北史 · 李延寿 · Chapter 74 of 100

列传·卷六十二

PinyinModern Translation
Size

liú fǎng liǔ qiú huáng fǔ jī guō yǎn zhāng héng yáng wāng péi yùn yuán chōng li xióng

这句话大意是:刘昉 柳裘 皇甫绩 郭衍 张衡 杨汪 裴蕴 袁充 李雄。

liú fǎng bó líng wàng dū rén yě

这句话大意是:刘昉,博陵望都人也。

fù mèng liáng shì wèi wèi dà sī nóng qīng

这句话大意是:父孟良,仕魏,位大司农卿。

cóng wǔ dì rù guān wèi liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:从武帝入关,为梁州刺史。

fǎng qīng jiǎo yǒu jiān shù

这句话大意是:昉轻狡,有奸数。

zhōu wǔ dì shí yǐ gōng chén zi rù shì huáng tài zǐ

这句话大意是:周武帝时,以功臣子入侍皇太子。

jí xuān dì sì wèi yǐ jì nìng jiàn xiá chū rù gōng yè chǒng guān yī shí

这句话大意是:及宣帝嗣位,以技佞见狎,出 入宫掖,宠冠一时。

wèi xiǎo yù zhèng yǔ yù zhèng zhōng dài fū yán zhī yí bìng jiàn qīn xìn

这句话大意是:位小御正,与御正中大夫颜之仪并见亲信。

jí dì bù yù zhào fǎng jí zhī yí jù rù wò nèi shǔ yǐ hòu shì

这句话大意是:及帝不悆,召昉及 之仪俱入卧内,属以后事。

dì shī yīn bù fù néng yán

这句话大意是:帝失喑,不复能言。

fǎng jiàn jìng dì yòu chōng yòu sù qí suí wén dì

这句话大意是:昉见静帝幼冲,又素奇隋文帝。

shí wén dì yǐ hòu fù gù yǒu zhòng míng yú tiān xià fǎng suì yǔ zhèng yì móu yǐn dì fǔ zhèng

这句话大意是:时 文帝以后父故,有重名于天下,昉遂与郑译谋,引帝辅政。

dì gù ràng bù gǎn dāng fǎng yuē gōng ruò wéi dāng sù wèi zhī

这句话大意是:帝固让,不敢当,昉曰: “公若为,当速为之。

rú bù wéi fǎng zì wèi yě

这句话大意是:如不为,昉自为也。

dì nǎi cóng zhī jí dì wèi chéng xiàng yǐ fǎng wèi sī mǎ

这句话大意是:”帝乃从之,及帝为丞相,以昉为司马。

shí xuān dì dì hàn wáng zàn jū yào chōng měi yǔ dì tóng zhàng ér zuò

这句话大意是:时宣帝弟汉王赞居要冲,每与帝同帐而坐。

fǎng shì měi jì jìn zàn zàn shén yuè zhī

这句话大意是:昉饰美妓进赞,赞甚悦之。

fǎng yīn shuō zàn yuē dài wáng xiān dì zhī dì shí wàng suǒ guī

这句话大意是:昉因说赞曰: “大王,先帝之弟,时望所归。

rú zǐ yòu chōng qǐ kān dà shì

这句话大意是:孺子幼冲,岂堪大事!

jīn xiān dì chū bēng qún qíng shàng rǎo wáng qiě guī dì

这句话大意是:今先帝初崩,群情尚扰,王 且归第。

dài shì níng hòu rù wèi tiān zǐ cǐ wàn quán jì yě

这句话大意是:待事宁后,入为天子,此万全计也。

zàn shí nián wèi ruò guàn xìng shí yōng xià yǐ wéi xìn rán suì cóng zhī

这句话大意是:”赞时年未弱冠,性识庸下,以为信 然,遂从之。

wén dì yǐ fǎng yǒu dìng cè gōng bài shàng dà jiàng jūn fēng huáng guó gōng yǔ pèi guó gōng zhèng yì jiē wèi xīn lǚ

这句话大意是:文帝以昉有定策功,拜上大将军,封黄国公,与沛国公郑译皆为心膂。

qián hòu shǎng cì jù wàn chū rù yǐ jiá shì zì wèi cháo yě qīng zhǔ chēng wéi huáng pèi

这句话大意是:前后赏赐钜万,出入以甲士自卫,朝野倾瞩,称为黄、沛。

shí rén yǔ yuē liú fǎng qiān qián zhèng yì tuī hòu

这句话大意是:时人语曰:“刘昉牵前, 郑译推后。

fǎng zì shì gōng yǒu jiāo sè

这句话大意是:昉自恃功,有骄色。

rán xìng cū shū ruò yú cái lì fù shāng dà jiǎ zhāo xī yíng mén

这句话大意是:然性粗疏,溺于财利,富商大贾朝夕盈门。

yú shí yù chí jiǒng qǐ bīng dì lìng wéi xiào kuān tǎo zhī

这句话大意是:于时尉迟迥起 兵,帝令韦孝宽讨之。

zhì wǔ zhì zhū jiāng bù yī

这句话大意是:至武陟,诸将不一。

dì yù qiǎn fǎng yì yī rén wǎng jiān jūn yīn wèi zhī yuē xū de xīn lǚ yǐ tǒng dà jūn gōng liǎng rén shuí xíng

这句话大意是:帝欲遣昉、译一人往监军,因谓之曰: “须得心膂以统大军,公两人谁行?

fǎng cí wèi cháng wèi jiāng yì yǐ mǔ lǎo wèi qǐng dì bù yì

这句话大意是:”昉辞未尝为将,译以母老为请,帝不怿。

ér gāo jiǒng qǐng xíng suì qiǎn zhī

这句话大意是:而 高颎请行,遂遣之。

yóu shì ēn lǐ jiàn báo

这句话大意是:由是恩礼渐薄。

yòu wáng qiān sī mǎ xiāo nán xiāng jì fǎn wén dì yōu zhī wàng qǐn yǔ shí

这句话大意是:又王谦、司马消难相继反,文帝忧之,忘寝与 食。

fǎng yì yóu zòng jiǔ bù yǐ zhí sī wéi yì xiāng fǔ shì duō suǒ yí luò

这句话大意是:昉逸游纵酒,不以职司为意,相府事多所遗落。

dì shēn xián zhī yǐ gāo jiǒng dài sī mǎ

这句话大意是:帝深衔之,以高颎代司马。

shì hòu yì jiàn shū jì

这句话大意是:是 后益见疏忌。

jí shòu shàn jìn zhù guó gǎi fēng shū guó gōng xián jū wú shì bù fù rèn shǐ

这句话大意是:及受禅,进柱国,改封舒国公,闲居无事,不复任使。

fǎng zì yǐ zuǒ mìng yuán gōng zhōng bèi shū yuǎn shén bù zì ān

这句话大意是:昉自以佐命元 功,中被疏远,甚不自安。

hòu yù jīng shī jī shàng mìng jìn jiǔ

这句话大意是:后遇京师饥,上命禁酒。

fǎng shǐ qiè lìn wū dāng lú gū jiǔ

这句话大意是:昉使妾赁屋,当垆酤酒。

zhì shū shì yù shǐ liáng pí hé zòu zhī yǒu zhào bù wèn

这句话大意是:治书 侍御史梁毗劾奏之,有诏不问。

fǎng yù yù bù dé zhì

这句话大意是:昉郁郁不得志。

shí shàng zhù guó liáng shì yàn yǔ wén xīn jù shī zhí yuàn wàng shí fǎng bìng yǔ zhī jiāo shù xiāng wǎng lái

这句话大意是:时上柱国梁士彦、宇文忻俱失职怨望,时昉并与之交,数相往来。

shì yàn qī yǒu měi sè fǎng yǔ sī tōng shì yàn bù zhī zhī yě qíng hǎo mí xié suì xiāng yǔ móu fǎn xǔ tuī shì yàn wèi dì

这句话大意是:士彦妻有美 色,昉与私通,士彦不之知也,情好弥协,遂相与谋反,许推士彦为帝。

hòu shì xiè dì qióng wèn zhī

这句话大意是:后事泄, 帝穷问之。

fǎng zì zhī bù miǎn mò wú suǒ fēng

这句话大意是:昉自知不免,默无所封。

zhào zhū zhī yuē

这句话大意是:诏诛之曰:。

shàng zhù guó chéng guó gōng liáng shì yàn qǐ guó gōng yǔ wén xīn zhù guó shū guó gōng liú fǎng děng zhèn shòu mìng zhī chū bìng zhǎn qín lì chóu xūn bào xiào róng gāo lù zhòng

这句话大意是:上柱国郕国公梁士彦、杞国公宇文忻、柱国舒国公刘昉等,朕受命之初,并展 勤力,酬勋报效,荣高禄重。

zhāo xī yàn yán bèi zhī zhèn yì

这句话大意是:朝夕宴言,备知朕意。

dàn xīn rú xī hè zhì děng chái láng bù hé cháo ēn hū móu nì luàn

这句话大意是:但心如溪壑,志等豺狼,不荷 朝恩,忽谋逆乱。

shì yàn chēng yǒu xiāng zhě yún qí yīng lù nián guò liù shí bì jù jiǔ wǔ

这句话大意是:士彦称有相者,云其应箓,年过六十,必据九五。

chū píng yù chí jiǒng zàn lín xiāng zhōu yǐ yǒu fǎn xīn zhāng yú dào lù

这句话大意是:初平尉迟迥,暂临相州,已 有反心,彰于道路。

zhèn jí qiǎn rén dài zhī bù shēng qí zuì

这句话大意是:朕即遣人代之,不声其罪。

rù jīng zhī hòu nì yì zhuǎn shēn

这句话大意是:入京之后,逆意转深。

xīn fǎng zhī tú yán xiāng fú zhù

这句话大意是:忻、昉之徒, 言相扶助。

shì yàn xǔ lǜ tóng pú kè qī bù yuǎn yù wū pú zhōu qǐ shì

这句话大意是:士彦许率僮仆,克期不远,欲于蒲州起事。

jí duàn hé qiáo zhuō lí yáng zhī guān sāi hé yáng zhī lù

这句话大意是:即断河桥,捉黎阳之关,塞 河阳之路。

zì wèi yī zhāo fèn fā wú rén dāng zhě qí dì èr zi gāng měi cháng kǔ jiàn dì sān zǐ shū xié gù shēn quàn jiǎng

这句话大意是:自谓一朝奋发,无人当者,其第二子刚,每常苦谏,第三子叔谐,固深 劝奖。

zhèn jì wén zhī yóu kǒng wǎng làn jí shòu jìn bù zhī rèn yù yàn pú zhōu zhī qíng

这句话大意是:朕既闻知,犹恐枉滥,及授晋部之任,欲验蒲州之情。

shì yàn dé yǐ xīn rán yún shì tiān zàn

这句话大意是:士彦得以欣然,云是 天赞。

xīn wǎng dìng yè chéng zì jīn bù yǐ wèi jí rén chén yóu hèn shǎng báo

这句话大意是:忻往定邺城,自矜不已,位极人臣,犹恨赏薄。

zhèn shēn niàn qí gōng bù jì wú lǐ rèn yǐ wǔ hou shòu yǐ lǐng jūn jì zhī zhǎo yá wěi zhī xīn fù

这句话大意是:朕深念其功,不计无礼,任以 武候,授以领军,寄之爪牙,委之心腹。

xīn mì wèi yì jì shù dǎng gōng wéi duō zòu jiāo yǒu rù cān sù wèi

这句话大意是:忻密为异计,树党宫闱,多奏交友,入参 宿卫。

zhèn tuī xīn dài wù yán bì yī xǔ

这句话大意是:朕推心待物,言必依许。

wèi ér fú zhǐ xīn jì jiàn zhāng réng jiě jìn bīng lìng qí gǎi huǐ

这句话大意是:为而弗止,心迹渐彰,仍解禁兵,令其改悔。

ér zhì guī bù chěng yù jié wū huái nǎi yǔ shì yàn qíng yì piān hòu jù yíng zéi nì féng zé jiāo móu

这句话大意是:而志 规不逞,愈结于怀,乃与士彦情意偏厚,俱营贼逆,逢则交谋。

wěi shì yàn hé dōng zì xǔ guān yòu pú jīn shì jiàn jí wàng cóng zhēng tǎo liǎng jūn jié dōng xī zhī lǚ yī jǔ hé lián héng zhī shì rán hòu běi pò jìn yáng hái tú zōng shè

这句话大意是:委士彦河东,自许 关右,蒲津事建,即望从征讨,两军结东西之旅,一举合连横之势,然后北破晋阳, 还图宗社。

fǎng rù zuǒ xiāng fǔ biàn wèi fēi fǎ sān dù shì fā èr dù qí fù zì lùn

这句话大意是:昉入佐相府,便为非法,三度事发,二度其妇自论。

cháng yún xìng shì mǎo jīn dāo míng shì yī wàn rì liú shì yìng wáng wèi wàn rì tiān zǐ

这句话大意是:常云姓是“卯金刀”,名 是“一万日”,刘氏应王,为万日天子。

zhèn xun zhī dǎo zhī wàng qí xiū gǎi

这句话大意是:朕训之导之,望其修改。

kǒu qǐng zì xīn zhì cún rú jiù yì yǔ shì yàn qíng hǎo shēn zhòng nì jié jiān xīn jǐn tàn gān gé

这句话大意是:口请自新,志存 如旧,亦与士彦情好深重,逆节奸心,尽探肝膈。

cháng gòng shì yàn lùn tài bái suǒ fàn wèn dōng jǐng zhī jiān sī qín dì zhī luàn fǎng xuān yuán zhī lǐ yuàn gōng yè zhī zāi

这句话大意是:尝共士彦论太白所犯,问东井之 间,思秦地之乱,访轩辕之里,愿宫掖之灾。

wéi shì pú bǎn shì xìng yù zài guān nèi yìng jiē cán zéi zhī cè qiān duān wàn xù

这句话大意是:唯侍蒲坂事兴,欲在关内应接,残贼 之策,千端万绪。

wéi xīn jí fǎng míng wèi bìng gāo nìng kěn běi miàn qǔ gōng chén yú shì yàn

这句话大意是:惟忻及昉,名位并高,宁肯北面曲躬,臣于士彦?

nǎi shì gè huái bù xùn tú chéng luàn jiē yī de rǎo rǎng zhī jī fāng chěng tūn bìng zhī shì

这句话大意是:乃是各怀不逊,图成乱阶, 一得扰攘之基,方逞吞并之事。

shì yàn xīn fǎng shēn wéi móu shǒu shū xié zàn chéng fù yì yì shí nán róng bìng yǐ chù jǐn

这句话大意是:士彦、忻、昉身为谋首,叔谐赞成父意,议实难容, 并已处尽。

shì yàn xīn fǎng xiōng dì shū zhí tè shù qí mìng

这句话大意是:士彦、忻、昉兄弟叔侄,特恕其命。

lín xíng zhì cháo táng yǔ wén xīn jiàn gāo jiǒng xiàng zhī kòu tóu qiú āi

这句话大意是:临刑,至朝堂,宇文忻见高颎,向之叩头求哀。

fǎng bó rán wèi xīn yuē shì xíng rú cǐ hé kòu tóu zhī yǒu

这句话大意是:昉勃然谓忻曰:“事形如此, 何叩头之有!

yú shì fú zhū jí mò qí jiā

这句话大意是:”于是伏诛,籍没其家。

hòu shù rì dì sù fú lín shè diàn jǐn qǔ sān jiā zī wù zhì wū qián mìng bǎi liáo shè qǔ zhī yǐ wéi jiàn jiè yún

这句话大意是:后数日,帝素服临射殿,尽取三家资物置于 前,命百僚射取之,以为鉴戒云。

liǔ qiú zì mào hé hé dōng jiě rén nán qí sī kōng shì lóng zhī zēng sūn yě

这句话大意是:柳裘,字茂和,河东解人,南齐司空世隆之曾孙也。

zǔ tán liáng shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:祖惔,梁尚书左仆射。

fù míng tài zǐ shè rén yì xīng tài shǒu

这句话大意是:父 明,太子舍人、义兴太守。

qiú shǎo cōng huì ruò guàn yǒu lìng míng

这句话大意是:裘少聪慧,弱冠有令名。

zài liáng lì wèi shàng shū láng fù mǎ dū wèi

这句话大意是:在梁,历位尚书郎、驸马都尉。

liáng yuán dì wèi wèi jūn suǒ bī qiǎn qiú qǐng hé yú wèi

这句话大意是:梁元帝为魏军所逼,遣裘请和于魏。

é ér jiāng líng píng suì rù guān zhōng

这句话大意是:俄而江陵平,遂入关中。

zhōu míng wǔ jiān zì lín zhǐ xué shì lèi qiān tài zǐ shì dú fēng chāng lè xiàn hóu

这句话大意是:周明、武间,自麟趾 学士累迁太子侍读,封昌乐县侯。

xuān dì jí wèi jìn jué wèi gōng zhuǎn yù shì dài fū

这句话大意是:宣帝即位,进爵为公,转御饰大夫。

jí dì bù yù liú shì jìn zhōng yǔ liú fǎng wéi mù huáng fǔ jī tóng móu yǐn suí wén dì yuē shí bù kě shī jīn shì yǐ rán yi zǎo dìng dà jì

这句话大意是:及帝不悆, 留侍禁中,与刘昉、韦暮、皇甫绩同谋引隋文帝,曰:“时不可失,今事已然,宜 早定大计。

tiān yǔ bù qǔ fǎn shòu qí yāng

这句话大意是:天与不取,反受其殃。

dì cóng zhī

这句话大意是:”帝从之。

jìn shàng kāi fǔ nèi shǐ dài fū wěi yǐ jī mì

这句话大意是:进上开府、内史大夫,委以机密。

jí yù chí jiǒng zuò luàn tiān xià sāo dòng bīng zhōu zǒng guǎn li mù pō huái yóu yù dì lìng qiú wǎng yù zhī

这句话大意是:及 尉迟迥作乱,天下骚动,并州总管李穆颇怀犹豫,帝令裘往喻之。

qiú jiàn mù shèng chén lì hài mù suì guī xīn

这句话大意是:裘见穆盛陈利害, 穆遂归心。

yǐ fèng shǐ gōng cì cǎi sān bǎi pǐ jīn jiǔ huán dài yī yāo

这句话大意是:以奉使功,赐彩三百匹,金九环带一腰。

shí sī mǎ xiāo nán bēn chén dì jí lìng qiú suí biàn ān jí huái nán cì mǎ jí zá wù

这句话大意是:时司马消难奔陈,帝即令裘随 便安集淮南,赐马及杂物。

kāi huáng yuán nián jìn wèi dà jiàng jūn bài xǔ zhōu cì shǐ

这句话大意是:开皇元年,进位大将军,拜许州刺史。

zài guān qīng jiǎn rén huái zhī zhuǎn cáo zhōu cì shǐ

这句话大意是:在官清简,人怀 之,转曹州刺史。

hòu dì sī qiú dìng cè gōng yù jiā róng zhì jiāng zhēng zhī gù cháo chén yuē cáo zhōu cì shǐ hé dāng rù cháo

这句话大意是:后帝思裘定策功,欲加荣秩,将征之,顾朝臣曰:“曹州刺史何 当入朝”?

huò yuē jí jīn dōng yě

这句话大意是:或曰:“即今冬也。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

qiú xún zú dì shāng xī zhě jiǔ zhī shì yuē ān

这句话大意是:裘寻卒,帝伤惜者久之,谥曰安。

zǐ huì yīn sì

这句话大意是:子惠音 嗣。

huáng fǔ jī zì gōng míng ān dìng cháo nà rén yě

这句话大意是:皇甫绩,字功明,安定朝那人也。

zǔ mù wèi lǒng dōng tài shǒu

这句话大意是:祖穆,魏陇东太守。

fù dào zhōu hú zhōu cì shǐ yōng zhōu dū dū

这句话大意是:父道,周湖州刺史、雍 州都督。

jī sān suì ér gū wèi wài zǔ wéi xiào kuān suǒ jū yǎng

这句话大意是:绩三岁而孤,为外祖韦孝宽所鞠养。

xiào kuān yǐ zhū zǐ duò yè dū yǐ yán xùn mǐn jī gū yòu tè shě zhī

这句话大意是:孝宽以诸子堕业,督以严训,愍绩孤 幼,特舍之。

jī tàn yuē wǒ wú tíng xùn yǎng yú wài shì bù néng kè gōng lì yǐ hé yǐ chéng lì

现代白话:绩叹曰:“我无庭训,养于外氏,不能克躬励已,凭什么成立!

shēn zì gǎn jī mìng zuǒ yòu zì zhàng sān shí

这句话大意是:”深自 感激,命左右自杖三十。

xiào kuān wén ér duì zhī liú tì

这句话大意是:孝宽闻而对之流涕。

yú shì zhuān jīng hào xué lüè shè jīng shǐ

这句话大意是:于是专精好学,略涉经史。

zhōu wǔ dì wèi lǔ gōng shí yǐn wèi shì dú

这句话大意是:周武帝为 鲁公时,引为侍读。

jiàn dé chū zhuǎn gōng yǐn zhōng shì

这句话大意是:建德初,转宫尹中士。

wǔ dì cháng bì shǔ yún yáng gōng shí xuān dì wèi tài zǐ jiān guó

这句话大意是:武帝尝避暑云阳宫,时宣帝为太子监国。

wèi là wáng zuò luàn chéng mén yǐ bì bǎi liáo duō yǒu dùn zhě

这句话大意是:卫剌王作乱,城门已闭,百僚多有遁者。

jī wén nán fù zhī yú xuán wǔ mén yù huáng tài zǐ xià lóu zhí jī shǒu bēi xǐ jiāo jí

这句话大意是:绩闻难赴之,于玄武门遇皇太子,下楼执 绩手,悲喜交集。

dì wén ér shàn zhī qiān xiǎo gōng yǐn

这句话大意是:帝闻而善之,迁小宫尹。

xuān zhèng chū lù qián hòu gōng fēng yì yáng xiàn nán lèi zhuǎn yù zhèng xià shì

这句话大意是:宣政初,录前后功,封义阳县男,累转 御正下士。

xuān dì bēng suí wén dì zǒng jǐ jī yǒu lì yān

现代白话:宣帝崩,隋文帝总己,绩有力呢。

jiā shàng kāi fǔ zhuǎn nèi shǐ zhōng dài fū jìn fēng jùn gōng

这句话大意是:加上开府,转内史中大夫,进封郡公。

bài dà jiàng jūn

这句话大意是:拜大将军。

kāi huáng yuán nián chū wèi yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:开皇元年,出为豫州刺史。

xún bài dōu guān shàng shū

这句话大意是:寻拜都官尚书。

zhuǎn jìn zhōu cì shǐ

这句话大意是:转晋州刺史。

jiāng zhī guān qǐ shǒu yán chén yǒu sān kě miè

这句话大意是:将之官,稽首 言陈有三可灭。

dì wèn qí zhuàng jī yuē dà tūn xiǎo yī yě

这句话大意是:帝问其状,绩曰:“大吞小,一也。

yǐ yǒu dào fá wú dào èr yě

这句话大意是:以有道伐无道,二也。

nà pàn chén xiāo yán wū wǒ yǒu cí sān yě

这句话大意是:纳叛臣 萧岩,于我有词,三也。

bì xià ruò mìng yīng yáng zhī jiāng chén qǐng yù róng háng

这句话大意是:陛下若命鹰扬之将,臣请预戎行。

shàng jiā láo ér qiǎn zhī

这句话大意是:”上嘉劳而遣之。

chén píng bài sū zhōu cì shǐ

这句话大意是:陈平, 拜苏州刺史。

gāo zhì huì zuò luàn jiāng nán zhōu rén gù zi yuán děng fā bīng yīng zhī yīn yǐ gōng jī xiāng chí bā xún

这句话大意是:高智慧作乱江南,州人顾子元等发兵应之,因以攻绩,相持八旬。

zi yuán sù gǎn jī ēn yú dōng zhì rì qiǎn shǐ fèng niú jiǔ

这句话大意是:子 元素感绩恩,于冬至日遣使奉牛酒。

jī yí zhī shū

这句话大意是:绩遗之书。

zi yuán de shū yú chéng xià dùn shǒu chén xiè

这句话大意是:子元得书,于城下顿首陈谢。

yáng sù yuán bīng zhì hé jī pò zhī

这句话大意是:杨素 援兵至,合击破之。

bài xìn zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:拜信州总管。

é yǐ bìng qǐ hái gǔ zhào zhēng hái jīng shī cì yǐ yù yào zhōng shǐ xiāng wàng gù wèn bù jué

这句话大意是:俄以病乞骸骨,诏征还京师,赐以御药,中使相 望,顾问不绝。

zú yú jiā shì yuē ān

这句话大意是:卒于家,谥曰安。

zi cāi sì

这句话大意是:子偲嗣。

dà yè zhōng wèi shàng shū zhǔ jué láng

这句话大意是:大业中,位尚书主爵郎。

guō yǎn zì yàn wén zì yún tài yuán jiè xiū rén yě

这句话大意是:郭衍,字彦文,自云太原介休人也。

fù chóng yǐ shè rén cóng wèi xiào wǔ dì rù guān wèi shì zhōng

这句话大意是:父崇,以舍人从魏孝武帝入关,位侍中。

yǎn shǎo xiāo wǔ shàn qí shè

这句话大意是:衍少骁武,善骑射。

jiàn dé zhōng yǐ jūn gōng lèi qiān yí tóng dà jiàng jūn

这句话大意是:建德中,以军功累迁仪同大将军。

yòu cóng zhōu wǔ dì píng bīng zhōu yǐ gōng jiā kāi fǔ fēng wǔ qiáng xiàn gōng cì xìng chì luó shì

这句话大意是:又从周武帝平并州,以功加 开府,封武强县公,赐姓叱罗氏。

xuān zhèng yuán nián wèi yòu zhōng jūn xióng qú zhōng dài fū

这句话大意是:宣政元年,为右中军熊渠中大夫。

yù chí jiǒng zhī luàn cóng wéi xiào kuān tǎo zhī yǐ gōng shòu shàng zhù guó fēng wǔ shān jùn gōng

这句话大意是:尉迟迥之乱, 从韦孝宽讨之,以功授上柱国,封武山郡公。

mì quàn suí wén dì shā zhōu shì zhū wáng zǎo xíng chán dài yóu shì dà bèi qīn nì

这句话大意是:密劝隋文帝杀周室诸王,早行禅代, 由是大被亲昵。

kāi huáng yuán nián yǎn fù jiù xìng wèi guō shì

这句话大意是:开皇元年,衍复旧姓为郭氏。

tū jué fàn sāi yǐ yǎn wéi xíng jūn zǒng guǎn lǐng bīng tún píng liáng

这句话大意是:突厥犯塞,以衍为行军总管,领兵屯 平凉。

shù suì lǔ bù rù jìng

这句话大意是:数岁,虏不入境。

zhēng wèi kāi cáo qú dà jiān

这句话大意是:征为开漕渠大监。

bù lǜ shuǐ gōng záo qú yǐn wèi shuǐ jīng dà xīng chéng běi dōng zhì tóng guān cáo yùn sì bǎi yú lǐ guān zhōng lài zhī míng yuē fù rén qú

这句话大意是:部率水工,凿渠引渭水,经大兴城北, 东至潼关,漕运四百余里,关中赖之,名曰富人渠。

wǔ nián shòu yíng zhōu cì shǐ yù qiū lín dà shuǐ qí shǔ xiàn duō zhì piào méi rén jiē shàng gāo shù yī dà zhǒng

这句话大意是:五年,授瀛州刺史,遇秋霖大 水,其属县多致漂没,人皆上高树,依大冢。

yǎn qīn bèi chuán fá bìng qí liáng shí zhěng jiù zhī mín duō huò jì

这句话大意是:衍亲备船筏,并齐粮食拯救之,民多 获济。

yǎn xiān kāi cāng zhèn xù hòu shǐ wén zòu

这句话大意是:衍先开仓赈恤,后始闻奏。

shàng dà shàn zhī qiān shòu shuò zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:上大善之,迁授朔州总管。

suǒ bù yǒu héng ān zhèn běi jiē fán jìng cháng láo zhuǎn yùn

这句话大意是:所部有恒安镇,北接 蕃境,常劳转运。

yǎn nǎi xuǎn wò ráo de zhì tún tián suì yíng wàn yú shí rén miǎn zhuǎn shū zhī láo

这句话大意是:衍乃选沃饶地,置屯田,岁嬴万余石,人免转输之劳。

yòu zhù sāng qián zhèn jiē chēng zhǐ

这句话大意是:又筑桑干 镇,皆称旨。

shí nián cóng jìn wáng guǎng chū zhèn yáng zhōu

这句话大意是:十年,从晋王广出镇扬州。

yù jiāng biǎo gòu nì mìng yǎn wèi zǒng guǎn xiān zhūn jīng kǒu

这句话大意是:遇江表构逆,命衍为总管,先屯京口。

yú guì zhōu nán yǔ zéi zhàn bài zhī

这句话大意是:于 贵洲南与贼战,败之。

réng tǎo dōng yáng yǒng jiā xuān chéng yī xī zhū dòng jǐn píng zhī

这句话大意是:仍讨东阳、永嘉、宣城、黟、歙诸洞,尽平之。

shòu jiǎng zhōu cì shǐ

这句话大意是:授蒋州刺史。

yǎn lín xià shén jù shì shàng shén bēi

这句话大意是:衍临下甚倨,事上甚卑。

jìn wáng ài nì zhī yàn cì lóng hòu

这句话大意是:晋王爱昵之,宴赐隆厚。

qiān hóng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:迁洪州总管。

wáng yǒu duó zōng zhī móu tuō yǎn xīn fù qiǎn yǔ wén shù yǐ qíng gào zhī

这句话大意是:王有夺宗之谋, 托衍心腹,遣宇文述以情告之。

yǎn dà xǐ yuē ruò suǒ móu shì guǒ zì kě wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:衍大喜曰:“若所谋事果,自可为皇太子。

rú qí bù xié yì xū jù huái hǎi fù liáng chén zhī jiù

这句话大意是:如其不 谐,亦须据淮海,复梁、陈之旧。

fù jūn jiǔ kè qí rú wǒ hé

这句话大意是:副君酒客,其如我何!

wáng yīn zhào yǎn yīn gòng jì yì

这句话大意是:”王因召衍,阴共计议。

yòu kǒng rén yí wú gù lái wǎng tuō yǐ qī huàn yǐng wáng fēi xiāo shì yǒu shù néng liáo zhī

这句话大意是:又恐人疑无故来往,托以妻患瘿,王妃萧氏有术能疗之。

yǐ zhuàng zòu dì tīng gòng qī xiàng jiāng dū wǎng lái wú dù

这句话大意是:以状奏帝,听共妻向江都, 往来无度。

yǎn yòu zhà chēng guǎng zhōu lǐ fǎn wáng nǎi zòu yǎn xíng bīng tǎo zhī

这句话大意是:衍又诈称广州俚反,王乃奏衍行兵讨之。

yóu shì dà xiū jiǎ zhàng yīn yǎng shì zú

这句话大意是:由是大修甲仗,阴养士卒。

jí wáng rù wèi tài zǐ zhēng shòu zuǒ jiān mén lǜ zhuǎn zuǒ zōng wèi lǜ

这句话大意是:及 王入为太子,征授左监门率,转左宗卫率。

wén dì yú rén shòu gōng jiāng dà jiàn tài zǐ yǔ yáng sù jiǎo zhào lìng yǎn yǔ wén shù lǐng dōng gōng bīng tiè shàng tái sù wèi mén jìn bìng yóu zhī

这句话大意是:文帝于仁寿宫将大渐,太子与杨素矫诏 令衍、宇文述领东宫兵,帖上台宿卫,门禁并由之。

jí shàng bēng hàn wáng qǐ nì ér jīng shī kōng xū shǐ yǎn chí hái zǒng bīng jū shǒu

这句话大意是:及上崩,汉王起逆,而京师空 虚,使衍驰还,总兵居守。

dà yè yuán nián bài zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:大业元年,拜左武卫大将军。

dì xìng jiāng dū lìng tǒng zuǒ jūn gǎi shòu guāng lù dài fu yòu cóng zhēng tǔ yù hún chū jīn shān dào nà xiáng èr wàn yú hù

这句话大意是:帝幸江都,令统左军,改授光禄大夫,又从征吐 谷浑,出金山道,纳降二万余户。

yǎn néng chuāi shàng yì ē yú shùn zhǐ dì měi wèi rén yuē wéi guō yǎn xīn yǔ zhèn tóng

这句话大意是:衍能揣上意,阿谀顺旨,帝每谓人曰:“唯郭衍 心与朕同。

yòu cháng quàn dì qǔ lè wǔ rì yī shì shì wú de xiào gāo zǔ kōng zì qú láo

这句话大意是:”又尝劝帝取乐,五日一视事,无得效高祖空自劬劳。

dì cóng zhī yì chēng qí xiào shùn

这句话大意是:帝从之,益称其 孝顺。

chū xīn lìng xíng yǎn fēng jué cóng lì chú

这句话大意是:初,新令行,衍封爵从例除。

liù nián yǐ ēn jiù fēng zhēn dìng hóu

这句话大意是:六年,以恩旧封真定侯。

cóng wǎng jiāng dū zú

这句话大意是:从往江都,卒。

zèng zuǒ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:赠左 卫大将军。

shì yuē xiāng

这句话大意是:谥曰襄。

zhǎng zǐ zhēn wǔ yá láng jiāng

这句话大意是:长子臻,武牙郎将。

cì zǐ sì běn xiào chāng lìng

这句话大意是:次子嗣本,孝昌令。

zhāng héng zì jiàn píng hé nèi rén yě

这句话大意是:张衡,字建平,河内人也。

zǔ yí wèi hé yáng tài shǒu

这句话大意是:祖嶷,魏河阳太守。

fù yǔn zhōu wàn zhōu cì shǐ

这句话大意是:父允,周万州刺史。

héng yòu huái zhì shàng yǒu gǔ gěng fēng

这句话大意是:衡幼怀志 尚,有骨梗风。

shí wǔ yì tài xué shòu yè yán jīng tán sī wèi tóng bèi suǒ tuī

这句话大意是:十五,诣太学受业,研精覃思,为同辈所推。

zhōu wǔ dì jū tài hòu yōu yǔ zuǒ yòu chū liè héng lù jì yú chèn kòu mǎ qiē jiàn

这句话大意是:周武帝居太后忧,与 左右出猎,衡露髻舆榇,扣马切谏。

dì jiā yān cì yī yī xí mǎ yì pǐ zhuó bài hàn wáng shì dú

现代白话:帝嘉呢,赐衣一袭,马一匹,擢拜汉王侍读。

héng yòu jiù chén zhòng shòu sān lǐ lüè jiū dà zhǐ

这句话大意是:衡又就沈重受《三礼》,略究大旨。

lèi qiān zhǎng cháo dài fū

这句话大意是:累迁掌朝大夫。

suí wén dì shòu shàn bài sī mén shì láng

这句话大意是:隋文帝受禅,拜司门侍郎。

jí jìn wáng guǎng wéi hé běi xíng tái héng lì xíng bù dù zhī èr cáo láng

这句话大意是:及晋王广为河北行台,衡历刑部、度支二曹郎。

xíng tái fèi bài bīng zhōu zǒng guǎn yuàn

这句话大意是:行 台废,拜并州总管掾。

wáng zhuǎn mù yáng zhōu héng fù wèi yuàn

这句话大意是:王转牧扬州,衡复为掾。

wáng shén qīn rèn zhī héng yì jié lǜ jǐn chéng

这句话大意是:王甚亲任之,衡亦竭虑尽诚。

duó zōng zhī jì duō héng suǒ jiàn

这句话大意是:夺宗 之计,多衡所建。

qiān yáng zhōu zǒng guǎn sī mǎ

这句话大意是:迁扬州总管司马。

xī zhōu li yīng lín fǎn shǔ zhì bǎi guān yǐ héng wéi xíng jūn zǒng guǎn tǎo píng zhī bài kāi fǔ

这句话大意是:熙州李英林反,署置百官,以衡为行军总管讨 平之,拜开府。

jí wáng wèi huáng tài zǐ bài héng yòu shù zǐ

这句话大意是:及王为皇太子,拜衡右庶子。

yáng dì sì wèi chú jǐ shì huáng mén shì láng yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:炀帝嗣位,除给事黄门侍郎、银青光禄大夫。

qiān yù shǐ dài fū shén jiàn qīn zhòng

这句话大意是:迁御史大夫,甚见亲重。

dà yè sān nián dì xìng yú lín jùn hái zhì tài yuán wèi héng yuē zhèn yù guò gōng zhái kě wèi zhèn zuò zhǔ rén yě

这句话大意是:大业三 年,帝幸榆林郡,还至太原,谓衡曰:“朕欲过公宅,可为朕作主人也。

héng chí zhì hé nèi yǔ zōng zú jù niú jiǔ

这句话大意是:”衡驰至 河内,与宗族具牛酒。

dì shàng tài xíng kāi zhí dào jiǔ shí lǐ yǐ dǐ qí zhái

这句话大意是:帝上太行,开直道九十里,以抵其宅。

dì yuè qí shān quán liú yàn sān rì yīn wèi héng yuē wǎng cóng xiān huáng bài tài shān zhī shǐ tú jīng luò yáng zhān wàng yú cǐ shēn hèn bù dé xiāng guò bù wèi jīn rì de xié sù yuàn

这句话大意是:帝悦其山泉,留宴三 日,因谓衡曰:“往从先皇拜太山之始,途经洛阳,瞻望于此,深恨不得相过,不 谓今日得谐宿愿。

héng fǔ fú cí xiè fèng shāng shàng shòu

这句话大意是:”衡俯伏辞谢,奉觞上寿。

dì yì huan cì qí zhái bàng tián sān shí qǐng liáng mǎ yī pǐ jīn dài jiān cǎi liù bǎi duàn yī yī xí yù shí qì yī jù

这句话大意是:帝益欢,赐其宅傍田三十顷、良马一 匹、金带、缣彩六百段、衣一袭、御食器一具。

héng gù ràng dì yuē tiān zǐ suǒ zhì chēng xìng zhě gài wèi cǐ yě bù zú wèi cí

这句话大意是:衡固让,帝曰:“天子所至称幸者, 盖为此也,不足为辞。

héng fù xiàn shí yú dì dì lìng bān cì gōng qīng xià zhì wèi shì wú bù zhān gěi

这句话大意是:”衡复献食于帝,帝令颁赐公卿,下至卫士,无不沾给。

héng yǐ fān dǐ zhī jiù ēn chǒng mò yǔ wéi bǐ pō zì jiāo guì

这句话大意是:衡 以籓邸之旧,恩宠莫与为比,颇自骄贵。

míng nián dì xìng fén yáng gōng

这句话大意是:明年,帝幸汾阳宫。

shí dì yù dà fén yáng gōng lìng héng yǔ jì hóng zhěng jù tú zòu zhī

这句话大意是:时帝欲大汾阳宫,令 衡与纪弘整具图奏之。

héng chéng jiān jìn jiàn yǐ bǐ nián láo yì bǎi xìng pí bì wèi qǐng

这句话大意是:衡承间进谏,以比年劳役,百姓疲敝为请。

dì yì shén bù píng

这句话大意是:帝意甚不平。

hòu cháng mù héng wèi shì chén yuē zhāng héng zì wèi yóu shén jì huà lìng wǒ yǒu tiān xià

这句话大意是:后 尝目衡谓侍臣曰:“张衡自谓由甚计画,令我有天下。

shí qí wáng jiǎn shī ài yú shàng dì mì lìng rén qiú qí zuì

这句话大意是:”时齐王暕失爱于上,帝密 令人求其罪。

yǒu rén zèn jiǎn wéi zhì jiāng yī quē lìng huáng fǔ xǔ cóng zhī fén yáng gōng

这句话大意是:有人谮暕违制,将伊阙令皇甫诩从之汾阳宫。

yòu lù qián xìng zhuō jùn jí cí héng yuè shí fù lǎo yè jiàn zhě yì guān bù zhěng

这句话大意是:又录前幸涿郡及祠恒岳 时,父老谒见者,衣冠不整。

dì qiǎn héng yǐ xiàn sī jiē bù néng jǔ zhèng chū wèi yú lín tài shǒu

这句话大意是:帝谴衡以宪司皆不能举正,出为榆林太守。

míng nián dì fù xìng fén yáng gōng héng dū yì zhù lóu fán chéng yīn ér yè dì

这句话大意是:明年,帝复幸汾阳宫,衡督役筑楼烦城,因而谒帝。

dì è héng bù sǔn shòu yǐ wéi bù niàn jiù yīn wèi yuē gōng shén féi zé yi qiě hái jùn

这句话大意是:帝恶衡不损瘦,以为不念 咎,因谓曰:“公甚肥泽,宜且还郡。

héng fù zhī yú lín

这句话大意是:”衡复之榆林。

é ér chì héng dū yì jiāng dū gōng

这句话大意是:俄而敕衡督役江都宫。

yǒu rén yì héng sòng gōng jiān zhě héng bù wéi lǐ hái yǐ sòng shū fù jiān qí rén dà wéi jiān suǒ kùn

这句话大意是:有人 诣衡讼宫监者,衡不为理,还以讼书付监,其人大为监所困。

lǐ bù shàng shū yáng xuán gǎn shǐ zhì jiāng dū qí rén yì xuán gǎn chēng yuān

这句话大意是:礼部尚书杨玄感使至 江都,其人诣玄感称冤。

xuán gǎn gù yǐ héng wèi bù kě

这句话大意是:玄感固以衡为不可。

jí yǔ xiāng jiàn wèi yǒu suǒ yán yòu xiān wèi xuán gǎn yuē xuē dào héng zhēn wèi wǎng sǐ

这句话大意是:”及与相见,未有所言,又先谓玄感 曰:“薛道衡真为枉死。

xuán gǎn jù shàng qí shì

这句话大意是:”玄感具上其事。

jiāng dū jùn chéng wáng shì chōng yòu zòu héng pín jiǎn dùn jù

这句话大意是:江都郡丞王世充又奏衡频减顿具。

dì nù suǒ héng yì jiāng dū shì jiāng zhǎn zhī

这句话大意是:帝怒, 锁衡诣江都市,将斩之。

jì ér chú míng fàng hái tián lǐ

这句话大意是:既而除名,放还田里。

dì měi lìng qīn rén chān héng suǒ wéi

这句话大意是:帝每令亲人觇衡所为。

bā nián dì zì liáo dōng hái dōu wàng yán héng yuàn wàng bàng shàn cháo zhèng dì cì sǐ yú jiā

这句话大意是:八年,帝自辽东还都,妄言衡怨望,谤讪朝政,帝赐死于家。

lín sǐ dà yán yuē wǒ wéi rén zuò hé wù shì ér wàng jiǔ huó

这句话大意是:临死,大言曰: “我为人作何物事,而望久活!

jiān xíng zhě sè ěr cù lìng shā zhī

这句话大意是:”监刑者塞耳,促令杀之。

wǔ dé chū yǐ wéi sǐ fēi qí zuì zèng dà jiàng jūn nán yáng jùn gōng shì yuē zhōng

这句话大意是:武德初,以为死非其罪, 赠大将军、南阳郡公,谥曰忠。

zi xī xuán

这句话大意是:子希玄。

yáng wāng zì yuán dù běn hóng nóng huá yīn rén yě

这句话大意是:杨汪,字元度,本弘农华阴人也。

zēng zǔ shùn jū hé dōng

这句话大意是:曾祖顺,居河东。

fù chēn yí tóng sān sī

这句话大意是:父琛,仪同三司。

jí wāng guì zhuī zèng píng xiāng xiàn gōng

这句话大意是:及汪贵, 追赠平乡县公。

wāng shǎo xiōng shū yú rén qún dòu quán suǒ ōu jī wú bù diān bó

这句话大意是:汪少凶疏,与人群斗,拳所殴击,无不颠踣。

cháng gēng zhé jié qín xué zhuān jīng zuǒ shì chuán tōng sān lǐ

这句话大意是:长更折节勤学,专精 《左氏传》,通《三礼》。

jiě hè zhōu jì wáng shì dú wáng shén zhòng zhī měi yuē yáng shì dú dé yè yōu shēn gū zhī mù shēng yě

这句话大意是:解褐周冀王侍读,王甚重之,每曰:“杨侍读德业优深, 孤之穆生也。

hòu wèn lǐ wū chén zhòng shòu hàn shū yú liú zhēn èr rén yuē wú fú rú yě

现代白话:”后问《礼》于沈重,受《汉书》于刘臻,二人曰:“我弗如也。

yóu shì zhī míng

这句话大意是:” 由是知名。

lèi qiān xià guān fǔ dōu shàng shì

这句话大意是:累迁夏官府都上士。

suí wén dì jū xiāng yǐn zhī bīng shì qiān zhǎng cháo xià dài fū

这句话大意是:隋文帝居相,引知兵事,迁掌朝下大夫。

jí shòu shàn cì jué píng xiāng xiàn bó lì qín zhōu zǒng guǎn fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:及受禅,赐爵平乡县伯,历秦州总管 府长史。

měi tīng zhèng xiá bì yán shēng tú jiǎng shòu shí rén chēng zhī

这句话大意是:每听政暇,必延生徒讲授,时人称之。

rù wèi shàng shū bīng bù shì láng

这句话大意是:入为尚书兵部侍郎。

shù nián dì wèi jiàn yì dài fū wáng dá yuē qīng wèi wǒ mì yī hǎo zuǒ chéng

这句话大意是:数年,帝谓谏 议大夫王达曰:“卿为我觅一好左丞。

dá suì sī yú wāng yuē wǒ dāng jiàn jūn wèi zuǒ chéng ruò shì guǒ dāng yǐ liáng tián xiāng bào yě

这句话大意是:”达遂私于汪曰:“我当荐君为左丞,若事 果,当以良田相报也。

wāng yǐ dá yán zòu zhī dá jìng huò zuì zú bài wāng shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:”汪以达言奏之,达竟获罪,卒拜汪尚书左丞。

wāng míng xí fǎ lìng guǒ yú pōu duàn dāng shí hào wèi chèn zhí

这句话大意是:汪明习法令, 果于剖断,当时号为称职。

wèi jǐ zuò shì miǎn

这句话大意是:未几,坐事免。

hòu bài luò zhōu zhǎng shǐ zhuǎn jīng zhōu zhǎng shǐ

这句话大意是:后拜洛州长史,转荆州长史。

yáng dì jí wèi zhuī wèi shàng shū zuǒ chéng xún shǒu dà lǐ qīng

这句话大意是:炀帝即位, 追为尚书左丞,寻守大理卿。

shì shì èr rì dì jiāng qīn shěng qiú tú

这句话大意是:视事二日,帝将亲省囚徒。

shí xì qiú èr bǎi yú rén wāng tōng xiāo jiū shěn jí cháo ér zòu qǔ jìn shì qíng yī wú yí wù dì shén jiā zhī

这句话大意是:时系囚二百余人,汪通宵 究审,诘朝而奏,曲尽事情,一无遗误,帝甚嘉之。

suì yú bài guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:岁余,拜国子祭酒。

dì lìng bǎi liáo jiù xué yǔ wāng jiǎng lùn

这句话大意是:帝令百僚 就学,与汪讲论。

tiān xià tōng rú shuò xué duō cuì yān lùn nàn fēng qǐ jiē bù néng qū

现代白话:天下通儒硕学多萃呢,论难锋起,皆不能屈。

dì lìng yù shǐ shū qí wèn dá zòu zhī shěng ér dà yuè cì liáng mǎ yì pǐ

这句话大意是:帝令御史书其问答 奏之,省而大悦,赐良马一匹。

hòu jiā yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:后加银青光禄大夫。

jí yáng xuán gǎn fǎn hé nán zàn wù péi hóng cè chū shī yù zhī zhàn bù lì bēn hái yù wāng ér píng rén jiāo yǔ

这句话大意是:及杨玄感反,河南赞务裴弘策出师御之,战不利,奔还,遇汪而屏人交语。

jì ér liú shǒu fán zi gài zhǎn hóng cè yǐ zhuàng zòu wāng dì yí zhī chū wèi liáng jùn tōng shǒu

这句话大意是:既 而留守樊子盖斩弘策,以状奏汪,帝疑之,出为梁郡通守。

hòu yáng dì bēng wáng shì chōng tuī yuè wáng tōng wéi zhǔ zhēng bài lì bù shàng shū pō jiàn qīn wěi

这句话大意是:后炀帝崩,王世充推越 王侗为主,征拜吏部尚书,颇见亲委。

jí shì chōng jiàn hào wāng fù yòng shì

这句话大意是:及世充僭号,汪复用事。

shì chōng píng suì yǐ xiōng dǎng fú zhū

这句话大意是:世充平,遂以凶党 伏诛。

péi yùn hé dōng wén xǐ rén yě

这句话大意是:裴蕴,河东闻喜人也。

zǔ zhī píng fù jì bìng nán shǐ yǒu chuán

这句话大意是:祖之平,父忌,并《南史》有传。

jì zài chén yǔ wú míng chè tóng jiàn fú yú zhōu zhōu cì jué jiāng xià gōng zài duò shí yú nián ér zú

这句话大意是:忌在陈,与吴明彻同 见俘于周,周赐爵江夏公,在隋十余年而卒。

yùn míng biàn yǒu lì gàn shì chén lì zhí gé jiāng jūn xīng níng lìng

这句话大意是:蕴明辩有吏干,仕陈,历直阁将军、 兴宁令。

yǐ fù zài běi yīn fèng biǎo yú suí wén dì qǐng wèi nèi yìng

这句话大意是:以父在北,阴奉表于隋文帝,请为内应。

jí chén píng shàng xī yuè jiāng nán yì guān zhī shì cì zhì yùn yǐ sù yǒu xiàng huà xīn chāo shòu yí tóng

这句话大意是:及陈平,上悉阅江南衣冠之士, 次至蕴,以夙有向化心,超授仪同。

pú yè gāo jiǒng bù wù shàng zhǐ jiàn yuē yùn wú gōng yú guó chǒng yú lún bèi chén wèi jiàn qí kě

这句话大意是:仆射高颎不悟上旨,谏曰:“蕴无功于国,宠 逾伦辈,臣未见其可。

yòu jiā shàng yí tóng fù jiàn

这句话大意是:”又加上仪同,复谏。

shàng yuē kě jiā kāi fǔ

这句话大意是:上曰:“可加开府。

nǎi bù gǎn fù yán

这句话大意是:”乃不敢复言。

jí rì bài kāi fǔ yí tóng sān sī lǐ cì yōu qià

这句话大意是:即日拜开府仪同三司,礼赐优洽。

lì yáng zhí lì sān zhōu cì shǐ jù yǒu néng míng

这句话大意是:历洋、直隶三州刺史,俱有能名。

dà yè chū kǎo jì lián zuì

这句话大意是:大业初,考绩连最。

yáng dì wén qí shàn zhèng zhēng wèi tài cháng shǎo qīng

这句话大意是:炀帝闻其善政,征为太常少卿。

chū wén dì bù hǎo shēng jì qiǎn niú hóng dìng lè fēi zhèng shēng qīng shāng jí jiǔ bù sì wǔ zhī sè jiē bà qiǎn cóng bǎi xìng

这句话大意是:初,文帝不好声技,遣牛 弘定乐,非正声清商及九部四舞之色,皆罢遣从百姓。

zhì shì yùn chuāi zhī dì yì zòu kuò tiān xià zhōu qí liáng chén lè jiā zǐ dì jiē wéi lè hù

这句话大意是:至是,蕴揣知帝意,奏括天 下周、齐、梁、陈乐家子弟,皆为乐户。

qí liù pǐn yǐ xià zhì yú fán shù yǒu shàn yīn yuè jí chàng yōu bǎi xì zhě jiē zhí tài cháng

这句话大意是:其六品已下,至于凡庶,有善音乐及倡优 百戏者,皆直太常。

shì hòu yì jì yín shēng xián cuì yuè fǔ jiē zhì bó shì dì xiāng jiào chuán zēng yì lè rén zhì sān wàn yú

这句话大意是:是后异技淫声咸萃乐府,皆置博士,递相教传,增益乐人至三 万余。

dì dà yuè qiān hù bù shì láng

这句话大意是:帝大悦,迁户部侍郎。

shí yóu chéng wén dì hé píng hòu jìn wǎng shū kuò hù kǒu duō lòu

这句话大意是:时犹承文帝和平后,禁网疏阔,户口多漏。

huò nián jí chéng dīng yóu zhà wèi xiǎo wèi zhì yú lǎo yǐ miǎn zū fù

这句话大意是:或年及成 丁,犹诈为小,未至于老,已免租赋。

yùn lì wèi cì shǐ sù zhī qí qíng yīn shì tiáo zòu jiē lìng mào yuè

这句话大意是:蕴历为刺史,素知其情,因是条奏,皆令貌 阅。

ruò yī rén bù shí zé guān sī jiě zhí xiāng zhèng lǐ cháng jiē yuǎn liú pèi

这句话大意是:若一人不实,则官司解职,乡正、里长皆远流配。

yòu xǔ mín xiāng gào ruò jiū dé yī dīng zhě lìng bèi jiū zhī jiā dài shū fù yì

这句话大意是:又许民相告,若纠得一丁者, 令被纠之家代输赋役。

shì suì dà yè wǔ nián yě

这句话大意是:是岁大业五年也。

zhū jùn jì zhàng jìn dīng èr shí sì wàn sān qiān xīn fù kǒu liù shí sì wàn yī qiān wǔ bǎi

这句话大意是:诸郡计帐,进丁二十四万三千,新附口六 十四万一千五百。

dì lín cháo lǎn zhuàng wèi bǎi guān yuē qián dài wú hǎo rén zhì cǐ wǎng mào

这句话大意是:帝临朝览状,谓百官曰:“前代无好人,致此罔冒。

jīn jìn mín kǒu jiē cóng shí zhě quán yóu péi yùn yī rén yòng xīn

这句话大意是:今进民口皆 从实者,全由裴蕴一人用心。

gǔ yǔ yún de xián ér lǐ yàn zhī xìn yǐ

现代白话:古语云,得贤而理,验之信了。

yóu shì jiàn jiàn qīn wěi bài jīng zhào zàn wù fā shou shì xiān háo lì mín shè dàn

这句话大意是:”由是渐见亲委,拜 京兆赞务,发扌适纤毫,吏民慑惮。

wèi jǐ zhuó shòu yù shǐ dài fū yǔ péi ju yú shì jī cān zhǎng jī mì

这句话大意是:未几,擢授御史大夫,与裴矩、虞世基参掌机密。

yùn shàn hòu sì rén zhǔ wēi yì ruò yù zuì zhě zé qǔ fǎ shùn qíng duàn chéng qí zuì

这句话大意是:蕴善候伺人主微意,若欲罪 者,则曲法顺情,锻成其罪;。

suǒ yù yòu zhě zé fù cóng qīng diǎn yīn ér shì zhī

这句话大意是:所欲宥者,则附从轻典,因而释之。

shì hòu dà xiǎo zhī yù jiē yǐ fù yùn xiàn bù dà lǐ mò gǎn yǔ duó bì bǐng chéng jìn zhǐ rán hòu jué duàn

这句话大意是:是后大小之狱皆 以付蕴,宪部、大理莫敢与夺,必禀承进止,然后决断。

yùn yì jī biàn suǒ lùn fǎ lǐ yán ruò xuán hé huò zhòng huò qīng jiē yóu qí kǒu pōu xī míng mǐn shí rén bù néng zhì jié

这句话大意是:蕴亦机辩,所论法理,言 若悬河,或重或轻,皆由其口,剖析明敏,时人不能致诘。

yáng xuán gǎn zhī fǎn yě dì qiǎn yùn tuī qí dǎng yǔ wèi yùn yuē xuán gǎn yī hū cóng zhě shí wàn

这句话大意是:杨玄感之反也,帝遣蕴 推其党与,谓蕴曰:“玄感一呼,从者十万。

yì zhī tiān xià rén bù yù duō duō jí xiāng jù wèi dào ěr

这句话大意是:益知天下人不欲多,多即相聚为盗耳。

bù jìn jiā zhū zé hòu wú yǐ quàn

这句话大意是:不尽加诛,则后无以劝。

yùn yóu shì nǎi jùn fǎ lǐ zhī suǒ lù zhě shù wàn rén jiē jí mò qí jiā

这句话大意是:”蕴由是乃峻法理之,所戮者数万人,皆籍没其家。

dì dà chēng shàn cì nú bì shí wǔ kǒu

这句话大意是:帝大 称善,赐奴婢十五口。

sī lì dài fū xuē dào héng yǐ wǔ yì huò qiǎn yùn zhī dì è zhī nǎi zòu yuē dào héng fù cái shì jiù yǒu wú jūn zhī xīn

这句话大意是:司隶大夫薛道衡以忤意获谴,蕴知帝恶之,乃奏曰:“道衡 负才恃旧,有无君之心。

jiàn zhào shū měi xià biàn fù fēi sī yì tuī è yú guó wàng zào huò duān

这句话大意是:见诏书每下,便腹非私议,推恶于国,妄造祸端。

lùn qí zuì míng sì rú yǐn mèi yuán qí qíng yì shēn wéi bèi nì

这句话大意是:论其罪 名,似如隐昧,源其情意,深为悖逆。

dì yuē rán

这句话大意是:”帝曰:“然。

wǒ shǎo shí yǔ cǐ rén xiāng suí xíng yì qīng wǒ tóng zhì gòng gāo jiǒng hè ruò bì děng wài shàn wēi quán

这句话大意是:我少时与此人相随行役,轻 我童稚,共高颎、贺若弼等外擅威权。

zì zhī zuì dāng wū wǎng jí wǒ jí wèi huái bù zì ān lài tiān xià wú shì wèi de fǎn ěr

这句话大意是:自知罪当诬罔,及我即位,怀不自安,赖天 下无事,未得反耳。

gōng lùn qí nì

这句话大意是:公论其逆。

miào tǐ běn xīn

这句话大意是:妙体本心。

yú shì zhū dào héng

这句话大意是:”于是诛道衡。

yòu dì wèn sū wēi yǐ tǎo liáo zhī cè wēi bù yuàn dì fù xíng qiě yù lìng dì zhī tiān xià duō zéi nǎi guǐ dá jīn zhě zhī yì bù yuàn fā bīng dàn zhào shè qún dào zì kě de shù shí wàn

这句话大意是:又帝问苏威以讨辽之策, 威不愿帝复行,且欲令帝知天下多贼,乃诡答:“今者之役,不愿发兵,但诏赦群 盗,自可得数十万。

qiǎn guān nèi nú zéi jí shān dōng lì shān fēi zhāng jīn chēng děng tóu bié wèi yī jūn chū liáo xī dào

这句话大意是:遣关内奴贼及山东历山飞、张金称等头别为一军,出辽西道;。

zhū hé nán zéi wáng báo mèng ràng děng shí yú tóu bìng gěi zhōu jí fú cāng hǎi dào

这句话大意是:诸河南贼王薄、孟让等十余头,并给舟楫,浮沧海道。

bì xǐ yú miǎn zuì jìng wu lì gōng yī suì zhī jiān kě miè gāo lí yǐ

现代白话:必喜于免罪,竞务立功,一 岁之间,可灭高丽了。

dì bù yì yuē wǒ qù shàng yóu wèi kè shǔ qiè ān néng jì hu

这句话大意是:”帝不怿曰:“我去尚犹未克,鼠窃安能济乎!

wēi chū hòu yùn zòu yuē cǐ dà bù xùn tiān xià hé chǔ yǒu xǔ duō zéi

这句话大意是:”威出后, 蕴奏曰:“此大不逊,天下何处有许多贼!

dì wù yuē lǎo gé duō jiān jiāng zéi xié wǒ

这句话大意是:”帝悟曰:“老革多奸,将贼胁我。

yù dā qí kǒu dàn yǐn rěn zhī chéng jí nán nài

这句话大意是:欲 搭其口,但隐忍之,诚极难耐。

yùn zhī shàng yì qiǎn zhāng xíng běn zòu wēi zuì è dì fù yùn tuī jū zhī nǎi chù qí sǐ

这句话大意是:”蕴知上意,遣张行本奏威罪恶,帝付蕴推鞫之, 乃处其死。

dì yuē wèi rěn biàn shā

这句话大意是:帝曰:“未忍便杀。

suì fù zǐ jí sūn sān shì bìng chú míng

这句话大意是:”遂父子及孙三世并除名。

yùn yòu yù zhòng jǐ quán shì lìng yú shì jī zòu ba sī lì cì shǐ yǐ xià guān shǔ zēng zhì yù shǐ bǎi yú rén

这句话大意是:蕴又欲重己权势,令虞世基奏罢司隶刺史以下官属,增置御史百余人。

wū shì yǐn zhì jiān xiá gòng wèi péng dǎng jùn xiàn yǒu bù fù zhě yīn zhōng zhī

这句话大意是:于是引 致奸黠,共为朋党,郡县有不附者,阴中之。

yú shí jūn guó duō wù fán shì xīng shī dòng zhòng jīng dū liú shǒu jí yǔ zhū fān hù shì jiē lìng yù shǐ jiān zhī

这句话大意是:于时军国多务,凡是兴师动众,京都 留守,及与诸蕃互市,皆令御史监之。

bīn kè fù lì biàn yú jùn guó qīn rǎo bǎi xìng dì fú zhī zhī yě

这句话大意是:宾客附隶,遍于郡国,侵扰百姓,帝弗之知 也。

yǐ dù liáo zhī yì jìn wèi yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:以度辽之役,进位银青光禄大夫。

jí sī mǎ dé kān jiāng wéi luàn yě jiāng yáng zhǎng zhāng huì shào yè chí gào zhī

这句话大意是:及司马德戡将为乱也,江阳长张惠绍夜弛告 之。

yùn gòng huì shào móu yù jiǎo zhào fā guō xià bīng mín jǐn qǔ róng gōng hù r jié dù shōu zài wài nì dǎng yǔ wén huà jí děng réng fā yǔ lín diàn jiǎo qiǎn fàn fù lóu děng rù zì xī yuàn qǔ liáng gōng xiāo jù jí yàn wáng chǔ fèn kòu mén yuán dì

这句话大意是:蕴共惠绍谋,欲矫诏发郭下兵民,尽取荣公护儿节度,收在外逆党宇文化及等, 仍发羽林殿脚,遣范富娄等入自西苑,取梁公萧钜及燕王处分,扣门援帝。

móu yì yǐ dìng qiǎn bào yú shì jī

这句话大意是:谋议已 定,遣报虞世基。

shì jī yí fǎn zhě bù shí yì qí jì

这句话大意是:世基疑反者不实,抑其计。

xū yú nán zuò

这句话大意是:须臾,难作。

yùn tàn yuē móu jí bō láng jìng wù rén shì

这句话大意是:蕴叹曰:“谋及播郎, 竟误人事!

suì jiàn hài

这句话大意是:”遂见害。

zi yīn wèi shàng niǎn zhí zhǎng yì tóng rì sǐ

这句话大意是:子愔,为尚辇直长,亦同日死。

yuán chōng zì dé fú běn chén jùn yáng jiǎ rén yě

这句话大意是:袁充,字德符,本陈郡阳夏人也。

qí hòu yù jū dān yáng

这句话大意是:其后寓居丹阳。

zǔ áng fù jūn zhèng jù wèi liáng shì zhōng

这句话大意是:祖昂,父君正,俱为梁侍中。

chōng shǎo jǐng wù nián shí yú suì qí fù dǎng zhì mén shí dōng chū chōng shàng yī gé shān

这句话大意是:充少警悟,年十余岁,其父党至门,时冬初,充尚衣葛衫。

kè xì chōng yuē yuán láng zǐ chī xī xì xī qī qí yǐ fēng

这句话大意是:客戏充曰:“袁郎子, 𫄨兮绤兮,凄其以风。

chōng yìng shēng dá yuē wéi chī yǔ xì fú zhī wú yì

这句话大意是:”充应声答曰:“唯𫄨与绤,服之无斁。

yǐ shì dà jiàn jiē shǎng

这句话大意是:”以是大见嗟赏。

shì chén nián shí qī wèi mì shū láng

这句话大意是:仕陈,年十七,为秘书郎。

lì tài zǐ shè rén jìn ān wáng wén xué lì bù shì láng sàn qí cháng shì

这句话大意是:历太子舍人、晋安王文学、吏部侍郎、散骑常侍。

jí chén miè guī guó lì méng fū èr zhōu sī mǎ

这句话大意是:及陈 灭归国,历蒙、鄜二州司马。

chōng xìng hǎo dào shù pō jiě zhàn hòu yóu shì lǐng tài shǐ lìng

这句话大意是:充性好道术,颇解占候,由是领太史令。

shí shàng jiāng fèi huáng tài zǐ zhèng qióng dōng gōng guān shǔ chōng jiàn shàng yǎ xìn fú yìng yīn xī zhǐ jìn yuē bǐ guān xuán xiàng huáng tài zǐ dāng fèi

这句话大意是:时上将废皇 太子,正穷东宫官属,充见上雅信符应,因希旨进曰:“比观玄象,皇太子当废。

shàng rán zhī

这句话大意是:” 上然之。

chōng fù biǎo zòu duò xìng yǐ hòu rì jǐng jiàn zhǎng yuē kāi huáng yuán nián dōng zhì rì yǐng yī zhàng èr chǐ qī cùn èr fēn zì ěr jiàn duǎn

现代白话:充复表奏隋兴以后,日景渐长,曰:“开皇元年,冬至日影一丈二尺七寸 二分,自你渐短。

zhì shí qī nián dōng zhì yǐng yī zhàng èr chǐ liù cùn sān fēn

这句话大意是:至十七年,冬至影一丈二尺六寸三分。

sì nián dōng zhì zài luò yáng cè yǐng yī zhàng èr chǐ bā cùn bā fēn

这句话大意是:四年冬至,在洛阳测影, 一丈二尺八寸八分。

èr nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn bā fēn zì ěr jiàn duǎn

现代白话:二年,夏至影一尺四寸八分,自你渐短。

zhì shí liù nián xià zhì yǐng yī chǐ sì cùn wǔ fēn

这句话大意是:至十六年,夏至影一 尺四寸五分。

zhōu guān yǐ tǔ guī zhī fǎ zhèng rì yǐng rì zhì zhī yǐng chǐ yǒu wǔ cùn

这句话大意是:《周官》以土圭之法正日影,日至之影尺有五寸。

zhèng xuán yún dōng zhì zhī yǐng yī zhàng sān chǐ

这句话大意是:郑玄云:‘冬至之 影一丈三尺。

jīn shí liù nián xià zhì zhī yǐng duǎn yú jiù yǐng wǔ fēn shí qī nián dōng zhì zhī yǐng duǎn yú jiù yǐng sān cùn qī fēn

这句话大意是:’今十六年夏至之影,短于旧影五分,十七年冬至之影,短于旧影三 寸七分。

rì qù jí jìn zé yǐng duǎn ér rì zhǎng

这句话大意是:日去极近,则影短而日长;。

qù jí yuǎn zé yǐng zhǎng ér rì duǎn

这句话大意是:去极远,则影长而日短。

xíng nèi dào zé qù jí jìn

这句话大意是:行内道,则去极近;。

wài dào zé qù jí yuǎn

这句话大意是:外道,则去极远。

yáo diǎn yuē rì duǎn xīng mǎo yǐ zhèng zhòng dōng

这句话大意是:《尧典》曰:‘日短星昴,以正仲冬。

jù mǎo xīng hūn zhōng zé zhī yáo shí zhòng dōng rì zài xū nǚ shí dù

这句话大意是:’据昴星昏中,则知尧时 仲冬,日在须女十度。

yǐ lì shǔ tuī zhī kāi huáng yǐ lái dōng zhì rì zài dòu shí yī dù yǔ táng yáo zhī dài qù jí bìng jìn

这句话大意是:以历数推之,开皇已来冬至,日在斗十一度,与唐尧之代, 去极并近。

jǐn àn chūn qiū yuán mìng bāo yún rì yuè chū nèi dào xuán jī de cháng tiān dì chóng líng shèng wáng xiāng gōng

这句话大意是:谨案《春秋元命包》云:‘日月出内道,璇玑得常,天帝崇灵,圣王相 功。

jīng fáng bié duì yuē tài píng rì xíng shàng dào shēng píng xíng cì dào bà shì xíng xià dào

这句话大意是:’京房《别对》曰:‘太平日行上道,升平行次道,霸世行下道。

fú wéi dà duò qǐ yùn shàng gǎn qián yuán yǐng duǎn rì zhǎng zhèn gǔ wèi zhī yǒu yě

现代白话:’伏惟大隋 启运,上感乾元,影短日长,振古从来没有这种情况。

shàng dà yuè gào tiān xià

这句话大意是:”上大悦,告天下。

jiāng zuò yì gōng yīn jiā chéng kè dīng jiàng kǔ zhī

这句话大意是:将作役功,因加 程课,丁匠苦之。

rén shòu chū chōng yán shàng běn mìng yǔ yīn yáng lǜ lǚ hé zhě liù shí yú tiáo ér zòu zhī yīn shàng biǎo yuē huáng dì zài dàn zhī chū fēi zhǐ shén guāng ruì qì jiā xiáng yìng gǎn

这句话大意是:仁寿初,充言上本命与阴阳律吕合者六十余条而奏之,因上表曰:“皇帝载诞 之初,非止神光瑞气,嘉祥应感。

zhì yú běn mìng xíng nián shēng yuè shēng rì bìng yǔ tiān de rì yuè yīn yáng lǜ lǚ yùn zhuàn xiāng fú biǎo lǐ hé huì

这句话大意是:至于本命行年,生月生日,并与天地日月、阴阳 律吕,运转相符,表里合会。

cǐ dàn shèng zhī yì bǎo lì zhī yuán

这句话大意是:此诞圣之异,宝历之元。

jīn yǔ wù gēng xīn gǎi nián rén shòu suì yuè rì zi hái gòng dàn shèng zhī shí bìng tóng míng hé tiān de zhī xīn de rén shòu zhī lǐ

这句话大意是:今与物更新,改年仁寿,岁 月日子,还共诞圣之时并同,明合天地之心,得仁寿之理。

gù zhī hóng jī cháng suàn yǒng yǒng wú qióng

这句话大意是:故知洪基长算,永永无 穷。

shàng dà yuè shǎng cì yōu chóng chái bèi mò zhī bǐ

这句话大意是:”上大悦,赏赐优崇,侪辈莫之比。

rén shòu sì nián jiǎ zi suì yáng dì chū jí wèi chōng jí tài shǐ chéng gāo zhì bǎo zòu yán qù suì dōng zhì rì jǐng yú zhǎng

这句话大意是:仁寿四年甲子岁,炀帝初即位,充及太史丞高智宝奏言:“去岁冬至,日景逾 长。

jīn suì huáng dì jí wèi yǔ yáo shòu mìng nián hé

这句话大意是:今岁皇帝即位,与尧受命年合。

xī táng yáo shòu mìng sì shí jiǔ nián dào shàng yuán dì yī jì jiǎ zǐ tiān zhèng shí yī yuè gēng shù dōng zhì

这句话大意是:昔唐尧受命四十九年,到上元第一纪甲子,天 正十一月庚戍冬至;。

bì xià jí wèi qí nián jí dāng shàng yuán dì yī jì jiǎ zǐ tiān zhèng shí yī yuè gēng shù dōng zhì zhèng yǔ táng yáo tóng

这句话大意是:陛下即位,其年即当上元第一纪甲子,天正十一月庚戍冬至, 正与唐尧同。

zì fàng xūn yǐ lái fán jīng bā shàng yuán qí jiān mián dài wèi yǒu rén shòu jiǎ zǐ zhī hé

这句话大意是:自放勋以来,凡经八上元,其间绵代,未有仁寿甲子之合。

jǐn àn dì yī jì jiǎ zǐ tài yī zài yī gōng tiān mù jū wǔ dé yīn yáng lì shù bìng de fú tóng táng yáo

这句话大意是:谨案:第 一纪甲子,太一在一宫,天目居武德,阴阳历数,并得符同唐尧。

táng yáo bǐng chén shēng bǐng zi nián shòu mìng zhǐ hé sān wǔ

这句话大意是:唐尧丙辰生,丙 子年受命,止合三五。

wèi ruò jǐ chǒu jiǎ zǐ zhī gàn bìng dāng liù hé

这句话大意是:未若己丑甲子,支干并当六合。

yǔn yī yuán sān tǒng zhī qī hé wǔ jì jiǔ zhāng zhī huì gòng dì yáo tóng qí shù yǔ huáng táng bǐ qí zōng

这句话大意是:允一元三统之期,合五纪九 章之会,共帝尧同其数,与皇唐比其踪。

xìn suǒ wèi huáng zāi táng zāi táng zāi huáng zāi zhě yǐ

现代白话:信所谓皇啊唐啊,唐啊皇啊者了。

réng fěng qí wáng jiǎn lǜ bǎi guān bài biǎo fèng hè

这句话大意是:”仍讽 齐王暕率百官拜表奉贺。

hòu yíng huò shǒu tài wēi zhě shù xún shí shàn xiū gōng shì zhēng yì fán zhòng chōng nǎi shàng biǎo chēng bì xià xiū dé yíng huò tuì shè

这句话大意是:后荧惑守太微者数旬,时缮修宫室,征役繁重,充乃上表 称“陛下修德,荧惑退舍”。

bǎi liáo bì hè

这句话大意是:百僚毕贺。

dì dà xǐ qián hòu shǎng cì jiāng wàn jì

这句话大意是:帝大喜,前后赏赐将万计。

shí jūn guó duō wù chōng hou dì yì yù yǒu suǒ wèi biàn zòu chēng tiān wén jiàn xiàng xū yǒu gǎi zuò yǐ shì qǔ mèi yú shàng

这句话大意是:时军国多务, 充候帝意欲有所为,便奏称天文见象,须有改作,以是取媚于上。

dà yè liù nián qiān nèi shǐ shè rén

这句话大意是:大业六年,迁内 史舍人。

cóng zhēng liáo dōng bài cháo qǐng dài fū mì shū shǎo jiān

这句话大意是:从征辽东,拜朝请大夫、秘书少监。

hòu tiān xià dà luàn dì chū lí yàn mén zhī ě yòu dào zéi yì qǐ xīn bù zì ān

这句话大意是:后天下大乱,帝初罹雁门之厄,又盗贼益起,心不自安。

chōng fù tuō tiān wén shàng biǎo chén jiā ruì yǐ mèi shàng yuē

这句话大意是:充复托天文,上表陈 嘉瑞以媚上曰:。

fú wéi bì xià wò lù tú ér yù qián shǒu tí wàn shàn ér huà bā hóng yǐ bǎi xìng wèi xīn fěi yī rén shòu qìng xiān tiān wǎng wéi suǒ yù hòu tiān bì fèng qí shí

这句话大意是:伏惟陛下握录图而驭黔首,提万善而化八纮,以百姓为心,匪一人受庆,先天 罔违所欲,后天必奉其时。

shì yǐ chū yīng bǎo lì zhèng dāng shàng yuán zhī jì

这句话大意是:是以初膺宝历,正当上元之纪;。

qián zhī chū jiǔ yòu yǔ běn mìng fú huì

这句话大意是:干之初九,又与本命符 会。

sī zé shèng rén míng qì gù néng dòng hé tiān jīng

这句话大意是:斯则圣人冥契,故能动合天经。

jǐn àn qù nián yǐ lái xuán xiàng xīng ruì háo lí wú shuǎng

这句话大意是:谨案去年已来,玄象星瑞,毫厘无爽。

jǐn lù yóu yì shàng tiān jiàng xiáng pò tū jué děng zhuàng qī shì

这句话大意是:谨录尤 异,上天降祥、破突厥等状七事。

qí yī qù bā yuè èr shí bā rì yè dà liú xīng rú dòu chū wáng liáng běi zhèng luò tū jué yíng shēng rú bēng qiáng

这句话大意是:其一,去八月二十八日夜,大流星如斗,出王良北,正落突厥营,声如崩墙。

qí èr bā yuè èr shí jiǔ rì yè fù yǒu dà liú xīng rú dòu chū yǔ lín xiàng běi liú zhèng dāng běi fāng

这句话大意是:其二,八月二十九日夜,复有大流星如斗,出羽林,向北流,正当北方。

yī zhàn pín èr yè liú xīng zhuì zéi suǒ zéi bì bài sàn

这句话大意是:依占,频 二夜流星坠贼所,贼必败散。

qí sān jiǔ yuè sì rì yè pín yǒu liǎng xīng dà rú dòu chū běi dǒu kuí xiàng dōng běi liú

这句话大意是:其三,九月四日夜,频有两星大如斗,出北斗魁,向 东北流。

yī zhàn běi dǒu zhǔ shā fá zéi bì pò bài

这句话大意是:依占,北斗主杀伐,贼必破败。

qí sì suì xīng zhǔ fú dé pín xíng jīng dū èr chǔ fèn yě

这句话大意是:其四,岁星主福德,频行京都二处分野。

yī zhàn guó jiā zhī fú

这句话大意是:依占,国家之福。

qí wǔ qù qī yuè nèi yíng huò shǒu yǔ lín jiǔ yuè qī rì yǐ tuì shè

这句话大意是:其五,去七月内,荧惑守羽林,九月七日已退舍。

yī zhàn bù chū sān rì zéi bì bài sàn

这句话大意是:依占,不出三 日,贼必败散。

qí liù qù nián shí yī yuè èr shí rì yè yǒu liú xīng chì rú huǒ cóng dōng běi xiàng xī nán luò zéi shuài lú míng yuè yíng pò qí chuáng chē

这句话大意是:其六,去年十一月二十日夜,有流星赤如火,从东北向西南,落贼 帅卢明月营,破其橦车。

qí qī shí èr yuè shí wǔ rì yè tōng hàn zhèn běi yǒu chì qì hù běi fāng tū jué jiāng wáng zhī yīng yě

这句话大意是:其七,十二月十五日夜,通汉镇北有赤气互北方,突厥将 亡之应也。

yī kān chéng lù hé nán luò yáng bìng dāng jiǎ zǐ yǔ qián yuán chū jiǔ yáo jí shàng yuán jiǎ zǐ fú hé

这句话大意是:依勘《城录》,河南、洛阳并当甲子,与乾元初九爻及上元甲子符合。

cǐ shì fú dì yǒng wú suǒ lǜ

这句话大意是:此是福地,永无所虑。

xuán guān wǎng zhèng cè wén qián gǔ bǐ zé yì shí jiān chū jīn zé yī zhāo zǒng cuì

这句话大意是:旋观往政,侧闻前古,彼则异时间出,今则一朝总萃。

qǐ fēi tiān zàn yǒu dào zhù jiān xiōng niè

这句话大意是:岂非 天赞有道,助歼凶孽?

fāng qīng jiǔ yí yú dōng huì chén wǔ dí yú běi míng gào chéng dài yuè wú wéi fén shuǐ

这句话大意是:方清九夷于东濊,沉五狄于北溟,告成岱岳,无为汾水。

shū zòu dì dà yuè chāo bài mì shū lìng

这句话大意是:书奏,帝大悦,超拜秘书令。

qīn dài yú nì měi yù zhēng tǎo chōng jiē yù zhī zhī nǎi jiǎ tuō xīng xiàng jiǎng chéng dì yì zài wèi zhě jiē qiè huàn zhī

这句话大意是:亲待逾昵,每欲征讨,充皆预知之,乃假托星象, 奖成帝意,在位者皆切患之。

yǔ wén huà jí shì nì zhī jì bìng zhū chōng

这句话大意是:宇文化及弑逆之际,并诛充。

li xióng bó hǎi tiáo rén yě

这句话大意是:李雄,勃海蓚人也。

fù táng míng liè chéng yì chuán

这句话大意是:父棠,名列《诚义传》。

xióng shǎo kāng kǎi yǒu zhuàng zhì

这句话大意是:雄少慷慨,有壮志。

ruò guàn cóng zhōu wǔ dì píng qí yǐ gōng shòu shuài dū du

这句话大意是:弱冠,从周 武帝平齐,以功授帅都督。

suí wén dì zuò xiāng cóng wéi xiào kuān pò yù chí jiǒng bài shàng kāi fǔ cì jué jiàn chāng xiàn gōng

这句话大意是:隋文帝作相,从韦孝宽破尉迟迥,拜上开府,赐爵建昌 县公。

fá chén zhī hòu yǐ gōng jìn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:伐陈之后,以功进位大将军。

lì chēn jiāng èr zhōu cì shǐ bìng yǒu néng míng

这句话大意是:历郴江二州刺史,并有能名。

hòu zuò shì miǎn

这句话大意是:后坐事免。

hàn wáng liàng zhī fǎn yáng dì jiāng fā yōu zhōu bīng tǎo zhī

这句话大意是:汉王 谅之反,炀帝将发幽州兵讨之。

shí dòu kàng wèi yōu zhōu zǒng guǎn dì kǒng qí èr wèn kě rèn zhě wū yáng sù

这句话大意是:时窦抗为幽州总管,帝恐其贰,问可任者于杨素。

sù suì jìn xióng shòu shàng dà jiàng jūn bài lián zhōu cì shǐ

这句话大意是:素遂进雄,授上大将军,拜廉州刺史。

chí zhì yōu zhōu zhǐ chuán shè zhào mù de qiān yú rén

这句话大意是:驰至幽州,止传舍,召募得千余人。

kàng shì sù guì bù shí xiāng jiàn

这句话大意是:抗恃素 贵,不时相见。

xióng qiǎn rén yù zhī hòu èr rì kàng cóng tiě qí èr qiān lái yì xióng suǒ

这句话大意是:雄遣人谕之,后二日,抗从铁骑二千来诣雄所。

xióng fú jiǎ qín kàng xī fā yōu zhōu bīng bù qí sān wàn zì jǐng xíng tǎo liàng

这句话大意是:雄伏甲禽抗,悉发 幽州兵步骑三万,自井陉讨谅。

qiān yōu zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:迁幽州总管。

xún zhēng bài hù bù shàng shū

这句话大意是:寻征拜户部尚书。

xióng míng biàn yǒu qì gàn dì shén rèn zhī

这句话大意是:雄明辩有器干,帝 甚任之。

xīn luó cháng qiǎn shǐ cháo gòng xióng zhì cháo táng yǔ yǔ yīn wèn qí guān zhì suǒ yóu

这句话大意是:新罗尝遣使朝贡,雄至朝堂与语,因问其冠制所由。

qí shǐ zhě yuē gǔ biàn yí xiàng ān yǒu dà guó jūn zǐ bù shí

现代白话:其使者曰:“古弁遗 象,安有大国有德行的人不识?

xióng yīn yuē zhōng guó wú lǐ qiú zhū sì yí

这句话大意是:”雄因曰:“中国无礼,求诸四夷。

shǐ zhě yuē zì zhì yǐ lái cǐ yán wài wèi jiàn wú lǐ

这句话大意是:”使者曰:“自至已 来,此言外未见无礼。

xiàn sī yǐ xióng shī cí zòu hé qí shì jìng zuò miǎn

这句话大意是:”宪司以雄失辞,奏劾其事,竟坐免。

é ér fù zhí

这句话大意是:俄而复职。

cóng xìng jiāng dū dì yǐ zhàng wèi bù zhěng gù xióng bù wǔ zhī

这句话大意是:从幸江都, 帝以仗卫不整,顾雄部伍之。

xióng lì zhǐ huī liù jūn sù rán

这句话大意是:雄立指麾,六军肃然。

dì dà yuè yuē gōng zhēn wǔ hóu cái yě

这句话大意是:帝大悦曰:“公真武侯才也。

xún zhuǎn yòu hou wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:” 寻转右候卫大将军。

fù zuò shì chú míng

这句话大意是:复坐事除名。

liáo dōng zhī yì dì lìng cóng jūn zì xiào yīn cóng lái hù r zì dōng lái jiāng zhǐ cāng hǎi

这句话大意是:辽东之役,帝令从军自效,因从来护儿自东莱将 指沧海。

huì yáng xuán gǎn fǎn yú lí yáng dì yí zhī zhào suǒ xióng sòng xíng zài suǒ

这句话大意是:会杨玄感反于黎阳,帝疑之,诏锁雄送行在所。

xióng shā shǐ wáng guī xuán gǎn xuán gǎn měi yǔ jì yān

现代白话:雄杀使亡归玄感,玄感每 与计呢。

jí xuán gǎn bài fú zhū jí mò qí jiā

这句话大意是:及玄感败,伏诛,籍没其家。

lùn yuē duò wén zhào jī wáng yè liú fǎng shí qǐ qí móu yú shí dāng zhóu zhí jūn wù wú yì lùn

这句话大意是:论曰:隋文肇基王业,刘昉实启其谋,于时当轴执钧,物无异论。

bù néng wàng shēn jí bìng yǐ yì duàn ēn fāng nǎi lǜ nán qiú quán tōu ān huái lù

这句话大意是:不能忘身急 病,以义断恩,方乃虑难求全,偷安怀禄。

qí zài zhōu yě mǐ zhōng zhēn zhī jié

这句话大意是:其在周也,靡忠贞之节;。

qí fèng duò yě kuì jié mìng zhī chéng

这句话大意是:其奉隋也,愧 竭命之诚。

fēi yì yǎn qí qián gōng xù yuàn xìng qí hòu xìn ér wàng bù xiàn xíng pì bǎo guì quán shēng nán yǐ

现代白话:非义掩其前功,蓄怨兴其后衅,而望不陷刑辟,保贵全生,难了。

liǔ qiú huáng fǔ jī yīn rén chéng shì hǎo luàn lè huò dà yùn guāng qǐ bìng cān shū yào

这句话大意是:柳裘、 皇甫绩,因人成事,好乱乐祸,大运光启,并参枢要。

sī gù zài rén yù qí yuè jǐ zài wǒ yù qí mà rén lǐ zì rán yě

这句话大意是:斯固在人欲其悦己,在我欲 其骂人,理自然也。

yàn yīng yǒu yán yuē yī xīn kě yǐ shì bǎi jūn bǎi xīn bù kě yǐ shì yī jūn

现代白话:晏婴有言曰:“一心能够事百君,百心不能够事一君。

yú fǎng děng jiàn zhī yǐ

现代白话:”于昉 等见之了。

guō yǎn wén huáng dì gòu zhī shǐ dāng zhǎo yá zhī jì

这句话大意是:郭衍,文皇缔构之始,当爪牙之寄;。

yáng dì jīng lún zhī jì cān xīn lǚ zhī móu

这句话大意是:炀帝经纶之际,参心膂之谋。

ér rú zhī rú wéi yǐ shuǐ jǐ shuǐ jūn suǒ wèi kě yì yuē kě yān jūn suǒ wèi bù yì yuē bù yān gōng suī jū duō míng bù jiàn zhòng

现代白话:而如 脂如韦,以水济水,君所谓可,亦曰可呢,君所谓不,亦曰不呢,功虽居多,名不 见重。

rán zé lì shēn háng dào kě bù shèn yú

这句话大意是:然则立身行道,可不慎欤!

yǔ yuē wú wéi quán shǒu jiāng shòu qí jiù

这句话大意是:语曰:“无为权首,将受其咎。

yòu yuē wú shǐ huò wú zhào luàn

这句话大意是:”又曰:“无始 祸,无兆乱。

fu zhōng wèi lìng dé shī fēi qí rén shàng huò bù kě kuàng tuō zú xié jìng yòu bù dé qí rén zhě yú

这句话大意是:”夫忠为令德,施非其人尚或不可,况托足邪径,又不得其人者欤!

zhāng héng duó zōng zhī jì shí zhào qí móu fu dòng bù yǐ shùn néng wú jí yú cǐ yě

这句话大意是:张衡夺宗之计,实兆其谋,夫动不以顺,能无及于此也?

yáng wāng yǐ xué yè zì xǔ qí zhōng bù lìng xī hu

这句话大意是:杨汪以学业自许,其终不 令,惜乎!

péi yùn sù huái jiān xiǎn qiǎo yú fù huì zuò wēi zuò fú wéi lì shì shì miè wáng zhī huò qí kě miǎn hu

这句话大意是:裴蕴素怀奸险,巧于附会,作威作福,唯利是视,灭亡之祸,其可免乎!

yuán chōng shǎo zài jiāng dōng chū yǐ jǐng wù jiàn xǔ wěi zhì duò shì gèng yǐ xuán xiàng zì jīn yāo qiú shí xìng gàn jìn fù rù biàn dòng xīng zhān miù zēng guǐ jǐng hòu wū tiān dào luàn cháng wǔ zhòng

这句话大意是:袁充少在江东,初以警悟见许,委质隋氏,更以玄象自矜,要求时幸,干进附入, 变动星占,谬增晷景,厚诬天道,乱常侮众。

xíng cí wù shě qí zài sī hu

这句话大意是:刑兹勿舍,其在斯乎!

li xióng sī yán wèi diàn qǔ jī yí zhái yǐ luàn cóng luàn hé jiù zhū yí

这句话大意是:李雄斯言为玷, 取讥夷翟,以乱从乱,何救诛夷。

✦ You read 列传·卷六十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.