gāo zǔ xiào wén huáng dì huì hóng xiàn wén huáng dì zhī tài zǐ yě
这句话大意是:高祖孝文皇帝讳宏,献文皇帝之太子也。
mǔ yuē lǐ fū rén
这句话大意是:母曰李夫人。
huáng xìng yuán nián bā yuè wù shēn shēng yú píng chéng zǐ gōng shén guāng zhào shì tiān dì fēn yūn hé qì chōng sè
这句话大意是:皇兴元年八月戊申,生 于平城紫宫,神光照室,天地氛氲,和气充塞。
dì jié bái yǒu yì zī qiǎng bǎo qí nì zhǎng ér hóng yù rén xiào chāo rán yǒu rén jūn zhī biǎo
这句话大意是:帝洁白有异姿,襁褓岐嶷,长而弘 裕仁孝,绰然有人君之表。
xiàn wén yóu ài yì zhī
这句话大意是:献文尤爱异之。
sān nián liù yuè xīn wèi lì wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:三年六月辛未,立为皇太子。
wǔ nián shòu chán
这句话大意是:五年,受 禅。
yán xìng yuán nián qiū bā yuè bǐng wǔ huáng dì jí wèi yú tài huá qián diàn gǎi huáng xìng wǔ nián wèi yán xìng
这句话大意是:延兴元年秋八月丙午,皇帝即位于太华前殿,改皇兴五年为延兴。
dīng wèi sòng rén lái pìn
这句话大意是:丁未,宋人 来聘。
jiǔ yuè rén xū zhào zài wèi jí rén shù jìn zhí yán
这句话大意是:九月壬戌,诏在位及人庶进直言。
rén wǔ qīng zhōu gāo yáng rén fēng biàn jù dǎng zì hào qí wáng zhōu jūn tǎo píng zhī
这句话大意是:壬午,青州高阳人封辨聚党自号齐王,州 军讨平之。
dōng shí yuè dīng hài wò yě tǒng wàn èr zhèn chì lè pàn zhào tài wèi lǒng xī wáng yuán hè zhuī jī zhì fú hǎn miè zhī
这句话大意是:冬十月丁亥,沃野、统万二镇敕勒叛,诏太尉、陇西王源贺追击至枹罕, 灭之。
xǐ qí yí bèng yú jì dìng xiāng sān zhōu wèi hù
这句话大意是:徙其遗迸于冀、定、相三州为户。
shí èr yuè yǐ yǒu fēng fù mǎ dū wèi mù liàng wèi zhào jùn wáng
这句话大意是:十二月乙酉,封驸马都尉穆亮为赵郡王。
rén chén zhào qiú shùn hòu huò dōng lái rén guī gǒu zhī
这句话大意是:壬辰,诏求舜后,获东莱人妫苟之。
fù qí jiā bì shì yǐ zhāng shèng dé zhī bù xiǔ
这句话大意是:复其家毕世,以彰盛德之不朽。
fù qián pú yáng wáng kǒng què běn fēng
这句话大意是:复前濮阳王孔 雀本封。
xīn chǒu xǐ zhào jùn wáng mù liàng wèi cháng lè wáng
这句话大意是:辛丑,徙赵郡王穆亮为长乐王。
guǐ mǎo rì yǒu shí zhī
这句话大意是:癸卯,日有蚀之。
èr nián chūn zhēng yuè dà yáng mán qiú huán dàn lǜ hù nèi shǔ bài zhēng nán jiāng jūn fēng xiāng yáng wáng
这句话大意是:二年春正月,大阳蛮酋桓诞率户内属,拜征南将军,封襄阳王。
qǔ shè jīng shī jí hé xi nán zhì qín jīng xi zhì fú hǎn běi zhì liáng zhōu jí zhū zhèn
这句话大意是:曲赦京师及河 西,南至秦、泾,西至枹罕,北至凉州及诸镇。
zhào jiǎ yuán wài sàn qí cháng shì xíng yòu shǐ yú sòng
这句话大意是:诏假员外散骑常侍邢祐使于宋。
èr yuè dīng sì zhào yuē qīng zhě huái xú wèi bīn ní fù miào gé fēi suǒ zhì lìng cí diǎn qǐn dùn lǐ zhāng tiǎn miè suì shǐ nǚ wū yāo xí yín jìn fēi lǐ
这句话大意是:二 月丁巳,诏曰:“顷者,淮徐未宾,尼父庙隔非所,致令祠典寝顿,礼章殄灭,遂 使女巫妖觋淫进非礼。
zì jīn yǒu jì kǒng miào zhì yòng jiǔ fǔ ér yǐ bù tīng fù nǚ zá hé yǐ qí fēi wàng zhī fú
这句话大意是:自今有祭孔庙,制用酒脯而已,不听妇女杂合,以祈非望之 福。
fàn zhě yǐ wéi zhì lùn
这句话大意是:犯者以违制论。
qí gōng jiā yǒu shì zì rú cháng lǐ
这句话大意是:其公家有事,自如常礼。
rú rú fàn sāi tài shàng huáng dì cì yú běi jiāo zhào zhū jiāng tǎo zhī xī jiē dùn zǒu
这句话大意是:”蠕蠕犯塞,太上皇帝次于北郊,诏 诸将讨之,悉皆遁走。
běi bù chì lè pàn bēn rú rú
这句话大意是:北部敕勒叛,奔蠕蠕。
tài shàng huáng dì zhuī zhì shí qì bù jí ér hái
这句话大意是:太上皇帝追至石碛,不及而还。
sān yuè wù chén yǐ sàn qí cháng shì fù mǎ dū wèi wàn ān guó wèi dà sī mǎ dà jiàng jūn fēng ān chéng wáng
这句话大意是:三月 戊辰,以散骑常侍、驸马都尉万安国为大司马、大将军,封安城王。
gēng wǔ qīn gēng jí tián
这句话大意是:庚午,亲耕籍 田。
lián chuān chì lè móu pàn xǐ pèi qīng xú qí yǎn sì zhōu wèi yíng hù
这句话大意是:连川敕勒谋叛,徙配青、徐、齐、兖四州为营户。
xià sì yuè gēng zǐ zhào gōng shāng zá jì jǐn tīng fù nóng
这句话大意是:夏四月庚子,诏工商杂伎, 尽听赴农。
zhū zhōu kè rén yì zhòng cài guǒ
这句话大意是:诸州课人益种菜果。
xīn hài sòng rén lái pìn
这句话大意是:辛亥,宋人来聘。
guǐ yǒu zhào shā mén bù dé qù sì xíng zhě yǐ gōng wén
这句话大意是:癸酉,诏沙门不得去寺,行者以 公文。
shì yuè sòng míng dì cú
这句话大意是:是月,宋明帝殂。
wǔ yuè dīng sì zhào jūn jǐng gěi xǐ yìn chuán fú cì gěi mǎ yìn
这句话大意是:五月丁巳,诏军警给玺印传符,次给马印。
liù yuè ān zhōu zāo shuǐ báo zhào gài zū zhèn xù
这句话大意是:六月,安州遭 水雹,诏丐租振恤。
bǐng shēn zhào jīn nián gòng jǔ yóu wéi wěi làn
这句话大意是:丙申,诏:“今年贡举,尤为猥滥。
zì jīn suǒ qiǎn jiē kě mén jǐn zhōu jùn zhī gāo cái jí xiāng lǘ zhī xuǎn
这句话大意是:自今所遣,皆可门尽州郡 之高,才极乡闾之选。
wù wǔ xíng xìng yīn shān
这句话大意是:”戊午,行幸阴山。
qiū qī yuè rén yín zhào zhōu jùn xiàn gè qiǎn èr rén cái kān zhuān duì zhě fù jiǔ yuè jiǎng wǔ dāng qīn wèn fēng sú
这句话大意是:秋七月壬寅,诏州郡县各遣二人才堪专 对者,赴九月讲武,当亲问风俗。
bā yuè bǎi jì qiǎn shǐ qǐng bīng fá gāo lí
这句话大意是:八月,百济遣使请兵伐高丽。
jiǔ yuè xīn sì chē jià hái gōng
这句话大意是:九月辛巳,车驾还 宫。
wù shēn tǒng wàn zhèn jiāng hé jiān wáng lǘ wǔ pí zuò tān cán cì sǐ
这句话大意是:戊申,统万镇将、河间王闾武皮坐贪残赐死。
jǐ yǒu zhào yǐ zhōu zhèn shí yī shuǐ hàn gài qí tián zū kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:己酉,诏以州镇十一水旱,丐其 田租,开仓振恤。
yòu zhào liú bèng zhī rén jiē lìng huán běn wéi zhě xǐ biān
这句话大意是:又诏流迸之人,皆令还本,违者徙边。
dōng shí yuè rú rú fàn sāi jí wǔ yuán
这句话大意是:冬十月,蠕蠕犯塞,及五 原。
shí yī yuè tài shàng huáng dì qīn tǎo zhī jiāng dù mò
这句话大意是:十一月,太上皇帝亲讨之,将度漠。
rú rú wén zhī běi zǒu shù qiān lǐ
这句话大意是:蠕蠕闻之,北走数千里。
dīng hài fēng huáng shū lüè wèi guǎng chuān wáng
这句话大意是:丁亥,封皇叔略 为广川王。
rén chén fēn qiǎn shǐ zhě xún shěng fēng sú wèn rén jí kǔ
这句话大意是:壬辰,分遣使者巡省风俗,问人疾苦。
dì měi yuè yī zhāo chóng guāng gōng
这句话大意是:帝每月一朝崇光宫。
shí èr yuè gēng xū zhào yuē qīng zhě yǐ lái guān yǐ láo shēng wèi jiǔ ér dài
这句话大意是:十二月庚戌, 诏曰:“顷者以来,官以劳升,未久而代。
mù shǒu wú xù rén zhī xīn jìng wèi jù liǎn sòng gù yíng xīn xiāng zhǔ yú lù fēi suǒ yǐ gù rén zhì lóng zhèng dào yě
这句话大意是:牧守无恤人之心,竞为聚敛,送故迎新, 相属于路,非所以固人志、隆政道也。
zì jīn mù shǒu wēn liáng rén jiǎn kè jǐ fèng gōng zhě kě jiǔ yú qí rèn
这句话大意是:自今牧守温良仁俭、克己奉公者,可久于其 任。
suì jī yǒu chéng qiān wèi yī jí
这句话大意是:岁积有成,迁位一级;。
qí tān cán fēi dào qīn xuē lí shù zhě suī zài guān fǔ ěr bì jiā chù fá
现代白话:其贪残非道,侵削黎庶者,虽在官甫你,必加黜罚。
zhe zhī yú lìng yǐ wéi yí zhǔn
这句话大意是:著 之于令,以为彝准。
zhào yǐ dài jùn shì tóng fēng pèi dài rén xiān pèi biān shù zhě miǎn zhī
这句话大意是:”诏以代郡事同丰沛,代人先配边戍者免之。
shì suì gāo lí de dòu gàn kù mò xī gāo chāng děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、地 豆干、库莫奚、高昌等国并遣使朝贡。
sān nián chūn zhēng yuè gēng chén zhào yuán wài sàn qí cháng shì cuī yǎn shǐ yú sòng
这句话大意是:三年春正月庚辰,诏员外散骑常侍崔演使于宋。
dīng hài gǎi chóng guāng gōng wèi níng guāng gōng
这句话大意是:丁亥,改崇光宫为宁光宫。
èr yuè wù wǔ tài shàng huáng dì zhì zì běi tǎo yǐn zhì cè xūn gào yú zōng miào
这句话大意是:二 月戊午,太上皇帝至自北讨,饮至策勋,告于宗庙。
jiǎ xū zhào xiàn lìng néng jìng yī xiàn jié dào zhě jiān lǐ èr xiàn jí shí qí lù
这句话大意是:甲戌,诏县令能静一县劫盗者, 兼理二县,即食其禄;。
néng jìng sān xiàn zhě sān nián qiān wèi jùn shǒu
这句话大意是:能静三县者,三年迁为郡守。
èr qiān dàn néng jìng èr jùn shàng zhì sān jùn yì rú zhī sān nián qiān wèi cì shǐ
这句话大意是:二千石能静二郡上至三郡,亦 如之,三年迁为刺史。
sān yuè rén wǔ zhào zhū cāng zhūn gǔ mài chōng jī zhě chū cì pín rén
这句话大意是:三月壬午,诏诸仓屯谷麦充积者,出赐贫人。
xià sì yuè wù shēn zhào jiǎ sī kōng shàng dǎng wáng cháng sūn guān děng tǎo tǔ yù hún shi yín
这句话大意是:夏四月戊申, 诏假司空、上党王长孙观等讨吐谷浑拾寅。
rén zǐ zhào yǐ kǒng zǐ èr shí bā shì sūn lǔ jùn kǒng chéng wèi chóng shèng dài fū gěi shí hù yǐ gōng sǎ sǎo
这句话大意是:壬子,诏以孔子二十八世孙鲁郡孔乘为 崇圣大夫,给十户以供洒扫。
liù yuè jiǎ zǐ zhào yuē wǎng nián xiàn zhào xiù cái èr rén wèn shǒu zǎi shàn è ér shǎng zhě wèi jǐ zuì zhě zhòng duō sì fǎ shāng shēng qíng suǒ wèi rěn
这句话大意是:六月甲子,诏曰:“往年县召秀才二人,问守宰善恶, 而赏者未几,罪者众多,肆法伤生,情所未忍。
zhū wéi rén suǒ liè zhě tè yuán qí zuì jǐn kě dài zhī
这句话大意是:诸为人所列者,特原其罪,尽可代 之。
qiū qī yuè zhào hé nán liù zhōu rén hù shōu juàn yì pǐ mián yī jīn zū sān shí shí
这句话大意是:”秋七月,诏河南六州人,户收绢一匹、绵一斤、租三十石。
dīng hài xíng xìng yīn shān
这句话大意是:丁亥,行幸阴山。
bā yuè gēng shēn dì cóng tài shàng huáng dì xìng hé xī
这句话大意是:八月庚申,帝从太上皇帝幸河西。
shi yín xiè zuì qǐng xiáng xǔ zhī
这句话大意是:拾寅谢罪请降,许之。
jiǔ yuè xīn sì chē jià hái gōng
这句话大意是:九月辛巳,车驾还宫。
dīng hài sòng rén lái pìn
这句话大意是:丁 亥,宋人来聘。
jǐ hài zhào yuē jīn jīng shī jí tiān xià qiú wèi pàn zài yù zhì sǐ wú jìn qīn zhě gěi yī qīn guān dú zàng zhī bù dé bào lù
这句话大意是:己亥,诏曰:“今京师及天下囚未判,在狱致死,无近亲者,给衣 衾棺椟葬之,不得暴露。
xīn chǒu zhào qiǎn shí shǐ xún háng zhōu jùn jiǎn kuò hù kǒu
这句话大意是:”辛丑,诏遣十使,循行州郡,捡括户口。
dōng shí yuè tài shàng huáng dì jiāng nán tǎo zhào zhōu jùn zhī rén shí dīng qǔ yī chōng xíng
这句话大意是:冬十月,太上 皇帝将南讨,诏州郡之人,十丁取一,充行;。
hù zū wǔ shí shí yǐ bèi jūn liáng
这句话大意是:户租五十石,以备军粮。
shí yī yuè wù yín zhào yǐ hé nán zhōu jùn mù shǒu duō bù fèng fǎ zhì xīn bāng bǎi xìng mò néng shàng dá
这句话大意是:十一月戊寅, 诏以河南州郡牧守多不奉法,致新邦百姓莫能上达。
qiǎn shǐ zhě guān fēng chá yù chù zhì yōu míng sōu yáng zhèn xù
这句话大意是:遣使者观风察狱,黜陟幽明, 搜扬振恤。
guǐ sì tài shàng huáng dì nán xún zhì huái zhōu suǒ guò wèn rén jí kǔ cì gāo nián xiào tì lì tián bù bó
这句话大意是:癸巳,太上皇帝南巡至怀州,所过问人疾苦,赐高年孝悌力田布帛。
shí èr yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十 二月癸卯朔,日有蚀之。
gēng xū zhào guān wài yuàn yòu tīng rén qiáo cǎi
这句话大意是:庚戌,诏关外苑囿,听人樵采。
shì suì gāo lí qì dān kù mò xī xī wàn jīn děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、契丹、库莫 奚、悉万斤等国并遣使朝贡。
zhōu zhèn shí yī shuǐ hàn gài rén tián zū kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:州镇十一水旱,丐人田租,开仓振恤。
xiāng zhōu rén è sǐ zhě èr qiān bā bǎi sì shí wǔ rén
这句话大意是:相州人饿死者 二千八百四十五人。
yāo rén liú jǔ zì chēng tiān zǐ qí zhōu cì shǐ wǔ chāng wáng píng yuán bǔ zhǎn zhī
这句话大意是:妖人刘举自称天子,齐州刺史、武昌王平原捕斩之。
sì nián chūn zhēng yuè guǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:四年春正月癸酉朔,日有蚀之。
dīng chǒu tài wèi lǒng xī wáng yuán hè yǐ bìng cí wèi
这句话大意是:丁丑,太尉、陇西王源贺以病辞位。
èr yuè jiǎ chén tài shàng huáng dì zhì zì nán xún
这句话大意是:二月甲辰, 太上皇帝至自南巡。
xīn wèi jìn hán shí
这句话大意是:辛未,禁寒食。
sān yuè dīng hài zhào yuán wài sàn qí cháng shì xǔ chì wǔ shǐ yú sòng
这句话大意是:三月丁亥,诏员外散骑常侍许赤武使于宋。
xià sì yuè dīng mǎo zhào zì jīn fēi móu fǎn dà nì gàn jì wài bēn zuì zhǐ qí shēn ér yǐ
这句话大意是:夏 四月丁卯诏:自今非谋反大逆,干纪外奔,罪止其身而已。
qiū qī yuè jǐ mǎo qǔ shè chóu chí
这句话大意是:秋七月己卯,曲赦仇池。
bā yuè wù shēn dà yuè yú běi jiāo
这句话大意是:八月戊申,大阅于北郊。
jiǔ yuè yǐ sòng luàn gù zhào jiāng jūn yuán lán děng fá shǔ hàn
这句话大意是:九月,以宋乱故,诏将军元兰等伐蜀汉。
dōng shí yuè gēng zǐ sòng rén lái pìn
这句话大意是:冬十月庚子,宋 人来聘。
shí yī yuè fēn qiǎn shì chén xún hé nán qī zhōu guān chá fēng sú fǔ wèi chū fù
这句话大意是:十一月,分遣侍臣循河南七州,观察风俗,抚慰初附。
shì suì sù tè chì lè tǔ yù hún gāo lí cáo lì kuò xī qì dān kù mò xī dì dòu gān děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,粟特、敕勒、 吐谷浑、高丽、曹利、阔悉、契丹、库莫奚、地豆干等国并遣使朝贡。
zhōu zhèn shí sān dà jī gài rén tián zū kāi cāng zhèn zhī
这句话大意是:州镇十三大 饥,丐人田租,开仓振之。
wǔ nián chūn èr yuè guǐ chǒu zhào dìng kǎo kè míng chù zhì
这句话大意是:五年春二月癸丑,诏定考课,明黜陟。
xià sì yuè zhào jìn chù yīng yào kāi xiāng gào zhī zhì
这句话大意是:夏四月,诏禁畜鹰鹞,开相告之制。
wǔ yuè bǐng wǔ zhào yuán wài sàn qí cháng shì xǔ chì wǔ shǐ yú sòng
这句话大意是:五 月丙午,诏员外散骑常侍许赤武使于宋。
dīng wèi xìng wǔ zhōu shān
这句话大意是:丁未,幸武州山。
xīn yǒu xìng chē lún shān
这句话大意是:辛酉,幸车轮山。
liù yuè gēng wǔ jìn shā niú mǎ
这句话大意是:六月 庚午,禁杀牛马。
rén shēn qǔ shè jīng shī sǐ zuì qiǎn bèi rú rú
这句话大意是:壬申,曲赦京师死罪,遣备蠕蠕。
qiū jiǔ yuè guǐ mǎo luò zhōu rén gǔ bó nú chēng héng nóng wáng yù zhōu rén tián zhì dù chēng shàng luò wáng jùn tǎo píng zhī
这句话大意是:秋九月癸卯,洛州人贾伯奴称 恒农王,豫州人田智度称上洛王,郡讨平之。
dōng shí yuè tài shàng huáng dì dà yuè yú běi jiāo
这句话大意是:冬十月,太上皇帝大阅于北郊。
shí èr yuè bǐng yín gǎi fēng jiàn chāng wáng cháng lè wèi ān lè wáng
这句话大意是:十二 月丙寅,改封建昌王长乐为安乐王。
jǐ chǒu chéng yáng wáng cháng shòu hōng
这句话大意是:己丑,城阳王长寿薨。
gēng yín sòng rén lái pìn
这句话大意是:庚寅,宋人来聘。
shì suì gāo lí tǔ yù hún qiū cí qì dān kù mò xī dì dòu gàn rú rú děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁, 高丽、吐谷浑、龟兹、契丹、库莫奚、地豆干、蠕蠕等国并遣使朝贡。
chéng míng yuán nián chūn èr yuè sī kōng dōng jùn wáng lù dìng guó zuò shì miǎn guān jué wèi bīng
这句话大意是:承明元年春二月,司空、东郡王陆定国坐事免官爵为兵。
xià wǔ yuè jì zhōu rén sòng fú lóng jù zhòng zì chēng nán píng wáng
这句话大意是:夏五月,冀州人宋伏 龙聚众自称南平王。
jùn xiàn bǔ zhǎn zhī
这句话大意是:郡县捕斩之。
liù yuè jiǎ zǐ zhào zhōng wài jiè yán
这句话大意是:六月甲子,诏中外戒严。
fēn jīng shī jiàn bīng wèi sān děng dì yī jūn chū qiǎn dì yī bīng èr děng yì rú zhī
这句话大意是:分京师见兵为三等,第 一军出,遣第一兵,二等亦如之。
xīn wèi tài shàng huáng dì bēng
这句话大意是:辛未,太上皇帝崩。
rén shēn dà shè gǎi yuán
这句话大意是:壬申,大赦,改元。
dà sī mǎ dà jiàng jūn ān chéng wáng wàn ān guó zuò fǎ cì sǐ
这句话大意是:大司马、 大将军、安城王万安国坐法赐死。
wù yín yǐ zhēng xi dà jiàng jūn ān lè wáng cháng lè wèi tài wèi
这句话大意是:戊寅,以征西大将军、安乐王长乐为太尉;。
shàng shū zuǒ pú yè nán píng gōng mù chén wèi sī tú jìn fēng yí dū wáng
这句话大意是:尚书 左仆射、南平公目辰为司徒,进封宜都王;。
yǐ nán bù shàng shū li wèi sī kōng
这句话大意是:以南部尚书李为司空。
zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu lín cháo chēng zhì
这句话大意是:尊皇太后为太 皇太后,临朝称制。
qiū qī yuè jiǎ chén zhuī zūn huáng bǐ li guì rén wèi sī huáng hòu
这句话大意是:秋七月甲辰,追尊皇妣李贵人为思皇后。
pú yáng wáng kǒng què yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:濮阳王孔雀有罪赐死。
bā yuè jiǎ zǐ zhào qún gōng qīng shì yǒu biàn rén yì guó zhě jù zhuàng yǐ wén
这句话大意是:八月甲子,诏群公卿士,有便人益国者,具状以闻。
jiǎ xū yǐ cháng ān èr cán duō sǐ gài rén suì fù zhī bàn
这句话大意是:甲戌,以长安二蚕多死,丐人 岁赋之半。
jiǔ yuè dīng hài qǔ shè jīng shī
这句话大意是:九月丁亥,曲赦京师。
dōng shí yuè dīng sì qǐ qī bǎo yǒng ān xíng diàn
这句话大意是:冬十月丁巳,起七宝永安行殿。
yǐ chǒu jìn jiǎ dōng yáng wáng pī jué wèi wáng
这句话大意是:乙丑,进假东阳 王丕爵为王。
jǐ wèi zhào qún guān qīng shì xià jí lì rén gè tīng shàng shū zhí yán jí jiàn wù yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:己未,诏群官卿士下及吏人,各听上书,直言极谏,勿有所隐。
zhū yǒu yì zhèng lì rén kě yǐ zhèng fēng sú zhě yǒu sī yǐ wén
现代白话:诸有 益政利人能够正风俗者,有司以闻。
xīn wèi xìng jiàn míng fó sì dà yòu zuì rén
这句话大意是:辛未,幸建明佛寺,大宥罪人。
jìn jǐ nán gōng luō bá wèi wáng
这句话大意是:进济南公罗拔 为王。
shì suì rú rú gāo lí kù mò xī bō sī qì dān dàng chāng xī wàn jīn děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,蠕蠕、高丽、库莫奚、波斯、契丹、宕昌、悉万斤等国并遣使朝贡。
tài hé yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu gǎi yuán
这句话大意是:太和元年春正月乙酉,改元。
xīn hài qǐ tài hé ān chāng èr diàn
这句话大意是:辛亥,起太和、安昌二殿。
jǐ yǒu qín zhōu lüè yáng rén wáng yuán shòu jù zhòng zì hào chōng tiān wáng
这句话大意是:己酉,秦州略阳人王 元寿聚众,自号冲天王。
yún zhōng jī kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:云中饥,开仓振恤。
èr yuè xīn wèi qín yì èr zhōu cì shǐ wǔ dū gōng wèi luò hóu tǎo pò wáng yuán shòu
这句话大意是:二月辛未,秦益二州刺史、武都公尉 洛侯讨破王元寿。
sān yuè gēng zǐ yǐ yōng zhōu cì shǐ dōng yáng wáng wāi wèi sī tú
这句话大意是:三月庚子,以雍州刺史、东阳王歪为司徒。
bǐng wǔ zhào yuē qù nián niú yì sǐ shāng dà bàn
这句话大意是:丙午,诏曰:“去年 牛疫,死伤大半。
jīn dōng zuò jì xìng rén xū yì yè qí chì zài suǒ dū kè tián nóng yǒu niú zhě jiā qín yú cháng suì wú niú zhě bèi yōng yú yú nián
这句话大意是:今东作既兴,人须肄业,其敕在所督课田农,有牛者加勤于常岁, 无牛者倍庸于余年。
yī fū zhì tián sì shí mǔ zhōng nán èr shí mǔ wú lìng rén yǒu yú lì de yǒu yí lì
这句话大意是:一夫制田四十亩,中男二十亩,无令人有余力,地有遗利。
xià sì yuè lè ān wáng liáng hōng
这句话大意是:” 夏四月,乐安王良薨。
zhào fù qián dōng jùn wáng lù dìng guó guān jué
这句话大意是:诏复前东郡王陆定国官爵。
wǔ yuè chē jià qí yǔ yú wǔ zhōu shān é ér shù yǔ dà qià
这句话大意是:五月,车驾祈雨于武州山,俄而 澍雨大洽。
qiū qī yuè rén chén jīng zhào wáng zǐ tuī hōng
这句话大意是:秋七月壬辰,京兆王子推薨。
gēng zǐ dìng sān děng sǐ xíng
这句话大意是:庚子,定三等死刑。
jǐ yǒu qǐ zhū míng sī xián mén
这句话大意是:己酉,起朱明、思贤 门。
shì yuè sòng rén shā qí zhǔ yù
这句话大意是:是月,宋人杀其主昱。
bā yuè rén zǐ dà shè
这句话大意是:八月壬子,大赦。
bǐng zǐ zhào yuē gōng shāng zào lì gè yǒu jué fēn ér yǒu sī zòng làn huò rǎn qīng liú
这句话大意是:丙子,诏曰:“工商皂隶,各有厥分, 而有司纵滥,或染清流。
zì jīn hù nèi yǒu gōng yì zhě wéi zhǐ běn bù chéng yǐ xià zhǔn cì ér shòu
这句话大意是:自今户内有工役者,唯止本部丞,已下准次而授。
ruò jiē jiè yuán xūn yǐ láo dìng guó zhě bù cóng cǐ zhì
这句话大意是:若阶藉 元勋以劳定国者,不从此制。
wù yín sòng rén lái pìn
这句话大意是:”戊寅,宋人来聘。
jiǔ yuè yǐ yǒu zhào qún chén dìng lǜ lìng yú tài huá diàn
这句话大意是:九月乙酉,诏群臣定律令于太华 殿。
gēng zǐ qǐ yǒng lè yóu guān diàn yú běi yuàn chuān shén quán chí
这句话大意是:庚子,起永乐游观殿于北苑,穿神泉池。
dōng shí yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:冬十月辛亥朔,日有蚀之。
guǐ yǒu yàn jīng yì qí lǎo nián qī shí yǐ shàng yú tài huá diàn cì yǐ yī fú
这句话大意是:癸酉,宴 京邑耆老年七十已上于太华殿,赐以衣服。
zhào qī shí yǐ shàng yī zi bù cóng yì
这句话大意是:诏七十已上一子不从役。
sòng jiā lú shù zhǔ yáng wén dù qiǎn dì shǔ xí xiàn chóu chí
这句话大意是:宋葭芦戍主杨 文度遣弟鼠袭陷仇池。
shí yī yuè dīng hài huái zhōu rén yī qí gǒu zì chēng yáo hòu yìng wáng jù zhòng yú chóng shān
这句话大意是:十一月丁亥,怀州人伊祁苟自称尧后,应王,聚众于重山。
luò zhōu cì shǐ féng xī tǎo píng zhī
这句话大意是:洛州刺史冯熙讨平之。
rùn yuè gēng wǔ zhào yuán wài sàn qí cháng shì li zhǎng rén shǐ yú sòng
这句话大意是:闰月庚午,诏员外散骑常侍李长仁使于宋。
shí èr yuè rén yín zhēng xi jiāng jūn pí xǐ gōng xiàn jiā lú zhǎn yáng wén dù chuán shǒu jīng shī
这句话大意是:十二月壬寅,征 西将军皮喜攻陷葭芦,斩杨文度,传首京师。
dīng wèi zhōu jùn bā shuǐ hàn huáng rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:丁未,州郡八水旱蝗,人饥,诏开仓 振恤。
shì suì gāo lí qì dān kù mò xī rú rú chē duō luó xī tiān dǔ shě wèi dié fú luō lì yáng pó yuán kuò děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、契丹、库莫奚、蠕蠕、车多罗、西天竺、舍卫、叠伏罗、栗杨 婆、员阔等国并遣使朝贡。
èr nián chūn zhēng yuè dīng sì fēng chāng lí wáng féng xī dì èr zi shǐ xīng wèi běi píng wáng
这句话大意是:二年春正月丁巳,封昌黎王冯熙第二子始兴为北平王。
èr yuè dīng hài xíng xìng dài zhī tāng quán suǒ guò wèn rén jí kǔ yǐ gōng nǚ cì pín rén wú qī zhě
这句话大意是:二月丁亥,行幸代之汤 泉,所过问人疾苦,以宫女赐贫人无妻者。
guǐ mǎo chē jià hái gōng
这句话大意是:癸卯,车驾还宫。
yǐ yǒu huì rì yǒu shí zhī
这句话大意是:乙酉晦,日有蚀之。
sān yuè bǐng zǐ yǐ hé nán gōng liáng mí jī wèi dàng chāng wáng
这句话大意是:三月丙子,以河南公梁弥机为宕昌王。
xià sì yuè jǐ chǒu sòng rén lái pìn
这句话大意是:夏四月己丑,宋人来聘。
jīng shī hàn
这句话大意是:京师旱。
jiǎ chén qí tiān zāi yú běi yuàn qīn zì lǐ yān jiǎn shàn bì zhèng diàn
现代白话:甲辰,祈 天灾于北苑,亲自礼呢,减膳避正殿。
bǐng wǔ shù yǔ dà qià qǔ shè jīng shī
这句话大意是:丙午,澍雨大洽,曲赦京师。
wǔ yuè zhào yuē nǎi zhě rén jiàn shē shàng hūn zàng yuè guǐ
这句话大意是:五月,诏曰: “乃者人渐奢尚,婚葬越轨。
yòu huáng zú guì qī jí shì shù zhī jiā bù wéi shì zú gāo xià yǔ fēi lèi hūn ǒu
这句话大意是:又皇族贵戚及士庶之家,不惟氏族高下,与非类婚偶。
xiān dì qīn fā míng zhào wèi zhī kē jìn
这句话大意是:先帝亲发明诏,为之科禁。
ér bǎi xìng xí cháng réng bù sù gǎi
这句话大意是:而百姓习常,仍不肃改。
zhèn niàn xiàn zhāng jiù diǎn yǒng wèi dìng zhǔn fàn zhě yǐ wéi zhì lùn
这句话大意是:朕念宪章旧典,永为定准,犯 者以违制论。
liù yuè gēng zǐ huáng shū ruò hōng
这句话大意是:”六月庚子,皇叔若薨。
qiū bā yuè fēn qiǎn shǐ zhě kǎo chá shǒu zǎi wèn rén jí kǔ
这句话大意是:秋八月,分遣使者,考察守宰,问人疾苦。
bǐng xū zhào ba zhū zhōu qín shòu zhī gòng
这句话大意是:丙戌,诏罢诸州禽兽之贡。
jiǔ yuè jǐ sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:九月己巳朔,日有蚀之。
bǐng chén qǔ shè jīng shī
这句话大意是:丙辰,曲赦京师。
dōng shí yuè rén chén zhào yuán wài sàn qí cháng shì zhèng fā shǐ yú sòng
这句话大意是:冬十月壬辰, 诏员外散骑常侍郑发使于宋。
shí èr yuè guǐ sì zhū nán jùn wáng li huì
这句话大意是:十二月癸巳,诛南郡王李惠。
shì suì qiū cí guó xiàn míng tuo lóng mǎ zhēn bǎo shén zhòng
这句话大意是:是岁,龟兹国献名驼龙 马珍宝甚众。
tǔ yù hún rú rú wù jí děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:吐谷浑、蠕蠕、勿吉等国并遣使朝贡。
zhōu zhèn èr shí yú shuǐ hàn rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:州镇二十余水旱,人饥,诏开 仓振恤。
sān nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu kūn dé liù hé diàn chéng
这句话大意是:三年春正月癸丑,坤德六合殿成。
gēng shēn zhào ba xíng chá guān
这句话大意是:庚申,诏罢行察官。
èr yuè xīn sì dì tài huáng tài hòu xìng dài jùn tāng quán wèn rén jí kǔ
这句话大意是:二月辛巳,帝、太皇太 后幸代郡汤泉,问人疾苦。
guān guǎ pín zhě qī yǐ gōng nǚ
这句话大意是:鳏寡贫者妻以宫女。
jǐ hài hái gōng
这句话大意是:己亥,还宫。
sān yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:三月癸卯朔,日有蚀 之。
jiǎ chén qǔ shè jīng shī
这句话大意是:甲辰,曲赦京师。
xià sì yuè rén shēn sòng rén lái pìn
这句话大意是:夏四月壬申,宋人来聘。
guǐ wèi lè liáng wáng lè píng hōng
这句话大意是:癸未,乐良王乐平薨。
jiǎ wǔ sòng shùn dì shàn wèi yú qí
这句话大意是:甲午,宋顺 帝禅位于齐。
gēng zǐ jìn huái yáng gōng wèi yuán jué wèi wáng
这句话大意是:庚子,进淮阳公尉元爵为王。
yí dū wáng mù chén yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:宜都王目辰有罪赐死。
wǔ yuè dīng sì dì qí yǔ yú běi yuàn bì yáng mén shì rì shù yǔ dà qià
这句话大意是:五月丁巳,帝祈 雨于北苑,闭阳门,是日澍雨大洽。
liù yuè xīn wèi yǐ yōng zhōu rén jī kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:六月辛未,以雍州人饥,开仓振恤。
qǐ wén shí shì líng quán diàn yú fāng shān
这句话大意是:起文石室 灵泉殿于方山。
qiū qī yuè rén yín zhào miǎn gōng rén nián lǎo jí bìng zhě
这句话大意是:秋七月壬寅,诏免宫人年老及病者。
bā yuè rén shēn zhào qún chén jìn zhí yán
这句话大意是:八月壬申,诏群臣进直言。
yǐ hài xìng fāng shān qǐ sī yuǎn fó sì
这句话大意是:乙 亥,幸方山,起思远佛寺。
dīng chǒu hái gōng
这句话大意是:丁丑,还宫。
jiǔ yuè rén zǐ yǐ sī tú dōng yáng wáng pī wèi tài wèi
这句话大意是:九月壬子,以司徒、东阳王丕为太尉;。
zhào jùn gōng chén jiàn wèi sī tú jìn jué wèi jùn wáng
这句话大意是:赵 郡公陈建为司徒,进爵魏郡王;。
hé nán gōng gǒu tuí wèi sī kōng jìn jué hé dōng wáng
这句话大意是:河南公苟颓为司空,进爵河东王。
jìn tài yuán gōng wáng ruì zhōng shān wáng lǒng dōng gōng zhāng yòu xīn píng wáng
这句话大意是:进太原公王睿中 山王,陇东公张祐新平王。
yǐ wèi dìng zhōu cì shǐ ān lè wáng cháng lè yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:乙未,定州刺史、安乐王长乐有罪赐死。
gēng shēn lǒng xī wáng yuán hè hōng
这句话大意是:庚申,陇西王 源贺薨。
dōng shí yuè jǐ sì shuò dà shè
这句话大意是:冬十月己巳朔,大赦。
shí yī yuè guǐ mǎo cì jīng shī pín qióng gāo nián jí huàn bù néng zì cún yī fú bù bó gè yǒu chà
这句话大意是:十一月癸卯,赐京师贫穷高年疾患不能自存衣服布 帛各有差。
guǐ chǒu jìn jiǎ liáng jùn gōng yuán jiā jué wèi jiǎ wáng dū èr jiāng chū huái yīn
这句话大意是:癸丑,进假梁郡公元嘉爵为假王,督二将出淮阴;。
lǒng xī gōng yuán chēn sān jiāng chū guǎng líng
这句话大意是:陇西公元琛三将出广 陵;。
hé dōng gōng xuē bào zi sān jiāng chū guǎng gù zhì shòu chūn
这句话大意是:河东公薛豹子三将出广固,至寿春。
shì suì tǔ yù hún gāo lí rú rú dì dòu gàn qì dān kù mò xī qiū cí sù tè zhōu yì hé gōng dié fú luō yuán kuò xī wàn jīn děng guó gè qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,吐谷浑、高丽、蠕蠕、地豆干、契 丹、库莫奚、龟兹、粟特、州逸、河龚、叠伏罗、员阔、悉万斤等国各遣使朝贡。
sì nián chūn zhēng yuè guǐ mǎo qián xiàng liù hé diàn chéng
这句话大意是:四年春正月癸卯,乾象六合殿成。
yǐ mǎo guǎng chuān wáng lüè hōng
这句话大意是:乙卯,广川王略薨。
dīng sì ba chù yīng yào zhī suǒ yǐ qí de wèi bào dé fó sì
这句话大意是:丁巳,罢畜鹰鹞之所, 以其地为报德佛寺。
wù wǔ xiāng chéng wáng hán tuí yǒu zuì xuē jué xǐ biān
这句话大意是:戊午,襄城王韩颓有罪,削爵徙边。
èr yuè guǐ sì yǐ hàn gù zhào tiān xià sì shān chuān qún shén jí néng xìng yún yǔ zhě xiū shì cí táng jiàn yǐ shēng bì
这句话大意是:二月癸巳,以旱故,诏天 下祀山川群神及能兴云雨者,修饰祠堂,荐以牲璧。
rén yǒu jí kǔ suǒ zài cún wèn
这句话大意是:人有疾苦,所在存问。
xià sì yuè yǐ mǎo xìng tíng wèi jí fang èr yù yǐn jiàn zhū qiú
这句话大意是:夏四月 乙卯,幸廷尉、籍坊二狱,引见诸囚。
zhào suí qīng zhòng jué qiǎn yǐ fù gēng yún
这句话大意是:诏随轻重决遣,以赴耕耘。
jiǎ shēn cì tiān xià pín rén yī hù zhī nèi wú zá cái gǔ bó zhě lǐn yī nián
这句话大意是:甲申,赐天下贫 人一户之内无杂财谷帛者廪一年。
liù yuè dīng mǎo yǐ shù yǔ dà qià qǔ shè jīng shī
这句话大意是:六月丁卯,以澍雨大洽,曲赦京师。
qiū qī yuè xīn hài xíng xìng huǒ shān
这句话大意是:秋七月辛亥, 行幸火山。
rén zǐ zhào huì jīng shī qí lǎo cì jǐn cǎi yī fú jǐ zhàng dào mǐ mì miàn fù jiā rén bù yáo yì
这句话大意是:壬子,诏会京师耆老,赐锦彩衣服几杖稻米蜜面,复家人不徭役。
rùn yuè dīng hài xìng shòu quān qīn lù qiú tú qīng zhě jiē miǎn zhī
这句话大意是:闰月 丁亥,幸兽圈,亲录囚徒,轻者皆免之。
rén chén dùn qiū wáng lǐ zhōng kuí yǒu zuì cì sǐ
这句话大意是:壬辰,顿丘王李钟葵有罪赐死。
bā yuè yǐ yǒu zhào zhū zhōu zhì bīng shì
这句话大意是:八月乙酉, 诏诸州置冰室。
jiǔ yuè yǐ hài sī yì diàn chéng
这句话大意是:九月乙亥,思义殿成。
rén wǔ dōng míng guān chéng
这句话大意是:壬午,东明观成。
wù zǐ zhào yuē lóng hán xuě jiàng kě qiǎn shì chén yì tíng wèi yù jí qiú suǒ chá jī hán zhě gěi yǐ yī shí zhì gù zhě dài yǐ qīng suǒ
这句话大意是:戊子,诏曰:“隆寒雪降, 可遣侍臣诣廷尉狱及囚所,察饥寒者给以衣食,桎梏者代以轻锁。
shì suì jùn zhèn shí bā shuǐ hàn rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:”是岁,郡镇十 八水旱,人饥,诏开仓振恤。
rú rú xī wàn jīn děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:蠕蠕、悉万斤等国并遣使朝贡。
wǔ nián chūn zhēng yuè yǐ mǎo nán xún
这句话大意是:五年春正月乙卯,南巡。
dīng hài zhì zhōng shān qīn jiàn gāo nián wèn rén jí kǔ
这句话大意是:丁亥,至中山,亲见高年,问人疾苦。
èr yuè xīn mǎo shuò dà shè
这句话大意是:二月辛卯朔, 大赦。
cì xiào tì lì tián gū pín bù néng zì cún zhě gǔ bó gè yǒu chà
这句话大意是:赐孝悌力田孤贫不能自存者,谷帛各有差。
miǎn gōng rén zhī lǎo zhě hái qí qīn
这句话大意是:免宫人之老者,还其亲。
dīng yǒu zhì xìn dōu cún wèn rú zhōng shān
这句话大意是:丁酉, 至信都,存问如中山。
guǐ mǎo hái zhōng shān
这句话大意是:癸卯,还中山。
jǐ yǒu jiǎng wǔ yú táng shuǐ zhī yáng
这句话大意是:己酉,讲武于唐水之阳。
gēng xū chē jià hái gōng
这句话大意是:庚戌,车驾还宫。
shā mén fǎ xiù móu fǎn fú zhū
这句话大意是:沙门法秀谋反,伏诛。
jiǎ liáng jùn wáng jiā dà pò qí fú huò sān wàn yú kǒu sòng jīng shī
这句话大意是:假梁郡王嘉大破齐,俘获三万余口,送京师。
sān yuè xīn yǒu shuò xìng sì zhōu
这句话大意是:三月辛酉朔, 幸肆州。
guǐ hài jiǎng wǔ yú yún shuǐ zhī yáng
这句话大意是:癸亥,讲武于云水之阳。
suǒ jīng kǎo chá shǒu zǎi chù zhì zhī
这句话大意是:所经考察守宰,黜陟之。
jǐ sì chē jià hái gōng
这句话大意是:己巳,车驾还宫。
zhào yuē fǎ xiù yāo zhà luàn cháng wàng shuō fú ruì
这句话大意是:诏曰: “法秀妖诈乱常,妄说符瑞。
lán tái yù shǐ zhāng qiú děng yī bǎi yú rén zhāo jié nú lì móu wèi dà nì
这句话大意是:兰台御史张求等一百余人招结奴隶,谋为大逆。
yǒu sī kē yǐ zú zhū chéng hé xíng xiàn
这句话大意是:有司 科以族诛,诚合刑宪。
dàn qín yú zhòng mìng yóu suǒ bù rěn
这句话大意是:但矜愚重命,犹所不忍。
qí wǔ zú zhě jiàng zhǐ tóng zǔ sān zú zhǐ yī mén mén zhū zhǐ shēn
这句话大意是:其五族者降止同祖,三族止一门, 门诛止身。
xià sì yuè jǐ hài xíng xìng fāng shān
这句话大意是:”夏四月己亥,行幸方山。
jiàn yǒng gù shí shì yú shān lì bēi yān
现代白话:建永固石室,于山立碑呢。
míng tài huáng tài hòu zhōng zhì yú jīn cè
这句话大意是:铭太皇太后终制 于金册。
yòu qǐ jiàn xuán diàn
这句话大意是:又起鉴玄殿。
jiǎ yín yǐ hàn gù zhào suǒ zài yǎn hái gǔ qí yī shòu shén qí
这句话大意是:甲寅,以旱故,诏所在掩骸骨,祈衤寿神祇。
rèn chéng wáng yún hōng
这句话大意是:任城王云薨。
wǔ yuè gēng shēn yǐ nóng yuè shí shuǎ zhào tiān xià wù shǐ yǒu liú yù
这句话大意是:五月庚申,以农月时耍,诏天下勿使有留狱。
liù yuè jiǎ chén zhōng shān wáng ruì hōng
这句话大意是:六月甲辰,中山王睿薨。
wù wǔ fēng huáng shū jiǎn wèi qí jùn wáng měng wèi ān fēng wáng
这句话大意是:戊午,封皇 叔简为齐郡王,猛为安丰王。
qiū qī yuè gēng shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:秋七月庚申朔,日有蚀之。
jiǎ zǐ qí rén lái pìn
这句话大意是:甲子,齐人来聘。
jiǔ yuè gēng wǔ yuè wǔ yú nán jiāo dà xiǎng qún chén
这句话大意是:九月庚 午,阅武于南郊,大飨群臣。
qí shǐ chē sēng lǎng yǐ bān zài sòng shǐ yīn líng dàn hòu cí bù jiù xí
这句话大意是:齐使车僧朗以班在宋使殷灵诞后,辞不就席。
sòng xiáng rén jiě fèng jūn rèn sēng lǎng yú huì zhōng
这句话大意是:宋降人 解奉君刃僧朗于会中。
zhào zhū fèng jūn děng
这句话大意是:诏诛奉君等。
yǐ hài fēng chāng lí wáng féng xī shì zǐ dàn wèi nán píng wáng
这句话大意是:乙亥,封昌黎王冯熙世子诞为南平王。
dōng shí èr yuè guǐ sì zhōu zhèn shí èr jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:冬十二 月癸巳,州镇十二饥,诏开仓振恤。
shì suì shān zhì rú rú děng guó bìng shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,邓至、蠕蠕等国并使朝贡。
liù nián chūn zhēng yuè jiǎ xū dà shè
这句话大意是:六年春正月甲戌,大赦。
èr yuè xīn mǎo zhào yǐ líng qiū jùn tǔ jì biǎn jí yòu zhū zhōu lù chōng fù qí rén zū shí wǔ nián
这句话大意是:二月辛卯,诏以灵丘郡土既褊脊,又诸州路冲,复 其人租十五年。
guǐ sì bái lán wáng tǔ yù hún yì shì yǐ wū wǎng fú zhū
这句话大意是:癸巳,白兰王吐谷浑翼世以诬罔伏诛。
yǐ wèi zhào yuē xiāo dào chéng nì luàn jiāng huái róng qí pín jǔ
这句话大意是:乙未,诏曰:“萧道成逆乱 江淮,戎旗频举。
qī zhōu zhī rén jì yǒu zhēng yùn zhī láo shēn guāi qīng yáo zhī yì qí fù cháng diào sān nián
这句话大意是:七州之人既有征运之劳,深乖轻徭之义,其复常调三年。
guǐ chǒu cì wáng gōng yǐ xià qīng qín zhù chēng zhě gǔ bó yǒu chà
这句话大意是:”癸丑, 赐王公已下清勤著称者,谷帛有差。
sān yuè gēng chén xìng shòu quān
这句话大意是:三月庚辰,幸兽圈。
zhào yuē wǔ láng měng bào shí ròu cán shēng cóng jīn wù fù bǔ gòng
这句话大意是:诏曰:“武狼猛暴,食肉 残生,从今勿复捕贡。
xīn sì xìng wǔ zhōu shān shí kū sì cì pín lǎo yī fú
这句话大意是:”辛巳,幸武州山石窟寺,赐贫老衣服。
shì yuè qí gāo zǔ cú
这句话大意是:是月,齐高祖殂。
xià sì yuè jiǎ chén cì jī nèi guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě sù bó gè yǒu chà qiū qī yuè fā zhōu jùn wǔ wàn rén xiū líng qiū dào
这句话大意是:夏四月甲辰,赐畿内鳏寡孤独不能自存者,粟帛各有差秋七月,发州郡五万人修灵 丘道。
bā yuè guǐ wèi shuò fēn qiǎn dà shǐ xún xíng tiān xià zāo shuǐ zhī chù gài qí zū fù pín jiǎn bù zì cún zhě cì yǐ sù bó
这句话大意是:八月癸未朔,分遣大使巡行天下遭水之处,丐其租赋,贫俭不自存者,赐以 粟帛。
gēng zǐ ba shān zé jìn
这句话大意是:庚子,罢山泽禁。
jiǔ yuè xīn yǒu yǐ dǐ yáng hòu qǐ wèi wǔ dū wáng
这句话大意是:九月辛酉,以氐杨后起为武都王。
shì suì dì dòu gàn tǔ yù hún děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,地豆干、吐谷浑 等国并遣使朝贡。
qī nián chūn zhēng yuè gēng shēn zhào yuē zhèn měi sī zhī bǎi xìng jí kǔ yǐ zēng xiū kuān zhèng gù jù wèn shǒu zǎi kē nüè zhī zhuàng yú zhōu jùn shǐ zhě
这句话大意是:七年春正月庚申,诏曰:“朕每思知百姓疾苦以增修宽政,故具问守宰苛虐之 状于州郡使者。
jīn xiù xiào jì yuàn duì duō bù shí shén guāi zhèn xū qiú zhī yì
这句话大意是:今秀孝计掾对多不实,甚乖朕虚求之意。
yi àn yǐ dà bì míng wǎng shàng bì zhū
这句话大意是:宜案以大辟,明罔上必诛。
rán qíng yóu wèi rěn
这句话大意是:然情犹未忍。
kě shù zuì tīng guī shēn xià tiān xià shǐ zhī hòu fàn wú shù
这句话大意是:可恕罪听归,申下天下,使知后犯无恕。
dīng mǎo zhào qīng qí guāng dōng xú sì zhōu hù yùn cāng sù yī shí wàn shí sòng xiá qiū láng yá fù zū suàn yī nián
这句话大意是:”丁卯,诏青、齐、光、东 徐四州户,运仓粟一十万石送瑕丘、琅邪,复租算一年。
sān yuè jiǎ xū yǐ jì dìng èr zhōu jī zhào jùn xiàn wèi zhōu yú lù yǐ shí zhī yòu chí guān jīn zhī jìn
这句话大意是:三月甲戌,以冀、定二州 饥,诏郡县为粥于路以食之,又弛关津之禁。
xià sì yuè gēng zǐ xìng guō shān cì suǒ guò guān guǎ bù néng zì cún zhě yī fú sù bó
这句话大意是:夏四月庚子,幸崞山,赐所过鳏寡不 能自存者衣服粟帛。
rén yín chē jià hái gōng
这句话大意是:壬寅,车驾还宫。
rùn yuè guǐ chǒu huáng zǐ shēng dà shè
这句话大意是:闰月癸丑,皇子生,大赦。
liù yuè dìng zhōu shàng yán wèi zhōu suǒ huó jiǔ shí sì wàn qī qiān yú kǒu
这句话大意是:六月,定州上言, 为粥所活九十四万七千余口。
qiū qī yuè jiǎ shēn zhào jiǎ yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shǐ yú qí
这句话大意是:秋七月甲申,诏假员外散骑常侍李彪使于齐。
gǎi fēng jì nán wáng luō bá wèi zhào jùn wáng
这句话大意是:改封济 南王罗拔为赵郡王。
jiǔ yuè rén yín zhào qiú dǎng yán
这句话大意是:九月壬寅,诏求谠言。
jì zhōu shàng yán wèi zhōu suǒ huó qī shí wǔ wàn yī qiān qī bǎi yú kǒu
这句话大意是:冀州上言,为粥所活七十五万一千七百 余口。
dōng shí yuè wù wǔ huáng xìn táng chéng
这句话大意是:冬十月戊午,皇信堂成。
shí yī yuè xīn chǒu qí rén lái pìn
这句话大意是:十一月辛丑,齐人来聘。
shí èr yuè yǐ sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十二月乙巳朔,日有蚀之。
guǐ chǒu zhào yuē xià yīn bù xián yī zú zhī hūn zhōu shì shǐ jué tóng xìng zhī qǔ
这句话大意是:癸丑,诏曰:“夏、殷不嫌一族之婚,周世始绝同姓之娶。
sī jiē jiào suí shí shè zhèng yīn shì gǎi zhě yě
这句话大意是:斯皆教随时设,政因事 改者也。
huáng yùn chū jī rì bù xiá jǐ gǔ fēng yí piáo wèi huáng lí gǎi
这句话大意是:皇运初基,日不暇给,古风遗朴,未遑厘改。
zì jīn xī jìn jué zhī yǒu fàn zhě yǐ bù dào lùn
这句话大意是:自今悉禁绝之,有犯者以不 道论。
gēng wǔ kāi lín lǜ shān jìn yú rén gòng zhī
这句话大意是:”庚午,开林虑山禁,与人共之。
zhōu zhèn shí sān jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:州镇十三饥,诏开仓振恤。
bā nián chūn zhēng yuè zhào lǒng xī gōng chēn shàng shū lù ruì wèi dōng xī èr dào dà shǐ bāo shàn fá è
这句话大意是:八年春正月,诏陇西公琛、尚书陆睿为东西二道大使,褒善罚恶。
xià wǔ yuè jǐ mǎo zhào zhèn cì hé nán qī zhōu shù bīng
这句话大意是:夏五月己卯, 诏振赐河南七州戍兵。
jiǎ shēn zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shǐ yú qí
这句话大意是:甲申,诏员外散骑常侍李彪使于齐。
liù yuè dīng mǎo zhào yuē zhì guān bān lù xíng zhī shàng yǐ
现代白话:六月丁卯,诏曰:“置 官班禄,行之尚了。
zì zhōng yuán sāng luàn cí zhì zhōng jué
这句话大意是:自中原丧乱,兹制中绝。
xiān cháo yīn xún wèi huáng lí gǎi
这句话大意是:先朝因循,未遑厘改。
zhèn gù xiàn zhāng jiù diǎn shǐ bān fèng lù ba zhū shāng rén yǐ jiǎn rén shì
这句话大意是:朕顾宪章旧典, 始班俸禄,罢诸商人,以简人事。
hù zēng diào sān pǐ gǔ èr hú jiǔ dòu yǐ wéi guān sī zhī lù
这句话大意是:户增调三匹、谷二斛九斗,以为官司之禄。
jūn yù diào wèi èr pǐ zhī fù jí jiān shāng yòng
这句话大意是:均预 调为二匹之赋,即兼商用。
suī yǒu yī shí zhī fán zhōng kè yǒng yì zhī yì
这句话大意是:虽有一时之烦,终克永逸之益。
lù xíng zhī hòu zāng mǎn yì pǐ zhě sǐ
这句话大意是:禄行之后,赃满一匹者 死。
biàn fǎ gǎi dù yi wèi gēng shǐ qí dà shè tiān xià yǔ zhī wéi xīn
这句话大意是:变法改度,宜为更始,其大赦天下,与之惟新。
wù chén wǔ zhōu shuǐ huài rén jū
这句话大意是:”戊辰,武州水坏人居。
qiū bā yuè jiǎ chén zhào yǐ bān zhì fèng lù gēng xīng xíng shū kuān měng wèi yǔn rén huò yì yì
这句话大意是:秋八 月甲辰,诏以班制俸禄,更兴刑书,宽猛未允,人或异议。
zhì bǎi bì qīng shì gōng shāng lì rén gè shàng pián yí wù yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:制百辟卿士工商吏人各 上便宜,勿有所隐。
jiǔ yuè jiǎ wǔ qí rén lái pìn
这句话大意是:九月甲午,齐人来聘。
wù xū zhào fèng zhì shí yuè wéi shǒu měi jì yī qǐng
这句话大意是:戊戌,诏俸制十月为首,每季一请。
yú shì nèi wài bǎi guān shòu lù yǒu chà
这句话大意是:于 是内外百官,受禄有差。
dōng shí yī yuè yǐ wèi zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shǐ yú qí
这句话大意是:冬十一月乙未,诏员外散骑常侍李彪使于齐。
shí èr yuè zhōu zhèn shí wǔ shuǐ hàn rén jī zhào shǐ zhě kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:十二月,州 镇十五水旱,人饥,诏使者开仓振恤。
shì suì rú rú gāo lí děng guó gè qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,蠕蠕、高丽等国各遣使朝贡。
jiǔ nián chūn zhēng yuè wù yín zhào jìn tú chèn mì wěi jí míng kǒng zǐ bì fáng jì liú zhě yǐ dà bì lùn
这句话大意是:九年春正月戊寅,诏禁图谶秘纬及名《孔子闭房记》,留者以大辟论。
yòu zhū wū xí jiǎ chēng shén guǐ wàng shuō jí xiōng jí wěi xiàng zhū fēi fén diǎn suǒ cái zhě yán jiā jìn duàn
这句话大意是:又诸巫 觋假称神鬼,妄说吉凶,及委巷诸非坟典所裁者,严加禁断。
guǐ wèi dà xiǎng qún chén yú tài huá diàn bān cì huáng gào
这句话大意是:癸未,大飨群臣于太 华殿,班赐皇诰。
èr yuè jǐ hài zhì huáng zǐ fēng wáng zhě huáng sūn huáng zēng sūn shào fēng zhě huáng nǚ fēng zhě suì lù gè yǒu chà
这句话大意是:二月己亥,制皇子封王者、皇孙皇曾孙绍封者、皇女封者,岁禄 各有差。
fēng guǎng yáng wáng jiàn dì èr zi jiā wèi guǎng yáng wáng
这句话大意是:封广阳王建第二子嘉为广阳王。
yǐ sì zhào bǎi bì qīng shì gōng shāng lì rén gè shàng shū jí jiàn mǐ yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:乙巳,诏百辟卿士工商吏人各上书极谏, 靡有所隐。
sān yuè bǐng shēn fēng huáng dì xǐ wèi xián yáng wáng gàn wèi hé nán wáng yǔ wèi guǎng líng wáng yōng wèi yǐng chuān wáng xié wèi shǐ píng wáng xiáng wèi běi hǎi wáng
这句话大意是:三月丙申,封皇弟禧为咸阳王,干为河南王,羽为广陵王,雍为颍川王, 勰为始平王,详为北海王。
xià wǔ yuè qí rén lái pìn
这句话大意是:夏五月,齐人来聘。
qiū qī yuè bǐng wǔ shuò xīn zuò zhū mén
这句话大意是:秋七月丙午朔,新作诸门。
guǐ wèi qiǎn shǐ bài dàng chāng wáng liáng mí jī xiōng zi mí chéng wèi dàng chāng wáng
这句话大意是:癸未, 遣使拜宕昌王梁弥机兄子弥承为宕昌王。
bā yuè gēng shēn zhào yuē shù zhōu zāi shuǐ jī jǐn jiàn zhēn zhì yǒu mài yù nán nǚ zhě
这句话大意是:八月庚申,诏曰:“数州灾水,饥馑荐臻, 致有卖鬻男女者。
tiān qiǎn zài yú yī rén bǎi xìng héng lí jiān dú
这句话大意是:天谴在予一人,百姓横罹艰毒。
jīn zì tài hé liù nián yǐ lái mǎi dìng jì yōu xiāng sì zhōu jī rén liáng kǒu zhě jǐn hái suǒ qīn
这句话大意是:今自太和六年已来,买定、冀、 幽、相四州饥人良口者,尽还所亲。
suī pìn wèi qī qiè yù zhī fēi lǐ qíng bù lè zhě yì lí zhī
这句话大意是:虽娉为妻妾,遇之非理,情不乐者,亦离之。
dōng shí yuè dīng wèi zhào shǐ zhě xún háng zhōu jùn yǔ mù shǒu jūn gěi tiān xià zhī tián hái shòu yǐ shēng sǐ wèi duàn
这句话大意是:” 冬十月丁未,诏使者循行州郡,与牧守均给天下之田,还受以生死为断。
quàn kè nóng sāng xīng fù rén zhī běn
这句话大意是:劝课农桑, 兴富人之本。
xīn yǒu sī tú wèi jùn wáng chén jiàn hōng
这句话大意是:辛酉,司徒、魏郡王陈建薨。
zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shǐ yú qí
这句话大意是:诏员外散骑常侍李彪使于齐。
shí èr yuè yǐ mǎo yǐ shì zhōng huái nán wáng tā wèi sī tú
这句话大意是:十二月乙 卯,以侍中、淮南王他为司徒。
shì suì jīng shī jí zhōu zhèn shí sān shuǐ hàn shāng jia
这句话大意是:是岁,京师及州镇十三水旱伤稼。
dàng chāng gāo lí tǔ yù hún děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:宕昌、高丽、吐 谷浑等国并遣使朝贡。
shí nián chūn zhèng yuè guǐ hài shuò dì shǐ fú gǔn miǎn cháo xiǎng wàn guó
这句话大意是:十年春正月癸亥朔,帝始服衮冕,朝飨万国。
èr yuè jiǎ xū chū lì dǎng lǐ lín sān cháng dìng rén hù jí
这句话大意是:二月甲戌,初立党、里、邻三长, 定人户籍。
sān yuè gēng xū qí rén lái pìn
这句话大意是:三月庚戌,齐人来聘。
xià sì yuè xīn yǒu shuò shǐ zhì wǔ děng gōng fú
这句话大意是:夏四月辛酉朔,始制五等公服。
jiǎ zǐ dì chū fǎ fú yù niǎn sì xi jiāo
这句话大意是:甲子,帝初法服 御辇祀西郊。
liù yuè yǐ mǎo míng huáng zì yuē xún dà shè
这句话大意是:六月乙卯,名皇字曰恂,大赦。
qiū bā yuè yǐ hài gěi shàng shū wǔ děng pǐn jué yǐ shàng zhū yī yù pèi dà xiǎo zǔ shòu
这句话大意是:秋八月乙亥,给尚书五等品爵已上朱 衣玉珮大小组绶。
jiǔ yuè xīn mǎo zhào qǐ míng táng pì yōng
这句话大意是:九月辛卯,诏起明堂辟雍。
dōng shí yuè guǐ yǒu yǒu sī yì yī gù shì pèi shǐ zǔ yú nán jiāo
这句话大意是:冬十月癸酉,有司议依故事配始祖于 南郊。
shí yī yuè yì dìng zhōu jùn xiàn guān yī kǒu gěi fèng
这句话大意是:十一月,议定州郡县官依口给俸。
shí èr yuè yǐ yǒu rǔ nán yǐng chuān jī zhào gài rén tián zū kāi cāng zhèn xù
现代白话:十二月乙酉,你南、颍川饥,诏丐人田租, 开仓振恤。
shì suì rú rú gāo lí tǔ yù hún wù jí děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,蠕蠕、高丽、吐谷浑、勿吉等国并遣使朝贡。
shí yī nián chūn zhēng yuè dīng hài shuò zhào dìng yuè zhāng fēi yā zhě chú zhī
这句话大意是:十一年春正月丁亥朔,诏定乐章,非雅者除之。
èr yuè jiǎ zǐ sì zhōu zhī yàn mén jí dài jùn rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:二月甲子,肆州之雁门及代郡 人饥,诏开仓振恤。
xià wǔ yuè guǐ sì nán píng wáng hún hōng
这句话大意是:夏五月癸巳,南平王浑薨。
jiǎ wǔ zhào fù qī miào zǐ sūn jí wài qī sī fú yǐ shàng fù yì wú suǒ yǔ
这句话大意是:甲午,诏复七庙子孙及外戚缌服已 上,赋役无所与。
liù yuè xīn sì qín zhōu rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:六月辛巳,秦州人饥,诏开仓振恤。
qiū qī yuè jǐ chǒu zhào jīn nián gǔ bù dēng tīng rén chū guān jiù shí
这句话大意是:秋七月己丑,诏今年谷不登, 听人出关就食。
qiǎn shǐ zhě zào jí fēn qiǎn qù liú suǒ zài kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:遣使者造籍,分遣去留,所在开仓振恤。
bā yuè rén shēn rú rú fàn sāi qiǎn píng yuán wáng lù ruì tǎo zhī
这句话大意是:八月壬申,蠕蠕犯塞,遣 平原王陆睿讨之。
gēng chén dà yì běi fá
这句话大意是:庚辰,大议北伐。
xīn sì ba shān běi yuàn yǐ qí de cì pín rén
这句话大意是:辛巳,罢山北苑,以其地赐贫人。
dōng shí yuè xīn wèi zhào ba qǐ bù wú yì zhī zuò chū gōng rén bù zhí jī zhù zhě
这句话大意是:冬十月辛未, 诏罢起部无益之作,出宫人不执机杼者。
jiǎ xū zhào yuē xiāng yǐn zhī lǐ fèi zé cháng yòu zhī xù luàn
这句话大意是:甲戌,诏曰:“乡饮之礼废,则长幼之序 乱。
mèng dōng shí yuè rén xián suì xì yí yú cǐ shí dǎo yǐ dé yì
这句话大意是:孟冬十月,人闲岁隙,宜于此时,导以德义。
kě xià zhū zhōu dǎng lǐ zhī nèi tuī xián ér zhǎng zhě jiào qí lǐ rén fù cí zi xiào xiōng you dì shùn fu hé qī róu
这句话大意是:可下诸州,党、里之内,推贤而 长者,教其里人父慈、子孝、兄友、弟顺、夫和、妻柔。
bù lǜ zhǎng jiào zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:不率长教者,具以名闻。
shí yī yuè dīng wèi zhào ba shàng fāng jǐn xiù líng luó zhī gōng bǎi xìng yù zào rèn zhī wú jìn
这句话大意是:” 十一月丁未,诏罢尚方锦绣绫罗之工,百姓欲造,任之无禁。
qí yù fǔ yī fú jīn yín zhū yù líng jǐn tài guān zá qì tài pú chéng jù nèi kù gōng shǐ chū qí dà bàn bān jī bǎi guān jí jīng shī rén shù xià zhì gōng shāng zào lì dǎi yú liù zhèn shù shì gè yǒu chà
这句话大意是:其御府衣服金银珠玉 绫锦、太官杂器、太仆乘具、内库弓矢,出其大半,班赍百官及京师人庶,下至 工商皂隶,逮于六镇戍士,各有差。
wù shēn zhào jīn hán qì jìn qiē zhàng chuí nán rèn
这句话大意是:戊申,诏今寒气劲切,杖棰难任。
zì jīn yuè zhì lái nián mèng xià bù tīng kǎo wèn zuì rén
这句话大意是:自今月至来 年孟夏,不听栲问罪人。
yòu suì jī qīng qiú yi sù jué le wú lìng báo zuì jiǔ liú yù àn
这句话大意是:又岁饥,轻囚宜速决了,无令薄罪久留狱犴。
shí èr yuè zhào mì shū chéng li biāo zhù zuò láng cuī guāng gǎi xī guó jì yī jì chuán tǐ
这句话大意是:十二月,诏 秘书丞李彪、著作郎崔光改析国记,依纪传体。
shì suì dà jī zhào suǒ zài kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:是岁大饥,诏所在开仓振恤。
tǔ gǔ hún gāo lí xī wàn jīn děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:吐谷 浑、高丽、悉万斤等国并遣使朝贡。
shí èr nián chūn zhēng yuè xīn sì shuò chū jiàn wǔ niú jīng qí
这句话大意是:十二年春正月辛巳朔,初建五牛旌旗。
yǐ wèi zhào zhèn shù liú xǐ zhī rén nián mǎn qī shí gū dān qióng dú wú chéng rén zǐ sūn páng wú qī qīn zhě jù zhuàng yǐ wén
这句话大意是:乙未,诏镇戍流徙之人,年满七十,孤 单穷独,无成人子孙,旁无期亲者,具状以闻。
èr yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月辛亥朔,日有蚀之。
sān yuè dīng hài zhōng sàn liáng zhòng bǎo děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:三月丁亥, 中散梁众保等谋反,伏诛。
xià sì yuè jiǎ zǐ dà shè
这句话大意是:夏四月甲子,大赦。
jǐ sì qí jiāng chén xiǎn dá gōng xiàn fēng yáng cháng lè wáng mù liàng lǜ qí tǎo zhī
这句话大意是:己巳,齐将陈显达攻陷沣阳,长乐 王穆亮率骑讨之。
wǔ yuè dīng yǒu zhào liù zhèn yún zhōng hé xī jí guān nèi jùn gè xiū shuǐ tián tōng qú gài guàn
这句话大意是:五月丁酉,诏六镇、云中、河西及关内郡,各修水田,通渠溉灌。
rén yín zēng zhì yí qì yú tài miào
这句话大意是:壬寅,增置彝器于太庙。
qiū jiǔ yuè jiǎ wǔ zhào yuē rì shí xiū dé yuè shí xiū xíng
这句话大意是:秋九月甲午,诏曰:“日蚀修德,月蚀修刑。
nǎi zhě guǐ sì yè yuè shí jǐn gōng qīng yǐ xià yi shèn xíng fá yǐ dá tiān yì
这句话大意是:乃者癸巳夜, 月蚀尽,公卿已下,宜慎刑罚,以答天意。
dīng yǒu qǐ xuān wén táng jīng wǔ diàn
这句话大意是:”丁酉,起宣文堂、经武殿。
guǐ mǎo huái nán wáng tā hōng
这句话大意是:癸卯,淮 南王他薨。
dōng rùn shí yuè jiǎ zǐ dì guān zhù yuán qiū yú nán jiāo
这句话大意是:冬闰十月甲子,帝观筑圆丘于南郊。
shí yī yuè yōng yù èr zhōu rén jī zhào kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:十一月,雍、豫二州人饥,诏开仓 振恤。
liáng zhōu cì shǐ lín huái wáng tí zuò tān zòng pèi běi zhèn
这句话大意是:梁州刺史、临淮王提坐贪纵,配北镇。
shì suì gāo lí dàng chāng tǔ yù hún wù jí wǔ xìng děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、宕昌、吐谷浑、勿吉、 武兴等国并遣使朝贡。
shí sān nián chūn zhēng yuè xīn hài sì yuán qiū chū bèi dà jià
这句话大意是:十三年春正月辛亥,祀圆丘,初备大驾。
yǐ chǒu yǎn zhōu rén wáng bó gōng jù zhòng láo shān zì chēng qí wáng dōng lái zhèn jiāng kǒng bó sūn tǎo zhǎn zhī
这句话大意是:乙丑,兖州人王伯恭聚众劳山,自称 齐王,东莱镇将孔伯孙讨斩之。
wù chén qí rén kòu biān huái nán tài shǒu wáng sēng jùn jī zǒu zhī
这句话大意是:戊辰,齐人寇边,淮南太守王僧俊击走之。
èr yuè gēng zi yǐn qún chén fǎng zhèng dào dé shī sǔn yì zhī yi
这句话大意是:二月庚 子,引群臣访政道得失损益之宜。
sān yuè xià zhōu cì shǐ zhāng wǔ wáng bīn yǐ tān cái xuē fēng
这句话大意是:三月,夏州刺史章武王彬以贪财削封。
xià sì yuè dīng chǒu zhào yuē shēng lóu sàn wù yǐ jī bǎi xìng zhì shǐ rén mǎ téng jiàn duō yǒu huǐ shāng
这句话大意是:夏四月丁 丑,诏曰:“升楼散物,以赍百姓,至使人马腾践,多有毁伤。
jīn kě duàn zhī
这句话大意是:今可断之。
yǐ běn suǒ fèi zhī wù cì qióng lǎo pín dú zhě
这句话大意是:以本所 费之物赐穷老贫独者。
zhōu zhèn shí wǔ dà jī zhào suǒ zài kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:”州镇十五大饥,诏所在开仓振恤。
wǔ yuè gēng xū sì fāng zé
这句话大意是:五月庚戌,祀方泽。
liù yuè rǔ yīn wáng tiān cì nán ān wáng zhēn bìng zuò zāng huì miǎn wèi shù rén
现代白话:六 月,你阴王天赐、南安王桢并坐赃贿,免为庶人。
qiū qī yuè lì kǒng zǐ miào yú jīng shī
这句话大意是:秋七月,立孔子庙于京师。
bā yuè yǐ hài zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì xíng chǎn shǐ yú qí
这句话大意是:八月 乙亥,诏兼员外散骑常侍邢产使于齐。
jiǔ yuè chū gōng rén cì běi zhèn rén pín guān zhě
这句话大意是:九月,出宫人赐北镇人贫鳏者。
dōng shí yī yuè jǐ wèi ān fēng wáng měng hōng
这句话大意是:冬十一月己 未,安丰王猛薨。
shí èr yuè bǐng zǐ sī kōng hé dōng wáng gǒu tuí hōng
这句话大意是:十二月丙子,司空、河东王苟颓薨。
jiǎ wǔ qí rén lái pìn
这句话大意是:甲午,齐人来聘。
jǐ hài yǐ shàng shū lìng wèi yuán wèi sī tú zuǒ pú yè mù liàng wèi sī kōng
这句话大意是:己亥,以 尚书令尉元为司徒,左仆射穆亮为司空。
shì suì gāo lí tǔ yù hún yīn píng zhōng chì wǔ xìng dàng chāng děng guó gè qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、吐谷浑、阴平、中赤、武兴、 宕昌等国各遣使朝贡。
shí sì nián chūn zhēng yuè jǐ sì shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十四年春正月己巳朔,日有蚀之。
sān yuè wù yín chū zhào dìng qǐ jū zhù zhì
这句话大意是:三月戊寅,初诏定起居注制。
zhào qiǎn shì chén xún xíng zhōu jùn wèn rén jí kǔ
这句话大意是:诏遣侍臣巡行 州郡,问人疾苦。
xià sì yuè dì dòu gàn pín fàn sāi
这句话大意是:夏四月,地豆干频犯塞。
jiǎ xū zhēng xi dà jiàng jūn yáng píng wáng xī jī zǒu zhī
这句话大意是:甲戌,征西大将军、阳平王熙击走之。
jiǎ wǔ zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì xíng chǎn shǐ yú yí qí
这句话大意是:甲午,诏兼员外散骑常侍邢产使于颐齐。
wǔ yuè jǐ yǒu kù mò xī fàn sāi ān zhōu dū jiāng lóu lóng r jī zǒu zhī
这句话大意是:五月己酉,库莫奚犯塞,安州都将楼龙儿 击走之。
shā mén sī mǎ yù huì zì yán shèng wáng móu pò píng yuán jùn qín huò fú zhū
这句话大意是:沙门司马御惠自言圣王,谋破平原郡,禽获伏诛。
qiū qī yuè jiǎ chén zhào ba dōu mù zá zhì
这句话大意是:秋七月甲辰,诏罢都牧 杂制。
bā yuè zhào yì guó zhī xíng cì
这句话大意是:八月,诏议国之行次。
jiǔ yuè guǐ chǒu tài huáng tài hòu féng shì bēng
这句话大意是:九月癸丑,太皇太后冯氏崩。
zhào tīng fān zhèn céng jīng nèi shì zhě qián hòu bēn fù
这句话大意是:诏听籓镇曾经内侍者, 前后奔赴。
dōng shí yuè wù chén zhào jiāng qīn shì lóng yú fèng jué líng suì zhū cháng cóng zhī jù xī kě tíng zhī
这句话大意是:冬十月戊辰,诏将亲侍龙舆,奉诀陵隧,诸常从之具,悉可停之。
qí wǔ wèi zhī guān fáng shì rú fǎ
这句话大意是:其武 卫之官,防侍如法。
guǐ yǒu zàng wén míng tài huáng tài hòu yú yǒng gù líng
这句话大意是:癸酉,葬文明太皇太后于永固陵。
jiǎ xū chē jià yè yǒng gù líng
这句话大意是:甲戌,车驾谒永固陵。
qún chén gù qǐng gōng chú dì bù xǔ
这句话大意是:群臣 固请公除,帝不许。
jǐ mǎo chē jià yè yǒng gù líng
这句话大意是:己卯,车驾谒永固陵。
gēng chén dì jū lú yǐn jiàn qún liáo yú tài hé diàn
这句话大意是:庚辰,帝居庐,引见群僚于太和殿。
tài wèi dōng yáng wáng pī děng jù quán zhì gù qǐng
这句话大意是:太 尉、东阳王丕等据权制固请。
dì yǐn gǔ lǐ wǎng fù qún chén nǎi zhǐ
这句话大意是:帝引古礼往复,群臣乃止。
jīng zhào wáng tài xìng yǒu zuì miǎn guān xuē jué
这句话大意是:京兆王太兴有罪,免官削 爵。
zhào yuē gōng qīng lǚ yī jīn cè yí zhǐ zhōng dài quán zhì shì qǐng guò zàng jí jí
这句话大意是:诏曰:“公卿屡依金册遗旨,中代权制,式请过葬即吉。
zhèn sī zūn yuǎn gǔ zhōng sān nián zhī zhì
这句话大意是:朕思遵远古,终三年 之制。
yī lǐ jì yú zú kū
这句话大意是:依礼,既虞卒哭。
cǐ yuè èr shí yī rì shòu fú yǐ gé yì má
这句话大意是:此月二十一日授服,以葛易麻。
jì yǐ shuāi fú zài shàng gōng qīng bù dé dú shì yú xià gù yú zhèn zhī shòu fú biàn cóng liàn lǐ yǐ xià fù wèi jié jiàng
这句话大意是:既以衰服在上,公卿不得 独释于下,故于朕之授服,变从练礼已下复为节降。
zhēn zhuó gǔ jīn yǐ zhì jué zhōng
这句话大意是:斟酌古今,以制厥衷。
qiě qǔ yí zhǐ sù chú zhī yī duān cū shēn chén zǐ wǎng jí zhī jù tòng
这句话大意是:且取遗 旨速除之一端,粗申臣子罔极之巨痛。
guǐ wèi zhào yuē zhèn yuǎn zūn gǔ shì yù zhōng sān nián zhī lǐ
这句话大意是:”癸未,诏曰:“朕远遵古式,欲终三年之 礼。
bǎi bì qún chén jù jīn cè gù mìng jiāng duó zhèn xīn cóng xiān cháo zhī zhì
这句话大意是:百辟群臣,据金册顾命,将夺朕心,从先朝之制。
zhèn yǎng wéi jīn cè fǔ zì tuī shěng qǔ zhū èr zhōng bù xǔ zhòng yì
这句话大意是:朕仰惟金册,俯自推省,取 诸二衷,不许众议。
yǐ shuāi fú guò qī zhōng sì jié zhī mù
这句话大意是:以衰服过期,终四节之慕。
yòu fèng zūn shèng xùn yù xiū gào zhǐ bù gǎn àn mò zì jū yǐ kuàng jī zhèng
这句话大意是:又奉遵圣训,聿修诰旨,不敢暗默 自居,以旷机政。
zhù bù qiān yí lìng zhī yì chà zhǎn āi mù zhī qíng
这句话大意是:庶不愆遗令之意,差展哀慕之情。
bìng xià zhōu zhèn cháng zhì sān yuán jué gào qìng zhī lǐ
这句话大意是:并下州镇,长至、三元,绝告 庆之礼。
jiǎ shēn chē jià yè yǒng gù líng
这句话大意是:”甲申,车驾谒永固陵。
shí yī yuè jiǎ yín zhào nèi wài zhí rén xiān cháo bān cì jí zhū fāng zá kè dōng zhì zhī rì jǐn tīng rù lín
这句话大意是:十一月甲寅,诏内外职人先朝班次及诸方杂客, 冬至之日,尽听入临。
sān pǐn yǐ xià shuāi fú zhě zhì xī fù lín
这句话大意是:三品已下衰服者,至夕复临。
qí yú wéi dàn lín ér yǐ
这句话大意是:其余唯旦临而已。
qí bài kū zhī jié yī yī bié yí
这句话大意是:其拜哭之节, 一依别仪。
dīng sì qí rén lái pìn
这句话大意是:丁巳,齐人来聘。
shí èr yuè rén wǔ zhào yī zhǔn qiū jǐng zhī shì qiǎn shǐ yǔ zhōu jùn xuān xíng tiáo zhì
这句话大意是:十二月壬午,诏依准丘井之式,遣使与州郡宣行条制。
yǐn kǒu lòu dīng jí tīng fù shí
这句话大意是:隐口漏丁,即听附实。
ruò péng fù háo shì líng yì gū dú zuì yǒu cháng xíng
这句话大意是:若朋附豪势,陵抑孤独,罪有常刑。
shì suì tǔ yù hún dàng chāng wǔ xìng yīn píng gāo lí děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,吐谷浑、宕昌、 武兴、阴平、高丽等国并遣使朝贡。
shí wǔ nián chūn zhēng yuè dīng sì dì shǐ tīng zhèng yú huáng xìn dōng shì
这句话大意是:十五年春正月丁巳,帝始听政于皇信东室。
chū fēn zhì zuǒ yòu shǐ guān
这句话大意是:初分置左右史官。
guǐ hài huì rì yǒu shí zhī
这句话大意是:癸亥晦,日有蚀 之。
èr yuè jǐ chǒu qí rén lái pìn
这句话大意是:二月己丑,齐人来聘。
sān yuè jiǎ chén chē jià yè yǒng gù líng
这句话大意是:三月甲辰,车驾谒永固陵。
xià sì yuè guǐ hài dì shǐ jìn shū shí
这句话大意是:夏四月癸亥,帝始进蔬食。
yǐ chǒu yè yǒng gù líng
这句话大意是:乙丑,谒永固陵。
zì zhēng yuè bù yǔ zhì yú guǐ yǒu yǒu sī zòu qí bǎi shén
这句话大意是:自正月不雨至于癸酉,有司奏祈百神。
zhào yuē hé yi sì qì wèi zhōu biàn xíng lǐ shì wéi dāng kǎo gōng zé jǐ yǐ dài tiān qiǎn
这句话大意是:诏曰:“何宜四气未周, 便行礼事,唯当考躬责己,以待天谴。
jiǎ xū zhào yuán wài sàn qí cháng shì li biāo shǐ yú qí
这句话大意是:”甲戌,诏员外散骑常侍李彪使于齐。
jǐ mǎo jīng shǐ míng táng gǎi yíng tài miào
这句话大意是:己卯, 经始明堂,改营太庙。
wǔ yuè jǐ hài yì gǎi lǜ lìng
这句话大意是:五月己亥,议改律令。
yú dōng míng guān zhé yí yù
这句话大意是:于东明观折疑狱。
yǐ mǎo fú hǎn zhèn jiāng zhǎng sūn bǎi nián gōng tǔ yù hún suǒ zhì táo yáng ní hé èr shù kè zhī fú huò sān wàn yú rén
这句话大意是:乙卯,枹罕镇将长 孙百年攻吐谷浑所置洮阳、泥和二戍克之,俘获三万余人。
zhào xī miǎn guī
这句话大意是:诏悉免归。
bǐng chén zhào zào wǔ lù
这句话大意是:丙辰,诏造 五辂。
liù yuè dīng wèi jì yīn wáng yù yǐ tān cán cì sǐ
这句话大意是:六月丁未,济阴王郁以贪残赐死。
qiū qī yuè yǐ chǒu yè yǒng gù líng
这句话大意是:秋七月乙丑,谒永固陵。
guī jiàn shòu líng
这句话大意是:规建寿陵。
jǐ mǎo zhào yì zǔ zōng yǐ dào wǔ huáng dì wèi tài zǔ
这句话大意是:己卯, 诏议祖宗,以道武皇帝为太祖。
yǐ yǒu chē jià xún shěng jīng yì tīng sòng ér hái
这句话大意是:乙酉,车驾巡省京邑,听讼而还。
bā yuè rén chén yì yǎng lǎo
这句话大意是:八月壬辰,议养 老。
yòu yì sì lèi shàng dì yīn yú liù zōng lǐ dì qīn lín jué
这句话大意是:又议肆类上帝、禋于六宗礼,帝亲临决。
zhào jùn guó yǒu shí wù kě yǐ jiàn zōng miào zhě gòng zhī
现代白话:诏郡国有时物能够荐宗庙者,贡之。
wù xū yí dào tán yú sāng qián zhī yīn gǎi yuē chóng xū sì
这句话大意是:戊戌,移道坛于桑干之阴,改曰崇虚寺。
jǐ hài zhào zhū zhōu jǔ xiù cái xiān jǐn cái xué
这句话大意是:己亥,诏诸州举秀才,先尽才学。
yǐ sì qīn dìng dì xiá lǐ
这句话大意是:乙巳, 亲定禘祫礼。
dīng sì yì lǜ lìng shì réng shěng zá sì
这句话大意是:丁巳,议律令事,仍省杂祀。
jiǔ yuè xīn sì qí rén lái pìn
这句话大意是:九月辛巳,齐人来聘。
dōng shí yuè gēng yín chē jià yè yǒng gù líng
这句话大意是:冬十月庚寅,车 驾谒永固陵。
shì yuè míng táng tài miào chéng
这句话大意是:是月,明堂太庙成。
shí yī yuè dīng mǎo qiān qī miào shén zhǔ yú xīn miào
这句话大意是:十一月丁卯,迁七庙神主于新庙。
yǐ hài dà dìng guān pǐn
这句话大意是:乙亥,大定官 品。
wù yín kǎo zhū mù shǒu
这句话大意是:戊寅,考诸牧守。
zhào jiǎ tōng zhí sàn qí cháng shì li biāo pìn yú qí
这句话大意是:诏假通直散骑常侍李彪聘于齐。
bǐng xū chū ba xiǎo suì hè
这句话大意是:丙戌,初罢小岁贺。
dīng hài zhào èr qiān dàn kǎo shàng shàng zhě jiǎ sì pǐn jiāng jūn cì chéng huáng mǎ yì pǐ
这句话大意是:丁亥, 诏二千石考上上者,假四品将军,赐乘黄马一匹;。
shàng zhōng zhě wǔ pǐn jiāng jūn
这句话大意是:上中者,五品将军;。
shàng xià zhě yī yī xí
这句话大意是:上下者,衣 一袭。
shí èr yuè rén chén qiān shè yú nèi chéng zhī xi
这句话大意是:十二月壬辰,迁社于内城之西。
guǐ sì bān cì cì shǐ yǐ xià yī guān
这句话大意是:癸巳,班赐刺史已下衣冠。
yǐ ān dìng wáng xiū wèi tài fu qí jùn wáng jiǎn wèi tài bǎo
这句话大意是:以安定王休为太 傅,齐郡王简为太保。
dì wèi gāo lí wáng liǎn jǔ āi yú chéng dōng xíng gōng
这句话大意是:帝为高丽王琏举哀于城东行宫。
jǐ yǒu chē jià yíng chūn yú dōng jiāo
这句话大意是:己酉,车驾迎春于东郊。
xīn mǎo zhào jiǎn xuǎn yuè guān
这句话大意是:辛 卯,诏简选乐官。
shì suì tǔ yù hún xī wàn jīn gāo lí shān zhì dàng chāng děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,吐谷浑、悉万斤、高丽、邓至、宕昌等国并遣使朝贡。
shí liù nián chūn zhēng yuè wù wǔ shuò cháo xiǎng qún chén yú tài huá diàn
这句话大意是:十六年春正月戊午朔,朝飨群臣于太华殿。
dì shǐ wèi wáng gōng xīng xiàn ér bù lè
这句话大意是:帝始为王公兴县而不乐。
jǐ wèi zōng sì xiǎn zǔ xiàn wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì
这句话大意是:己未,宗 祀显祖献文皇帝于明堂,以配上帝。
suì shēng tái yǐ guān yún wù jiàng jū qīng yáng zuǒ gè bù zhèng shì
这句话大意是:遂升台以观云物,降居青阳左个,布政事。
měi shuò yī yǐ wéi cháng
这句话大意是:每 朔依以为常。
xīn yǒu shǐ yǐ tài zǔ pèi nán jiāo
这句话大意是:辛酉,始以太祖配南郊。
rén xū zhào dìng xíng cì yǐ shuǐ chéng jīn
这句话大意是:壬戌,诏定行次,以水承金。
jiǎ zǐ zhào ba tǎn luǒ
这句话大意是:甲子,诏罢袒 裸。
yǐ chǒu zhì zhū yuǎn shǔ fēi tài zǔ zǐ sūn jí yì xìng wèi wáng zhě jiē jiàng wèi gōng gōng wèi hóu hóu wèi bó zǐ nán réng jiù
这句话大意是:乙丑,制诸远属非太祖子孙及异姓为王者,皆降为公,公为侯,侯为伯,子男 仍旧。
jiē chú jiāng jūn zhī hào
这句话大意是:皆除将军之号。
wù chén dì lín sī yì diàn cè wèn xiù xiào
这句话大意是:戊辰,帝临思义殿,策问秀、孝。
bǐng zǐ shǐ yǐ mèng yuè jì miào
这句话大意是:丙子,始以孟月祭庙。
èr yuè wù zǐ dì yí yù yǒng lè gōng
这句话大意是:二 月戊子,帝移御永乐宫。
gēng yín huài tài huá diàn jīng shǐ tài jí diàn
这句话大意是:庚寅,坏太华殿,经始太极殿。
xīn mǎo ba hán shí xiǎng
这句话大意是:辛卯,罢寒食享。
rén chén xìng běi bù cáo lì guān zhū shěng
这句话大意是:壬辰, 幸北部曹,历观诸省。
xún shěng jīng yì tīng lǐ yuān sòng
这句话大意是:巡省京邑,听理冤讼。
jiǎ qiān chē jià chū cháo rì yú dōng jiāo suì yǐ wéi cháng
这句话大意是:甲千,车驾初朝日于东郊,遂以为常。
dīng yǒu zhào sì táng yáo yú píng yáng yú shùn yú guǎng níng xià yǔ yú ān yì zhōu wén yú luò yáng
这句话大意是:丁酉,诏祀唐尧于平阳,虞舜于广宁,夏禹于安邑,周文于洛阳。
dīng wèi gǎi shì xuān ní yuē wén shèng ní fù gào shì kǒng miào
这句话大意是:丁未,改谥宣尼 曰文圣尼父,告谥孔庙。
sān yuè dīng mǎo xún shěng jīng yì
这句话大意是:三月丁卯,巡省京邑。
guǐ yǒu shěng xi jiāo jiāo tiān zá shì
这句话大意是:癸酉,省西郊郊天杂事。
yǐ hài chē jià chū yíng qì yú nán jiāo zì cǐ wèi cháng
这句话大意是:乙亥,车 驾初迎气于南郊,自此为常。
xīn sì yǐ gāo lí wáng liǎn sūn yún wéi qí guó wáng
这句话大意是:辛巳,以高丽王琏孙云为其国王。
qí rén lái pìn
这句话大意是:齐人来聘。
xià sì yuè dīng hài shuò bān xīn lǜ lìng dà shè
这句话大意是:夏四月 丁亥朔,颁新律令,大赦。
jiǎ yín xìng huáng zōng xué qīn wèn bó shì jīng yì
这句话大意是:甲寅,幸皇宗学,亲问博士经义。
wǔ yuè guǐ wèi zhào qún chén yú huáng xìn táng gēng dìng lǜ tiáo liú tú xiàn zhì dì qīn lín jué zhī
这句话大意是:五月癸未,诏群臣于 皇信堂更定律条,流徒限制,帝亲临决之。
qiū qī yuè rén xū zhào yuē zì jīn xuǎn jǔ měi yǐ jì yuè běn cáo yǔ lì bù quán jiǎn
这句话大意是:秋七月壬戌,诏曰:“自今选举,每以 季月,本曹与吏部铨简。
jiǎ xū zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì sòng biàn shǐ yú qí
这句话大意是:”甲戌,诏兼员外散骑常侍宋弁使于齐。
bā yuè gēng yín chē jià chū sì xī yuè yú xi jiāo suì yǐ wéi cháng
这句话大意是:八月庚寅,车驾 初祀夕月于西郊,遂以为常。
yǐ wèi zhào yáng píng wáng yí zuǒ pú yè lù ruì dū shí èr jiāng běi tǎo rú rú
这句话大意是:乙未,诏阳平王颐、左仆射陆睿督十二将北讨蠕蠕。
bǐng wǔ dàng chāng wáng liáng mí chéng lái cháo
这句话大意是:丙午,宕昌王梁弥承来朝。
sī tú wèi yuán yǐ lǎo xùn wèi
这句话大意是:司徒尉元以老逊位。
jǐ yǒu yǐ wèi yuán wèi sān lǎo yóu míng gēn wèi wǔ gèng
这句话大意是:己酉,以尉元为三老,游明根为五 更。
yòu yǎng guó lǎo shù lǎo jiāng xíng dà shè zhī lǐ
这句话大意是:又养国老、庶老,将行大射之礼。
yǔ bù kè chéng
这句话大意是:雨-,不克成。
guǐ chǒu zhào yuē guó jiā suī zōng wén yǐ huái jiǔ fù xiū wǔ yǐ níng bā huāng
这句话大意是:癸丑,诏曰:“国家虽宗文以 怀九服,修武以宁八荒。
rán yú xí wǔ zhī fāng yóu wèi wèi jǐn
这句话大意是:然于习武之方,犹为未尽。
jiāng yú mǎ shè zhī qián xiān xíng jiǎng wǔ zhī shì
这句话大意是:将于马射之前,先行讲武之式。
kě chì yǒu sī yù xiū chǎng liè
这句话大意是:可敕有司豫修场埒。
qí liè zhèn zhī yí wǔ róng zhī shù bié sì hòu chì
这句话大意是:其列阵之仪,五戎之数,别俟后敕。
jiǔ yuè jiǎ yín shuò dà xù zhāo mù yú míng cháng sì wén míng tài huáng tài hòu yú xuán táng
这句话大意是:”九月甲寅朔,大序昭穆 于明常,祀文明太皇太后于玄堂。
xīn wèi dì yǐ wén míng tài huáng tài hòu zài zhōu jì rì kū yú líng zuǒ jué shàn sān rì kū bù chuò shēng
这句话大意是:辛未,帝以文明太皇太后再周忌日,哭于陵左, 绝膳三日,哭不辍声。
xīn sì wǔ xīng wáng yáng jí shǐ lái cháo
这句话大意是:辛巳,武兴王杨集始来朝。
dōng shí yuè jǐ hài yǐ tài fu ān dìng wáng xiū wèi dà sī mǎ tè jìn féng dàn wèi sī tú
这句话大意是:冬十月己亥,以太傅、安定王休 为大司马,特进冯诞为司徒。
jiǎ chén zhào yǐ gōng chén pèi xiǎng tài miào
这句话大意是:甲辰,诏以功臣配飨太庙。
gēng xū tài jí diàn chéng xiǎng qún chén
这句话大意是:庚戌,太极殿成,飨群臣。
shí yī yuè yǐ mǎo yī gǔ liù qǐn quán zhì sān shì yǐ ān chāng diàn wèi nèi qǐn huáng xìn táng wèi zhōng qǐn sì xià wèi wài qǐn
这句话大意是:十一月乙卯,依古六寝,权制三室,以安昌殿为内寝,皇信堂为中寝,四下为外寝。
shí èr yuè cì jīng yì lǎo rén jiū zhàng
这句话大意是:十二月,赐京邑老人鸠杖。
qí rén lái pìn
这句话大意是:齐人来聘。
shì suì gāo lí shān zhì qì dān chǐ tǔ yù hún děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽、邓至、契丹、齿、吐谷浑等国 并遣使朝贡。
shí qī nián chūn zhēng yuè rén zǐ shuò xiǎng bǎi liáo yú tài jí diàn
这句话大意是:十七年春正月壬子朔,飨百寮于太极殿。
yǐ chǒu zhào dà cì zhū fān jūn zhǎng chē qí yī mǎ jǐn cǎi zēng kuàng duō zhě yī qiān shǎo zhě sān bǎi gè yǐ mìng shù wèi chà
这句话大意是:乙丑,诏大赐诸蕃君长车、旗、衣、 马、锦彩、缯纩,多者一千,少者三百,各以命数为差。
zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì xíng luán shǐ yú qí
这句话大意是:诏兼员外散骑常侍邢峦使 于齐。
bǐng zǐ yǐ tǔ yù hún fú lián chóu wèi qí guó wáng
这句话大意是:丙子,以吐谷浑伏连筹为其国王。
gēng chén juān dà sī mǎ ān dìng wáng xiū tài bǎo qí jùn wáng jiǎn shuò wàng zhī cháo
这句话大意是:庚辰,蠲大司马安定王休、太保齐郡王简 朔望之朝。
èr yuè yǐ yǒu zhào cì yì lǜ lìng zhī guān gè yǒu chà
这句话大意是:二月乙酉,诏赐议律令之官各有差。
jǐ yǒu chē jià shǐ jí tián yú dū nán
这句话大意是:己酉,车驾始籍田于都南。
sān yuè wù chén gǎi zuò hòu gōng
这句话大意是:三月戊 辰,改作后宫。
xià sì yuè wù xū lì huáng hòu féng shì
这句话大意是:夏四月戊戌,立皇后冯氏。
shì yuè qí zhí gé jiāng jūn mán qiú tián yì zōng lǜ bù luò nèi shǔ
这句话大意是:是月,齐直阁将军蛮酋田益宗率部落内 属。
wǔ yuè rén xū yàn sì miào zǐ sūn yú xuān wén táng dì qīn yǔ zhī chǐ háng jiā rén lǐ
这句话大意是:五月壬戌,宴四庙子孙于宣文堂,帝亲与之齿,行家人礼。
jiǎ zǐ dì lín cháo táng yǐn jiàn gōng qīng yǐ xià
这句话大意是:甲子,帝临朝堂, 引见公卿以下。
jué yí zhèng lù qiú tú
这句话大意是:决疑政,录囚徒。
dīng chǒu yǐ hàn chè shàn
这句话大意是:丁丑,以旱彻膳。
xiāng yáng mán qiú léi pó sī děng lǜ qí bù nèi xǐ jū yú tài hé chuān
这句话大意是:襄阳蛮酋雷婆思等率其部内徙, 居于太和川。
liù yuè gēng chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:六月庚辰朔,日有蚀之。
bǐng xū dì jiāng nán fá zhào zào hé qiáo
这句话大意是:丙戌,帝将南伐,诏造河桥。
yǐ wèi jiǎng wǔ
这句话大意是:乙未,讲武。
yǐ sì zhào yuē bǐ bǎi zhì suī chén shì diǎn wèi xù
这句话大意是:乙巳,诏曰:“比百秩虽陈,事典未叙。
zì bā yuán shù wèi gōng jiā xǐng lǎn zuò zhí yuán lìng èr shí yī juǎn
这句话大意是:自八元树位,躬加省览,作职员令二十一 卷。
shì pò róng qī wèi shàn zhōu xī xū dài jūn huí gèng lùn suǒ quē
这句话大意是:事迫戎期,未善周悉,须待军回,更论所阙。
quán kě fù wài shī xíng
这句话大意是:权可付外施行。
lì huáng zǐ xún wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:”立皇子恂为皇 太子。
qiū qī yuè guǐ chǒu yǐ huáng tài zǐ lì zhào cì rén wéi fù hòu zhě jué yī jí wèi gōng shì
这句话大意是:秋七月癸丑,以皇太子立,诏赐人为父后者爵一级,为公士。
céng wèi lì shǔ zhě jué èr jí wéi shàng zào
这句话大意是:曾为吏属者爵 二级,为上造。
guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě rén sù wǔ hú
这句话大意是:鳏寡孤独不能自存者,人粟五斛。
wù wǔ zhōng wài jiè yán
这句话大意是:戊午,中外戒严。
shì yuè qí wǔ dì cú
这句话大意是:是月,齐武帝 殂。
bā yuè yǐ yǒu sān lǎo shān yáng jùn gōng wèi yuán hōng
这句话大意是:八月乙酉,三老山阳郡公尉元薨。
bǐng xū chē jià lèi yú shàng dì suì lín wèi yuán sàng
这句话大意是:丙戌,车驾类于上帝,遂临尉元丧。
dīng hài dì cí yǒng gù líng
这句话大意是:丁亥, 帝辞永固陵。
jǐ chǒu fā jīng shī nán fá bù qí sān shí yú wàn
这句话大意是:己丑,发京师南伐,步骑三十余万。
tài wèi pī zòu qǐng yǐ gōng rén cóng zhào yǐ lín róng bù yǔ nèi shì bù xǔ
这句话大意是:太尉丕奏请以宫人从,诏以临戎 不语内事,不许。
rén yín chē jià zhì sì zhōu
这句话大意是:壬寅,车驾至肆州。
rén nián qī shí yǐ shàng cì jué yī jí
这句话大意是:人年七十已上,赐爵一级。
lù jiàn miǎo bǒ tíng jià qīn wèn cì yī shí fù zhōng shì
这句话大意是:路见眇跛,停驾 亲问,赐衣食,复终事。
wù shēn xìng bīng zhōu qīn jiàn gāo nián wèn jí kǔ
这句话大意是:戊申,幸并州,亲见高年,问疾苦。
jiǔ yuè rén zǐ zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì gāo cōng pìn yú qí
这句话大意是:九月壬子,诏兼员外 散骑常侍高聪聘于齐。
dīng sì zhào chē jià suǒ jīng shāng rén qiū jià zhě mǔ gěi gǔ wǔ hú
这句话大意是:丁巳,诏车驾所经,伤人秋稼者,亩给谷五斛。
wù chén jì hé
这句话大意是:戊辰,济河。
zhào luò huái bìng sì suǒ guò sì zhōu cì gāo nián jué xù guān guǎ gū dú gè yǒu chà
这句话大意是:诏洛、怀、并、肆所过四州,赐高年爵,恤鳏寡孤独各有差。
xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jiē yǐ míng wén
这句话大意是:孝悌廉义文武应求者, 皆以名闻。
yòu zhào sī yǎng hù bù dé yǔ shù shì hūn yǒu wén wǔ zhī cái jī láo yīng jìn zhě tóng shù zú lì tīng zhī
这句话大意是:又诏厮养户不得与庶士婚,有文武之才积劳应进者,同庶族例,听之。
gēng wǔ xìng luò yáng zhōu xún gù gōng jī jī
这句话大意是:庚午,幸洛阳,周巡故宫基迹。
dì gù wèi shì chén yuē jìn dé bù xiū huāng huǐ zhì cǐ
这句话大意是:帝顾谓侍臣曰:“晋德不修,荒毁至此!
suì yǒng shǔ lí shī wèi zhī liú tì
这句话大意是:”遂咏 《黍离诗》,为之流涕。
rén shēn guān hé qiáo
这句话大意是:壬申,观河桥。
xìng tài xué guān shí jīng
这句话大意是:幸太学,观石经。
bǐng zǐ liù jūn fā zhěn
这句话大意是:丙子,六军发轸。
dīng chǒu dì róng fú zhí biān yù mǎ ér chū
这句话大意是:丁丑, 帝戎服执鞭,御马而出。
qún chén qǐ sǎng yú mǎ qián qǐng tíng nán fá dì nǎi zhǐ
这句话大意是:群臣稽颡于马前,请停南伐,帝乃止。
réng yì qiān dū jì
这句话大意是:仍议迁都计。
dōng shí yuè wù yín shuò xìng jīn yōng chéng
这句话大意是:冬十 月戊寅朔,幸金墉城。
zhào zhēng sī kōng mù liàng yǔ shàng shū li chōng jiāng zuò dà jiàng dǒng jué jīng shǐ luò jīng
这句话大意是:诏征司空穆亮与尚书李冲、将作大匠董爵经始洛京。
jǐ mǎo xìng hé nán chéng
这句话大意是:己卯, 幸河南城。
yǐ yǒu xìng yù zhōu
这句话大意是:乙酉,幸豫州。
guǐ sì cì yú shí jì
这句话大意是:癸巳,次于石济。
yǐ wèi jiě yán
这句话大意是:乙未,解严。
shè tán yú huá tái gōng
这句话大意是:设坛于滑台宫。
zhào jīng shī jí zhū zhōu cóng róng zhě cì jué yī jí
这句话大意是:诏京师 及诸州从戎者,赐爵一级。
yìng mù zhě jiā èr jí
这句话大意是:应募者,加二级。
zhǔ jiàng jiā sān jí
这句话大意是:主将加三级。
guǐ mǎo xìng yè chéng
这句话大意是:癸卯,幸邺城。
yǐ sì zhào ān dìng wáng xiū lǜ cóng guān yíng jiā kǒu yú dài chē jià sòng yú zhāng shuǐ shàng
这句话大意是:乙巳, 诏安定王休率从官迎家口于代,车驾送于漳水上。
chū dì zhī nán fá qǐ gōng diàn yú yè xi
这句话大意是:初,帝之南伐,起宫殿于邺西。
shí yī yuè guǐ hài gōng chéng xǐ yù yān
现代白话:十一月癸亥,宫成,徙御呢。
shí èr yuè wù yín xún shěng liù jūn
这句话大意是:十二月戊寅,巡省六军。
yǐ wèi zhào yǐn xù jūn shì sǐ wáng jí bìng wu lìng yōu gěi
这句话大意是:乙未,诏隐恤军士,死亡疾 病,务令优给。
shì suì wù jí tǔ yù hún dàng chāng yīn píng qì dān kù mò xī gāo lí shān zhì děng guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,勿吉、吐谷浑、宕昌、阴平、契丹、库莫奚、高丽、邓至等 国并遣使朝贡。
shí bā nián chūn zhēng yuè dīng wèi shuò cháo qún chén yú yè gōng chéng luán diàn
这句话大意是:十八年春正月丁未朔,朝群臣于邺宫澄鸾殿。
guǐ hài nán xún
这句话大意是:癸亥,南巡。
zhào xiāng yǎn yù sān zhōu cì gāo nián jué xù guān guǎ gū lǎo gè yǒu chà
这句话大意是:诏相、兖、豫三州 赐高年爵,恤鳏寡孤老各有差。
xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jiē yǐ míng wén
这句话大意是:孝悌廉义文武应求者,皆以名闻。
wù chén jīng yīn bǐ gàn mù jì yǐ tài láo
这句话大意是:戊辰,经殷比干 墓,祭以太牢。
yǐ hài xìng luò yáng xī gōng
这句话大意是:乙亥,幸洛阳西宫。
èr yuè jǐ chǒu xíng xìng hé yīn guī jiàn fāng zé zhī suǒ
这句话大意是:二月己丑,行幸河阴,规建方泽之所。
bǐng shēn xǐ fēng hé nán wáng gàn wèi zhào jùn wáng yǐng chuān wáng yōng wèi gāo yáng wáng
这句话大意是:丙申, 徙封河南王干为赵郡王,颍川王雍为高阳王。
rén yín běi xún
这句话大意是:壬寅,北巡。
guǐ mǎo qí rén lái pìn
这句话大意是:癸卯,齐人来聘。
jiǎ chén zhào yù tiān xià yǐ qiān dū yì
这句话大意是:甲辰, 诏喻天下以迁都意。
rùn yuè guǐ hài cì gōu zhù xíng nán
这句话大意是:闰月癸亥,次勾注陉南。
huáng tài zǐ cháo yú pú de
这句话大意是:皇太子朝于蒲地。
rén shēn zhì píng chéng gōng
这句话大意是:壬申,至平城宫。
guǐ yǒu lín cháo táng bù fèn qiān liú
这句话大意是:癸酉,临朝堂,部分迁留。
jiǎ xū yè yǒng gù líng
这句话大意是:甲戌,谒永固陵。
sān yuè gēng chén ba xi jiāo jì tiān
这句话大意是:三月庚辰,罢西郊祭天。
rén chén dì lín tài jí diàn yù zài dài qún chén qiān yí zhī lüè
这句话大意是:壬辰,帝临 太极殿,喻在代群臣迁移之略。
xià wǔ yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:夏五月甲戌朔,日有蚀之。
yǐ hài zhào ba wǔ yuè wǔ rì qī yuè qī rì xiǎng
这句话大意是:乙亥,诏罢五月五日、 七月七日飨。
liù yuè jǐ sì zhào jiān yuán wài sàn qí cháng shì lú chǎng shǐ yú qí
这句话大意是:六月己巳,诏兼员外散骑常侍卢昶使于齐。
qiū qī yuè yǐ hài yǐ sòng wáng liú chǎng wèi dà jiàng jūn
这句话大意是:秋七月乙亥,以宋王刘昶 为大将军。
rén chén běi xún
这句话大意是:壬辰,北巡。
wù xū yè jīn líng
这句话大意是:戊戌,谒金陵。
xīn chǒu xìng shuò zhōu
这句话大意是:辛丑,幸朔州。
shì yuè qí xiāo luán shā qí zhǔ zhāo yè
这句话大意是:是月,齐萧鸾杀其主昭业。
bā yuè hài hài huáng tài zǐ cháo yú xíng gōng
这句话大意是:八月亥亥,皇太子朝于行宫。
jiǎ chén xíng xìng yīn shān guān yún chuān
这句话大意是:甲辰,行幸阴山,观云川。
dīng wèi xìng yuè wǔ tái lín guān jiǎng wǔ
这句话大意是:丁未,幸阅武台,临观讲 武。
yīn xìng huái shuò wǔ chuān fǔ míng róu xuán děng sì zhèn
这句话大意是:因幸怀朔、武川、抚冥、柔玄等四镇。
yǐ chǒu nán hái
这句话大意是:乙丑,南还。
suǒ guò jiē qīn jiàn gāo nián wèn rén jí kǔ pín jiǒng gū lǎo zhě cì yǐ sù bó
这句话大意是:所过皆亲见高年,问人疾 苦,贫窘孤老者,赐以粟帛。
bǐng yín zhào liù zhèn jí yù yí chéng rén nián lǎo gū pín fèi jí zhě cì sù yòu zuì gè yǒu chà
这句话大意是:丙寅,诏六镇及御夷城人年老孤贫废疾者,赐粟宥罪 各有差。
wù chén chē jià cì xuán hóng chí
这句话大意是:戊辰,车驾次旋鸿池。
gēng wǔ yè yǒng gù líng
这句话大意是:庚午,谒永固陵。
xīn wèi hái píng chéng gōng
这句话大意是:辛未,还平城宫。
jiǔ yuè rén shēn shuò zhào yuē sān zài kǎo jì zì gǔ tōng jīng sān kǎo chù zhì yǐ zhāng néng fǒu
这句话大意是:九月壬申朔, 诏曰:“三载考绩,自古通经,三考黜陟,以彰能否。
zhèn jīn sān zài yī kǎo kǎo jí chù zhì
这句话大意是:朕今三载一考,考即黜陟。
yù lìng yú zhì wú fáng yú xián zhě cái néng bù yōng yú xià wèi
这句话大意是:欲令愚滞无妨于贤者,才能不拥于下位。
gè lìng dāng cáo kǎo qí yōu liè wèi sān děng
这句话大意是:各令当曹,考其优劣为三等。
liù pǐn yǐ xià shàng shū zhòng wèn
这句话大意是:六品已下, 尚书重问;。
wǔ pǐn yǐ shàng zhèn jiāng qīn yǔ gōng qīng lùn qí shàn è
这句话大意是:五品已上,朕将亲与公卿论其善恶。
shàng shàng zhě qiān zhī xià xià zhě chù zhī zhōng zhōng zhě shǒu qí běn rèn
这句话大意是:上上者迁之,下下者黜之,中中者 守其本任。
rén wǔ dì lín cháo táng qīn jiā chù zhì
这句话大意是:”壬午,帝临朝堂,亲加黜陟。
rén chén yīn píng wáng yáng jiǒng lái cháo
这句话大意是:壬辰,阴平王杨炅来朝。
dōng shí yuè jiǎ chén yǐ tài wèi dōng yáng wáng pī wèi tài fù
这句话大意是:冬十月甲辰, 以太尉、东阳王丕为太傅。
wù shēn qīn gào tài miào fèng yíng shén zhǔ
这句话大意是:戊申,亲告太庙,奉迎神主。
xīn hài chē jià fā píng chéng gōng
这句话大意是:辛亥,车驾发平城宫。
rén xū cì yú zhōng shān zhī táng hú
这句话大意是:壬 戌,次于中山之唐湖。
yǐ chǒu fēn qiǎn shì chén xún wèn jí kǔ
这句话大意是:乙丑,分遣侍臣,巡问疾苦。
jǐ sì xìng xìn dōu
这句话大意是:己巳,幸信都。
gēng wǔ zhào yuē bǐ wén yuán biān zhī mán duō yǒu qiè lüě zhì yǒu fù zǐ guāi lí shì jiā fēn jué
这句话大意是:庚午,诏曰: “比闻缘边之蛮,多有窃掠,致有父子乖离,室家分绝。
kě zhào jīng yǐng dōng jīng sān zhōu lēi zhū mán rén wù yǒu qīn bào
这句话大意是:可诏荆、郢、东荆三州, 勒诸蛮人,勿有侵暴。
shì yuè qí xiāo luán shā qí zhǔ zhāo wén ér zì lì
这句话大意是:”是月,齐萧鸾杀其主昭文而自立。
shí yī yuè xīn wèi shuò zhào jì dìng èr zhōu cì gāo nián jué xù guān guǎ gū lǎo gè yǒu chà
这句话大意是:十一月辛未朔,诏冀、 定二州,赐高年爵,恤鳏寡孤老各有差。
xiào yì lián zhēn wén wǔ yìng qiú zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:孝义廉贞文武应求者,具以名闻。
dīng chǒu xìng yè
这句话大意是:丁丑, 幸邺。
jiǎ shēn jīng bǐ gàn mù qīn wéi diào wén shù bēi kān zhī
这句话大意是:甲申,经比干墓,亲为吊文,树碑刊之。
jǐ chǒu chē jià zhì luò yáng
这句话大意是:己丑,车驾至洛阳。
shí èr yuè xīn chǒu shuò fēn mìng zhū jiāng nán zhēng
这句话大意是:十二月辛丑朔, 分命诸将南征。
rén yín gé yī fú zhī zhì
这句话大意是:壬寅,革衣服之制。
guǐ mǎo zhào zhōng wài jiè yán
这句话大意是:癸卯,诏中外戒严。
wù shēn fù dài qiān hù zū fù sān suì
这句话大意是:戊申,复代迁户租赋三岁。
jǐ yǒu zhào wáng gōng bó zi nán kāi guó shí yì zhě wáng shí bàn
这句话大意是:己酉,诏王、公、伯、子、男开国食邑者:王食半;。
gōng sān fēn shí yī
这句话大意是:公三分食一;。
hóu bó sì fēn shí yī
这句话大意是:侯、伯四分食一;。
zi nán wǔ fēn shí yī
这句话大意是:子、男五分食一。
xīn hài chē jià nán fá
这句话大意是:辛亥,车驾南伐。
dīng mǎo zhào yǐng yù èr zhōu cì gāo nián jué xù gū guǎ guān lǎo gè yǒu chà
这句话大意是:丁卯,诏郢、豫二州赐高年爵,恤孤寡鳏老各 有差。
yuán lù zhī dīng fù tián zū yī suì
这句话大意是:缘路之丁,复田租一岁。
xiào tì lián zhēn wén wǔ yìng qiú zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:孝悌廉贞文武应求者,具以名闻。
wù chén chē jià zhì xuán hù
这句话大意是:戊辰,车驾至悬 瓠。
jǐ sì zhào shòu yáng zhōng lí mǎ tóu zhī shī suǒ huò nán nǚ kǒu jiē fàng hái nán
这句话大意是:己巳,诏寿阳、钟离、马头之师所获男女口皆放还南。
shì suì gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁,高丽国遣使朝贡。
shí jiǔ nián chūn zhēng yuè xīn wèi shuò cháo xiǎng qún chén yú xuán hù
这句话大意是:十九年春正月辛未朔,朝飨群臣于悬瓠。
guǐ yǒu zhào jìn huái běi rén bù dé qīn lüè fàn zhě yǐ dà bì lùn
这句话大意是:癸酉,诏禁淮北人不得侵掠,犯者以 大辟论。
rén wǔ jiǎng wǔ yú rǔ shuǐ xī dà jī liù jūn
现代白话:壬午,讲武于你水西,大赍六军。
píng nán jiāng jūn wáng sù zuǒ jiāng jūn yuán lì bìng dà pò qí jūn
这句话大意是:平南将军王肃、左将军元丽并大破齐军。
jǐ hài chē jià jì huái
这句话大意是:己亥,车驾济淮。
èr yuè jiǎ chén xìng bā gōng shān
这句话大意是:二月甲辰,幸八公山。
lù zhōng yǔ shén zhào qù gài
这句话大意是:路中雨甚,诏去盖。
jiàn jūn shì bìng zhě qīn yǐn xù zhī
这句话大意是:见军士病者,亲隐恤 之。
wù shēn chē jià xún huái nán dōng rén jiē ān dǔ zū yùn shǔ lù
这句话大意是:戊申,车驾巡淮南,东人皆安堵,租运属路。
bǐng chén xìng zhōng lí
这句话大意是:丙辰,幸钟离。
wù wǔ jūn shì qín qí rén sān qiān
这句话大意是:戊午,军士禽齐 人三千。
dì yuē zài jūn wèi jūn qí rén hé zuì
这句话大意是:帝曰:“在君为君,其人何罪?
yú shì miǎn guī
这句话大意是:”于是免归。
xīn yǒu fā zhōng lí jiāng lín jiāng shuǐ
这句话大意是:辛酉,发钟离,将临江水。
sī tú féng dàn hōng
这句话大意是:司徒冯诞薨。
rén xū zhào bān shī
这句话大意是:壬戌,诏班师。
dīng mǎo qiǎn shǐ lín jiāng shù qí zhǔ zuì è
这句话大意是:丁卯,遣使临江,数齐主罪恶。
sān yuè wù zǐ tài shī féng xī hōng
这句话大意是:三月戊子,太师冯熙 薨。
xià sì yuè dīng wèi qǔ shè xú yù èr zhōu qí yùn zhuàn zhī shì fù zū sān nián
这句话大意是:夏四月丁未,曲赦徐、豫二州,其运转之士,复租三年。
xīn hài zhào cì gāo nián jué xù gū guǎ lǎo jí gè yǒu chà
这句话大意是:辛亥,诏赐高年爵, 恤孤寡老疾各有差。
dé zhe qiū yuán zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:德著丘园者,具以名闻。
qí rén jiàng zhě gěi fù shí wǔ nián
这句话大意是:齐人降者,给复十五年。
guǐ chǒu xìng xiǎo pèi
这句话大意是:癸丑,幸小 沛。
shǐ yǐ tài láo jì hàn gāo zǔ miào
这句话大意是:使以太牢祭汉高祖庙。
jǐ wèi xìng xiá qiū
这句话大意是:己未,幸瑕丘。
shǐ yǐ tài láo cí dài yuè
这句话大意是:使以太牢祠岱岳。
zhào sù wèi wǔ guān zēng wèi yī jí
这句话大意是:诏宿卫武官增位一级。
gēng shēn xìng lǔ chéng
这句话大意是:庚申,幸鲁城。
qīn cí kǒng zǐ miào
这句话大意是:亲祠孔子庙。
xīn yǒu zhào bài kǒng shì sì rén yán shì èr rén wéi guān
这句话大意是:辛酉,诏拜孔氏四人,颜氏二人为官。
zhào yǎn zhōu cì shǐ jǔ bù nèi shì rén kān jūn guó jí shǒu zǎi zhèng jì zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:诏兖州刺史举 部内士人堪军国及守宰政绩者,具以名闻。
zhào cì yǎn zhōu rén jué jí sù bó rú xú zhōu
这句话大意是:诏赐兖州人爵及粟帛如徐州。
yòu zhào xuǎn zhū kǒng zōng zǐ yī rén fēng chóng shèng hóu yì yī bǎi hù yǐ fèng kǒng zǐ sì
这句话大意是:又诏选诸 孔宗子一人封崇圣侯,邑一百户,以奉孔子祀。
mìng yǎn zhōu wèi kǒng zǐ qǐ yuán bǎi xiū shì fén lǒng gèng jiàn bēi míng bāo yáng shèng dé
这句话大意是:命兖州为孔子起园栢,修饰坟陇, 更建碑铭,褒扬圣德。
wù chén xíng xìng qiāo áo
这句话大意是:戊辰,行幸碻磝。
tài hé miào chéng
这句话大意是:太和庙成。
wǔ yuè jǐ sì chéng yáng wáng luán zhě yáng shī lì jiàng wèi dìng xiāng xiàn wáng
这句话大意是:五月己巳,城阳王鸾赭阳失利, 降为定襄县王。
guǎng chuān wáng xié hōng
这句话大意是:广川王谐薨。
gēng wǔ qiān wén chéng huáng hòu féng shì shén zhǔ yú tài hé miào
这句话大意是:庚午,迁文成皇后冯氏神主于太和庙。
jiǎ xū xíng xìng huá tái
这句话大意是:甲戌,行幸滑 台。
bǐng zǐ cì yú shí jì
这句话大意是:丙子,次于石济。
gēng chén huáng tài zǐ cháo yú píng táo chéng
这句话大意是:庚辰,皇太子朝于平桃城。
guǐ wèi chē jià zhì zì nán fá
这句话大意是:癸未,车驾至自南伐。
jiǎ shēn miè xián guān lù yǐ bì jūn guó zhī yòng
这句话大意是:甲申,灭 闲官禄以裨军国之用。
yǐ yǒu xíng yǐn zhì lǐ bān cì gè yǒu chà
这句话大意是:乙酉,行饮至礼,班赐各有差。
jiǎ wǔ huáng tài zǐ guān yú miào
这句话大意是:甲午,皇太子冠于庙。
liù yuè jǐ hài zhào bù dé yǐ běi sú zhī yǔ yán yú cháo tíng
这句话大意是:六月 己亥,诏不得以北俗之语,言于朝廷。
wéi zhě miǎn suǒ jū guān
这句话大意是:违者,免所居官。
xīn chǒu zhào fù jūn shì cóng jià dù huái zhě zū fù sān nián
这句话大意是:辛丑,诏复军士从驾渡淮 者租赋三年。
guǐ mǎo zhào huáng tài zǐ fù píng chéng gōng
这句话大意是:癸卯,诏皇太子赴平城宫。
rén zǐ zhào jì zhōu dōng jùn xíng yáng jí hé nán zhū xuán chē jià suǒ jīng zhě cì gāo nián jué xù gū guǎ lǎo jí gè yǒu chà
这句话大意是:壬子,诏济州、东郡、荥阳及河南诸县车 驾所经者,赐高年爵,恤孤寡老疾各有差。
xiào tì lián yì wén wǔ yìng qiú zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:孝悌廉义文武应求者,具以名闻。
guǐ chǒu qiú tiān xià yí shū
这句话大意是:癸 丑,求天下遗书。
mì gé suǒ wú yǒu bì shí yòng zhě jiā yǐ hòu shǎng
这句话大意是:秘阁所无,有裨时用者,加以厚赏。
yǐ mǎo qǔ shè liáng zhōu fù rén tián zū sān suì
这句话大意是:乙卯,曲赦梁州,复人田租 三岁。
bǐng chén zhào qiān luò rén sǐ zàng hé nán bù dé hái běi
这句话大意是:丙辰,诏迁洛人,死葬河南,不得还北。
yú shì dài rén nán qiān zhě xī wèi hé nán luò yáng rén
这句话大意是:于是代人南迁者,悉为河南洛阳人。
wù wǔ zhào gǎi zhǎng chǐ dà dǒu yī zhōu lǐ zhì dù bān zhī tiān xià
这句话大意是:戊午,诏改长尺大斗,依《周礼》制度,班之天下。
qiū bā yuè xìng xī gōng
这句话大意是:秋八月,幸西宫。
lù jiàn huài zhǒng lù guān zhù niǎn mái zhī
这句话大意是:路见坏冢露 棺,驻辇埋之。
yǐ sì zhào xuǎn tiān xià yǒng shì shí wǔ wàn rén wèi yǔ lín wǔ bēn yǐ chōng sù wèi
这句话大意是:乙巳,诏选天下勇士十五万人为羽林、武贲,以充宿卫。
dīng sì zhào zhū cóng bīng cóng zhēng bèi shāng zhě jiē tīng huán běn
这句话大意是:丁巳,诏 诸从兵从征被伤者,皆听还本。
jīn yōng gōng chéng
这句话大意是:金墉宫成。
jiǎ zǐ yǐn qún chén lì yàn diàn táng
这句话大意是:甲子,引群臣历宴殿堂。
jiǔ yuè liù gōng jí wén wǔ jǐn qiān luò yáng
这句话大意是:九月,六宫及 文武尽迁洛阳。
bǐng xū xíng xìng yè
这句话大意是:丙戌,行幸邺。
dīng hài zhào zhū mù jiù míng jì jiàn cún zhāo rán wéi shí rén suǒ zhī zhě sān gōng jí wèi cóng gōng zhě qù mù sān shí bù
这句话大意是:丁亥,诏诸墓旧铭记见存昭然为时人所知者,三公 及位从公者,去墓三十步。
shàng shū lìng pú jiǔ liè shí wǔ bù
这句话大意是:尚书令仆、九列,十五步。
huáng mén wǔ xiào shí bù gè bù tīng kěn zhí
这句话大意是:黄门、五校,十步:各不听 垦殖。
rén chén qiǎn huáng mén láng yǐ tài láo jì bǐ gàn mù
这句话大意是:壬辰,遣黄门郎以太牢祭比干墓。
yǐ wèi chē jià hái gōng
这句话大意是:乙未,车驾还宫。
dōng shí yuè jiǎ chén qǔ shè xiāng zhōu cì gāo nián jué xù gū lǎo gù jí gè yǒu chà
这句话大意是:冬十月甲辰,曲赦相州, 赐高年爵,恤孤老痼疾各有差。
bǐng chén chē jià zhì zì yè
这句话大意是:丙辰,车驾至自邺。
xīn yǒu zhào zhōu jùn jǔ shì
这句话大意是:辛酉,诏州郡举士。
rén xū zhào zhū zhōu mù kǎo shǔ guān wèi sān děng zhī kē yǐ wén jiāng jiā qīn lǎn yǐ dìng shēng jiàng
这句话大意是:壬戌,诏 诸州牧考属官为三等之科以闻,将加亲览,以定升降。
zhào xú yǎn guāng nán qīng jīng luò qī zhōu yán zuǎn róng bèi yìng xū fù jí
这句话大意是:诏徐、兖、光、南、青、荆、 洛七州严纂戎备,应须赴集。
shí yī yuè xíng xìng wěi sù shān
这句话大意是:十一月,行幸委粟山。
yì dìng yuán qiū
这句话大意是:议定圆丘。
jiǎ shēn sì yuán qiū
这句话大意是:甲申,祀圆丘。
bǐng xū dà shè
这句话大意是:丙 戌,大赦。
shí èr yuè yǐ wèi shuò yǐn jiàn qún chén guāng jí táng xuān xià pǐn lìng wèi dà xuǎn zhī shǐ
这句话大意是:十二月乙未朔,引见群臣光极堂,宣下品令,为大选之始。
xīn yǒu yǐ xián yáng wáng xǐ wèi cháng jiān tài wèi fù qián nán ān wáng zhēn běn jué
这句话大意是:辛酉,以咸 阳王禧为长兼太尉,复前南安王桢本爵。
jiǎ zǐ yǐn jiàn qún chén guāng jí táng bān cì guān fú
这句话大意是:甲子,引见群臣光极堂,班赐冠服。
shì suì gāo lí shān zhì tǔ yù hún děng guó gè qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:是岁, 高丽、邓至、吐谷浑等国各遣使朝贡。
èr shí nián chūn zhēng yuè dīng mǎo zhào gǎi xìng yuán shì
这句话大意是:二十年春正月丁卯,诏改姓元氏。
rén chén fēng shǐ píng wáng xié wèi péng chéng wáng fù fēng dìng xiāng wáng luán wèi chéng yáng wáng
这句话大意是:壬辰,封始平王勰为彭城王,复封定襄王鸾 为城阳王。
èr yuè xīn chǒu xìng huá lín tīng sòng yú dū tíng
这句话大意是:二月辛丑,幸华林,听讼于都亭。
rén yín zhào zì fēi jīn gé jiē tīng zhōng sān nián sàng
这句话大意是:壬寅,诏自非金革,皆听终三年丧。
bǐng wǔ zhào jī nèi qī shí jǐ shàng mù chūn fù jīng shī jiāng xíng yǎng lǎo lǐ
这句话大意是:丙午,诏畿内七十己上,暮春赴京师,将行养老礼。
gēng xū xìng huá lín tīng sòng yú dū tíng
这句话大意是:庚戌,幸华林,听讼于都亭。
guǐ chǒu zhào jiè shān zhī yì tīng wèi hán shí zì yú jìn duàn
这句话大意是:癸丑,诏介山之邑,听为寒食,自余禁断。
sān yuè bǐng yín yàn qún chén jí guó lǎo shù lǎo yú huá lín yuán
这句话大意是:三月丙寅,宴群臣及国老、庶老于华林 园。
zhào guó lǎo huáng gǒu yǐ shàng jiǎ zhōng sàn dài fū jùn shǒu
这句话大意是:诏国老黄耇以上,假中散大夫、郡守。
dié nián yǐ shàng jiǎ jǐ shì zhōng xiàn lìng
这句话大意是:耋年以上,假给事中、县令。
shù lǎo zhí jiǎ jùn xiàn
这句话大意是:庶老直假 郡县。
gè cì jiū zhàng yī shang
这句话大意是:各赐鸠杖衣裳。
dīng chǒu zhào zhū zhōu zhōng zhèng gè jǔ qí xiāng rén wàng nián wǔ shí yǐ shàng shǒu sù héng mén zhě shòu yǐ lìng zhǎng
这句话大意是:丁丑,诏诸州中正各举其乡人望,年五十已上,守素衡门者, 授以令长。
xià wǔ yuè bǐng zǐ zhào dūn quàn nóng gōng lìng jī nèi yán jiā kè dū
这句话大意是:夏五月丙子,诏敦劝农功,令畿内严加课督。
duò yè zhě shēn yǐ chu tà lì tián zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:堕业者申以楚挞,力田者 具以名闻。
bǐng xū chū yíng fāng zé yú hé yīn
这句话大意是:丙戌,初营方泽于河阴。
qiǎn shǐ yǐ tài láo jì hàn guāng wǔ jí míng zhāng sān dì líng
这句话大意是:遣使以太牢祭汉光武及明、章三帝陵。
yòu zhào hàn wèi jìn zhū dì líng gè jìn fāng bǎi bù bù dé qiáo sū jiàn jiè
这句话大意是:又诏汉、 魏、晋诸帝陵各禁方百步不得樵苏践藉。
dīng hài sì fāng zé
这句话大意是:丁亥,祀方泽。
qiū qī yuè fèi huáng hòu féng shì
这句话大意是:秋七月,废皇后冯氏。
wù yín dì yǐ jiǔ hàn xián zhì qún shén
这句话大意是:戊 寅,帝以久旱,咸秩群神。
zì guǐ wèi bù shí zhì yú yǐ yǒu
这句话大意是:自癸未不食至于乙酉。
shì yè shù yǔ dà qià
这句话大意是:是夜,澍雨大洽。
bā yuè rén chén shuò xìng huá lín yuán qīn lù qiú tú xián jiàng běn zuì èr děng jué qiǎn zhī
这句话大意是:八月壬辰朔, 幸华林园,亲录囚徒,咸降本罪二等决遣之。
dīng sì nán ān wáng zhēn hōng
这句话大意是:丁巳,南安王桢薨。
xìng huá lín yuán tīng sòng
这句话大意是:幸华林园听讼。
jiǔ yuè wù chén chē jià yuè wǔ yú xiǎo píng jīn
这句话大意是:九月戊辰,车驾阅武于小平津。
guǐ yǒu hái gōng
这句话大意是:癸酉,还宫。
dīng hài jiāng tōng luò shuǐ rù gǔ dì qīn lín guān
这句话大意是:丁亥,将通洛水入谷,帝亲临观。
gēng yín huì rì yǒu shí zhī
这句话大意是:庚 寅晦,日有蚀之。
dōng shí yuè wù xū yǐ dài qiān zhī shì jiē wèi yǔ lín wǔ bēn
这句话大意是:冬十月戊戌,以代迁之士,皆为羽林、武贲。
sī zhōu zhī rén shí èr fu diào yī lì wèi sì nián gēng zú suì kāi fān jiǎ yǐ gōng gōng sī fāng yì
这句话大意是:司州之人,十二夫 调一吏,为四年更卒,岁开番假,以供公私方役。
jǐ yǒu qǔ shè jīng shī
这句话大意是:己酉,曲赦京师。
shí yī yuè yǐ yǒu fù fēng qián rǔ yīn wáng tiān cì sūn jǐng hé wèi rǔ yīn wáng qián jīng zhào wáng tài xīng wéi xī hé wáng
现代白话:十一月乙酉, 复封前你阴王天赐孙景和为你阴王,前京兆王太兴为西河王。
shí èr yuè jiǎ zǐ yǐ xī běi zhōu jùn hàn jiǎn qiǎn shì chén xún chá kāi cāng zhèn xù
这句话大意是:十二月甲子,以西北 州郡旱俭,遣侍臣巡察,开仓振恤。
yǐ chǒu kāi yán chí jìn
这句话大意是:乙丑,开盐池禁。
bǐng yín fèi huáng tài zǐ xún wèi shù rén
这句话大意是:丙寅,废皇太子恂为庶人。
wù chén zhì cháng píng cāng
这句话大意是:戊辰,置常平仓。
lè líng wáng sī yù zhī héng zhōu cì shǐ mù tài móu fǎn bù gào xuē jué wèi shù rén
这句话大意是:乐陵王思誉知恒州刺史穆泰谋反不告,削爵为庶人。
èr shí yī nián chūn zhēng yuè bǐng shēn lì huáng zǐ kè wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:二十一年春正月丙申,立皇子恪为皇太子。
cì tiān xià wèi fù hòu zhě jué yī jí
这句话大意是:赐天下为父后者爵一级。
jǐ hài qiǎn shì chén xún fāng xǐng chá wèn rén jí kǔ chù zhì shǒu zǎi
这句话大意是:己亥,遣 侍臣巡方省察,问人疾苦,黜陟守宰。
yǐ sì běi xún
这句话大意是:乙巳,北巡。
èr yuè rén xū cì yú tài yuán
这句话大意是:二月壬戌,次于太原。
qīn jiàn gāo nián wèn suǒ bù biàn
这句话大意是:亲见高 年,问所不便。
yǐ chǒu zhào bīng zhōu shì rén nián liù shí yǐ shàng jiǎ yǐ jùn shǒu
这句话大意是:乙丑,诏并州士人年六十以上,假以郡守。
xiān shì dìng zhōu rén wáng jīn gōu é yán zì chēng yìng wáng
这句话大意是:先是,定州人王金钩讹 言自称应王。
bǐng yín zhōu jùn bǔ zhǎn zhī
这句话大意是:丙寅,州郡捕斩之。
guǐ yǒu chē jià zhì píng chéng
这句话大意是:癸酉,车驾至平城。
jiǎ xū yè yǒng gù líng
这句话大意是:甲戌,谒永固陵。
yǐ wèi nán xún
这句话大意是:乙未,南 巡。
jiǎ yín zhào fén zhōu cì gāo nián jué gè yǒu chà
这句话大意是:甲寅,诏汾州赐高年爵各有差。
bǐng chén cì píng yáng
这句话大意是:丙辰,次平阳。
shǐ yǐ tài láo jì táng yáo
这句话大意是:使以太牢祭唐尧。
xià sì yuè gēng shēn xìng lóng mén
这句话大意是:夏四月庚申, 幸龙门。
shǐ yǐ tài láo jì xià yǔ
这句话大意是:使以太牢祭夏禹。
guǐ hài xìng pú bǎn
这句话大意是:癸亥,幸蒲坂。
shǐ yǐ tài láo jì yú shùn
这句话大意是:使以太牢祭虞舜。
xiū yáo shùn xià yǔ miào
这句话大意是:修尧、舜、夏禹庙。
xīn wèi xìng cháng ān
这句话大意是:辛未,幸长安。
rén shēn wǔ xīng wáng yáng jí shǐ lái cháo
这句话大意是:壬申,武兴王杨集始来朝。
yǐ hài qīn jiàn gāo nián wèn suǒ jí kǔ
这句话大意是:乙亥,亲见高年,问所疾苦。
bǐng zǐ qiǎn shì chén fēn shěng xiàn yì zhèn cì gǔ bó
这句话大意是:丙子,遣 侍臣分省县邑,振赐谷帛。
wù yín xìng wèi yāng diàn ē páng gōng suì xìng kūn míng chí
这句话大意是:戊寅,幸未央殿、阿房宫,遂幸昆明池。
guǐ wèi sòng wáng liú chǎng hōng
这句话大意是:癸未,宋王刘 昶薨。
bǐng xū shǐ yǐ tài láo sì hàn dì zhū líng
这句话大意是:丙戌,使以太牢祀汉帝诸陵。
wǔ yuè dīng hài shuò wèi dà guó qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:五月丁亥朔,卫大国遣使朝贡。
jǐ chǒu chē jià dōng xuán fàn wèi rù hé
这句话大意是:己丑,车驾东 旋,泛渭入河。
gēng yín zhào yōng zhōu shì rén bǎi nián yǐ shàng jiǎ huá jùn tài shǒu
这句话大意是:庚寅,诏雍州士人百年以上,假华郡太守。
jiǔ shí yǐ shàng jiǎ huāng jùn
这句话大意是:九十以上,假荒郡。
bā shí yǐ shàng jiǎ huá xiàn
这句话大意是:八 十以上,假华县。
qī shí yǐ shàng jiǎ huāng xiàn
这句话大意是:七十以上,假荒县。
shù lǎo yǐ nián gè jiǎn yī děng qī shí yǐ shàng cì jué sān jí
这句话大意是:庶老以年各减一等,七十已上,赐爵三级。
qí yíng chuán fū cì jué yī jí
这句话大意是:其营船夫,赐爵一级。
gū guǎ guān pín gè cì gǔ bó
这句话大意是:孤寡鳏贫,各赐谷帛。
qí xiào yǒu dé yì wén wǔ cái gàn xī yǎng gòng jǔ
这句话大意是:其孝友德义文武才干,悉仰贡举。
rén chén shǐ yǐ tài láo jì zhōu wén wáng yú fēng jì zhōu wǔ wáng yú gǎo
这句话大意是:壬 辰,使以太牢祭周文王于酆,祭周武王于镐。
guǐ mǎo qiǎn shǐ jì huá yuè
这句话大意是:癸卯,遣使祭华岳。
liù yuè gēng shēn chē jià zhì zì cháng ān
这句话大意是:六月庚申,车驾 至自长安。
rén xū zhào jì dìng yíng xiāng jì wǔ zhōu fā zú shì èr shí wàn jiāng yǐ nán tǎo
这句话大意是:壬戌,诏冀、定、瀛、相、济五州,发卒士二十万,将以南讨。
guǐ hài sī kōng mù liàng xùn wèi
这句话大意是:癸亥, 司空穆亮逊位。
qiū qī yuè jiǎ wǔ lì zhāo yí féng shì wèi huáng hòu
这句话大意是:秋七月甲午,立昭仪冯氏为皇后。
jiǎ yín dì qīn wéi qún chén jiǎng sāng fú yú qīng huī táng
这句话大意是:甲寅,帝亲为群臣讲《丧服》于 清徽堂。
bā yuè bǐng chén zhào zhōng wài jiè yán
这句话大意是:八月丙辰,诏中外戒严。
rén xū lì huáng zǐ yú wèi jīng zhào wáng yì wèi qīng hé wáng huái wèi guǎng píng wáng
这句话大意是:壬戌,立皇子愉为京兆王,怿为清河王,怀为广 平王。
wù chén jiǎng wǔ yú huá lín yuán
这句话大意是:戊辰,讲武于华林园。
gēng chén chē jià nán tǎo
这句话大意是:庚辰,车驾南讨。
jiǔ yuè bǐng shēn zhào sī zhōu luò yáng rén nián qī shí yǐ shàng wú zǐ sūn liù shí yǐ shàng wú qī qīn pín bù zì cún zhě gěi yǐ yī shí
这句话大意是:九月丙申,诏司州洛阳人年七十以 上无子孙,六十以上无期亲,贫不自存者,给以衣食。
jí bù mǎn liù shí ér yǒu fèi gù zhī jí wú dà gōng qīn qióng kùn wú yǐ zì liáo zhě jiē yú bié fāng qiǎn yī jiù hù gěi tài yī shī sì rén yù qǐng yào wù liáo zhī
这句话大意是:及不满六十而有废痼之疾, 无大功亲,穷困无以自疗者,皆于别坊,遣医救护,给太医师四人,豫请药物疗之。
xīn chǒu dì liú zhū jiāng gōng zhě yáng yǐn shī nán tǎo
这句话大意是:辛丑,帝留诸将攻赭阳,引师南讨。
dīng wèi chē jià fā nán yáng liú tài wèi xián yáng wáng xǐ qián jiāng jūn yuán yīng gōng zhī
这句话大意是:丁未,车驾发南阳,留太尉咸阳王禧、前将军 元英攻之。
jǐ yǒu chē jià zhì xīn yě
这句话大意是:己酉,车驾至新野。
dōng shí yuè dīng sì sì miàn jìn gōng bù kè zhào zuǒ yòu jūn zhù cháng wéi yǐ shǒu zhī
这句话大意是:冬十月丁巳,四面进攻不克,诏左右军筑长围以守 之。
yǐ hài zhuī fèi zhēn huáng hòu lín shì wèi shù rén
这句话大意是:乙亥,追废贞皇后林氏为庶人。
shí yī yuè dīng yǒu dà pò qí jūn yú miǎn běi
这句话大意是:十一月丁酉,大破齐军于沔北。
yú shì rén jiē fù yè
这句话大意是:于是人皆复业。
jiǔ shí yǐ shàng jiǎ yǐ jùn shǒu
这句话大意是:九十以上,假以郡守。
liù shí wǔ yǐ shàng jiǎ yǐ xiàn lìng
这句话大意是:六十五以上,假以县令。
shí èr yuè dīng mǎo zhào liú xǐ zhī qiú jiē wù jué qiǎn dēng chéng zhī jì lìng qí xiān fēng zì xiào
这句话大意是:十二月丁卯,诏流、徙之囚,皆勿 决遣,登城之际,令其先锋自效。
gēng wǔ chē jià lín miǎn suì dōng hái
这句话大意是:庚午,车驾临沔,遂东还。
wù yín hái xīn yě
这句话大意是:戊寅,还新野。
jǐ mǎo qīn xíng yíng lěi xù liù jūn
这句话大意是:己卯, 亲行营垒,恤六军。
yǐ qí jùn wáng zi chēn shào hé jiān wáng ruò hòu
这句话大意是:以齐郡王子琛绍河间王若后。
gāo chāng guó qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:高昌国遣使朝贡。
èr shí èr nián chūn zhēng yuè guǐ wèi shuò xiǎng qún chén yú xīn yě xíng gōng
这句话大意是:二十二年春正月癸未朔,飨群臣于新野行宫。
dīng hài bá xīn yě zhǎn qí tài shǒu liú jì yú wǎn
这句话大意是:丁亥,拔新野,斩其太守刘忌于 宛。
gēng wǔ zhì zì xīn yě
这句话大意是:庚午,至自新野。
xīn wèi zhào yǐ ráng rén shǒu guī dà shùn shǐ zhōng ruò yī zhě gěi fù sān shí nián biāo qí suǒ jū yuē guī yì xiāng
这句话大意是:辛未,诏以穰人首归大顺始终若一者,给复三十年,标其所 居曰归义乡。
cì jiàng zhě gěi fù shí wǔ nián
这句话大意是:次降者,给复十五年。
sān yuè rén wǔ shuò dà pò qí jiāng cuī huì jǐng xiāo yǎn jūn yú shān chéng
这句话大意是:三月壬午朔,大破齐将崔慧景、萧衍军于邓城。
gēng yín xíng xìng fán chéng guān bīng xiāng miǎn yào wǔ ér hái
这句话大意是:庚寅,行幸樊城,观兵襄沔,耀武而还。
qǔ shè èr jīng lǔ yáng
这句话大意是:曲赦二荆、鲁阳。
xīn hài xíng xìng xuán hù
这句话大意是:辛亥,行幸悬瓠。
xià sì yuè zhào jùn wáng gàn hōng
这句话大意是:夏四 月,赵郡王干薨。
qiū qī yuè rén wǔ zhào hòu zhī sī fǔ sǔn bàn
这句话大意是:秋七月壬午,诏后之私府损半。
liù gōng pín yù wǔ fú nán nǚ héng xù héng gōng yì lìng jiǎn bàn
这句话大意是:六宫嫔御、五服男女恒恤恒供, 亦令减半。
zài róng zhī qīn sān fēn shěng yī yǐ gōng shǎng
这句话大意是:在戎之亲,三分省一:以供赏。
shì yuè zī míng dì cú
这句话大意是:是月,齐明帝殂。
bā yuè xīn hài huáng tài zǐ zì jīng shī lái cháo
这句话大意是:八月辛亥,皇太子自 京师来朝。
rén xū gāo lí guó qiǎn shǐ cháo gòng
这句话大意是:壬戌,高丽国遣使朝贡。
jiǔ yuè jǐ hài dì yǐ lǐ bù fá sàng zhào fǎn
这句话大意是:九月己亥,帝以礼不伐丧,诏反IM。
bǐng wǔ chē jià fā xuán hù
这句话大意是:丙午, 车驾发悬瓠。
dōng shí yuè yǐ yǒu shuò qǔ shè èr yù zhōu shū sǐ yǐ xià fù rén tián zū yī suì
这句话大意是:冬十月乙酉朔,曲赦二豫州殊死已下,复人田租一岁。
shí yī yuè xīn sì xìng yè
这句话大意是:十一月辛巳, 幸邺。
èr shí sān nián chūn zhēng yuè wù yín shuò cháo xiǎng qún chén yú yè
这句话大意是:二十三年春正月戊寅朔,朝飨群臣于邺。
xiān shì dì bù yù zhì shì yǒu chōu
这句话大意是:先是,帝不豫,至是有瘳。
gēng chén qún chén shàng shòu dà xiǎng yú chéng luán diàn
这句话大意是:庚辰,群 臣上寿,大飨于澄鸾殿。
rén wǔ xìng xī mén bào cí suì lì zhāng shuǐ ér hái
这句话大意是:壬午,幸西门豹祠,遂历漳水而还。
wù xū chē jià zhì zì yè
这句话大意是:戊戌,车驾至自邺。
guǐ mǎo xíng yǐn zhì cè xūn zhī lǐ
这句话大意是:癸卯,行饮至策勋之礼。
jiǎ chén dà shè
这句话大意是:甲辰,大赦。
tài bǎo qí jùn wáng jiǎn hōng
这句话大意是:太保、齐郡王简薨。
èr yuè xīn hài yǐ cháng jiān tài wèi xián yáng wáng xǐ wèi tài wèi
这句话大意是:二月辛亥,以长兼太尉、 咸阳王禧为太尉。
guǐ hài yǐ zhōng jūn dà jiàng jūn péng chéng wáng xié wèi sī tú
这句话大意是:癸亥,以中军大将军、彭城王勰为司徒。
fù lè líng wáng sī yù běn fēng
这句话大意是:复乐陵王思誉本封。
guǐ yǒu qí jiāng chén xiǎn dá gōng xiàn mǎ juàn shù
这句话大意是:癸 酉,齐将陈显达攻陷马圈戍。
sān yuè gēng chén chē jià nán fá
这句话大意是:三月庚辰,车驾南伐。
guǐ wèi cì liáng chéng
这句话大意是:癸未,次梁城。
bǐng xū dì bù yù
这句话大意是:丙戌,帝不豫。
dīng yǒu chē jià zhì mǎ juàn
这句话大意是:丁酉,车驾至马圈。
wù xū pín zhàn pò zhī
这句话大意是:戊戌,频战破之。
jǐ hài shōu qí róng zī yì jì
这句话大意是:己亥,收其戎资亿计。
zhū jiāng zhuī bēn hàn shuǐ zhǎn huò jí fù shuǐ sǐ zhě shí bā jiǔ
这句话大意是:诸将追奔汉水,斩获 及赴水死者十八九。
gēng zǐ dì jí shèn chē jià běi cì gǔ táng yuán
这句话大意是:庚子,帝疾甚,车驾北次谷塘原。
jiǎ chén zhào cì huáng hòu féng shì sǐ
这句话大意是:甲辰,诏赐皇后冯氏死。
zhào sī tú xié zhēng tài zǐ yú lǔ yáng jiàn zuò
这句话大意是:诏 司徒勰征太子于鲁阳践阼。
yǐ běi hǎi wáng xiáng wèi sī kōng wáng sù wèi shàng shū lìng guǎng yáng wáng jiā wèi zuǒ pú yè shàng shū sòng biàn wèi lì bù shàng shū
这句话大意是:以北海王详为司空,王肃为尚书令,广阳王嘉为左仆射, 尚书宋弁为吏部尚书。
yǔ tài wèi xián yáng wáng xǐ yòu pú yè rèn chéng wáng chéng děng liù rén fǔ zhèng
这句话大意是:与太尉咸阳王禧、右仆射任城王澄等六人辅政。
xià sì yuè bǐng wǔ shuò dì bēng yú gǔ táng yuán zhī xíng gōng shí nián sān shí sān
这句话大意是:夏四月丙午 朔,帝崩于谷塘原之行宫,时年三十三。
mì huì zhì lǔ yáng fā sāng hái jīng shī
这句话大意是:秘讳至鲁阳发丧,还京师。
shàng shì yuē xiào wén huáng dì miào yuē gāo zǔ
这句话大意是:上谥曰孝文皇 帝,庙曰高祖。
wǔ yuè bǐng shēn zàng cháng líng
这句话大意是:五月丙申,葬长陵。
dì yòu yǒu zhì xìng
这句话大意是:帝幼有至性。
nián sì suì shí xiàn wén huàn yōng dì qīn zì shǔn nóng
这句话大意是:年四岁时,献文患痈,帝亲自吮脓。
wǔ suì shòu shàn bēi qì bù zì shèng
这句话大意是:五岁受禅,悲泣不自胜。
xiàn wén wèn qí gù duì yuē dài qīn zhī gǎn nèi qiē yú xīn
这句话大意是:献 文问其故,对曰:“代亲之感,内切于心。
xiàn wén shén tàn yì zhī
这句话大意是:”献文甚叹异之。
wén míng tài hòu yǐ dì cōng shèng hòu huò bù lì féng shì jiāng móu fèi dì
这句话大意是:文明太后以帝聪圣, 后或不利冯氏,将谋废帝。
nǎi yú hán yuè dān yī bì shì jué shí sān cháo zhào xián yáng wáng xǐ jiāng lì zhī
这句话大意是:乃于寒月,单衣闭室,绝食三朝,召咸阳王禧将立之。
yuán pī mù tài li chōng gù jiàn nǎi zhǐ
这句话大意是:元丕、穆泰、李冲固谏乃止。
dì chū bù yǒu hàn wéi shēn dé pī děng
这句话大意是:帝初不有憾,唯深德丕等。
fǔ niàn zhū dì shǐ zhōng céng wú xiān jiè
这句话大意是:抚念诸弟,始终曾无纤介。
dūn mù jiǔ zú lǐ jìng jù shēn
这句话大意是:惇睦九族,礼敬俱深。
suī yú dà chén chí fǎ bù zòng
这句话大意是:虽于大臣,持法不纵。
rán xìng kuān cí jìn shí zhě céng yǐ rè gēng fù dì shǒu yòu céng yú shí zhōng de chóng huì wù bìng xiào ér shù zhī
这句话大意是:然性宽慈,进食者曾以热羹覆帝手, 又曾于食中得虫秽物,并笑而恕之。
huàn zhě xiān yǒu zèn dì yú tài hòu tài hòu zhàng dì shù shí dì mò shòu bù zì shēn míng
这句话大意是:宦者先有谮帝于太后,太后杖帝数十,帝默受, 不自申明。
tài hòu bēng hòu yì bù yǐ jiè yì
这句话大意是:太后崩后,亦不以介意。
tīng lǎn zhèng shì cóng shàn rú liú
这句话大意是:听览政事,从善如流。
āi jīn bǎi xìng héng sī suǒ yǐ jì yì
这句话大意是:哀矜百姓,恒思所以济益。
tiān dì wǔ jiāo zōng miào èr fēn zhī lǐ dì bì gōng qīn bù yǐ hán shǔ wèi juàn
这句话大意是:天地、五郊、宗庙、二分之 礼,帝必躬亲,不以寒暑为倦。
shàng shū zòu àn duō zì xún shěng
这句话大意是:尚书奏案,多自寻省;。
bǎi guān dà xiǎo wú bù liú xīn
这句话大意是:百官大小,无不留心。
wu yú zhōu qià měi yán fán wéi rén jūn huàn yú bù jūn bù néng tuī chéng yù wù
这句话大意是:务于 周洽,每言:凡为人君,患于不均,不能推诚遇物;。
gǒu néng jūn chéng hú yuè zhī rén yì kě qīn rú xiōng dì
这句话大意是:苟能均诚,胡越之人,亦可亲 如兄弟。
cháng cóng róng wèi shǐ guān yuē zhí shū shí shì wú huì guó è
这句话大意是:常从容谓史官曰:“直书时事,无讳国恶。
rén jūn wēi fú zì jǐ shǐ fù bù shū jiāng hé suǒ jù
这句话大意是:人君威福自己,史复不书,将 何所惧!
nán běi zhēng xún yǒu sī zòu qǐng xiū dào dì yuē cū xiū qiáo liáng tōng yú mǎ biàn zhǐ bù xū qù cǎo chǎn lìng píng yě
这句话大意是:”南北征巡,有司奏请修道,帝曰:“粗修桥梁,通舆马便止,不须去草 铲令平也。
fán suǒ xiū zào bù dé yǐ ér wéi zhī bù wéi bù jí zhī shì zhòng sǔn rén lì
这句话大意是:”凡所修造,不得已而为之,不为不急之事,重损人力。
xún xìng huái nán rú zài nèi de
这句话大意是:巡幸淮南,如 在内地。
jūn shì xū fá rén shù zhě bì liú juàn yǐ chou qí zhí
这句话大意是:军事须伐人树者,必留绢以酬其直。
rén miáo jià wú suǒ shāng jiàn
这句话大意是:人苗稼无所伤践。
zhū yǒu jìn jì ráng yàn zhī fāng fēi diǎn jí suǒ zài zhě yī jiē chú ba
这句话大意是:诸有禁忌禳厌之方 非典籍所载者,一皆除罢。
yǎ hǎo dú shū shǒu bù shì juàn
这句话大意是:雅好读书,手不释卷。
wǔ jīng zhī yì lǎn zhī biàn jiǎng
这句话大意是:《五经》之义,览之便讲。
xué bù shī shòu tàn qí jīng ào
这句话大意是:学不 师受,探其精奥;。
shǐ chuán bǎi jiā wú bù gāi shè
这句话大意是:史传百家,无不该涉。
shàn tán zhuāng lǎo yóu jīng shì yì
这句话大意是:善谈庄、老,尤精释义。
cái zǎo fù shàn hǎo wèi wén zhāng
这句话大意是:才藻富赡,好为 文章;。
shī fù míng sòng zài xìng ér zuò
这句话大意是:诗赋铭颂,在兴而作。
yǒu dà wén bǐ mǎ shàng kǒu shòu
这句话大意是:有大文笔,马上口授;。
jí qí chéng yě bù gǎi yī zì
这句话大意是:及其成也,不改一字。
zì tài hé shí nián yǐ hòu zhào cè jiē dì wén yě
这句话大意是:自太和 十年已后,诏册皆帝文也。
zì yú wén zhāng bǎi yǒu yú piān
这句话大意是:自余文章,百有余篇。
ài qí hǎo shì qíng rú jī kě
这句话大意是:爱奇好士,情如饥渴。
dài nà cháo xián suí cái qīng zhòng
这句话大意是:待纳朝贤, 随才轻重。
cháng jì yǐ bù sù zhī yì
这句话大意是:常寄以布素之意。
yōu rán xuán mài bù yǐ shì wù yīng xīn
这句话大意是:,悠然玄迈,不以世务婴心。
yòu shǎo shàn shè yǒu lǚ lì nián shí yú néng yǐ zhǐ dàn suì yáng bo gǔ
这句话大意是:又少善射,有膂力:年 十余,能以指弹碎羊膊骨;。
shè qín shòu mò bù suí háng suǒ zhì ér bì zhī
这句话大意是:射禽兽,莫不随行所至而毙之。
zhì shí wǔ biàn bù fù shā shēng shè liè zhī shì xī zhǐ
这句话大意是:至十五,便不复杀生, 射猎之事悉止。
xìng jiǎn sù cháng fú huàn zhuó zhī yī ān lè tiě mù ér yǐ
这句话大意是:性俭素,常服浣濯之衣,鞍勒铁木而已。
dì zhī yǎ zhì jiē cǐ lèi yě
这句话大意是:帝之雅志,皆此类也。
lùn yuē yǒu wèi shǐ jī dài shuò kuò píng nán xià
这句话大意是:论曰:有魏始基代朔,廓平南夏;。
pì tǔ jīng shì xián yǐ wēi wǔ wèi yè
这句话大意是:辟土经世,咸以威武为业。
wén jiào zhī shì suǒ wèi huáng yě
这句话大意是:文教之事,所未 遑也。
xiào wén zuǎn chéng hóng xù zǎo zhe ruì shèng zhī fēng
这句话大意是:孝文纂承洪绪,早著睿圣之风。
shí yǐ wén míng shè shì yōu yóu gōng jǐ
这句话大意是:时以文明摄事,优游恭己;。
xuán lǎn dú de zhe zì bù yán
这句话大意是:玄览独得,著自 不言;。
shén qì suǒ biāo gù yǐ fú yú míng huà
这句话大意是:神契所标,固以符于冥化。
jí gōng zǒng dà zhèng yī rì wàn jī shí xǔ nián jiān céng bù xiá gěi
这句话大意是:及躬总大政,一日万机,十许年间,曾不暇给;。
shū tú tóng guī bǎi lǜ yī zhì
这句话大意是:殊涂同归,百虑一致。
fu shēng líng suǒ nán xíng rén lún zhī gāo jì suī zūn jū huáng wū jǐn dǎo zhī yǐ
现代白话:夫生灵所难行,人伦之高迹,虽尊居黄屋,尽蹈之了。
ruò nǎi qīn míng jī gǔ xié yù tiān rén dì wáng zhì zuò cháo yě guǐ dù
这句话大意是:若乃 钦明稽古,协御天人,帝王制作,朝野轨度。
zhēn zhuó yòng shè huàn hu qí yǒu wén zhāng
这句话大意是:斟酌用舍,焕乎其有文章。
hǎi nèi qián lí xián shòu ěr mù zhī cì
这句话大意是:海内黔黎, 咸受耳目之赐。
jiā yǐ xióng cái dà lüè ài qí hǎo shì shì xià rú shāng yì jǐ lì wù yì wú de ér chēng zhī
这句话大意是:加以雄才大略,爱奇好士,视下如伤,役己利物,亦无得而称之。
qí jīng wěi tiān dì qǐ xū shì yě
这句话大意是:其经纬天地,岂虚谥也!