北史 · 李延寿 · Chapter 73 of 100

列传·卷六十一

PinyinModern Translation
Size

liáng shì yàn yuán xié yú qìng zé yuán zhòu dá xī zhǎng rú hè lóu zi gàn xiōng quán shǐ wàn suì liú fāng féng yù wáng yáng wǔ tōng chén yǒng guì fáng zhào dù yàn zhōu yáo dú gū jiè dì shèng qǐ fú huì zhāng wēi hé hóng yīn shòu zi shì shī gǔ yí yáng yì chén

这句话大意是:梁士彦 元谐 虞庆则 元胄 达奚长儒 贺娄子干兄诠 史万岁刘方冯 昱 王 杨武通 陈永贵 房兆 杜彦 周摇 独孤楷弟盛 乞伏慧 张威 和洪 阴寿子世师 骨仪 杨义臣。

liáng shì yàn zì xiàng rú ān dìng wū shì rén yě

这句话大意是:梁士彦,字相如,安定乌氏人也。

shǎo rèn xiá hǎo dú bīng shū pō shè jīng shǐ

这句话大意是:少任侠,好读兵书,颇涉经史。

zhōu wǔ dì jiāng píng dōng xià wén qí yǒng jué zì fú fēng jùn shǒu chú wèi jiǔ qǔ zhèn jiāng jìn wèi shàng kāi fǔ fēng jiàn wēi xiàn gōng qí rén shén dàn zhī

这句话大意是:周武帝将平 东夏,闻其勇决,自扶风郡守除为九曲镇将,进位上开府,封建威县公,齐人甚惮 之。

hòu yǐ xióng zhōu cì shǐ cóng wǔ dì bá jìn zhōu jìn wèi dà jiàng jūn chú jìn zhōu cì shǐ

这句话大意是:后以熊州刺史从武帝拔晋州,进位大将军,除晋州刺史。

jí dì hái hòu qí hòu zhǔ qīn gōng wéi zhī lóu dié jiē jǐn duǎn bīng xiāng jiē

这句话大意是:及帝还后,齐后主亲 攻围之,楼堞皆尽,短兵相接。

shì yàn kāng kǎi zì ruò wèi jiàng shì yuē sǐ zài jīn rì wú wéi ěr xiān

现代白话:士彦慷慨自若,谓将士曰:“死在今日,我为你先!

yú shì yǒng liè qí fèn hū shēng dòng dì wú bù yī dāng bǎi

这句话大意是:” 于是勇烈齐奋,呼声动地,无不一当百。

qí shī shǎo què

这句话大意是:齐师少却。

nǎi lìng qī qiè jí jūn rén zǐ nǚ zhòu yè xiū chéng sān rì ér jiù

这句话大意是:乃令妻妾及军人子女,昼夜修 城,三日而就。

wǔ dì liù jūn yì zhì qí shī wéi jiě

这句话大意是:武帝六军亦至,齐师围解。

shì yàn jiàn dì chí dì xū qì dì yì wèi zhī liú tì

这句话大意是:士彦见帝,持帝须泣,帝亦为之流涕。

shí dì yù bān shī shì yàn kòu mǎ jiàn

这句话大意是:时帝欲班师,士彦叩马谏。

dì cóng zhī zhí qí shǒu yuē zhèn yǒu jìn zhōu wèi píng qí zhī jī yi shàn shǒu zhī

这句话大意是:帝从之,执其手曰:“朕有晋州,为平齐之基,宜善守 之。

jí qí píng fēng chéng guó gōng wèi shàng zhù guó yōng zhōu zhǔ bù

这句话大意是:”及齐平,封郕国公,位上柱国、雍州主簿。

xuān dì jí wèi chú xú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:宣帝即位,除徐州总管。

yǔ wū wán guǐ qín chén jiāng wú míng chè péi jì yú lǚ liáng lüè dìng huái nán de

这句话大意是:与乌丸 轨禽陈将吴明彻、裴忌于吕梁,略定淮南地。

suí wén dì zuò xiāng zhuǎn bó zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:隋文帝作相,转亳州总管。

yù chí jiǒng fǎn wéi xíng jūn zǒng guǎn jí wéi xiào kuān jī zhī lìng jiā tóng liáng mò děng wéi qián fēng shì yàn jì zhī suǒ dāng jiē pò

这句话大意是:尉迟迥反,为行军总管,及韦孝宽击之,令家僮梁 默等为前锋,士彦继之,所当皆破。

jí jiǒng píng chú xiāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:及迥平,除相州刺史。

shēn jiàn jì zhēng hái jīng shī

这句话大意是:深见忌,征还京师。

xián jū wú shì shì gōng huái yuàn yǔ yǔ wén xīn liú fǎng děng móu fǎn

这句话大意是:闲 居无事,恃功怀怨,与宇文忻、刘昉等谋反。

jiāng lǜ tóng pú hou shàng xiǎng miào zhī jì yǐ fā jī

这句话大意是:将率僮仆候上享庙之际以发机。

fù yù yú pú zhōu qǐ shì lüè qǔ hé běi zhuō lí yáng guān sāi hé yáng lù jié diào bù wèi mù jiǎ mù dào zéi wèi zhàn shì

这句话大意是:复欲 于蒲州起事,略取河北,捉黎阳关,塞河阳路,劫调布为牟甲,募盗贼为战士。

qí shēng péi tōng zhī ér zòu zhī

这句话大意是:其 甥裴通知而奏之。

dì wèi fā qí shì shòu jìn zhōu cì shǐ yù guān qí zhì

这句话大意是:帝未发其事,授晋州刺史,欲观其志。

shì yàn xīn rán wèi fǎng děng yuē tiān yě

这句话大意是:士彦欣然谓昉等曰:“天 也!

yòu qǐng yí tóng xuē mó r wèi zhǎng shǐ dì cóng zhī

这句话大意是:”又请仪同薛摩儿为长史,帝从之。

hòu yǔ gōng qīng cháo yè dì lìng zhí shì yàn xīn fǎng děng yú háng jiān jí zhī zhuàng yóu bù fú bǔ xuē mó r zhì duì zhī

这句话大意是:后与公卿朝谒,帝令执士彦、忻、昉等于 行间,诘之状,犹不伏,捕薛摩儿至对之。

mó r jù lùn shǐ mò yún dì èr zi gāng chuí qì kǔ jiàn dì sān zǐ shū xié yuē zuò měng shòu xū chéng bān

这句话大意是:摩儿具论始末云:“第二子刚垂泣苦谏, 第三子叔谐曰:‘作猛兽须成斑。

shì yàn shī sè gù yuē rǔ shā wǒ

现代白话:’”士彦失色,顾曰:“你杀我!

yú shì fú zhū shí nián qī shí èr

这句话大意是:”于是伏诛, 时年七十二。

yǒu zi wǔ rén

这句话大意是:有子五人。

cāo zì mèng dé wèi shàng kāi fǔ yì xiāng xiàn gōng zǎo zú

这句话大意是:操字孟德,位上开府、义乡县公,早卒。

gāng zì yǒng gù wèi dà jiàng jūn tōng zhèng xiàn gōng jīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:刚字永固,位大将军、通政县公、泾州刺史。

yǐ jiàn fù huò miǎn xǐ guā zhōu

这句话大意是:以谏父获免,徙瓜州。

shū xié zuò shì yàn zhū

这句话大意是:叔谐坐士 彦诛。

liáng mò zhě shì yàn zhī cāng tóu yě xiāo wǔ jué rén

这句话大意是:梁默者,士彦之苍头也,骁武绝人。

shì yàn měi cóng zhēng fá cháng yǔ mò xiàn zhèn

这句话大意是:士彦每从征伐,常与默陷阵。

shì zhōu wèi kāi fǔ

这句话大意是:仕周,位开 府。

kāi huáng mò yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng yáng sù zhēng tū jué jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:开皇末,以行军总管从杨素征突厥,进位大将军。

yòu cóng píng yáng liàng shòu zhù guó

这句话大意是:又从平杨谅,授柱国。

dà yè wǔ nián cóng yáng dì zhēng tǔ yù hún lì zhàn sǐ zhī

这句话大意是:大业 五年,从炀帝征吐谷浑,力战死之。

zèng guāng lù dài fu

这句话大意是:赠光禄大夫。

yuán xié hé nán luò yáng rén yě jiā shì guì shèng

这句话大意是:元谐,河南洛阳人也,家世贵盛。

xié xìng háo xiá yǒu qì diào

这句话大意是:谐性豪侠,有气调。

shǎo yǔ suí wén dì tóng shòu yè yú guó zi shén xiāng yǒu ài

这句话大意是:少与隋文帝同受业于国 子,甚相友爱。

hòu yǐ jūn gōng lèi qiān dà jiàng jūn

这句话大意是:后以军功,累迁大将军。

jí dì wèi xiāng yǐn zhì zuǒ yòu

这句话大意是:及帝为相,引致左右。

xié wèi dì yuē gōng wú dǎng pì rú shuǐ jiān yī dǔ qiáng dà wēi yǐ

现代白话:谐谓帝曰:“公无 党,譬如水间一堵墙,大危了。

gōng qí miǎn zhī

这句话大意是:公其勉之!

jí dì shòu shàn gù xié xiào yuē shuǐ jiān qiáng jìng hé rú yě

这句话大意是:”及帝受禅,顾谐笑曰:“水间墙竟何 如也?

jìn wèi shàng dà jiàng jūn fēng lè ān jùn gōng

这句话大意是:”进位上大将军,封乐安郡公。

fèng zhào cān xiū lǜ lìng

这句话大意是:奉诏参修律令。

shí tǔ yù hún jiāng dìng chéng wáng zhōng lì páng lǜ qí dù hé lián jié dǎng xiàng

这句话大意是:时吐谷浑将定城王钟利旁率骑度河,连结党项。

xié lǜ bīng chū shàn zhōu qù qīng hǎi yāo qí guī lù

这句话大意是:谐率兵出鄯州,趣青海,邀其 归路。

xiāng yù yú fēng lì shān xié jī zǒu zhī yòu pò qí tài zǐ kě bó hàn

这句话大意是:相遇于丰利山,谐击走之,又破其太子可博汗。

qí míng wáng shí qī rén gōng hóu shí sān rén gè lǜ qí suǒ bù lái jiàng

这句话大意是:其名王十七人、公侯十三人, 各率其所部来降。

zhào shòu shàng zhù guó bié fēng yī zi xiàn gōng

这句话大意是:诏授上柱国,别封一子县公。

xié bài níng zhōu cì shǐ pō yǒu wēi huì

这句话大意是:谐拜宁州刺史,颇有威惠。

rán xìng gāng bì hǎo pái dǐ bù néng qǔ mèi yú zuǒ yòu

这句话大意是:然性刚 愎,好排诋,不能取媚于左右。

cháng yán yú shàng yuē chén yī xīn shì zhǔ bù qǔ qǔ rén yì

这句话大意是:尝言于上曰:“臣一心事主,不曲取人意。

shàng yuē yi zhōng cǐ yán

这句话大意是:”上曰: “宜终此言。

hòu yǐ gōng shì miǎn

这句话大意是:”后以公事免。

shí shàng zhù guó wáng yì yǒu gōng yú guó yǔ xié jù wú wèi rèn měi xiāng wǎng lái

这句话大意是:时上柱国王谊有功于国,与谐俱无位任,每相往来。

hú sēng gào xié yì móu fǎn dì àn qí shì wú zhuàng wèi yù shì zhī

这句话大意是:胡僧告谐、谊谋反,帝按 其事,无状,慰谕释之。

wèi jǐ yì zhū xié jiàn bèi shū jì

这句话大意是:未几,谊诛,谐渐被疏忌。

rán yǐ lóng qián zhī jiù měi yù cháo qǐng ēn lǐ wú kuī

这句话大意是:然以龙潜之旧,每预朝请,恩 礼无亏。

jí píng chén bǎi liáo dà yàn xié jìn yuē bì xià wēi dé yuǎn bèi chén qián qǐng tū jué kè hán wèi hòu zhèng chén shū bǎo wèi lìng shǐ jīn kě yòng chén yán

这句话大意是:及平陈,百僚大宴,谐进曰:“陛下威德远被,臣前请突厥可汗为候正, 陈叔宝为令史,今可用臣言。

dì yuē zhèn píng chén guó běn yǐ chú nì fēi yù kuā dàn

这句话大意是:帝曰:“朕平陈国,本以除逆,非欲夸诞。

gōng zhī suǒ zòu shū fēi zhèn xīn

这句话大意是:公之所奏, 殊非朕心。

tū jué bù zhī shān chuān hé néng jǐng hòu

这句话大意是:突厥不知山川,何能警候?

shū bǎo hūn zuì níng kān qū shǐ

这句话大意是:叔宝昏醉,宁堪驱使?

xié mò rán ér tuì

这句话大意是:”谐默然而退。

hòu shù suì yǒu rén gào xié yǔ cóng fù dì shàng kāi fǔ pāng lín zé hóu tián luán shàng yí tóng qí xù děng móu fǎn

这句话大意是:后数岁,有人告谐与从父弟上开府滂、临泽侯田鸾、上仪同祁绪等谋反。

dì lìng àn qí shì

这句话大意是:帝令 按其事。

yǒu sī zòu xié móu lìng qí xù lēi dǎng xiàng bīng jì jì bā shǔ

这句话大意是:有司奏:“谐谋令祁绪勒党项兵,既继巴蜀。

shí guǎng píng wáng xióng zuǒ pú yè gāo jiǒng èr rén yòng shì xié yù zèn qù zhī yún zuǒ zhí fǎ xīng dòng yǐ sì nián yǐ zhuàng yī zòu gāo jiǒng bì sǐ

现代白话:时广平王雄、左仆射高颎二 人用事,谐欲谮去之,云:‘左执法星动已四年了,状一奏,高颎必死。

yòu yán tài bái fàn yuè guāng máng xiāng zhào zhǔ shā dà chén xióng bì dāng zhī

这句话大意是:’又言: ‘太白犯月,光芒相照,主杀大臣,雄必当之。

xié yǔ pāng cháng tóng yè dì sī wèi pāng yuē wǒ shì zhǔ rén diàn shàng zhě zéi yě

这句话大意是:’谐与滂尝同谒帝,私谓滂曰: ‘我是主人,殿上者贼也。

yīn lìng pāng wàng qì pāng yuē bǐ yún shì dūn gǒu zǒu lù bù rú wǒ bèi yǒu fú dé yún

这句话大意是:’因令滂望气,滂曰:‘彼云似蹲狗走鹿,不如我辈有 福德云。

dì dà nù xié pāng luán xù bìng fú zhū jí mò qí jiā

这句话大意是:’”帝大怒,谐、滂、鸾、绪并伏诛,籍没其家。

yú qìng zé jīng zhào yuè yáng rén yě běn xìng yú

这句话大意是:虞庆则,京兆栎阳人也,本姓鱼。

qí xiān shì hè lián shì suì jiā líng wǔ shì wèi běi biān háo jié

这句话大意是:其先仕赫连氏,遂家灵武,世为北边豪杰。

fù xiáng zhōu líng wǔ tài shǒu

这句话大意是:父祥,周灵武太守。

qìng zé yòu xióng yì xìng tì tǎng shēn cháng bā chǐ yǒu dǎn zhì shàn xiān bēi yǔ shēn bèi zhòng kǎi dài liǎng jiān zuǒ yòu chí shè běn zhōu háo xiá jiē jìng dàn zhī

这句话大意是:庆则幼雄毅,性俶傥,身长八尺,有胆智,善鲜卑语,身被重 铠,带两鞬,左右驰射,本州豪侠皆敬惮之。

chū yǐ shè liè wéi shì zhōng gēng zhé jié dú shū cháng mù fu jiè zǐ bān zhòng shēng zhī wéi rén

这句话大意是:初以射猎为事,中更折节读书,常慕 傅介子、班仲升之为人。

shì zhōu wèi zhōng wài fǔ wài bīng cān jūn shì xí jué qìn yuán xiàn gōng

这句话大意是:仕周,为中外府外兵参军事,袭爵沁源县公。

yuè wáng shèng tǎo píng jī hú jiāng bān shī nèi shǐ xià dài fū gāo jiǒng yǔ shèng móu xū wén wǔ gàn lüè zhě zhèn è zhī biǎo qǐng qìng zé yú shì bài shí zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:越王盛讨平 稽胡,将班师,内史下大夫高颎与盛谋,须文武干略者镇遏之,表请庆则,于是拜 石州总管。

shén yǒu wēi huì jī hú mù yì guī zhě bā qiān yú hù

这句话大意是:甚有威惠,稽胡慕义归者八千余户。

kāi huáng yuán nián lì wèi nèi shǐ jiān lì bù shàng shū jīng zhào yǐn fēng péng chéng jùn gōng yíng xīn dū zǒng jiān

这句话大意是:开皇元年,历位内史监、吏部尚书、京兆尹,封彭城郡公,营新都总监。

èr nián tū jué rù kòu qìng zé wèi yuán shuài tǎo zhī

这句话大意是:二年, 突厥入寇,庆则为元帅讨之。

bù fèn shī suǒ shì zú duō hán dòng duò zhǐ zhě qiān yú rén

这句话大意是:部分失所,士卒多寒冻,堕指者千余人。

piān jiàng dá xī zhǎng rú lǜ qí bīng èr qiān rén bié dào yāo zéi wèi lǔ suǒ wéi qìng zé àn yíng bù jiù

这句话大意是:偏将达奚长 儒率骑兵二千人别道邀贼,为虏所围,庆则按营不救。

yóu shì zhǎng rú gū jūn dú zhàn sǐ zhě shí bā jiǔ

这句话大意是:由是长儒孤军独战,死者十 八九。

shàng fú zhī zé yě

这句话大意是:上弗之责也。

xún qiān shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:寻迁尚书右仆射。

hòu tū jué zhǔ shè tú jiāng nèi fù qǐng yī zhòng chén chōng shǐ zhào qìng zé wǎng

这句话大意是:后突厥主摄图将内附,请一重臣充使,诏庆 则往。

shè tú shì qiáng qìng zé zé yǐ wǎng shì shè tú bù fú

这句话大意是:摄图恃强,庆则责以往事,摄图不服。

qí jiè zhǎng sūn shèng yòu shuō yù zhī shè tú jí dì yè hù jiē bài shòu zhào yīn chēng chén cháo gòng qǐng yǒng wèi fān fù

这句话大意是:其介长孙晟又说谕之,摄图及弟叶护 皆拜受诏,因称臣朝贡,请永为籓附。

chū qìng zé chū shǐ dì chì yuē wǒ yù cún lì tū jué bǐ sòng gōng mǎ dàn qǔ wǔ sān shū

这句话大意是:初,庆则出使,帝敕曰:“我欲存立突厥, 彼送公马,但取五三疋。

shè tú jiàn qìng zé zèng mǎ qiān shū yòu yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:”摄图见庆则,赠马千疋,又以女妻之。

dì yǐ qìng zé gōng gāo jiē wú suǒ wèn

这句话大意是:帝以庆则功高, 皆无所问。

shòu shàng zhù guó fēng lǔ guó gōng shí rèn chéng xiàn qiān hù yǐ péng chéng gōng huí shòu dì èr zi yì

这句话大意是:授上柱国,封鲁国公,食任城县千户,以彭城公回授第二子义。

píng chén hòu dì xìng jìn wáng dì zhì jiǔ huì qún chén

这句话大意是:平陈后,帝幸晋王第,置酒会群臣。

gāo jiǒng děng fèng shāng shàng shòu

这句话大意是:高颎等奉觞上寿。

dì yuē gāo jiǒng píng jiāng nán yú qìng zé píng tū jué kě wèi mào gōng yǐ

现代白话:帝曰:“高颎平江南, 虞庆则平突厥,可谓茂功了。

yáng sù yuē jiē yóu zhì zūn wēi dé suǒ bèi

这句话大意是:”杨素曰:“皆由至尊威德所被。

qìng zé yuē yáng sù qián chū bīng wǔ láo xiá shí ruò fēi zhì zūn wēi dé yì wú kè lǐ

这句话大意是:”庆则曰:“杨素 前出兵武牢、硖石,若非至尊威德,亦无克理。

suì hù xiāng cháng duǎn

这句话大意是:”遂互相长短。

yù shǐ yù dàn zhī dì yuē jīn rì jì gōng wéi lè bìng bù xū hé

这句话大意是:御史欲弹之,帝曰: “今日计功为乐,并不须劾。

dì guān qún chén yàn shè qìng zé jìn yuē chén méng lài jiǔ lìng jǐn lè yù shǐ zài cè kǒng zuì bèi dàn

这句话大意是:”帝观群臣宴射,庆则进曰:“臣蒙赉酒,令尽乐, 御史在侧,恐醉被弹。

dì cì yù shǐ jiǔ qiǎn zhī chū

这句话大意是:”帝赐御史酒,遣之出。

qìng zé fèng shāng shàng shòu jí huān

这句话大意是:庆则奉觞上寿,极欢。

dì wèi zhū gōng yuē yǐn cǐ jiǔ yuàn wǒ yǔ gōng děng zǐ sūn cháng rú jīn rì shì shǒu fù guì

这句话大意是:帝谓诸公曰: “饮此酒,愿我与公等子孙常如今日,世守富贵。

jiǔ nián zhuǎn wéi yòu wèi dà jiàng jūn xún gǎi wèi yòu wǔ hou dà jiàng jūn

这句话大意是:”九年,转为右卫大将军,寻改 为右武候大将军。

shí qī nián lǐng nán rén li shì xián jù zhōu fǎn yì yù tǎo zhī

这句话大意是:十七年,岭南人李世贤据州反,议欲讨之。

zhū jiāng èr sān qǐng xíng jiē bù xǔ

这句话大意是:诸将二三请行,皆不许。

dì gù wèi qìng zé yuē wèi jū zǎi xiàng jué wéi shàng gōng guó jiā yǒu zéi suì wú xíng yì hé yě

这句话大意是:帝顾谓庆 则曰:“位居宰相,爵为上公,国家有贼,遂无行意,何也?

qìng zé bài xiè kǒng jù dì nǎi qiǎn yān

现代白话:”庆则拜谢恐惧,帝 乃遣呢。

wèi guì zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn yǐ fù dì zhào shén zhù wèi suí fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:为桂州道行军总管,以妇弟赵什柱为随府长史。

shén zhù yǔ qìng zé ài qiè tōng kǒng shì zhāng nǎi xuān yán qìng zé bù yù cǐ xíng

这句话大意是:什柱与庆则爱妾通,恐事 彰,乃宣言:“庆则不欲此行。

dì wén zhī

这句话大意是:”帝闻之。

xiān shì cháo chén chū zhēng dì jiē yàn bié lǐ cì qiǎn zhī

这句话大意是:先是,朝臣出征,帝皆宴别,礼赐遣之。

qìng zé nán tǎo cí dì dì sè bú yuè qìng zé yóu shì yàng yàng bù dé zhì

这句话大意是:庆则南讨辞帝,帝色不悦,庆则由是怏怏不得志。

jì píng shì xián hái guī guì zhèn guān tiào shān chuān xíng shì yuē cǐ chéng xiǎn gù jiā yǐ zú liáng

这句话大意是:暨平世贤还,归桂镇,观眺山川 形势,曰:“此诚险固,加以足粮。

ruò shǒu de qí rén gōng bù kě bá

这句话大意是:若守得其人,攻不可拔。

suì shǐ shén zhù chí yì jīng zòu shì guān dì yán sè

这句话大意是:”遂使什柱驰诣京奏 事,观帝颜色。

shén zhù zhì jīng yīn gào qìng zé móu fǎn

这句话大意是:什柱至京,因告庆则谋反。

dì àn yàn zhī yú shì fú zhū

这句话大意是:帝按验之,于是伏诛。

bài shén zhù wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:拜什柱为大将军。

qìng zé zǐ xiào rén yòu háo xiá rèn qì bài yí tóng lǐng jìn wáng qīn xìn

这句话大意是:庆则子孝仁,幼豪侠任气,拜仪同,领晋王亲信。

zuò fù shì chú míng

这句话大意是:坐父事除名。

yáng dì sì wèi yǐ fān dǐ zhī jiù shòu hou wèi zhǎng shǐ jiān lǐng jīn gǔ jiān jiān jìn yuàn

这句话大意是:炀帝嗣位,以 籓邸之旧,授候卫长史,兼领金谷监,监禁苑。

yǒu qiǎo sī pō chēng zhǐ

这句话大意是:有巧思,颇称旨。

dà yè jiǔ nián fá liáo qiān dū shuǐ chéng chōng shǐ jiān yùn pō yǒu gōng

这句话大意是:大业九年,伐辽, 迁都水丞,充使监运,颇有功。

rán xìng shē huá yǐ luò tuó fù hán shèng shuǐ yǎng yú ér zì jǐ

这句话大意是:然性奢华,以骆驼负函盛水养鱼而自给。

hòu huò gào qí wèi bù guǐ suì jiàn zhū

这句话大意是:后或告其 为不轨,遂见诛。

yuán zhòu hé nán luò yáng rén wèi zhāo chéng dì zhī liù dài sūn yě

这句话大意是:元胄,河南洛阳人,魏昭成帝之六代孙也。

zǔ shùn wèi pú yáng wáng

这句话大意是:祖顺,魏濮阳王。

fù xióng wǔ líng wáng

这句话大意是:父雄,武陵王。

zhòu shǎo yīng guǒ duō wǔ yì měi xū méi yǒu bù kě fàn zhī sè

这句话大意是:胄少英果,多武艺,美须眉,有不可犯之色。

zhōu qí wáng xiàn jiàn ér zhuàng zhī yǐn zhì zuǒ yòu shù cóng zhēng fá

这句话大意是:周齐王宪见而壮之,引致左右,数从 征伐。

guān zhì dà jiàng jūn

这句话大意是:官至大将军。

suí wén dì chū bèi zhào rù jiāng shòu gù tuō xiān hū zhòu cì mìng táo chéng bìng wěi yǐ fù xīn héng sù wò nèi

这句话大意是:隋文帝初被召入,将受顾托,先呼胄,次命陶澄,并委以腹心, 恒宿卧内。

jí wèi chéng xiàng měi diǎn jūn zài jìn zhōng yòu yǐn dì wēi jù rù shì wèi

这句话大意是:及为丞相,每典军在禁中,又引弟威俱入侍卫。

zhōu zhào wáng zhāo móu hài dì dì bù zhī zhī nǎi jiāng jiǔ yáo yì qí zhái

这句话大意是:周赵王招谋害帝,帝不之知,乃将酒肴诣其宅。

zhào wáng yǐn dì rù qǐn shì zuǒ yòu bù dé cóng wéi yáng hóng yǔ zhòu xiōng dì zuò yú hù cè

这句话大意是:赵王引帝入寝室,左右不得从, 唯杨弘与胄兄弟坐于户侧。

zhào wáng lìng qí èr zi jìn guā yīn jiāng cì dì

这句话大意是:赵王令其二子进瓜,因将刺帝。

jí jiǔ hān zhào wáng yù shēng biàn yǐ pèi dāo zǐ là guā lián dàn dì jiāng wèi bù lì

这句话大意是:及酒酣,赵王欲生变, 以佩刀子剌瓜,连啖帝,将为不利。

zhòu jìn yuē xiāng fǔ yǒu shì bù kě jiǔ liú

这句话大意是:胄进曰:“相府有事,不可久留。

zhào wáng ā zhī yuē wǒ yǔ chéng xiàng yán rǔ hé wéi zhě

现代白话:”赵王呵之 曰:“我与丞相言,你何为者!

huà zhī shǐ què

这句话大意是:”叱之使却。

zhòu chēn mù fèn qì kòu dāo rù wèi

这句话大意是:胄瞋目愤气,扣刀入卫。

zhào wáng wèn qí xìng míng zhòu yǐ shí duì

这句话大意是:赵王问其姓 名,胄以实对。

zhào wáng yuē rǔ fēi xī shì qí wáng zhě hu

现代白话:赵王曰:“你非昔事齐王者吗?

chéng zhuàng shì yě

这句话大意是:诚壮士也!

yīn cì zhī jiǔ yuē wú qǐ yǒu bù shàn zhī yì yá

现代白话:”因赐之酒,曰:“我 岂有不善之意邪?

qīng hé cāi jǐng rú shì

这句话大意是:卿何猜警如是!

zhào wáng wěi tǔ jiāng rù hòu gē zhòu kǒng qí wèi biàn fú lìng shàng zuò rú cǐ zhě zài sān

这句话大意是:”赵王伪吐,将入后合,胄恐其为变,扶令上座, 如此者再三。

zhào wáng chēng hóu gàn mìng zhòu jiù chú qǔ yǐn zhòu bù dòng

这句话大意是:赵王称喉干,命胄就厨取饮,胄不动。

huì téng wáng yōu hòu zhì dì jiàng jiē yíng zhī zhòu ěr yǔ quàn dì sù qù

这句话大意是:会滕王逌后至,帝降阶迎之, 胄耳语劝帝速去。

dì yóu bù wù yuē bǐ wú bīng mǎ fù hé néng wéi

这句话大意是:帝犹不悟,曰:“彼无兵马,复何能为?

zhòu yuē bīng mǎ xī tā jiā wù yī xiān xià shǒu dà shì biàn qù

这句话大意是:”胄曰:“兵马悉他家 物,一先下手,大事便去。

zhòu bù cí sǐ sǐ hé yì yá

这句话大意是:胄不辞死,死何益邪?

fù rù zuò

这句话大意是:”复入坐。

zhòu wén wū hòu yǒu bèi jiǎ shēng jù qǐng yuē xiāng fǔ shì yīn gōng hé de rú cǐ

这句话大意是:胄闻屋后有被甲声, 遽请曰:“相府事殷,公何得如此?

yīn fú dì xià chuáng qù ér qù

这句话大意是:”因扶帝下床,趣而去。

zhào wáng jiāng zhuī dì zhòu yǐ shēn bì hù wáng bù dé chū

这句话大意是:赵王将追帝,胄以身 蔽户,王不得出。

dì jí mén zhòu zì hòu ér zhì

这句话大意是:帝及门,胄自后而至。

zhào wáng hèn bù shí fā tán zhǐ chū xuè

这句话大意是:赵王恨不时发,弹指出血。

jí zhū zhào wáng shǎng cì bù kě shèng jì

这句话大意是:及诛赵王,赏 赐不可胜计。

dì shòu shàn fēng wǔ líng jùn gōng bài zuǒ wèi jiāng jūn

这句话大意是:帝受禅,封武陵郡公,拜左卫将军。

xún qiān yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:寻迁右卫大将军。

dì cóng róng yuē bǎo hù zhèn gōng chéng cǐ jī yè yuán zhòu gōng yě

这句话大意是:帝从容曰:“保护朕躬, 成此基业,元胄功也。

lì yù bó xī sān zhōu cì shǐ

这句话大意是:”历豫、亳、淅三州刺史。

shí tū jué lǚ wèi biān huàn cháo tíng yǐ zhòu sù yǒu wēi míng bài líng zhōu zǒng guǎn běi yí shén dàn yān

现代白话:时突厥屡为边患,朝廷以胄素有 威名,拜灵州总管,北夷甚惮呢。

zhēng wèi yòu wèi dà jiàng jūn qīn gù yì lóng

这句话大意是:征为右卫大将军,亲顾益隆。

cháng zhēng yuè shí wǔ rì dì yǔ jìn chén dēng gāo shí zhòu xià zhí chí zhào zhào zhī

这句话大意是:尝正月十五日,帝 与近臣登高,时胄下直,驰诏召之。

jí jiàn wèi yuē gōng yǔ wài rén dēng gāo wèi ruò jiù zhèn yě

这句话大意是:及见,谓曰:“公与外人登高,未若就朕也。

cì yàn jí huān

这句话大意是:” 赐宴极欢。

jìn wáng guǎng měi zhì lǐ yān

现代白话:晋王广每致礼呢。

fáng líng wáng zhī fèi yě zhòu yù qí móu

这句话大意是:房陵王之废也,胄预其谋。

dì zhèng qióng dōng gōng shì zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín kǔ jiàn yáng sù nǎi zèn zhī

这句话大意是:帝正穷东宫事,左卫大将 军元旻苦谏,杨素乃谮之。

dì dà nù zhí mín yú zhàng

这句话大意是:帝大怒,执旻于仗。

zhòu shí dāng xià zhí bù qù yīn zòu yuē chén xiàng bù xià zhí zhě wèi fáng yuán mín ěr

这句话大意是:胄时当下直,不去,因奏曰:“臣 向不下直者,为防元旻耳。

fù yǐ cǐ yán jī nù dì dì suì zhū mín

这句话大意是:”复以此言激怒帝,帝遂诛旻。

shǔ wáng xiù zhī dé zuì zhòu zuò yǔ jiāo tōng chú míng

这句话大意是:蜀王秀之得罪,胄坐与交通,除名。

yáng dì jí wèi bù dé diào

这句话大意是:炀帝即位,不得调。

shí cí zhōu cì shǐ shàng guān zhèng zuò shì xǐ lǐng nán jiāng jūn qiū hé yì yǐ zuì fèi

这句话大意是:时慈州刺史上官政坐 事徙岭南,将军丘和亦以罪废。

zhòu yǔ hé yǒu jiù yīn shù cóng zhī yóu jiǔ hān wèi hé yuē shàng guān zhèng chéng zhuàng shì yě jīn xǐ lǐng biǎo dé wú dà shì hu

这句话大意是:胄与和有旧,因数从之游,酒酣,谓和曰:“上官 政诚壮士也,今徙岭表,得无大事吗?

yīn zì fǔ fù yuē ruò shì gōng zhě bù tú rán yǐ

现代白话:”因自拊腹曰:“若是公者,不徒然了!

hé míng rì zòu zhī zhòu jìng zuò sǐ

这句话大意是:” 和明日奏之,胄竟坐死。

yú shì zhēng zhèng wèi xiāo qí jiāng jūn

这句话大意是:于是征政为骁骑将军。

bài hé dài zhōu cì shǐ

这句话大意是:拜和代州刺史。

dá xī zhǎng rú zì fù rén dài rén yě

这句话大意是:达奚长儒,字富仁,代人也。

zǔ sì wèi dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:祖俟,魏定州刺史。

fù qìng piào qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:父庆,骠骑大将军、仪同三 司。

zhǎng rú shǎo huái jié cāo dǎn liè guò rén

这句话大意是:长儒少怀节操,胆烈过人。

shí wǔ xí jué lè ān gōng

这句话大意是:十五,袭爵乐安公。

wèi zhōu wén dì yǐn wèi qīn xìn yǐ zhì zhí gōng pǔ shòu zǐ dōu dū

这句话大意是:为周文帝引为亲信,以质直恭 朴,授子都督。

shù yǒu zhàn gōng

这句话大意是:数有战功。

tiān hé zhōng chú wèi nán jùn shǒu wèi piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:天和中,除渭南郡守,位骠骑大将军、开府仪同三司。

cóng wǔ dì píng qí qiān shàng kāi fǔ jìn jué chéng ān jùn gōng bié fēng yī zi xiàn gōng

这句话大意是:从武帝平齐,迁上开府,进爵成安郡公,别封一子县公。

xuān zhèng yuán nián chú zuǒ jiāng jūn yǒng měng zhōng dài fū

这句话大意是:宣政元年,除左将军勇猛 中大夫。

hòu yǔ wū wán guǐ wéi chén jiāng wú míng chè yú lǚ liáng chén yuán jūn zhì guǐ lìng zhǎng rú jù zhī

这句话大意是:后与乌丸轨围陈将吴明彻于吕梁,陈援军至,轨令长儒拒之。

zhǎng rú qǔ chē lún shù bǎi xì yǐ dà shí chén zhī qīng shuǐ lián gū xiāng cì yǐ dài zhī

这句话大意是:长儒取车轮 数百,系以大石,沉之清水,连毂相次以待之。

chuán jiàn ài lún bù dé jìn zhǎng rú zòng qí bīng dà pò zhī huò wú míng chè yǐ gōng jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:船舰碍轮不得进,长儒纵奇兵大破 之,获吴明彻,以功进位大将军。

xún shòu xíng jūn zǒng guǎn běi xún shā sāi zú yǔ lǔ yù dà pò zhī

这句话大意是:寻授行军总管,北巡沙塞,卒与虏遇,大破之。

wén dì zuò xiāng wáng qiān jǔ bīng yú shǔ shā dǐ yáng yǒng ān shān dòng lì xìng wǔ wén shā lóng děng xué zhōu yǐ yīng qiān zhào zhǎng rú jī pò zhī

这句话大意是:文帝作相,王谦举兵于蜀,沙氐杨永安扇动利、兴、武、文、沙、龙等穴州以应谦, 诏长儒击破之。

qiān èr zi zì jīng shī táo guī qí fù zhǎng rú bìng bǔ zhǎn zhī

这句话大意是:谦二子自京师逃归其父,长儒并捕斩之。

wén dì shòu shàn jìn wèi shàng dà jiàng jūn fēng qí jùn gōng

这句话大意是:文帝受禅,进位上大将军, 封蕲郡公。

kāi huáng èr nián tū jué shā bō lüè kè hán bìng dì yè hù jí fān nà kè hán kòu lüě ér nán zhào yǐ zhǎng rú wéi xíng jūn zǒng guǎn jī zhī

这句话大意是:开皇二年,突厥沙钵略可汗并弟叶护及籓那可汗寇掠而南,诏以长儒为行军总 管击之。

yù yú zhōu pán zhòng guǎ bù dí jūn zhōng dà jù zhǎng rú kāng kǎi shén sè yù liè

这句话大意是:遇于周槃,众寡不敌,军中大惧,长儒慷慨,神色愈烈。

wèi lǔ suǒ chōng tū sàn ér fù jù qiě zhàn qiě xíng zhuǎn dòu sān rì wǔ bīng xián jǐn shì zú yǐ quán ōu zhī shǒu jiē gǔ jiàn shā shāng wàn jì lǔ qì shāo duó yú shì jiě qù

这句话大意是:为虏所冲突,散 而复聚,且战且行,转斗三日,五兵咸尽,士卒以拳殴之,手皆骨见,杀伤万计, 虏气稍夺,于是解去。

zhǎng rú shēn bèi wǔ chuāng tōng zhōng zhě èr qí zhàn shì sǐ zhě shí bā jiǔ

这句话大意是:长儒身被五疮,通中者二,其战士死者十八九。

tū jué běn yù dà lüè qín lǒng jì féng cháng rú bīng jiē lì zhàn lǔ yì dà jū míng rì yú zhàn chù fén shī tòng kū ér qù

这句话大意是:突厥本欲大 掠秦、陇,既逢长儒,兵皆力战,虏意大沮,明日,于战处焚尸恸哭而去。

wén dì xià zhào bāo měi shòu shàng zhù guó yú xūn huí shòu yī zi

这句话大意是:文帝下 诏褒美,授上柱国,余勋回授一子。

qí zhàn wáng jiāng shì jiē zèng guān sān zhuǎn zǐ sūn xí zhī

这句话大意是:其战亡将士,皆赠官三转,子孙袭之。

lì níng fū èr zhōu cì shǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:历宁、 鄜二州刺史,母忧去职。

zhǎng rú xìng zhì xiào shuǐ jiāng bù rù kǒu wǔ rì huǐ cuì guò lǐ dài jiāng miè xìng tiān zi jiā tàn

这句话大意是:长儒性至孝,水浆不入口五日,毁悴过礼,殆将灭性,天 子嘉叹。

qǐ wèi xià zhōu zǒng guǎn xiōng nú dàn zhī bù gǎn kuī sāi

这句话大意是:起为夏州总管,匈奴惮之,不敢窥塞。

yǐ bìng miǎn

这句话大意是:以病免。

yòu chú xiāng zhōu zǒng guǎn zhuǎn lán zhōu

这句话大意是:又除襄州总管,转兰州。

wén dì qiǎn liáng zhōu zǒng guǎn dú gū luō yuán zhōu zǒng guǎn yuán bāo líng zhōu zǒng guǎn hè ruò yì děng fā zú bèi hú jiē shòu zhǎng rú jié dù

这句话大意是:文帝遣凉州总管独孤罗、原州总管元褒、灵州总管贺若谊等发卒备胡,皆受长儒节 度。

zhǎng rú lǜ zhòng chū qí lián shān běi xi zhì pú lèi hǎi wú lǔ ér hái

这句话大意是:长儒率众出祁连山北,西至蒲类海,无虏而还。

zhuǎn jīng zhōu zǒng guǎn dì wèi yuē jiāng líng guó zhī nán mén jīn yǐ wěi qīng zhèn wú lǜ yě

这句话大意是:转荆州总管,帝谓曰:“江陵 国之南门,今以委卿,朕无虑也。

zú guān

这句话大意是:”卒官。

shì yuē wēi

这句话大意是:谥曰威。

zi hào dà yè zhōng wèi tài pú shǎo qīng

这句话大意是:子皓,大业中,位太仆少卿。

hè lóu zi gàn zì wàn shòu běn dài rén yě

这句话大意是:贺娄子干,字万寿,本代人也。

suí wèi shì nán qiān shì jū guān yòu

这句话大意是:随魏氏南迁,世居关右。

zǔ dào chéng wèi shì zhōng tài zi tài fù

这句话大意是:祖道成,魏侍中、太 子太傅。

fù jǐng xián yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:父景贤,右卫大将军。

zi gàn shǎo yǐ xiāo wǔ zhī míng

这句话大意是:子干少以骁武知名。

shì zhōu lèi qiān shǎo sī shuǐ yǐ qín láo fēng sī ān xiàn zi

这句话大意是:仕周,累迁少司水,以勤劳封 思安县子。

dà xiàng zhōng chú qín zhōu cì shǐ jìn jué wèi bó

这句话大意是:大象中,除秦州刺史,进爵为伯。

jí yù chí jiǒng wéi luàn zi gàn cóng wéi xiào kuān tǎo zhī

这句话大意是:及尉迟迥为乱,子干从韦孝宽讨之。

yù zéi wéi huái zhōu zi gàn yǔ yǔ wén shù děng jī pò zhī

这句话大意是:遇贼围怀州,子干与宇文述等击破之。

wén dì dà yuè shǒu shū wèi miǎn

这句话大意是:文帝大悦,手书慰勉。

qí hòu měi zhàn xiān dēng

这句话大意是:其后每战先登。

jí pò yè chéng yǔ cuī hóng dù zhú jiǒng zhì lóu shàng

这句话大意是:及破 邺城,与崔弘度逐迥至楼上。

jìn wèi shàng kāi fǔ fēng wǔ chuān xiàn gōng yǐ sī ān xiàn bó bié fēng zi jiǎo

这句话大意是:进位上开府,封武川县公,以思安县伯别封子皎。

kāi huáng yuán nián jìn jué jù lù jùn gōng

这句话大意是:开皇元年,进爵钜鹿郡公。

qí nián tǔ yù hún kòu liáng zhōu zi gàn yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng shàng zhù guó yuán xié jī zhī gōng zuì yōu zhào bāo měi jí lìng zi gàn zhèn liáng zhōu

这句话大意是:其年,吐谷浑寇凉州,子干以行军总管从上柱国元 谐击之,功最,优诏褒美,即令子干镇凉州。

qí nián tū jué kòu lán zhōu zi gàn jù zhī zhì kě luò gāi shān yǔ zéi xiāng yù

这句话大意是:其年,突厥寇兰州,子干拒之,至可 洛峐山,与贼相遇。

zéi zhòng shén shèng zi gàn zǔ chuān wèi yíng zéi jūn bù dé shuǐ shù rì rén mǎ shén bì cóng jī dà pò zhī

这句话大意是:贼众甚盛,子干阻川为营,贼军不得水数日,人马甚弊,从击, 大破之。

yú shì cè shòu shàng dà jiàng jūn zhēng shòu yíng xīn dū fù jiān xún bài gōng bù shàng shū

这句话大意是:于是册授上大将军,征授营新都副监,寻拜工部尚书。

qí nián tū jué fù fàn sāi yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng dòu róng dìng jī zhī

这句话大意是:其年,突厥复犯塞, 以行军总管从窦荣定击之。

zi gàn bié lù pò zéi wén dì jiā zhī qiǎn yōu zhào láo miǎn zhī

这句话大意是:子干别路破贼,文帝嘉之,遣优诏劳免之。

zi gàn qǐng rù cháo zhào lìng chí yì fèng jiàn

这句话大意是:子干请入朝, 诏令驰驿奉见。

tǔ yù hún fù kòu biān mìng zi gàn tǎo zhī

这句话大意是:吐谷浑复寇边,命子干讨之。

rù lüè qí guó èr xún ér hái

这句话大意是:入掠其国,二旬而还。

wén dì yǐ lǒng xī pín bèi kòu lüě shén huàn zhī

这句话大意是:文帝以陇西频被寇掠,甚患之。

yòu bǐ sú bù shè cūn wù chì zi gàn lēi rén wéi bǎo yíng tián jī gǔ yǐ bèi bù yú

这句话大意是:又彼俗不设村坞,敕子干勒人为堡,营田积谷, 以备不虞。

zi gàn shàng shū yuē bǐ jiàn tún tián zhī suǒ huò shǎo fèi duō

这句话大意是:子干上书曰:“比见屯田之所,获少费多。

dàn lǒng yòu zhī rén yǐ xù mù wéi shì ruò gèng tún jù mí bù huò ān

这句话大意是:但陇右之人,以畜牧为事, 若更屯聚,弥不获安。

dàn shǐ zhèn shù lián jiē fēng hòu xiāng wàng rén suī sǎn jū bì wú suǒ lǜ

这句话大意是:但使镇戍连接,烽候相望,人虽散居,必无所虑。

dì cóng zhī

这句话大意是:”帝从之。

dì yǐ zi gàn xí biān shì shòu yú guān zǒng guǎn qiān yún zhōu cì shǐ shèn wéi lǔ suǒ dàn

这句话大意是:帝以子干习边事,授榆关总管,迁云州刺史,甚为虏所惮。

hòu shù nián tū jué yōng yú lǘ qiǎn shǐ qǐng xiáng bìng xiàn yáng mǎ

这句话大意是:后数年,突厥雍虞 闾遣使请降,并献羊马。

zhào yǐ zi gàn wéi xíng jūn zǒng guǎn chū xī běi dào yìng jiē zhī

这句话大意是:诏以子干为行军总管,出西北道应接之。

hái bài yún zhōu zǒng guǎn yǐ tū jué suǒ xiàn mǎ bǎi pǐ yáng qiān kǒu yǐ cì zhī nǎi xià shū yuē zì gōng shǒu běi mén fēng chén bù jǐng

这句话大意是:还,拜云州总管, 以突厥所献马百匹、羊千口以赐之,乃下书曰:“自公守北门,风尘不警。

tū jué suǒ xiàn hái yǐ cì gōng

这句话大意是:突厥所 献,还以赐公。

mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:”母忧去职。

cháo tíng yǐ yú guān zhòng zhèn xún qǐ shì shì

这句话大意是:朝廷以榆关重镇,寻起视事。

zú guān

这句话大意是:卒官。

wén dì shāng xī jiǔ zhī

这句话大意是:文帝伤惜久之。

zèng huái wèi děng sì zhōu là shǐ shì yuē huái

这句话大意是:赠怀、魏等四州剌史,谥曰怀。

zi shàn zhù sì

这句话大意是:子善柱嗣。

zi gàn xiōng quán yì yǒu cái qì

这句话大意是:子干兄诠,亦有才器。

wèi yín qīng guāng lù dài fu zhèng chún shēn děng sān zhōu cì shǐ běi dì tài shǒu dōng ān jùn gōng

这句话大意是:位银青光禄大夫、郑纯深等三州刺史、北地太守、东安 郡公。

shǐ wàn suì jīng zhào dù líng rén yě

这句话大意是:史万岁,京兆杜陵人也。

fù jìng zhōu cāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:父静,周沧州刺史。

wàn suì shǎo yīng wǔ shàn qí shè xiāo jiàn ruò fēi

这句话大意是:万岁少英武,善骑射,骁健若飞。

hǎo dú bīng shū jiān jīng zhàn hòu

这句话大意是:好读兵书,兼精占候。

nián shí wǔ féng zhōu qí zhàn yú máng shān wàn suì cóng fù zài jūn qí gǔ zhèng xiāng wàng wàn suì lìng zuǒ yòu cù zhuāng jí qù

这句话大意是:年十五,逢周、齐战于芒山,万岁从父在军,旗鼓正相望, 万岁令左右趣装急去。

é ér zhōu bīng dà bài qí fù yóu shì qí zhī

这句话大意是:俄而周兵大败,其父由是奇之。

jí píng qí zhī yì qí fù zhàn méi wàn suì yǐ zhōng chén zi bài kāi fǔ yí tóng sān sī xí jué tài píng xiàn gōng

这句话大意是:及平齐之役,其父战没,万 岁以忠臣子,拜开府仪同三司,袭爵太平县公。

yù chí jiǒng zhī luàn wàn suì cóng liáng shì yàn jī zhī

这句话大意是:尉迟迥之乱,万岁从梁士彦击之。

jūn cì féng yì jiàn qún yàn fēi lái wàn suì wèi shì yàn qǐng shè xíng zhōng dì sān zhě

这句话大意是:军次冯翊,见群雁飞来,万岁谓士彦请射行 中第三者。

shè zhī yīng xián ér luò sān jūn mò bù yuè fú

这句话大意是:射之,应弦而落,三军莫不悦服。

jí yǔ jiǒng jūn yù měi zhàn xiān dēng

这句话大意是:及与迥军遇,每战先登。

yè chéng zhī zhèn guān jūn shāo què wàn suì nǎi chí mǎ fèn jī shā shù shí rén zhòng yì qí lì guān jūn fù zhèn

这句话大意是:邺城之阵, 官军稍却,万岁乃驰马奋击,杀数十人,众亦齐力,官军复振。

jiǒng píng yǐ gōng bài shàng dà jiāng jūn

这句话大意是:迥平,以功拜上大 将军。

kāi huáng chū dà jiàng jūn ěr zhū jī yǐ móu fǎn fú zhū wàn suì pō guān shè zuò chú míng pèi dūn huáng wèi shù zú

现代白话:开皇初,大将军你朱𪟝以谋反伏诛,万岁颇关涉,坐除名,配敦煌为戍卒。

qí shù zhǔ shén xiāo wǔ měi dān qí shēn rù tū jué zhōng zhé dà kè huò tū jué mò gǎn dāng

这句话大意是:其 戍主甚骁武,每单骑深入突厥中,辄大克获,突厥莫敢当。

qí rén shēn zì jīn fù shǔ mà rǔ wàn suì

这句话大意是:其人深自矜负,数骂辱 万岁。

wàn suì huàn zhī zì yán yì yǒu wǔ yòng

这句话大意是:万岁患之,自言亦有武用。

shù zhǔ shì lìng qí shè xiào yuē xiǎo rén dìng kě

现代白话:戍主试令骑射,笑曰:“品行较差的人定可。

wàn suì yīn qǐng gōng mǎ fù lüè tū jué zhōng dà de liù chù ér guī

这句话大意是:”万岁因请 弓马,复掠突厥中,大得六畜而归。

shù zhǔ shǐ shàn zhī měi yǔ tóng xíng zhé rù tū jué shù bǎi lǐ míng zhé běi yí

这句话大意是:戍主始善之,每与同行,辄入突厥数百里,名 詟北夷。

dòu róng dìng zhī jī tū jué wàn suì yì yuán mén qǐng zì xiào

这句话大意是:窦荣定之击突厥,万岁诣辕门请自效。

róng dìng sù wén qí míng jiàn ér dà yuè

这句话大意是:荣定素闻其名,见而大悦。

yīn qiǎn rén wèi tū jué dāng gè qiǎn yī zhuàng shì jué shèng fù

这句话大意是:因遣人 谓突厥,当各遣一壮士决胜负。

tū jué xǔ nuò yīn qiǎn yī qí tiǎo zhàn

这句话大意是:突厥许诺,因遣一骑挑战。

róng dìng qiǎn wàn suì chū yīng zhī wàn suì chí zhǎn qí shǒu ér hái

这句话大意是:荣定遣万岁出应之,万 岁驰斩其首而还。

tū jué dà jīng suì yǐn jūn qù

这句话大意是:突厥大惊,遂引军去。

yóu shì bài shàng yí tóng lǐng chē qí jiāng jūn

这句话大意是:由是拜上仪同,领车骑将军。

píng chén zhī yì yǐ gōng jiā shàng kāi fǔ

这句话大意是:平陈之役, 以功加上开府。

jí gāo zhì huì děng zuò luàn jiāng nán yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng yáng sù jī zhī

这句话大意是:及高智慧等作乱江南,以行军总管从杨素击之。

wàn suì zì dōng yáng bié dào ér jìn yú lǐng yuè hǎi gōng xiàn xī dòng bù kě shèng shǔ

这句话大意是:万岁自东阳别道而 进,逾岭越海,攻陷溪洞不可胜数。

qián hòu qī bǎi yú zhàn zhuǎn dòu qiān lǐ jì wú shēng wèn zhě shí xún yuǎn jìn jiē yǐ wàn suì wèi méi

这句话大意是:前后七百余战,转斗千里,寂无声问者十旬, 远近皆以万岁为没。

wàn suì nǎi zhì shū zhú tǒng zhōng fú zhī shuǐ

这句话大意是:万岁乃置书竹筒中,浮之水。

jí zhě de zhī yǐ yán yú sù

这句话大意是:汲者得之,以言于素。

dà yuè shàng qí shì

这句话大意是:大悦,上 其事。

wén dì tàn jiē

这句话大意是:文帝叹嗟。

hái bài zuǒ lǐng jūn jiāng jūn

这句话大意是:还,拜左领军将军。

xiān shì nán níng yí cuàn wán jiàng bài kūn zhōu cì shǐ jì ér fù pàn

这句话大意是:先是,南宁夷爨玩降,拜昆州刺史,既而复叛。

suì yǐ wàn suì wéi xíng jūn zǒng guǎn jī zhī

这句话大意是:遂以万岁为行军总管击之。

rù qīng líng chuān jīng nòng dòng cì xiǎo bó nòng dà bó nòng zhì yú nán zhōng

这句话大意是:入 蜻蛉川,经弄冻,次小勃弄、大勃弄,至于南中。

zéi qián hòu tún jù yào hài wàn suì jiē jī pò zhī

这句话大意是:贼前后屯据要害,万岁皆击破之。

xíng shù bǎi lǐ jiàn zhū gé liàng jì gōng bēi míng qí bèi yuē wàn suì hòu shèng wǒ zhě guò cǐ

这句话大意是:行数百里,见诸葛亮纪功碑,铭其背曰:“万岁后,胜我者过此。

wàn suì lìng zuǒ yòu dào qí bēi ér jìn

这句话大意是:”万岁令左右倒 其碑而进。

dù xi èr hé rù qú làn chuān xíng qiān yú lǐ pò qí sān shí yú bù

这句话大意是:度西二河,入渠滥川,行千余里,破其三十余部。

zhū yí dà jù qiǎn shǐ qǐng xiáng xiàn míng zhū jìng cùn

这句话大意是:诸夷大惧,遣使请降, 献明珠径寸。

yú shì lè shí sòng měi duò dé

这句话大意是:于是勒石颂美隋德。

wàn suì qǐng jiāng cuàn wán rù cháo zhào xǔ zhī

这句话大意是:万岁请将爨玩入朝,诏许之。

cuàn wán yīn yǒu èr xīn bù yù yì què yīn lù wàn suì jīn bǎo wàn suì nǎi shě wán ér hái

这句话大意是:爨玩阴有二心,不 欲诣阙,因赂万岁金宝,万岁乃舍玩而还。

shǔ wáng zài yì zhōu zhī qí shòu lù qiǎn shǐ jiāng suǒ zhī

这句话大意是:蜀王在益州,知其受赂,遣使将索之。

wàn suì wén ér xī yǐ suǒ de jīn bǎo chén zhī yú jiāng suǒ wú suǒ huò

这句话大意是:万岁闻而悉以所得金宝沉之于江,索无所获。

yǐ gōng jìn zhù guó

这句话大意是:以功进柱国。

jìn wáng guǎng shén qīn jìng zhī dài yǐ jiāo yǒu zhī lǐ

这句话大意是:晋王广甚钦敬之,待以 交友之礼。

shàng zhī wèi jìn wáng suǒ shàn lìng wàn suì dū jìn wáng fǔ jūn shì

这句话大意是:上知为晋王所善,令万岁督晋王府军事。

míng nián cuàn wán fù fǎn

这句话大意是:明年,爨玩复反。

shǔ wáng xiù zòu wàn suì shòu lù zòng zéi zhì shēng biān huàn

这句话大意是:蜀王秀奏万 岁受赂纵贼,致生边患。

shàng lìng qióng zhī shì jiē yàn zuì dāng sǐ

这句话大意是:上令穷之,事皆验,罪当死。

shàng shù zhī wàn suì yuē chén liú wán zhě kǒng qí zhōu yǒu biàn liú yǐ zhèn fǔ

这句话大意是:上数之,万岁曰:“臣留玩 者,恐其州有变,留以镇抚。

chén hái zhì lú shuǐ zhào shū fāng dào yóu shì bù jiāng rù cháo shí bù shòu lù

这句话大意是:臣还至泸水,诏书方到,由是不将入朝,实不受赂。

shàng yǐ wàn suì xīn yǒu qī yǐn dà nù gù yǒu sī yuē jiāng zhǎn zhī

这句话大意是:” 上以万岁心有欺隐,大怒,顾有司曰:“将斩之。

wàn suì jù ér fú zuì dùn shǒu qǐng mìng

这句话大意是:”万岁惧而服罪,顿首请命。

zuǒ pú yè gāo jiǒng zuǒ wèi dà jiàng jūn yuán mín děng jìn yuē shǐ wàn suì xióng lüè guò rén měi xíng bīng yòng shī zhī chù wèi cháng bù shēn xiān shì zú suī gǔ míng jiàng wèi néng guò yě

这句话大意是:左 仆射高颎、左卫大将军元旻等进曰:“史万岁雄略过人,每行兵用师之处,未尝不 身先士卒,虽古名将未能过也。

shàng yì shāo jiě yú shì chú míng

这句话大意是:”上意稍解,于是除名。

suì yú fù guān jué

这句话大意是:岁余,复官爵。

xún bài hé zhōu cì shǐ fù lǐng xíng jūn zǒng guǎn yǐ bèi hú

这句话大意是:寻拜河州 刺史,复领行军总管以备胡。

kāi huáng mò tū jué dá tóu kè hán fàn sāi shàng lìng jìn wáng jí yáng sù chū líng wǔ dào hàn wáng liàng yǔ wàn suì chū mǎ yì dào

这句话大意是:开皇末,突厥达头可汗犯塞,上令晋王及杨素出灵武道,汉王谅与万岁出马邑 道。

wàn suì lǜ zhù guó zhāng dìng hé dà jiàng jūn li yào wáng yáng yì chén děng chū sài zhì dà jīn shān yù lǔ

这句话大意是:万岁率柱国张定和、大将军李药王、杨义臣等出塞,至大斤山,遇虏。

dá tóu qiǎn shǐ wèn yuē duò jiāng wèi shuí

这句话大意是:达头遣 使问曰:“隋将为谁?

hòu jì yuē shǐ wàn suì yě

这句话大意是:”候骑曰:“史万岁也。

tū jué fù yuē de fēi dūn huáng shù zú hu

这句话大意是:”突厥复曰:“得非敦煌戍卒吗?

hòu jì yuē shì yě

这句话大意是:” 候骑曰:“是也。

dá tóu wén ér yǐn qù

这句话大意是:”达头闻而引去。

wàn suì chí zhuī bǎi yú lǐ nǎi jí jī dà pò zhī zhú běi rù qì shù bǎi lǐ lǔ dùn táo ér hái

这句话大意是:万岁驰追百余里乃及,击大破之,逐北入碛数 百里,虏遁逃而还。

yáng sù hài qí gōng zèn wàn suì yún tū jué běn jiàng chū bù wéi kòu

这句话大意是:杨素害其功,谮万岁云:“突厥本降,初不为寇。

suì qǐn qí gōng

这句话大意是:”遂寝其功。

wàn suì shù kàng biǎo chén zhuàng shàng wèi zhī wù

这句话大意是:万岁数抗表陈状,上未之悟。

huì shàng cóng rén shòu gōng chū hái jīng shī fèi huáng tài zǐ qióng dōng gōng dǎng yǔ

这句话大意是:会上从仁寿宫初还京师,废皇太子,穷东宫党与。

shàng wèn wàn suì suǒ zài wàn suì shí zài cháo táng yáng sù jiàn shàng fāng nù yīn yuē wàn suì yè dōng gōng yǐ

现代白话:上 问万岁所在,万岁实在朝堂,杨素见上方怒,因曰:“万岁谒东宫了。

yǐ jī nù shàng

这句话大意是:”以激怒上。

shàng wèi xìn rán lìng zhào wàn suì

这句话大意是:上谓信然,令召万岁。

shí suǒ jiàng shì zú zài cháo táng chēng yuān zhě shù bǎi rén wàn suì wèi yuē wú jīn rì wèi rǔ jí yán yú shàng

现代白话:时所将士卒在朝堂称冤者数百人,万岁谓曰:“我今日为你 极言于上。

jí jiàn shàng yán jiàng shì yǒu gōng

这句话大意是:”及见上,言将士有功。

wèi cháo tíng suǒ yì cí qì fèn lì wǔ shàng

这句话大意是:为朝廷所抑,词气愤厉,忤上。

shàng dà nù mìng zuǒ yòu shā zhī

这句话大意是:上大怒,命左 右Ξ杀之。

jì ér zhuī huǐ bù jí yīn xià zhào zuì zhuàng zhī

这句话大意是:既而追悔不及,因下诏罪状之。

wàn suì sǐ zhī rì tiān xià shì zhù wén zhě shi yǔ bù shí wú bù yuān xī

这句话大意是:万岁死之日,天下士庶闻者,识与不识, 无不冤惜。

wàn suì wèi jiāng bù xiū yíng wǔ lìng shì zú gè suí suǒ ān wú jǐng yè zhī bèi lǔ yì bù gǎn fàn

这句话大意是:万岁为将,不修营伍,令士卒各随所安,无警夜之备,虏亦不敢犯。

lín zhèn duì dí yìng biàn wú fāng hào wèi liáng jiàng

这句话大意是:临阵对敌, 应变无方,号为良将。

zi huái yì sì

这句话大意是:子怀义嗣。

liú fāng jīng zhào cháng ān rén yě

这句话大意是:刘方,京兆长安人也。

xìng gāng jué yǒu dǎn qì

这句话大意是:性刚决,有胆气。

rén zhōu chéng yù shàng shì yǐ zhàn gōng bài shàng yí tóng

这句话大意是:仁周,承御上士,以战功拜上仪同。

suí wén dì wèi chéng xiàng fāng cóng wéi xiào kuān pò yù chí jiǒng yú xiāng zhōu yǐ gōng jiā kāi fǔ cì jué hé yīn xiàn hòu

这句话大意是:隋文帝为丞相,方从韦孝宽破尉迟迥于相州,以功加开府,赐爵河阴县侯。

wén dì shòu chán jìn jué wèi gōng

这句话大意是:文帝受 禅,进爵为公。

kāi huáng sān nián cóng wèi wáng shuǎng pò tū jué yú bái dào jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:开皇三年,从卫王爽破突厥于白道,进位大将军。

hòu lì gān guā èr zhōu cì shǐ

这句话大意是:后历甘、瓜二州 刺史。

rén shòu zhōng jiāo zhōu lǐ rén lǐ fó zǐ zuò luàn jù yuè wáng gù chéng

这句话大意是:仁寿中,交州俚人李佛子作乱,据越王故城。

zuǒ pú yè yáng sù yán fāng yǒu jiàng shuài lüè yú shì zhào fāng wèi jiāo zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn tǒng èr shí qī yíng ér jìn

这句话大意是:左仆射杨素言方有将帅略,于 是诏方为交州道行军总管,统二十七营而进。

fǎ lìng yán sù rán rén ér ài shì

这句话大意是:法令严肃,然仁而爱士。

zhǎng shǐ dù zhī shì láng jìng dé liàng cóng jūn zhì yǐn zhōu jí shèn bù néng jìn liú zhī zhōu guǎn

这句话大意是:长史、度支 侍郎敬德亮从军至尹州,疾甚,不能进,留之州馆。

fēn bié zhī jì fāng āi qí wēi dǔ liú tì wū yè gǎn dòng xíng lù

这句话大意是:分别之际,方哀其危笃,流涕 呜咽,感动行路。

lùn zhě duō zhī chēng wéi liáng jiàng

这句话大意是:论者多之,称为良将。

zhì dōu lóng lǐng yù zéi fāng qiǎn yíng zhǔ sòng zuǎn hé guì yán yuàn děng pò zhī

这句话大意是:至都隆岭,遇贼,方遣营主宋纂、何贵、 严愿等破之。

jìn bīng lín fó zǐ xiān lìng rén yù yǐ huò fú fó zǐ nǎi jiàng sòng yú jīng shī

这句话大意是:进兵临佛子,先令人谕以祸福,佛子乃降,送于京师。

qí yǒu jié xiá kǒng wèi luàn zhě jiē zhǎn zhī

这句话大意是:其有桀黠恐为 乱者,皆斩之。

xún shòu huān zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn yǐ shàng shū yòu chéng li gāng wèi sī mǎ jīng lüè lín yì

这句话大意是:寻授驩州道行军总管,以尚书右丞李纲为司马,经略林邑。

fāng qiǎn qīn zhōu cì shǐ níng zhǎng zhēn huān zhōu cì shǐ li yūn shàng kāi fǔ qín xióng yǐ bù qí chū yuè cháng fāng qīn lǜ dà jiàng jūn zhāng xùn sī mǎ li gāng zhōu shī qù běi jìng

这句话大意是:方遣钦 州刺史宁长真、驩州刺史李晕、上开府秦雄以步骑出越常,方亲率大将军张𢙏、司 马李纲舟师趣北境。

dà yè yuán nián zhēng yuè jūn zhì hǎi kǒu

这句话大意是:大业元年正月,军至海口。

lín yì wáng fàn zhì qiǎn bīng shǒu xiǎn fāng jī zǒu zhī

这句话大意是:林邑王梵志遣兵守险,方击走之。

shī cì shé lí jiāng zéi jù nán àn lì zhà fāng shèng chén qí zhì jī jīn gǔ zéi jù ér kuì

这句话大意是:师次阇梨江,贼据南岸立栅,方盛陈旗帜,击金鼓,贼惧而溃。

jì dù jiāng xíng sān shí lǐ zéi chéng jù xiàng sì miàn ér zhì

这句话大意是:既度江,行三十里, 贼乘巨象,四面而至。

fāng yǐ nǔ shè xiàng xiàng zhōng chuāng què rǒu qí zhèn zéi bēn zhà yīn gōng pò zhī

这句话大意是:方以弩射象,象中疮,却蹂其阵,贼奔栅,因攻破之。

yú shì jì qū lì jìn zhì dà yuán jiāng suǒ jī jiē pò

这句话大意是:于是 济区栗,进至大缘江,所击皆破。

jīng mǎ yuán tóng zhù nán xíng bā rì zhì qí guó dū

这句话大意是:经马援铜柱,南行八日,至其国都。

lín yì wáng fàn zhì qì chéng bēn hǎi huò qí miào zhǔ jīn rén wū qí gōng shì kè shí jì gōng ér hái

这句话大意是:林邑王梵志 弃城奔海,获其庙主金人,污其宫室,刻石纪功而还。

shì zú jiǎo zhǒng sǐ zhě shí sì wǔ

这句话大意是:士卒脚肿死者十四五。

fāng zài dào yù huàn zú dì shén shāng xī zhī xià zhào bāo měi zèng shàng zhù guó lú guó gōng

这句话大意是:方在 道遇患卒,帝甚伤惜之,下诏褒美,赠上柱国、卢国公。

zi tōng rén sì

这句话大意是:子通仁嗣。

kāi huáng zhōng yǒu féng yù wáng yáng wǔ tōng chén yǒng guì fáng zhào jù wèi biān jiāng míng xiǎn dāng shí

这句话大意是:开皇中,有冯昱、王、杨武通、陈永贵、房兆,俱为边将,名显当时。

bìng bù zhī hé xǔ rén

这句话大意是:并不知何许人。

yù duō quán lüè yǒu wǔ yì

这句话大意是:昱多权略,有武艺。

wén dì chū wèi chéng xiàng yǐ xíng jūn zǒng guǎn yǔ wáng yì li wēi děng tǎo píng pàn mán bài zhù guó

这句话大意是:文帝初为丞相,以行军总管与王谊、李 威等讨平叛蛮,拜柱国。

kāi huáng chū yòu yǐ xíng jūn zǒng guǎn zhūn yǐ fú pō bèi hú měi zhàn cháng dà kè jié

这句话大意是:开皇初,又以行军总管屯乙弗泊备胡,每战常大克捷。

xiāo tōng shàn xiè měi yǐ xíng jūn zǒng guǎn tún bīng jiāng běi yǐ yù chén wèi chén rén suǒ dàn

这句话大意是: 骁通善谢,每以行军总管屯兵江北以御陈,为陈人所惮。

fá chén zhī yì jí gāo zhì huì fǎn gōng tǎo jiē yǒu shū jì

这句话大意是:伐陈之役,及高智慧反, 攻讨皆有殊绩。

wèi zhù guó bái shuǐ jùn gōng

这句话大意是:位柱国、白水郡公。

wǔ tōng hóng nóng huá yīn rén xìng guǒ liè shàn chí shè

这句话大意是:武通,弘农华阴人,性果烈,善驰射。

shù yǐ xíng jūn zǒng guǎn tǎo xī nán yí yǐ gōng fēng bái shuǐ jùn gōng bài zuǒ wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:数以行军总管讨西南夷,以功封白水郡 公,拜左武卫将军。

shí dǎng xiàng qiāng lǚ wèi biān huàn cháo tíng yǐ qí yǒu wēi míng shǐ zhèn biān lì mín lán èr zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:时党项羌屡为边患,朝廷以其有威名,使镇边,历岷、兰二州 总管。

fù yǔ zhōu fǎ shàng tǎo jiā zhōu pàn liáo fǎ shàng jūn chū bù lì wǔ tōng wèi zéi duàn guī lù

这句话大意是:复与周法尚讨嘉州叛獠,法尚军初不利,武通为贼断归路。

yú shì shù mǎ xuán chē chū zéi bù yì pín zhàn pò zhī

这句话大意是:于是束马悬车, 出贼不意,频战破之。

zéi zhī qí gū jūn wú yuán qīng bù luò ér zhì

这句话大意是:贼知其孤军无援,倾部落而至。

wǔ tōng zhuǎn dòu shù bǎi lǐ wèi zéi suǒ jù sì miàn lù jué

这句话大意是:武通转斗数百里,为贼所拒, 四面路绝。

wǔ tōng qīng jì tiǎo zhàn zhuì mǎ wèi zéi suǒ zhí shā ér dàn zhī

这句话大意是:武通轻骑挑战,坠马,为贼所执,杀而啖之。

yǒng guì lǒng yòu hú rén běn xìng bái yǐ yǒng liè wéi wén dì suǒ qīn ài

这句话大意是:永贵,陇右胡人,本姓白,以勇烈,为文帝所亲爱。

shù yǐ xíng jūn zǒng guǎn lǐng biān měi zhàn bì dān qí xiàn zhèn

这句话大意是:数以行军总管领边,每战 必单骑陷阵。

wèi zhù guó lán lì èr zhōu zǒng guǎn fēng běi chén jùn gōng

这句话大意是:位柱国、兰利二州总管,封北陈郡公。

zhào dài rén běn xìng wū yǐn shì gāng yì yǒu wǔ lüè

这句话大意是:兆,代人,本姓屋引氏,刚毅有武略。

pín wéi xíng jūn zǒng guǎn gōng hú yǐ gōng wèi zhì zhù guó xú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:频为行军总管攻胡,以功位至柱国、徐 州总管。

bìng shǐ shī qí shì

这句话大意是:并史失其事。

dù yàn yún zhōng rén yě

这句话大意是:杜彦,云中人也。

fù qiān gé róng zhī luàn xǐ jiā yú yōu

这句话大意是:父迁,葛荣之乱,徙家于幽。

yàn xìng yǒng jué shàn qí shè

这句话大意是:彦性勇决,善骑射。

shì zhōu yǐ jūn gōng lèi qiān lǒng zhōu cì shǐ cì jué yǒng ān xiàn bó

这句话大意是:仕周,以 军功累迁陇州刺史,赐爵永安县伯。

suí wén dì wèi chéng xiàng cóng wéi xiào kuān jī yù chí jiǒng yǐ gōng jìn wèi shàng kāi fǔ gǎi fēng xiāng wǔ xiàn hòu bài wèi jùn tài shǒu

这句话大意是:隋文帝为丞相,从韦孝宽击尉迟迥,以功进位 上开府,改封襄武县侯,拜魏郡太守。

kāi huáng chū shòu dān zhōu cì shǐ jìn jué wèi gōng

这句话大意是:开皇初,授丹州刺史,进爵为公。

zhēng wèi zuǒ wǔ wèi jiāng jūn

这句话大意是:征为左武 卫将军。

píng chén zhī yì yǐ xíng jūn zǒng guǎn yǔ hán qín xiāng jì ér jìn

这句话大意是:平陈之役,以行军总管与韩擒相继而进。

jí chén píng cì wù wǔ qiān duàn sù liù qiān dàn jìn wèi zhù guó cì zi bǎo ān jué chāng yáng xiàn gōng

这句话大意是:及陈平,赐物五千段,粟六千石, 进位柱国,赐子宝安爵昌阳县公。

gāo zhì huì děng zhī zuò luàn fù yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng yáng sù tǎo píng zhī zhǎn qí qú shuài

这句话大意是:高智慧等之作乱,复以行军总管从杨素讨平之, 斩其渠帅。

zéi li tuó yōng zhòng jù péng shān yàn xí jī pò zhī zhǎn tuó chuán qí shǒu

这句话大意是:贼李陀拥众据彭山,彦袭击破之,斩陀,传其首。

yòu jī xú zhōu yi fēng èr dòng xī píng

这句话大意是:又击徐州、宜封二洞, 悉平。

cì nú bì bǎi yú kǒu

这句话大意是:赐奴婢百余口。

bài hóng zhōu zǒng guǎn yǒu néng míng

这句话大意是:拜洪州总管,有能名。

jí yún zhōu zǒng guǎn hè lóu zi gàn zú shàng dào xī zhě jiǔ zhī yīn wèi shì chén yuē yú lín guó zhī zhòng zhèn ān dé zi gàn zhī bèi hu

这句话大意是:及云州总管贺娄子干卒,上悼惜者久 之,因谓侍臣曰:“榆林国之重镇,安得子干之辈吗?

hòu shù rì shàng yuē mò guò dù yàn

这句话大意是:”后数日,上曰:“莫过杜 彦。

yú shì zhēng bài yún zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:”于是征拜云州总管。

běi yí wèi dàn hú mǎ bù gǎn zhì sāi

这句话大意是:北夷畏惮,胡马不敢至塞。

hòu cháo tíng zhuī lù qián gōng cì zi bǎo qián jué chéng xiàn gōng

这句话大意是:后朝廷追录前功,赐子宝虔 爵承县公。

shí bā nián liáo dōng zhī yì yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng hàn wáng zhì yíng zhōu

这句话大意是:十八年,辽东之役,以行军总管从汉王至营州。

shàng yǐ yàn xiǎo xí jūn lǚ lìng zǒng tǒng wǔ shí yíng shì

这句话大意是:上以彦晓习军旅,令总 统五十营事。

jí hái bài shuò zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:及还,拜朔州总管。

tū jué kòu yún zhōu shàng lìng yáng sù jī zǒu zhī yóu kǒng wèi biān huàn fù bài yàn yún zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:突厥寇云州,上令杨素击走之,犹恐为边患,复 拜彦云州总管。

yǐ jí zhēng hái zú

这句话大意是:以疾征还,卒。

zi bǎo qián dà yè mò zhì wén chéng jùn chéng

这句话大意是:子宝虔,大业末,至文城郡丞。

zhōu yáo zì shì ān hé nán luò yáng rén yě

这句话大意是:周摇,字世安,河南洛阳人也。

qí xiān yǔ wèi tóng yuán chū xìng pǔ nǎi jí jū luò yáng gǎi wéi zhōu shì

这句话大意是:其先与魏同源,初姓普乃,及居洛阳,改为周 氏。

zēng zǔ bá bá zǔ yòu liù gōng jù wèi běi píng wáng

这句话大意是:曾祖拔拔,祖右六肱,俱为北平王。

fù shù yán lì xíng tái pú shè nán jīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:父恕延,历行台仆射、南荆州总管。

yáo shǎo gāng yì yǒu wǔ yì xìng jǐn hòu dòng zūn fǎ dù

这句话大意是:摇少 刚毅,有武艺,性谨厚,动遵法度。

shì wèi wèi kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:仕魏,位开府仪同三司。

zhōu mǐn dì shòu shàn cì xìng chē fēi shì fēng jīn shuǐ jùn gōng

这句话大意是:周闵帝受禅,赐姓车 非氏,封金水郡公。

lì fèng chu èr zhōu cì shǐ lì rén ān zhī

这句话大意是:历凤、楚二州刺史,吏人安之。

cóng píng qí yǐ zhàn gōng chāo shòu zhù guó jìn fēng kuí guó gōng

这句话大意是:从平齐,以战功超授柱国,进 封夔国公。

wèi jǐ bài jìn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:未几,拜晋州总管。

shí suí wén dì wèi dìng zhōu zǒng guǎn wén xiàn huáng hòu zì jīng shī fù zhōu lù jīng yáo suǒ zhǔ lǐ shén báo

这句话大意是:时隋文帝为定州总管,文献皇后自京师赴州,路经 摇所,主礼甚薄。

jì ér bái hòu yuē gōng xiè shén fù yú cái xiàn fǎ bù gǎn zhé fèi

这句话大意是:既而白后曰:“公廨甚富于财,限法不敢辄费。

yòu wáng chén wú de xiào sī

这句话大意是:又王臣无得效私。

qí zhì zhí rú cǐ

这句话大意是:” 其质直如此。

dì yǐ qí fèng fǎ měi jiā zhī

这句话大意是:帝以其奉法,每嘉之。

jí wèi chéng xiàng xǐ fēng jì běi jùn gōng bài yù zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:及为丞相,徙封济北郡公,拜豫州总管。

dì shòu chán fù xìng zhōu shì

这句话大意是:帝受 禅,复姓周氏。

kāi huáng chū tū jué kòu biān yàn jì duō bèi qí huàn qián zǒng guǎn li chóng wèi lǔ suǒ shā shàng sī suǒ yǐ zhèn zhī yuē wú yǐ jiā zhōu yáo

这句话大意是:开皇初,突厥寇边,燕、蓟多被其患,前总管李崇为虏所杀,上思 所以镇之,曰:“无以加周摇。

bài wèi yōu zhōu zǒng guǎn liù zhōu wǔ shí zhèn zhū jūn shì

这句话大意是:”拜为幽州总管、六州五十镇诸军事。

yáo xiū zhàng sāi jǐn chì hòu biān rén ān zhī

这句话大意是:摇修障塞, 谨斥候,边人安之。

xǐ xún xiāng èr zhōu zǒng guǎn jù yǒu néng míng jìn shàng zhù guó

这句话大意是:徙寻、襄二州总管,俱有能名,进上柱国。

yǐ lǎo qǐ hái gǔ shàng láo zhī yuē gōng lì shì sān dài bǎo cí xiá shòu liáng zú shàn yě

这句话大意是:以老乞骸骨,上劳 之曰:“公历仕三代,保兹遐寿,良足善也。

cì zuò rù

这句话大意是:”赐坐褥。

guī dì zhōng yú jiā shì yuē gōng

这句话大意是:归第,终于家,谥曰恭。

dú gū jiè zì xiū zé bù zhī hé xǔ rén yě běn xìng lǐ shì

这句话大意是:独孤楷,字修则,不知何许人也,本姓李氏。

fù zhūn cóng qí shén wǔ dì yǔ zhōu shī zhàn yú shā yuàn qí shī bài jì yīn wèi zhù guó dú gū xìn suǒ qín pèi wèi shì wǔ gěi shǐ xìn jiā jiàn de qīn jìn yīn cì xìng dú gū shì

这句话大意是:父屯,从齐神武帝与周师战于沙 苑,齐师败绩,因为柱国独孤信所禽,配为士伍,给使信家,渐得亲近,因赐姓独 孤氏。

jiè shǎo jǐn hòu biàn nòng mǎ shuò wèi yǔ wén hù zhí dāo

这句话大意是:楷少谨厚,便弄马槊,为宇文护执刀。

shù cóng zhēng fá cì jué guǎng ā xiàn gōng

这句话大意是:数从征伐,赐爵广阿县公。

bài yòu shì xià dài fū

这句话大意是:拜右侍下 大夫。

cóng wéi xiào kuān píng huái nán yǐ gōng cì zi jǐng yún jué xī hé xiàn gōng

这句话大意是:从韦孝宽平淮南,以功赐子景云爵西河县公。

suí wén dì wèi chéng xiàng jìn kāi fǔ lǐng qīn xìn bīng

这句话大意是:隋文帝为丞相,进开府,领亲 信兵。

jí shòu shàn bài yòu jiān mén jiāng jūn

这句话大意是:及受禅,拜右监门将军。

jìn fēng rǔ yáng jùn gōng

现代白话:进封你阳郡公。

rén shòu chū chū wèi yuán zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:仁寿初,出为原州总管。

shí shǔ wáng xiù zhèn yì zhōu shàng zhēng zhī yóu yù wèi fā

这句话大意是:时蜀王秀 镇益州,上征之,犹豫未发。

cháo tíng kǒng xiù shēng biàn bài jiè yì zhōu zǒng guǎn chí chuán dài zhī

这句话大意是:朝廷恐秀生变,拜楷益州总管,驰传代之。

xiù guǒ yǒu yì zhì jiè fěng yù jiǔ zhī nǎi jiù lù

这句话大意是:秀果有异 志,楷讽谕久之,乃就路。

jiè chá xiù yǒu huǐ sè yīn lè bīng wèi bèi

这句话大意是:楷察秀有悔色,因勒兵为备。

xiù zhì xìng lè qù yì zhōu sì shí yú lǐ jiāng fǎn xí jiè mì shǐ chān zhī zhī bù kě fàn ér zhǐ

这句话大意是:秀至兴乐,去益州四十余 里,将反袭楷,密使觇之,知不可犯而止。

jiè zài yì zhōu shén yǒu huì zhèng shǔ zhōng fù lǎo yú jīn chēng zhī

这句话大意是:楷在益州,甚有惠政,蜀中父老于今称 之。

yáng dì jì wèi zhuǎn bīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:炀帝既位,转并州总管。

yù jí sàng míng shàng biǎo qǐ hái gǔ

这句话大意是:遇疾丧明,上表乞骸骨。

dì yuē gōng xiān cháo jiù chén wò yǐ zhèn zhī wú láo gōng qīn bù lǐng yě

这句话大意是:帝曰:“公先朝旧臣,卧以 镇之,无劳躬亲簿领也。

yǐ qí zhǎng zǐ líng yún jiān shěng jùn shì

这句话大意是:”以其长子凌云监省郡事。

qí jiàn zhòng rú cǐ

这句话大意是:其见重如此。

zhuǎn cháng píng tài shǒu

这句话大意是:转长平太守。

zú shì yuē gōng

这句话大意是:卒, 谥曰恭。

zi líng yún píng yún yàn yún jiē zhī míng

这句话大意是:子凌云、平云、彦云,皆知名。

jiè dì shèng xìng gāng liè yǒu dǎn lüè

这句话大意是:楷弟盛,性刚烈,有胆略。

yǐ luò dǐ zhī jiù lèi qiān yòu tún wèi jiāng jūn

这句话大意是:以落邸之旧,累迁右屯卫将军。

yǔ wén huà jí zhī luàn péi qián tōng yǐn bīng zhì chéng xiàng diàn sù wèi zhě jiē shì zhàng zǒu

这句话大意是:宇文化及之乱,裴 虔通引兵至成象殿,宿卫者皆释仗走。

shèng wèi qián tōng yuē hé wù bīng

这句话大意是:盛谓虔通曰:“何物兵?

xíng shì tài yì

这句话大意是:形势太异!

qián tōng yuē shì yǐ rán bù yù jiāng jūn shì

这句话大意是:”虔通 曰:“事已然,不预将军事。

shèng mà yuē lǎo zéi hé wù yǔ

这句话大意是:”盛骂曰:“老贼,何物语!

bù jí bèi jiǎ yǔ zuǒ yòu shí yú rén nì jù zhī wéi luàn bīng suǒ shā

这句话大意是:”不及被甲,与左右十 余人逆拒之,为乱兵所杀。

yuè wáng tōng chēng zhì zèng guāng lù dài fu jì guó gōng shì yuē wǔ jié

这句话大意是:越王侗称制,赠光禄大夫、纪国公,谥曰武节。

qǐ fú huì zì lìng hé mǎ yì xiān bēi rén yě

这句话大意是:乞伏慧,字令和,马邑鲜卑人也。

zǔ zhōu wèi yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:祖周,魏银青光禄大夫;。

fù zuǎn jīn zǐ guāng lù dà fu

这句话大意是:父纂,金紫光禄大 夫。

bìng wèi dì yī lǐng rén qiú zhǎng

这句话大意是:并为第一领人酋长。

huì shǎo kāng kǎi yǒu dà jié biàn gōng mǎ hǎo yīng quǎn

这句话大意是:慧少慷慨,有大节,便弓马,好鹰犬。

qí wén xiāng shí wéi xíng tái zuǒ chéng lèi qiān tài pú qīng zì yǒng níng xiàn gōng fēng yí rén jùn wáng

这句话大意是:齐文襄时,为行台 左丞,累迁太仆卿,自永宁县公封宜人郡王。

qí xiōng guì hé yòu yǐ jūn gōng wèi wáng

这句话大意是:其兄贵和,又以军功为王。

yī mén èr wáng chēng wéi guì xiǎn

这句话大意是:一门二王, 称为贵显。

zhōu wǔ píng qí shòu shǐ chí jié kāi fǔ yí tóng dà jiàng jūn bài cì fēi yòu lǚ xià dài fū zhuǎn xióng qú zhōng dài fū

这句话大意是:周武平齐,授使持节、开府仪同大将军,拜佽飞右旅下大夫,转熊渠中 大夫。

cóng wéi xiào kuān jī yù chí dūn yú wǔ zhì yǐ gōng shòu dà jiàng jūn

这句话大意是:从韦孝宽击尉迟惇于武陟,以功授大将军。

jí pò yù chí jiǒng jìn wèi zhù guó cì jué xi hé jùn gōng

这句话大意是:及破尉迟迥,进位柱国,赐爵西 河郡公。

qǐng yǐ guān jué ràng xiōng cháo tíng bù xǔ lùn zhě yì zhī

这句话大意是:请以官爵让兄,朝廷不许,论者义之。

suí wén dì shòu shàn bài cáo zhōu cì shǐ

这句话大意是:隋文帝受禅,拜曹州刺史。

cáo tǔ jiù sú rén duō jiān yǐn hù kǒu bù zhàng héng bù yǐ shí

这句话大意是:曹土旧 俗,人多奸隐,户口簿帐,恒不以实。

huì xià chē àn chá de hù shù wàn

这句话大意是:慧下车按察,得户数万。

qiān liáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:迁凉州总管。

xiān shì tū jué lǚ wèi kòu chāo huì yán jǐng fēng suì yuǎn wèi chì hòu lǔ jìng bù rù jìng

这句话大意是:先是, 突厥屡为寇抄,慧严警烽燧,远为斥候,虏竟不入境。

hòu wèi jīng zhōu zǒng guǎn yòu lǐng tán guì èr zhōu zǒng guǎn sān shí yī zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:后为荆州总管,又领潭桂二 州总管、三十一州诸军事。

qí sú qīng piāo huì gōng xíng pǔ sù yǐ jiáo zhī fēng huà dà qià

这句话大意是:其俗轻剽,慧躬行朴素以矫之,风化大洽。

céng jiàn rén yǐ xún bǔ yú zhě chū juàn mǎi ér fàng zhī qí rén xīn rú cǐ

这句话大意是:曾见人以珣 捕鱼者,出绢买而放之,其仁心如此。

bǎi xìng měi zhī hào qí chù yuē xī hé gōng xún

这句话大意是:百姓美之,号其处曰西河公珣。

yáng dì jí wèi wèi tiān shuǐ tài shǒu

这句话大意是:炀帝即位, 为天水太守。

dà yè wǔ nián zhēng tǔ yù hún

这句话大意是:大业五年,征吐谷浑。

jùn bīn xi jìng rén kǔ láo yì yòu yù dì xi xún zuò yù dào bù zhěng xiàn shí shū báo dì dà nù mìng zuǒ yòu zhǎn zhī

这句话大意是:郡滨西境,人苦劳役,又遇帝西巡,坐御道不 整,献食疏薄,帝大怒,命左右斩之。

jiàn qí wú fā nǎi shì zhī

这句话大意是:见其无发,乃释之。

chú míng zú yú jiā

这句话大意是:除名,卒于家。

zhāng wēi bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:张威,不知何许人也。

fù chēn wèi hóng nóng tài shǒu

这句话大意是:父琛,魏弘农太守。

wēi shǎo tì tǎng yǒu dà zhì shàn qí shè lǚ lì guò rén

这句话大意是:威少倜傥,有大志,善骑射,膂力 过人。

shì zhōu yǐ jūn gōng wèi zhù guó jīng zhào yǐn fēng cháng shòu xiàn gōng

这句话大意是:仕周,以军功位柱国、京兆尹,封长寿县公。

wáng qiān zuò luàn suí wén dì yǐ wēi wéi xíng jūn zǒng guǎn cóng liáng ruì jī zhī

这句话大意是:王谦作乱,隋文帝以威为行军 总管,从梁睿击之。

jūn cì tōng gǔ qiān shǒu jiāng li sān wáng jù shǒu

这句话大意是:军次通谷,谦守将李三王拒守。

ruì yǐ wēi wèi xiān fēng

这句话大意是:睿以威为先锋。

sān wáng bì lěi bù zhàn wēi lìng rén jī nù zhī sān wáng guǒ chū zhèn

这句话大意是:三王闭垒不战, 威令人激怒之,三王果出阵。

wēi lìng zhuàng shì fèn jī sān wáng jūn kuì

这句话大意是:威令壮士奋击,三王军溃。

dà bīng jì jìn zhì kāi yuǎn qiān jiāng zhào yǎn zhòng shí wàn lián yíng sān shí lǐ

这句话大意是:大兵继进至开远,谦将赵 俨众十万,连营三十里。

wēi záo shān tōng dào gōng qí bèi yǎn bài zǒu zhuī zhì chéng dū

这句话大意是:威凿山通道,攻其背,俨败走,追至成都。

jí qiān píng jìn wèi shàng zhù guó lú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:及谦平,进位 上柱国、泸州总管。

suí wén dì shòu shàn bài yōu luò èr zhōu zǒng guǎn gǎi fēng jìn xī jùn gōng

这句话大意是:隋文帝受禅,拜幽、洛二州总管,改封晋熙郡公。

xún bài hé běi dào tái pú shè hòu dū jìn wáng jūn fǔ shì

这句话大意是:寻拜河北道 台仆射,后督晋王军府事。

qiān qīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:迁青州总管。

zài qīng zhōu pō shì chǎn yè qiǎn jiā nú yú rén jiān zhōu lú fú gēn qí nú yuán cǐ qīn rǎo bǎi xìng

这句话大意是:在青州颇事产业,遣家奴于人间鬻芦菔根, 其奴缘此侵扰百姓。

shàng shēn jiā qiǎn zé zuò fèi yú jiā

这句话大意是:上深加谴责,坐废于家。

hòu cóng shàng cí tài shān dào luò yáng shàng zé ràng zhī yīn wèn wēi suǒ zhí hù ān zài

这句话大意是:后从上祠太山,到洛阳,上责让之, 因问威所执笏安在。

wēi dùn shǒu yuē chén fù zuì wú yán fù zhí jǐn cáng yú jiā

这句话大意是:威顿首曰:“臣负罪,无颜复执,谨藏于家。

shàng yuē kě chí lái

这句话大意是:”上曰:“可持 来。

wēi míng rì fèng hù yǐ jiàn shàng yuē gōng suī bù zūn fǎ dù gōng xiào shí duō jīn hái gōng hù

这句话大意是:”威明日奉笏以见,上曰:“公虽不遵法度,功效实多,今还公笏。

yú shì fù bài luò zhōu cì shǐ

这句话大意是:”于是复 拜洛州刺史。

hòu gǎi fēng huàn chéng jùn gōng zhuǎn xiāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:后改封皖城郡公,转相州刺史。

这句话大意是:卒。

zi zhí dà yè zhōng wèi zhì wǔ bēn láng jiàng

这句话大意是:子植,大业中,位至武贲郎将。

hé hóng rǔ nán rén yě

现代白话:和洪,你南人也。

yǒng liè guò rén

这句话大意是:勇烈过人。

shì zhōu yǐ jūn gōng wèi chē qí dà jiàng jūn yí tóng sān sī

这句话大意是:仕周,以军功位车骑大将军、仪同三司。

shí lóng zhōu mán rèn gōng xīn li guó lì děng jù zhòng wéi luàn cì shǐ dú gū shàn bù néng yù

这句话大意是:时龙州 蛮任公忻、李国立等,聚众为乱,刺史独孤善不能御。

cháo yì yǐ hóng yǒu wǔ lüè dài shàn wèi cì shǐ

这句话大意是:朝议以洪有武略,代善为刺 史。

yuè yú zhǎn gōng xīn guó lì děng jiē píng zhī

这句话大意是:月余,斩公忻、国立等,皆平之。

hòu cóng wǔ dì píng qí wèi shàng yí tóng cì jué běi píng hóu bài zuǒ xūn cáo xià dài fū

这句话大意是:后从武帝平齐,位上仪同,赐爵北平侯,拜 左勋曹下大夫。

zhù guó wáng guǐ zhī qín wú míng chè yě hóng yǒu gōng yān jiā wèi kāi fǔ qiān zhé chōng zhōng dài fū

现代白话:柱国王轨之禽吴明彻也,洪有功呢,加位开府,迁折冲中大夫。

wèi chí jiǒng zuò luàn hóng yǐ xíng jūn zǒng guǎn cóng wéi xiào kuān jī zhī yǐ gōng fēng guǎng wǔ jùn gōng

这句话大意是:尉 迟迥作乱,洪以行军总管从韦孝宽击之,以功封广武郡公。

shí dōng xià chū píng wù qíng shàng gěng suí wén dì yǐ hóng yǒu wēi míng lìng lǐng jì zhōu shì shén dé rén hé

这句话大意是:时东夏初平,物情尚梗, 隋文帝以洪有威名,令领冀州事,甚得人和。

hòu bài sì zhōu cì shǐ

这句话大意是:后拜泗州刺史。

shǔ tū jué kòu biān zhào hóng wèi běi dào xíng jūn zǒng guǎn jī zǒu zhī zhuī lǔ zhì qì ér hái

这句话大意是:属突厥寇边,诏洪为 北道行军总管,击走之,追虏至碛而还。

hòu qiān xú zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:后迁徐州总管。

这句话大意是:卒。

yīn shòu zì luō yún wǔ wēi rén yě

这句话大意是:阴寿字罗云,武威人也。

fù sōng zhōu xià zhōu cì shǐ

这句话大意是:父嵩,周夏州刺史。

shòu shǎo guǒ liè yǒu wǔ gàn xìng jǐn hòu

这句话大意是:寿少果烈,有武干,性谨厚。

cóng zhōu wǔ dì píng qí wèi kāi fǔ

这句话大意是:从 周武帝平齐,位开府。

suí wén dì wèi chéng xiàng yǐn wèi yuàn

这句话大意是:隋文帝为丞相,引为掾。

yù chí jiǒng luàn wén dì yǐ wéi xiào kuān wèi yuán shuài jī zhī mìng shòu jiān jūn

这句话大意是:尉迟迥乱,文帝以韦孝宽为元帅击 之,命寿监军。

shí xiào kuān yǒu jí bù néng qīn zǒng róng shì měi wò zhàng zhōng qiǎn fù rén chuán jiào mìng sān jūn gāng jì jiē qǔ jué yú shòu

这句话大意是:时孝宽有疾,不能亲总戎事,每卧帐中,遣妇人传教命,三军纲纪, 皆取决于寿。

yǐ gōng jìn wèi shàng zhù guó

这句话大意是:以功进位上柱国。

xún bài yōu zhōu zǒng guǎn fēng zhào jùn gōng

这句话大意是:寻拜幽州总管,封赵郡公。

xiān shì qí zhī shū shǔ gāo bǎo níng zhōu wǔ dì bài wèi yíng zhōu cì shǐ xìng jié xiá de huá yí xīn

这句话大意是:先是,齐之疏属高宝宁, 周武帝拜为营州刺史,性桀黠,得华夷心。

jí wén dì wèi chéng xiàng suì lián qì dān mò hé jǔ bīng fǎn

这句话大意是:及文帝为丞相,遂连契丹、靺鞨举兵反。

dì yǐ zhōng yuán duō gù wèi huáng jìn tǎo yù zhī bù xià

这句话大意是:帝以中原多故,未遑进讨,谕之不下。

kāi huáng chū yòu yǐn tū jué gōng wéi běi píng

这句话大意是:开皇初,又引突厥攻围北平。

zhì shì lìng shòu tǎo zhī

这句话大意是:至是,令寿讨 之。

bǎo níng qì chéng bēn yú qì běi huáng lóng zhū xiàn xī píng

这句话大意是:宝宁弃城奔于碛北,黄龙诸县悉平。

shòu bān shī liú kāi fǔ chéng dào áng zhèn zhī

这句话大意是:寿班师,留开府成道昂镇之。

shòu huàn bǎo níng gōng dào áng nǎi zhòng gòu huò zhī běi biān suì ān

这句话大意是:寿患宝宁攻 道昂,乃重购获之,北边遂安。

zú guān zèng sī kōng

这句话大意是:卒官,赠司空。

zi shì shī shǎo yǒu jié gài xìng zhōng hòu duō wǔ yì

这句话大意是:子世师,少有节概,性忠厚,多武艺。

yǐ gōng chén zi bài yí tóng

这句话大意是:以功臣子拜仪同。

yáng dì sì wèi bài zhāng yè tài shǒu shēn wéi róng dí suǒ dàn

这句话大意是:炀帝嗣位,拜张掖太 守,深为戎狄所惮。

hòu bài lóu fán tài shǒu qiān zuǒ yì wèi jiāng jūn

这句话大意是:后拜楼烦太守,迁左翊卫将军。

yǔ dài wáng liú shǒu jīng shī

这句话大意是:与代王留守京师。

jí yì jūn zhì shì shī zì yǐ shì hé duò ēn suì jù shǒu bù xià

这句话大意是:及义军至, 世师自以世荷隋恩,遂拒守不下。

jí chéng píng yǔ jīng zhào jùn chéng gǔ yí děng jiàn zhū

这句话大意是:及城平,与京兆郡丞骨仪等见诛。

gǔ yí tiān zhú hú rén

这句话大意是:骨仪,天竺胡人。

xìng gāng gěng yǒu bù kě duó zhī zhì kāi huáng chū wèi yù shǐ chǔ fǎ píng dāng bù wéi shì lì suǒ huí

这句话大意是:性刚鲠,有不可夺之志,开皇初,为御史,处法平当,不为 势利所回。

yáng dì sì wèi qiān shàng shū zuǒ sī láng

这句话大意是:炀帝嗣位,迁尚书左司郎。

yú shí cháo zhèng jiàn luàn huò huì gōng xíng fán dāng shū yào zhī zhí wú wèn guì jiàn bìng jiā lěi jīn bǎo

这句话大意是:于时朝政渐乱,货贿公行,凡当枢要之职, 无问贵贱,并家累金宝。

tiān xià shì dài fū mò bù biàn jié ér yí lì zhì shǒu cháng jiè rán dú lì

这句话大意是:天下士大夫莫不变节,而仪励志守常,介然独立。

dì jiā qí qīng kǔ bài jīng zhào jùn chéng gōng fāng mí zhe

这句话大意是:帝嘉其 清苦,拜京兆郡丞,公方弥著。

shí xíng bù shàng shū wèi xuán jiān lǐng jīng zhào nèi shǐ pō xíng guǐ dào zhé wèi yí suǒ zhí zhèng

这句话大意是:时刑部尚书卫玄兼领京兆内史,颇行诡道,辄为仪 所执正。

xuán suī bù biàn zhī bù néng shāng

这句话大意是:玄虽不便之,不能伤。

jí yì bīng zhì xuán kǒng huò jí cí lǎo bìng

这句话大意是:及义兵至,玄恐祸及,辞老病。

yí yǔ shì shī tóng xīn xié qì fù zǐ bìng zhū qí hòu jué

这句话大意是:仪与世师同心协契, 父子并诛,其后绝。

shì shī yǒu zi hóng zhì děng gè yǐ nián yòu huò quán

这句话大意是:世师有子弘智等,各以年幼获全。

yáng yì chén dài rén yě běn xìng yù chí shì

这句话大意是:杨义臣,代人也,本姓尉迟氏。

fù chóng shì zhōu wèi yí tóng dà jiàng jūn yǐ bīng zhèn héng shān

这句话大意是:父崇,仕周,为仪同大将军,以兵镇恒山。

shí suí wén dì wèi dìng zhōu zǒng guǎn chóng zhī dì xiàng mào fēi cháng měi zì jié nà dì shén qīn dài zhī

这句话大意是:时 隋文帝为定州总管,崇知帝相貌非常,每自结纳,帝甚亲待之。

jí wèi chéng xiàng yù chí jiǒng luàn chóng yǐ zōng zú gù zì qiú qiǎn shǐ qǐng zuì

这句话大意是:及为丞相,尉迟迥 乱,崇以宗族故,自囚,遣使请罪。

dì xià shū wèi yù zhī jí lìng chí yì rù cháo héng zhì zuǒ yòu

这句话大意是:帝下书慰谕之,即令驰驿入朝,恒置左右。

kāi huáng chū fēng qín xìng gōng

这句话大意是:开 皇初,封秦兴公。

suì yú cóng xíng jūn zǒng guǎn dá xī zhǎng rú jī tū jué yú zhōu pán lì zhàn ér sǐ

这句话大意是:岁余,从行军总管达奚长儒击突厥于周槃,力战而死。

zèng dà jiàng jūn yù zhōu cì shǐ yǐ yì chén xí chóng guān jué

这句话大意是:赠大将军、 豫州刺史,以义臣袭崇官爵。

shí yì chén shàng yòu yǎng yú gōng zhōng wèi ruò guàn fèng zhào sù wèi rú qiān niú zhě shù nián shǎng cì shén hòu

这句话大意是:时义臣尚幼,养于宫中,未弱冠,奉诏宿卫如千牛者 数年,赏赐甚厚。

shàng cháng yán jí ēn jiù gù yì chén jiē tàn jiǔ zhī yīn xià zhào cì yì chén xìng yáng shì biān zhī shǔ jí wèi huáng cóng sūn

这句话大意是:上尝言及恩旧,顾义臣嗟叹久之,因下诏赐义臣姓杨氏,编之属 籍,为皇从孙。

wèi jǐ bài shǎn zhōu cì shǐ

这句话大意是:未几,拜陕州刺史。

yì chén xìng jǐn hòu néng qí shè yǒu jiàng lǐng cái

这句话大意是:义臣性谨厚,能骑射,有将领才。

hòu tū jué dá tóu kè hán fàn sāi yǐ xíng jūn zǒng guǎn chū bái dào dà pò zhī

这句话大意是:后突厥达头 可汗犯塞,以行军总管出白道,大破之。

míng nián tū jué yòu kòu biān yì chén jī zhī zhuī zhì dà jīn shān yǔ lǔ yù

这句话大意是:明年,突厥又寇边,义臣击之,追至大斤 山,与虏遇。

shí tài píng gōng shǐ wàn suì yì zhì yǔ yì chén hé jī dà pò zhī

这句话大意是:时太平公史万岁亦至,与义臣合击大破之。

wàn suì wèi yáng sù suǒ xiàn yì chén gōng jìng bù lù

这句话大意是:万岁为杨素所陷,义臣功 竟不录。

yáng dì sì wèi hàn wáng liàng fǎn shí dài zhōu zǒng guǎn li jǐng bèi liàng jiāng qiáo zhōng kuí suǒ wéi yì chén shí wéi shuò zhōu zǒng guǎn fèng zhào jiù zhī

这句话大意是:炀帝嗣位,汉王谅反,时代州总管李景被谅将乔钟葵所围,义臣时为朔州总管, 奉诏救之。

zhōng kuí jiàn yì chén bīng shǎo xī zhòng jù zhī

这句话大意是:钟葵见义臣兵少,悉众拒之。

shí zhōng kuí yà jiāng wáng bá xiāo yǒng shàn yòng shuò shè zhě bù néng zhōng měi yǐ shù qí xiàn zhèn

这句话大意是:时钟葵亚将王拔骁勇,善用槊,射者不能 中,每以数骑陷阵。

yì chén huàn zhī mù néng dāng bá zhě

这句话大意是:义臣患之,募能当拔者。

yǒu chē qí jiāng jūn yáng sī ēn qǐng dāng zhī

这句话大意是:有车骑将军杨思恩请当之。

yì chén jiàn sī ēn qì mào xióng yǒng gù zhī yuē zhuàng shì yě

这句话大意是:义臣见思 恩气貌雄勇,顾之曰:“壮士也!

cì yǐ wēi jiǔ

这句话大意是:”赐以危酒。

sī ēn wàng jiàn bá lì yú zhèn hòu tóu shāng yú de cè mǎ fù zhī

这句话大意是:思恩望见拔立于阵后,投觞于地, 策马赴之。

zài wǎng bù kè suǒ cóng qí shì tuì sī ēn wèi bá suǒ shā

这句话大意是:再往不克,所从骑士退,思恩为拔所杀。

bá suì chéng zhī yì chén jūn běi zhě shí yú lǐ

这句话大意是:拔遂乘之,义臣军北者十余里。

yú shì gòu de sī ēn shī yì chén kū zhī shén tòng sān jūn mò bù xià qì suǒ cóng qí shì jiē yāo zhǎn

这句话大意是:于是购得思恩尸,义臣哭之甚恸,三军莫不下泣,所从骑士皆腰斩。

yì chén zì yǐ bīng shǎo xī qǔ jūn zhōng niú lǘ de shù qiān tóu fù lìng shù bǎi rén rén chí yī gǔ qián qū zhī jiàn gǔ jiān chū qí bù yì

这句话大意是:义臣自以兵少, 悉取军中牛驴,得数千头,复令数百人,人持一鼓,潜驱之磵谷间,出其不意。

yì chén bū hòu fù yǔ zhōng kuí zhàn bīng chū hé mìng qū niú lǘ zhě jí jìn

这句话大意是:义 臣晡后复与钟葵战,兵初合,命驱牛驴者疾进。

yī shí míng gǔ āi chén zhāng tiān zhōng kuí jūn bù zhī suǒ yǐ yǐ wéi fú bīng fā yīn dà kuì cóng jī pò zhī

这句话大意是:一时鸣鼓,埃尘张天,钟葵军不知 所以,以为伏兵发,因大溃,从击破之。

yǐ gōng jìn wèi shàng dà jiàng jūn

这句话大意是:以功进位上大将军。

lèi qiān tài pú qīng

这句话大意是:累迁太仆卿。

cóng zhēng tǔ yù hún lìng yì chén zhūn pí pá xiá lián yíng bā shí lǐ nán jiē yuán shòu běi lián duàn wén zhèn hé wéi tǔ yù hún zhǔ yú fù yuán chuān

这句话大意是:从征吐 谷浑,令义臣屯琵琶峡,连营八十里,南接元寿,北连段文振,合围吐谷浑主于覆 袁川。

fù cóng zhēng liáo dōng yǐ jūn jiāng zhǐ sù shèn dào

这句话大意是:复从征辽东,以军将指肃慎道。

zhì yā lǜ shuǐ yǔ yǐ zhī wén dé zhàn měi wèi xiān fēng yī rì qī jié

这句话大意是:至鸭绿水,与乙支文德战,每为先锋,一日 七捷。

hòu yǔ zhū jūn jù bài jìng zuò miǎn

这句话大意是:后与诸军俱败,竟坐免。

é ér fù wèi

这句话大意是:俄而复位。

míng nián yǐ wéi jūn fù

这句话大意是:明年,以为军副。

yǔ dà jiàng jūn yǔ wén shù qù píng rǎng

这句话大意是:与大将军宇文述趣平 壤。

zhì yā lǜ shuǐ huì yáng xuán gǎn zuò luàn bān shī jiǎn jiào zhào jùn tài shǒu

这句话大意是:至鸭绿水,会杨玄感作乱班师,检校赵郡太守。

yāo zéi xiàng hǎi gōng zuò luàn kòu fú fēng ān dìng jiān yì chén fèng zhào jī píng zhī

这句话大意是:妖贼向海公作乱,寇扶风、安 定间,义臣奉诏击平之。

xún cóng dì fù zhēng liáo dōng jìn wèi zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:寻从帝复征辽东,进位左光禄大夫。

shí bó hǎi gāo shì dá qīng hé zhāng jīn chēng bìng xiāng jù wèi dào gōng xiàn jùn xiàn

这句话大意是:时勃海高士达、清河 张金称并相聚为盗,攻陷郡县。

dì qiǎn jiàng jūn duàn dá tǎo zhī bù néng kè zhào yì chén lǜ liáo dōng hái bīng jī zhī dà pò shì dá zhǎn jīn chēng

这句话大意是:帝遣将军段达讨之,不能克,诏义臣率辽东还兵击 之,大破士达,斩金称。

yòu shōu xiáng zéi rù dòu zi tǎo zéi gé qiān qín zhī yǐ zhuàng wén zòu

这句话大意是:又收降贼,入豆子,讨贼格谦禽之,以状闻奏。

dì è qí wēi míng jù zhuī rù cháo zéi yóu shì fù shèng

这句话大意是:帝恶其威 名,遽追入朝,贼由是复盛。

yì chén yǐ gōng jìn wèi guāng lù dài fu xún bài lǐ bù shàng shū

这句话大意是:义臣以功进位光禄大夫,寻拜礼部尚书。

zú yú guān

这句话大意是:卒于官。

lùn yuē xī hán xìn qiān gāi xià zhī qī zé xiàng wáng bù miè

这句话大意是:论曰:昔韩信愆垓下之期,则项王不灭;。

yīng bù wú huái nán zhī jǔ zé hàn dào wèi lóng

这句话大意是:英布无淮南之举,则汉道未隆。

yǐ èr zi zhī xūn yōng xián fèn yuàn ér zū lù kuàng nǎi wú gǔ rén zhī shū jì ér huái bèi nì zhī xīn zhě hu

这句话大意是:以二 子之勋庸,咸愤怨而菹戮,况乃无古人之殊绩,而怀悖逆之心者乎!

liáng shì yàn zāo yún léi zhī huì yǐ yǒng lüè chéng míng suì tān tiān zhī gōng yǐ wéi jǐ lì

这句话大意是:梁士彦遭云雷 之会,以勇略成名,遂贪天之功以为己力。

zhí zhě juàn yǐ shī zhě wèi yàn jiāng shēng lì jiē qiú chěng qí yù

现代白话:执者倦了,施者未厌,将生厉阶,求逞 其欲。

jí cí diān zhuì zì qǔ zhī yě

这句话大意是:及兹颠坠,自取之也。

yuán xié yú qìng zé yuán zhòu huò qì kuò jiān wēi huò chóu móu ēn jiù jiāng ān jiāng lè jiàn jiàn yí wàng nèi huái yàng yàng jīn fá bù yǐ

这句话大意是:元谐、虞庆则、元胄,或契阔艰危,或绸缪恩旧,将 安将乐,渐见遗忘,内怀怏怏,矜伐不已。

suī shí zhǔ zhī kè bó yì yán yǔ yǐ sù huò hu

这句话大意是:虽时主之刻薄,亦言语以速祸乎!

rán duò wén zuǒ mìng yuán gōng xiǎn yǒu zhōng qí tiān mìng pèi xiǎng qīng miào jì ěr wú wén

现代白话:然隋 文佐命元功,鲜有终其天命,配享清庙,寂你无闻。

sī gài cǎo chuàng dì tú shì chū quán dào běn yì tóng xīn gù jiǔ ér yù báo

这句话大意是:斯盖草创帝图,事出权道,本 异同心,故久而愈薄。

qí qiān niú qī tián suī zé yǒu zuì duó zhī fēi dào néng wú yuàn hu

这句话大意是:其牵牛蹊田,虽则有罪,夺之非道,能无怨吗?

jiē shēn wén qiǎo dǐ zhì zhī xíng pì dì shěn cāi zhī xīn gù yǐ shèn yǐ

现代白话:皆深文巧诋, 致之刑辟,帝沈猜之心,固已甚了。

qiú qí yú qìng bù yì nán zāi

现代白话:求其余庆,不亦难啊!

zhǎng rú yǐ bù zú èr qiān kàng shí wàn zhī zhòng shī jiān shǐ jǐn yǒng qì mí lì zhuàng yǐ zāi

现代白话:长儒以步卒二千,抗十 万之众,师歼矢尽,勇气弥厉,壮了啊!

zi gàn xi shè qīng hǎi běi lín xuán sāi hú yí shè dàn yì yǒu kě chēng

这句话大意是:子干西涉青海,北临玄塞,胡夷慑惮,亦 有可称。

wàn suì shí huái zhì yǒng shàn fǔ shì zú rén jiē lè sǐ shī bù pí láo

这句话大意是:万岁实怀智勇,善抚士卒,人皆乐死,师不疲劳。

běi què xiōng nú nán píng yí liáo bīng fēng suǒ zhǐ wēi jǐng jué yù

这句话大意是:北却匈奴,南平夷獠, 兵锋所指,威警绝域。

lùn gōng zhàng qì fàn wǔ guì chén piān tīng shēng jiān sǐ fēi qí zuì rén jiē tòng xī yǒu lǐ guǎng zhī fēng yān

现代白话:论功仗气,犯忤贵臣,偏听生奸,死非其罪,人皆痛惜,有 李广之风呢。

liú fāng hào lìng wú sī lín jūn yán sù kè jiǎn lín yì suì qīng nán hǎi jiǎo wài bǎi mán wú sī bù fú

这句话大意是:刘方号令无私,临军严肃,克翦林邑,遂清南海,徼外百蛮,无思不 服。

dù yàn dōng xià nán fú lǚ yǒu zhàn gōng zuò zhèn shuò chuí hú chén bù qǐ

这句话大意是:杜彦东夏南服,屡有战功,作镇朔垂,胡尘不起。

zhōu yáo yǐ zhì zhí jiàn zhī dú gū jiè yǐ xù rén liú yù

这句话大意是:周摇以质直见知,独孤楷以 恤人流誉。

shèng dǎo lǚ zhī de kě yǐ zhuī zōng gǔ rén

现代白话:盛蹈履之地,能够追踪古人。

qǐ fú huì néng yǐ guó ràng yì yún měi yǐ

现代白话:乞伏慧能以国让,亦云美了。

ér huì yǐ gòng zhàng bù hòu zhì yú fàng chù jūn fāng chěng yù fá yì shēn zāi

现代白话:而慧以供帐 不厚,至于放黜,君方逞欲,罚亦深啊!

yīn shì shī zāo tiān suǒ fèi shě mìng wú gǎi suī yì xiān jué pō tóng hòu diāo

这句话大意是:阴世师遭天所废,舍命无改,虽异先觉, 颇同后凋。

yì chén shí shǔ rǎo rǎng gōng chéng sān jié ér yǐ gōng jiàn jì de méi yì wèi xìng yě

这句话大意是:义臣时属扰攘,功成三捷,而以功见忌,得没亦为幸也。

✦ You read 列传·卷六十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.