北史 · 李延寿 · Chapter 8 of 100

本记·卷八

PinyinModern Translation
Size

shì zǔ wǔ chéng huáng dì huì chén shén wǔ huáng dì dì jiǔ zǐ xiào zhāo huáng dì zhī mǔ dì yě

这句话大意是:世祖武成皇帝讳湛,神武皇帝第九子,孝昭皇帝之母弟也。

yí biǎo guī jié shén wǔ yóu suǒ zhōng ài

这句话大意是:仪表瑰杰,神武尤 所钟爱。

shén wǔ fāng zhāo huái huāng yuǎn nǎi wèi dì pìn rú rú tài zǐ ān luó chén nǚ hào lín hé gōng zhǔ

这句话大意是:神武方招怀荒远,乃为帝娉蠕蠕太子庵罗辰女,号邻和公主。

dì shí nián bā suì guān fú duān yán shén qíng xián yuǎn huá róng tàn yì

这句话大意是:帝时年八岁, 冠服端严,神情闲远,华戎叹异。

yuán xiàng zhōng fēng zhǎng guǎng jùn gōng

这句话大意是:元象中,封长广郡公。

tiān bǎo chū jìn jué wèi wáng bài shàng shū lìng xún jiān sī tú qiān tài wèi

这句话大意是:天保初,进爵为王,拜尚 书令,寻兼司徒,迁太尉。

qián míng chū yáng yīn děng mì xiāng shū jì yǐ dì wèi dà sī mǎ lǐng bīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:干明初,杨愔等密相疏忌,以帝为大司马,领并州刺史。

dì jì yǔ xiào zhāo móu zhū zhū zhí zhèng qiān tài fù lù shàng shū shì lǐng jīng jī dà dū dū

这句话大意是:帝既与孝昭谋,诛诸执政,迁太傅、录尚书事、领京畿大都督。

huáng jiàn chū jìn wèi yòu chéng xiāng

这句话大意是:皇建初,进位右丞 相。

xiào zhāo xìng jìn yáng dì yǐ yì qīn jū shǒu yè zhèng shì xián jiàn wěi tuō

这句话大意是:孝昭幸晋阳,帝以懿亲居守邺,政事咸见委托。

èr nián xiào zhāo bēng yí zhào zhēng dì rù tǒng dà wèi

这句话大意是:二年,孝昭崩,遗诏征帝入统 大位。

jí jìn yáng gōng fā sāng yú chóng dé diàn

这句话大意是:及晋阳宫,发丧于崇德殿。

huáng tài hòu lìng suǒ sī xuān yí zhào zuǒ chéng xiàng hú lǜ jīn lǜ bǎi liáo dūn quàn sān zòu nǎi xǔ zhī

这句话大意是:皇太后令所司宣遗诏,左丞相斛律金率百僚敦劝, 三奏乃许之。

dà níng yuán nián dōng shí yī yuè guǐ chǒu huáng dì jí wèi yú nán gōng

这句话大意是:大宁元年冬十一月癸丑,皇帝即位于南宫。

dà shè gǎi huáng jiàn èr nián wèi dà níng

这句话大意是:大赦,改皇建二年为大宁。

yǐ mǎo yǐ sī tú píng qín wáng guī yàn wèi tài fù

这句话大意是:乙卯, 以司徒、平秦王归彦为太傅;。

yǐ shàng shū yòu pú yè zhào jùn wáng ruì wèi shàng shū lìng

这句话大意是:以尚书右仆射、赵郡王睿为尚书令;。

yǐ tài wèi wèi càn wèi tài bǎo

这句话大意是:以太尉尉粲为太 保;。

yǐ shàng shū lìng duàn sháo wèi dà sī mǎ

这句话大意是:以尚书令段韶为大司马;。

yǐ fēng zhōu cì shǐ lóu ruì wèi sī kōng

这句话大意是:以丰州刺史娄睿为司空;。

yǐ tài fu píng yáng wáng yān wèi tài zǎi

这句话大意是:以太傅、平阳王淹为太宰;。

yǐ tài bǎo péng chéng wáng yóu wèi tài shī lù shàng shū shì

这句话大意是:以太保、彭城王浟为太师、录尚书事;。

yǐ jì zhōu cì shǐ bó líng wáng jì wèi tài wèi

这句话大意是:以冀州刺史、博陵王济为太尉;。

yǐ zhōng shū jiān rèn chéng wáng jiē wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:以中书监、 任城王湝为尚书左仆射;。

yǐ bīng zhōu cì shǐ hú lǜ guāng wèi yòu pú yè

这句话大意是:以并州刺史斛律光为右仆射。

fēng xiào zhāo huáng dì tài zǐ bǎi nián wéi lè líng jùn wáng

这句话大意是:封孝昭皇帝太子百年为乐陵 郡王。

gēng shēn zhào dà shǐ xún xíng tiān xià qiú zhèng shàn è wèn rén jí kǔ zhuó jìn xián liáng

这句话大意是:庚申,诏大使巡行天下,求政善恶,问人疾苦,擢进贤良。

shì suì zhōu wǔ dì bǎo dìng yuán nián

这句话大意是:是岁,周武帝保 定元年。

hé qīng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ hài chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:河清元年春正月乙亥,车驾至自晋阳。

xīn sì sì nán jiāo

这句话大意是:辛巳,祀南郊。

rén wǔ xiǎng tài miào

这句话大意是:壬午,享太庙。

bǐng xū lì fēi hú shì wèi huáng hòu zi wěi wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:丙戌, 立妃胡氏为皇后,子纬为皇太子。

wù zǐ dà shè nèi wài bǎi guān pǔ jiā fàn jí

这句话大意是:戊子,大赦,内外百官,普加泛级;。

zhū wèi fù hòu zhě cì jué yī jí

这句话大意是:诸为父后者, 赐爵一级。

jǐ hài yǐ qián dìng zhōu cì shǐ féng yì wáng rùn wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:己亥,以前定州刺史、冯翊王润为尚书左仆射。

zhào pǔ duàn tú shā yǐ shùn chūn lìng

这句话大意是:诏普断屠杀,以顺春令。

èr yuè dīng wèi yǐ tài zǎi píng yáng wáng yān wèi qīng zhōu cì shǐ tài fù lǐng sī tú

这句话大意是:二月丁未,以太宰、平阳王淹为青州刺史、太傅、领司徒;。

yǐ lǐng jūn dà jiàng jūn zōng shī píng qín wáng guī yàn wèi tài zǎi jì zhōu cì shǐ

这句话大意是:以领军大将军、宗师、 平秦王归彦为太宰、冀州刺史。

yǐ mǎo yǐ jiān shàng shū lìng rèn chéng wáng jiē wèi sī tú

这句话大意是:乙卯,以兼尚书令、任城王湝为司徒。

zhào sàn qí cháng shì cuī zhān pìn yú chén

这句话大意是:诏散骑常侍 崔瞻聘于陈。

xià sì yuè xīn chǒu huáng tài hòu lóu shì bēng

这句话大意是:夏四月辛丑,皇太后娄氏崩。

yǐ sì qīng zhōu cì shǐ shàng yán

这句话大意是:乙巳,青州刺史上言。

jīn yuè gēng yín hé jì qīng

这句话大意是:今月庚寅,河、 济清。

yǐ hé jì qīng gǎi dà níng èr nián wèi hé qīng jiàng zuì rén gè yǒu chà

这句话大意是:以河、济清,改大宁二年为河清,降罪人各有差。

wǔ yuè jiǎ shēn fù zàng wǔ míng huáng hòu yú yì píng líng

这句话大意是:五月甲申,祔葬武明皇后 于义平陵。

jǐ chǒu yǐ shàng shū yòu pú yè hú lǜ guāng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:己丑,以尚书右仆射斛律光为尚书令。

qiū qī yuè tài zǎi jì zhōu cì shǐ píng qín wáng guī yàn jù zhōu fǎn

这句话大意是:秋七月,太宰、冀州刺史、平秦 王归彦据州反。

zhào dà sī mǎ duàn sháo sī kōng lóu ruì tǎo qín zhī

这句话大意是:诏大司马段韶、司空娄睿讨禽之。

yǐ wèi zhǎn guī yàn bìng qí sān zi jí dǎng yǔ èr shí rén yú dū shì

这句话大意是:乙未,斩归彦,并其三子及党与 二十人于都市。

dīng yǒu yǐ dà sī mǎ duàn sháo wèi tài fù

这句话大意是:丁酉,以大司马段韶为太傅;。

yǐ sī kōng lóu ruì wèi sī tú

这句话大意是:以司空娄睿为司徒;。

yǐ tài fu píng yáng wáng yān wèi tài zǎi

这句话大意是:以太傅、平阳王 淹为太宰;。

yǐ shàng shū lìng hú lǜ guāng wèi sī kōng

这句话大意是:以尚书令斛律光为司空;。

yǐ tài zi tài fù zhào jùn wáng ruì wèi shàng shū lìng

这句话大意是:以太子太傅、赵郡王睿为尚书令;。

zhōng shū jiān hé jiān wáng xiào wǎn wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:中书监、河 间王孝琬为尚书左仆射。

guǐ hài xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:癸亥,行幸晋阳。

chén rén lái pìn

这句话大意是:陈人来聘。

dōng shí yī yuè dīng chǒu zhào jiān sàn qí cháng shì fēng xiào yǎn shǐ yú chén

这句话大意是:冬十一月丁丑,诏兼散骑常 侍封孝琰使于陈。

shí èr yuè bǐng chén chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:十二月丙辰,车驾至自晋阳。

shì suì shā tài yuán wáng shào dé

这句话大意是:是岁,杀太原王绍德。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ hài dì zhào lín cháo táng cè shì xiù xiào

这句话大意是:二年春正月乙亥,帝诏临朝堂,策试秀、孝。

yǐ tài zi shǎo fù wèi shōu wèi jiān shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:以太子少傅魏收为兼尚书右仆射。

jǐ mǎo jiān yòu pú yè wèi shōu yǐ ā zòng chú míng

这句话大意是:己卯,兼右仆射魏收以阿纵除名。

dīng chǒu yǐ wǔ míng huáng hòu pèi jì běi jiāo

这句话大意是:丁丑,以武明皇后配祭北郊。

xīn mǎo dì lín dū tíng lù jiàn qiú jiàng zài jīng zuì rén gè yǒu chà

这句话大意是:辛卯,帝临都亭录 见囚,降在京罪人各有差。

sān yuè jǐ chǒu zhào sī kōng hú lǜ guāng dū wǔ yíng jūn shì zhù shù yú zhǐ guān

这句话大意是:三月己丑,诏司空斛律光督五营军士筑戍于轵关。

rén shēn shì wéi guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:壬申, 室韦国遣使朝贡。

bǐng xū yǐ jiān shàng shū yòu pú yè zhào yàn shēn wéi zuǒ pú yè

这句话大意是:丙戌,以兼尚书右仆射赵彦深为左仆射。

xià sì yuè bìng fén jìn dōng yōng nán fén wǔ zhōu chóng hàn shāng jia qiǎn shǐ zhèn xù

这句话大意是:夏四月,并、汾、晋、 东雍、南汾五州虫旱伤稼,遣使振恤。

wù wǔ chén rén lái pìn

这句话大意是:戊午,陈人来聘。

wǔ yuè rén wǔ zhào yǐ chéng nán shuāng táng zhī yuàn huí zào dà zǒng chí sì

这句话大意是:五月壬午,诏以城南双堂 之苑,回造大总持寺。

liù yuè yǐ sì qí zhōu shàng yán jì hé shuǐ kǒu jiàn bā lóng shēng tiān

这句话大意是:六月乙巳,齐州上言,济河水口见八龙升天。

yǐ mǎo zhào jiān sàn qí cháng shì cuī zi wǔ shǐ yú chén

这句话大意是:乙卯,诏兼散 骑常侍崔子武使于陈。

gēng shēn sī zhōu mù hé nán wáng xiào yú hōng

这句话大意是:庚申,司州牧、河南王孝瑜薨。

qiū bā yuè xīn chǒu zhào yǐ sān tái gōng wèi dà xīng shèng sì

这句话大意是:秋八月辛丑,诏以三台宫为 大兴圣寺。

dōng shí èr yuè guǐ sì chén rén lái pìn

这句话大意是:冬十二月癸巳,陈人来聘。

jǐ yǒu zhōu jiāng yáng zhōng shuài tū jué ā shǐ nà mù kè hán děng yī shí yú wàn rén zì héng zhōu fēn wéi sān dào shā lüě lì rén

这句话大意是:己酉,周将杨忠帅突厥阿史那木可汗等一十 余万人,自恒州分为三道,杀掠吏人。

shì shí dà yǔ xuě lián yuè nán běi qiān yú lǐ píng dì shù chǐ

这句话大意是:是时,大雨雪连月,南北千余里,平地数尺。

shuāng zhòu xià yǔ xuè yú tài yuán

这句话大意是:霜昼下,雨血于太原。

wù wǔ dì zhì jìn yáng

这句话大意是:戊午,帝至晋阳。

jǐ wèi zhōu jūn bī bìng zhōu yòu qiǎn dà jiàng dá xī wǔ shuài zhòng shù wàn zhì dōng yōng jí jìn zhōu yǔ tū jué xiāng yìng

这句话大意是:己未,周军逼并州,又遣大将达奚武帅众 数万至东雍及晋州,与突厥相应。

shì suì shì wéi kù mò xī mò hé qì dān bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是岁,室韦、库莫奚、靺鞨、契丹并遣使朝贡。

sān nián chūn zhēng yuè gēng shēn shuò zhōu jūn zhì chéng xià ér chén

这句话大意是:三年春正月庚申朔,周军至城下而陈。

zhàn yú chéng xi zhōu jūn jí tū jué dà bài rén chù sǐ zhě xiāng zhěn shù bǎi lǐ bù jué

这句话大意是:战于城西,周军及突厥大败,人畜死者 相枕,数百里不绝。

zhào píng yuán wáng duàn sháo zhuī chū sài ér hái

这句话大意是:诏平原王段韶追出塞而还。

sān yuè xīn yǒu yǐ lǜ lìng bān xià dà shè

这句话大意是:三月辛酉,以律令班下,大赦。

jǐ sì dào shā tài shī péng chéng wáng yóu

这句话大意是:己 巳,盗杀太师、彭城王浟。

gēng chén yǐ sī kōng hú lǜ guāng wèi sī tú yǐ shì zhōng wǔ xīng wáng pǔ wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:庚辰,以司空斛律光为司徒,以侍中、武兴王普为尚书 左仆射。

jiǎ shēn yǐ shàng shū lìng féng yì wáng rùn wèi sī kōng

这句话大意是:甲申,以尚书令、冯翊王润为司空。

xià sì yuè xīn mǎo zhào jiān sàn qí cháng shì huáng fǔ liàng shǐ yú chén

这句话大意是:夏四月辛卯,诏兼散骑常侍皇甫亮使 于陈。

wǔ yuè jiǎ zǐ dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:五月甲子,帝至自晋阳。

rén wǔ yǐ shàng shū lìng zhào jùn wáng ruì wèi lù shàng shū shì yǐ qián sī tú lóu ruì wèi tài wèi

这句话大意是:壬午,以尚书令、赵郡王睿为录尚书事,以前司徒 娄睿为太尉。

jiǎ shēn yǐ tài fu duàn sháo wèi tài shī

这句话大意是:甲申,以太傅段韶为太师。

dīng hài yǐ tài wèi rèn chéng wáng jiē wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:丁亥,以太尉、任城王湝为大将军。

rén chén xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:壬辰, 行幸晋阳。

liù yuè gēng zǐ dà yǔ zhòu yè bù xī zhì jiǎ chén nǎi zhǐ

这句话大意是:六月庚子,大雨,昼夜不息,至甲辰乃止。

shì yuè jìn yáng é yán yǒu guǐ bīng bǎi xìng jìng jī tóng tiě yǐ hàn zhī

这句话大意是:是月,晋阳讹言有鬼兵,百 姓竞击铜铁以捍之。

shā lè líng wáng bǎi nián

这句话大意是:杀乐陵王百年。

guī yǔ wén ǎo yú zhōu

这句话大意是:归宇文媪于周。

qiū jiǔ yuè yǐ chǒu fēng huáng zǐ chāo wèi nán yáng wáng yǎn wèi dōng píng wáng

这句话大意是:秋九月乙丑,封皇子绰为南阳 王、俨为东平王。

shì yuè guī yán ǎo yú zhōu

这句话大意是:是月,归阎媪于周。

chén rén lái pìn

这句话大意是:陈人来聘。

tū jué kòu yōu zhōu rù cháng chéng lǔ lüě ér hái

这句话大意是:突厥寇幽州,入长城,虏掠而还。

rùn yuè yǐ wèi zhào qiǎn shí èr shǐ xún xíng shuǐ lào zhōu miǎn qí zū diào

这句话大意是:闰月乙未,诏遣十二使巡行水涝州,免其租调。

yǐ sì tū jué kòu yōu zhōu

这句话大意是:乙巳,突厥寇幽州。

zhōu jūn sān dào bìng chū shǐ qí jiàng wèi jiǒng kòu luò yáng yáng piāo rù zhǐ guān quán jǐng xuān qù xuán hù

这句话大意是:周军三道并出, 使其将尉迥寇洛阳,杨摽入轵关,权景宣趣悬瓠。

dōng shí yī yuè jiǎ wǔ jiǒng děng wéi luò yáng

这句话大意是:冬十一月甲午,迥等围洛阳。

wù xū zhào jiān sàn qí cháng shì liú tì shǐ yú chén

这句话大意是:戊 戌,诏兼散骑常侍刘逖使于陈。

jiǎ chén tài wèi lóu ruì dà pò zhōu jūn yú zhǐ guān qín yáng piāo

这句话大意是:甲辰,太尉娄睿大破周军于轵关,禽杨摽。

shí èr yuè yǐ mǎo yù zhōu cì shǐ wáng shì liáng yǐ chéng jiàng zhōu jiāng quán jǐng xuān

这句话大意是:十二月 乙卯,豫州刺史王士良以城降周将权景宣。

dīng sì dì zì jìn yáng nán tǎo

这句话大意是:丁巳,帝自晋阳南讨。

jǐ wèi tài zǎi píng yáng wáng yān hōng

这句话大意是:己未,太宰、平 阳王淹薨。

rén xū tài shī duàn sháo dà pò wèi jiǒng děng jiě luò yáng wéi

这句话大意是:壬戌,太师段韶大破尉迥等,解洛阳围。

dīng mǎo dì zhì luò yáng miǎn luò zhōu jīng zhōu jūn chù yī nián zū fù

这句话大意是:丁卯,帝至洛阳,免洛州经周 军处一年租赋;。

shè zhōu chéng nèi sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:赦州城内死罪已下囚。

jǐ sì yǐ tài shī duàn sháo wèi tài zǎi yǐ sī tú hú lǜ guāng wèi tài wèi bīng zhōu cì shǐ lán líng wáng zhǎng gōng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:己巳,以太师段韶为太宰,以司徒斛律光为 太尉,并州刺史、兰陵王长恭为尚书令。

rén shēn dì zhì wǔ láo jīng huá tái cì yú lí yáng

这句话大意是:壬申,帝至武牢,经滑台,次于黎阳。

suǒ jīng jiǎn jiàng zuì rén

这句话大意是:所 经减降罪人。

bǐng zǐ chē jià zhì zì luò yáng

这句话大意是:丙子,车驾至自洛阳。

shì suì gāo lí mò hé xīn luó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是岁,高丽、靺鞨、新罗并遣使朝贡。

shān dōng dà shuǐ jī sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:山东大 水,饥死者不可胜计。

zhào fā zhèn gěi shì jìng bù xíng

这句话大意是:诏发振给,事竟不行。

sì nián chūn zhēng yuè guǐ mǎo yǐ dà jiàng jūn rèn chéng wáng jiē wèi dà sī mǎ

这句话大意是:四年春正月癸卯,以大将军、任城王湝为大司马。

xīn wèi xìng jìn yáng

这句话大意是:辛未,幸晋阳。

èr yuè jiǎ yín zhào yǐ xīn luó guó wáng jīn zhēn xīng wéi shǐ chí jié dōng yí xiào wèi lè làng jùn gōng xīn luó wáng

这句话大意是:二月甲寅, 诏以新罗国王金真兴为使持节、东夷校尉、乐浪郡公、新罗王。

rén shēn yǐ nián gǔ bù dēng jìn gū jiǔ

这句话大意是:壬申,以年谷不登, 禁酤酒。

jǐ mǎo zhào jiǎn bǎi guān shí lǐn gè yǒu chà

这句话大意是:己卯,诏减百官食廪各有差。

sān yuè wù zǐ zhào gěi xi yǎn liáng cāng zhào zhōu sī zhōu zhī dōng jùn yáng píng qīng hé wǔ dū

这句话大意是:三月戊子,诏给西兖、梁、沧、赵州,司州 之东郡、阳平、清河、武都。

jì zhōu zhī cháng lè bó hǎi zāo shuǐ lào zhī chù pín xià hù sù gè yǒu chà

这句话大意是:冀州之长乐、勃海遭水涝之处贫下户粟各有差。

jiā bié dòu shēng ér yǐ yòu duō bù fù

这句话大意是:家别 斗升而已,又多不付。

shì yuè huì xīng jiàn

这句话大意是:是月,彗星见。

yǒu wù yǔn yú diàn tíng

这句话大意是:有物陨于殿廷。

rú chì qī gǔ dài xiǎo líng

这句话大意是:如赤漆鼓,带小铃。

diàn shàng shí zì qǐ liǎng liǎng xiāng duì

这句话大意是:殿上石 自起,两两相对。

yòu yǒu shén jiàn yú hòu yuán wàn shòu táng qián shān xué zhōng qí tǐ zhuàng dà bù biàn qí miàn liǎng chǐ jué bái zhǎng chū yú chún

这句话大意是:又有神见于后园万寿堂前山穴中,其体壮大,不辨其面,两齿绝 白,长出于唇。

dì zhí sù pín yù yǐ xià qī bǎi rén xián jiàn yān

现代白话:帝直宿嫔御已下七百人咸见呢。

dì yòu mèng zhī

这句话大意是:帝又梦之。

xià sì yuè wù wǔ dà jiàng jūn dōng ān wáng lóu ruì zuò shì miǎn

这句话大意是:夏四月戊午,大将军、 东安王娄睿坐事免。

yǐ hài chén rén lái pìn

这句话大意是:乙亥,陈人来聘。

tài shǐ zòu tiān wén yǒu biàn qí zhàn dāng yǒu yì wáng

这句话大意是:太史奏,天文有变,其占当有易王。

bǐng zǐ nǎi shǐ tài zǎi duàn sháo jiān tài wèi chí jié fèng huáng dì xǐ shòu chuán wèi yú huáng tài zǐ

这句话大意是:丙子, 乃使太宰段韶兼太尉,持节奉皇帝玺绶,传位于皇太子。

dà shè gǎi yuán wèi tiān tǒng yuán nián

这句话大意是:大赦,改元为天统元年。

bǎi guān jìn jí jiàng zuì gè yǒu chà

这句话大意是:百官进级,降罪,各有差。

yòu zhào huáng tài zǐ fēi hú lǜ shì wèi huáng hòu

这句话大意是:又诏皇太子妃斛律氏为皇后。

yú shì qún gōng shàng zūn hào wèi tài shàng huáng dì

这句话大意是:于是群公上尊号为太上皇 帝。

jūn guó dà shì xián yǐ zòu wén

这句话大意是:军国大事,咸以奏闻。

shǐ jiāng chuán zhèng shǐ nèi cān chéng zi shàng chéng yì sòng zhào shū yú yè

这句话大意是:始将传政,使内参乘子尚乘驿送诏书于邺。

zi shàng chū jìn yáng chéng jiàn rén qí suí hòu hū shī zhī

这句话大意是:子尚出晋阳 城,见人骑随后,忽失之。

shàng wèi zhì yè ér qí yán yǐ bù yǐ

现代白话:尚未至邺而其言已布了。

tiān tǒng sì nián shí èr yuè xīn wèi tài shàng huáng dì bēng yú yè gōng qián shòu táng shí nián sān shí èr

这句话大意是:天统四年十二月辛未,太上皇 帝崩于邺宫干寿堂,时年三十二。

shì yuē wǔ chéng huáng dì miào hào shì zǔ

这句话大意是:谥曰武成皇帝,庙号世祖。

wǔ nián èr yuè jiǎ shēn zàng yú yǒng píng líng

这句话大意是:五年二月甲申,葬于 永平陵。

hòu zhǔ huì wěi zì rén gāng wǔ chéng huáng dì zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:后主讳纬,字仁纲,武成皇帝之长子也。

mǔ yuē hú huáng hòu mèng yú hǎi shàng zuò yù pén rì rù qún xià suì yǒu shēn

这句话大意是:母曰胡皇后,梦于海上坐玉盆,日入 裙下,遂有娠。

tiān bǎo qī nián wǔ yuè wǔ rì shēng dì yú bīng zhōu dǐ

这句话大意是:天保七年五月五日,生帝于并州邸。

dì shǎo měi róng yí wǔ chéng tè suǒ ài chǒng bài shì zǐ

这句话大意是:帝少美容仪,武成特所爱宠, 拜世子。

jí wǔ chéng rù zuǎn dà yè dà níng èr nián zhēng yuè bǐng xū lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:及武成入纂大业,大宁二年正月丙戌,立为皇太子。

hé qīng sì nián wǔ chéng shàn wèi yú dì

这句话大意是:河清四年,武成禅位 于帝。

tiān tǒng yuán nián xià sì yuè bǐng zǐ huáng dì jí wèi yú jìn yáng gōng

这句话大意是:天统元年夏四月丙子,皇帝即位于晋阳宫。

dà shè gǎi hé qīng sì nián wèi tiān tǒng

这句话大意是:大赦,改河清四年为天统。

dīng chǒu yǐ tài bǎo hè bá rén wèi tài shī

这句话大意是:丁丑, 以太保贺拔仁为太师;。

tài wèi hòu mò chén xiāng wéi tài bǎo

这句话大意是:太尉侯莫陈相为太保;。

sī kōng féng yì wáng rùn wèi sī tú

这句话大意是:司空、冯翊王润为司徒;。

lù shàng shū shì zhào jùn wáng ruì wèi sī kōng

这句话大意是:录尚书事、 赵郡王睿为司空;。

shàng shū zuǒ pú yè hé jiān wáng xiào wǎn wèi shàng shū lìng

这句话大意是:尚书左仆射、河间王孝琬为尚书令。

wù yín yǐ yíng zhōu cì shǐ wèi càn wèi tài wèi

这句话大意是:戊寅,以瀛州刺史尉粲为太 尉;。

hú lǜ guāng wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:斛律光为大将军;。

dōng ān wáng lóu ruì wèi tài wèi

这句话大意是:东安王娄睿为太尉;。

shàng shū yòu pú yè zhào yàn shēn wéi zuǒ pú yè

这句话大意是:尚书右仆射赵彦深为左仆射。

liù yuè rén xū huì xīng chū wén chāng dōng běi qí dà rú shǒu hòu shāo zhǎng nǎi zhì zhàng yú bǎi rì nǎi miè

这句话大意是:六月壬戌, 彗星出文昌东北,其大如手,后稍长,乃至丈余,百日乃灭。

jǐ sì tài shàng huáng dì zhào jiān sàn qí cháng shì wáng jì gāo shǐ yú chén

这句话大意是:己巳,太上皇帝诏兼 散骑常侍王季高使于陈。

qiū qī yuè yǐ wèi tài shàng huáng dì zhào zēng zhì dōu shuǐ shǐ zhě yī rén

这句话大意是:秋七月乙未,太上皇帝诏增置都水使者一人。

dōng shí yī yuè guǐ wèi tài shàng huáng dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:冬十一月癸 未,太上皇帝至自晋阳。

jǐ chǒu tài shàng huáng dì zhào gǎi tài zǔ xiàn wǔ huáng dì wèi shén wǔ huáng dì miào hào gāo zǔ

这句话大意是:己丑,太上皇帝诏改太祖献武皇帝为神武皇帝,庙号高祖;。

xiàn míng huáng hòu wèi wǔ míng huáng hòu

这句话大意是:献明皇后为武明皇后。

qí wén xuān shì hào wěi yǒu sī yì dìng

这句话大意是:其文宣谥号,委有司议定。

shí èr yuè gēng xū tài shàng huáng dì shòu yú běi jiāo

这句话大意是:十二月庚戌,太上皇帝狩于北郊。

rén zǐ shòu yú nán jiāo

这句话大意是:壬子,狩于南郊。

yǐ mǎo shòu yú xi jiāo

这句话大意是:乙卯,狩于西郊。

rén xū tài shàng huáng dì xìng jìn yáng

这句话大意是:壬戌,太上皇帝幸晋阳。

dīng mǎo dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:丁卯,帝至自晋阳。

gēng wǔ yǒu sī zòu gǎi gāo zǔ wén xuān huáng dì wèi wēi zōng jǐng liè huáng dì

这句话大意是:庚午,有司奏改高祖文宣皇帝为威宗景烈皇帝。

shì suì gāo lí qì dān mò hé bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是岁,高丽、契丹、靺鞨并遣使朝 贡。

hé nán dà yì

这句话大意是:河南大疫。

èr nián chūn zhēng yuè xīn mǎo sì yuán qiū

这句话大意是:二年春正月辛卯,祀圆丘。

guǐ sì xiá jì yú tài miào

这句话大意是:癸巳,祫祭于太庙。

zhào jiàng zuì rén gè yǒu chà

这句话大意是:诏降罪人各有差。

bǐng shēn yǐ lì bù shàng shū wèi jǐn wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:丙申,以吏 部尚书尉瑾为尚书右仆射。

gēng zǐ xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:庚子,行幸晋阳。

èr yuè gēng xū tài shàng huáng dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:二月庚戌,太上皇帝至自晋阳。

rén zǐ chén rén lái pìn

这句话大意是:壬子, 陈人来聘。

sān yuè yǐ sì tài shàng huáng dì zhào yǐ sān tái shī xìng shèng sì

这句话大意是:三月乙巳,太上皇帝诏以三台施兴圣寺。

yǐ hàn gù jiàng jìn qiú

这句话大意是:以旱故,降禁囚。

xià sì yuè chén wén dì cú

这句话大意是:夏四月,陈 文帝殂。

wǔ yuè yǐ yǒu yǐ jiān shàng shū zuǒ pú yè wǔ xīng wáng pǔ wèi shàng shū lìng

这句话大意是:五月乙酉,以兼尚书左仆射、武兴王普为尚书令。

jǐ hài fēng tài shàng huáng dì zi yǎn wèi dōng píng wáng rén hóng wèi qí ān wáng rén gù wèi běi píng wáng rén yīng wèi gāo píng wáng rén guāng wèi huái nán wáng

这句话大意是:己亥,封太上皇帝子俨 为东平王,仁弘为齐安王,仁固为北平王,仁英为高平王,仁光为淮南王。

liù yuè tài shàng huáng dì zhào jiān sàn qí cháng shì wéi dào rú pìn yú chén

这句话大意是:六月, 太上皇帝诏兼散骑常侍韦道儒聘于陈。

qiū bā yuè tài shàng huáng dì xìng jìn yáng

这句话大意是:秋八月,太上皇帝幸晋阳。

dōng shí yuè yǐ mǎo yǐ tài bǎo hòu mò chén xiāng wéi tài fù

这句话大意是:冬十月乙卯,以 太保侯莫陈相为太傅;。

dà sī mǎ rèn chéng wáng jiē wèi tài bǎo

这句话大意是:大司马、任城王湝为太保;。

tài wèi lóu ruì wèi dà sī mǎ xǐ féng yì wáng rùn wèi tài wèi kāi fǔ yí tóng sān sī hán zǔ niàn wèi sī tú

这句话大意是:太尉娄睿为大司马,徙冯翊王润 为太尉,开府仪同三司韩祖念为司徒。

shí yī yuè dà yǔ xuě

这句话大意是:十一月,大雨雪。

dào qiè tài miào yù fú

这句话大意是:盗窃太庙御服。

shí èr yuè yǐ chǒu chén rén lái pìn

这句话大意是:十二月乙 丑,陈人来聘。

shì suì shā hé jiān wáng xiào wǎn

这句话大意是:是岁,杀河间王孝琬。

tū jué mò hé guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:突厥、靺鞨国并遣使朝贡。

yú zhōu wèi tiān hé yuán nián

这句话大意是:于周为天和元年。

sān nián chūn zhēng yuè rén chén tài shàng huáng dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:三年春正月壬辰,太上皇帝至自晋阳。

yǐ wèi dà xuě píng dì sān chǐ

这句话大意是:乙未,大雪,平地三尺。

wù xū tài shàng huáng dì zhào jīng guān zhí shì sàn guān sān pǐn yǐ shàng jǔ sān rén wǔ pǐn yǐ shàng gè jǔ èr rén

这句话大意是:戊戌,太上皇 帝诏,京官执事散官三品已上,举三人,五品已上,各举二人;。

chēng shì qī pǐn yǐ shàng jí diàn zhōng shì yù shǐ shàng shū dōu jiǎn jiào yù shǐ zhǔ shū jí mén xià lù shì gè jǔ yī rén

这句话大意是:称事七品已上,及 殿中侍御史、尚书都、检校御史、主书及门下录事,各举一人。

yè gōng jiǔ lóng diàn zāi yán shāo xi láng

这句话大意是:邺宫九龙殿灾,延 烧西廊。

èr yuè rén yín shuò dì jiā yuán fú dà shè

这句话大意是:二月壬寅朔,帝加元服,大赦。

jiǔ zhōu zhí rén gè jìn sì jí

这句话大意是:九州职人,各进四级;。

nèi wài bǎi guān pǔ jìn èr jí

这句话大意是:内外百官,普进二 级。

xià sì yuè guǐ chǒu tài shàng huáng dì zhào jiān sàn qí cháng shì sī mǎ yòu zhī shǐ yú chén

这句话大意是:夏四月癸丑,太上皇帝诏兼散骑常侍司马幼之使于陈。

wǔ yuè jiǎ wǔ tài shàng huáng dì zhào yǐ lǐng jūn dà jiàng jūn dōng píng wáng yǎn wèi shàng shū lìng

这句话大意是:五月甲午,太上皇帝诏 以领军大将军、东平王俨为尚书令。

yǐ wèi dà fēng zhòu huì fà wū bá shù

这句话大意是:乙未,大风,昼晦,发屋拔树。

liù yuè jǐ wèi tài shàng huáng dì zhào fēng huáng zǐ rén jī wèi xī hé wáng rén yuē wéi lè làng wáng rén jiǎn wèi yǐng chuān wáng rén yā wèi ān lè wáng tǒng wèi dān yáng wáng rén qiān wèi dōng hǎi wáng

这句话大意是:六月己未,太 上皇帝诏封皇子仁机为西河王,仁约为乐浪王,仁俭为颍川王,仁雅为安乐王,统 为丹杨王,仁谦为东海王。

rùn liù yuè xīn sì zuǒ chéng xiàng hú lǜ jīn hōng

这句话大意是:闰六月辛巳,左丞相斛律金薨。

rén wǔ tài shàng huáng dì zhào shàng shū lìng dōng píng wáng yǎn lù shàng shū shì

这句话大意是:壬午,太上皇帝诏尚书 令、东平王俨录尚书事。

yǐ shàng shū zuǒ pú yè zhào yàn shēn wéi shàng shū lìng bìng shěng shàng shū yòu pú yè lóu dìng yuǎn wèi shàng shū zuǒ pú yè zhōng shū jiān xú zhī cái wèi yòu pú yè

这句话大意是:以尚书左仆射赵彦深为尚书令,并省尚书右仆射娄定远为 尚书左仆射,中书监徐之才为右仆射。

qiū bā yuè xīn wèi

这句话大意是:秋八月辛未,。

tài shàng huáng dì zhào yǐ tài bǎo rèn chéng wáng jiē wèi tài shī

这句话大意是:太上皇帝诏以太保、任城王湝 为太师,。

tài wèi féng yì wáng rùn wèi dà sī mǎ

这句话大意是:太尉、冯翊王润为大司马,。

tài zǎi duàn sháo wèi zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:太宰段韶为左丞相,。

tài shī hè bá rén wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:太师贺拔仁为右丞相,。

tài fu hòu mò chén xiāng wéi tài zǎi

这句话大意是:太 傅侯莫陈相为太宰,。

dà sī mǎ lóu ruì wèi tài fù

这句话大意是:大司马娄睿为太傅,。

dà jiàng jūn hú lǜ guāng wèi tài bǎo

这句话大意是:大将军斛律光为太保,。

sī tú hán zǔ niàn wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:司徒韩祖念为大将 军,。

sī kōng zhào jùn wáng ruì wèi tài wèi

这句话大意是:司空、赵郡王睿为太尉,。

shàng shū lìng dōng píng wáng yǎn wèi sī tú

这句话大意是:尚书令、东平王俨为司徒。

jiǔ yuè jǐ yǒu tài shàng huáng dì zhào zhū sì shǔ suǒ wǎn zá bǎo hù xìng gāo zhě tiān bǎo zhī chū suī yǒu yōu fàng quán jiǎ lì yòng wèi miǎn zhě jīn kě xī juān zá hù rèn shǔ jùn xiàn yī zhǔn píng rén

这句话大意是:九月己酉,太上皇帝诏诸 寺署所绾杂保户姓高者,天保之初,虽有优放,权假力用未免者,今可悉蠲杂户, 任属郡县,一准平人。

dīng sì tài shàng huáng dì xìng jìn yáng

这句话大意是:丁巳,太上皇帝幸晋阳。

shì qiū shān dōng dà shuǐ rén jī jiāng shī mǎn dào

这句话大意是:是秋,山东大水,人饥,僵尸满道。

dōng shí yuè tū jué dà mò lóu shì wéi bǎi jì mò hé děng guó gè qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十月,突厥、大莫娄、室韦、百济、靺鞨等国,各遣使朝贡。

shí yī yuè bǐng wǔ yǐ jìn yáng dà míng diàn chéng gù dà shè

这句话大意是:十一月丙午,以晋 阳大明殿成故,大赦。

wén wǔ bǎi guān jìn èr jí

这句话大意是:文武百官进二级。

miǎn bīng zhōu jū chéng tài yuán yī jùn lái nián zū

这句话大意是:免并州居城、太原一郡来年租。

guǐ wèi tài shàng huáng dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:癸未,太 上皇帝至自晋阳。

shí èr yuè jǐ sì tài shàng huáng dì zhào yǐ gù zuǒ chéng xiàng zhào jùn wáng chēn pèi xiǎng shén wǔ miào tíng

这句话大意是:十二月己巳,太上皇帝诏以故左丞相、赵郡王琛配飨神武庙廷。

sì nián chūn zhēng yuè rén zǐ zhào yǐ gù qīng hé wáng yuè hé dōng wáng pān xiāng lè shí rén bìng pèi xiǎng shén wǔ miào tíng

这句话大意是:四年春正月壬子,诏以故清河王岳、河东王潘相乐十人并配飨神武庙廷。

guǐ hài tài shàng huáng dì zhào jiān sàn qí cháng shì zhèng dà hù shǐ yú chén

这句话大意是:癸亥, 太上皇帝诏兼散骑常侍郑大护使于陈。

sān yuè yǐ sì tài shàng huáng dì zhào yǐ sī xǐ dōng píng wáng yǎn wèi dà jiàng jūn nán yáng wáng chāo wèi sī tú kāi fǔ yí tóng sān sī guǎng níng wáng xiào héng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:三月乙巳,太上皇帝诏以司徙、东平王俨为 大将军,南阳王绰为司徒,开府仪同三司、广宁王孝珩为尚书令。

xià sì yuè xīn wèi yè gōng zhāo yáng diàn zāi jí xuān guāng yáo huá děng diàn

这句话大意是:夏四月辛未,邺 宫昭阳殿灾,及宣光、瑶华等殿。

xīn sì tài shàng huáng dì xìng jìn yáng

这句话大意是:辛巳,太上皇帝幸晋阳。

wǔ yuè guǐ mǎo yǐ shàng shū yòu pū shè hú zhǎng rén wèi zuǒ pú yè zhōng shū jiān hé shì kāi wèi yòu pú yè

这句话大意是:五月癸卯,以尚书右仆 射胡长仁为左仆射,中书监和士开为右仆射。

rén xū tài shàng huáng dì zhì zì jìn yáng

这句话大意是:壬戌,太上皇帝至自晋阳。

zì zhēng yuè bù yǔ zhì yú shì yuè

这句话大意是:自正月不 雨,至于是月。

liù yuè jiǎ zǐ shuò dà yǔ

这句话大意是:六月甲子朔,大雨。

jiǎ shēn dà fēng bá mù zhé shù

这句话大意是:甲申,大风,拔木折树。

shì yuè huì xīng jiàn yú dōng jǐng

这句话大意是:是月,彗星见于东井。

qiū jiǔ yuè bǐng shēn zhōu rén lái tōng hé

这句话大意是:秋九月丙申,周人来通和。

tài shàng huáng dì zhào shì zhōng hú sī wén lüè bào pìn yú zhōu

这句话大意是:太上皇帝诏侍中斛斯文略报聘于周。

dōng shí yuè xīn sì yǐ shàng shū lìng guǎng níng wáng xiào héng wèi lù shàng shū shì zuǒ pú yè hú zhǎng rén wèi shàng shū lìng yòu pú yè hé shì kāi wèi zuǒ pú yè zhōng shū jiān táng yōng wèi yòu pú yè

这句话大意是:冬十月辛巳,以尚 书令、广宁王孝珩为录尚书事,左仆射胡长仁为尚书令,右仆射和士开为左仆射, 中书监唐邕为右仆射。

shí yī yuè rén chén tài shàng huáng dì zhào jiān sàn qí cháng shì li zhù shǐ yú chén

这句话大意是:十一月壬辰,太上皇帝诏兼散骑常侍李翥使于陈。

shì yuè chén ān chéng wáng xū fèi qí zhǔ bó zōng ér zì lì

这句话大意是:是月,陈 安成王顼废其主伯宗而自立。

shí èr yuè xīn wèi tài shàng huáng dì bēng

这句话大意是:十二月辛未,太上皇帝崩。

bǐng zǐ dà shè

这句话大意是:丙子,大赦。

jiǔ zhōu zhí rén pǔ jiā yī jí nèi wài bǎi guān bìng jiā liǎng jí

这句话大意是:九州职人普 加一级,内外百官并加两级。

wù yín shàng tài shàng huáng hòu zūn hào wèi huáng tài hòu

这句话大意是:戊寅,上太上皇后尊号为皇太后。

jiǎ shēn zhào xì zuò zhī wu jí suǒ zài bǎi gōng xī ba zhī

这句话大意是:甲申,诏细作之务 及所在百工悉罢之。

yòu zhào yè tíng jìn yáng zhōng shān gōng rén děng jí yè xià bīng zhōu tài guān guān kǒu èr chù qí nián liù shí yǐ shàng jí yǒu lóng huàn zhě yǎng suǒ sī jiǎn fàng

这句话大意是:又诏掖廷、晋阳、中山宫人等,及邺下、并州太官官口二处, 其年六十已上,及有癃患者,仰所司简放。

gēng yín zhào tiān bǎo qī nián yǐ lái zhū jiā yuán zuò pèi liú zhě suǒ zài lìng hái

这句话大意是:庚寅,诏天保七年已来,诸家缘坐配流 者,所在令还。

shì suì qì dān mò hé guó bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是岁,契丹、靺鞨国并遣使朝贡。

wǔ nián chūn zhēng yuè xīn hài zhào yǐ jīn fèng děng sān tái wèi rù sì zhě shī dà xīng shèng sì

这句话大意是:五年春正月辛亥,诏以金凤等三台未入寺者,施大兴圣寺。

shì yuè shā dìng zhōu cì shǐ bó líng wáng jì

这句话大意是:是月,杀定州刺史、 博陵王济。

èr yuè yǐ chǒu zhào yīng gōng xíng zhě pǔ miǎn xíng wèi guān kǒu

这句话大意是:二月乙丑,诏应宫刑者,普免刑为官口。

yòu zhào jìn wǎng bǔ yīng yào jí xù yǎng lóng fàng zhī wù

这句话大意是:又诏禁网捕鹰鹞及畜养笼放之 物。

guǐ yǒu dà mò lóu guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸酉,大莫娄国遣使朝贡。

yǐ chǒu gǎi dōng píng wáng yǎn wèi láng yá wáng

这句话大意是:乙丑,改东平王俨为琅邪王。

zhào shì zhōng chì liè zhǎng wén shǐ yú zhōu

这句话大意是:诏侍中叱列长文使于 周。

shì yuè shā tài wèi zhào jùn wáng ruì

这句话大意是:是月,杀太尉、赵郡王睿。

sān yuè dīng yǒu yǐ sī kōng xú xiǎn xiù wèi tài wèi bìng shěng shàng shū lìng lóu dìng yuǎn wèi sī kōng

这句话大意是:三月丁酉,以司空徐显秀为太尉,并省尚书令娄定 远为司空。

shì yuè xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:是月,行幸晋阳。

xià sì yuè jiǎ zǐ zhào yǐ bīng zhōu shàng shū shěng wèi dà jī shèng sì jìn cí wèi dà chóng huáng sì

这句话大意是:夏四月甲子,诏以并州尚书省为大基圣寺,晋祠为大 崇皇寺。

yǐ chǒu chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:乙丑,车驾至自晋阳。

qiū qī yuè jǐ chǒu zhào jiàng zuì rén gè yǒu chà

这句话大意是:秋七月己丑,诏降罪人各有差。

wù shēn zhào shǐ xún shěng hé běi zhū zhōu wú yǔ chù jìng nèi piān hàn zhě yōu miǎn zū diào

这句话大意是:戊申,诏使巡省河 北诸州无雨处,境内偏旱者,优免租调。

dōng shí yuè rén xū zhào jìn zào jiǔ

这句话大意是:冬十月壬戌,诏禁造酒。

shí yī yuè xīn chǒu zhào yǐ tài bǎo hú lǜ guāng wèi tài fù dà sī mǎ féng yì wáng rùn wèi tài bǎo dà jiàng jūn láng yá wáng yǎn wèi dà sī mǎ

这句话大意是:十一月辛丑,诏 以太保斛律光为太傅,大司马、冯翊王润为太保,大将军、琅邪王俨为大司马。

shí èr yuè gēng wǔ yǐ kāi fǔ yí tóng sān sī lán líng wáng zhǎng gōng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:十 二月庚午,以开府仪同三司、兰陵王长恭为尚书令。

gēng chén yǐ zhōng shū jiān wèi shōu wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:庚辰,以中书监魏收为尚书右 仆射。

wǔ píng yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu shuò gǎi yuán

这句话大意是:武平元年春正月乙酉朔,改元。

tài shī bīng zhōu cì shǐ dōng ān wáng lóu ruì hōng

这句话大意是:太师、并州刺史、东安王娄睿薨。

wù shēn zhào jiān sàn qí cháng shì péi xiàn zhī pìn yú chén

这句话大意是:戊申,诏兼 散骑常侍裴献之聘于陈。

èr yuè guǐ hài yǐ bǎi jì wáng yú chāng wèi shǐ chí jié shì zhōng piào qí dà jiàng jūn dài fāng jùn gōng wáng rú gù

这句话大意是:二月癸亥,以百济王余昌为使持节、侍中、骠骑大将军、 带方郡公,王如故。

jǐ sì yǐ tài fu xián yáng wáng hú lǜ guāng wèi yòu chéng xiàng bīng zhōu cì shǐ yòu chéng xiàng ān dìng wáng hè bá rén wèi lù shàng shū shì jì zhōu cì shǐ rèn chéng wáng jiē wèi tài shī

这句话大意是:己巳,以太傅、咸阳王斛律光为右丞相,并州刺史、右丞相、 安定王贺拔仁为录尚书事,冀州刺史、任城王湝为太师。

bǐng zǐ jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:丙子,降死罪已下囚。

rùn yuè wù xū lù shàng shū shì ān dìng wáng hè bá rén hōng

这句话大意是:闰 月戊戌,录尚书事、安定王贺拔仁薨。

sān yuè xīn yǒu yǐ kāi fǔ yí tóng sān sī xú zhī cái wèi shàng shū zuǒ pú yè

这句话大意是:三月辛酉,以开府仪同三司徐之才为尚书左 仆射。

xià liù yuè yǐ yǒu yǐ guǎng níng wáng xiào héng wèi sī kōng

这句话大意是:夏六月乙酉,以广宁王孝珩为司空。

jiǎ chén yǐ huáng zǐ héng shēng gù dà shè

这句话大意是:甲辰,以皇子恒生故,大赦。

nèi wài bǎi guān pǔ jìn èr jí

这句话大意是:内外百官, 普进二级;。

jiǔ zhōu zhí rén pǔ jìn sì jí

这句话大意是:九州职人,普进四级。

jǐ yǒu zhào yǐ kāi fǔ yí tóng sān sī táng yōng wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:己酉,诏以开府仪同三司唐邕为尚书右仆射。

qiū qī yuè guǐ chǒu fēng xiào zhāo huáng dì zi yàn jī wèi chéng yáng wáng yàn kāng wèi dìng líng wáng yàn zhōng wèi liáng jùn wáng

这句话大意是:秋 七月癸丑,封孝昭皇帝子彦基为城阳王,彦康为定陵王,彦忠为梁郡王。

jiǎ yín yǐ shàng shū lìng lán líng wáng zhǎng gōng wèi lù shàng shū shì zhōng lǐng jūn hé shì kāi wèi shàng shū lìng

这句话大意是:甲寅,以 尚书令、兰陵王长恭为录尚书事,中领军和士开为尚书令。

guǐ hài mò hé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸亥,靺鞨遣使朝贡。

guǐ yǒu yǐ huà shān wáng níng wèi tài fù

这句话大意是:癸酉,以华山王凝为太傅。

bā yuè xīn mǎo xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:八月辛卯,行幸晋阳。

jiǔ yuè yǐ sì lì huáng zǐ héng wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:九月乙巳,立皇子恒为皇太子。

dōng shí yuè xīn sì yǐ sī kōng guǎng níng wáng xiào héng wèi sī tú yǐ shàng luò wáng sī zōng wèi sī kōng fēng xiāo zhuāng wèi liáng wáng

这句话大意是:冬十月辛巳,以司空、广宁王孝珩为司徒,以上洛王思宗为司空,封萧庄为梁王。

wù zǐ qǔ jiàng bīng zhōu sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:戊子,曲降并州死罪已下囚。

jǐ chǒu fù gǎi wēi zōng jǐng liè huáng dì shì hào wèi xiǎn zǔ wén xuān huáng dì

这句话大意是:己丑,复改威宗景烈皇帝谥号为显祖文宣皇帝。

shí èr yuè dīng hài chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:十二 月丁亥,车驾至自晋阳。

zhào zuǒ chéng xiàng hú lǜ guāng chū jìn zhōu dào xiū chéng shù

这句话大意是:诏左丞相斛律光出晋州道,修城戍。

èr nián chūn zhēng yuè dīng sì zhào jiān sàn qí cháng shì liú huán jùn shǐ yú chén

这句话大意是:二年春正月丁巳,诏兼散骑常侍刘环俊使于陈。

wù yín yǐ bǎi jì wáng yú chāng wèi shǐ chí jié dū du dōng qīng zhōu cì shǐ

这句话大意是:戊寅,以百济王余昌为使持节、 都督、东青州刺史。

èr yuè rén yín yǐ lù shàng shū shì lán líng wáng zhǎng gōng wèi tài wèi bìng shěng lù shàng shū shì zhào yàn shēn wéi sī kōng shàng shū lìng hé shì kāi wèi lù shàng shū shì zuǒ pú yè xú zhī cái wèi shàng shū lìng yòu pú yè táng yōng wèi zuǒ pú yè lì bù shàng shū féng zǐ cóng wèi yòu pú yè

这句话大意是:二月壬寅,以录尚书事、兰陵王长恭为太尉,并省录尚书事赵 彦深为司空,尚书令和士开为录尚书事,左仆射徐之才为尚书令,右仆射唐邕为左 仆射,吏部尚书冯子琮为右仆射。

xià sì yuè rén wǔ yǐ dà sī mǎ láng yá wáng yǎn wèi tài bǎo

这句话大意是:夏四月壬午,以大司马、琅邪王俨为太保。

jiǎ wǔ chén qiǎn shǐ lián hé móu fá zhōu cháo yì fú xǔ

这句话大意是:甲午, 陈遣使连和,谋伐周,朝议弗许。

liù yuè duàn sháo gōng zhōu fén zhōu kè zhī huò cì shǐ yáng fū

这句话大意是:六月,段韶攻周汾州克之,获刺史杨敷。

qiū qī yuè gēng wǔ tài bǎo láng yá wáng yǎn jiǎo zhào shā lù shàng shū shì hé shì kāi yú nán tái jí rì zhū lǐng jūn dà jiàng jūn kù dí fú lián shū shì yù shǐ wáng zǐ xuān děng shàng shū yòu pú yè féng zǐ cóng cì sǐ diàn zhōng

这句话大意是:秋七月 庚午,太保、琅邪王俨矫诏杀录尚书事和士开于南台,即日诛领军大将军库狄伏连、 书侍御史王子宣等,尚书右仆射冯子琮赐死殿中。

bā yuè jǐ hài xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:八月己亥,行幸晋阳。

jiǔ yuè xīn hài yǐ tài shī rèn chéng wáng jiē wèi tài zǎi féng yì wáng rùn wèi tài shī

这句话大意是:九月辛亥, 以太师、任城王湝为太宰,冯翊王润为太师。

jǐ wèi zuǒ chéng xiàng píng yuán wáng duàn sháo hōng

这句话大意是:己未,左丞相、平原王段韶薨。

wù wǔ qǔ jiàng bīng zhōu jiè nèi sǐ zuì yǐ xià gè yǒu chà

这句话大意是:戊午, 曲降并州界内死罪已下,各有差。

gēng wǔ shā tài bǎo láng yá wáng yǎn

这句话大意是:庚午,杀太保、琅邪王俨。

rén shēn chén rén lái pìn

这句话大意是:壬申,陈人来聘。

dōng shí yuè ba jīng jī fǔ rù lǐng jūn fǔ

这句话大意是:冬 十月,罢京畿府入领军府。

jǐ hài chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:己亥,车驾至自晋阳。

shí yī yuè gēng shù zhào shì zhōng hè lián zi yuè shǐ yú zhōu

这句话大意是:十一月庚戍,诏侍中赫连子悦使 于周。

bǐng yín yǐ xú zhōu xíng tái guǎng níng wáng xiào héng wèi lù shàng shū shì

这句话大意是:丙寅,以徐州行台、广宁王孝珩为录尚书事。

gēng wǔ yǐ lù shàng shū shì guǎng níng wáng xiào héng wèi sī tú

这句话大意是:庚午,以录尚书事、广宁王孝 珩为司徒。

guǐ yǒu yǐ yòu chéng xiàng hú lǜ guāng wèi zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:癸酉,以右丞相斛律光为左丞相。

sān nián chūn zhēng yuè jǐ sì sì nán jiāo

这句话大意是:三年春正月己巳,祀南郊。

xīn hài zhuī zèng gù láng yá wáng yǎn wèi chu dì

这句话大意是:辛亥,追赠故琅邪王俨为楚帝。

èr yuè jǐ mǎo yǐ wèi pú sà wèi tài wèi

这句话大意是:二月己卯,以卫菩 萨为太尉。

xīn sì yǐ bìng shěng lì bù shàng shū gāo yuán hǎi wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:辛巳,以并省吏部尚书高元海为尚书右仆射。

gēng yín yǐ zuǒ pú yè táng yōng wèi shàng shū lìng shì zhōng zǔ tǐng wèi zuǒ pú yè

这句话大意是:庚寅,以左仆射唐邕为尚 书令,侍中祖珽为左仆射。

shì yuè chì zhuàn xuán zhōu yuàn yù lǎn hòu gǎi míng shèng shòu táng yù lǎn

这句话大意是:是月,敕撰《玄州苑御览》,后改名《圣寿堂御览》。

sān yuè xīn yǒu zhào wén wǔ guān wǔ pǐn yǐ shàng gè jǔ yī rén

这句话大意是:三月辛酉,诏文武官五品已上,各举一人。

shì yuè zhōu zhū zhǒng zǎi yǔ wén hù

这句话大意是:是月,周诛冢宰宇文护。

xià sì yuè zhōu rén lái pìn

这句话大意是:夏四月,周人 来聘。

qiū qī yuè wù chén zhū zuǒ chéng xiàng xián yáng wáng hú lǜ guāng jí qí dì yōu zhōu xíng tái jīng shān gōng fēng lè

这句话大意是:秋七月戊辰,诛左丞相、咸阳王斛律光,及其弟幽州行台、荆山公丰乐。

bā yuè gēng yín fèi huáng hòu hú lǜ shì wèi shù rén

这句话大意是:八 月庚寅,废皇后斛律氏为庶人。

yǐ tài zǎi rèn chéng wáng jiē wèi yòu chéng xiàng tài shī féng yì wáng rùn wèi tài wèi lán líng wáng zhǎng gōng wèi dà sī mǎ guǎng níng wáng xiào héng wèi dà jiàng jūn ān dé wáng tíng zōng wèi sī tú

这句话大意是:以太宰、任城王湝为右丞相,太师、冯翊王润为太 尉,兰陵王长恭为大司马,广宁王孝珩为大将军,安德王廷宗为司徒。

shǐ lǐng jūn fēng fǔ xiāng pìn yú zhōu

这句话大意是:使领军封辅 相聘于周。

wù zǐ bài yòu zhāo yí hú shì wèi huáng hòu

这句话大意是:戊子,拜右昭仪胡氏为皇后。

jǐ chǒu yǐ sī zhōu mù běi píng wáng rén jiān wèi shàng shū lìng tè jìn xǔ jì liáng wèi zuǒ pú yè péng chéng wáng bǎo dé wèi yòu pú yè

这句话大意是:己丑,以司州牧、北平王仁坚为尚书令, 特进许季良为左仆射,彭城王宝德为右仆射。

guǐ sì xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:癸巳,行幸晋阳。

shì yuè shèng shòu táng yù lǎn chéng chì fù shǐ gé

这句话大意是:是月,《圣寿堂御 览》成,敕付史阁。

hòu gǎi wéi xiū wén diàn yù lǎn

这句话大意是:后改为《修文殿御览》。

jiǔ yuè chén rén lái pìn

这句话大意是:九月,陈人来聘。

dōng shí yuè jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:冬十月,降死罪已 下囚。

jiǎ wǔ bài hóng dé fū rén mù shì wèi zuǒ huáng hòu dà shè

这句话大意是:甲午,拜弘德夫人穆氏为左皇后,大赦。

shí èr yuè xīn chǒu fèi huáng hòu hú shì wèi shù rén

这句话大意是:十二月辛丑,废皇后胡氏为庶人。

shì suì xīn luó bǎi jì wù jí tū jué bìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:是岁,新罗、百济、勿吉、突厥并遣使朝贡。

yú zhōu wèi jiàn dé yuán nián

这句话大意是:于周为建德元年。

sì nián chūn zhēng yuè wù yín yǐ bìng shěng shàng shū lìng gāo ā nà gōng wèi lù shàng shū shì

这句话大意是:四年春正月戊寅,以并省尚书令高阿那肱为录尚书事。

gēng chén zhào jiān sàn qí cháng shì cuī xiàng shǐ yú chén

这句话大意是:庚辰,诏兼散骑常侍崔 象使于陈。

shì yuè yè dōu bīng zhōu bìng yǒu hú mèi duō jié rén fā

这句话大意是:是月,邺都、并州并有狐媚,多截人发。

èr yuè yǐ sì bài zuǒ huáng hòu mù shì wèi huáng hòu

这句话大意是:二月乙巳,拜左皇后穆氏为皇 后。

bǐng wǔ zhì wén lín guǎn

这句话大意是:丙午,置文林馆。

yǐ mǎo yǐ shàng shū lìng běi píng wáng rén jiān wèi lù shàng shū shì

这句话大意是:乙卯,以尚书令、北平王仁坚为录尚书事。

dīng sì xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:丁巳,行幸晋阳。

shì yuè zhōu rén lái pìn

这句话大意是:是月,周人来聘。

sān yuè xīn wèi dào rù xìn zhōu shā cì shǐ hé shì xiū nán yǎn zhōu cì shǐ xiān yú shì róng tǎo zhī

这句话大意是:三月辛未,盗入信州,杀刺史和士休,南兖州刺史鲜于世荣讨之。

gēng chén chē jià zhì jìn yáng

这句话大意是:庚辰,车驾至晋阳。

xià sì yuè wù wǔ

这句话大意是:夏四月戊午,。

yǐ dà sī mǎ lán líng wáng zhǎng gōng wèi tài bǎo

这句话大意是:以大司马、兰陵王长恭为太保,。

dà jiàng jūn dìng zhōu cì shǐ nán yáng wáng chāo wèi dà sī mǎ

这句话大意是:大将军、定州刺 史、南阳王绰为大司马,。

dà sī mǎ tài wèi wèi pú sà wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:大司马、太尉卫菩萨为大将军,。

sī tú ān dé wáng yán zōng wèi tài wèi

这句话大意是:司徒、安德王延宗为太尉,。

sī kōng wǔ xīng wáng pǔ wèi sī tú

这句话大意是:司空、武兴王普为司徒,。

kāi fǔ yí tóng sān sī yí yáng wáng zhào yàn shēn wéi sī kōng

这句话大意是:开府仪同三司、宜阳王赵彦深为司空。

guǐ chǒu qí huáng cí

这句话大意是:癸丑,祈皇祠。

tán wěi jué zhī nèi hū yǒu chē guǐ zhī zhé àn yàn bàng wú rén jī bù zhī chē suǒ cóng lái

这句话大意是:坛 壝𫈵之内忽有车轨之辙,案验,傍无人迹,不知车所从来。

yǐ mǎo zhào yǐ wéi dà qìng bān gào tiān xià

这句话大意是:乙卯,诏以为大庆,班 告天下。

jǐ wèi zhōu rén lái pìn

这句话大意是:己未,周人来聘。

wǔ yuè bǐng zǐ zhào shǐ guān gèng zhuàn wèi shū

这句话大意是:五月丙子,诏史官更撰《魏书》。

guǐ sì yǐ lǐng jūn mù tí pó wèi shàng shū zuǒ pú yè yǐ shì zhōng zhōng shū jiān duàn xiào yán wèi yòu pú yè

这句话大意是:癸巳,以领军穆提婆 为尚书左仆射,以侍中、中书监段孝言为右仆射。

shì yuè kāi fǔ yí tóng sān sī wèi pò hú zhǎng sūn hóng lüè děng yǔ chén jiāng wú míng chè zhàn yú lǚ liáng nán

这句话大意是:是月,开府仪同三司尉破胡、长 孙洪略等与陈将吴明彻战于吕梁南。

dà bài pò hú zǒu yǐ miǎn hóng lüè zhàn mò

这句话大意是:大败,破胡走以免,洪略战殁。

suì xiàn qín jīng èr zhōu

这句话大意是:遂陷秦、泾二 州。

míng chè jìn xiàn hé hé èr zhōu

这句话大意是:明彻进陷和、合二州。

shì yuè shā tài bǎo lán líng wáng zhǎng gōng

这句话大意是:是月,杀太保、兰陵王长恭。

liù yuè míng chè jìn jūn wéi shòu yáng

这句话大意是:六月,明彻进军围寿阳。

rén zǐ xìng nán yuàn cóng guān yē sǐ zhě liù shí rén

这句话大意是:壬子,幸南苑,从官暍死者六十人。

yǐ lù shàng shū shì gāo ā nà gōng wèi sī tú

这句话大意是:以录尚书事高阿那肱为司徒。

bǐng chén zhào kāi fǔ wáng shī luō shǐ yú zhōu

这句话大意是:丙辰,诏开府王 师罗使于周。

qiū jiǔ yuè xiào liè yú yè dōng

这句话大意是:秋九月,校猎于邺东。

dōng shí yuè chén jiāng wú míng chè xiàn shòu yáng

这句话大意是:冬十月,陈将吴明彻陷寿阳。

xīn chǒu shā shì zhōng cuī jì shū zhāng diāo táng sàn qí cháng shì liú tì fēng xiào yǎn huáng mén shì láng péi zé guō zūn

这句话大意是:辛丑,杀侍中崔 季舒、张雕唐、散骑常侍刘逖、封孝琰、黄门侍郎裴泽、郭遵。

guǐ mǎo xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:癸卯,行幸晋阳。

shí èr yuè wù yín yǐ sī tú gāo ā nà gōng wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:十二月戊寅,以司徒高阿那肱为右丞相。

shì suì gāo lí mò hé bìng qiǎn shǐ cháo gòng tū jué shǐ qiú hūn

这句话大意是:是岁,高丽、靺鞨并遣使朝贡,突厥使求 婚。

wǔ nián chūn zhēng yuè yǐ chǒu zhì zuǒ yòu é yīng gè yī rén

这句话大意是:五年春正月乙丑,置左右娥英各一人。

èr yuè yǐ wèi chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:二月乙未,车驾至自晋阳。

shuò zhōu xíng tái nán ān wáng sī hǎo fǎn

这句话大意是:朔州行台、 南安王思好反。

xīn chǒu xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:辛丑,行幸晋阳。

shàng shū lìng táng yōng děng dà pò sī hǎo tóu huǒ sǐ fén qí shī bìng qí qī lǐ shì

这句话大意是:尚书令唐邕等大破思好,投火死,焚其尸,并其 妻李氏。

dīng wèi chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:丁未,车驾至自晋阳。

jiǎ yín yǐ shàng shū lìng táng yōng wèi lù shàng shū shì

这句话大意是:甲寅,以尚书令唐邕为录尚书事。

xià wǔ yuè dà hàn jìn yáng de sǐ bá zhǎng èr chǐ miàn dǐng gè èr mù

这句话大意是:夏五月,大旱, 晋阳得死魃,长二尺,面顶各二目。

dì wén zhī shǐ kè mù wèi qí xíng yǐ xiàn

这句话大意是:帝闻之,使刻木为其形以献。

gēng shēn dà shè

这句话大意是:庚申,大赦。

dīng hài chén rén kòu huái běi

这句话大意是:丁 亥,陈人寇淮北。

qiū bā yuè guǐ mǎo xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:秋八月癸卯,行幸晋阳。

jiǎ chén yǐ gāo mài wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:甲辰,以高劢为尚书右仆射。

shì suì shā nán yáng wáng chāo

这句话大意是:是岁,杀 南阳王绰。

liù nián chūn sān yuè yǐ hài chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:六年春三月乙亥,车驾至自晋阳。

dīng chǒu pēng yāo zéi zhèng zi ráo yú dū shì

这句话大意是:丁丑,烹妖贼郑子饶于都市。

shì yuè zhōu rén lái pìn

这句话大意是:是月,周人来 聘。

xià sì yuè gēng zǐ yǐ zhōng shū jiān yáng xiū zhī wèi shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:夏四月庚子,以中书监阳休之为尚书右仆射。

guǐ mǎo mò hé qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:癸卯,靺鞨遣使朝贡。

qiū qī yuè jiǎ xū xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:秋七月甲 戌,行幸晋阳。

bā yuè dīng yǒu jì dìng zhào yōu cāng yíng liù zhōu dà shuǐ

这句话大意是:八月丁酉,冀、定、赵、幽、沧、瀛六州大水。

shì yuè zhōu shī rù luò chuān zhūn máng shān gōng bī luò chéng

这句话大意是:是月,周师入洛川, 屯芒山,攻逼洛城。

zòng huǒ chuán fén fú qiáo hé qiáo jué

这句话大意是:纵火船焚浮桥,河桥绝。

rùn yuè jǐ chǒu qiǎn yòu chéng xiàng gāo ā nà gōng zì jìn yáng yù zhī shī cì hé yáng zhōu shī yè dùn

这句话大意是:闰月己丑,遣右丞相高阿那肱自晋阳 御之,师次河阳,周师夜遁。

gēng chén yǐ sī kōng zhào yàn shēn wéi sī tú hú lǜ ā liè luó wèi sī kōng

这句话大意是:庚辰,以司空赵彦深为司徒,斛律阿列罗为司空。

xīn sì yǐ jūn guó zī yòng bù zú shuì guān shì zhōu chē shān zé yán tiě diàn sì qīng zhòng gè yǒu chà kāi jiǔ jìn

这句话大意是:辛 巳,以军国资用不足,税关市、舟车、山泽、盐铁、店肆,轻重各有差,开酒禁。

qī nián chūn zhēng yuè rén chén zhào qù qiū yǐ lái shuǐ lǎo rén jī bù zì lì zhě suǒ zài fù dà sì jí zhū fù hù jì qí xìng mìng

这句话大意是:七年春正月壬辰,诏去秋已来,水潦,人饥不自立者,所在付大寺及诸富户, 济其性命。

jiǎ yín dà shè

这句话大意是:甲寅,大赦。

yǐ mǎo chē jià zhì zì jìn yáng

这句话大意是:乙卯,车驾至自晋阳。

èr yuè xīn yǒu kuò zá hù nǚ nián èr shí yǐ xià shí sì yǐ shàng wèi jià xī jí shěng

这句话大意是:二月辛酉,括杂户女,年二十已下 十四已上未嫁,悉集省。

yǐn nì zhě jiā zhǎng chǔ sǐ xíng

这句话大意是:隐匿者,家长处死刑。

èr yuè bǐng yín fēng cóng xī běi qǐ fà wū bá shù wǔ rì nǎi zhǐ

这句话大意是:二月丙寅,风从西北起,发屋拔树, 五日乃止。

xià liù yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:夏六月戊申朔,日有蚀之。

gēng shēn sī tú zhào yàn shēn hōng

这句话大意是:庚申,司徒赵彦深薨。

qiū qī yuè dīng chǒu dà yǔ lín

这句话大意是:秋七月丁丑,大雨霖。

shì yuè yǐ shuǐ lào qiǎn shǐ xún fǔ liú wáng rén hù

这句话大意是:是月,以水涝,遣使巡抚流亡人户。

bā yuè dīng mǎo xíng xìng jìn yáng

这句话大意是:八月丁卯,行幸晋阳。

zhì jí yú yù zuò huò zhī yǒu sī bù gǎn yǐ wén

这句话大意是:雉集于御坐,获之,有 司不敢以闻。

zhào yíng hán dān gōng

这句话大意是:诏营邯郸宫。

dōng shí yuè bǐng chén dì dà shòu yú qí lián chí

这句话大意是:冬十月丙辰,帝大狩于祁连池。

zhōu shī gōng jìn zhōu

这句话大意是:周师攻晋州。

guǐ hài dì hái jìn yáng

这句话大意是:癸亥,帝 还晋阳。

jiǎ zǐ chū bīng dà jí jìn cí

这句话大意是:甲子,出兵,大集晋祠。

gēng wǔ dì fā jìn yáng

这句话大意是:庚午,帝发晋阳。

guǐ yǒu dì liè zhèn ér xíng shàng jī qī yuán yǔ zhōu qí wáng xiàn xiāng duì zhì yè bù zhàn

这句话大意是:癸酉,帝列阵而行,上鸡栖原, 与周齐王宪相对,至夜不战。

zhōu shī liǎn zhèn ér tuì

这句话大意是:周师敛阵而退。

shí yī yuè zhōu wǔ dì tuì huán cháng ān liú piān shī shǒu jìn zhōu gāo ā nà gōng děng wéi jìn zhōu chéng

这句话大意是:十一月,周武帝退还长安,留偏师守 晋州,高阿那肱等围晋州城。

wù yín dì zhì wéi suǒ

这句话大意是:戊寅,帝至围所。

shí èr yuè wù shēn zhōu wǔ dì lái jiù jìn zhōu

这句话大意是:十二月戊申,周武帝来救晋州。

gēng xū zhàn yú chéng nán qí jūn dà bài

这句话大意是:庚 戌,战于城南,齐军大败。

dì qì jūn xiān hái

这句话大意是:帝弃军先还。

guǐ chǒu rù jìn yáng yōu jù bù zhī suǒ zhī

这句话大意是:癸丑,入晋阳,忧惧不知所之。

jiǎ yín dà shè

这句话大意是:甲寅,大 赦。

dì wèi cháo chén yuē zhōu shī shén shèng ruò hé

这句话大意是:帝谓朝臣曰:“周师甚盛,若何?

qún chén xián yuē tiān mìng wèi gǎi yī de yī shī zì gǔ jiē rán

这句话大意是:”群臣咸曰:“天命未改,一得一失,自古 皆然。

yi tíng bǎi fù ān cháo yě shōu yí bīng bèi chéng sǐ zhàn yǐ cún shè jì

这句话大意是:宜停百赋,安朝野,收遗兵,背城死战,以存社稷。

dì yì yóu yù yù xiàng běi shuò zhōu

这句话大意是:”帝意犹预,欲向北朔 州。

nǎi liú ān dé wáng tíng zōng guǎng níng wáng xiào héng děng shǒu jìn yáng

这句话大意是:乃留安德王廷宗、广宁王孝珩等守晋阳。

ruò jìn yáng bù shǒu jí yù bēn tū jué

这句话大意是:若晋阳不守,即欲奔突厥。

qún chén jiē yuē bù kě dì bù cóng qí yán

这句话大意是:群臣皆曰 不可,帝不从其言。

kāi fǔ yí tóng sān sī hè bá fú ēn fēng fǔ xiāng mù róng zhōng kuí děng sù wèi jìn chén sān shí yú rén xi bēn zhōu shī

这句话大意是:开府仪同三司贺拔伏恩、封辅相、慕容钟葵等宿卫近臣三十余 人,西奔周师。

yǐ mǎo zhào mù bīng qiǎn ān dé wáng yán zōng wèi zuǒ guǎng guǎng níng wáng xiào héng wèi yòu guǎng

这句话大意是:乙卯,诏募兵,遣安德王延宗为左广,广宁王孝珩为右广。

yán zōng rù jiàn dì dì gào yù xiàng běi shuò zhōu yán zōng qì jiàn bù cóng

这句话大意是:延宗入 见帝,帝告欲向北朔州,延宗泣谏,不从。

dì mì qiǎn wáng kāng dé yǔ zhōng rén qí shào děng sòng huáng tài hòu huáng tài zǐ yú běi shuò zhōu

这句话大意是:帝密遣王康德与中人齐绍等送皇太后、 皇太子于北朔州。

bǐng chén dì xìng chéng nán jūn yíng láo jiàng shì qí yè yù dùn zhū jiāng bù cóng

这句话大意是:丙辰,帝幸城南军营,劳将士,其夜欲遁,诸将不从。

dīng sì dà shè

这句话大意是:丁巳,大 赦。

gǎi wǔ píng qī nián wèi lóng huà yuán nián

这句话大意是:改武平七年为隆化元年。

qí rì mù tí pó jiàng zhōu

这句话大意是:其日,穆提婆降周。

zhào chú ān dé wáng yán zōng wèi xiàng guó wěi yǐ bèi yù yán zōng liú tì shòu mìng

这句话大意是:诏除安德王延宗为相国,委以备 御,延宗流涕受命。

dì nǎi yè zhǎn wǔ lóng mén ér chū

这句话大意是:帝乃夜斩五龙门而出。

yù zǒu tū jué cóng guān duō sàn lǐng jūn méi shèng láng kòu mǎ jiàn nǎi huí zhī yè

这句话大意是:欲走突厥,从官多散,领军梅胜郎叩马 谏,乃回之邺。

shí wéi gāo ā nà gōng děng shí yú qí guǎng níng wáng xiào héng xiāng chéng wáng yàn dào xù zhì de shù shí rén tóng háng

这句话大意是:时唯高阿那肱等十余骑,广宁王孝珩、襄城王彦道续至,得数十人 同行。

wù wǔ yán zōng cóng zhòng yì jí huáng dì wèi yú jìn yáng gǎi lóng huà wèi dé chāng yuán nián

这句话大意是:戊午,延宗从众议,即皇帝位于晋阳,改隆化为德昌元年。

gēng shēn dì rù yè

这句话大意是:庚申,帝入邺。

xīn yǒu yán zōng yǔ zhōu shī zhàn yú jìn yáng dà bài wèi zhōu shī suǒ lǔ

这句话大意是:辛酉,延宗与周师战于晋阳,大败,为周师所虏。

dì qiǎn mù rén zhòng jiā guān shǎng suī yǒu cǐ yán ér jìng bù chū wù

这句话大意是:帝遣募人,重加官赏,虽有此言,而竟不出物。

guǎng níng wáng xiào héng zòu qǐng chū gōng rén jí zhēn bǎo bān cì jiàng shì dì bú yuè

这句话大意是:广宁王孝珩奏请出宫人及珍宝, 班赐将士,帝不悦。

hú lǜ xiào qīng jū zhōng shòu wěi dài jiǎ yǐ chǔ fèn

这句话大意是:斛律孝卿居中,受委带甲以处分。

qǐng dì qīn láo wèi dì zhuàn cí qiě yuē yi kāng kǎi liú tì gǎn jī rén xīn

这句话大意是:请帝亲劳,为帝撰辞,且曰: “宜慷慨流涕,感激人心。

dì jì chū lín zhòng jiàng lìng zhī bù fù jì suǒ shòu yán suì dà xiào

这句话大意是:”帝既出临众,将令之,不复记所受言,遂大笑。

zuǒ yòu yì qún hāi jiàng shì mò bù jiě tǐ

这句话大意是:左右 亦群咍,将士莫不解体。

yú shì zì dà chéng xiàng yǐ xià tài zǎi dà sī mǎ sān shī dà jiàng jūn sān gōng děng guān bìng zēng yuán ér shòu huò sān huò sì bù kě shèng shǔ

这句话大意是:于是自大丞相已下,太宰、大司马、三师、大将军、三公 等官,并增员而授,或三或四,不可胜数。

jiǎ zǐ huáng tài hòu cóng běi dào zhì

这句话大意是:甲子,皇太后从北道至。

yǐn wén wǔ yī pǐn yǐ shàng rù zhū huá mén

这句话大意是:引文武一品已 上入朱华门。

cì jiǔ shí jí zhǐ bǐ wèn yǐ yù zhōu zhī fāng lüè

这句话大意是:赐酒食及纸笔,问以御周之方略。

qún chén gè yì yì dì mò zhī suǒ cóng

这句话大意是:群臣各异议,帝莫知所从。

yòu yǐn gāo yuán hǎi sòng shì sù lú sī dào lǐ dé lín děng yù yì shàn wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:又引高 元海、宋士素、卢思道、李德林等欲议禅位皇太子。

xiān shì wàng qì zhě yán dāng yǒu gé yì yú shì yī tiān tǒng gù shì shòu wèi yòu zhǔ

这句话大意是:先是,望气者言,当有革易, 于是依天统故事,授位幼主。

yòu zhǔ míng héng dì zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:幼主名恒,帝之长子也。

mǔ yuē mù huáng hòu

这句话大意是:母曰穆皇后。

wǔ píng yuán nián liù yuè shēng yú yè

这句话大意是:武平元年六月,生于邺。

qí nián shí yuè lì wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:其年十月,立 为皇太子。

lóng huà èr nián chūn zhēng yuè yǐ hài jí huáng dì wèi shí nián bā suì

这句话大意是:隆化二年春正月乙亥,即皇帝位,时年八岁。

gǎi yuán wèi chéng guāng yuán nián dà shè

这句话大意是:改元为承光元年,大赦。

zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu dì wèi tài shàng huáng dì hòu wèi tài shàng huáng hòu

这句话大意是:尊皇太后为太皇太后,帝为太上皇帝,后为太上皇后。

yú shì huáng mén shì láng yán zhī tuī zhōng shū shì láng xuē dào héng shì zhōng chén dé xìn děng quàn tài shàng huáng dì wǎng hé wài mù bīng gèng wéi jīng lüè

这句话大意是:于是黄门侍郎颜之推、中书 侍郎薛道衡、侍中陈德信等劝太上皇帝往河外募兵,更为经略。

ruò bù jì nán tóu chén guó

这句话大意是:若不济,南投陈国。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

dīng chǒu tài huáng tài hòu tài shàng huáng zì yè xiān qù jì zhōu

这句话大意是:丁丑,太皇太后、太上皇自邺先趣济州。

zhōu shī jiàn bī

这句话大意是:周师渐逼。

guǐ wèi yòu zhǔ yòu zì yè dōng zǒu

这句话大意是:癸未,幼主又自邺东走。

jǐ chǒu zhōu shī zhì zǐ yáng qiáo

这句话大意是:己丑,周师至紫阳桥。

guǐ sì shāo chéng xī mén tài shàng huáng jiāng bǎi yú qí dōng zǒu

这句话大意是:癸巳,烧城西门,太上皇将百余骑东走。

yǐ hài dù hé rù jì zhōu

这句话大意是:乙亥,度河入济州。

qí rì yòu zhǔ shàn wèi yú dà chéng xiàng rèn chéng wáng jiē lìng shì zhōng hú lǜ xiào qīng sòng shàn wén jí xǐ fú yú yíng zhōu

这句话大意是:其日,幼主禅位于大丞相、任城王湝,令侍中斛律孝卿送禅文及玺绂于瀛州。

xiào qīng nǎi yǐ zhī guī zhōu

这句话大意是:孝卿 乃以之归周。

yòu wèi rèn chéng wáng zhào zūn tài shàng huáng wèi wú shàng huáng

这句话大意是:又为任城王诏,尊太上皇为无上皇。

yòu zhǔ wèi shǒu guó tiān wáng

这句话大意是:幼主为守国天王。

liú tài huáng tài hòu jì zhōu qiǎn gāo ā nà gōng liú shǒu

这句话大意是:留太皇太后济 州,遣高阿那肱留守。

tài shàng huáng bìng huáng hòu xié yòu zhǔ zǒu qīng zhōu hán zhǎng luán shān yóng děng shù shí rén cóng

这句话大意是:太上皇并皇后携幼主走青州,韩长鸾、邓颙等数十人从。

tài shàng huáng jì zhì qīng zhōu jí wéi rù chén zhī jì

这句话大意是:太 上皇既至青州,即为入陈之计。

ér gāo ā nà gōng zhào zhōu jūn yuē shēng zhì qí zhǔ

这句话大意是:而高阿那肱召周军,约生致齐主。

ér lǚ shǐ rén gào yán zéi jūn zài yuǎn yǐ lìng rén shāo duàn qiáo lù

这句话大意是:而屡使人告,言 贼军在远,已令人烧断桥路。

tài shàng suǒ yǐ tíng huǎn

这句话大意是:太上所以停缓。

zhōu jūn yǎn zhì qīng zhōu tài shàng jiǒng jí jiāng xùn yú chén zhì jīn náng yú ān hòu

这句话大意是:周军奄至青州,太上窘急,将逊于陈, 置金囊于鞍后。

yǔ zhǎng luán shū fēi děng shí shù qí zhì qīng zhōu nán shān cūn wèi zhōu jiàng wèi xiān gāng suǒ huò sòng yè

这句话大意是:与长鸾、淑妃等十数骑至青州南邓村,为周将尉暹纲所获,送邺。

zhōu wǔ dì yǔ kàng bīn zhǔ lǐ bìng tài hòu yòu zhǔ zhū wáng jù sòng cháng ān

这句话大意是:周武帝与抗宾主礼,并太后、幼主、诸王,俱送长安。

fēng dì wēn guó gōng

这句话大意是:封帝温国公。

zhì jiàn dé qī nián wū yǔ yí zhōu cì shǐ mù tí pó móu fǎn jí yán zōng děng shù shí rén wú shào zhǎng xián cì sǐ

这句话大意是:至建德七年, 诬与宜州刺史穆提婆谋反,及延宗等数十人,无少长咸赐死。

shén wǔ zǐ sūn suǒ cún zhě yī èr ér jǐ

这句话大意是:神武子孙所存者一二 而己。

zhì dà xiàng mò yáng xiū zhī chén dé xìn děng qǐ dà chéng xiàng duò gōng qǐng shōu zàng

这句话大意是:至大象末,阳休之、陈德信等启大丞相隋公,请收葬。

tīng zhī zàng yú cháng ān běi yuán hóng dú chuān

这句话大意是:听之,葬于长安北原 洪渎川。

dì yòu ér lìng shàn

这句话大意是:帝幼而令善;。

jí zhǎng pō xué zhuì wén zhì wén lín guǎn yǐn zhū wén shì yān

现代白话:及长,颇学缀文,置文林馆,引诸文士呢。

ér yán yǔ sè ne wú zhì dù bù xǐ jiàn cháo shì

这句话大意是:而言语涩呐,无志度, 不喜见朝士。

zì fēi chǒng sī nì xiá wèi cháng jiāo yǔ

这句话大意是:自非宠私昵狎,未尝交语。

xìng nuò bù kān rén shì zhě jí yǒu fèn zé

这句话大意是:性懦不堪,人视者即有忿责。

qí zòu shì zhě suī sān gōng lìng lù mò de yǎng shì

这句话大意是:其奏事者, 虽三公、令、录莫得仰视。

jiē lüè chén dà zhǐ jīng zǒu ér chū

这句话大意是:皆略陈大旨,惊走而出。

měi zāi yì kòu dào shuǐ hàn yì bù zì biǎn sǔn

这句话大意是:每灾异寇盗水旱,亦不自贬损;。

wéi zhū chǔ shè zhāi yǐ cǐ wéi xiū dé

这句话大意是:唯诸处设斋,以此为修德。

yǎ xìn wū xí jiě dǎo wú fāng

这句话大意是:雅信巫觋,解祷无方。

chū láng yá wáng jǔ bīng rén gào zhě wù yún kù dí fú lián fǎn dì yuē cǐ bì rén wēi yě

这句话大意是:初,琅邪王举兵,人告者误云库 狄伏连反,帝曰:“此必仁威也。

yòu hú lǜ guāng sǐ hòu zhū wǔ guān jǔ gāo sī hǎo kān dà jiàng jūn dì yuē sī hǎo xǐ fǎn

这句话大意是:”又斛律光死后,诸武官举高思好堪大将军,帝 曰:“思好喜反。

jiē rú suǒ yán suì zì yǐ cè wú yí suàn nǎi yì jiāo zòng

这句话大意是:”皆如所言,遂自以策无遗算,乃益骄纵。

shèng wèi wú chóu zhī qū dì zì dàn hú pí pá ér chàng zhī shì hé zhī zhě yǐ bǎi shù rén jiān wèi zhī wú chóu tiān zǐ

这句话大意是:盛为无愁之曲,帝自 弹胡琵琶而唱之,侍和之者以百数,人间谓之无愁天子。

cháng chū jiàn qún lì jǐn shā zhī

这句话大意是:尝出见群厉,尽杀之。

huò shā rén bāo miàn pí ér shì zhī

这句话大意是:或 杀人,剥面皮而视之。

rèn lù lìng xuān hé shì kāi gāo ā nà gōng mù tí pó hán zhǎng luán děng zǎi zhì tiān xià

这句话大意是:任陆令萱、和士开、高阿那肱、穆提婆、韩长鸾等宰制天下;。

chén dé xìn shān zhǎng yóng hé hóng zhēn cān yù jī quán

这句话大意是:陈德信、邓长颙、何洪珍参预机权。

gè yǐn qīn dǎng chāo jū fēi cì

这句话大意是:各引亲党,超居非次;。

guān yóu cái jìn yù yǐ huì chéng

这句话大意是:官由财进,狱以贿成;。

qí suǒ yǐ luàn zhèng hài rén

这句话大意是:其所以乱政害人。

nán yǐ bèi zǎi

这句话大意是:难以备载。

zhū guān nú bì yān rén shāng rén hú hù zá hù gē wǔ rén jiàn guǐ rén làn de fù guì zhě jiāng yǐ wàn shù

这句话大意是:诸官奴婢、阉人、商人、胡户、杂户、歌舞人、见鬼 人滥得富贵者,将以万数。

shù xìng fēng wáng zhě bǎi shù bù fù kě jì

这句话大意是:庶姓封王者百数,不复可纪。

kāi fǔ qiān yú yí tóng wú shù

这句话大意是:开府千余,仪同无数。

lǐng jūn yī shí sān shí lián pàn wén shū gè zuò yī zì bù jù xìng míng mò zhī shuí yě

这句话大意是:领 军一时三十,连判文书,各作依字,不具姓名,莫知谁也。

zhū guì chǒng zǔ mí zhuī zèng guān suì yī jìn wèi jí nǎi zhǐ

这句话大意是:诸贵宠祖祢追赠,官岁 一进,位极乃止。

gōng yè bì jiē fēng jùn jūn

这句话大意是:宫掖婢皆封郡君。

gōng nǚ bǎo yī yù shí zhě wǔ bǎi yú rén

这句话大意是:宫女宝衣玉食者五百余人。

yī qún zhí wàn shū jìng tái zhí qiān jīn

这句话大意是:一裙直万疋,镜台 直千金。

jìng wèi biàn qiǎo cháo yī xī bì

这句话大意是:竞为变巧,朝衣夕弊。

chéng wǔ chéng zhī shē lì yǐ wéi dì wáng dāng rán

这句话大意是:承武成之奢丽,以为帝王当然。

nǎi gèng zēng yì gōng yuàn zào yǎn wǔ xiū wén tái

这句话大意是:乃更增益宫苑,造 偃武修文台。

qí pín qiáng zhū yuàn zhōng qǐ jìng diàn bǎo diàn dài mào diàn dān qīng diāo kè miào jí dāng shí

这句话大意是:其嫔嫱诸院中,起镜殿、宝殿、瑇瑁殿,丹青雕刻,妙极当时。

yòu yú jìn yáng qǐ shí èr yuàn zhuàng lì yú yú yè xià

这句话大意是:又于 晋阳起十二院,壮丽逾于邺下。

suǒ ài bù héng shù huǐ ér yòu fù

这句话大意是:所爱不恒,数毁而又复。

yè zé yǐ huǒ zhào zuò hán zé yǐ tāng wèi ní

这句话大意是:夜则以火照作,寒则以汤 为泥。

bǎi gōng kùn qióng wú shí xiū xī

这句话大意是:百工困穷,无时休息。

záo jìn yáng xī shān wèi dà fó xiàng yī yè rán yóu wàn pén guāng zhào gōng nèi

这句话大意是:凿晋阳西山为大佛像,一夜燃油万盆,光照宫内。

yòu wèi hú zhāo yí qǐ dà cí sì wèi chéng gǎi wéi mù huáng hòu dà bǎo lín sì

这句话大意是:又 为胡昭仪起大慈寺,未成,改为穆皇后大宝林寺。

qióng jí gōng qiǎo yùn shí tián quán láo fèi yì jì rén niú sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:穷极工巧,运石填泉,劳费亿计, 人牛死者,不可胜纪。

yù mǎ zé jiè yǐ zhān jì shí wù yǒu shí yú zhǒng

这句话大意是:御马则借以毡罽,食物有十余种。

jiāng hé pìn mǔ zé shè qīng lú jù láo zhuàn ér qīn guān zhī

这句话大意是:将合牝牡,则设青庐,具 牢馔而亲观之。

gǒu zé sì yǐ liáng ròu

这句话大意是:狗则饲以梁肉。

mǎ jí yīng quǎn nǎi yǒu yí tóng jùn jūn zhī hào

这句话大意是:马及鹰犬,乃有仪同、郡君之号。

gù yǒu chì biāo yí tóng xiāo yáo jùn jūn líng xiāo jùn jūn

这句话大意是:故有赤彪仪同、 逍遥郡君、陵霄郡君。

gāo sī hǎo shū suǒ wèi tuó lóng xiāo yáo zhe yě

这句话大意是:高思好书所谓驮龙,逍遥著也。

quǎn yú mǎ shàng shè rù yǐ bào zhī

这句话大意是:犬于马上设褥以抱之。

dòu jī yì hào kāi fǔ

这句话大意是:斗鸡 亦号开府。

quǎn mǎ jī yīng duō shí xiàn gàn

这句话大意是:犬马鸡鹰,多食县干。

yīng zhī rù yǎng zhě shāo gē quǎn ròu yǐ sì zhī zhì shù rì nǎi sǐ

这句话大意是:鹰之入养者,稍割犬肉以饲之,至数日乃死。

yòu yú huá lín yuán lì pín qióng cūn shè dì zì bì yī wèi qǐ shí r

这句话大意是:又 于华林园立贫穷村舍,帝自弊衣为乞食儿。

yòu wèi qióng r zhī shì gōng zì jiāo yì

这句话大意是:又为穷儿之市,躬自交易。

xiě zhù xī bǐ zhū chéng hēi yī wèi qiāng bīng

这句话大意是:写筑西鄙诸 城,黑衣为羌兵;。

gǔ zào líng zhī qīn lǜ nèi cān lín jù huò shí wān gōng shè rén

这句话大意是:鼓噪陵之,亲率内参临拒,或实弯弓射人。

zì jìn yáng dōng xún dān mǎ chí wù yī jiě fā sàn ér guī

这句话大意是:自晋阳东巡,单马驰 骛,衣解发散而归。

yòu hǎo bù jí zhī wu céng yī yè suǒ hé jí dàn de sān shēng

这句话大意是:又好不急之务,曾一夜索蝎,及旦,得三升。

tè ài fēi shí zhī wù qǔ qiú huǒ jí jiē xū cháo zhēng xī bàn

这句话大意是:特爱非时之物, 取求火急,皆须朝征夕办。

dāng shì zhě yīn zhī dài yī ér zé shí yān

现代白话:当势者因之,贷一而责十呢。

fù liǎn rì zhòng yáo yì rì fán

这句话大意是:赋敛日重,徭役日烦;。

rén lì jì dān tǎng cáng kōng jié

这句话大意是:人 力既殚,帑藏空竭。

nǎi cì zhū nìng xìng mài guān huò de jùn liǎng sān huò de xiàn liù qī gè fēn zhōu jùn xià dǎi xiāng guān yì duō jiàng zhōng zhě

这句话大意是:乃赐诸佞幸卖官,或得郡两三,或得县六七,各分州郡,下逮 乡官,亦多降中者。

gù yǒu chì yòng zhōu zhǔ bù chì yòng jùn gōng cáo

这句话大意是:故有敕用州主簿,敕用郡功曹。

yú shì zhōu xiàn zhí sī duō chū fù shāng dà jiǎ

这句话大意是:于是州县职司,多出富商大贾。

jìng wèi tān zòng rén bù liáo shēng

这句话大意是:竞为贪纵,人不聊生。

yuán zì yè dōu jí zhū zhōu jùn suǒ zài zhēng shuì bǎi duān jù qǐ

这句话大意是:爰自邺都及诸州郡,所在征税,百端俱起。

fán cǐ zhū yì jiē jiàn yú wǔ chéng zhì dì ér zēng guǎng yān

现代白话:凡此诸役皆渐于 武成,至帝而增广呢。

rán wèi cháng yǒu yǒu wéi bó yín huì wéi cǐ shì pō yōu yú wǔ chéng yún

这句话大意是:然未尝有有帷薄淫秽,唯此事颇优于武成云。

chū hé qīng mò wǔ chéng mèng dà wei gōng pò yè chéng gù suǒ jìng nèi wei gāo yǐ jué zhī

这句话大意是:初,河清末,武成梦大猬攻破邺城,故索境内猬膏以绝之。

shí zhě yǐ hòu zhǔ míng shēng yǔ wei xiāng xié wáng qí zhēng yě

这句话大意是:识者以后主名声与 猬相协,亡齐征也。

yòu fù rén jiē jiǎn tī yǐ zhe jiǎ jì

这句话大意是:又妇人皆剪剔以著假髻;。

ér wēi yá zhī zhuàng rú fēi niǎo zhì yú nán miàn zé jì xīn zhèng xi

这句话大意是:而危邪之,状如飞鸟,至于南面,则 髻心正西。

shǐ zì gōng nèi wèi zhī

这句话大意是:始自宫内为之。

bèi yú sì yuǎn

这句话大意是:被于四远。

tiān yì ruò yuē yuán shǒu jiǎn luò wēi cè dāng zǒu xi yě

这句话大意是:天意若曰:“元首翦落,危侧,当走西也。

yòu wèi dāo zi zhě rèn jiē xiá xì míng yuē jìn shì

这句话大意是:” 又为刀子者,刃皆狭细,名曰尽势。

yóu tóng xì zhě hǎo yǐ liǎng shǒu chí shéng fú de ér què shàng tiào qiě chàng yuē gāo mò

这句话大意是:游童戏者,好以两手持绳,拂地而却上跳,且 唱曰“高末”。

gāo mò zhī yán gài gāo shì yùn zuò zhī mò yě

这句话大意是:高末之言,盖高氏运祚之末也。

rán zé luàn wáng zhī shù gài yǒu zhào yún

这句话大意是:然则乱亡之数,盖有兆云。

lùn yuē wǔ chéng fēng dù gāo shuǎng jīng suàn hóng cháng

这句话大意是:论曰:武成风度高爽,经算弘长。

wén wǔ zhī guān jù jǐn móu lì yǒu dì wáng zhī liàng yǐ

现代白话:文武之官,俱尽谋力,有帝王之量了。

dàn ài xiá yōng shù wěi yǐ cháo quán

这句话大意是:但爱 狎庸竖,委以朝权;。

wéi bó zhī jiān yín chǐ guò dù

这句话大意是:帷薄之间,淫侈过度。

miè wáng zhī zhào qí zài sī hu

这句话大意是:灭亡之兆,其在斯吗。

xuán xiàng gào biàn chuán wèi yuán zǐ

这句话大意是:玄象告变,传位 元子;。

míng hào suī shū zhèng yóu jǐ chū

这句话大意是:名号虽殊,政犹己出;。

jī yǒu xū shì shì fēi xiàn diǎn

这句话大意是:迹有虚饰,事非宪典;。

cōng míng lín xià hé yì kě wū

这句话大意是:聪明临下,何易可诬。

yòu hé nán hé jiān lè líng děng zhū wáng huò yǐ shí xián huò yǐ cāi jì jiē wú zuì ér yǔn

这句话大意是:又河南、 河间、乐陵等诸王,或以时嫌,或以猜忌,皆无罪而殒。

fēi suǒ wèi zhī mìng rèn tiān tǐ dà dào zhī yì yě

这句话大意是:非所谓知命任天体大道之 义也。

hòu zhǔ yǐ zhōng yōng zhī zī huái yì rǎn zhī xìng

这句话大意是:后主以中庸之姿,怀易染之性。

yǒng yán xiān xun jiào fěi yì fāng

这句话大意是:永言先训,教匪义方。

shǐ zì qiǎng bǎo zhì yú chuán wèi gé yǐ zhèng rén bì qí shàn dào

这句话大意是:始自襁褓,至于传位, 隔以正人,闭其善道。

yǎng dé suǒ lǚ yì hu chūn sòng xià xián

这句话大意是:养德所履,异乎春诵夏弦。

guò tíng suǒ wén mò fēi bù guǐ bù wù

这句话大意是:过廷所闻,莫非不轨不物。

fǔ zhī yǐ zhōng guān nǎi ǎo shǔ zhī yǐ lì sè yín shēng

这句话大意是:辅之 以中官奶媪,属之以丽色淫声;。

zòng yǎn xiè zhī yú zì péng yín zhī hǎo

这句话大意是:纵𪩘绁之娱,恣朋淫之好。

yǔ yuē cóng è ruò bēng gài yán qí yì

这句话大意是:语曰:“从恶若崩”, 盖言其易。

wǔ píng zài yù mí jiàn lún xū

这句话大意是:武平在御,弥见沦胥;。

hǎn jiē cháo shì bù qīn zhèng shì

这句话大意是:罕接朝士,不亲政事;。

yī rì wàn jī wěi zhū xiōng zú

这句话大意是:一日万机,委诸凶族。

nèi shì wéi wò wài tǔ sī lún

这句话大意是:内 侍帷幄,外吐丝纶;。

wēi lì fēng shuāng zhì huí tiān rì

这句话大意是:威厉风霜,志回天日;。

nüè rén hài wù bó shì wú yàn

这句话大意是:虐人害物,搏噬无厌;。

mài yù yù guān xī hè nán mǎn

这句话大意是:卖狱鬻官,溪壑 难满。

zhòng yǐ míng jiàng yí huò zhōng chén xiǎn lù

这句话大意是:重以名将贻祸,忠臣显戮;。

shǐ jiàn jìn nì zhī méng é guān tǔ bēng zhī shì

这句话大意是:始见浸溺之萌,俄观土崩之势。

zhōu wǔ yīn jī suì hùn qū xià bēi tiān

这句话大意是:周武因机,遂混 区夏,悲天!

gài jié zhòu zuì rén qí wáng yě hū yān zì rán zhī lǐ yǐ

现代白话:盖桀纣罪人,其亡也忽呢,自然之理了。

zhèng wén zhēn gōng wèi zhēng zǒng ér lùn zhī yuē shén wǔ yǐ xióng jié zhī zī shǐ jī bà yè

这句话大意是:郑文贞公魏征总而论之曰:神武以雄杰之姿,始基霸业;。

wén xiāng yǐ yīng míng zhī lüè fá pàn róu yuǎn

这句话大意是:文襄以英明之略,伐 叛柔远。

yú shí sàng jūn yǒu jūn shī chū yǐ lǜ

这句话大意是:于时丧君有君,师出以律。

hé yīn zhī yì cuī yǔ wén rú fǎn zhǎng

这句话大意是:河阴之役,摧宇文如反掌;。

guō yáng zhī zhàn sǎo hóu jǐng rú lā kū

这句话大意是:涡阳之战,扫侯景 如拉枯。

gù néng qì shè xī lín wēi jiā nán fú

这句话大意是:故能气慑西邻,威加南服。

wáng shì shì lài dōng xià zhái xīn

这句话大意是:王室是赖,东夏宅心。

wén xuān yīn lěi shì zhī zī yīng lè tuī zhī huì de jū dāng bì suì qiān wèi dǐng

这句话大意是:文宣因累世之资,膺乐 推之会,地居当璧,遂迁魏鼎。

huái jué guǐ fēi cháng zhī cái yùn qū qí bù cè zhī zhì

这句话大意是:怀谲诡非常之才,运屈奇不测之智;。

wǎng luó jùn yì míng chá lín xià

这句话大意是:网罗俊乂,明 察临下;。

wén wǔ míng chén jǐn qí lì yòng

这句话大意是:文武名臣,尽其力用。

qīn róng chū sài mìng jiāng lín jiāng

这句话大意是:亲戎出塞,命将临江。

dìng dān yú yú lóng chéng nà zhǎng jūn yú liáng guó

这句话大意是:定单于于龙城,纳长君于梁 国。

wài nèi chōng shí jiāng chǎng wú jǐng

这句话大意是:外内充实,疆场无警;。

hú jì xi qí nán qīn qín rén bù gǎn dōng gù

这句话大意是:胡骑息其南侵,秦人不敢东顾。

jì ér huāng yín bài dé wǎng niàn zuò kuáng

这句话大意是:既而荒淫败德,罔念作 狂;。

wéi shàn wèi néng wáng shēn yú yāng zú yǐ chuán hòu

这句话大意是:为善未能亡身,余殃足以传后。

dé yǐ shòu zhōng xìng yě

这句话大意是:得以寿终,幸也;。

yìn sì bù yǒng yi zāi

现代白话:胤嗣不永,宜啊。

xiào zhāo de bī shēn wēi nì qǔ shùn shǒu

这句话大意是:孝昭地逼 身危,逆取顺守;。

wài fū wén jiào nèi yùn xióng tú

这句话大意是:外敷文教,内蕴雄图;。

jiāng yǐ láo lóng qū yù yǎn yǒu hán xià

这句话大意是:将以牢笼区域,奄有函夏。

xiǎng líng bù yǒng jī yòng wú chéng

这句话大意是:享龄不永,绩 用无成。

ruò huò tiān jiǎ zhī nián zú shǐ qín wú gàn shí

这句话大意是:若或天假之年,足使秦、吴旰食。

wǔ chéng jí wèi yǎ dào ling chi

这句话大意是:武成即位,雅道陵迟。

zhāo xiāng zhī fēng cuī yān yǐ zhuì

现代白话:昭、襄之风,摧 呢已坠。

jì hu hòu zhǔ wài nèi bēng lí

这句话大意是:暨乎后主,外内崩离;。

zhòng kuì yú píng yáng shēn qín yú qīng tǔ

这句话大意是:众溃于平阳,身禽于青土。

tiān dào shēn yuǎn huò wèi yì tán

这句话大意是:天道深远,或未易谈;。

jí xiōng yóu rén yì kě yáng què

这句话大意是:吉凶由人,抑可扬榷。

guān fu yǒu qí quán shèng kòng dài xiá zǔ xi bāo fén jìn nán jí jiāng huái dōng jǐn hǎi yú běi jiàn shā mò

这句话大意是:观夫有齐全盛,控带遐阻:西包汾、晋,南极江、淮,东尽 海隅,北渐沙漠。

liù guó zhī de wǒ huò qí wǔ

这句话大意是:六国之地,我获其五;。

jiǔ zhōu zhī jìng bǐ fēn qí sì

这句话大意是:九州之境,彼分其四。

liào jiá bīng zhī zhòng guǎ xiào tǎng cáng zhī xū shí

这句话大意是:料甲兵之众寡,校 帑藏之虚实;。

zhé chōng qiān lǐ zhī jiāng wéi wò liù qí zhī shì bǐ èr fāng zhī yōu liè wú děng jí yǐ jì yán

这句话大意是:折冲千里之将,帷幄六奇之士,比二方之优劣,无等级以寄言。

rán qí tài xíng cháng chéng zhī gù zì ruò yě

这句话大意是:然其 太行、长城之固,自若也;。

jiāng huái fén jìn zhī xiǎn bù yí yě

这句话大意是:江、淮、汾、晋之险,不移也;。

tǎng cáng shū shuì zhī fù wèi kuī yě

这句话大意是:帑藏输税之富,未亏也;。

shì shù jiá bīng zhī zhòng bù quē yě

这句话大意是:士庶甲兵之众,不缺也。

rán ér qián wáng yòng zhī ér yǒu yú hòu zhǔ shǒu zhī ér bù zú qí gù hé zāi

现代白话:然而前王用之而有余,后主守之而不足,其故何啊?

qián wáng zhī yù shí yě mù yǔ zhì fēng

这句话大意是:前王 之御时也,沐雨栉风;。

zhěng qí ruò ér jiù qí fén xìn bì shǎng guò bì fá ān ér lì zhī

这句话大意是:拯其溺而救其焚,信必赏,过必罚,安而利之。

jì yǔ gòng qí cún wáng gù de tóng qí shēng sǐ

这句话大意是:既与共其存 亡,故得同其生死。

hòu zhǔ zé bù rán

这句话大意是:后主则不然。

yǐ rén cóng yù sǔn wù yì jǐ

这句话大意是:以人从欲,损物益己。

diāo qiáng jùn yǔ gān jiǔ shì yīn

这句话大意是:雕墙峻宇,甘酒嗜音;。

chán sì biàn yú gōng yuán qín sè huāng yú wài nèi

这句话大意是:廛 肆遍于宫园,禽色荒于外内。

bǐ zhòu zuò yè wǎng shuǐ xíng zhōu

这句话大意是:俾昼作夜,罔水行舟;。

suǒ yù bì chéng suǒ qiú bì děi

这句话大意是:所欲必成,所求必得。

jì bù guǐ bù wù yòu àn yú tīng shòu

这句话大意是:既不轨 不物,又暗于听受;。

zhōng xìn fú wén qī fěi bì rù

这句话大意是:忠信弗闻,萋斐必入。

shì rén rú cǎo jiè cóng è rú shùn liú

这句话大意是:视人如草芥,从恶如顺流。

nìng yān chǔ dāng zhóu zhī quán bì ǎo shàn huí tiān zhī lì

这句话大意是:佞阉处当轴 之权,婢媪擅回天之力。

mài guān yù yù luàn zhèng yín xíng

这句话大意是:卖官鬻狱,乱政淫刑;。

kū cuò bèi yú zhōng liáng lù wèi jiā yú quǎn mǎ

这句话大意是:刳剒被于忠良,禄位加于犬马。

chán yá bìng jìn fǎ lìng duō wén

这句话大意是:谗 邪并进,法令多闻。

chí piáo zhě fēi zhǐ bǎi rén yáo shù zhě bù wéi yī shǒu

这句话大意是:持瓢者非止百人,摇树者不唯一手。

yú shì tǔ bēng wǎ jiě zhòng pàn qīn lí

这句话大意是:于是土崩瓦解,众叛亲离。

gù zhān zhōu dào xián yǒu xī guī zhī zhì

这句话大意是:顾瞻周道,咸有西归之志。

fāng gèng shèng qí gōng guàn qióng jí huāng yín

这句话大意是:方更盛其宫观,穷极荒淫;。

wèi qián shǒu zhī kě wū zhǐ bái rì yǐ zì bǎo

这句话大意是:谓黔首之可诬,指白日以自 保。

qū dǎo gē zhī lǚ kàng qián gē zhī shī

这句话大意是:驱倒戈之旅,抗前歌之师;。

wǔ shì chóng jī yī jǔ ér miè

这句话大意是:五世崇基,一举而灭。

qǐ fēi juān jīn shí zhě nán wéi gōng cuī kū xiǔ zhě yì wéi lì yú

这句话大意是:岂非镌金石者难为功,摧枯 朽者易为力欤。

yì yòu wén zhī huáng tiān wú qīn wéi dé shì fǔ

这句话大意是:抑又闻之,“皇天无亲,唯德是辅”。

tiān shí bù rú dì lì dì lì bù rú rén hé

这句话大意是:“天时不如地利,地利不如 人和”。

qí zì hé qīng zhī hòu dǎi yú wǔ píng zhī mò tǔ mù zhī gōng bù xī pín qiáng zhī xuǎn wú yǐ

这句话大意是:齐自河清之后,逮于武平之末,土木之工不息,嫔嫱之选无已。

zhēng shuì jǐn rén lì dān wù chǎn wú yǐ gěi qí qiú jiāng hǎi bù néng shàn qí yù

这句话大意是:征税尽, 人力殚,物产无以给其求,江海不能赡其欲。

suǒ wèi huǒ jì chì yǐ gèng fù xīn yǐ zú zhī

现代白话:所谓火既炽了,更负薪以足之;。

shù jì qióng yǐ yòu wèi è yǐ cù zhī

现代白话:数既 穷了,又为恶以促之。

yù qiú dà shà bù fán yán qī guò lì bù yì nán hu

现代白话:欲求大厦不燔,延期过历,不是也很难吗。

yóu cǐ yán zhī qí shì zhī bài wáng gài yì yóu rén fěi wéi tiān dào yě

这句话大意是:由此言之,齐氏之败 亡,盖亦由人,匪惟天道也。

✦ You read 本记·卷八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.