hóu sù yán shùn yáng gōng yù yí dū wáng mù chén bìng huán dì zhī hòu yě

这句话大意是:曲阳侯素延、顺阳公郁、宜都王目辰,并桓帝之后也。

sù yán yǐ xiǎo tǒng cóng dào wǔ zhēng tǎo zhū bù chū dìng bīng zhōu wèi cì shǐ

这句话大意是:素延以小统从道武征讨诸部,初定并州,为刺史。

dào wǔ zhī jīng yú bǎi sì yě bīng zhōu shǒu jiāng fēng dòu zhēn wèi nì sù yán zhǎn zhī

这句话大意是:道武之惊于柏肆也,并州守 将封窦真为逆,素延斩之。

shí dào wǔ yì yù fǔ yuè xīn fù huǐ cān hé zhī zhū ér sù yán shā lù guò duō zuò miǎn guān

这句话大意是:时道武意欲抚悦新附,悔参合之诛,而素延杀戮过多, 坐免官。

zhōng shān píng bài yōu zhōu cì shǐ háo shē fàng yì zuǒ qiān shàng gǔ tài shǒu

这句话大意是:中山平,拜幽州刺史,豪奢放逸,左迁上谷太守。

hòu cì jué qǔ yáng hóu

这句话大意是:后赐爵曲阳侯。

shí dào wǔ liú xīn huáng lǎo yù yǐ chún fēng huà sú

这句话大意是:时道武 留心黄、老,欲以纯风化俗;。

suī shèng yú fú yù jiē qù diāo shì

这句话大意是:虽乘舆服御,皆去雕饰。

sù yán shē chǐ guò dù dì shēn xián zhī jī qí guò yīn zhēng zuò cì sǐ

这句话大意是:素延奢侈过度,帝深衔之, 积其过,因征,坐赐死。

yù shǎo zhōng zhèng kàng zhí

这句话大意是:郁少忠正亢直。

wén chéng shí wèi diàn zhōng shàng shū cì jué shùn yáng gōng

这句话大意是:文成时,位殿中尚书,赐爵顺阳公。

wén chéng bēng yǐ hún zhuān quán yù cóng shùn dé mén rù yù zhū hún

这句话大意是:文成崩,乙浑专权,郁从 顺德门入,欲诛浑。

hún jiǒng bù suì fèng xiàn wén lín cháo

这句话大意是:浑窘怖,遂奉献文临朝。

hòu fù móu shā hún wèi hún suǒ zhū

这句话大意是:后复谋杀浑,为浑所诛。

xiàn wén lù yù zhōng zhèng zhuī zèng shùn yáng wáng shì yuē jiǎn

这句话大意是:献文录郁忠 正,追赠顺阳王,谥曰简。

mù chén wén chéng jí wèi lì shì zhōng shàng shū zuǒ pú yè fēng nán píng gōng

这句话大意是:目辰,文成即位,历侍中、尚书左仆射,封南平公。

yǐ hún móu luàn mù chén shùn yáng gōng móu shā zhī

这句话大意是:乙浑谋乱,目辰、顺阳公 谋杀之。

shì fā mù chén táo miǎn

这句话大意是:事发,目辰逃免。

xiàn wén chuán wèi yǒu dìng cè xūn

这句话大意是:献文传位,有定策勋。

xiào wén jí wèi jìn jué yí dū wáng chú yōng zhōu cì shǐ zhèn cháng ān

这句话大意是:孝文即位,进爵宜都王,除雍州 刺史,镇长安。

yǒu zuì fú fǎ jué chú

这句话大意是:有罪,伏法,爵除。

liù xiū mù dì zhǎng zǐ yě

这句话大意是:六修,穆帝长子也。

shǎo xiōng bèi

这句话大意是:少凶悖。

mù dì wǔ nián qiǎn liù xiū yǔ fǔ xiāng wèi xióng fàn bān jí jī dàn děng jiù liú kūn dì gōng tǒng dà bīng wèi hòu jì

这句话大意是:穆帝五年,遣六修与辅相卫雄、范班及姬淡等救 刘琨,帝躬统大兵为后继。

liú càn jù tū wéi ér zǒu shā shāng shén zhòng

这句话大意是:刘粲惧,突围而走,杀伤甚众。

dì yīn dà liè shòu yáng shān chén yuè pí ròu shān wèi biàn chì

这句话大意是:帝因大猎寿阳山,陈阅 皮肉,山为变赤。

mù dì shǎo zǐ bǐ yán yǒu chǒng yù yǐ wèi hòu

这句话大意是:穆帝少子比延有宠,欲以为后;。

liù xiū chū jū xīn píng chéng ér chù qí mǔ

这句话大意是:六修出居新平城,而黜其母。

liù xiū yǒu huá liú jùn mǎ rì xíng wǔ bǎi lǐ mù dì yù qǔ yǐ gěi bǐ yán

这句话大意是:六 修有骅骝骏马,日行五百里,穆帝欲取以给比延。

hòu liù xiū lái cháo mù dì yòu mìng bài bǐ yán liù xiū bù cóng

这句话大意是:后六修来朝,穆帝又命拜比延, 六修不从。

mù dì nǎi zuò bǐ yán yú jǐ suǒ chéng bù niǎn shǐ rén dǎo cóng chū yóu

这句话大意是:穆帝乃坐比延于己所乘步辇,使人导从出游。

liù xiū wàng jiàn yǐ wéi mù dì yè fú lù zuǒ

这句话大意是:六修望见,以为穆帝,谒 伏路左;。

jí zhì nǎi shì bǐ yán cán nù ér qù

这句话大意是:及至,乃是比延,惭怒而去。

mù dì nù fá zhī

这句话大意是:穆帝怒,伐之。

dì jūn bù lì liù xiū shā bǐ yán

这句话大意是:帝军不利,六修杀比延。

dì gǎi fú wēi xíng rén jiān yǒu jiàn fù rén shi dì suì bào bēng

这句话大意是:帝 改服微行人间,有贱妇人识帝,遂暴崩。

huán dì zǐ pǔ gēn xiān shǒu yú wài wén nán lái fù miè zhī

这句话大意是:桓帝子普根先守于外,闻难来赴,灭之。

jí yáng nán bǐ gàn jiāng xià gōng lǚ bìng dào wǔ zú dì yě

这句话大意是:吉阳男比干、江夏公吕,并道武族弟也。

bǐ gàn yǐ sī wèi jiān tǎo bái jiàn dīng líng yǒu gōng cì jué jí yáng nán

这句话大意是:比干以司卫监讨白涧丁零有功,赐爵 吉阳男。

hòu wèi nán dào dōu jiāng zhàn méi

这句话大意是:后为南道都将,战没。

lǚ yǐ jūn gōng fēng jiāng xià gōng wèi wài dōu dà guān dà jiàn zūn zhòng

这句话大意是:吕以军功封江夏公,位外都大官,大见尊重。

zú zèng jiāng xià wáng péi zàng jīn líng

这句话大意是:卒, 赠江夏王,陪葬金陵。

gāo liáng wáng gū píng wén huáng dì zhī dì sì zǐ yě

这句话大意是:高凉王孤,平文皇帝之第四子也。

duō cái yì yǒu zhì lüè

这句话大意是:多才艺,有志略。

liè dì zhī qián yuán nián guó yǒu nèi nán zhāo chéng rú xiāng guó

这句话大意是:烈帝之前元年,国有内难, 昭成如襄国。

hòu liè dì lín bēng gù mìng yíng lì zhāo chéng

这句话大意是:后烈帝临崩,顾命迎立昭成。

jí bēng qún chén xián yǐ xīn yǒu dà gù zhāo chéng lái wèi kě guǒ yi lì zhǎng jūn

这句话大意是:及崩,群臣咸以新有大故,昭成来未可 果,宜立长君。

cì dì qū gāng měng duō biàn bù rú gū zhī kuān hé róu shùn

这句话大意是:次弟屈刚猛多变,不如孤之宽和柔顺。

yú shì dà rén liáng gài děng shā qū gòng tuī gū

这句话大意是:于是大人梁盖等杀屈,共推 孤。

bù kěn nǎi zì yì yè fèng yíng qǐng shēn liú wèi zhì shí jì lóng yì ér cóng zhī

这句话大意是:不肯,乃自诣邺奉迎,请身留为质,石季龙义而从之。

zhāo chéng jí wáng wèi nǎi fēn guó bàn bù yǐ yǔ zhī

这句话大意是:昭成即王位,乃分国半 部以与之。

hōng

这句话大意是:薨。

zi jīn shī zhí huái nù gòu shí jūn wèi nì sǐ yú cháng ān

这句话大意是:子斤,失职怀怒,构寔君为逆,死于长安。

dào wǔ shí yǐ gū xūn gāo zhuī fēng gāo liáng wáng shì yuē shén wǔ

这句话大意是:道武时,以孤勋高,追封高凉王, 谥曰神武。

jīn zǐ zhēn lè pín yǒu zhàn gōng hòu xí zǔ fēng

这句话大意是:斤子真乐,频有战功,后袭祖封。

míng yuán chū gǎi fēng píng yáng wáng

这句话大意是:明元初,改封平阳王。

hōng

这句话大意是:薨。

zi lǐ xí běn jué gāo liáng wáng

这句话大意是:子礼,袭本爵高凉王。

hōng shì yì wáng

这句话大意是:薨,谥懿王。

zi nà xí jué bài zhōng dōu dà guān xiāo měng shàn gōng zhàn

这句话大意是:子那,袭爵,拜中都大官,骁猛善攻战。

zhèng píng chū zuò shì fú fǎ

这句话大意是:正平初,坐事伏法。

xiàn wén jí wèi zhuī nà gōng mìng zi gē shào fēng

这句话大意是:献文即位,追那 功,命子纥绍封。

hōng

这句话大意是:薨。

zi dà cáo xìng yuàn zhí

这句话大意是:子大曹,性愿直。

xiào wén shí zhū wáng fēi dào wǔ zǐ sūn zhě lì jiàng jué wèi gōng

这句话大意是:孝文时,诸王非道武子孙者,例降爵为公。

yǐ dà cáo xiān shì ràng guó gōng zhòng gāo zǔ zhēn lè xūn zhe qián cháo gǎi fēng tài yuán jùn gōng

这句话大意是:以大曹先世让国 功重,高祖真乐勋著前朝,改封太原郡公。

zú wú zi guó chú

这句话大意是:卒,无子,国除。

xuān wǔ yòu yǐ dà cáo cóng xiōng zi hóng wēi shào

这句话大意是:宣武又以大曹从兄子 洪威绍。

gōng qiān hào xué wèi yǐng chuān tài shǒu yǒu zhèng jī

这句话大意是:恭谦好学,为颍川太守,有政绩。

xiào jìng chū zài yǐng chuān jù zhòng yīng xī wèi qí shén wǔ qiǎn jiāng tǎo píng zhī

这句话大意是:孝静初,在颍川聚众应西魏,齐神武遣 将讨平之。

lǐ dì líng tài wǔ cì jué xiāng yì nán jìn jué wèi zi

这句话大意是:礼弟陵,太武赐爵襄邑男,进爵为子。

这句话大意是:卒。

zi guī wèi róu xuán zhèn sī mǎ

这句话大意是:子瑰,位柔玄镇司马。

guī zi zhì zì kǒng què xiào wén mò yǐ jūn gōng cì jué jìn yáng nán

这句话大意是:瑰子鸷,字孔雀,孝文末,以军功赐爵晋阳男。

wǔ tài yuán nián ěr zhū róng zhì hé yīn shā lù cháo shì shí zhì yǔ róng gòng dēng gāo zhǒng fǔ ér guān zhī

现代白话:武泰元 年,你朱荣至河阴,杀戮朝士,时鸷与荣共登高冢,俯而观之。

zì cǐ hòu yǔ róng hé

这句话大意是:自此后,与荣合。

yǒng ān chū fēng huà shān wáng

这句话大意是:永安初,封华山王。

zhuāng dì jì shā ěr zhū róng cóng zǐ zhào wéi luàn

现代白话:庄帝既杀你朱荣,从子兆为乱。

dì yù lǜ zhū jūn qīn tǎo ér zhì yǔ zhào yīn tōng nǎi quàn dì yuē huáng hé wàn rèn nìng kě zú dù

这句话大意是:帝欲率诸军亲讨,而鸷与兆阴 通,乃劝帝曰:“黄河万仞,宁可卒度?

dì suì zì ān

这句话大意是:”帝遂自安。

jí zhào rù diàn zhì yòu yuē zhǐ wèi bīng

这句话大意是:及兆入殿,鸷又约止卫兵。

dì jiàn bī jīng yì pò jiē yóu zhì zhī móu

这句话大意是:帝见逼,京邑破,皆由鸷之谋。

xiào jìng chū rù wèi dà sī mǎ jiā shì zhōng

这句话大意是:孝静初,入为大司马,加侍中。

zhì róng mào kuí zhuàng yāo dài shí wéi yǒu wǔ yì

这句话大意是:鸷容貌魁壮,腰带 十围,有武艺。

mù nè shǎo yán xìng fāng hòu měi xi zhí shěng tà suī shǔ yuè bù jiě yī guān

这句话大意是:木讷少言,性方厚,每息直省闼,虽暑月不解衣冠。

céng yú shì zhōng gāo yuè zhī xí xián yáng wáng tǎn shì lì shǐ jiǔ zhòng jiē xià zhī

这句话大意是:曾于侍中高岳 之席,咸阳王坦恃力使酒,众皆下之。

tǎn wèi zhì yuē kǒng què lǎo wǔ guān hé yīn de wáng

这句话大意是:坦谓鸷曰:“孔雀老武官,何因得王?

zhì dá yuē zhǎn fǎn rén yuán shì xǐ shǒu shì yǐ de zhī

这句话大意是:”鸷 答曰:“斩反人元礻喜首,是以得之。

zhòng jiē shī sè zhì yí rán rú gù

这句话大意是:”众皆失色,鸷怡然如故。

xīng hé sān nián hōng zèng jiǎ huáng yuè shàng shū lìng sī tú gōng

这句话大意是:兴和三年,薨, 赠假黄钺、尚书令、司徒公。

zi dà qì xí jué

这句话大意是:子大器,袭爵。

hòu yǔ yuán jǐn móu hài qí wén xiāng jiàn hài

这句话大意是:后与元瑾谋害齐文襄,见害。

gū sūn dù dào wǔ chū cì jué sōng zī hòu wèi bǐ bù shàng shū

这句话大意是:孤孙度,道武初,赐爵松滋侯, 位比部尚书。

这句话大意是:卒。

zi yǐ jīn xí jué xiāng yáng hóu

这句话大意是:子乙斤,袭爵襄阳侯。

xiàn wén chóng jiù chǐ bài wài dōu dà guān shén yōu zhòng

这句话大意是:献文崇旧齿,拜外都大官,甚优重。

这句话大意是:卒。

zǐ píng zì chǔ guó xí shì jué sōng zī hòu yǐ jūn gōng cì ài líng nán

这句话大意是:子平,字楚国,袭世爵松滋侯,以军功赐艾陵男。

这句话大意是:卒。

zi cháng xiào wén shí xí jué sōng zī hòu lì jiàng hóu cì ài líng bó

这句话大意是:子苌,孝文时,袭爵松滋侯,例降侯,赐艾陵伯。

cháng xìng gāng yì suī yǒu jí qìng shì wèi cháng kāi kǒu ér xiào

这句话大意是:苌性刚毅,虽有吉庆事,未 尝开口而笑。

xiào wén qiān dū cháng yǐ dài yǐn liú zhèn chú huái shuò zhèn dōu dà jiāng

这句话大意是:孝文迁都,苌以代尹留镇,除怀朔镇都大将。

yīn bié cì cháng jiǔ suī bài yǐn ér yán sè bù tài

这句话大意是:因别,赐苌酒,虽拜饮 而颜色不泰。

dì yuē wén gōng yī shēng bù xiào jīn fāng gé shān dāng wèi zhèn xiào

这句话大意是:帝曰:“闻公一生不笑,今方隔山,当为朕笑。

jìng bù néng de

这句话大意是:”竟不能得。

dì yuē wǔ xíng zhī qì piān yǒu suǒ bù rù

这句话大意是:帝曰: “五行之气,偏有所不入;。

liù hé zhī jiān yì hé shì bù yǒu

这句话大意是:六合之间,亦何事不有!

zuǒ yòu jiàn zhě wú bù bǎ wàn dà xiào

这句话大意是:”左右见者,无不把腕大笑。

xuān wǔ shí wèi běi zhōng láng jiàng dài hé nèi tài shǒu

这句话大意是:宣武时,为北中郎将,带河内太守。

cháng yǐ hé qiáo chuán huán lù xiá bù biàn xíng lǚ yòu qiū shuǐ fàn zhǎng nián cháng pò huài nǎi wèi chuán lù

这句话大意是:苌以河桥船𫄠路狭,不便行旅,又秋水泛涨, 年常破坏,乃为船路。

suì guǎng mù kōng chē cóng jīng chū zhě lǜ lìng shū shí yī shuāng lèi yǐ wéi àn

这句话大意是:遂广募空车从京出者,率令输石一双,累以为岸。

qiáo kuò lái wǎng biàn lì

这句话大意是:桥阔,来 往便利。

jìn qiáo zhū jùn wú fù láo rǎo gōng sī lài zhī

这句话大意是:近桥诸郡,无复劳扰,公私赖之。

lì wèi dù zhī shàng shū shì zhōng yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:历位度支尚书、侍中、雍州刺史。

zú shì yuē chéng

这句话大意是:卒, 谥曰成。

cháng zhōng nián yǐ hòu guān wèi wēi dá nǎi zì zūn jù guī mén wú lǐ kūn jì bù mù xìng yòu tān nüè lùn zhě bǐ zhī

这句话大意是:苌中年以后,官位微达,乃自尊倨,闺门无礼,昆季不穆,性又贪虐,论 者鄙之。

cháng zi zi huá zì fú róng xí jué

这句话大意是:苌子子华,字伏荣,袭爵。

xiào zhuāng chū chú qí zhōu cì shǐ

这句话大意是:孝庄初,除齐州刺史。

xiān shì zhōu jìng shù jīng fǎn nì xíng gǎo zhī luàn rén bù zì bǎo

这句话大意是:先是,州境数经反逆,邢杲 之乱,人不自保。

ér zi huá fǔ jí háo yòu wěi zhī guǎn yuè zhòng jiē gǎn yuè jìng nèi tiè rán

这句话大意是:而子华抚集豪右,委之管籥,众皆感悦,境内帖然。

ér xìng shén biǎn jí dāng qí jí yě kǒu bù zé yán shǒu zì chuí jī

这句话大意是:而性甚褊急, 当其急也,口不择言,手自捶击。

zhǎng shǐ zhèng zi chén zi huá qīn yǒu yě

这句话大意是:长史郑子湛,子华亲友也。

jiàn wǔ mà suì jí qù zhī

这句话大意是:见侮骂,遂即去之。

zi huá suī zì huǐ lì zhōng bù néng gǎi

这句话大意是:子华虽自悔厉,终不能改。

zài guān bù wéi jiǎo jié zhī xíng fán yǒu kuì zèng zhě cí duō shòu shǎo gù rén bù yàn qí qǔ

这句话大意是:在官不为矫洁之行,凡有馈赠者,辞多受少,故人不厌 其取。

jū yù xùn qiú wu jiā rén shù qí rén shù bēi sòng dé

这句话大意是:鞫狱讯囚,务加仁恕,齐人树碑颂德。

hòu chú jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:后除济州刺史。

ěr zhū zhào zhī rù luò yě qí zhōu chéng rén zhào luò zhōu zhú cì shǐ dān yáng wáng xiāo zàn biǎo jǐ nán tài shǒu fáng shì dá shè xíng zhōu shì

现代白话:你朱兆之入洛也,齐 州城人赵洛周逐刺史,丹杨王萧赞表济南太守房士达摄行州事。

luò zhōu zi yuán xiǎn xiān suí zi huá zài jì zhōu yāo lù gǎi biǎo qǐng zi huá fù wèi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:洛周子元显先随子 华在济州,邀路改表,请子华复为济州刺史。

zi huá mǔ fáng shì céng jiù qīn rén yǐn shí yè hái dà tǔ rén yǐ wéi zhòng dú mǔ shén yōu jù

这句话大意是:子华母房氏曾就亲人饮食,夜还,大 吐,人以为中毒,母甚忧惧。

zi huá suì jū tǔ jǐn dàn zhī qí mǔ nǎi ān

这句话大意是:子华遂掬吐尽啖之,其母乃安。

xún yǐ mǔ yōu hái dōu

这句话大意是:寻以母忧还都。

xiào jìng chū chú nán yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:孝静 初,除南兖州刺史。

dì zǐ sī tōng shǐ guān xī cháo tíng shǐ yòu wèi jiāng jūn guō qióng shōu zhī

这句话大意是:弟子思通使关西,朝廷使右卫将军郭琼收之。

zi sī wèi qióng pū yuē sù kě jiàn shā hé wéi jiǔ zhí guó shì

这句话大意是:子思谓琼仆曰: “速可见杀,何为久执国士?

zi huá wèi zi sī yuē yóu rǔ cū shū lìng wǒ rú cǐ

现代白话:”子华谓子思曰:“由你粗疏,令我如此!

tóu kòu chuáng tì qì bù zì shèng

这句话大意是:”头叩床, 涕泣不自胜。

zi sī yǐ shǒu lǚ xū gù wèi zi huá yuē jūn è tǐ qì

这句话大意是:子思以手捋须,顾谓子华曰:“君恶体气。

xún yǔ zi sī jù cì sǐ yú mén xià wài shěng

这句话大意是:”寻与子思俱赐死于门下 外省。

zi sī zì zhòng niàn xìng gāng bào héng yǐ zhōng liè zì xǔ

这句话大意是:子思,字众念,性刚暴,恒以忠烈自许。

yuán tiān mù dāng cháo quán yǐ qīn cóng jiàn wèi yù shǐ zhōng wèi

这句话大意是:元天穆当朝权,以亲从荐为御史中尉。

xiān shì jiān shàng shū pú yè yuán shùn zòu yǐ shàng shū bǎi kuí zhī běn zhì yú gōng shì bù yīng wèi sòng yù shǐ

这句话大意是:先是,兼尚书仆射元顺奏,以尚书百揆之本,至于公事,不应为送御史。

zhì zi sī zòu yuē

这句话大意是:至子思, 奏曰:。

àn yù shǐ lìng wén zhōng wèi dū sī bǎi liáo shū shì yù shǐ jiū chá jìn nèi

这句话大意是:案《御史令》文:“中尉督司百寮,书侍御史纠察禁内。

yòu yún zhōng wèi chū xíng chē fú qián qū chú dào yī lǐ wáng gōng bǎi bì bì lù

这句话大意是:”又云“中尉出行, 车辐前驱,除道一里,王公百辟避路。

shí jīng sì dì qián hòu zhōng wèi èr shí xǔ rén fèng yǐ zhōu xuán wèi zēng zàn fèi fǔ sì tái shěng bìng cóng cǐ lìng

这句话大意是:”时经四帝,前后中尉二十许人,奉以周旋, 未曾暂废,府寺台省并从此令。

wéi sù zōng zhī shì wèi lín táo jǔ āi gù jiān shàng shū zuǒ pú yè chén shùn bù kěn yǔ míng yòu bù sòng bù

这句话大意是:唯肃宗之世为临洮举哀,故兼尚书左仆射臣顺不肯 与名,又不送簿。

gù zhōng wèi chén lì dào yuán jǔ ér zòu zhī ér shùn fù qǐ yún shàng shū bǎi kuí zhī běn lìng pú nà yán zhī guì bù yí xià lì zhōng wèi sòng míng yù shǐ

这句话大意是:故中尉臣郦道元举而奏之,而顺复启云:“尚书百揆之本,令仆 纳言之贵,不宜下隶中尉,送名御史。

xún yì méng chì tīng rú qí zòu

这句话大意是:”寻亦蒙敕,听如其奏。

cóng cǐ qì jīn shǐ wú zhǔn yī

这句话大意是:从此迄今,使无准 一。

chén chū shàng tái jù jiàn qí shì yì yù shēn qǐng jué yì dàn yǐ quán jiān sī wèi yí biàn ěr

现代白话:臣初上台,具见其事,意欲申请决议,但以权兼斯,未宜便你。

rì fù yī rì suì lì yán liáng

这句话大意是:日复一日,遂 历炎凉。

qù yuè shuò dàn tái yí shàng shū suǒ yīng cháo míng zhàng ér shěng jī liú bù sòng

这句话大意是:去月朔旦,台移尚书,索应朝名帐,而省稽留不送。

xún fù yí cuī bìng zhǔ lì hū wèi shàng shū láng zhōng péi xiàn bó hòu zhù yún àn jiù shì yù shǐ zhōng wèi féng tái láng yú fù dào zhōng wèi xià chē zhí bǎn láng zhōng chē shàng jǔ shǒu lǐ zhī yǐ cǐ ér yán míng fēi dí tǐ

这句话大意是:寻复移催并主吏,忽为尚 书郎中裴献伯后注云:“案旧事,御史中尉逢台郎于复道,中尉下车执板,郎中车 上举手礼之,以此而言,明非敌体。

chén jì jiàn cǐ shēn wéi guài è lǚ shěng èr sān wèi jiě suǒ yǐ

这句话大意是:”臣既见此,深为怪愕,旅省二三,未解所以。

zhèng wèi dōu shěng bié bèi xīn shì gǎi yì gāo zǔ jiù mìng jí qiǎn yí wèn shì hé suǒ yī

这句话大意是:正谓都省别被新式,改易高祖旧命,即遣移问,事何所依。

yòu huò shàng shū láng zhōng wáng yuán xù bào chū cài shì hàn guān shì fēi chuān záo

这句话大意是:又获尚书郎中王元旭报: “出蔡氏《汉官》,似非穿凿。

shǐ zhī péi wáng yì guī huài diǎn mó liǎng rén xīn yù zì jiǎo

这句话大意是:”始知裴、王亦规坏典谟,两人心欲自矫。

chén àn hàn shū xuān bǐng chuán yún zhào zhēng bǐng wèi yù shǐ zhōng chéng yǔ sī lì xiào wèi shàng shū lìng jù huì diàn tíng bìng zhuān xí ér zuò jīng shī hào zhī wèi sān dú zuò

这句话大意是:臣案《汉书宣秉传》云,诏征秉为御史中丞,与司隶校尉、尚书令俱会殿廷, 并专席而坐,京师号之为三独坐。

yòu xún wèi shū cuī yǎn chuán jìn wén yáng fu gǔ chuán jiē yún jì wèi zhōng chéng bǎi liáo zhèn sǒng

这句话大意是:又寻《魏书崔琰传》、晋文阳《傅嘏传》,皆云 既为中丞,百寮震悚。

yǐ cǐ ér yán zé zhōng chéng bù yī shěng láng gài yǐ jiǔ yǐ

现代白话:以此而言,则中丞不揖省郎,盖已久了。

xiàn tái bù shǔ dōu zuò yì fēi jīn rì

这句话大意是:宪台不属都坐,亦 非今日。

yòu xún zhí lìng yún cháo huì shī shí jí jiā tán jiū

这句话大意是:又寻《职令》云:“朝会失时,即加弹纠。

zé bǎi guān bù zhàng yīng sòng shàng tái zhuó rán míng yǐ

现代白话:”则百官簿帐应送上台,灼然 明了。

yòu huáng tài zǐ yǐ xià wéi fàn xiàn zé jiē de jiū chá zé lìng pú cháo míng yi fù yù shǐ yòu yì zhāng yǐ

现代白话:又皇太子以下违犯宪则,皆得纠察,则令仆朝名宜付御史,又亦彰了。

bù fù míng zhì pǐ zāng hé yàn

这句话大意是:不付 名至,否臧何验?

chén shùn zhuān zhí wèi wèi píng tōng

这句话大意是:臣顺专执,未为平通;。

xiān cháo qǔ suì qǐ shì zhèng fǎ

这句话大意是:先朝曲遂,岂是正法!

jǐn àn shàng shū láng zhōng chén péi xiàn bó wáng yuán xù děng wàng bān shì liú zǎo cān qīng huàn qīng nòng duǎn zhá fěi rán ruò sī gǒu zhí yì duān hū yān zhì cǐ

现代白话:谨案尚书郎中臣裴 献伯、王元旭等望班士流,早参清宦,轻弄短札,斐然若斯,苟执异端,忽呢至此。

cǐ ér bù gāng jiāng huī cháo lìng

这句话大意是:此而不纲,将隳朝令。

qǐng yǐ jiàn shì miǎn xiàn bó děng suǒ jū guān fù fǎ kē chǔ

这句话大意是:请以见事免献伯等所居官,付法科处。

shàng shū nà yán zhī běn lìng pú bǎi kuí zhī yào tóng bǐ fú xū zhù cí guāi shī yi míng shǒu cóng jié jí qí zuì

这句话大意是:尚书纳言之本,令仆 百揆之要,同彼浮虚,助兹乖失,宜明首从,节级其罪。

zhào yuē guó yì zhèng bù kě jù zhī gǔ shì

这句话大意是:诏曰:“国异政,不可据之古事。

fù sī jiǎn gāo zǔ jiù gé tuī chǔ dé shī yǐ wén

这句话大意是:付司检高祖旧格,推处得失以闻。

xún cóng zǐ sī zòu réng wèi yuán tiān mù suǒ fèn suì tíng

这句话大意是:”寻从子 思奏,仍为元天穆所忿,遂停。

yuán hào zhī bài fēng ān dìng xiàn zǐ

这句话大意是:元颢之败,封安定县子。

xiào jìng shí wèi shì zhōng ér sǐ

这句话大意是:孝静时,位侍中而死。

cháng dì zhēn zì jīn què xí jué ài líng nán

这句话大意是:苌弟珍,字金雀,袭爵艾陵男。

xuān wǔ shí qǔ shì gāo zhào suì wèi dì chǒng nì

这句话大意是:宣武时,曲事高肇,遂为帝宠昵。

péng chéng wáng xié zhī sǐ zhēn lǜ zhuàng shì hài zhī

这句话大意是:彭城王勰之 死,珍率壮士害之。

hòu zú yú shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:后卒于尚书左仆射。

píng dì cháng shēng wèi yóu jī jiāng jūn zú

这句话大意是:平弟长生,位游击将军,卒。

xiào zhuāng shí yǐ zi tiān mù guì shèng zèng sī kōng

这句话大意是:孝庄时,以子天穆贵盛,赠司空。

tiān mù xìng hé hòu měi xíng mào shè yǒu néng míng

这句话大意是:天穆性和厚, 美形貌,射有能名。

liù zhèn zhī luàn shàng shū lìng li chóng guǎng yáng wáng shēn běi tǎo tiān mù yǐ tài wèi shǐ láo zhū jūn

这句话大意是:六镇之乱,尚书令李崇、广阳王深北讨,天穆以太尉使劳诸军。

lù chū xiù róng jiàn ěr zhū róng shēn xiāng jié tuō yuē wèi xiōng dì

现代白话:路出秀容,见你朱荣,深相结讬,约为兄弟。

wèi jǐ gǎi shòu bié jiāng fù xiù róng wèi róng fù xīn chú bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:未几,改授别将,赴秀容,为荣腹心, 除并州刺史。

jí róng fù luò tiān mù cān qí shǐ móu

这句话大意是:及荣赴洛,天穆参其始谋。

zhuāng dì jiàn zuò chú tài wèi fēng shàng dǎng wáng zhēng fù jīng shī

这句话大意是:庄帝践阼,除太尉,封上党王,征赴京师。

hòu zēng fēng tōng qián sān wàn hù

这句话大意是:后增封,通前三万户。

xún jiān guó shǐ lù shàng shū shì kāi fǔ shì xí bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻监国史,录尚书事,开府,世袭并州刺史。

chū dù luò zhōu xiān yú xiū lǐ wèi kòu yíng jì zhū zhōu rén duō bì luàn nán xiàng

这句话大意是:初,杜洛周、鲜于修礼为寇,瀛、冀诸州人多避乱南向。

yōu zhōu qián běi píng fǔ zhǔ bù hé jiān xíng gǎo yōng lǜ bù qū tún jù mào chéng yǐ jù luò zhōu gé róng chuí jiāng sān zài

这句话大意是:幽州前北平府主簿河 间邢杲拥率部曲,屯据鄚城,以拒洛周、葛荣,垂将三载。

jí guǎng yáng wáng shēn děng bài hòu gǎo nán dù jū qīng zhōu běi hǎi jiè

这句话大意是:及广阳王深等败后,杲 南度,居青州北海界。

líng tài hòu zhào liú rén suǒ zài jiē zhì mìng shǔ jùn xiàn xuǎn háo yòu wèi shǒu lìng yǐ fǔ zhèn zhī

这句话大意是:灵太后诏流人所在皆置,命属郡县,选豪右为守令以抚镇之。

shí qīng zhōu cì shǐ yuán shì jùn biǎo zhì xīn ān jùn yǐ gǎo wèi tài shǒu wèi bào

这句话大意是:时青州刺史元世俊表置新安郡,以杲为太守,未报。

huì tái shēn xiū jiǎn shòu jùn xiàn yǐ gǎo cóng zǐ zi yáo zī yìn jū qián nǎi shòu hé jiān tài shǒu

这句话大意是:会台申休简授郡县,以杲从子 子瑶资荫居前,乃授河间太守。

gǎo shēn chǐ hèn yú shì suì fǎn

这句话大意是:杲深耻恨,于是遂反。

suǒ zài liú rén xiān wèi tǔ rén líng hū wén gǎo qǐ nì lǜ lái cóng zhī xún shuò zhī jiān zhòng yú shí wàn

这句话大意是:所在流人,先为土人陵忽, 闻杲起逆,率来从之,旬朔之间,众逾十万。

xiān shì hé nán rén cháng xiào hé běi rén hǎo shí yú yè gù qí rén hào zhī wèi tà yú zéi

这句话大意是:先是,河南人常笑河北人好食榆叶, 故齐人号之为“沓榆贼”。

gǎo dōng lüè guāng zhōu jǐn hǎi ér hái yòu pò dū du li shū rén jūn

这句话大意是:杲东掠光州,尽海而还,又破都督李叔仁军。

zhào tiān mù yǔ qí shén wǔ tǎo dà pò zhī

这句话大意是:诏天穆 与齐神武讨,大破之。

gǎo nǎi qǐng xiáng chuán sòng jīng shī zhǎn zhī

这句话大意是:杲乃请降,传送京师斩之。

shí yuán hào chéng xū xiàn xíng yáng

这句话大意是:时元颢乘虚陷荥阳。

tiān mù wén zhuāng dì běi xún zì bì gōng lěi běi dù huì chē jià yú hé nèi

这句话大意是:天穆闻庄帝北巡,自毕公垒北度,会车驾于河内。

ěr zhū róng yǐ tiān shí yán rè yù hái shī

现代白话:你朱荣 以天时炎热,欲还师。

tiān mù kǔ zhí bù kě róng nǎi cóng zhī

这句话大意是:天穆苦执不可,荣乃从之。

zhuāng dì hái gōng jiā tài zǎi yǔ bǎo gǔ chuī zēng yì tōng qián qī wàn hù

这句话大意是:庄帝还宫,加太宰、羽葆鼓吹, 增邑通前七万户。

tiān mù yǐ shū shǔ běn wú dé wàng píng jiè ěr zhū jué wèi lóng jí dāng shí

现代白话:天穆以疏属,本无德望,凭藉你朱,爵位隆极当时。

xūn zhuó cháo yě wáng gōng yǐ xià měi dàn yíng mén

这句话大意是:熏灼朝野,王公已下每旦 盈门;。

shòu nà cái huò zhēn bǎo chōng jī

这句话大意是:受纳财货,珍宝充积。

ér kuān róu róng wù bù shèn jiàn jì yú shí

这句话大意是:而宽柔容物,不甚见忌于时。

zhuāng dì yǐ qí róng dǎng wài shì yōu chǒng zhào tiān mù chéng chē mǎ chū rù dà sī mǎ mén

这句话大意是:庄帝以其荣党,外示优 宠,诏天穆乘车马出入大司马门。

tiān mù yǔ róng xiāng yǐ róng dǎng yǐ xiōng lǐ shì zhī

这句话大意是:天穆与荣相倚,荣党以兄礼事之。

shì lóng děng suī róng zi zhí wèi yù yǐ zhòng tiān mù céng yán qí shī róng jí jiā zhàng qí xiāng qīn rèn rú cǐ

这句话大意是:世隆等虽荣子 侄,位遇已重,天穆曾言其失,荣即加杖,其相亲任如此。

zhuāng dì nèi wèi è zhī yǔ róng tóng shí jiàn shā

这句话大意是:庄帝内畏恶之,与荣同 时见杀。

jié mǐn chū zèng chéng xiàng zhù guó dà jiàng jūn yōng zhōu cì shǐ jiǎ huáng yuè shì yuē wǔ zhāo

这句话大意是:节闵初,赠丞相、柱国大将军、雍州刺史、假黄钺,谥曰武昭。

zi yǎn xí měi cái mào wèi dōu guān shàng shū

这句话大意是:子俨袭, 美才貌,位都官尚书。

jí qí shòu shàn wén chì zhào jiǎ bìng suì bù ér zú

这句话大意是:及齐受禅,闻敕召,假病,遂怖而卒。

xī hé gōng dūn píng wén dì zhī zēng sūn yě

这句话大意是:西河公敦,平文帝之曾孙也。

dào wǔ chū cóng zhēng míng guān zhū jiāng

这句话大意是:道武初,从征,名冠诸将。

hòu cóng zhēng zhōng shān suǒ xiàng wú qián

这句话大意是:后从征中山,所向无 前。

míng yuán shí bài zhōng dōu dà guān

这句话大意是:明元时,拜中都大官。

tài wǔ shí jìn jué xī hé gōng chǒng yù mí dǔ

这句话大意是:太武时,进爵西河公,宠遇弥笃。

zú zi bō xí

这句话大意是:卒,子拨袭。

sī tú shí píng wén dì zhī xuán sūn yě

这句话大意是:司徒石,平文帝之玄孙也。

yǒu dǎn lüè

这句话大意是:有胆略。

cóng tài wǔ nán tǎo zhì guā bù shān

这句话大意是:从太武南讨,至瓜步山。

wèi shàng shū lìng yōng zhōu cì shǐ lì běi bù shì láng huá zhōu cì shǐ

这句话大意是:位尚书令、雍州 刺史,历北部侍郎、华州刺史。

wǔ wèi jiāng jūn wèi liè dì zhī dì sì zǐ yě

这句话大意是:武卫将军谓,烈帝之第四子也。

kuān yǎ yǒu jiàng lüè

这句话大意是:宽雅有将略。

cháng cóng dào wǔ zhēng tǎo yǒu gōng chú wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:常从道武征讨,有功,除武卫将 军。

zi wū zhēn lǚ lì jué rén suí dào wǔ zhēng fá lǚ yǒu zhàn gōng guān zhì jù lù tài shǒu

这句话大意是:子乌真,膂力绝人,随道武征伐,屡有战功,官至钜鹿太守。

zi xìng dōu cōng mǐn gāng yì

这句话大意是:子兴都,聪敏刚 毅。

wén chéng shí wèi hé jiān tài shǒu cì jué lè chéng zi

这句话大意是:文成时,为河间太守,赐爵乐城子。

wéi zhèng yán měng bǎi xìng dàn zhī

这句话大意是:为政严猛,百姓惮之。

xiàn wén chū yǐ zi pī guì zhòng jìn jué lè chéng hóu

这句话大意是:献文初,以子丕贵 重,进爵乐城侯。

xiè lǎo guī jiā dì yì lǐ zhī cì jǐ zhàng fú wù zhì shàn yú dì

这句话大意是:谢老归家,帝益礼之,赐几杖服物,致膳于第。

qí qī lóu shì wèi dōng yáng wáng tài fēi

这句话大意是:其妻娄氏,为东 阳王太妃。

zú zhuī zèng dìng zhōu cì shǐ hé jiān gōng shì yuē xuān

这句话大意是:卒,追赠定州刺史、河间公,谥曰宣。

zi tí xí gōng hóu jué

这句话大意是:子提,袭公侯爵。

tí dì pī tài wǔ shí cóng jià lín jiāng cì jué xīng píng zi

这句话大意是:提弟丕,太武时从驾临江,赐爵兴平子。

xiàn wén jí wèi lèi qiān shì zhōng

这句话大意是:献文即位,累迁侍 中。

chéng xiàng yǐ hún móu fǎn pī yǐ zòu wén zhào shōu hún zhū zhī

这句话大意是:丞相乙浑谋反,丕以奏闻,诏收浑诛之。

qiān shàng shū lìng gǎi fēng dōng yáng gōng

这句话大意是:迁尚书令,改封东阳公。

xiào wén shí fēng dōng yáng wáng bài shì zhōng sī tú gōng

这句话大意是:孝文时,封 东阳王,拜侍中、司徒公。

pī zi chāo shēng chē jià qīn xìng qí dì

这句话大意是:丕子超生,车驾亲幸其第。

yǐ zhí xīn bù èr zhào cì pī rù bā yì chuán shì zǐ sūn fàn zhì bǎi tīng zé shù shù zhī

这句话大意是:以执心不二,诏赐丕入八议, 传示子孙,犯至百,听责数恕之。

fàng qí tóng jí dīng kǒu zá shǐ yì diào qiú shòu fù chú

这句话大意是:放其同籍丁口杂使役调,求受复除。

ruò yǒu jiān xié rén fāng biàn chán huǐ zhě jí jiā zhǎn lù

这句话大意是:若有奸邪人 方便谗毁者,即加斩戮。

xún qiān tài wèi lù shàng shū shì

这句话大意是:寻迁太尉、录尚书事。

shí huái nán wáng tuó huái yáng wáng wèi yuán hé dōng wáng gǒu tuí bìng yǐ jiù lǎo jiàn lǐ

这句话大意是:时淮南王佗、淮阳王尉元、河东王苟颓并以旧老见礼。

měi yǒu dà shì yǐn rù jìn zhōng chéng bù wǎn zhàng yú cháo jìn tuì xiāng suí

这句话大意是:每有大事,引入禁中, 乘步挽杖于朝,进退相随。

pī tuó yuán sān rén jiē róng mào zhuàng wěi yāo dài shí wéi dà ěr xiù méi xū bìn bān bái bǎi liáo guān zhān mò bù zhī sǒng

这句话大意是:丕、佗、元三人皆容貌壮伟,腰带十围,大耳秀眉,须 鬓斑白,百寮观瞻,莫不祗耸。

wéi gǒu tuí xiǎo wèi duǎn liè zī wàng yì bù dǎi zhī

这句话大意是:唯苟颓小为短劣,姿望亦不逮之。

xiào wén wén míng tài hòu zhòng nián jìng jiù cún wèn zhōu wò

这句话大意是:孝文、文明太后 重年敬旧,存问周渥。

pī shēng qì gāo láng bó jì guó shì

这句话大意是:丕声气高郎,博记国事;。

xiǎng yàn zhī jì héng jū zuò duān

这句话大意是:飨宴之际,恒居坐端;。

bì kàng yīn dà yán xù liè jì wǎng chéng bài dì hòu jìng nà yān

现代白话:必抗音大言, 叙列既往成败,帝后敬纳呢。

rán tāo shì yào rén jiāo wǔ qīng jiàn měi jiàn wáng ruì fú chéng zǔ cháng qīng shēn xià zhī

这句话大意是:然謟事要人,骄侮轻贱,每见王睿、苻承祖,常倾身 下之。

shí wén míng tài hòu wèi wáng ruì zào zhái gù yì wèi zào jiǎ dì

这句话大意是:时文明太后为王睿造宅,故亦为造甲第。

dì chéng dì hòu xìng zhī lǜ bǎi guān wén wǔ xiǎng yàn yān

现代白话:第成,帝、后幸之,率百官文武飨 宴呢。

shǐ shàng shū lìng wáng ruì xuān zhāo cì pī jīn yìn yī niǔ

这句话大意是:使尚书令王睿宣昭,赐丕金印一纽。

tài hòu qīn zào quàn jiè gē cí yǐ cì qún guān pī shàng shū zàn xiè

这句话大意是:太后亲造劝戒歌辞以赐群官,丕上疏赞 谢。

tài hòu lìng yuē chén zāi lín zāi

现代白话:太后令曰:“臣啊邻啊!

lín zāi chén zāi

现代白话:邻啊臣啊!

jūn zé wáng yì yú shàng chén zé lǚ bīng yú xià

这句话大意是:君则亡逸于上,臣则履冰于下。

ruò néng rú cǐ tài píng qǐ nán zhì hu

这句话大意是:若能如此, 太平岂难致乎!

jí pī qī duàn shì zú shì yuē gōng fēi yòu tè cì pī jīn quàn

这句话大意是:”及丕妻段氏卒,谥曰恭妃,又特赐丕金券。

hòu lì jiàng wáng jué fēng píng yáng jùn gōng

这句话大意是:后例降王爵,封平阳 郡公。

qiú zhì shì zhào bù xǔ

这句话大意是:求致仕,诏不许。

jí chē jià nán fá pī yǔ guǎng líng wáng yǔ liú shǒu jīng shī bìng jiā shǐ chí jié

这句话大意是:及车驾南伐,丕与广陵王羽留守京师,并加使持节。

zhào pī yǔ yuē liú shǒu fēi xián mò kě

这句话大意是:诏丕、羽曰:“留守非贤 莫可。

tài wèi nián zūn dé zhòng wèi zǒng ā héng

这句话大意是:太尉年尊德重,位总阿衡。

yǔ zhèn zhī yì dì wēn róu míng duàn

这句话大意是:羽,朕之懿弟,温柔明断。

gù shǐ èr rén liú shǒu jīng yì shòu yǐ èr jié shǎng fá zài shǒu

这句话大意是:故使二人留守京邑, 授以二节,赏罚在手。

qí zhī yǔn chéng xiàn yǐ chēng zhèn xīn

这句话大意是:其祗允成宪,以称朕心。

pī duì yuē jǐn yǐ sǐ fèng zhào

这句话大意是:”丕对曰:“谨以死奉诏。

yǔ duì yuē tài wèi yi zhuān jié dù chén dàn kě fù èr ér yǐ

这句话大意是:”羽对 曰:“太尉宜专节度,臣但可副贰而已。

dì yuē lǎo zhě zhī zhì shǎo zhě zhī jué rǔ hé de cí yě

现代白话:”帝曰:“老者之智,少者之决,你何得 辞也?

jí dì hái dài pī qǐng zuò gē zhào xǔ zhī

这句话大意是:”及帝还代,丕请作歌,诏许之。

gē qì dì yuē gōng qīng zhèn hái chē gù qīn gē shù zhì

这句话大意是:歌讫,帝曰:“公倾朕还车,故亲歌述志。

jīn jīng gòu yǐ yǒu cì dì gù zàn hái jiù jīng yuàn hòu shí yì tóng cí shì

这句话大意是:今经构已有次第,故暂还旧京,愿后时亦同兹适。

nǎi zhào pī děng yǐ yí dōu zhī shì shǐ gè chén zhì

这句话大意是:”乃诏丕等以移都之事,使各陈 志。

yàn zhōu cì shǐ mù pí jìn yuē jīn sì fāng wèi píng wèi kě bù yí

这句话大意是:燕州刺史穆罴进曰:“今四方未平,谓可不移。

chén wén huáng dì dōu zhuō lù gǔ xī shèng wáng bù bì xī jū zhōng yuán

这句话大意是:臣闻黄帝都涿鹿,古昔圣王不 必悉居中原。

dì yuē huáng dì yǐ tiān xià wèi dìng gù jū yú zhuō lù

这句话大意是:”帝曰:“黄帝以天下未定,故居于涿鹿。

jì dìng yì qiān yú hé nán

这句话大意是:既定,亦迁于河南。

guǎng líng wáng yǔ yuē chén sī fèng shén guī guāng chóng pī yè qǐng jué zhī bǔ shì

这句话大意是:”广 陵王羽曰:“臣思奉神规,光崇丕业,请决之卜筮。

dì yuē xī xuān yuán qǐng bo zhào guī jiāo nǎi wèn tiān lǎo wèi wéi shàn suì cóng qí yán zhōng zhì chāng jí

这句话大意是:”帝曰:“昔轩辕请卜兆,龟 焦,乃问天老,谓为善,遂从其言,终致昌吉。

rán zé zhì rén zhī liàng wèi rán shěn yú guī yǐ

现代白话:然则至人之量未然,审于龟了。

dì yòu zhào qún chén yuē xī píng wén huáng dì qì bèi zhāo chéng yíng jū shèng lè

这句话大意是:” 帝又诏群臣曰:“昔平文皇帝弃背,昭成营居盛乐。

dào wǔ shén wǔ yìng tiān qiān jū píng chéng

这句话大意是:道武神武应天,迁居平城。

zhèn xìng shǔ shèng cán zhī yùn gù yí zhái zhōng yuán

这句话大意是:朕 幸属胜残之运,故移宅中原。

běi rén bǐ jí shí nián shǐ qí xú yí

这句话大意是:北人比及十年,使其徐移。

zhèn zì duō jī cāng chǔ bù lìng jiǒng fá

这句话大意是:朕自多积仓储,不令窘乏。

qián huái zhōu cì shǐ qīng lóng qián qín zhōu cì shǐ lǚ shòu ēn děng réng shǒu yú gù dì jiē fǔ ér dá zhī cí qū tuì

这句话大意是:” 前怀州刺史青龙、前秦州刺史吕受恩等仍守愚固,帝皆抚而答之,辞屈,退。

dì yòu jiāng běi xún pī qiān tài fù lù shàng shū shì pín biǎo gù ràng

这句话大意是:帝又将北巡,丕迁太傅、录尚书事,频表固让。

zhào duàn biǎo qǐ jiù jiā bài shòu

这句话大意是:诏断表启,就家拜授。

jí chē jià fā dài pī liú shǒu

这句话大意是:及车驾 发代,丕留守。

zhào zài dài zhī shì yī wěi tài fù

这句话大意是:诏在代之事,一委太傅;。

cì shàng suǒ chéng chē mǎ wǎng lái fǔ shěng

这句话大意是:赐上所乘车马,往来府省。

pī yǎ ài běn fēng bù dá xīn shì

这句话大意是:丕雅爱本风,不达新式。

zhì yú biàn sú qiān luò gǎi guān zhì fú jìn jué jiù yán jiē suǒ bù yuàn

这句话大意是:至于变俗迁洛,改官制服,禁绝旧言,皆所不愿。

dì yì bù bī zhī dàn yòu shì dà lǐ lìng qí bù shēng tóng yì

这句话大意是:帝 亦不逼之,但诱示大理,令其不生同异。

zhì yú yī miǎn yǐ xíng zhū fú liè wèi ér pī yóu cháng fú liè zài zuò yú

这句话大意是:至于衣冕已行,朱服列位,而丕犹常服, 列在坐隅。

wǎn nǎi shāo jiā biàn dài ér bù néng xiū shì róng yí

这句话大意是:晚乃稍加弁带,而不能修饰容仪。

dì yǐ pī nián shuāi tǐ zhòng yì bù qiáng zé

这句话大意是:帝以丕年衰体重,亦不强责。

jí ba jiàng fēi dào wǔ zǐ sūn jí yì xìng wáng zhě suī bó yú gōng jué ér lì xiǎng fēng yì yì bù kuài

这句话大意是:及罢降 非道武子孙及异姓王者,虽驳于公爵,而利享封邑,亦不快。

dì nán zhēng pī biǎo qǐ shǎo liú sī gèng tú hòu jǔ

这句话大意是:帝南征,丕表乞少留,思更图后举。

huì sī tú féng dàn hōng zhào liù jūn fǎn pèi

这句话大意是:会司徒冯诞薨,诏六军反旆。

pī yòu yǐ xī hōng yú dài dōu biǎo qiú luán jià qīn lín

这句话大意是:丕又以熙薨 于代都,表求銮驾亲临。

zhào yuē jīn luò yì zhào gòu qí wàng chéng láo

这句话大意是:诏曰:“今洛邑肇构,跂望成劳。

kāi pì jì jīn qǐ yǒu yǐ tiān zǐ zhī zhòng yuǎn fù jiù guó zhī sàng

这句话大意是:开辟暨今,岂有以天子 之重远赴舅国之丧?

zhèn zòng yù wèi xiào qí rú dà xiào hé

这句话大意是:朕纵欲为孝,其如大孝何!

zòng yù wèi yì qí rú dà yì hé

这句话大意是:纵欲为义,其如大义何!

tiān xià zhì zhòng jūn chén dào xuán qǐ yi gǒu xiāng yòu yǐn xiàn jūn bù dé

这句话大意是:天下至重, 君臣道悬,岂宜苟相诱引,陷君不德。

lìng pú yǐ xià kě fù fǎ guān biǎn zhī

这句话大意是:令仆已下,可付法官贬之。

yòu zhào yǐ pī wèi dōu dū lǐng bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:”又诏以丕为都 督、领并州刺史。

hòu zhào yǐ píng yáng jī diàn gǎi fēng xīn xīng gōng

这句话大意是:后诏以平阳畿甸,改封新兴公。

chū li chōng wén dé wàng suǒ shǔ jì dāng shí guì yào yǒu zhàng qíng suì yǔ zi chāo qǔ chōng xiōng nǚ jí bó shàng mèi yě

这句话大意是:初,李冲文德望所属,既当时贵要,有杖情,遂与子超娶冲兄女,即伯尚妹也。

pī qián qī zi lóng tóng chǎn shù rén jiē yǔ bié jū

这句话大意是:丕前妻子隆,同产数人,皆与别居;。

hòu de gōng rén suǒ shēng tóng zhái gòng chǎn

这句话大意是:后得宫人,所生同宅共产。

fù zǐ qíng yīn cǐ piān

这句话大意是:父子情因此偏。

pī fù zǐ dà yì bù lè qiān luò

这句话大意是:丕 父子大意不乐迁洛。

dì zhī fā píng chéng tài zǐ xún liú yú jiù jīng

这句话大意是:帝之发平城,太子恂留于旧京。

jí jiāng hái luò lóng yǔ mù tài děng mì móu liú xún yīn jǔ bīng jù xíng běi

这句话大意是:及将还洛,隆与穆泰等密谋留 恂,因举兵据陉北。

pī shí yǐ lǎo jū bīng zhōu suī bù yù shǐ jì ér lóng chāo xián yǐ gào pī

这句话大意是:丕时以老居并州,虽不预始计,而隆、超咸以告丕。

pī wài lǜ bù chéng kǒu nǎi zhì nán xīn pō rán zhī

这句话大意是:丕外虑不 成,口乃致难,心颇然之。

jí dì xìng píng chéng tuī mù tài děng shǒu móu lóng xiōng dì bìng shì dǎng

这句话大意是:及帝幸平城,推穆泰等首谋,隆兄弟并是党。

pī yì suí jià zhì píng chéng měi yú cè wèn lìng pī zuò guān

这句话大意是:丕亦随驾 至平城,每于测问,令丕坐观。

yǔ yuán yè děng xiōng dì bìng yǐ móu nì yǒu sī zòu chù nú lù

这句话大意是:与元业等兄弟并以谋逆,有司奏处孥戮。

zhào yǐ pī yìng lián zuò dàn yǐ xiān xǔ bù sǐ zhī zhào gōng fēi rǎn nì zhī shēn tīng miǎn sǐ réng wèi tài yuán bǎi xìng qí hòu qī èr zi tīng suí

这句话大意是:诏以丕应 连坐,但以先许不死之诏,躬非染逆之身,听免死,仍为太原百姓,其后妻二子听 随。

lóng chāo mǔ dì jí yú shù xiōng dì jiē xǐ dūn huáng

这句话大意是:隆、超母弟及余庶兄弟皆徙敦煌。

pī shí nián chuí bā shí yóu zì píng chéng lì zài suí jià zhì luò liú luò yáng

这句话大意是:丕时年垂八十,犹自平城力载随驾至洛,留 洛阳。

dì měi qiǎn zuǒ yòu wèi miǎn zhī nǎi hái jìn yáng

这句话大意是:帝每遣左右慰勉之,乃还晋阳。

xiào wén bēng pī zì bìng lái fù xuān wǔ yǐn jiàn zhī yǐ pī jiù lǎo lǐ yǒu jiā yān

现代白话:孝文崩,丕自并来赴,宣武引见之,以丕旧老,礼有加呢。

xún chì liú luò yáng

这句话大意是:寻敕留洛阳。

hòu yàn yú huá lín dū tíng tè lìng èr zi fú shì zuò qǐ

这句话大意是:后宴 于华林都亭,特令二子扶侍坐起。

pī shì lì liù shì chuí qī shí nián wèi jí gōng fǔ ér hái wèi shù rén rán yóu xīn liàn jīng yì bù néng zì jué rén shì

这句话大意是:丕仕历六世,垂七十年,位极公辅,而还为庶人, 然犹心恋京邑,不能自绝人事。

zhào yǐ pī wèi sān lǎo

这句话大意是:诏以丕为三老。

jǐng míng sì nián hōng nián bā shí èr

这句话大意是:景明四年,薨,年八十二。

zhào zèng zuǒ guāng lù dài fu jì zhōu cì shǐ shì yuē píng

这句话大意是:诏赠左 光禄大夫、冀州刺史,谥曰平。

zhǎng zǐ lóng xiān yǐ fǎn zhū

这句话大意是:长子隆,先以反诛。

lóng dì yǐ shēng chāo yì tóng zhū

这句话大意是:隆弟乙升、超,亦同诛。

chāo dì jùn yōng bìng yǐ jūn gōng jùn fēng xīn ān xiàn nán yōng fēng jīng xiàn nán

这句话大意是:超弟 俊、邕,并以军功,俊封新安县男,邕封泾县男。

huái líng hóu dà tóu liè dì zhī zēng sūn yě

这句话大意是:淮陵侯大头,烈帝之曾孙也。

shàn qí shè zhuó wèi nèi sān láng

这句话大意是:善骑射,擢为内三郎。

wén chéng chū fēng huái líng

这句话大意是:文成初,封淮陵。

xìng jǐn mì dì shén zhòng zhī wèi níng běi jiāng jūn

这句话大意是:性谨密, 帝甚重之,位宁北将军。

zú zèng gāo píng gōng shì yuē liè

这句话大意是:卒,赠高平公,谥曰烈。

hé jiān gōng qí liè dì zhī xuán sūn yě

这句话大意是:河间公齐,烈帝之玄孙也。

shǎo xióng jié kuí àn

这句话大意是:少雄杰魁岸。

tài wǔ zhēng hè lián chāng

这句话大意是:太武征赫连昌。

tài wǔ mǎ jué zéi bī dì

这句话大意是:太武马蹶,贼逼帝。

qí yǐ shēn bì hàn jué sǐ lì zhàn zéi nǎi tuì dì de shàng mǎ

这句话大意是:齐以身蔽捍,决死力战,贼乃退,帝得上马。

shì rì wēi qí dì jī zhì wēi dài

这句话大意是:是日微齐,帝几至危殆。

dì yǐ wēi fú rù qí chéng qí gù jiàn bù xǔ nǎi yǔ shù rén cóng dì rù

这句话大意是:帝以微服入 其城,齐固谏不许,乃与数人从帝入。

chéng nèi jì jué zhū mén xī bì

这句话大意是:城内既觉,诸门悉闭。

dì jí qí děng yīn rù qí gōng zhōng de fù rén qún xì zhī shuò shàng

这句话大意是:帝及齐等因入其宫中, 得妇人裙,系之槊上。

dì chéng ér shàng yīn cǐ de bá yú qí yǒu lì yān

现代白话:帝乘而上,因此得拔,于齐有力呢。

cì jué fú yáng hóu

这句话大意是:赐爵浮阳侯。

cóng zhēng hé lóng yǐ gōng bài shàng shū jìn jué wèi gōng

这句话大意是:从征和龙, 以功拜尚书,进爵为公。

hòu yǔ xīn xīng wáng jùn tǎo tū fā bǎo zhōu zuò shì miǎn guān jué

这句话大意是:后与新兴王俊讨秃发保周,坐事免官爵。

sòng jiāng péi fāng míng xiàn chóu chí tài wǔ fù shòu qí qián jiāng jūn yǔ jiàn xìng gōng gǔ bì tǎo zhī

这句话大意是:宋将裴方明陷仇 池,太武复授齐前将军,与建兴公古弼讨之。

suì kè chóu chí wēi zhèn qiāng dǐ

这句话大意是:遂克仇池,威振羌、氐。

fù cì jué hé jiān gōng yǔ wǔ dū wáng yáng bǎo zōng duì zhèn luò gǔ

这句话大意是:复赐爵河间 公,与武都王杨保宗对镇骆谷。

shí bǎo zōng dì wén dé shuō bǎo zōng bì xiǎn zì gù yǒu qī yǐ

现代白话:时保宗弟文德说保宗闭险自固,有期了。

qín zhōu zhǔ bù biān yīn zhī zhī mì gào qí

这句话大意是:秦州主簿 边因知之,密告齐。

chen yì bǎo zōng hū yuē gǔ bì zhì yù xuān zhào

这句话大意是:晨诣保宗,呼曰:“古弼至,欲宣诏。

bǎo zōng chū qí huà zuǒ yòu fú bǎo zōng shàng mǎ chí yì sòng tái

这句话大意是:”保宗出,齐叱左右扶 保宗上马,驰驿送台。

zhū dǐ suì tuī wén dé wéi zhǔ qiú shòu yú sòng

这句话大意是:诸氐遂推文德为主,求授于宋。

sòng qiǎn jiàng fáng liàng zhī fú zhāo dàn lóng děng lǜ zhòng zhù wén dé

这句话大意是:宋遣将房亮之、苻昭、啖龙 等率众助文德。

qí jī zhǎn shā lóng qín liàng zhī dǐ suì píng

这句话大意是:齐击斩杀龙,禽亮之,氐遂平。

yǐ gōng bài nèi dōu dà guān

这句话大意是:以功拜内都大官。

zú shì jìng wáng

这句话大意是:卒,谥敬王。

zhǎng zǐ líng xí jué

这句话大意是:长子陵袭爵。

líng xìng kàng zhí tiān ān chū wèi yǐ hún suǒ hài

这句话大意是:陵性抗直,天安初,为乙浑所害。

líng dì lán yǐ zhōng jǐn jiàn chǒng

这句话大意是:陵弟兰,以忠谨见宠。

xiào wén chū cì jué jiàn yáng zi zú yú wǔ chuān zhèn jiāng

这句话大意是:孝文初, 赐爵建阳子,卒于武川镇将。

zi zhì zì měng lüè shǎo qīng biàn qiáng gàn lì lǎn shū chuán pō yǒu wén cái

这句话大意是:子志,字猛略,少清辩强干,历览书传,颇有文才。

wèi luò yáng lìng bù bì qiáng yù yǔ yù shǐ zhōng wèi li biāo zhēng lù jù rù jiàn

这句话大意是:为洛阳令,不避强御,与 御史中尉李彪争路,俱入见。

miàn chén dé shī

这句话大意是:面陈得失。

biāo yán yù shǐ zhōng wèi pì chéng huá gài zhù lùn dào jiàn gǔ ān yǒu luò yáng lìng yǔ chén kàng héng

这句话大意是:彪言:“御史中尉辟承华盖,驻论道剑鼓, 安有洛阳令与臣抗衡?

zhì yán shén xiāng xiàn zhǔ pǔ tiān zhī xià shuí bù biān hù

这句话大意是:”志言:“神乡县主,普天之下,谁不编户?

qǐ yǒu fǔ tóng zhòng guān qū bì zhōng wèi

这句话大意是:岂有俯同众官, 趋避中尉?

xiào wén yuē luò yáng wǒ zhī fēng pèi zì yīng fèn lù yáng biāo zì jīn yǐ hòu kě fēn lù ér xíng

这句话大意是:”孝文曰:“洛阳,我之丰、沛,自应分路扬镳,自今以后,可分路而 行。

jí chū yǔ biāo zhé chǐ liàng dào gè qǔ qí bàn

这句话大意是:”及出,与彪折尺量道,各取其半。

dì wèi xíng luán yuē cǐ r jìng kě suǒ wèi wáng sūn gōng zǐ bù lòu zì diāo

这句话大意是:帝谓邢峦曰:“此儿竟可,所谓王孙公子, 不镂自雕。

luán yuē lù zhú shuāng tiáo gù duō jìn jié

这句话大意是:”峦曰:“露竹霜条,故多劲节;。

fēi luán zé fèng qí zài běn zhī yě

这句话大意是:非鸾则凤,其在本枝也。

yuán wài láng féng jùn zhāo yí zhī dì shì shì zì wō suǒ bù lǐ zhèng

这句话大意是:员外郎冯俊,昭仪之弟,恃势恣挝所部里正。

zhì lìng zhǔ lì shōu xì chǔ xíng chú guān

这句话大意是:志令主吏收系,处刑除官。

yóu cǐ wǔ zhǐ zuǒ qiān tài wèi zhǔ bù

这句话大意是:由此 忤旨,左迁太尉主簿。

é wéi cóng shì zhōng láng

这句话大意是:俄为从事中郎。

chē jià nán zhēng dì wēi fú guān zhàn suǒ

这句话大意是:车驾南征,帝微服观战所。

yǒu jiàn yù fàn dì zhì yǐ shēn zhāng zhī dì biàn de miǎn

这句话大意是:有箭欲犯帝,志 以身鄣之,帝便得免。

shǐ zhōng zhì mù yīn cǐ yī mù sàng míng

这句话大意是:矢中志目,因此一目丧明。

yǐ zhì xíng héng zhōu shì

这句话大意是:以志行恒州事。

xuān wǔ shí chú jīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:宣武时,除荆州 刺史。

hái cháo yù shǐ zhōng wèi wáng xiǎn zòu zhì yú zài zhōu rì yì mǎi liáng rén wèi bì jiān chéng qǐng gōng cháo huì shè miǎn

这句话大意是:还朝,御史中尉王显奏志于在州日抑买良人为婢,兼乘请供朝,会赦免。

míng dì chū jiān tíng wèi qīng

这句话大意是:明 帝初,兼廷尉卿。

hòu chú yáng zhōu cì shǐ cì jué jiàn zhōng bó

这句话大意是:后除扬州刺史,赐爵建忠伯。

zhì zài zhōu wēi míng suī jiǎn li chóng yì wèi jīng chǔ suǒ dàn

这句话大意是:志在州,威名虽减李崇,亦为荆楚 所惮。

xún wèi yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:寻为雍州刺史。

wǎn nián dān hǎo shēng jì

这句话大意是:晚年耽好声伎。

zài yáng zhōu rì shì cè jiāng bǎi rén qì fú zhēn lì guān yú yī shí

这句话大意是:在扬州日,侍侧将百人,器服珍丽,冠于一 时。

jí zài yōng zhōu yú shàng huá chǐ jù liǎn wú jí shēng míng suì sǔn

这句话大意是:及在雍州,逾尚华侈,聚敛无极,声名遂损。

jí mò shé niàn shēng fǎn zhào zhì wèi xī zhēng dū du tǎo zhī

这句话大意是:及莫折念生反,诏志为西征都督 讨之。

niàn shēng qiǎn qí dì tiān shēng zhūn lóng kǒu yǔ zhì xiāng chí

这句话大意是:念生遣其弟天生屯龙口,与志相持。

wèi zéi suǒ chéng suì qì dà zhòng bēn hái qí zhōu

这句话大意是:为贼所乘,遂弃大众奔还岐州。

zéi suì gōng chéng zhōu cì shǐ péi fēn zhī yí chéng rén yǔ zéi qián tōng jiāng jǐn chū zhī zhì bù tīng

这句话大意是:贼遂攻 城,州刺史裴芬之疑城人与贼潜通,将尽出之,志不听。

chéng rén guǒ kāi mén yǐn zéi jīn cháo zhì jí fēn zhī sòng niàn shēng jiàn hài

这句话大意是:城人果开门引贼,钅巢志 及芬之送念生,见害。

jié mǐn chū zèng shàng shū pú yè tài bǎo

这句话大意是:节闵初,赠尚书仆射、太保。

fú fēng gōng chù zhēn liè dì zhī hòu yě

这句话大意是:扶风公处真,烈帝之后也。

shǎo yǐ zhuàng liè wén wèi diàn zhōng shàng shū cì jué fú fēng gōng wěi yǐ dà zhèng shén jiàn zūn lǐ

这句话大意是:少以壮烈闻,位殿中尚书,赐爵扶风公,委以大政, 甚见尊礼。

tǔ jīng hú cáo pū hún děng pàn zhāo yǐn shuò fāng hú wéi yuán chù zhēn yǔ gāo liáng wáng nà děng tǎo miè zhī

这句话大意是:吐京胡曹仆浑等叛,招引朔方胡为援,处真与高凉王那等讨灭之。

xìng tān lán zài jūn liè bào zuò shì fú fǎ

这句话大意是:性贪 婪,在军烈暴,坐事伏法。

wén ān gōng ní wèi zhī shū zú yě

这句话大意是:文安公泥,魏之疏族也。

xìng zhōng zhí yǒu zhì huà

这句话大意是:性忠直,有智画。

dào wǔ hòu yù zhī cì jué wén ān gōng bài ān dōng jiāng jūn

这句话大意是:道武厚遇之,赐爵文安公,拜安东 将军。

这句话大意是:卒。

zi qū xí jué

这句话大意是:子屈袭爵。

míng yuán shí jū mén xià chū nà zhào mìng

这句话大意是:明元时,居门下,出纳诏命。

xìng míng mǐn shàn zòu shì měi hé shàng zhǐ

这句话大意是:性明敏,善奏事,每合上旨。

cì jué yuán chéng hóu jiā gōng láo jiāng jūn

这句话大意是:赐爵元城侯,加功劳将军。

yǔ nán píng gōng zhǎng sūn sōng bái mǎ hóu cuī mì děng bìng jué yù sòng

这句话大意是:与南平公长孙嵩、白马侯崔密等并决狱讼。

míng yuán dōng xún mìng qū xíng yòu chéng xiàng shān yáng hóu xī jīn xíng zuǒ chéng xiàng mìng zhǎng jūn guó shén yǒu shēng yù

这句话大意是:明元东巡, 命屈行右丞相,山阳侯奚斤行左丞相,命掌军国,甚有声誉。

hòu tǔ jīng hú yǔ lí shí hú chū yǐ bīng děng pàn zhì lì jiàng xiào wài yǐn hè lián qū gài

这句话大意是:后吐京胡与离石胡出 以兵等叛,置立将校,外引赫连屈丐。

qū dū kuài jī liú jié yǒng ān hóu wèi qín hàn zhī

这句话大意是:屈督会稽刘洁、永安侯魏勤捍之。

qín méi yú zhèn jié zhuì mǎ hú zhí sòng qū gài wéi qū zhòng yóu cún

这句话大意是:勤没于阵, 洁坠马,胡执送屈丐,唯屈众犹存。

míng yuán yǐ qū méi shī èr jiāng yù zhǎn zhī

这句话大意是:明元以屈没失二将,欲斩之。

shí bīng zhōu cì shǐ yuán liù tóu huāng yín dài shì nǎi shè qū lìng shè zhōu shì

这句话大意是:时并州刺史元六 头荒淫怠事,乃赦屈,令摄州事。

qū shì jiǔ pō fèi zhèng shì

这句话大意是:屈嗜酒,颇废政事。

dì jī qí qián hòu shī jiàn chē zhēng hái zhǎn yú shì

这句话大意是:帝积其前后失,槛车征还, 斩于市。

zi mó hún shǎo wèi míng yuán suǒ zhī

这句话大意是:子磨浑,少为明元所知。

yuán shào zhī nì yě míng yuán qián yǐn yú wài mó hún yǔ shū sūn zhà yún míng yuán suǒ zài

这句话大意是:元绍之逆也,明元潜隐于外,磨浑与叔孙诈云明元所 在。

shào shǐ zhàng xià èr rén suí mó hún wǎng guī wéi nì

这句话大意是:绍使帐下二人随磨浑往,规为逆。

mó hún jì dé chū biàn fù zhàng xià yì míng yuán zhǎn zhī

这句话大意是:磨浑既得出,便缚帐下,诣明元斩之。

dì de mó hún dà xǐ yīn wèi yǔ yì

这句话大意是:帝得 磨浑,大喜,因为羽翼。

yǐ xūn cì jué cháng shā gōng bài shàng shū chū wèi dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:以勋,赐爵长沙公,拜尚书,出为定州刺史。

这句话大意是:卒。

zhāo chéng huáng dì jiǔ zǐ shù cháng yuē shí jūn cì yuē xiàn míng dì cì yuē qín wáng hàn cì yuē è pó cì yuē shòu jiū cì yuē gē gēn cì yuē de gàn cì yuē lì zhēn cì yuē kū duō

这句话大意是:昭成皇帝九子:庶长曰寔君,次曰献明帝,次曰秦王翰,次曰阏婆,次曰寿鸠, 次曰纥根,次曰地干,次曰力真,次曰窟咄。

shí jūn xìng yú duō bù rén

这句话大意是:寔君性愚,多不仁。

zhāo chéng jì nián fú jiān qiǎn qí xíng táng gōng fú luò děng lái kòu nán jìng zhāo chéng qiǎn liú kù rén nì zhàn yú shí zǐ lǐng

这句话大意是:昭成季年,苻坚遣其行唐公苻洛等来寇南境,昭成遣刘库 仁逆战于石子岭。

zhāo chéng shí bù shèng bù néng qīn lēi zhòng jūn nǎi lǜ zhū bù bì nàn yīn shān dù mò běi

这句话大意是:昭成时不胜,不能亲勒众军,乃率诸部避难阴山,度漠北。

gāo chē sì miàn kòu chāo fù dù mò nán

这句话大意是:高车 四面寇抄,复度漠南。

fú luò jūn tuì nǎi hái yún zhōng

这句话大意是:苻洛军退,乃还云中。

chū zhāo chéng yǐ dì gū ràng guó nǎi yǐ bàn bù shòu gū

这句话大意是:初,昭成以弟孤让国,乃以半部授孤。

gū zǐ jīn shī zhí huái yuàn yù sì xì wéi luàn

这句话大意是:孤子斤失职怀怨,欲伺隙为乱。

xiàn míng huáng dì jí qín míng wáng hàn jiē xiān zhōng dào wǔ nián fu wǔ suì mù róng hòu zǐ è pó děng suī zhǎng ér guó tǒng wèi dìng

这句话大意是:献明皇 帝及秦明王翰皆先终,道武年甫五岁,慕容后子阏婆等虽长,而国统未定。

jīn yīn shì shuō shí jūn yuē dì jiāng lì mù róng suǒ shēng yù xiān shā rǔ shì yǐ qǐng lái zhū zǐ róng fú yè yǐ bīng zhàng rào lú shè sì biàn jiāng fā

现代白话:斤因是 说实君曰:“帝将立慕容所生,欲先杀你,是以顷来诸子戎服,夜以兵仗绕庐舍, 伺便将发。

shí fú luò děng jūn yóu zài jūn zǐ jīn yè cháng jǐng bèi zhū huáng zǐ xié zhàng páng huáng lú shè shí jūn yǐ jīn yán wèi xìn nǎi jǐn shā zhū huáng zǐ zhāo chéng yì bào bēng

现代白话:”时苻洛等军犹在有德行的人津,夜常警备,诸皇子挟仗彷徨庐舍,寔君以斤 言为信,乃尽杀诸皇子,昭成亦暴崩。

qí yè zhū huáng zǐ fù jí gōng rén bēn gào luò jūn

这句话大意是:其夜,诸皇子妇及宫人奔告洛军。

jiān jiāng li róu zhāng cì lè bīng nèi bī bù zhòng lí sàn

这句话大意是:坚将李柔、 张蚝勒兵内逼,部众离散。

fú jiān wén zhī zhào yàn fèng wèn qí gù yǐ zhuàng duì

这句话大意是:苻坚闻之,召燕凤问其故,以状对。

jiān yuē tiān xià zhī è yī yě

这句话大意是:坚曰:“天下之恶 一也!

nǎi zhí shí jūn jí jīn huàn zhī cháng ān

这句话大意是:”乃执寔君及斤,轘之长安。

shí jūn sūn wù qī wèi dìng zhōu cì shǐ cì jué lín lǜ hóu

这句话大意是:寔君孙勿期,位定州刺史,赐爵林虑侯。

这句话大意是:卒。

zi liù zhuàng zhēn dìng hóu

这句话大意是:子六状,真定侯。

qín wáng hàn shǎo yǒu gāo qì

这句话大意是:秦王翰,少有高气。

nián shí wǔ biàn qǐng zhēng fá

这句话大意是:年十五,便请征伐。

zhāo chéng zhuàng zhī shǐ lǐng qí èr qiān

这句话大意是:昭成壮之,使领骑二千。

cháng tǒng bīng hào lìng yán xìn duō yǒu kè jié

这句话大意是:长统兵,号 令严信,多有克捷。

jiàn guó shí wǔ nián zú

这句话大意是:建国十五年,卒。

dào wǔ jí wèi zhuī zèng qín wáng shì yuē míng

这句话大意是:道武即位,追赠秦王,谥曰明。

zi yí zhǎng qī chǐ wǔ cùn róng mào shén wěi měi rán yǒu suàn lüè

这句话大意是:子仪,长七 尺五寸,容貌甚伟,美髯,有算略。

shǎo néng wǔ jiàn qí shè jué rén

这句话大意是:少能舞剑,骑射绝人。

dào wǔ xìng hè lán bù shì cóng chū rù

这句话大意是:道武幸贺兰部,侍从出 入。

dēng guó chū cì jué jiǔ yuán gōng

这句话大意是:登国初,赐爵九原公。

cóng pò zhū bù yǒu móu zhàn gōng

这句话大意是:从破诸部,有谋战功。

jí dì jiāng tú mù róng chuí qiǎn yí guān xìn

这句话大意是:及帝将图慕容垂,遣仪观衅。

chuí wèn yí dào wǔ bù zì lái zhī yì

这句话大意是:垂 问仪道武不自来之意。

yí yuē xiān rén yǐ lái shì jù běi tǔ zǐ sūn xiāng chéng bù shī qí jiù

这句话大意是:仪曰:“先人以来,世据北土,子孙相承,不失其旧。

nǎi zǔ shòu jìn zhēng shuò jué chēng dài wáng dōng yǔ yàn shì wèi xiōng dì

这句话大意是:乃祖 受晋正朔,爵称代王,东与燕世为兄弟。

yí zhī fèng mìng

这句话大意是:仪之奉命。

lǐ wèi fēi shī

这句话大意是:理谓非失。

chuí zhuàng qí duì yīn xì yuē wú wēi jiā sì hǎi qīng zhǔ bù zì xiàn wú yún hé fēi shī

现代白话:”垂壮其对,因戏 曰:“我威加四海,卿主不自见我,云何非失?

yí yuē yàn ruò bù xiū wén dé yù yǐ bīng wēi zì qiáng cǐ nǎi běn cháo jiàng shuài zhī shì fēi yí suǒ zhī yě

这句话大意是:”仪曰:“燕若不修文德,欲以兵 威自强,此乃本朝将帅之事,非仪所知也。

jí hái bào yuē chuí sǐ nǎi kě tú jīn zé wèi kě

这句话大意是:”及还,报曰:“垂死乃可图,今则未 可。

dì zuò sè wèn zhī yí yuē chuí nián yǐ mù qí zi bǎo ruò ér wú wēi móu bù néng jué

这句话大意是:”帝作色问之,仪曰:“垂年已暮,其子宝弱而无威,谋不能决。

mù róng dé zì fù cái qì fēi ruò zhǔ zhī chén xìn jiāng nèi qǐ shì kě jì zhī

这句话大意是:慕容德自负 才气,非弱主之臣,衅将内起,是可计之。

dì yǐ wéi rán

这句话大意是:”帝以为然。

hòu gǎi fēng píng yuán gōng

这句话大意是:后改封平原公。

dào wǔ zhēng wèi chén yí chū bié dào huò wèi chén shī chuán shǒu xíng gōng

这句话大意是:道武征卫辰,仪出别道,获卫辰尸,传首行宫。

dì dà xǐ xǐ fēng dōng píng gōng

这句话大意是:帝大喜,徙封东平公。

mìng dū zhūn tián yú hé běi zì wǔ yuán zhì gù yáng sài wài fēn nóng jià dà dé rén xīn

这句话大意是:命督屯 田于河北,自五原至棝阳塞外,分农稼,大得人心。

mù róng bǎo zhī kòu wǔ yuán yí niè jù shuò fāng yào qí hái lù

这句话大意是:慕容宝之寇五原,仪蹑据朔方, 要其还路。

jí bīng zhōu píng yí gōng duō qiān shàng shū lìng

这句话大意是:及并州平,仪功多,迁尚书令。

cóng wéi zhōng shān

这句话大意是:从围中山。

mù róng dé bài yě dì yǐ pǔ lín qī zhōu shì cì yí bìng qí tóng pú cái wù

这句话大意是:慕容德败也,帝以普𬴊妻周 氏赐仪,并其僮仆财物。

xún qiān dū dū zhōng wài zhū jūn shì zuǒ chéng xiàng jìn fēng wèi wáng

这句话大意是:寻迁都督中外诸军事、左丞相,进封卫王。

zhōng shān píng fù qiǎn yí tǎo yè píng zhī

这句话大意是:中山平,复遣 仪讨邺,平之。

dào wǔ jiàng hái dài dōu zhì zhōng shān xíng tái zhào yí shǒu shàng shū lìng yǐ zhèn zhī yuǎn jìn huái fù

这句话大意是:道武将还代都,置中山行台,诏仪守尚书令以镇之,远近怀附。

xún zhēng yí yǐ chéng xiàng rù fǔ

这句话大意是:寻 征仪以丞相入辅。

yòu cóng zhēng gāo chē yí bié cóng xī běi pò qí bié bù

这句话大意是:又从征高车,仪别从西北破其别部。

yòu cóng tǎo yáo píng yǒu gōng cì yǐ juàn bù mián niú mǎ yáng děng

这句话大意是:又从讨姚平有功,赐以绢布 绵牛马羊等。

yí lǚ lì guò rén gōng lì jiāng shí shí chén liú gōng qián shuò dà chēng yì

这句话大意是:仪膂力过人,弓力将十石,陈留公虔槊大称异。

shí rén yún wèi wáng gōng huán wáng shuò

这句话大意是:时人云:“卫王弓,桓王槊。

tài wǔ chū yù yě dào wǔ xǐ yè zhào yí rù yuē qīng wén yè huàn nǎi bù guài jù hu

这句话大意是:” 太武初育也,道武喜,夜召仪入,曰:“卿闻夜唤,乃不怪惧吗?

yí yuē guài zé yǒu zhī jù shí wú yě

这句话大意是:”仪曰:“怪则 有之,惧实无也。

dì gào yǐ tài wǔ shēng cì yí yù mǎ yù dài jiān jǐn děng

这句话大意是:”帝告以太武生,赐仪御马、御带、缣锦等。

xiān shì shàng gǔ hóu jí zhāng gǔn dài jùn xǔ qiān děng yǒu míng yú shí chū lái rù jūn

这句话大意是:先是,上谷侯岌、张衮、代郡许谦等有名于时,初来入军。

wén yí dài shì xiān jiù yí yí bìng lǐ zhī gòng tán dāng shì zhī wu

这句话大意是:闻仪待士,先就仪, 仪并礼之,共谈当世之务。

qiān děng sān rén yuē píng yuán gōng yǒu dà cái bu shi zhī lüè wú děng yi fù qí wěi

现代白话:谦等三人曰:“平原公有大才,不世之略,我等宜附其 尾。

dào wǔ yǐ yí qì wàng dài zhī yóu zhòng shù xìng qí dì rú jiā rén lǐ

这句话大意是:”道武以仪器望,待之尤重,数幸其弟,如家人礼。

yí jīn gōng shì chǒng suì yǔ yí dū gōng mù chóng fú jiǎ móu luàn

这句话大意是:仪矜功恃宠,遂与宜都公 穆崇伏甲谋乱。

chóng zi zhú liú zài fú shì zhōng dào wǔ zhào zhī jiāng yǒu suǒ shǐ

这句话大意是:崇子逐留在伏士中,道武召之,将有所使。

zhú liú wén zhào kǒng fā yú qiáng gào zhuàng dì mì ér shù zhī

这句话大意是:逐留闻召,恐发,逾墙 告状,帝秘而恕之。

tiān cì liù nián tiān wén duō biàn zhàn zhě yún dāng yǒu nì chén fú shī liú xiě

这句话大意是:天赐六年,天文多变,占者云:“当有逆臣,伏尸流血。

dì è zhī pō shā gōng qīng yù yǐ yā dāng tiān zāi

这句话大意是:”帝 恶之,颇杀公卿,欲以厌当天灾。

yí nèi bù zì ān dān qí dùn zǒu

这句话大意是:仪内不自安,单骑遁走。

dì shǐ rén zhuī zhí zhī suì cì sǐ zàng yǐ bǎi xìng lǐ

这句话大意是:帝使人追执之,遂赐死, 葬以百姓礼。

yí shí wǔ zi

这句话大意是:仪十五子。

zuǎn wǔ suì dào wǔ mìng yǎng yú gōng zhōng ēn yǔ zhū huáng zǐ tóng

这句话大意是:纂,五岁,道武命养于宫中,恩与诸皇子同。

tài wǔ líng zuò chú dìng zhōu cì shǐ fēng zhōng shān gōng jìn jué wèi wáng cì bù wǎn jǐ yǐ yōu yì zhī

这句话大意是:太武陵阼,除定州刺 史,封中山公,进爵为王,赐步挽几以优异之。

zuǎn hǎo jiǔ ài nìng zhèng yǐ huì chéng

这句话大意是:纂好酒爱佞,政以贿成。

tài wǔ shā qí qīn bì rén

这句话大意是:太武杀其 亲嬖人。

hòu huǐ guò xiū jǐn bài nèi dà jiàng jūn

这句话大意是:后悔过修谨,拜内大将军。

jū guān qīng yuē jiǎn shèn gèng chēng lián píng

这句话大意是:居官清约简慎,更称廉平。

zuǎn yú zōng shǔ zuì zhǎng zōng shì yǒu shì xián jiù zī yān

现代白话:纂于宗属最长,宗 室有事,咸就谘呢。

hōng shì yuē jiǎn

这句话大意是:薨,谥曰简。

zuǎn dì liáng xìng zhōng dǔ

这句话大意是:纂弟良,性忠笃。

míng yuán zhuī lù yí gōng fēng nán yáng wáng yǐ shào yí hòu

这句话大意是:明元追录仪功,封南阳王以绍仪后。

liáng dì gàn shàn gōng mǎ yǐ qí cóng míng yuán yú bái dēng zhī dōng běi yǒu shuāng chī fēi míng yú shàng dì mìng zuǒ yòu shè zhī mò néng zhōng

这句话大意是:良弟干,善弓马,以骑从明元于白登之东北,有双鸱飞鸣于上,帝命左右射之, 莫能中。

chī yóu fēi shāo gāo gàn yǐ èr jiàn xià shuāng chī

这句话大意是:鸱游飞稍高,干以二箭下双鸱。

dì cì zhī yù mǎ gōng shǐ jīn dài yī yǐ jīng qí néng

这句话大意是:帝赐之御马、弓矢、金带一,以旌其能。

jūn zhōng yú shì hào gàn wèi shè chī dōu jiāng

这句话大意是:军中于是号干为射鸱都将。

cóng tài wǔ nán xún jìn jué xīn cài gōng

这句话大意是:从太武南巡,进爵新蔡公。

wén chéng jí wèi bài dōu guān shàng shū

这句话大意是:文成即位,拜都官尚书。

zú shì yuē zhāo

这句话大意是:卒, 谥曰昭。

zi zhēn dǎn qì guò rén

这句话大意是:子祯,胆气过人。

tài wǔ shí wèi sī wèi jiān

这句话大意是:太武时,为司卫监。

cóng zhēng rú rú hū yù zéi bié bù duō shǎo bù dí

这句话大意是:从征蠕蠕,忽遇贼别部,多少不敌。

zhēn nǎi jiù shān jiě ān fàng mǎ yǐ shì yǒu fú zéi guǒ yí ér bì zhī

这句话大意是:祯 乃就山解鞍放马,以示有伏,贼果疑而避之。

xiào wén chū cì jué pèi jùn gōng hòu bài nán yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:孝文初,赐爵沛郡公,后拜南豫州刺 史。

dà hú shān mán shí chāo lüě qián hòu shǒu mù duō jī mí ér yǐ

这句话大意是:大胡山蛮时钞掠,前后守牧多羁縻而已。

zhēn nǎi zhào xīn cài xiāng chéng mán shǒu shǐ zhī guān shè

这句话大意是:祯乃召新蔡、襄城蛮首,使之观射。

xiān xuǎn zuǒ yòu néng shè zhě èr shí yú rén zhēn zì fā shù jiàn jiē zhōng rán hòu mìng zuǒ yòu yǐ cì ér shè

这句话大意是:先选左右能射者二十余人,祯自发数箭皆中,然后命左右以次而射。

xiān chū yī qiú fàn sǐ zuì zhě shǐ cān shè xiàn mìng bù zhōng zhēn jí zé ér zhǎn zhī

这句话大意是:先出一囚犯死 罪者,使参射限,命不中,祯即责而斩之。

mán kuí děng fú jì wèi wēi xiāng shì gǔ xin lì

这句话大意是:蛮魁等伏伎畏威,相视股忄栗。

yòu yù jiào zuǒ yòu qǔ sǐ qiú shí rén jiē zhe mán yī yún shì chāo zéi

这句话大意是:又预教 左右取死囚十人,皆著蛮衣,云是钞贼。

zhēn nǎi lín zuò wěi jǔ mù zhān tiān wēi yǒu fēng dòng zhēn wèi mán yuē fēng qì shǎo bào shì yǒu chāo zéi rù jìng bù guò shí rén dāng zài xī nán wǔ shí lǐ xǔ

这句话大意是:祯乃临坐,伪举目瞻天,微有风动,祯谓 蛮曰:“风气少暴,似有钞贼入境,不过十人,当在西南五十里许。

jí mìng qí zhuī yǎn guǒ fù sòng shí rén

这句话大意是:”即命骑追掩, 果缚送十人。

zhēn gào zhū mán yuē ěr xiāng lǐ zuò zéi rú cǐ hé sǐ yǐ bù

现代白话:祯告诸蛮曰:“你乡里作贼如此,合死以不?

mán děng jiē kòu tóu yuē hé wàn sǐ

这句话大意是:”蛮等皆叩头曰:“合 万死。

zhēn jí zhǎn zhī

这句话大意是:”祯即斩之。

yīn wèi yù qiǎn hái zì shì jìng wú bào lüě

这句话大意是:”因慰喻遣还,自是境无暴掠。

huái nán rén xiāng lǜ tóu fù zhě sān qiān yú jiā zhì zhī chéng dōng rǔ shuǐ zhī cè míng yuē guī yì fang

现代白话:淮南人相率投附者三千余家, 置之城东你水之侧,名曰归义坊。

chū yù zhōu chéng háo hú qiū shēng shù yǔ wài jiāo tōng jí zhēn wèi cì shǐ qiū shēng cháng yǒu fàn huái hèn tú wèi bù guǐ zhà yǐ hūn jìn chéng rén gào yún cì shǐ yù qiān chéng zhōng dà jiā sòng zhī xiàng dài

这句话大意是:初,豫州城豪胡丘生数与外交通,及祯为刺史, 丘生尝有犯怀恨,图为不轨,诈以婚进城人,告云:“刺史欲迁城中大家,送之向 代。

gòng móu fān chéng

这句话大意是:”共谋翻城。

chéng rén shí dào qǐ yǐ shì mì gào zhēn sù yǎn qiū shēng bìng zhū yù móu zhě

这句话大意是:城人石道起以事密告祯,速掩丘生,并诸预谋者。

zhēn yuē wú bù fù rén rén hé yǐ pàn

现代白话:祯曰:“我不 负人,人凭什么叛?

dàn qiū shēng kuáng wù

这句话大意是:但丘生诳误。

ruò jí shōu yǎn zhòng bì dà jù wú jìng yǐ dài zhī bù jiǔ zì dāng huǐ fú

现代白话:若即收掩,众必大惧,我静以待之,不久自当悔服。

yǔ wèi qì ér chéng zhōng sān bǎi rén zì fù yì zhōu mén chén qiū shēng jué kuáng zhī zuì

这句话大意是:” 语未讫而城中三百人自缚诣州门,陈丘生谲诳之罪。

ér qiū shēng dān qí táo zǒu zhēn shù ér bù wèn

这句话大意是:而丘生单骑逃走,祯恕而不问。

hòu zhēng wèi dōu mù shàng shū

这句话大意是:后征为都牧尚书。

这句话大意是:卒。

zèng shì zhōng yí tóng sān sī shì jiǎn gōng

这句话大意是:赠侍中、仪同三司,谥简公。

yǒu bā zǐ

这句话大意是:有八子。

dì wǔ zi ruì

这句话大意是:第五子瑞。

chū ruì mǔ yǐn shì yǒu shēn zhì shāng hòu zhòu qǐn mèng yī lǎo wēng jù yì guān gào zhī yuē wú cì rǔ yī zi rǔ wù yōu yě

现代白话:初,瑞母尹氏有娠致伤,后昼寝,梦一老翁具衣冠告之曰:“我赐 你一子,你勿忧也。

wù ér sī xǐ yòu wèn shì zhě shì zhě yuē dà jí

这句话大意是:”寤而私喜,又问筮者,筮者曰:“大吉。

wèi jǐ ér shēng ruì

这句话大意是:”未几而生瑞。

zhēn yǐ wéi xié mèng gù míng ruì zì tiān cì

这句话大意是:祯 以为协梦,故名瑞,字天赐。

wèi tài zhōng dài fū

这句话大意是:位太中大夫。

zú zèng tài cháng qīng

这句话大意是:卒,赠太常卿。

yí dì liè gāng wǔ yǒu zhì lüè

这句话大意是:仪弟烈,刚武有智略。

yuán shào zhī nì bǎi liáo mò gǎn yǒu shēng wéi liè xíng chū wài zhà fù shào mù zhí míng yuán shào xìn zhī zì yán qiū mén chū

这句话大意是:元绍之逆,百僚莫敢有声,唯烈行出外,诈附绍,募执 明元,绍信之,自延秋门出。

suì yíng lì míng yuán

这句话大意是:遂迎立明元。

yǐ gōng jìn jué yīn píng wáng

这句话大意是:以功进爵阴平王。

hōng shì yuē xī

这句话大意是:薨,谥曰熹。

zi qiú xí

这句话大意是:子求袭。

dì dào zi wèi xià dài fū

这句话大意是:弟道子,位下大夫。

dào zǐ zi luò wèi yǔ lín zhuàng jiāng

这句话大意是:道子子洛,位羽林幢将。

luò zi qǐ zhōng sàn dài fū

这句话大意是:洛子乞,中散大夫。

qǐ zǐ yàn xiào jìng chū lèi qiān lì bù shàng shū píng xīn bù náo shí lùn chēng zhī

这句话大意是:乞子晏,孝静初, 累迁吏部尚书,平心不挠,时论称之。

chū wèi yíng zhōu cì shǐ zài rèn wèi jǐ bǎi xìng xīn lài

这句话大意是:出为瀛州刺史,在任未几,百姓欣赖。

jiǎng tiān lè zhī nì jiàn yǐn zhào lù sòng dìng zhōu cì sǐ

这句话大意是:蒋天 乐之逆,见引,诏录送定州赐死。

yàn hǎo jí tú jí jiā shū duō mì gé zhū yǒu jiǎ jiè xián bù nì qí yì yì yǐ cǐ jiàn chēng

这句话大意是:晏好集图籍,家书多秘阁,诸有假借,咸不逆其 意,亦以此见称。

liè dì gū yǒng liè yǒu dǎn qì

这句话大意是:烈弟觚,勇烈有胆气。

shǎo yǔ xiōng yí cóng dào wǔ shì wèi zuǒ yòu

这句话大意是:少与兄仪从道武,侍卫左右。

shǐ yú mù róng chuí chuí mò nián zhèng zài qún xià suì zhǐ gū yǐ qiú lù dào wǔ jué zhī

这句话大意是:使于慕容垂,垂末年政在 群下,遂止觚以求赂,道武绝之。

gū lǜ zuǒ yòu chí hái wèi chuí zi bǎo suǒ zhí chuí dài zhī gèng hòu yīn liú xīn xué yè sòng dú jīng shū shù shí wàn yán chuí guó rén xián chēng zhòng zhī

这句话大意是:觚率左右驰还,为垂子宝所执,垂待之更厚,因 留心学业,诵读经书数十万言,垂国人咸称重之。

dào wǔ zhī tǎo zhōng shān mù róng pǔ lín suì hài gū yǐ gù zhòng xīn

这句话大意是:道武之讨中山,慕容普𬴊遂害觚 以固众心。

dì wén zhī āi tòng

这句话大意是:帝闻之哀恸。

jí píng zhōng shān fā pǔ lín zhǒng zhǎn qí shī shōu yì hài gū zhě fu gāo bà chéng tóng děng jiē yí wǔ zú yǐ dà rèn cuò shā zhī

这句话大意是:及平中山,发普𬴊冢,斩其尸,收议害觚者傅高霸、程同 等,皆夷五族,以大刃剉杀之。

nǎi zàng gū zhuī shì qín mǐn wáng fēng zǐ kuí wèi yù zhāng wáng yǐ shào gū

这句话大意是:乃葬觚,追谥秦愍王,封子夔为豫章王以绍觚。

cháng shān wáng zūn shòu jiū zhī zǐ yě

这句话大意是:常山王遵,寿鸠之子也。

shǎo ér zhuàng yǒng bù jū xiǎo jié

这句话大意是:少而壮勇,不拘小节。

dào wǔ chū yǒu zuǒ mìng xūn cì jué lüè yáng gōng

这句话大意是:道武初,有佐命勋,赐爵略阳 公。

mù róng bǎo zhī bài yě bié lǜ qí qī bǎi yāo qí guī lù yóu shì yǒu cān hé zhī jié

这句话大意是:慕容宝之败也,别率骑七百,邀其归路,由是有参合之捷。

jí píng zhōng shān bài shàng shū zuǒ pú yè jiā shì zhōng lǐng bó hǎi zhī hé kǒu

这句话大意是:及平中山,拜尚书 左仆射,加侍中,领勃海之合口。

jí bó líng bó hǎi qún dào qǐ zūn tǎo píng zhī qiān zhōu mù fēng cháng shān wáng

这句话大意是:及博陵、勃海群盗起,遵讨平之,迁州牧,封常 山王。

zūn hǎo jiǔ sè

这句话大意是:遵好酒色。

tiān cì sì nián zuò zuì luàn shī lǐ yú tài yuán gōng zhǔ

这句话大意是:天赐四年,坐醉乱,失礼于太原公主。

cì sǐ zàng yǐ bǎi xìng lǐ

这句话大意是:赐死,葬以百姓礼。

zi sù míng yuán cóng mǔ suǒ shēng tè jiàn qīn chǒng

这句话大意是:子素,明元从母所生,特见亲宠。

tài wǔ chū fù xí jué

这句话大意是:太武初,复袭爵。

xiū tú yù yuán děng pàn sù tǎo zhī zhǎn qú lǜ xǐ qiān yú jiā yú zhuō lù zhī yáng lì píng yuán jùn yǐ chù zhī

这句话大意是:休屠郁原等叛,素讨之, 斩渠率,徙千余家于涿鹿之阳,立平原郡以处之。

jí píng tǒng wàn yǐ sù yǒu wēi huái zhī lüè bài jiǎ jié zhēng xi dà jiàng jūn yǐ zhèn zhī

这句话大意是:及平统万,以素有威怀之略,拜 假节、征西大将军以镇之。

hòu bài nèi dōu dà guān

这句话大意是:后拜内都大官。

wén chéng jí wèi wu chóng kuān zhèng ba zhū zá diào

这句话大意是:文成即位,务崇宽政,罢诸杂调。

yǒu sī zòu guó yòng bù zú gù qǐng fù zhī wéi sù yuē chén wén bǎi xìng bù zú jūn shú yǔ zú

这句话大意是:有司 奏国用不足,固请复之,唯素曰:“臣闻百姓不足,君孰与足?

dì shàn ér cóng zhī

这句话大意是:”帝善而从之。

sù zōng shǔ zhī yì yòu nián lǎo dì měi yǐn rù fǎng yǐ zhèng shì gù cí jí guī dì

这句话大意是:素, 宗属之懿,又年老,帝每引入,访以政事,固辞疾归第。

yǎ xìng fāng zhèng jū guān wǔ shí zài zhōng shǐ ruò yī shí lùn xián zhī

这句话大意是:雅性方正,居官五十载, 终始若一,时论贤之。

hōng shì yuē kāng péi zàng jīn líng pèi xiǎng miào tíng

这句话大意是:薨,谥曰康,陪葬金陵,配飨庙廷。

zhǎng zǐ kě xī líng nián shí qī cóng tài wǔ liè zhú yī měng shòu líng suì kōng shǒu bó zhī yǐ xiàn

这句话大意是:长子可悉陵,年十七,从太武猎,逐一猛兽,陵遂空手搏之以献。

dì yuē rǔ cái lì jué rén dāng wèi guó lì gōng lì shì wù rú cǐ yě

现代白话:帝曰:“你 才力绝人,当为国立功立事,勿如此也!

jí bài nèi háng ā gàn

这句话大意是:”即拜内行阿干。

yòu cóng píng liáng zhōu jǔ qú mào qián lìng yī xiāo jiàng yǔ líng xiāng jī liǎng shuò jiē zhé líng chōu jiàn shè zhī zhuì mǎ

这句话大意是:又从平凉州,沮渠茂虔 令一骁将与陵相击,两槊皆折,陵抽箭射之坠马。

líng kǒng qí jiù zhì wèi jí bá jiàn yǐ dāo zi lì qí jìn shǐ shēn shǒu yì chù

这句话大意是:陵恐其救至,未及拔剑,以刀子 戾其劲,使身首异处。

dì zhuàng zhī jí rì bài dōu zhuàng jiāng fēng jì yáng zǐ

这句话大意是:帝壮之,即日拜都幢将,封暨阳子。

zú yú zhōng jūn dōu jiāng

这句话大意是:卒于中军都将。

dì péi jīn xí jué zuò shì guó chú

这句话大意是:弟陪斤袭爵,坐事国除。

péi jīn zi zhāo xiǎo zì ā ní shàng shū zhāng yí yǐn jiān diàn zhōng láng

这句话大意是:陪斤子昭,小字阿倪,尚书张彝引兼殿中郎。

xiào wén jiāng wèi qí jùn wáng lán jǔ āi ér zhāo nǎi zuò gōng xuán

这句话大意是:孝文将 为齐郡王兰举哀,而昭乃作宫悬。

dì dà zhào yuē ā ní yú ái shuí yǐn wèi láng

这句话大意是:帝大,诏曰:“阿倪愚𫘤,谁引为郎?

yú shì chù yí bái yī shǒu shàng shū zhāo suì tíng fèi

这句话大意是:”于是黜 彝白衣守尚书,昭遂停废。

xuān wǔ shí zhāo cóng dì huī qīn chǒng yòng shì shāo qiān zuǒ chéng

这句话大意是:宣武时,昭从弟晖亲宠用事,稍迁左丞。

xuān wǔ bēng yú zhōng zhí zhèng zhāo wèi huáng mén láng yòu qǔ shì zhī

这句话大意是:宣武崩,于忠 执政,昭为黄门郎,又曲事之。

zhōng zhuān quán shàn wēi wǎng xiàn zhōng xián duō zhāo suǒ zhǐ dǎo yě

这句话大意是:忠专权擅威,枉陷忠贤,多昭所指导也。

líng tài hòu lín cháo wèi shàng shū hé nán yǐn lóng ér hěn lì lǐ wù qiào jí suǒ zài huàn zhī

这句话大意是:灵太后临 朝,为尚书、河南尹,聋而狠戾,理务峭急,所在患之。

xún chū wèi yōng zhōu cì shǐ zài zhōu tān nüè dà wéi rén hài

这句话大意是:寻出为雍州刺史,在州贪 虐,大为人害。

hòu rù wèi shàng shū chǎn shì liú téng

这句话大意是:后入为尚书,谄事刘腾。

jìn hào zhēng xi jiāng jūn

这句话大意是:进号征西将军。

zú zèng shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:卒,赠尚书左仆射。

nà huò yuán chā suǒ yǐ zèng lǐ yōu yuè

这句话大意是:纳货 元叉,所以赠礼优越。

zi xuán zì yàn dào yǐ jié jiǎn zhī míng

这句话大意是:子玄,字彦道,以节俭知名。

xiào zhuàng shí wèi luò yáng lìng

这句话大意是:孝壮时,为洛阳令。

jí jié mǐn jí wèi xuán shàng biǎo qǐ zàng zhuāng dì shí yì shàn zhī

这句话大意是:及节闵即位,玄上表乞葬庄 帝,时议善之。

hòu chú shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:后除尚书左丞。

xiào wǔ dì jí wèi yǐ sūn téng wèi zuǒ pú yè

这句话大意是:孝武帝即位,以孙腾为左仆射。

téng jí qí shén wǔ xīn lǚ zhàng rù shěng xuán yī fǎ jǔ hé dāng shí xián wèi xuán jù

这句话大意是:腾即齐神武心膂, 仗入省,玄依法举劾,当时咸为玄惧。

xiào wǔ zhòng qí qiáng zhèng fēng lín zī xiàn zǐ

这句话大意是:孝武重其强正,封临淄县子。

jí cóng rù guān fēng chén jùn wáng wèi yí tóng sān sī jiā kāi fǔ

这句话大意是:及从入关,封 陈郡王,位仪同三司,加开府。

hōng shì yuē píng

这句话大意是:薨,谥曰平。

zhāo dì shào zì chǒu lún shǎo cōng huì

这句话大意是:昭弟绍,字丑伦,少聪慧。

qiān shàng shū yòu chéng

这句话大意是:迁尚书右丞。

shào duàn jué bù bì qiáng yù

这句话大意是:绍断决不避强御。

xuān wǔ zhào lìng jiǎn zhào xiū yù yǐ xiū nìng xìng yīn cǐ suì jiā zhàng fá lìng qí zhì sǐ

这句话大意是:宣武诏令检赵修狱, 以修佞幸,因此遂加杖罚,令其致死。

dì zé shào bù zhòng wén shào yuē xiū jiān nìng shén yú dǒng xián chén ruò bù yīn xìn chú zhī kǒng bì xià fù bèi āi dì zhī míng

这句话大意是:帝责绍不重闻,绍曰:“修奸佞甚于董贤, 臣若不因衅除之,恐陛下复被哀帝之名。

yǐ qí yán zhèng suì bù zuì yān

现代白话:”以其言正,遂不罪呢。

jí chū guǎng píng wáng huái bài shào hè yuē ā wēng nǎi huáng jiā zhī zhèng zhí suī zhū yún jí àn hé yǐ yǎng guò

现代白话:及出,广平王怀 拜绍,贺曰:“阿翁乃皇家之正直,虽朱云、汲黯凭什么仰过!

shào yuē dàn hèn lù zhī shāo wǎn yǐ wéi kuì ěr

这句话大意是:”绍曰:“但恨戮之 稍晚,以为愧耳。

zú yú liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:”卒于凉州刺史。

péi jīn dì zhōng zì xian dé yǐ zhōng jǐn wén

这句话大意是:陪斤弟忠,字仙德,以忠谨闻。

xiào wén shí lèi qiān yòu pú yè cì jué chéng yáng gōng jiā shì zhōng zhèn xi jiāng jūn yǒu yì zàn zhī qín bǎi liáo xián jìng zhī

这句话大意是:孝文时,累迁右仆射,赐爵城阳公,加侍中、 镇西将军,有翼赞之勤,百寮咸敬之。

tài hé sì nián bìng dǔ cí tuì yǎng jí yú gāo liǔ yú jià qīn sòng dōu mén zhī wài qún liáo shì chén zhí bié zhě mò bù tì qì

这句话大意是:太和四年,病笃辞退”养疾于高柳,舆驾亲 送都门之外,群寮侍臣执别者莫不涕泣。

jí zú jiē dào xī zhī

这句话大意是:及卒,皆悼惜之。

shì yuē xuān mìng yǒu sī wèi lì bēi míng

这句话大意是:谥曰宣,命有司为立碑 铭。

zi shèng zì shǐ xīng xí jué wèi yè zhě pú yè

这句话大意是:子盛,字始兴,袭爵,位谒者仆射。

这句话大意是:卒。

zi mào zì bó yōng xí jué jiàng wèi hóu

这句话大意是:子懋,字伯邕,袭爵,降为侯。

cóng jià rù guān fēng běi píng wáng

这句话大意是:从驾 入关,封北平王。

hōng zèng shàng shū zuǒ pú yè shì yuē zhēn huì

这句话大意是:薨,赠尚书左仆射,谥曰贞慧。

zi zhì zì jǐng shēng kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:子陟,字景升,开府仪同三司。

dì shùn zì jìng shū cóng xiào wǔ rù guān fēng pú yáng wáng wèi shì zhōng

这句话大意是:弟顺,字敬叔,从孝武入关,封濮阳王,位侍中。

jí wǔ dì bēng mì wèi fā sāng zhū rén duō jǔ guǎng píng wáng wèi sì

这句话大意是:及武帝崩,秘未发丧,诸人 多举广平王为嗣。

shùn yú bié shì chuí tì wèi zhōu wén yuē guǎng píng suī qīn nián dé bìng mào bù yí jū dà bǎo

这句话大意是:顺于别室垂涕谓周文曰:“广平虽亲,年德并茂,不宜居大宝。

zhōu wén shēn rán zhī yīn xuān guó huì shàng nán yáng wáng zūn hào

这句话大意是:” 周文深然之,因宣国讳,上南阳王尊号。

yǐ shùn wèi zhōng wèi xíng yōng zhōu shì yòu jiā kāi fǔ yí tóng sān sī qín zhōu cì shǐ

这句话大意是:以顺为中尉,行雍州事,又加开府仪同三 司、秦州刺史。

shùn shàn shè

这句话大意是:顺善射。

chū xiào wǔ zài luò yú huá lín yuán xì shè yǐ yín jiǔ zhī róng èr shēng xǔ xuán yú bǎi bù wài mìng shàn shè zhě shí yú rén gòng shè zhōng zhě jí yǐ cì zhī

这句话大意是:初,孝武在洛,于华林园戏射,以银酒卮容二升许,悬于 百步外,命善射者十余人共射,中者即以赐之。

shùn fā shǐ jí zhōng dì dà yuè bìng shǎng jīn bó

这句话大意是:顺发矢即中,帝大悦,并赏金帛。

shùn réng yú jiàn kǒng chù zhù yī yín tóng zú dǎo jīn lián shǒu chí chǎn zhì suì lēi bèi shàng xù qí shè gōng

这句话大意是:顺仍于箭孔处铸一银童,足蹈金莲,手持铲炙,遂勒背上,序其射工。

zi wěi zì zǐ yóu yǒu qīng cái

这句话大意是:子伟,字子猷,有清才。

dà tǒng shí liù nián fēng nán ān jùn wáng

这句话大意是:大统十六年,封南安郡王。

jí yù chí jiǒng fá shǔ yǐ wěi wèi sī lù shū xí wén yán jiē wěi suǒ wéi

这句话大意是:及尉迟迥伐蜀,以伟为司 录,书檄文言,皆伟所为。

liù guān jiàn bài shī shì xià dài fū gǎi huái nán xiàn gōng

这句话大意是:六官建,拜师氏下大夫,改淮南县公。

zhōu míng dì chū bài shī shì zhōng dài fū shòu zhào yú qí lín diàn kān zhèng jīng jí

这句话大意是:周明帝初,拜师 氏中大夫,受诏于骐麟殿刊正经籍。

jiàn dé zhōng lèi qiān xiǎo sī kòu wèi shǐ zhǔ bào pìn yú qí

这句话大意是:建德中,累迁小司寇,为使主,报聘于齐。

shì qiū wǔ dì qīn róng dōng tǎo wěi suì wèi qí suǒ liú

这句话大意是:是 秋,武帝亲戎东讨,伟遂为齐所留。

qí píng wěi fāng jiàn shì jiā shòu shàng kāi fǔ

这句话大意是:齐平,伟方见释,加授上开府。

hòu chú xiāng zhōu cì shǐ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:后除襄州刺史, 位大将军。

wěi xìng wēn róu hǎo xū jìng dǔ xué ài wén

这句话大意是:伟性温柔,好虚静,笃学爱文。

chū zì yè hái yǔ xìn zèng qí shī yuē liáng wáng chuí jí fǎn qí píng bǎo dǐng guī

这句话大意是:初自邺还,庾信赠其诗曰:“梁亡垂棘 反,齐平宝鼎归。

wèi cí rén suǒ zhòng rú cǐ

这句话大意是:”为辞人所重如此。

hòu jí zú

这句话大意是:后疾卒。

shèng dì shòu xìng shǎo cōng huì hào xué

这句话大意是:盛弟寿兴,少聪慧好学。

xuān wǔ chū wèi xú zhōu cì shǐ

这句话大意是:宣武初,为徐州刺史。

zài guān tān nüè shī yú rén xīn

这句话大意是:在官贪虐,失于人心。

qí cóng xiōng shì zhōng huī shēn hài qí néng yīn zèn zhī yú dì zhào shàng shū cuī liàng chí yì jiǎn hé

这句话大意是:其从兄 侍中晖深害其能,因谮之于帝,诏尚书崔亮驰驿检核。

liàng fā rì shòu huī zhǐ suì biān tà sān guǎ fù lìng qí zì wū chēng shòu xìng yā jǐ wèi bì

这句话大意是:亮发日,受晖旨,遂鞭挞三 寡妇,令其自诬,称寿兴压己为婢。

shòu xìng zhōng kǒng bù miǎn nǎi lìng qí wài dì zhōng bīng cān jūn xuē xiū yì jiāng chē shí chéng yùn xiǎo mài jīng qí jìn zhī páng

这句话大意是:寿兴终恐不免,乃令其外弟中兵参军薛修义将 车十乘,运小麦,经其禁之旁。

shòu xìng yīn yú qiáng chū xiū yì yǐ dà mù hán shèng shòu xìng qí shàng jiā mài zài zhī ér chū suì zhì hé dōng nì xiū yì jiā

这句话大意是:寿兴因逾墙出,修义以大木函盛寿兴,其上加麦, 载之而出,遂至河东,匿修义家。

féng shè nǎi chū jiàn dì zì chén wèi huī suǒ zèn dì yì gèng wú suǒ zé

这句话大意是:逢赦乃出,见帝,自陈为晖所谮,帝亦更无所责。

chū shòu xīng wéi zhōng shù zǐ shí wáng xiǎn zài dōng gōng

这句话大意是:初,寿兴为中庶子时,王显在东宫。

jiàn yīn gōng shì shòu xìng zhàng zhī sì shí

这句话大意是:贱,因公事,寿兴杖之四十。

jí xiǎn yǒu chǒng wèi yù shǐ zhōng wèi zòu shòu xìng zài jiā měi yǒu yuàn yán fěi bàng cháo tíng

这句话大意是:及显有宠,为御 史中尉,奏寿兴在家每有怨言,诽谤朝廷。

yīn dì jí yǐn wú suǒ jué wù suì zòu qí shì mìng dì zhù kě zhí fù shòu xìng cì sǐ

这句话大意是:因帝极饮,无所觉悟,遂奏其事,命帝 注可,直付寿兴赐死。

dì shū bàn bù chéng zì dāng shí jiàn zhě yì zhī fēi běn xīn dàn jù huī děng wēi bù gǎn shēn bá

这句话大意是:帝书半不成字,当时见者亦知非本心,但惧晖等威,不敢申 拔。

jí xíng xíng rì xiǎn zì wǎng kàn zhī

这句话大意是:及行刑日,显自往看之。

shòu xìng mìng bǐ zì zuò mù zhì míng yuē luò yáng nán zǐ xìng yuán míng jǐng yǒu dào wú shí qí nián bù yǒng

这句话大意是:寿兴命笔自作墓志铭曰:“洛阳男子,姓元名景,有 道无时,其年不永。

yú wén duō bù zài

这句话大意是:”余文多不载。

gù wèi qí zǐ yuē wǒ guān zhōng kě zhe bǎi zhāng zhǐ bǐ liǎng méi wú yù sòng xiǎn yú dì xià

现代白话:顾谓其孔子说:“我棺中可著百张纸,笔两枚, 我欲讼显于地下。

ruò gāo zǔ zhī líng yǒu zhī bǎi rì nèi bì qǔ xiǎn

这句话大意是:若高祖之灵有知,百日内必取显。

rú suì wú zhī yì hé zú liàn

这句话大意是:如遂无知,亦何足恋!

jí xuān wǔ bēng xiǎn xún bèi shā

这句话大意是:”及宣 武崩,显寻被杀。

shòu xìng zhī sǐ shí lùn yì yǐ wéi qián rèn zhōng wèi dàn gāo quē chán fěng suǒ zhì

这句话大意是:寿兴之死,时论亦以为前任中尉弹高阙谗讽所致。

líng tài hòu lín cháo sān gōng láng zhōng cuī hóng shàng shū lǐ shòu xìng zhào shū zhuī xuě zèng yù zhōu cì shǐ shì yuē zhuāng

这句话大意是:灵太后临朝, 三公郎中崔鸿上疏理寿兴,诏书追雪,赠豫州刺史,谥曰庄。

zi zuì zì gàn cóng xiào wǔ rù guān fēng lè píng wáng wèi shì zhōng jiān shàng shū zuǒ pú yè jiā tè jìn

这句话大意是:子最,字干,从孝武入关,封乐平王,位侍中,兼尚书左仆射,加特进。

shòu xìng dì yì shēng shǎo wáng

这句话大意是:寿兴弟益生,少亡。

zi pí zì xiū bì

这句话大意是:子毗,字休弼。

wǔ dì zhī zài fān dǐ shǎo qīn zhī jí jí wèi chū bì péi chéng rù yú wò nèi

这句话大意是:武帝之在籓邸,少亲之,及即位,出必陪乘,入于卧内。

jí dì yǔ qí shén wǔ yǒu xì shí yì zhě gè yǒu yì tóng

这句话大意是:及帝 与齐神武有隙,时议者各有异同。

huò quàn tiān zǐ rù yí huò yán yǔ qí shén wǔ jué zhàn huò yún bēn liáng

这句话大意是:或劝天子入夷,或言与齐神武决战,或云奔梁。

wéi pí shù rén yǐ guān zhōng dì wáng sāng zǐ yīn qín kòu tóu qǐng xi rù

这句话大意是:唯毗数人以关中帝王桑梓,殷勤叩头请西入。

cè gōng lùn shǎng pí yǔ lǐng jūn hú sī chūn děng shí sān rén wéi shǒu fēng wèi jùn wáng

这句话大意是:策功论赏,毗与领军斛斯椿等十三人 为首,封魏郡王。

shí wáng zhě yì zhǐ yī qiān hù wéi pí yì yī qiān wǔ bǎi

这句话大意是:时王者邑止一千户,唯毗邑一千五百。

qí shén wǔ xuān gào guān dōng yún jiāng tiān zǐ xi rù shì qǐ yuán pí suī bǎi shè bù zài yuán xiàn

这句话大意是:齐神武宣告关东云:“将 天子西入,事起元毗,虽百赦不在原限。

hōng shì yuē jǐng

这句话大意是:”薨,谥曰景。

zi chāo

这句话大意是:子绰。

zhōng dì dé fēng hé jiān gōng zú yú zhèn nán jiāng jūn zèng cáo zhōu cì shǐ

这句话大意是:忠弟德,封河间公,卒于镇南将军,赠曹州刺史。

dé zi kuī yǐng chuān tài shǒu zú yú guāng zhōu cì shǐ shì yuē gōng

这句话大意是:德子悝,颍川太守,卒于光 州刺史,谥曰恭。

zi yí yǔ zi zhòng

这句话大意是:子嶷,宇子仲。

xiào wǔ chū shòu yǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:孝武初,授兖州刺史。

yú shí chéng rén wáng fèng bó děng xiāng shàn móu nì qì chéng chū zǒu

这句话大意是:于时城人王奉伯等相扇谋逆,弃城出走。

xuán mén fā duàn yí yào ér chū

这句话大意是:悬门发,断嶷要而出。

zhào qí zhōu cì shǐ wèi jǐng běn zhōu cì shǐ cài jùn gè bù zài zhōu shì wǎng tǎo zhī

这句话大意是:诏齐州刺史尉景、本州刺史蔡俊各部在州士往讨之。

yí fǎn fù rèn

这句话大意是:嶷返复 任。

fēng pú yáng xiàn bó

这句话大意是:封濮阳县伯。

xiào jìng shí zhuǎn shàng shū lìng shè xuǎn bù

这句话大意是:孝静时,转尚书令,摄选部。

yí suī jū zhòng rèn suí shí ér yǐ

这句话大意是:嶷虽居重任,随时而已。

hōng yú yíng zhōu cì shǐ zèng sī tú gōng shì yuē jìng yì

这句话大意是:薨于瀛州 刺史,赠司徒公,谥曰靖懿。

kuī dì huī zì jǐng xí

这句话大意是:悝弟晖,字景袭。

shǎo chén mǐn pō shè wén shǐ

这句话大意是:少沉敏,颇涉文史。

xuān wǔ jí wèi wèi jǐ shì huáng mén shì láng

这句话大意是:宣武即位,为给事黄门侍郎。

chū xiào wén qiān luò jiù guì jiē nán yí shí yù hé zhòng qíng suì xǔ dōng zé jū nán xià biàn jū běi

这句话大意是:初,孝文 迁洛,旧贵皆难移,时欲和众情,遂许冬则居南,夏便居北。

xuān wǔ pō huò zuǒ yòu zhī yán wài rén suì yǒu hái běi zhī wèn

这句话大意是:宣武颇惑左右之言, 外人遂有还北之问。

zhì nǎi bǎng mài tián zhái bù ān qí jū

这句话大意是:至乃榜卖田宅,不安其居。

huī nǎi qǐng jiān yán shì jù zòu suǒ wén yuē xiān huáng yí dōu yǐ bǎi xìng liàn tǔ gù fā dōng xià èr jū zhī zhào quán níng wù yì ěr

这句话大意是:晖乃请间言事,具奏所闻,曰: “先皇移都,以百姓恋土,故发冬夏二居之诏,权宁物意耳。

nǎi shì dāng shí zhī yán shí fēi xiān huáng shēn yì

这句话大意是:乃是当时之言,实非 先皇深意。

qiě bǐ lái qiān rén ān jū suì jiǔ gōng sī jì lì wú fù hái qíng

这句话大意是:且比来迁人,安居岁久,公私计立,无复还情。

fú yuàn bì xià zhōng gāo zǔ jì dìng zhī yè wù xìn xié chén bù rán zhī shuō

这句话大意是:伏愿陛下终高祖既定之 业,勿信邪臣不然之说。

dì nà zhī

这句话大意是:”帝纳之。

zài qiān shì zhōng lǐng yòu wèi jiāng jūn

这句话大意是:再迁侍中,领右卫将军。

suī wú bǔ yì shēn bèi qīn chǒng

这句话大意是:虽无补益,深被亲宠。

fán zài jìn zhōng yào mì zhī shì huī bié fèng zhǐ cáng zhī yú guì

这句话大意是:凡在禁中要密之事,晖别奉旨,藏之于柜。

wéi huī rù nǎi kāi qí yú shì zhōng huáng mén mò yǒu zhī zhě

这句话大意是:唯晖入乃开,其余侍中、黄门莫有知者。

shì zhōng lú chǎng yì méng ēn miǎn gù shí rén hào yuē è biāo jiāng jūn jī yīng shì zhōng

这句话大意是:侍中卢昶亦蒙恩眄,故时人号曰“饿彪将军,饥鹰侍中。

qiān lì bù shàng shū

这句话大意是:”迁吏部尚书。

nà huò yòng guān jiē yǒu dìng jià dà jùn èr qiān pǐ cì jùn yī qiān pǐ xià jùn wǔ bǎi pǐ qí yú guān zhí gè yǒu chà tiān xià hào yuē shì cáo

这句话大意是:纳货用官, 皆有定价,大郡二千匹,次郡一千匹,下郡五百匹,其余官职各有差,天下号曰市 曹。

chū wèi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:出为冀州刺史。

xià zhōu zhī rì lián chē zài wù fā xìn dōu zhì tāng yīn jiān shǒu wěi xiāng zhǔ dào lù bù duàn

这句话大意是:下州之日,连车载物,发信都至汤阴间,首尾相属,道路不断。

qí chē shǎo zhī jiǎo jí yú dào shàng suǒ féng zhī niú shēng jié qǔ jiǎo yǐ chōng qí yòng

这句话大意是:其车少脂角,即于道上所逢之牛,生截取角,以充其用。

huī jiǎn kuò dīng hù tīng qí guī shǒu chū diào juàn wǔ wàn pǐ

这句话大意是:晖检括丁户,听其归首, 出调绢五万匹。

rán jù liǎn wú jí bǎi xìng huàn zhī

这句话大意是:然聚敛无极,百姓患之。

míng dì chū zhēng bài shàng shū zuǒ pú yè zhào shè lì bù xuǎn shì

这句话大意是:明帝初,征拜尚书左仆射,诏摄吏部选事。

hòu zhāo huī yǔ rèn chéng wáng chéng jīng zhào wáng yú dōng píng wáng kuāng gòng jué mén xià dà shì

这句话大意是:后昭晖与任城王澄、京兆王愉、东平王匡共决门下大事。

huī yòu shàng shū lùn zhèng yào qí yī yuē yù shǐ zhī zhí wù shǐ de xián

这句话大意是:晖又上书论政要:其一曰: 御史之职,务使得贤。

bì děi qí rén bù jū jiē zhì jiǔ yú qí shì zé qí chéng gōng

这句话大意是:必得其人,不拘阶秩,久于其事,责其成功。

qí èr yuē ān rén níng biān guān shí ér dòng

这句话大意是:其二曰:安人 宁边,观时而动。

qǐng lái biān jiāng wáng yuǎn dà zhī lüè tān wàn yī zhī gōng chu liáng zhī hǎo wèi wén ér cán fù zhī yuàn lǚ jié sī nǎi yōng rén suǒ wéi ruì yú jiān lì zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:顷来边将亡远大之略,贪万一之功,楚、梁之好未闻,而蚕妇之 怨屡结,斯乃庸人所为,锐于奸利之所致也。

píng wú zhī jì zì yǒu liáng tú bù zài yú yī chéng yī shù yě

这句话大意是:平吴之计,自有良图,不在于一城一 戍也。

yòu hé běi shù zhōu guó zhī jī běn

这句话大意是:又河北数州,国之基本;。

jī huāng duō nián hù kǒu liú sàn

这句话大意是:饥荒多年,户口流散。

fāng jīn jìng shàng bīng fù zhēng fā jí rú cǐ rì hé yì jǔ dòng

这句话大意是:方今境上,兵复征发,即如 此日,何易举动?

yú wèi shù nián yǐ lái wéi yi jìng biān yǐ xi zhào yì ān rén quàn nóng huì cǐ zhōng xià

这句话大意是:愚谓数年以来,唯宜静边,以息召役,安人劝农,惠此中夏。

qǐng yán chì biān jiāng zì jīn zài shù zéi qiú nèi fù zhě bù tīng zhé qiǎn yuán jiē jiē xū biǎo wén

这句话大意是:请 严敕边将,自今在戍贼求内附者,不听辄遣援接,皆须表闻。

wéi zhě suī yǒu gōng qǐng yǐ wéi zhào shū lùn

这句话大意是:违者虽有功,请以违 诏书论。

sān yuē guó zhī zī chǔ wéi jí hé běi

这句话大意是:三曰:国之资储,唯籍河北。

jī jǐn jī nián hù kǒu táo sàn shēng zhǎng jiān zhà yīn shēng yǐn cáng

这句话大意是:饥馑积年,户口逃散,生长奸诈,因生隐藏。

chū suō lǎo xiǎo wàng zhù sǐ shī shōu rén zū diào gē rù yú jǐ

这句话大意是:出缩老小,妄注死失,收人租调,割入于己。

rén kùn yú xià guān sǔn yú shàng

这句话大意是:人困于下,官损于上。

zì fēi gēng lì quán zhì shàn jiā jiǎn kuò sǔn hào zhī lái fāng zài wèi yǐ

这句话大意是:自非更立权制, 善加检括,损耗之来,方在未已。

qǐng qiú qí yì míng xuān tiáo gé

这句话大意是:请求其议,明宣条格。

dì nà zhī

这句话大意是:帝纳之。

huī yǎ hǎo wén xué zhāo jí rú shì cuī hóng děng zhuàn lù bǎi jiā yào shì yǐ lèi xiāng cóng míng wéi kē lù fán èr bǎi qī shí juǎn shàng qǐ fú xī qì yú jìn fán shí sì dài

这句话大意是:晖雅好文学,招 集儒士崔鸿等撰录百家要事,以类相从,名为《科录》,凡二百七十卷,上起伏羲, 迄于晋,凡十四代。

huī jí dǔ biǎo shàng zhī

这句话大意是:晖疾笃,表上之。

zú cì dōng yuán mì qì zèng shǐ chí jié dū du zhōng wài zhū jūn shì sī kōng gōng shì yuē wén xiàn

这句话大意是:卒,赐东园秘器,赠使持节、都督中外诸军 事、司空公,谥曰文宪。

jiāng zàng gěi yǔ bǎo bān jiàn gǔ chuī èr shí rén yǔ lín bǎi èr shí rén

这句话大意是:将葬,给羽葆班剑鼓吹二十人,羽林百二十人。

zi bì zì zōng fǔ xìng hé hòu měi róng yí

这句话大意是:子弼,字宗辅,性和厚,美容仪。

yǐ zhuāng dì jiù zǐ xù tè fēng guǎng chuān xiàn zǐ

这句话大意是:以庄帝舅子婿,特封广川县子。

tiān píng chū lèi qiān shàng shū lìng

这句话大意是:天平初,累 迁尚书令。

bì mèi wèi xiào wǔ suǒ nà yǐ qīn qíng jiàn wěi lǐ yù tè lóng

这句话大意是:弼妹为孝武所纳,以亲情见委,礼遇特隆。

lì zhōng shū jiān lù shàng shū shì wèi tè jìn zōng shī

这句话大意是:历中书监、录尚书事,位特 进、宗师。

qí shòu shàn chú zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:齐受禅,除左光禄大夫。

tiān bǎo sān nián zú

这句话大意是:天保三年,卒。

shí nián zhū zǐ yǔ zhū yuán tóng zhū sǐ

这句话大意是:十年,诸子与诸元同诛死。

bì dì zǐ shì jiāng yǒu qiǎo sī

这句话大意是:弼弟子士将,有巧思。

zhì qí wǔ chéng shí wèi jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:至齐武成时,位将作大匠。

dé dì zàn pō yǒu míng yù hǎo chén jūn guó shì yí

这句话大意是:德弟赞,颇有名誉,好陈军国事宜。

chū zhì sī zhōu yǐ zàn wèi cì shǐ cì jué shàng gǔ hóu

这句话大意是:初置司州,以赞为刺史,赐爵上谷侯。

xiào wén jiè zàn huà jī diàn kě xuān xiào dào bì lìng fēng jiào qià hé wén lǐ dà bèi

这句话大意是:孝 文戒赞化畿甸,可宣孝道,必令风教洽和,文礼大备。

zì jīn yǒu bù xiào bù tì zhě bǐ qí mén yǐ kè qí zhù

这句话大意是:自今有不孝不悌者,比其门 ,以刻其柱。

yòu zhào yuē sī zhōu cì shǐ guān zūn wèi zhòng zhí zǒng jīng jī xuǎn shǔ yì qīn yǐ yǔn jù zhān zhī wàng

这句话大意是:又诏曰:“司州刺史,官尊位重,职总京畿,选属懿亲,以允具瞻 之望。

dàn zhū wáng nián shào wèi xián zhèng tǐ gù yǐ shòu zàn zhù néng zhù huī dào huà

这句话大意是:但诸王年少,未闲政体,故以授赞,庶能助晖道化。

jīn sī zhōu shǐ lì jùn xiàn chū zhì gōng qīng yǐ xià jiē yǒu běn shǔ kě rén lǜ zǐ dì yòng xiāng zhǎn jìng

这句话大意是:今司州始立,郡县初置, 公卿已下皆有本属,可人率子弟,用相展敬。

yú shì cì míng yuē zàn

这句话大意是:”于是赐名曰“赞”。

zhào zàn chéng bù wǎn rù diàn mén jiā tài zǐ shǎo shī qiān zuǒ pú yè

这句话大意是:诏赞乘步挽入 殿门,加太子少师,迁左仆射。

xiào wén jiāng móu qiān luò zhū gōng duō yì tóng wéi zàn zàn chéng dà cè

这句话大意是:孝文将谋迁洛,诸公多异同,唯赞赞成大策。

dì měi suì nán fá zhí shǒu jì yǐ hòu shì

这句话大意是:帝每 岁南伐,执手寄以后事。

zú zèng wèi jiāng jūn pú yè rú gù

这句话大意是:卒,赠卫将军,仆射如故。

hòu yǐ liú shǒu zàn fǔ zhī gōng jìn fēng jìn yáng xiàn bó

这句话大意是:后以留守赞辅之功,进封晋阳 县伯。

zàn dì shū zì mǎi rén

这句话大意是:赞弟淑,字买仁。

wān gōng sān bǎi jīn shàn qí shè

这句话大意是:弯弓三百斤,善骑射。

xiào wén shí wèi hé dōng tài shǒu

这句话大意是:孝文时,为河东太守。

hé dōng sú duō shāng gǔ hǎn shì nóng sāng rén zhì yǒu nián sān shí bù shí lěi sì

这句话大意是:河东俗多商贾, 罕事农桑,人至有年三十不识耒耜。

shū xià chē quàn kè gōng wǎng jiào shì èr nián jiān jiā jǐ rén zú wèi zhī yáo yuē tài zhōu hé dōng zhù zhú dài chōng

这句话大意是:淑下车劝课,躬往教示,二年间,家给人足, 为之谣曰:“泰州河东,杼柚代舂。

yuán gōng zhì zhǐ tián chóu shǐ lǐ

这句话大意是:元公至止,田畴始理。

zú yú píng chéng zhèn jiāng shì yuē jìng

这句话大意是:”卒于平城镇将,谥曰 静。

yǒu qī zǐ

这句话大意是:有七子。

jì hǎi zì yuán quán xiōng dì zhōng zuì yǒu míng yù wèi luò zhōu cì shǐ

这句话大意是:季海字元泉,兄弟中最有名誉,位洛州刺史。

jì hǎi qī sī kōng li chōng zhī nǚ zhuāng dì cóng mǔ yě cì jué táng jùn jūn

这句话大意是:季海妻,司空李冲之女,庄帝从 母也,赐爵唐郡君。

zhèng zài ěr zhū huò nán fāng shǐ quàn jì hǎi wèi wài guān yǐ bì xiān jiè

现代白话:政在你朱,祸难方始,劝季海为外官以避纤介。

jí xiào zhuāng zhī nán jì hǎi guǒ yǐ zài fān de miǎn

这句话大意是:及孝庄之难, 季海果以在籓得免。

cóng xiào wǔ rù guān fēng féng yì wáng wèi zhōng shū lìng yōng zhōu cì shǐ qiān sī kōng

这句话大意是:从孝武入关,封冯翊王,位中书令、雍州刺史,迁司空。

bìng hōng shì yuē mù

这句话大意是:病薨, 谥曰穆。

zi hēng zì dé liáng yī míng xiào cái

这句话大意是:子亨,字德良,一名孝才。

yù zhōu qí fēn gé shí nián shù suì yǔ mǔ lǐ shì zài luò yáng

这句话大意是:遇周、齐分隔,时年数岁,与母李氏在洛阳。

qí shén wǔ yǐ hēng fù zài guān zhōng jìn gù zhī

这句话大意是:齐神 武以亨父在关中,禁固之。

qí mǔ suì chēng dòng něi de jiù shí tāng yīn tuō dà háo li cháng shòu xié hēng jí gū zhí shù rén de zhì cháng ān

这句话大意是:其母遂称冻馁,得就食汤阴,托大豪李长寿,携亨及孤 侄数人,得至长安。

zhōu wén yǐ gōng chén zi shén lǐ zhī

这句话大意是:周文以功臣子,甚礼之。

dà tǒng mò xí jué féng yì wáng lèi qiān xūn zhōu cì shǐ gǎi fēng píng liáng wáng

这句话大意是:大统末,袭爵冯翊王,累迁勋州刺史, 改封平凉王。

zhōu shòu shàn lì jiàng wèi gōng

这句话大意是:周受禅,例降为公。

suí wén dì shòu shàn zì luò zhōu cì shǐ zhēng bài tài cháng qīng

这句话大意是:隋文帝受禅,自洛州刺史征拜太常卿。

xún chū wèi wèi zhōu cì shǐ zài zhí bā nián fēng huà dà qià

这句话大意是:寻出为卫 州刺史,在职八年,风化大洽。

yǐ lǎo bìng qǐ hái gǔ lì rén yì què shàng biǎo qǐng liú shàng jiē tàn zhě jiǔ zhī

这句话大意是:以老病乞骸骨,吏人诣阙上表请留,上嗟叹者久之。

qí nián hēng yǐ dǔ jí zhòng qǐng hái jīng shàng lìng shǐ zhě zhì yī yào wèn dòng jìng xiāng wàng yú dào

这句话大意是:其年,亨以笃疾,重请还京,上令使者致医药,问动静,相望于道。

zú yú jiā shì yuē xuān

这句话大意是:卒于家,谥曰 宣。

chén liú wáng qián gē gēn zhī zǐ yě

这句话大意是:陈留王虔,纥根之子也。

dēng guó chū cì jué chén liú gōng

这句话大意是:登国初,赐爵陈留公。

yǔ wèi wáng yí pò chù fú bù cóng gōng wèi chén

这句话大意是:与卫王仪破黜弗部,从攻卫辰。

mù róng bǎo lái kòu qián jué qí zuǒ yì bǎo bài

这句话大意是:慕容宝来寇,虔绝其左翼,宝败。

chuí huì fèn lái sāng qián qián yǒng ér qīng dí yú chén zhàn méi

这句话大意是:垂恚愤来桑干,虔勇而轻敌,于陈战没。

qián zī mào kuí jié wǔ lì jué lún měi yǐ máo xì duǎn dà zuò zhī yóu huàn qí qīng fù zhui líng yú rèn xià

这句话大意是:虔姿貌 魁杰,武力绝伦,每以矛细短,大作之,犹患其轻,复缀铃于刃下。

qí gōng lì bèi jiā cháng rén

这句话大意是:其弓力倍加常 人。

yǐ qí shū yì dài jīng wǔ kù cháng cún ér zhì zhī

这句话大意是:以其殊异,代京武库常存而志之。

qián cháng yǐ shuò cì rén suì guàn ér gāo jǔ

这句话大意是:虔常以槊刺人,遂贯而高举。

yòu cháng yǐ yī shǒu dùn shuò yú de chí mǎ wěi tuì dí rén zhēng qǔ yǐn bù néng chū

这句话大意是:又尝以一手顿 槊于地,驰马伪退,敌人争取,引不能出。

qián yǐn gōng shè zhī yī jiàn shā èr sān rén yáo shuò zhī tú wáng hún ér sàn xú nǎi lìng rén qǔ shuò ér qù

这句话大意是:虔引弓射之,一箭杀二三人,摇槊之徒, 亡魂而散,徐乃令人取槊而去。

měi cóng zhēng tǎo jí wèi piān jiàng cháng xiān dēng xiàn zhèn yǒng guān dāng shí dí wú zhòng guǎ mò gǎn kàng qí qián zhě

这句话大意是:每从征讨,及为偏将,常先登陷阵,勇冠当时,敌 无众寡,莫敢抗其前者。

jí hōng

这句话大意是:及薨。

jǔ guó bēi tàn wèi zhī liú tì dào wǔ zhuī xī shāng tòng zhě shù yān

现代白话:举国悲叹,为之流涕,道武追惜伤恸者数呢。

zhuī shì chén liú huán wáng pèi xiǎng miào tíng fēng qí zi yuè wèi zhū tí wáng

这句话大意是:追谥 陈留桓王,配飨庙廷,封其子悦为朱提王。

yuè wài hé nèi hěn

这句话大意是:悦外和内狠。

dào wǔ cháng yǐ huán wáng sǐ wáng shì tè jiā qīn chǒng wèi zuǒ jiāng jūn xí fēng hòu wèi zōng shī

这句话大意是:道武常以桓王死王事,特 加亲宠,为左将军,袭封,后为宗师。

yuè shì chǒng jiāo jīn měi wèi suǒ qīn wáng luò shēng zhī tú yán yuē yī dàn gōng chē yàn jià wú zhǐ bì wèi gōng

现代白话:悦恃宠骄矜,每谓所亲王洛生之徒言曰: “一旦宫车晏驾,我止避卫公。

chú cǐ shuí zài wú qián

现代白话:除此,谁在我前!

wèi wáng yí měi rán wèi nèi wài suǒ zhòng yuè gù yún

这句话大意是:”卫王仪美髯,为内外所重,悦 故云。

chū yáo xìng zhī shú dí bó zhī yuè sòng zhī lù yóu yàn mén

这句话大意是:初,姚兴之赎狄伯支,悦送之,路由雁门。

yuè yīn bèi yòu jiān háo yǐ qǔ qí yì

这句话大意是:悦因背诱奸豪,以取其意。

hòu yù shì qiǎn táo wáng tóu yàn mén guī shōu háo jié yù wèi bù guǐ wèi tǔ rén zhí sòng

这句话大意是:后遇 事谴逃亡,投雁门,规收豪杰,欲为不轨,为土人执送。

dì shù ér bù zuì

这句话大意是:帝恕而不罪。

míng yuán jí wèi yǐn yuè rù shì réng huái jiān jì shuō dì yún jīng shī zá rén bù kě bǎo xìn yi zhū qí fēi lèi zhě

这句话大意是:明元即位, 引悦入侍,仍怀奸计,说帝云:“京师杂人不可保信,宜诛其非类者。

yòu yún yàn mén rén duō zhà bìng kě zhū zhī

这句话大意是:”又云: “雁门人多诈,并可诛之。

yù yǐ xuě qí sī fèn dì bù cóng

这句话大意是:”欲以雪其私忿,帝不从。

yuè nèi zì yí jù huái rèn rù shì móu wèi dà nì

这句话大意是:悦内自疑惧,怀刃入侍,谋 为大逆。

shū sūn jùn yí zhī

这句话大意是:叔孙俊疑之。

qiè shì qí huái yǒu rèn zhí ér cì sǐ

这句话大意是:窃视其怀有刃,执而赐死。

dì chóng tài wǔ zhào lìng xí huán wáng jué

这句话大意是:弟崇,太武诏令袭桓王爵。

chóng xìng chén hòu

这句话大意是:崇性沉厚。

chū wèi wáng sǐ hòu dào wǔ yù dūn zōng qīn zhī yì zhào yǐn zhū wáng zǐ dì rù yàn

这句话大意是:初,卫王死后,道武欲敦宗亲之义,诏 引诸王子弟入宴。

cháng shān wáng sù děng sān shí yú rén xián wèi yǔ wèi wáng xiāng zuò yí jù

这句话大意是:常山王素等三十余人咸谓与卫王相坐,疑惧。

jiē chū táo dùn jiāng bēn rú rú wéi chóng dú zhì

这句话大意是:皆出逃遁,将奔蠕 蠕,唯崇独至。

dào wǔ jiàn zhī shén yuè hòu jiā lǐ cì suì chǒng jìng zhī sù děng yú shì yì ān

这句话大意是:道武见之,甚悦,厚加礼赐,遂宠敬之,素等于是亦安。

jiǔ zhī bài bīng zhōu cì shǐ yǒu zhèng jī

这句话大意是:久之,拜 并州刺史,有政绩。

cóng zhēng rú rú bié dū zhū jūn chū dà zé yuè zhuō yé shān wēi shè mò běi

这句话大意是:从征蠕蠕,别督诸军出大泽,越涿耶山,威慑漠北。

hōng shì yuē jǐng wáng

这句话大意是:薨,谥曰 景王。

zi jiàn xí jiàng jué wèi gōng wèi zhèn běi jiāng jūn huái huāng zhèn dà jiàng

这句话大意是:子建袭,降爵为公,位镇北将军,怀荒镇大将。

这句话大意是:卒。

jiàn zǐ chēn wèi héng sì èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:建子琛,位恒、肆二州刺 史。

chēn zi yì shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:琛子翌,尚书左仆射。

yì zi huī

这句话大意是:翌子晖。

huī zì shū píng xū méi rú huà jìn zhǐ kě guān

这句话大意是:晖字叔平,须眉如画,进止可观。

hǎo shè liè shū jì shǎo de měi míng yú jīng xià

这句话大意是:好涉猎书记,少得美名于京下。

zhōu wén lǐ zhī mìng yǔ zhū zǐ yóu chù měi tóng yàn xí qíng qì shén hòu

这句话大意是:周文礼之, 命与诸子游处,每同砚席,情契甚厚。

zài qiān wǔ bó xià dài fū

这句话大意是:再迁武伯下大夫。

shí tū jué lǚ wèi kòu huàn cháo tíng jiāng jié hé qīn lìng huī mǎi jǐn cǎi shí wàn shǐ tū jué

这句话大意是:时突厥屡为寇患,朝廷将 结和亲,令晖买锦彩十万,使突厥。

huī shuō yǐ lì hài kè hán dà yuè qiǎn qí míng wáng suí xiàn fāng wù

这句话大意是:晖说以利害,可汗大悦,遣其名王随献方物。

é bài yí tóng sān sī

这句话大意是:俄拜仪同三司。

zhōu wǔ dì zhī pìn tū jué hòu lìng huī zhì lǐ

这句话大意是:周武帝之娉突厥后,令晖致礼。

shòu kāi fǔ zhuǎn sī xiàn dài fū

这句话大意是:授开府,转司宪大夫。

jí píng guān dōng shǐ huī ān jí hé běi fēng yì níng zǐ

这句话大意是:及平关东, 使晖安集河北,封义宁子。

suí wén dì zǒng bǎi kuí jiā shàng kāi fǔ jìn jué wèi gōng

这句话大意是:隋文帝总百揆,加上开府,进爵为公。

kāi huáng chū bài dōu guān shàng shū jiān lǐng tài pú

这句话大意是:开皇初,拜都官 尚书,兼领太仆。

fèng zhào jué dù yáng shuǐ guàn sān zhì yuán gài xì lǔ zhī dì shù qiān qǐng rén lài qí lì

这句话大意是:奉诏决杜阳水灌三畤原,溉舄卤之地数千顷,人赖其利。

zài qiān bīng bù shàng shū jiān cáo qú zhī yì

这句话大意是:再迁兵 部尚书,监漕渠之役。

wèi jǐ zuò shì miǎn

这句话大意是:未几,坐事免。

qǐng zhī bài wèi zhōu cì shǐ pō yǒu huì zhèng

这句话大意是:顷之,拜魏州刺史,颇有惠政。

hòu yǐ jí qù zhí zú yú jīng shī

这句话大意是:后以疾去职, 卒于京师。

dì jiē dào jiǔ zhī chì hóng lú jiān hù sāng shì shì yuē yuán

这句话大意是:帝嗟悼久之,敕鸿胪监护丧事,谥曰元。

zi sù sì wèi guāng lù shǎo qīng

这句话大意是:子肃嗣,位光禄少卿。

sù dì rén qì xìng míng mǐn wèi rì nán jùn chéng

这句话大意是:肃弟仁, 器性明敏,位日南郡丞。

jiàn dì dí zǐ zuò zì lóng shòu

这句话大意是:建弟嫡子祚,字龙寿。

xuān wǔ xiào yì měi yú suì mù zhào lìng jiào xí jiǎng wǔ

这句话大意是:宣武校艺,每于岁暮,诏令教习讲武。

chū jiàn yǐ zi zuì shī jué zuò yù qiú běn fēng

这句话大意是:初,建以子罪失 爵,祚欲求本封。

yǒu sī zòu tīng zuò xí gōng qí wáng jué bù qīng gòng qiú gēng yì zhào cóng zhī

这句话大意是:有司奏听祚袭公,其王爵不轻,共求更议,诏从之。

zú yú hé zhōu cì shǐ

这句话大意是:卒于河州刺 史。

jié mǐn shí zèng shì zhōng shàng shū pú yè

这句话大意是:节闵时,赠侍中、尚书仆射。

qián xiōng yǐ xìng yán zhòng shǎo yán

这句话大意是:虔兄𫖮,性严重少言。

dào wǔ cháng jìng zhī yā yǒu móu cè

这句话大意是:道武常敬之,雅有谋策。

cóng píng zhōng shān yǐ gōng cì jué pú chéng hóu

这句话大意是:从平中山,以功赐爵蒲城侯。

tè jiàn chǒng hòu gěi gǔ chuī yǔ yí lǐ tóng yuè mù

这句话大意是:特见宠厚,给鼓吹羽仪,礼同岳牧。

lì zhèng yǐ wēi xìn zhù chēng jū guān qī nián nǎi yǐ yuán yì gàn dài yǐ wèi jùn

这句话大意是:莅政以威信著称,居官七年,乃以元易干代𫖮 为郡。

shí yì gàn zǐ wàn yán dé chǒng yú dào wǔ yì gàn shì qí zi qīng hū yú yǐ bù gào qí zhuàng qīng jì zú zhì pái yǐ zhuì chuáng ér jù qí zuò

这句话大意是:时易干子万言得宠于道武,易干恃其子,轻忽于𫖮,不告其状,轻骑卒至, 排𫖮坠床,而据其坐。

yǐ bù zhī dài jǐ wèi yǐ zuì jiàn bǔ

这句话大意是:𫖮不知代己,谓以罪见捕。

jì ér zhī zhī chǐ qí wǔ màn wèi yì gàn yuē wǒ gèng mǎn bèi dài cháng yě

这句话大意是:既而知之,耻其侮慢,谓易干曰: “我更满被代,常也。

rǔ wú lǐ jiàn rǔ qǐ kě róng zāi

现代白话:你无礼见辱,岂可容啊!

suì bó ér shā zhī

这句话大意是:”遂搏而杀之。

yǐ zhuàng jù wén dào wǔ zhuàng zhī

这句话大意是:以状具闻,道武壮 之。

wàn yán lèi yǐ su qǐng nǎi zhào yǐ shū shú

这句话大意是:万言累以诉请,乃诏𫖮输赎。

yǐ nǎi zì qǐng zuì dào wǔ shè zhī fù miǎn qí shú

这句话大意是:𫖮乃自请罪,道武赦之,复免其赎。

bìng zú

这句话大意是:病卒。

zi lún tài wǔ shí xí fù jué yǐ gōng chú tǒng wàn zhèn jiāng

这句话大意是:子仑,太武时袭父爵,以功除统万镇将。

hòu cóng yǒng chāng wáng rén nán zhēng bié chū rǔ yīn

现代白话:后从永昌王仁南征,别出你阴。

jì huái sòng jiāng liú kāng zǔ zhūn yú wèi wǔ tíng yǐ yāo jūn lù shī rén huàn zhī

这句话大意是:济淮, 宋将刘康祖屯于慰武亭以邀军路,师人患之。

lún yuē jīn dà fēng jì jìn ruò lìng tuī cǎo chē fāng guǐ bìng jìn chéng fēng zòng yān huǒ yǐ jīng bīng zì hòu chéng zhī pò zhī bì yǐ

现代白话:仑曰:“今大风既劲,若令推草车, 方轨并进,乘风纵烟火,以精兵自后乘之,破之必了。

cóng zhī zhǎn kāng zǔ chuán shǒu xíng gōng

这句话大意是:”从之,斩康祖,传首行宫。

wén chéng jí wèi chú qín zhōu cì shǐ jìn jué lǒng xī gōng

这句话大意是:文成即位,除秦州刺史,进爵陇西公。

zú shì yuē dìng gōng

这句话大意是:卒,谥曰定公。

zi chēn xí jué

这句话大意是:子琛袭爵。

pí líng wáng shùn de gàn zhī zǐ yě

这句话大意是:毗陵王顺,地干之子也。

xìng shū hěn

这句话大意是:性疏狠。

dēng guó chū cì jué nán ān gōng

这句话大意是:登国初,赐爵南安公。

jí dào wǔ tǎo zhōng shān liú shùn shǒu jīng shī

这句话大意是:及道武讨中山,留顺 守京师。

bǎi sì zhī bài jūn rén yǒu wáng guī zhě yán dà jūn bēn sàn bù zhī dì suǒ zài

这句话大意是:柏肆之败,军人有亡归者,言大军奔散,不知帝所在。

shùn wén zhī yù zì lì nà mò tí jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:顺闻之,欲自立, 纳莫题谏,乃止。

shí hè lì juàn děng jù zhòng zuò luàn yú yīn guǎn shùn tǎo zhī bù kè

这句话大意是:时贺力眷等聚众作乱于阴馆,顺讨之不克。

nǎi cóng liú guān zì bái dēng nán rù fán zhì gù chéng zǔ shui lěi shuǐ wèi gù yǐ níng rén xīn

这句话大意是:乃从留官自白登南入 繁畤故城,阻氵垒水为固,以宁人心。

dào wǔ shàn zhī jìn fēng wèi wáng wèi sī lì xiào wèi

这句话大意是:道武善之,进封为王,位司隶校尉。

dào wǔ hǎo huáng lǎo shù zhào zhū wáng jí cháo chén qīn wéi shuō zhī zài zuò mò bù zhī sù wéi shùn dú zuò mèi bù gù ér tuò

这句话大意是:道武好 黄、老,数召诸王及朝臣亲为说之,在坐莫不祗肃,唯顺独坐寐,不顾而唾。

dì nù fèi zhī

这句话大意是:帝怒 废之。

yǐ wáng hōng yú jiā

这句话大意是:以王薨于家。

liáo xī gōng yì liè lì zhēn zhī zǐ yě

这句话大意是:辽西公意烈,力真之子也。

xiān méi yú mù róng chuí

这句话大意是:先没于慕容垂。

dào wǔ zhēng zhōng shān qì qī zi yíng yú jǐng xíng

这句话大意是:道武征中山,弃妻子迎于井陉。

jí píng zhōng yuán yǒu zhàn huò xūn cì jué liáo xī gōng chú guǎng píng tài shǒu

这句话大意是:及 平中原,有战获勋,赐爵辽西公,除广平太守。

shí hé bá wèi yè xíng tái yì liè xìng xióng gěng zì yǐ dì shǔ chǐ jū bá xià suì yīn jié tú dǎng jiāng xí yè

这句话大意是:时和跋为邺行台,意烈性雄耿,自 以帝属,耻居跋下,遂阴结徒党,将袭邺。

fā jué cì sǐ

这句话大意是:发觉,赐死。

zi bá gàn bó zhī gǔ jīn

这句话大意是:子拔干,博知古今。

fù suī yǒu zuì dào wǔ yǐ bá gàn zōng qīn wěi zhī xīn fù

这句话大意是:父虽 有罪,道武以拔干宗亲,委之心腹。

yǒu jì lüè lǚ xiào zhōng qín

这句话大意是:有计略,屡效忠勤。

míng yuán jiàn zuò chú bó hǎi tài shǒu lì rén lè zhī

这句话大意是:明元践阼,除勃海太守, 吏人乐之。

cì jué wǔ suì zi zhuǎn píng yuán zhèn jiāng de jiàng shì xīn

这句话大意是:赐爵武遂子,转平原镇将,得将士心。

zú shì yuē líng gōng

这句话大意是:卒,谥曰灵公。

zi shòu luò xí jìn jué wǔ yì gōng

这句话大意是:子受洛袭,进爵 武邑公。

这句话大意是:卒。

zi chì nú wǔ chuān zhèn jiāng

这句话大意是:子叱奴,武川镇将。

chì nú zi hóng chāo pō yǒu xué shè dà chéng zéi luàn zhī hòu zhào hóng chāo chí jié jiān huáng mén shì láng suí wèi jì bù

这句话大意是:叱奴子洪超,颇有学涉,大乘贼乱之后,诏洪超持节兼黄门侍郎,绥慰冀部。

hái shàng yán jì tǔ kuān guǎng jiè qù zhōu liù qī bǎi lǐ fù hǎi xiǎn yuǎn yi fēn zhì yī zhōu zhèn è hǎi qǔ

这句话大意是:还,上言冀土宽广,界去州六七百里,负海险远,宜分置一州,镇遏海曲。

cháo yì cóng zhī hòu suì lì cāng zhōu

这句话大意是:朝议从 之,后遂立沧州。

zú yú běi jūn jiāng guāng lù dài fu

这句话大意是:卒于北军将、光禄大夫。

yì liè dì bó shàn shè yù yǐ xūn cì jué péng chéng gōng

这句话大意是:意烈弟勃,善射御,以勋赐爵彭城公。

zú shì yuē quē

这句话大意是:卒,谥曰阙。

péi zàng jīn líng

这句话大意是:陪葬金陵。

zhǎng zǐ sù xí

这句话大意是:长子粟袭。

tài wǔ shí dū zhū jūn tún mò nán

这句话大意是:太 武时,督诸军屯漠南。

rú rú biǎo wén

这句话大意是:蠕蠕表闻。

sù liàng zhí shàn yù zhòng fǔ xù jiàng shì bì yǔ zhī tóng láo yì

这句话大意是:粟亮直,善驭众,抚恤将士,必与之同劳逸。

zhēng hé lóng yǐ gōng jìn fēng wèi wáng

这句话大意是:征 和龙,以功进封为王。

hōng péi zàng jīn líng

这句话大意是:薨,陪葬金陵。

sù dì hún shǎo shàn gōng mǎ tài wǔ jiā zhī

这句话大意是:粟弟浑,少善弓马,太武嘉之。

huì yǒu zhū fāng shǐ mìng hún shè shòu sān tóu fā jiē zhōng shí jǔ zuò xián yǐ wéi shàn

这句话大意是:会有诸方使,命浑射兽三头,发皆中,时举坐 咸以为善。

jí wèi zǎi guān shàng shū pō yǐ jiāo zòng wèi shī zuò shì miǎn xǐ zhǎng shè wéi rén suǒ hài

这句话大意是:及为宰官尚书,颇以骄纵为失,坐事免,徙长社,为人所害。

zi kù hàn wèi yǔ lín zhōng láng jiàng

这句话大意是:子库汗,为羽林中郎将。

cóng běi xún yǒu tù qǐ shèng yú qián mìng kù hàn shè zhī yīng xián ér bì

这句话大意是:从北巡,有兔起乘舆前,命库汗射之,应弦而毙。

tài wǔ yuè cì yī jīn tù yǐ jīng qí néng

这句话大意是:太 武悦,赐一金兔,以旌其能。

wén chéng qǐ jǐng mù miào cì jué yáng fēng hòu

这句话大意是:文成起景穆庙,赐爵阳丰侯。

xiàn wén jí wèi fù zào wén chéng miào bài diàn zhōng jǐ shì jìn jué wèi gōng

这句话大意是:献文即位,复造文成庙, 拜殿中给事,进爵为公。

kù hàn míng yú duàn jué měi fèng shǐ chá xíng zhōu zhèn shé yù yǐ qíng suǒ lì jiē chēng zhī

这句话大意是:库汗明于断决,每奉使察行州镇,折狱以情,所历皆称之。

qín zhōu fù lǎo yì què qǐ kù hàn wèi cì shǐ zhě qián hòu qiān yú rén

这句话大意是:秦州父老诣阙乞库汗为刺史者,前后千余人。

cháo tíng xǔ zhī wèi jí qiǎn yù bìng zú

这句话大意是:朝廷许之,未及遣,遇病卒。

zi gǔ chén xí

这句话大意是:子古辰 袭。

kū duō zhāo chéng bēng hòu fú luò yǐ qí nián zhǎng bī xǐ cháng ān

这句话大意是:窟咄,昭成崩后,苻洛以其年长,逼徙长安。

fú jiān lǐ zhī jiào yǐ shū xué

这句话大意是:苻坚礼之,教以书学。

yīn luàn suí mù róng yǒng dōng qiān

这句话大意是:因乱,随 慕容永东迁。

yǒng yǐ wéi xīn xīng tài shǒu

这句话大意是:永以为新兴太守。

liú xiǎn zhī bài qiǎn dì gāng shàn děng yíng kū duō

这句话大意是:刘显之败,遣弟亢掞等迎窟咄。

suì bī nán jiè yú shì zhū bù sāo dòng

这句话大意是:遂逼南界,于是诸 部骚动。

dào wǔ zuǒ yòu yú huán děng móu yīng zhī tóng móu rén dān mǎ gàn yǐ gào dì

这句话大意是:道武左右于桓等谋应之,同谋人单马干以告帝。

dì lǜ hài rén xīn chén yín wèi fā

这句话大意是:帝虑骇人心,沉吟未发。

hòu sān rì huán yǐ móu bái qí jiù mù chóng

这句话大意是:后三日,桓以谋白其舅穆崇。

yòu gào zhī dì nǎi zhū huán děng wǔ rén yú mò tí děng qī xìng xī yuán bù wèn

这句话大意是:又告之,帝乃诛桓等五人,余莫题等七姓悉原不问。

dì lǜ nèi nán nǎi běi yú yīn shān xìng hè lán bù qiǎn ān tóng jí zhǎng sūn màn zhēng bīng yú mù róng chuí

这句话大意是:帝虑内难,乃北逾阴山,幸贺兰部,遣安同及长孙漫征兵于慕容垂。

hè màn wáng bēn kū duō ān tóng jiān xíng suì dá zhōng shān

这句话大意是:贺曼亡奔窟咄, 安同间行,遂达中山。

mù róng chuí qiǎn zi hè lín bù qí liù qiān yǐ suí zhī

这句话大意是:慕容垂遣子贺𬴊步骑六千以随之。

ān tóng yǔ chuí shǐ rén lán gē jù hái dá niú chuān kū duō xiōng zi yì liè hàn zhī

这句话大意是:安同与垂使人兰纥俱还, 达牛川,窟咄兄子意烈捍之。

ān tóng nǎi yǐn cáng yú shāng gǔ náng zhōng

这句话大意是:安同乃隐藏于商贾囊中。

zhì mù nǎi rù kōng jǐng de miǎn réng bēn hè lín

这句话大意是:至暮,乃入空井得免,仍奔 贺𬴊。

jūn jì bù zhì ér shāo qián bī hè rǎn gàn

这句话大意是:军既不至,而稍前逼贺染干。

hè rǎn gàn yīn huái yì duān nǎi wèi kū duō lái qīn běi bù

这句话大意是:贺染干阴怀异端,乃为窟咄来侵北部。

rén jiē jīng hài mò yǒu gù zhì

这句话大意是:人皆惊 骇,莫有固志。

yú shì běi bù dà rén shū sūn pǔ luò jié jí zhū wū wán wáng bēn wèi chén

这句话大意是:于是北部大人叔孙普洛节及诸乌丸亡奔卫辰。

hè lín wén zhī jù qiǎn ān tóng zhū tán děng lái

这句话大意是:贺𬴊闻之,遽遣安同、 朱谭等来。

jì zhī hè lín jūn jìn zhòng nǎi shǎo dìng

这句话大意是:既知贺𬴊军近,众乃少定。

dào wǔ zì nǔ shān xìng niú chuān kū duō jìn tún gāo liǔ

这句话大意是:道武自弩山幸牛川,窟咄进屯高柳。

dào wǔ fù shǐ ān tóng yì hè lín yīn kè huì qī

这句话大意是:道武复 使安同诣贺𬴊,因克会期。

ān tóng hái dì yú cān hé chū dài běi yǔ hè lín huì yú gāo liǔ

这句话大意是:安同还,帝逾参合,出代北,与贺𬴊会于高柳。

kū duō qióng pò wàng qí bēn zǒu suì wèi wèi chén shā zhī

这句话大意是:窟咄穷 迫,望旗奔走,遂为卫辰杀之。

dì xī shōu qí zhòng hè lín zhí dì bié guī zhōng shān

这句话大意是:帝悉收其众,贺𬴊执帝别归中山。

lùn yuē wèi shì shǐ zì yōu dōu zhào jī dì yè

这句话大意是:论曰:魏氏始自幽都,肇基帝业。

shàng gǔ gōng děng fēn zhī ruò mù shū pài tiān huáng

这句话大意是:上谷公等分枝若木,疏派天潢。

huò jī yù jīng lún dà kāi tǔ yǔ

这句话大意是:或绩预经纶, 大开土宇;。

huò jī tóng xiōng bèi zì zhì jiān yí

这句话大意是:或迹同凶悖,自致歼夷。

qí huò fú zhī lái wéi rén suǒ zhào

这句话大意是:其祸福之来,唯人所召。

zhì rú shén wǔ zhī bù shì huáng wū gāo yī wàn shèng yì gǎn lín guó

这句话大意是:至如神武之不事黄屋, 高揖万乘,义感邻国;。

zuò lóng dì tǒng tài bó yán líng wèi zú duō yě

这句话大意是:祚隆帝统,太伯、延陵未足多也。

gāo liáng ràng guó zhī yìn zi nà měng zhuàng zhī fēng huò dà wèi wèi jiā huò gōng bù shú zuì

这句话大意是:高凉让国之胤,子那猛壮 之风,或大位未加,或功不赎罪;。

bāo dé tú láo qí yì wèi quē

这句话大意是:褒德图劳,其义为阙。

sōng zī qì gàn xiāng chéng shēng jì jù xiǎn

这句话大意是:松滋气干相承,声迹俱显;。

tiān mù dé bù yǐ dào rèn guò qí liàng

这句话大意是:天穆得不以道,任过其量。

chí yíng bì huǐ shā shēn wèi xìng

这句话大意是:持盈必悔,杀身为幸。

wǔ wèi fù zǐ jiān jiāng pī lüè shǐ jiàn qì zhòng zhōng yǐ jiān qì bù zú guān yǐ

现代白话:武卫父子兼将,丕略始见器重, 终以奸弃,不足观了。

hé jiān fú fēng wǔ liè xuān zhe zōng zǐ zhī kě chēng hu

这句话大意是:河间、扶风,武烈宣著,宗子之可称乎!

wèi wáng yīng fēng měng gài zhé chōng jiàn zhòng móu zhī bù zāng zú yǐ zì sàng

这句话大意是:卫王英风猛概,折 冲见重,谋之不臧,卒以自丧。

qín wáng tǐ dù huī wěi chén liú dǎn qì jué lún wáng shēn qiáng kòu zhì lì bù zhǎn xī zāi

现代白话:秦王体度恢伟,陈留胆气绝伦,亡身强寇,志力不 展,惜啊!

cháng shān yǒng guān qī shǔ yǔ wèi shēng jiàng yì yǐ yōu hu

这句话大意是:常山勇冠戚属,与魏升降,亦以优乎!

yīn píng zhōng liè pú yīn qì yǔ róng chǒng jiān cuì gài yǒu yóu yān

现代白话:阴平忠烈,蒲阴器宇,荣宠兼萃, 盖有由呢。

pí líng shū hěn liáo xī juàn jiè quán shēn bǎo wèi gù yì nán yǐ

现代白话:毗陵疏狠,辽西狷介,全身保位,固亦难了。

fú jiān zhī huàn shí jūn wèi chén zhī zhū kū duō nì zǐ zéi chén gài yì tiān xià zhī è yī yān

现代白话:苻坚之轘寔君,卫辰之诛 窟咄,逆子贼臣,盖亦天下之恶一呢。

✦ You read 列传·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.