北史 · 李延寿 · Chapter 9 of 100

本记·卷九

PinyinModern Translation
Size

zhōu tài zǔ wén huáng dì xìng yǔ wén shì huì tài zì hēi tǎ dài jùn wǔ chuān rén yě

这句话大意是:周太祖文皇帝姓宇文氏,讳泰,字黑獭,代郡武川人也。

qí xiān chū zì yán dì

这句话大意是:其先出自炎帝。

yán dì wèi huáng dì suǒ miè zǐ sūn dùn jū shuò yě

这句话大意是:炎帝 为黄帝所灭,子孙遁居朔野。

qí hòu yǒu gé wū tù zhě xióng wǔ duō suàn lüè

这句话大意是:其后有葛乌兔者,雄武多算略。

xiān bēi fèng yǐ wéi zhǔ suì zǒng shí èr bù luò shì wèi dà rén jí qí yì sūn yuē pǔ huí yīn shòu de yù xǐ sān niǔ wén yuē huáng dì xǐ pǔ huí yǐ wèi tiān shòu jǐ dú yì zhī

这句话大意是:鲜卑奉以为主,遂总 十二部落,世为大人及其裔孙曰普回,因狩得玉玺三纽,文曰“皇帝玺”,普回以 为天授,己独异之。

qí sú wèi tiān zǐ yuē yǔ wén gù guó hào yǔ wén bìng yǐ wéi shì

现代白话:其俗谓天孔子说“宇文”,故国号宇文,并以为氏。

pǔ huí zi mò nà zì yīn shān nán xǐ

这句话大意是:普回子莫那, 自阴山南徙。

shǐ jū liáo xī shì yuē xiàn hóu wèi wèi jiù shēng zhī guó

这句话大意是:始居辽西,是曰献侯,为魏舅甥之国。

zì mò nà jiǔ shì zhì hóu guī dòu wèi mù róng huang suǒ miè

这句话大意是:自莫那九世至侯归豆,为慕容 晃所灭。

qí zǐ líng shì yàn bài fù mǎ dū wèi fēng xuán tú gōng

这句话大意是:其子陵仕燕,拜驸马都尉,封玄菟公。

jí mù róng bǎo bài guī wèi bài dōu mù zhǔ cì jué ān dìng hóu

这句话大意是:及慕容宝败,归魏,拜都牧主,赐 爵安定侯。

tiān xìng chū wèi qiān háo jié yú dài dōu líng suí lì xǐ jū wǔ chuān jí wéi qí jùn xiàn rén yān

现代白话:天兴初,魏迁豪杰于代都,陵随例徙居武川,即为其郡县人呢。

líng shēng xì xì shēng tāo tāo shēng huáng kǎo gōng bìng yǐ wǔ lüè chēng

这句话大意是:陵生系,系生 韬,韬生皇考肱,并以武略称。

gōng rèn xiá yǒu qì gàn

这句话大意是:肱任侠有气干。

zhèng guāng mò wò yě zhèn rén pò liù hán bá líng zuò luàn qí wěi shǔ wáng wèi kě guī zuì shèng

这句话大意是:正光末,沃野镇人破六韩拔陵作乱, 其伪署王卫可瑰最盛。

gōng nǎi jiū hé xiāng lǐ zhǎn guī qí zhòng nǎi sàn

这句话大意是:肱乃纠合乡里,斩瑰,其众乃散。

hòu xiàn xiān yú xiū lǐ wèi dìng zhōu jūn suǒ pò zhàn méi yú zhèn

这句话大意是:后陷鲜于修礼,为定州军 所破,战没于阵。

wǔ chéng chū zhuī shì yuē dé huáng dì

这句话大意是:武成初,追谥曰德皇帝。

dì dé huáng dì zhī shǎo zǐ yě

这句话大意是:帝,德皇帝之少子也。

mǔ yuē wáng shì

这句话大意是:母曰王氏。

chū yùn wǔ yuè yè mèng bào zǐ shēng tiān cái bù zhì ér zhǐ

这句话大意是:初孕五月,夜梦抱子升天,才不至而止。

wù yǐ gào dé huáng dì

这句话大意是:寤, 以告德皇帝。

dé huáng dì xǐ yuē suī bù zhì tiān guì yì jí yǐ

现代白话:德皇帝喜曰:“虽不至天,贵亦极了。

dì shēng ér yǒu hēi qì rú gài xià fù qí shēn

这句话大意是:”帝生而有黑气如盖,下覆其 身。

jí zhǎng shēn cháng bā chǐ fāng sǎng guǎng é měi xū rán fā zhǎng wěi dì chuí shǒu guò xī bèi yǒu hēi zǐ wǎn zhuǎn ruò lóng pán zhī xíng miàn sè zǐ guāng rén wàng ér jìng wèi zhī

这句话大意是:及长,身长八尺,方颡广额,美须髯,发长委地,垂手过膝,背有黑子,宛转 若龙盘之形,面色紫光,人望而敬畏之。

shǎo yǒu dà dù bù shì jiā rén shēng yè

这句话大意是:少有大度,不事家人生业。

qīng cái hǎo shī yǐ jiāo jié xián shì dài fū wèi wu

这句话大意是:轻财好施,以 交结贤士大夫为务。

suí dé huáng dì zài xiān yú xiū lǐ jūn

这句话大意是:随德皇帝在鲜于修礼军。

jí gé róng shā xiū lǐ dì shí nián shí bā

这句话大意是:及葛荣杀修礼,帝时年十八。

róng xià rèn jiàng shuài chá qí wú chéng móu yǔ zhū xiōng qù zhī

这句话大意是:荣下任 将帅,察其无成,谋与诸兄去之。

jì wèi xíng huì róng miè yīn suí ěr zhū róng qiān jìn yáng

现代白话:计未行,会荣灭,因随你朱荣迁晋阳。

róng jì dì xiōng dì xióng jié suì tuō yǐ tā zuì zhū dì dì sān xiōng luò shēng

这句话大意是:荣忌帝兄 弟雄杰,遂讬以他罪诛帝第三兄洛生。

dì yǐ jiā yuān zì lǐ cí zhǐ kāng kǎi

这句话大意是:帝以家冤自理,辞旨慷慨。

róng gǎn ér miǎn zhī yì jiā jìng dài

这句话大意是:荣感而免之,益 加敬待。

shǐ yǐ tǒng jūn cóng róng zhēng tǎo hòu yǐ bié jiāng cóng hè bá yuè tǎo běi hǎi wáng hào yú luò yáng

这句话大意是:始以统军从荣征讨,后以别将从贺拔岳讨北海王颢于洛阳。

xiào zhuāng fǎn zhèng yǐ gōng fēng níng dū zi

这句话大意是:孝庄反正,以 功封宁都子。

hòu cóng yuè rù guān píng mò qí chǒu nú xíng yuán zhōu shì

这句话大意是:后从岳入关,平万俟丑奴,行原州事。

shí guān lǒng kòu luàn dì fǔ yǐ ēn xìn bǎi xìng jiē xǐ yuē zǎo yù yǔ wén shǐ jūn wú děng qǐ cóng nì luàn

现代白话:时关、陇寇乱,帝抚以恩信, 百姓皆喜,曰:“早遇宇文使君,我等岂从逆乱。

dì cháng cóng shù qí yú yě hū wén xiāo gǔ zhī yīn yǐ wèn cóng zhě jiē mò zhī wén yì dú yì zhī

这句话大意是:”帝尝从数骑于野,忽闻箫鼓之 音,以问从者,皆莫之闻,意独异之。

pǔ tài èr nián ěr zhū tiān guāng dōng jù qí shén wǔ liú dì xiǎn shòu zhèn cháng ān zhào qín zhōu cì shǐ hòu mò chén yuè dōng xià

现代白话:普泰二年,你朱天光东拒齐神武,留弟显寿镇长安,召秦州刺史侯莫陈悦东下。

yuè zhī tiān guāng bì bài yù liú yuè gòng tú xiǎn shòu jì wú suǒ chū

这句话大意是:岳知天光必败,欲留悦共图显寿,计无所出。

dì wèi yuè yuē jīn tiān guāng shàng jìn yuè wèi bì èr xīn

这句话大意是:帝谓岳曰:“今天光尚近,悦未必贰 心;。

ruò yǐ cǐ shì gào zhī kǒng qí jīng jù

这句话大意是:若以此事告之,恐其惊惧。

rán yuè suī wéi zhǔ jiāng bù néng zhì wù ruò xiān shuō qí zhòng bì rén yǒu liú xīn

这句话大意是:然悦虽为主将,不能制物,若先说其众,必人有留 心。

jìn shī ěr zhū zhī qī tuì kǒng rén qíng biàn dòng

现代白话:进失你朱之期,退恐人情变动;。

ruò chéng cǐ shuō yuè shì wú bù suì

这句话大意是:若乘此说悦,事无不遂。

yuè dà xǐ jí lìng dì rù yuè jūn shuō zhī

这句话大意是:”岳大喜,即令帝入 悦军说之。

yuè suì yǔ yuè xí cháng ān

这句话大意是:悦遂与岳袭长安。

dì qīng jì wèi qián fēng zhuī zhì huá yīn qín xiǎn shòu

这句话大意是:帝轻骑为前锋,追至华阴,禽显寿。

jí yuè wèi guān xī dà xíng tái yǐ dì wèi zuǒ chéng lǐng yuè fǔ sī mǎ shì wú jù xì jiē wěi jué yān

现代白话:及岳为关西大行 台,以帝为左丞,领岳府司马,事无巨细,皆委决呢。

qí shén wǔ jì chú ěr zhū shì suì zhuān cháo zhèng

现代白话:齐神武既除你朱氏,遂专朝政。

dì qǐng wǎng guān zhī zhì bīng zhōu

这句话大意是:帝请往观之,至并州。

shén wǔ yǐ dì fēi cháng rén yuē cǐ xiǎo r yǎn mù yì

这句话大意是:神武以帝非常人,曰: “此小儿眼目异。

jiāng liú zhī

这句话大意是:”将留之。

dì guǐ chén zhōng kuǎn jù tuō zuǒ yòu kǔ qiú fù mìng bèi dào ér xíng

这句话大意是:帝诡陈忠款,具讬左右,苦求复命,倍道而行。

xíng yī rì ér shén wǔ nǎi huǐ fā shàng yì qiān lǐ zhuī dì zhì guān bù jí ér fǎn

这句话大意是:行一 日而神武乃悔,发上驿千里,追帝至关,不及而反。

dì hái wèi yuè yuē gāo huān qǐ rén chén yá nì móu wèi fā zhě dàn gōng xiōng dì ěr

这句话大意是:帝还,谓岳曰:“高欢岂人臣 邪,逆谋未发者,惮公兄弟耳。

hòu mò chén yuè běn shí yōng cái yì bù wéi huan jì dàn wèi zhī bèi tú zhī bù nán

这句话大意是:侯莫陈悦本实庸材,亦不为欢忌,但为之备,图之 不难。

jīn fèi yě tóu kòng xián zhī qí bù xià yī wàn

这句话大意是:今费也头控弦之骑,不下一万;。

xià zhōu cì shǐ jiě bá mí é tū shèng bīng sān qiān yú rén jí líng zhōu cì shǐ cáo ní bìng shì pì yuǎn cháng huái yì wàng

这句话大意是:夏州刺史解拔弥俄突,胜兵三千余人,及灵 州刺史曹泥,并恃僻远,常怀异望。

hé xī liú rén hé dòu líng yī lì děng hù kǒu fù shí wèi fèng cháo fēng

这句话大意是:河西流人纥豆陵伊利等,户口富实,未奉朝风。

jīn ruò yí jūn jìn lǒng è qí yào hài shì zhī yǐ wēi huái zhī yǐ dé jí kě shōu qí shì mǎ yǐ zī wú jūn

现代白话:今若移军近陇,扼其要害,示之以威,怀之以德,即可收其士马,以资我军。

xi ji dǐ qiāng běi fǔ shā sāi hái jūn cháng ān kuāng fǔ wèi shì cǐ huán wén zhī jǔ yě

这句话大意是:西辑 氐、羌,北抚沙塞,还军长安,匡辅魏室,此桓文之举也。

yuè dà yuè

这句话大意是:”岳大悦。

fù qiǎn dì yì què qǐng shì mì chén qí zhuàng

这句话大意是:复遣帝诣阙 请事,密陈其状。

wèi dì nà zhī jiā dì wǔ wèi jiāng jūn hái lìng bào yuè

这句话大意是:魏帝纳之,加帝武卫将军,还令报岳。

yuè suì yǐn jūn xi cì píng liáng

这句话大意是:岳遂引军西次平凉。

yuè yǐ xià zhōu lín jiē kòu zéi yù qiú liáng cì shǐ yǐ zhèn zhī zhòng jiē jǔ dì

这句话大意是:岳以 夏州邻接寇贼,欲求良刺史以镇之,众皆举帝。

yuè yuē yǔ wén zuǒ chéng wú zuǒ yòu shǒu hé kě fèi yě

现代白话:岳曰:“宇文左丞,我左右手,何 可废也。

chén yín lěi rì nǎi cóng zhòng yì biǎo dì wèi xià zhōu cì shǐ

这句话大意是:”沉吟累日,乃从众议,表帝为夏州刺史。

dì zhì zhōu yī lì wàng fēng kuǎn fù

这句话大意是:帝至州,伊利望风款附;。

ér cáo ní yóu tōng shǐ yú qí shén wǔ

这句话大意是:而曹 泥犹通使于齐神武。

wèi yǒng xī sān nián zhēng yuè hè bá yuè yù tǎo cáo ní qiǎn dū du zhào guì zhì xià zhōu yǔ dì móu

这句话大意是:魏永熙三年正月,贺拔岳欲讨曹泥,遣都督赵贵至夏州与帝谋。

dì yuē cáo ní gū chéng zǔ yuǎn wèi zú wèi yōu

这句话大意是:帝曰:“曹泥 孤城阻远,未足为忧。

hòu mò chén yuè tān ér wú xìn shì yi xiān tú yě

这句话大意是:侯莫陈悦贪而无信,是宜先图也。

yuè bù tīng suì yǔ yuè jù tǎo ní

这句话大意是:”岳不听,遂与悦俱讨泥。

èr yuè zhì hé qū guǒ wèi yuè suǒ hài

这句话大意是:二月,至河曲,果为悦所害。

zhòng sàn hái píng liáng wéi dà dū dū zhào guì lǜ bù qū shōu yuè shī hái yíng

这句话大意是:众散还平凉,唯大都督赵贵率部曲收岳尸还营。

sān jūn wèi zhī suǒ shǔ zhū jiāng yǐ dū du kòu luò nián zuì zhǎng tuī zǒng bīng shì

这句话大意是:三军 未知所属,诸将以都督寇洛年最长,推总兵事。

luò sù wú xióng lüè wēi lìng bù xíng nǎi qǐng bì wèi

这句话大意是:洛素无雄略,威令不行,乃请避位。

yú shì zhào guì yán yú zhòng chēng dì yīng zī xióng lüè

这句话大意是:于是赵贵言于众,称帝英姿雄略。

ruò gào sàng bì lái fù nàn yīn ér fèng zhī dà shì jì yǐ

现代白话:若告丧,必来赴难,因而奉之,大事济了。

zhū jiāng jiē chēng shàn

这句话大意是:诸将 皆称善。

nǎi lìng hè lián dá chí zhì xià zhōu gào dì

这句话大意是:乃令赫连达驰至夏州告帝。

shì lì xián qì qǐng liú yǐ guān qí biàn

这句话大意是:士吏咸泣,请留以观其变。

dì yuē nán de ér yì shī zhě shí yě bù sì zhōng rì zhě jī yě

这句话大意是:帝曰:“难得而易 失者时也,不俟终日者机也;。

jīn bù zǎo fù jiāng kǒng zhòng xīn zì lí

这句话大意是:今不早赴,将恐众心自离。

dū du mí jiě yuán jìn guī yīng yuè mì tú dì

这句话大意是:”都督弥姐元进规应悦, 密图帝。

shì fā zhǎn zhī

这句话大意是:事发,斩之。

dì nǎi lǜ zhàng xià qīng jì chí fù píng liáng

这句话大意是:帝乃率帐下,轻骑驰赴平凉。

shí qí shén wǔ qiǎn zhǎng shǐ hóu jǐng zhāo yǐn yuè zhòng

这句话大意是:时齐神武遣长史侯景招引岳众。

dì zhì ān dìng yù zhī yú chuán shè

这句话大意是:帝至安定,遇之于传舍。

tǔ bǔ shàng mǎ wèi yuē hè bá gōng suī sǐ yǔ wén tài shàng cún qīng hé wéi yě

这句话大意是:吐哺上马,谓曰:“贺拔公虽死,宇文泰尚存,卿何为也?

jǐng shī sè yuē wǒ yóu jiàn ěr suí rén suǒ shè zhě yě

这句话大意是:” 景失色曰:“我犹箭耳,随人所射者也。

jǐng yú cǐ hái

这句话大意是:”景于此还。

dì zhì píng liáng kū yuè shén tòng

这句话大意是:帝至平凉,哭岳甚恸。

jiàng shì bēi qiě xǐ yuē yǔ wén gōng zhì wú suǒ yōu yǐ

现代白话:将士 悲且喜曰:“宇文公至,无所忧了。

qí shén wǔ yòu shǐ jǐng yǔ cháng shì zhāng huá yuán yì níng tài shǒu wáng jī láo dì dì bù shòu mìng

这句话大意是:”齐神武又使景与常侍张华原、义宁太守王基 劳帝,帝不受命。

yǔ jī yǒu jiù jiāng liú zhī bìng yù liú jǐng

这句话大意是:与基有旧,将留之,并欲留景。

bìng bù qū nǎi qiǎn zhī

这句话大意是:并不屈,乃遣之。

shí hú sī chūn zài dì suǒ yuē jǐng rén jié yě hé gù fàng zhī

现代白话:时斛斯椿在帝 所,曰:“景,人杰也,为什么放之?

dì yì huǐ yì zhuī zhī bù jí

这句话大意是:”帝亦悔,驿追之不及。

jī yì táo guī yán dì xióng jié qǐng jí qí wèi dìng miè zhī

这句话大意是:基亦逃归,言帝雄杰, 请及其未定灭之。

shén wǔ yuē qīng bú jiàn hè bá hòu mò chén hu wú dāng yǐ jì gǒng shǒu qǔ zhī

现代白话:神武曰:“卿不见贺拔、侯莫陈乎,我当以计拱手取之。

jí shā yuàn zhī bài shén wǔ nǎi shǐ zhuī huǐ

这句话大意是:”及沙 苑之败,神武乃始追悔。

yú shí wèi dì jiāng tú shén wǔ

这句话大意是:于时魏帝将图神武。

wén yuè bèi hài qiǎn wǔ wèi jiāng jūn yuán pí xuān zhǐ láo yuè jūn zhuī huán luò yáng

这句话大意是:闻岳被害,遣武卫将军元毗宣旨劳岳 军,追还洛阳。

pí dào píng liáng huì zhū jiāng yǐ tuī dì

这句话大意是:毗到平凉,会诸将已推帝。

hòu mò chén yuè yì bèi chì zhuī huán

这句话大意是:侯莫陈悦亦被敕追还。

yuè jì fù shén wǔ bù kěn yìng zhào

这句话大意是:悦既附神武,不 肯应召。

dì yuē yuè wǎng hài zhōng liáng fù bù yīng zhào mìng cǐ guó zhī dà zéi

这句话大意是:帝曰:“悦枉害忠良,复不应诏命,此国之大贼。

nǎi lìng zhū jūn jiè yán jiāng tǎo yuè

这句话大意是:”乃令诸军戒严,将讨 悦。

jí pí hái dì biǎo yú wèi dì cí yǐ gāo huān zhì hé dōng hòu mò chén yuè zài shuǐ luò shǒu wěi shòu dí qǐ shǎo tíng huǎn

这句话大意是:及毗还,帝表于魏帝,辞以高欢至河东,侯莫陈悦在水洛,首尾受敌,乞少停 缓。

dì zhì zài tǎo yuè ér wèi cè cháo zhǐ

这句话大意是:帝志在讨悦,而未测朝旨;。

qiě zhòng wèi jí jiǎ wèi cǐ cí

这句话大意是:且众未集,假为此辞。

yīn yǔ yuán pí jí zhū jiāng xíng shēng méng shì tóng jiǎng wáng shì

这句话大意是:因与元毗及诸将,刑牲盟誓, 同奖王室。

chū hè bá yuè yíng hé qū jūn lì dú xíng hū jiàn yī wēng wèi yuē hè bá suī jù cǐ zhòng zhōng wú suǒ chéng

这句话大意是:初,贺拔岳营河曲,军吏独行,忽见一翁,谓曰:“贺拔虽据此众,终无所成。

dāng yǒu yī yǔ wén jiā cóng dōng běi lái hòu bì dà shèng

这句话大意是:当有一宇文家从东北来,后必大盛。

yán qì bú jiàn

这句话大意是:”言讫不见。

zhì shì fāng yàn

这句话大意是:至是方验。

wèi dì yīn zhào dì wèi dà dū dū jí tǒng hè bá yuè jūn

这句话大意是:魏帝因诏帝为大都督, 即统贺拔岳军。

dì nǎi yǔ yuè shū zé yǐ shā hè bá yuè zuì yòu yù lìng guī cháo

这句话大意是:帝乃与悦书,责以杀贺拔岳罪,又喻令归朝。

yuè nǎi zhà wèi zhào shū yǔ qín zhōu cì shǐ mò qí pǔ bō lìng wèi jǐ yuán

这句话大意是:悦乃诈为诏书与秦州 刺史万俟普拨,令为己援。

pǔ bō yí zhī fēng yǐ chéng dì dì biǎo zòu zhī

这句话大意是:普拨疑之,封以呈帝,帝表奏之。

wèi dì yīn wèn dì ān qín lǒng jì

这句话大意是:魏帝因问帝安秦、陇 计。

dì qǐng zhào yuè shòu yǐ nèi guān jí chǔ yǐ guā liáng yī fān

这句话大意是:帝请召悦,授以内官,及处以瓜、凉一籓。

bù rán zé zhōng zhì cāi yú

这句话大意是:不然,则终致猜虞。

sān yuè dì jìn jūn zhì yuán zhōu zhòng jūn xī jí yù yǐ tǎo yuè yì shì zú mò bù huái fèn

这句话大意是:三月,帝进军 至原州,众军悉集,谕以讨悦意,士卒莫不怀愤。

sì yuè yǐn bīng shàng lǒng liú xiōng zi zūn wèi dōu dū zhèn yuán zhōu

这句话大意是:四月,引兵上陇,留兄子遵为都 督,镇原州。

dì jūn lìng yán sù qiū háo wú fàn bǎi xìng dà yuè

这句话大意是:帝军令严肃,秋毫无犯,百姓大悦。

jūn chū mù xiá guān dà xuě píng dì èr chǐ

这句话大意是:军出木峡关,大雪,平地二尺。

dì zhī yuè qiè ér duō cāi nǎi bèi dào jiān xíng chū qí bù yì

这句话大意是:帝知悦怯而多猜,乃倍道兼行,出其不意。

yuè guǒ yí qí zuǒ yòu yǒu yì zhì zuǒ yòu bù zì ān zhòng suì lí èr

这句话大意是:悦果疑其左右有异志,左右不自安,众 遂离贰。

wén dà jūn qiě zhì tuì bǎo lüè yáng liú yī wàn yú rén jù shǒu yǒng luò

这句话大意是:闻大军且至,退保略阳,留一万余人据守永洛。

dì zhì wéi zhī chéng jiàng

这句话大意是:帝至,围之,城降。

dì jí qīng jì shù bǎi qù lüè yáng yǐ lín yuè jūn

这句话大意是:帝即 轻骑数百趣略阳,以临悦军。

qí bù jiàng jiē quàn yuè tuì bǎo shàng guī

这句话大意是:其部将皆劝悦退保上邽。

shí nán qín zhōu cì shǐ li bì yì zài yuè jūn jiān qiǎn shǐ qǐng wèi nèi yìng

这句话大意是:时南秦州刺史李弼亦在悦军, 间遣使请为内应。

qí yè yuè chū jūn jūn zì jīng kuì jiāng zú huò lái jiàng

这句话大意是:其夜,悦出军,军自惊溃,将卒或来降。

dì zòng bīng fèn jī dà pò zhī

这句话大意是:帝纵兵奋击,大破之。

yuè yǔ qí zǐ dì jí huī xià shù shí qí dùn zǒu

这句话大意是:悦与其子弟及麾下数十骑遁走。

dì nǎi mìng yuán zhōu dū du dǎo zhuī yuè zhì qiān zhūn shān zhǎn zhī chuán shǒu luò yáng

这句话大意是:帝乃命原州都督导追悦,至牵屯山斩之,传首洛阳。

dì zhì shàng guī yuè fǔ kù cái wù shān jī jiē yǐ shǎng shì zú háo lí wú suǒ qǔ

这句话大意是:帝至上邽,悦府库财物山积,皆以赏士卒,毫厘无所取。

zuǒ yòu qiè yǐ yī yín wèng guī dì zhī ér zuì zhī jí pōu cì jiàng shì zhòng dà yuè

这句话大意是:左右窃以一银瓮归,帝知 而罪之,即剖赐将士,众大悦。

qí shén wǔ wén guān lǒng kè jié qiǎn shǐ yú dì shēn xiāng yǐ jié

这句话大意是:齐神武闻关陇克捷,遣使于帝,深相倚结。

dì jù ér bù nà fēng shén wǔ shū yǐ wén

这句话大意是:帝拒而 不纳,封神武书以闻。

shí shén wǔ yǐ yǒu yì zhì gù wèi dì shēn zhàng yú dì réng lìng dì shāo yǐn jūn ér dōng

这句话大意是:时神武已有异志,故魏帝深仗于帝,仍令帝稍引军而东。

dì nǎi lìng dà dū dū liáng yù lǜ bù qí wǔ qiān jiāng zhèn hé wèi hé kǒu wèi tú hé dōng jì

这句话大意是:帝 乃令大都督梁御率步骑五千,将镇河、渭合口,为图河东计。

wèi dì jìn dì shì zhōng piào qí dà jiàng jūn kāi fǔ yí tóng sān sī guān xī dà dū dū lüè yáng xiàn gōng chéng zhì fēng bài shǐ chí jié rú gù

这句话大意是:魏帝进帝侍中、骠骑 大将军、开府仪同三司、关西大都督、略阳县公,承制封拜,使持节如故。

shí wèi dì fāng tú qí shén wǔ yòu qiǎn zhēng bīng

这句话大意是:时魏帝方图齐神武,又遣征兵。

dì nǎi lìng qián qín zhōu cì shǐ luò chāo wèi dà dū dū lǜ qīng jì yī qiān fù luò

这句话大意是:帝乃令前秦州刺史骆超为大都督,率轻骑一千 赴洛。

wèi dì jìn shòu dì jiān shàng shū zuǒ pú yè guān xī dà xíng tái yú guān rú gù

这句话大意是:魏帝进授帝兼尚书左仆射、关西大行台,余官如故。

dì nǎi chuán xí fāng zhèn yuē

这句话大意是:帝乃传檄方镇曰:。

gài wén yīn yáng dì yòng shèng shuāi xiāng xí

这句话大意是:盖闻阴阳递用,盛衰相袭。

gǒu dāng bǎi liù wú wén sān wǔ

这句话大意是:苟当百六,无闻三五。

huáng jiā chuàng lì táo zhù cāng shēng

这句话大意是:皇家创历,陶铸苍生;。

bǎo ān sì hǎi rén yù wàn wù

这句话大意是:保安 四海,仁育万物。

yùn jù xiào chāng tún lì lǚ qǐ lǒng jì sāo dòng yàn hé láng gù

这句话大意是:运距孝昌,屯沴屡起,陇、冀骚动,燕、河狼顾。

suī líng mìng chóng qǐ dàng dìng yǒu qī ér chéng xìn zhī tú yīn yì shēng yǔ

这句话大意是:虽灵命重启, 荡定有期,而乘衅之徒,因翼生羽。

zéi chén gāo huān qì shí yōng xià

这句话大意是:贼臣高欢,器识庸下;。

chū zì yú zào hǎn wén lǐ yì

这句话大意是:出自舆皂,罕闻礼义。

zhí yǐ yī jiè yīng quǎn xiào lì róng háng

这句话大意是:直以一介鹰犬,效力戎行;。

tiǎn mào ēn sī suì jiē róng chǒng

这句话大意是:腼冒 恩私,遂阶荣宠。

bù néng jié chéng jìn jié zhuān jiā jiān huí nǎi quàn ěr zhū róng xíng cí cuàn nì

现代白话:不能竭诚尽节,专挟奸回,乃劝你朱荣行兹篡逆。

jí róng yǐ zhuān zhèng fú zhū shì lóng yǐ xiōng dǎng wài pàn

这句话大意是:及荣以专政伏 诛,世隆以凶党外叛;。

huan kǔ xiāng dūn miǎn lìng qǔ jīng shī

这句话大意是:欢苦相敦勉,令取京师。

yòu quàn tǔ wàn r fù wèi shì nüè zàn lì jiàn míng yǐ lìng tiān xià

这句话大意是:又劝吐万儿复为弑虐,暂立建明, 以令天下;。

jiǎ tuī pǔ tài yù qiè wēi quán

这句话大意是:假推普泰,欲窃威权。

bìng guī fèi chì jù jiàn kù hài

这句话大意是:并归废斥,俱见酷害。

yú shì chēng bīng hé běi jiǎ tǎo ěr zhū

现代白话:于是称兵河北,假讨你朱;。

jí tōng biǎo zòu yún qǔ chán zéi

这句话大意是:亟通表奏,云取谗贼。

jì xíng fèi chù suì jiāng cuàn shì

这句话大意是:既行废黜,遂将篡弑。

yǐ rén wàng wèi gǎi kǒng dǐng huò jiāo jí

这句话大意是:以人望未改,恐鼎镬交及;。

nǎi qiú zōng shì quán yǔn rén xīn

这句话大意是:乃求宗室, 权允人心。

tiān fāng yǔ wèi bì jiāng yǒu zhǔ

这句话大意是:天方与魏,必将有主;。

yì dài shèng míng chéng fēi huan lì

这句话大意是:翊戴圣明,诚非欢力。

ér huan zǔ bīng ān rěn zì yǐ wéi gōng

这句话大意是:而欢阻兵安忍,自以为功;。

guǎng bù fù xīn kuà zhōu lián jùn duān kuí jìn tà mò fēi qīn dǎng

这句话大意是:广布腹心,跨州连郡,端揆禁闼,莫非亲党;。

jiē xíng tān nüè yà yǔ shēng líng

这句话大意是:皆行贪虐,窫窳生灵。

ér jiù jiāng míng chén zhèng rén zhí shì héng shēng chuāng pán dòng guà wǎng luō

这句话大意是:而旧将名臣, 正人直士,横生疮磐,动挂网罗。

gù wǔ wèi jiāng jūn yī lín qīng zhí wǔ yì jìn lǚ yōu shǔ

这句话大意是:故武卫将军伊琳,清直武毅,禁旅攸属;。

zhí gé jiāng jūn xiān yú kāng rén zhōng liàng xiāo jié zhǎo yá sī zài huan shōu ér lù zhī céng wú wén zòu

这句话大意是:直阁将 军鲜于康仁,忠亮骁杰,爪牙斯在:欢收而戮之,曾无闻奏。

sī kōng gāo qián

这句话大意是:司空高干;。

shì qí dǎng yǔ měi xiāng yǐng xiǎng móu wēi shè jì

这句话大意是:是其党与, 每相影响,谋危社稷。

dàn jiān zhì wèi cóng kǒng xiān xiè lòu nǎi mì bái cháo tíng shǐ shā gāo qián fāng kū duì qí dì chēng tiān zǐ héng lù

这句话大意是:但奸志未从,恐先泄漏,乃密白朝廷,使杀高干,方哭对其 弟,称天子横戮。

sūn téng rèn xiáng huan zhī xīn lǚ bìng shǐ rù jū shū jìn cì guó jiàn xì zhī huan nì móu jiāng fā xiāng jì guī táo

这句话大意是:孙腾、任祥,欢之心膂,并使入居枢近,伺国间隙,知欢逆谋将 发,相继归逃。

huan yì jiā fǔ dài yì wú chén bái

这句话大意是:欢益加抚待,亦无陈白。

rán huan rù luò zhī shǐ běn yǒu jiān móu

这句话大意是:然欢入洛之始,本有奸谋。

lìng qīn rén cài jùn zuò mù hé jì hòu xiāng ēn shàn wèi dōng dào zhǔ rén

这句话大意是:令亲人蔡俊作 牧河、济,厚相恩赡,为东道主人。

gù guān xi dà dū dū qīng shuǐ gōng hè bá yuè xūn dé lóng zhòng xīng wáng yōu jì

这句话大意是:故关西大都督清水公贺拔岳,勋德隆重,兴亡 攸寄。

huān hǎo luàn lè huò shēn xiāng jì dú

这句话大意是:欢好乱乐祸,深相忌毒。

nǎi yǔ hòu mò chén yuè yīn tú xiàn hài

这句话大意是:乃与侯莫陈悦,阴图陷害。

mù fǔ yǐ shòu lǜ zhuān zhēng biàn jí tǎo lù

这句话大意是:幕府以受律专征,便即 讨戮。

huan zhī nì zhuàng yǐ lù shāo huái lǚ jù suì qiǎn cài jùn jù dài

这句话大意是:欢知逆状已露,稍怀旅拒,遂遣蔡俊拒代;。

lìng dòu tài zuǒ zhī

这句话大意是:令窦泰佐之。

yòu qiǎn hóu jǐng děng yún xiàng bái mǎ fǔ shì zhēn děng jìng qù shí jì gāo lóng zhī jí lóu zhāo děng tún jù hú guān hán guǐ zhī tú yōng zhòng pú bǎn

这句话大意是:又遣侯景等云向白 马,辅世珍等径趣石济,高隆之、及娄昭等屯据壶关,韩轨之徒拥众蒲坂。

yú shì shàng shū tiān zǐ shù lùn dé shī zǐ huǐ shèng yú wēi wǔ cháo tíng

这句话大意是:于是上 书天子,数论得失,訾毁乘舆,威侮朝廷。

jiè cǐ wēi yōng jì cí dà bǎo

这句话大意是:借此微庸,冀兹大宝;。

xī hè kě yíng huò xīn bù cè

这句话大意是:溪壑可盈,祸心 不测。

huò yán jìng fù jīng chu kāi jiāng yú wài

这句话大意是:或言径赴荆、楚,开疆于外;。

huò yán fēn yì yī luò qǔ bǐ chán rén

这句话大意是:或言分诣伊、洛,取彼谗人;。

huò yán yù lái rù guān yǔ mù fǔ jué zhàn

这句话大意是:或言欲来入关, 与幕府决战。

jīn shèng míng yù yùn tiān xià qīng yí

这句话大意是:今圣明御运,天下清夷;。

bǎi liáo shī shī sì ào lái jì

这句话大意是:百僚师师,四隩来暨;。

rén jìn zhōng liáng shuí wèi jūn cè

这句话大意是:人尽忠良,谁为君侧?

ér huan wēi fú zì jǐ shēng shì luàn jiē

这句话大意是:而欢威福自己,生是乱阶;。

jī gòu nán jī zhǐ lù wéi mǎ

这句话大意是:缉构南箕,指鹿为马;。

bāo cáng xiōng nì cì wǒ shén qì

这句话大意是:包藏凶逆,伺我神器。

shì ér kě rěn shú bù kě róng

这句话大意是:是而可忍, 孰不可容。

mù fǔ zhé chōng yǔ zhòu qīn dāng shòu shèn

这句话大意是:幕府折冲宇宙,亲当受脤;。

ruì shī bǎi wàn gòu qí qiān qún

这句话大意是:锐师百万,彀骑千群;。

guǒ liáng zuò jiǎ wéi dí shì sì

这句话大意是:裹粮坐甲,唯敌是俟;。

yì zhī suǒ zài mí qū fěi lìn

这句话大意是:义之所在,糜躯匪吝。

pín yǒu zhào shū bān gào tiān xià

这句话大意是:频有诏书,班告天下;。

chēng huan nì luàn zhēng bīng zhì fá

这句话大意是:称欢逆乱,征兵致伐。

jīn biàn fēn mìng jiàng shuài yīng jī jìn tǎo

这句话大意是:今便分命将帅, 应机进讨。

huò qù qí yào hài huò xí qí kū xué diàn rào shé jī wù hé xīng luō

这句话大意是:或趣其要害,或袭其窟穴,电绕蛇击,雾合星罗。

ér huan wéi fù tiān dì dú bèi rén guǐ

这句话大意是:而欢违负天地,毒被 人鬼;。

chéng cǐ sǎo dàng yì tóng fǔ shí

这句话大意是:乘此扫荡,易同俯拾。

huan ruò dù hé shāo bī gōng miào zé fēn mìng zhū jiāng zhí qǔ bīng zhōu

这句话大意是:欢若度河,稍逼宫庙,则分命诸将,直取并州。

mù fǔ gōng zì dōng yuán diàn fù yī luò

这句话大意是:幕府 躬自东辕,电赴伊、洛。

ruò gù qí cháo xué wèi gǎn fā dòng

这句话大意是:若固其巢穴,未敢发动;。

yì mìng qún shuài bǎi dào jù qián huán liè zéi chén yǐ xiè tiān xià

这句话大意是:亦命群帅,百道俱前,轘裂贼臣, 以谢天下。

qí zhōu zhèn jùn xiàn shuài tǔ lí rén huò zhōu xiāng guān miǎn huò xūn yōng shì jì bìng yi shě nì guī shùn lì xiào jūn mén

这句话大意是:其州镇郡县,率土黎人,或州乡冠冕,或勋庸世济,并宜舍逆归顺,立 效军门。

fēng shǎng zhī kē yǐ yǒu bié gé

这句话大意是:封赏之科,已有别格;。

fán bǎi jūn zǐ kě bù miǎn zāi

现代白话:凡百有德行的人,可不勉啊。

dì wèi zhū jūn yuē gāo huān suī zhì bù zú ér zhà yǒu yú jīn shēng yán yù xi qí yì zài rù luò

这句话大意是:帝谓诸军曰:“高欢虽智不足而诈有余,今声言欲西,其意在入洛。

wú yù lìng kòu luò lǜ mǎ bù wàn yú zì jīng zhōu dōng yǐn

现代白话:我欲令寇 洛率马步万余,自泾州东引;。

wáng pí lǜ jiá shì yī wàn xiān jù huá zhōu

这句话大意是:王罴率甲士一万,先据华州。

huan ruò xi lái wáng pí zú de kàng jù

这句话大意是:欢若西来,王罴足得抗 拒;。

rú qí rù luò kòu luò jí xí fén jìn

这句话大意是:如其入洛,寇洛即袭汾、晋。

wú biàn sù jià zhí fù jīng yì shǐ qí jìn yǒu nèi gù zhī yōu tuì yǒu bèi niè zhī shì

现代白话:我便速驾,直赴京邑,使其进有内顾之忧,退有 被蹑之势。

yī jǔ dà dìng cǐ wéi shàng cè

这句话大意是:一举大定,此为上策。

zhòng xián chēng shàn

这句话大意是:”众咸称善。

qī yuè dì shuài zhòng fā zì gāo píng qián jūn zhì yú hóng nóng

这句话大意是:七月,帝帅众发自高平,前军至于 弘农。

ér qí shén wǔ shāo bī jīng shī wèi dì qīn zǒng liù jūn zhūn hé qiáo lìng zuǒ wèi yuán bīn zhī lǐng jūn hú sī chūn zhèn wǔ láo

这句话大意是:而齐神武稍逼京师,魏帝亲总六军屯河桥,令左卫元斌之、领军斛斯椿镇武 牢。

dì wèi zuǒ yòu yuē gāo huān shù rì xíng bā jiǔ bǎi lǐ xiǎo bīng zhě suǒ jì zhèng xū chéng biàn jī zhī

这句话大意是:帝谓左右曰:“高欢数日行八九百里,晓兵者所忌,正须乘便击之。

ér zhǔ shàng yǐ wàn shèng zhī zhòng bù néng dù hé jué zhàn fāng yuán jīn jù shǒu

这句话大意是:而主上以 万乘之重,不能度河决战,方缘津据守。

qiě cháng hé wàn lǐ hàn yù wéi nán yī chù de dù dà shì qù yǐ

现代白话:且长河万里,捍御为难,一处得度,大事 去了。

jí yǐ dà dū dū zhào guì wéi bié dào héng tái zì pú bǎn jì qù bīng zhōu

这句话大意是:”即以大都督赵贵为别道行台,自蒲坂济,趣并州。

qiǎn dà dū dū li xián jiāng jīng qí yī qiān fù luò yáng

这句话大意是:遣大都督李贤将精骑一 千赴洛阳。

huì bīn zhī yǔ hú sī chūn zhēng quán zhèn fáng bù shǒu wèi dì suì qīng jì rù guān

这句话大意是:会斌之与斛斯椿争权,镇防不守,魏帝遂轻骑入关。

dì bèi yí wèi fèng yíng yè jiàn yú yáng yì miǎn guān liú tì xiè zuì

这句话大意是:帝备仪卫奉迎,谒 见于阳驿,免冠流涕谢罪。

nǎi fèng wèi dì dū cháng ān

这句话大意是:乃奉魏帝都长安。

pī cǎo lái lì cháo tíng jūn guó zhī zhèng xián qǔ jué yú dì

这句话大意是:披草莱,立朝廷,军国之政,咸取决 于帝。

réng jiā shòu dà jiàng jūn yōng zhōu cì shǐ jiān shàng shū lìng jìn fēng lüè yáng jùn gōng

这句话大意是:仍加授大将军、雍州刺史,兼尚书令,进封略阳郡公。

bié zhì èr shàng shū suí jī chù fēn

这句话大意是:别置二尚书,随机处 分。

jiě shàng shū pú yè yú rú gù

这句话大意是:解尚书仆射,余如故。

chū wèi dì zài luò yáng xǔ yǐ féng yì cháng gōng zhǔ pèi dì wèi jí jié nà ér wèi dì xī qiān

这句话大意是:初,魏帝在洛阳,许以冯翊长公主配帝,未及结纳而魏帝西迁。

zhì shì zhào dì shàng zhī bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:至是诏帝尚之, 拜附马都尉。

bā yuè qí shén wǔ xí xiàn tóng guān qīn huá yīn

这句话大意是:八月,齐神武袭陷潼关,侵华阴。

dì lǜ zhū jūn tún bà shàng yǐ dài zhī

这句话大意是:帝率诸军屯霸上以待之。

shén wǔ liú qí jiāng xuē jǐn shǒu guān ér tuì

这句话大意是:神武留其 将薛瑾守关而退。

dì nǎi jìn jūn zhǎn jǐn lǔ qí zú qī qiān

这句话大意是:帝乃进军斩瑾,虏其卒七千。

hái cháng ān jìn wèi chéng xiàng

这句话大意是:还长安,进位丞相。

shí yī yuè qiǎn yí tóng li hǔ yǔ li bì zhào guì děng tǎo cáo ní yú líng zhōu hǔ yǐn hé guàn zhī

这句话大意是:十一月,遣仪 同李虎与李弼、赵贵等讨曹泥于灵州,虎引河灌之。

míng nián ní jiàng qiān qí háo shuài yú xián yáng

这句话大意是:明年,泥降,迁其豪帅于咸阳。

shí èr yuè wèi xiào wǔ dì bēng dì yǔ qún gōng dìng cè zūn lì wèi nán yáng wáng bǎo jù wèi sì shì wéi wén dì

这句话大意是:十二月,魏孝武帝崩,帝与群公定册,尊立魏南阳王宝炬为嗣,是为文帝。

dà tǒng yuán nián zhēng yuè jǐ yǒu wèi dì jìn dì dū dū zhōng wài zhū jūn lù shàng shū shì dà xíng tái gǎi fēng ān dìng jùn wáng

这句话大意是:大统元年正月己酉,魏帝进帝都督中外诸军、录尚书事、大行台,改封安定郡 王。

dì gù ràng wáng jí lù shàng shū

这句话大意是:帝固让王及录尚书。

wèi dì xǔ zhī nǎi gǎi fēng ān dìng jùn gōng

这句话大意是:魏帝许之,乃改封安定郡公。

dōng wèi jiāng tóng sī mǎ zi rú kòu tóng guān dì jūn bà shàng

这句话大意是:东魏将同司马子如寇潼关, 帝军霸上。

zi rú nǎi huí jūn zì pú jīn kòu huá zhōu cì shǐ wáng pí jī zǒu zhī

这句话大意是:子如乃回军自蒲津寇华州,刺史王罴击走之。

sān yuè dì mìng yǒu sī wèi èr shí sì tiáo xīn zhì zòu xíng zhī

这句话大意是:三月,帝命有司为二十四 条新制,奏行之。

èr nián wǔ yuè qín zhōu cì shǐ jiàn zhōng wáng mò qí pǔ bō lǜ suǒ bù rù dōng wèi

这句话大意是:二年五月,秦州刺史、建忠王万俟普拨率所部入东魏。

dì qīng jì zhuī zhī zhì hé běi qiān yú lǐ bù jí ér hái

这句话大意是:帝轻骑追之,至河北千 余里,不及而还。

sān nián zhēng yuè dōng wèi kòu lóng mén tún jūn pú bǎn zào sān dào fú qiáo dù hé

这句话大意是:三年正月,东魏寇龙门,屯军蒲坂,造三道浮桥度河。

yòu qiǎn qí jiāng dòu tài qù tóng guān gāo áng wéi luò zhōu

这句话大意是:又遣其将窦泰趣潼关, 高昂围洛州。

dì chū jūn guǎng yáng zhào zhū jiāng wèi yuē zéi jǐ wú sān miàn yòu zào qiáo shì yù bì dù shì yù zhui wú jūn shǐ dòu tài de xi rù ěr

现代白话:帝出军广阳,召诸将谓曰:“贼掎我三面,又造桥,示欲必度,是欲 缀我军,使窦泰得西入耳。

qiě huan qǐ bīng yǐ lái tài měi xiān qū xià duō ruì zú lǚ shèng ér jiāo

这句话大意是:且欢起兵以来,泰每先驱,下多锐卒,屡胜而骄。

jīn xí zhī bì kè

这句话大意是:今袭 之必克。

kè tài zé huan bù zhàn ér zǒu yǐ

现代白话:克泰,则欢不战而走了。

zhū jiāng xián yuē zéi zài jìn shě ér xí yuǎn

这句话大意是:”诸将咸曰:“贼在近,舍而袭远;。

ruò chà diē huǐ hé jí yě

这句话大意是:若差跌,悔 何及也。

dì yuē huan qián zài xí tóng guān wú jūn bù guò bà shàng

现代白话:”帝曰:“欢前再袭潼关,我军不过霸上。

jīn zhě dà lái wèi wú dàn zì shǒu ěr

现代白话:今者大来,谓我但自守耳。

yòu niǔ yú dé zhì yǒu qīng wǒ zhī xīn

这句话大意是:又 狃于得志,有轻我之心。

chéng cǐ jī zhī hé wǎng bù kè

这句话大意是:乘此击之,何往不克。

zéi suī zào qiáo wèi néng jìng dù bǐ wǔ rì zhōng wú qǔ tài bì yǐ

现代白话:贼虽造桥,未能径度,比五日中, 我取泰必了。

gēng xū dì hái cháng ān shēng yán yù xiàng lǒng yòu

这句话大意是:”庚戌,帝还长安,声言欲向陇右。

xīn hài yè wèi dì ér qián jūn zhì xiǎo guān

这句话大意是:辛亥,谒魏帝而潜军至小关。

dòu tài zú wén jūn zhì chén wèi chéng dì jī zhī

这句话大意是:窦 泰卒闻军至,陈未成,帝击之。

jǐn fú qí zhòng zhǎn tài chuán shǒu cháng ān

这句话大意是:尽俘其众,斩泰,传首长安。

gāo áng wén zhī fén zī zhòng ér zǒu

这句话大意是:高昂闻之,焚辎重而 走。

qí shén wǔ yì chè qiáo ér tuì

这句话大意是:齐神武亦撤桥而退。

dì nǎi hái

这句话大意是:帝乃还。

liù yuè dì qǐng ba xíng tái wèi dì fù shēn qián mìng shòu dì lù shàng shū shì gù ràng nǎi zhǐ

这句话大意是:六月,帝请罢行台,魏帝复申前命,授帝录尚书 事,固让乃止。

bā yuè dīng chǒu dì lǜ li bì dú gū xìn liáng yù zhào guì yú jǐn ruò gān huì yí fēng liú liàng wáng dé hòu mò chén chóng li yuǎn dá xī wǔ děng shí èr jiāng dōng fá zhì tóng guān

这句话大意是:八月丁丑,帝率李弼、独孤信、梁御、赵贵、于谨、若干惠、怡峰、 刘亮、王德、侯莫陈崇、李远、达奚武等十二将东伐,至潼关。

dì nǎi shì yú shī yuē yǔ ěr yǒu zhòng fèng tiān wēi zhū bào luàn

现代白话:帝乃誓于师曰: “与你有众,奉天威,诛暴乱。

wéi ěr zhòng shì zhěng ěr jiá bīng jiè ěr róng shì wú tān cái yǐ qīng dí wú bào rén yǐ zuò wēi

现代白话:惟你众士,整你甲兵,戒你戎事,无贪财以轻敌, 无暴人以作威。

yòng mìng zé yǒu shǎng bù yòng mìng zé yǒu lù ěr zhòng shì qí miǎn zhī

现代白话:用命则有赏,不用命则有戮,你众士其勉之。

nǎi qiǎn yú jǐn xiān xùn dì zhì pán dòu bá zhī

这句话大意是:”乃遣于谨先徇地至 盘豆,拔之。

huò dōng wèi jiāng gāo shū lǐ sòng yú cháng ān

这句话大意是:获东魏将高叔礼,送于长安。

wù zǐ zhì hóng nóng gōng zhī chéng kuì

这句话大意是:戊子,至弘农,攻之,城溃。

qín dōng wèi shǎn zhōu cì shǐ li huī bó lǔ qí zhàn shì bā qiān

这句话大意是:禽东魏陕 州刺史李徽伯,虏其战士八千。

shǒu jiāng gāo qiān zǒu dù hé mìng hè bá shèng zhuī qín zhī bìng sòng cháng ān

这句话大意是:守将高千走度河,命贺拔胜追禽之,并送长安。

yú shì yí yáng shào jùn jiē guī fù

这句话大意是:于 是宜阳、邵郡皆归附。

xiān shì hé nán háo jié yīng dōng wèi zhě jiē jiàng

这句话大意是:先是河南豪杰应东魏者,皆降。

qí shén wǔ jù lǜ zhòng xià pú bǎn jiāng zì hòu tǔ jì

这句话大意是:齐神武惧,率众下蒲坂,将 自后土济。

qiǎn qí jiāng gāo áng yǐ sān wàn rén chū hé nán

这句话大意是:遣其将高昂以三万人出河南。

shì suì guān zhōng jī dì guǎn gǔ yú hóng nóng wǔ shí yú rì

这句话大意是:是岁,关中饥,帝馆谷于弘农五十余日。

shí jūn shì bù mǎn wàn rén wén shén wǔ jiāng dù nǎi hái

这句话大意是:时军士不满万人,闻神武将度,乃还。

shén wǔ suì dù hé bī huá zhōu

这句话大意是:神武遂度河,逼华州。

cì shǐ wáng pí yán shǒu nǎi shè luò jūn yú xǔ yuán xi

这句话大意是:刺史王罴严守,乃涉 洛,军于许原西。

dì zhì wèi nán zhēng zhū zhōu bīng wèi huì

这句话大意是:帝至渭南,征诸州兵,未会。

jiāng jī zhī zhū jiāng yǐ zhòng guǎ bù dí qǐng qiě dài huan gèng xi yǐ guān zhī

这句话大意是:将击之,诸将以众寡不敌,请且待 欢更西以观之。

dì yuē huan ruò zhì xián yáng rén qíng zhuǎn sāo rǎo

这句话大意是:帝曰:“欢若至咸阳,人情转骚扰。

jīn jí qí xīn zhì kě jī zhī

这句话大意是:今及其新至,可击之。

jí zào fú qiáo yú wèi lìng jūn shì jī sān rì liáng qīng jì dù wèi zī zhòng zì wèi nán jiā wèi ér xi

这句话大意是:”即造 浮桥于渭,令军士赍三日粮,轻骑度渭,辎重自渭南,夹渭而西。

shí yuè rén chén zhì shā yuàn

这句话大意是:十月壬辰,至沙 苑。

jù qí jūn liù shí yú lǐ shén wǔ yǐn jūn lái huì

这句话大意是:距齐军六十余里,神武引军来会。

guǐ sì hóu qí gào qí jūn zhì dì zhào zhū jiāng móu

这句话大意是:癸巳,侯骑告齐军至,帝召诸将谋。

li bì yuē bǐ zhòng wǒ guǎ bù kě píng dì zhì zhèn

这句话大意是:李弼曰: “彼众我寡,不可平地置阵。

cǐ dōng shí lǐ yǒu wèi qǔ kě xiān jù yǐ dài zhī

这句话大意是:此东十里,有渭曲,可先据以待之。

suì jìn zhì wèi bèi shuǐ dōng xī wèi zhèn

这句话大意是:”遂进至渭,背 水东西为阵。

li bì wèi yòu jù zhào guì wèi zuǒ jù

这句话大意是:李弼为右拒,赵贵为左拒。

mìng jiāng shì jiē yǎn gē yú jiā lú zhōng wén gǔ shēng ér qǐ

这句话大意是:命将士皆偃戈于葭芦中,闻鼓声而起。

rì bū qí shī zhì wàng jiàn jūn shǎo jìng cuì yú zuǒ jūn luàn bù chéng liè

这句话大意是:日 晡,齐师至,望见军少,竞萃于左,军乱不成列。

bīng jiāng jiāo dì míng gǔ shì jiē fèn qǐ

这句话大意是:兵将交,帝鸣鼓,士皆奋起。

yú jǐn děng liù jūn yǔ zhī hé zhàn li bì děng lǜ tiě qí héng jī zhī

这句话大意是:于 谨等六军与之合战,李弼等率铁骑横击之。

jué qí jūn wèi èr suì dà pò zhī zhǎn liù qiān yú jí lín zhèn jiàng zhě èr wàn yú rén

这句话大意是:绝其军为二,遂大破之,斩六千余级, 临阵降者二万余人。

shén wǔ yè dùn zhuī zhì hé shàng fù dà kè

这句话大意是:神武夜遁,追至河上,复大克。

qián hòu lǔ qí zú qī wàn liú qí jiá bīng èr wàn yú xī zòng guī

这句话大意是:前后虏其卒七万,留其甲兵二 万,余悉纵归。

shōu qí zī zhòng bīng jiǎ xiàn fú cháng ān

这句话大意是:收其辎重兵甲,献俘长安。

li mù yuē gāo huān dǎn pò yǐ zhú zhī kě huò

现代白话:李穆曰:“高欢胆破了,逐之可获。

dì bù tīng nǎi hái jūn wèi nán

这句话大意是:” 帝不听,乃还军渭南。

shí suǒ zhēng zhū zhōu bīng shǐ zhì

这句话大意是:时所征诸州兵始至。

nǎi yú zhàn suǒ zhǔn dāng shí bīng rén zhǒng shù yī zhū zāi liǔ qī qiān gēn yǐ jīng wǔ gōng

这句话大意是:乃于战所,准当时兵,人种树一株,栽 柳七千根,以旌武功。

wèi dì jìn dì zhù guó dà jiàng jūn zēng yì bìng qián wǔ qiān hù

这句话大意是:魏帝进帝柱国大将军,增邑并前五千户。

li bì děng shí èr jiāng yì jìn jué zēng yì

这句话大意是:李弼等十二将,亦 进爵增邑。

yǐ zuǒ pú yè féng yì wáng yuán jì hǎi wéi xíng tái yǔ kāi fǔ dú gū xìn shuài bù qí èr wàn xiàng luò yáng

这句话大意是:以左仆射、冯翊王元季海为行台,与开府独孤信帅步骑二万向洛阳。

hè bá shèng li bì dù hé wéi pú bǎn

这句话大意是:贺 拔胜、李弼度河围蒲坂。

pú bǎn zhèn jiāng gāo zi xìn kāi mén nà shèng jūn dōng wèi jiāng xuē chóng lǐ qì chéng zǒu shèng děng zhuī huò zhī

这句话大意是:蒲坂镇将高子信开门纳胜军,东魏将薛崇礼弃城走,胜等 追获之。

dì jìn jūn pú bǎn lüè dìng fén jiàng

这句话大意是:帝进军蒲坂,略定汾、绛。

chū dì zì hóng nóng rù guān hòu dōng wèi jiāng gāo áng wéi hóng nóng

这句话大意是:初,帝自弘农入关后,东魏将高昂围弘农。

wén qí jūn bài tuì shǒu luò yáng

这句话大意是:闻 其军败,退守洛阳。

dú gū xìn zhì xīn ān áng fù zǒu dù hé suì rù luò yáng

这句话大意是:独孤信至新安,昂复走度河,遂入洛阳。

zì liáng chén yǐ xi jiāng lì jiàng zhě xiāng zhǔ

这句话大意是:自梁、陈已西,将吏 降者相属。

yú shì dōng wèi jiāng yáo xióng zhào yù shì yún bǎo chū yǐng chuān yù fù jiàng de

这句话大意是:于是东魏将尧雄、赵育、是云宝出颍川,欲复降地。

dì qiǎn yí tóng yǔ wén guì liáng qiān děng nì jī dà pò zhī zhào yù lái jiàng

这句话大意是:帝遣仪同宇文贵、 梁迁等逆击,大破之,赵育来降。

dōng wèi fù qiǎn rèn xiáng lǜ hé nán bīng yǔ yáo xióng hé yí tóng yí fēng yǔ guì qiān děng fù jī pò zhī

这句话大意是:东魏复遣任祥率河南兵与尧雄合,仪同怡峰与贵、 迁等复击破之。

yòu qiǎn dū du wéi xiào kuān qǔ yù zhōu

这句话大意是:又遣都督韦孝宽取豫州。

shì yún bǎo shā qí dōng yáng zhōu cì shǐ nà chūn yǐ zhōu lái jiàng

这句话大意是:是云宝杀其东扬州刺史那椿,以州来降。

sì nián sān yuè dì lǜ zhū jiāng rù cháo lǐ bì hái huá zhōu

这句话大意是:四年三月,帝率诸将入朝,礼毕还华州。

qī yuè dōng wèi jiāng hóu jǐng děng wéi dú gū xìn yú luò yáng qí shén wǔ jì zhī

这句话大意是:七月,东魏将侯景等围独孤信于洛阳, 齐神武继之。

dì fèng wèi dì zhì gǔ chéng lín zhèn zhǎn dōng wèi jiāng mò duō lóu dài wén xī lǔ qí zhòng sòng hóng nóng

这句话大意是:帝奉魏帝至谷城,临阵斩东魏将莫多娄贷文,悉虏其众,送弘农。

suì jìn jūn chán dōng

这句话大意是:遂 进军瀍东。

jǐng děng yè jiě wéi qù

这句话大意是:景等夜解围去。

jí dàn dì lǜ qīng jì zhuī zhì hé shàng

这句话大意是:及旦,帝率轻骑追至河上。

jǐng děng běi jù hé qiáo nán shǔ máng shān wèi zhèn yǔ zhū jūn zhàn

这句话大意是:景等北据河桥,南属芒山为 阵,与诸军战。

dì mǎ zhōng liú shǐ jīng yì jūn zhōng rǎo luàn

这句话大意是:帝马中流矢,惊逸,军中扰乱。

dū du li mù xià mǎ shòu dì jūn fù zhèn

这句话大意是:都督李穆下马授帝,军复振。

yú shì dà jié zhǎn qí jiāng gāo áng li měng sòng xiǎn děng lǔ qí jiá shì yī wàn wǔ qiān rén fù hé sǐ zhě wàn shù

这句话大意是:于是 大捷,斩其将高昂、李猛、宋显等,虏其甲士一万五千人,赴河死者万数。

shì rì zhì zhèn jì dà shǒu wěi xuán yuǎn cóng dàn zhì wèi zhàn shù shí hé fēn wù sì sài mò néng xiāng zhī

这句话大意是:是日, 置阵既大,首尾悬远,从旦至未,战数十合,氛雾四塞,莫能相知。

dú gū xìn li yuǎn jū yòu zhào guì yí fēng jū zuǒ zhàn bìng bù lì

这句话大意是:独孤信、李远 居右,赵贵、怡峰居左,战并不利。

yòu wèi zhī wèi dì jí dì suǒ zài jiē qì qí zú xiān guī

这句话大意是:又未知魏帝及帝所在,皆弃其卒先归。

kāi fǔ li hǔ niàn xián děng wéi hòu jūn

这句话大意是:开府李 虎、念贤等为后军;。

yù xìn děng tuì jí yǔ jù hái

这句话大意是:遇信等退,即与俱还。

yóu shì bān shī luò yáng yì shī shǒu

这句话大意是:由是班师,洛阳亦失守。

dà jūn zhì hóng nóng shǒu jiāng jiē yǐ qì chéng xi zǒu

这句话大意是:大军至弘农, 守将皆已弃城西走。

suǒ lǔ jiàng zú zài hóng nóng zhě yīn xiāng yǔ bì mén jù shǒu

这句话大意是:所虏降卒在弘农者,因相与闭门拒守。

jìn gōng bá zhī zhū qí kuí shǒu shù bǎi rén

这句话大意是:进攻拔之,诛其魁首数 百人。

dà jūn zhī dōng fá yě guān zhōng liú shǒu bīng shǎo ér qián hòu suǒ lǔ dōng wèi shì zú jiē sàn zài bǎi xìng jiān nǎi móu luàn

这句话大意是:大军之东伐也,关中留守兵少,而前后所虏东魏士卒,皆散在百姓间,乃谋 乱。

jí li hǔ děng zhì cháng ān jì wú suǒ chū

这句话大意是:及李虎等至长安,计无所出。

nǎi yǔ tài wèi wáng méng pú yè zhōu huì dá fǔ wèi tài zǐ chū cì wèi běi

这句话大意是:乃与太尉王盟、仆射周惠达辅魏太子出次渭北。

guān zhōng dà zhèn kǒng bǎi xìng xiāng piāo jié

这句话大意是:关中大震恐,百姓相剽劫。

yú shì shā yuàn suǒ fú jūn rén zhào qīng què yōng zhōu rén yú fú dé děng suì fǎn

这句话大意是:于是沙苑所俘军人赵青雀、雍州人于伏德等遂反。

qīng què jù cháng ān zǐ chéng fú dé bǎo xián yáng

这句话大意是:青雀 据长安子城,伏德保咸阳;。

yǔ tài shǒu mù róng sī dù gè shōu xiáng zú yǐ jù hái shī

这句话大意是:与太守慕容思度各收降卒,以拒还师。

cháng ān chéng rén jiē xiāng shuài jù qīng què měi rì jiē zhàn

这句话大意是:长安城人皆相率 拒青雀,每日接战。

wèi dì liú zhǐ wén xiāng lìng dì tǎo zhī

这句话大意是:魏帝留止阌乡,令帝讨之。

cháng ān fù lǎo jiàn dì qiě bēi qiě xǐ yuē bù yì jīn rì fù de jiàn gōng

这句话大意是:长安父老见帝,且悲且喜曰:“不 意今日,复得见公。

shì nǚ xián xiāng hè

这句话大意是:”士女咸相贺。

huá zhōu cì shǐ yǔ wén dǎo xí xián yáng zhǎn sī dù qín fú dé nán dù wèi yǔ dì huì gōng pò qīng què

这句话大意是:华州刺史宇文导袭咸阳,斩思度,禽伏德,南 度渭,与帝会,攻破青雀。

tài fù liáng jǐng ruì xiān yǐ jí liú cháng ān suì yǔ qīng què tōng móu

这句话大意是:太傅梁景睿先以疾留长安,遂与青雀通谋。

zhì shì yì fú zhū guān zhōng nǎi dìng

这句话大意是:至是亦伏诛, 关中乃定。

wèi dì hái cháng ān dì fù zhūn huá zhōu

这句话大意是:魏帝还长安,帝复屯华州。

shí èr yuè shì yún bǎo xí luò yáng dōng wèi jiāng wáng yuán guǐ qì chéng zǒu

这句话大意是:十二月,是云宝袭洛阳,东魏将王元轨弃城 走。

dū du zhào gāng xí guǎng zhōu bá zhī

这句话大意是:都督赵刚袭广州拔之。

zì xiāng guǎng yǐ xī chéng zhèn fù xi shǔ

这句话大意是:自襄、广以西城镇复西属。

wǔ nián dōng dà yuè yú huá yīn

这句话大意是:五年冬,大阅于华阴。

liù nián chūn dōng wèi jiāng hóu jǐng chū sān yā jiāng qīn jīng zhōu

这句话大意是:六年春,东魏将侯景出三鸦,将侵荆州。

dì qiǎn kāi fǔ li bì dú gū xìn gè lǜ qí chū wǔ guān jǐng nǎi hái

这句话大意是:帝遣开府李弼、独孤信各率骑出武关, 景乃还。

xià rú rú dù hé zhì xià zhōu dì zhào zhū jūn tún shā yuàn yǐ bèi zhī

这句话大意是:夏,蠕蠕度河至夏州,帝召诸军屯沙苑以备之。

qī nián shí yī yuè dì zòu xíng shí èr tiáo zhì kǒng bǎi guān bù miǎn yú zhí shì yòu xià lìng shēn míng zhī

这句话大意是:七年十一月,帝奏行十二条制,恐百官不勉于职事,又下令申明之。

bā nián shí yuè qí shén wǔ qīn fén jiàng wéi yù bì

这句话大意是:八年十月,齐神武侵汾、绛,围玉壁。

dì chū jūn pú bǎn shén wǔ tuì

这句话大意是:帝出军蒲坂,神武退;。

dù fén zhuī zhī suì dùn qù

这句话大意是:度汾追之,遂遁 去。

shí èr yuè wèi dì shòu yú huá yīn dà xiǎng jiàng shì

这句话大意是:十二月,魏帝狩于华阴,大飨将士。

dì shuài zhū jiāng cháo yú xíng zài suǒ

这句话大意是:帝帅诸将,朝于行在所。

jiǔ nián èr yuè dōng wèi běi yù zhōu cì shǐ gāo shèn jǔ zhōu lái fù dì shuài shī yíng zhī

这句话大意是:九年二月,东魏北豫州刺史高慎举州来附,帝帅师迎之。

sān yuè qí shén wǔ jù máng shān zhèn bù jìn zhě shù rì

这句话大意是:三月,齐神武据芒山 阵,不进者数日。

dì liú zī zhòng yú chán qū jūn shì xián méi yè dēng máng shān wèi míng jī zhī

这句话大意是:帝留辎重于瀍曲,军士衔枚,夜登芒山,未明击之。

shén wǔ dān qí wèi hè bá shèng suǒ zhú jǐn miǎn

这句话大意是:神武单骑为 贺拔胜所逐,仅免。

dì lǜ yòu jūn ruò gān huì dà pò shén wǔ jūn xī lǔ qí bù zú

这句话大意是:帝率右军若干惠,大破神武军,悉虏其步卒。

zhào guì děng wǔ jiāng jūn jū zuǒ zhàn bù lì

这句话大意是:赵贵等五将军居 左,战不利。

shén wǔ fù hé zhàn dì yòu bù lì yè yǐn hái

这句话大意是:神武复合战,帝又不利,夜引还。

rù guān zhūn wèi shàng

这句话大意是:入关,屯渭上。

shén wǔ jìn zhì shǎn kāi fǔ dá xī wǔ děng yù zhī nǎi tuì

这句话大意是:神武进至陕,开府 达奚武等御之,乃退。

dì yǐ máng shān zhū jiāng shī lǜ shàng biǎo zì biǎn wèi dì bù xǔ

这句话大意是:帝以芒山诸将失律,上表自贬,魏帝不许。

yú shì guǎng mù guān lǒng háo yòu yǐ zēng jūn lǚ

这句话大意是:于是广募关、陇 豪右,以增军旅。

shí yuè dà yuè yú yuè yáng hái zhūn huá zhōu

这句话大意是:十月,大阅于栎阳,还屯华州。

shí nián wǔ yuè dì cháo jīng shī

这句话大意是:十年五月,帝朝京师。

qī yuè wèi dì yǐ dì qián hòu suǒ shàng èr shí sì tiáo jí shí èr tiáo xīn zhì fāng wèi zhōng xīng yǒng shì

这句话大意是:七月,魏帝以帝前后所上二十四条及十二条新制,方为 中兴永式;。

mìng shàng shū sū chāo gèng sǔn yì zhī zǒng wèi wǔ juǎn bān yú tiān xià

这句话大意是:命尚书苏绰更损益之,总为五卷,班于天下。

yú shì sōu jiǎn xián cái wèi mù shǒu lìng xí xīn zhì ér qiǎn yān

现代白话:于是搜简贤才为牧、守、 令,习新制而遣呢。

shù nián jiān bǎi xìng biàn zhī

这句话大意是:数年间,百姓便之。

shí yuè dà yuè yú bái shuǐ

这句话大意是:十月,大阅于白水。

shí yī nián shí yuè dà yuè yú bái shuǐ suì xī shòu qí yáng

这句话大意是:十一年十月,大阅于白水,遂西狩岐阳。

shí èr nián chūn liáng zhōu cì shǐ yǔ wén zhòng hé jù zhōu fǎn guā zhōu rén zhāng bǎo hài cì shǐ chéng qìng yǐ yīng zhī dì qiǎn kāi fǔ dú gū xìn tǎo zhī

这句话大意是:十二年春,凉州刺史宇文仲和据州反,瓜州人张保害刺史成庆以应之,帝遣开 府独孤信讨之。

dōng wèi jiāng hóu jǐng qīn xiāng zhōu dì qiǎn kāi fǔ ruò gān huì yù zhī zhì ráng jǐng dùn qù

这句话大意是:东魏将侯景侵襄州,帝遣开府若干惠御之,至穰,景遁去。

wǔ yuè dú gū xìn píng liáng zhōu qín zhòng hé qiān qí bǎi xìng liù qiān yú jiā yú cháng ān

这句话大意是:五月, 独孤信平凉州,禽仲和,迁其百姓六千余家于长安。

guā zhōu dū du líng hú yán qǐ yì zhū zhāng bǎo guā zhōu píng

这句话大意是:瓜州都督令狐延起义诛张保, 瓜州平。

qī yuè dì dà huì zhū jūn yú xián yáng

这句话大意是:七月,帝大会诸军于咸阳。

shí sān nián zhēng yuè dōng wèi hé nán dà xíng tái hóu jǐng jǔ hé nán liù zhōu lái fù bèi wéi yú yǐng chuān

这句话大意是:十三年正月,东魏河南大行台侯景举河南六州来附,被围于颍川。

liù yuè dì qiǎn kāi fǔ li bì yuán zhī dōng wèi jiāng hán guǐ děng dùn qù

这句话大意是:六月,帝遣 开府李弼援之,东魏将韩轨等遁去。

jǐng suì xǐ zhèn yù zhōu

这句话大意是:景遂徙镇豫州。

yú shì qiǎn kāi fǔ wáng sī zhèng jù yǐng chuān bì yǐn jūn hái

这句话大意是:于是遣开府王思政据颍川,弼 引军还。

qī yuè hóu jǐng mì tú fù liáng dì zhī qí móu xī zhuī huán qián hòu suǒ pèi jǐng jiàng shì

这句话大意是:七月,侯景密图附梁,帝知其谋,悉追还前后所配景将士。

jǐng jù suì pàn

这句话大意是:景惧,遂叛。

dōng dì fèng wèi dì xī shòu xián yáng

这句话大意是:冬,帝奉魏帝西狩咸阳。

shí sì nián chūn wèi dì zhào fēng dì zhǎng zǐ jué wèi níng dū jùn gōng

这句话大意是:十四年春,魏帝诏封帝长子觉为宁都郡公。

chū dì yǐ píng yuán hào nà xiào zhuāng dì gōng fēng níng dōu xiàn zǐ

这句话大意是:初,帝以平元颢纳孝庄帝功,封宁 都县子。

zhì shì gǎi yǐ wéi jùn yǐ fēng jué yòng zhāng qín wáng zhī shǐ yě

这句话大意是:至是,改以为郡,以封觉,用彰勤王之始也。

wǔ yuè wèi dì jìn dì wèi tài shī

这句话大意是:五月,魏帝进帝位太师。

dì fèng wèi tài zǐ xún fǔ xi jìng dēng lǒng kè shí jì shì

这句话大意是:帝 奉魏太子巡抚西境,登陇,刻石纪事。

suì zhì yuán zhōu lì běi cháng chéng dà shòu

这句话大意是:遂至原州,历北长城,大狩。

dōng qù wǔ yuán zhì pú zhōu wén wèi dì bù yù ér hái

这句话大意是:东趣五原,至 蒲州,闻魏帝不豫而还。

jí zhì wèi dì jí yǐ yù nǎi hái huá zhōu

这句话大意是:及至,魏帝疾已愈,乃还华州。

shì suì dōng wèi jiāng gāo yuè wéi wáng sī zhèng yú yǐng chuān

这句话大意是:是岁,东魏将高岳围王思 政于颍川。

shí wǔ nián chūn dì qiǎn dà jiàng jūn zhào guì shuài shī yuán wáng sī zhèng

这句话大意是:十五年春,帝遣大将军赵贵帅师援王思政。

gāo yuè yàn wěi shuǐ yǐ guàn chéng yǐng chuān yǐ běi jiē wèi bēi zé jiù bīng bù dé zhì

这句话大意是:高岳堰洧水以灌城,颍川以北皆为 陂泽,救兵不得至。

liù yuè yǐng chuān xiàn

这句话大意是:六月,颍川陷。

chū hóu jǐng wéi jiàn yè liáng sī zhōu cì shǐ liǔ zhòng lǐ fù tái chéng

这句话大意是:初,侯景围建邺,梁司州刺史柳仲礼赴台城。

liáng jìng líng jùn shǒu sūn hào yǐ jùn nèi fù dì shǐ dà dū dū fú guì zhèn zhī

这句话大意是:梁竟陵郡守孙皓以郡内附,帝使大都督苻贵镇之。

jí jiàn yè xiàn zhòng lǐ hái sī zhōu lái kòu

这句话大意是:及建邺陷,仲礼还司州,来寇。

hào yǐ jùn pàn dì dà nù

这句话大意是:皓以郡叛,帝大怒。

shí yī yuè qiǎn kāi fǔ yáng zhōng gōng kè suí zhōu jìn wéi zhòng lǐ zhǎng shǐ mǎ xiù yú ān lù

这句话大意是:十一月,遣开府杨忠攻克随州,进围仲礼长史马岫于安陆。

shí liù nián zhēng yuè zhòng lǐ lái yuán ān lù yáng zhōng nì jī yú zhuàng tóu dà pò zhī qín zhòng lǐ

这句话大意是:十六年正月,仲礼来援安陆,杨忠逆击于漴头,大破之,禽仲礼。

mǎ xiù yǐ chéng jiàng

这句话大意是:马岫以城降。

sān yuè wèi dì fēng dì dì èr zi zhèn wèi wǔ yì gōng

这句话大意是:三月,魏帝封帝第二子震为武邑公。

qī yuè dì dōng fá bài zhāng wǔ gōng dǎo wèi dà jiàng jūn zǒng dū liú shǒu zhū jūn zhūn jīng běi zhèn guān zhōng

这句话大意是:七月,帝东伐,拜章武公导为大将军,总督留 守诸军,屯泾北,镇关中。

jiǔ yuè dīng sì jūn chū cháng ān

这句话大意是:九月丁巳,军出长安。

lián yǔ zì qiū jí dōng zhū jūn mǎ lǘ duō sǐ

这句话大意是:连雨,自秋及冬,诸军马驴多死。

suì yú hóng nóng běi zào qiáo jì hé zì pú bǎn hái

这句话大意是:遂于弘农北造桥济河,自蒲坂还。

yú shì hé nán zì luò yáng hé běi zì píng yáng yǐ dōng suì rù qí

这句话大意是:于是河南自洛阳,河北自平阳以东,遂入齐。

shí qī nián sān yuè wèi wén dì bēng huáng tài zǐ sì wèi dì yǐ zhǒng zǎi zǒng bǎi kuí

这句话大意是:十七年三月,魏文帝崩,皇太子嗣位,帝以冢宰总百揆。

shí yuè dì qiǎn dà jiàng jūn wáng xióng chū zǐ wǔ fá shàng jīn wèi xìng dà jiàng jūn dá xī wǔ chū sàn guān fá nán zhèng

这句话大意是:十月,帝遣大将军王 雄出子午,伐上津、魏兴,大将军达奚武出散关,伐南郑。

fèi dì yuán nián chūn wáng xióng píng shàng jīn wèi xìng yǐ qí de zhì dōng liáng zhōu

这句话大意是:废帝元年春,王雄平上津、魏兴,以其地置东梁州。

sì yuè dá xī wǔ wéi nán zhèng

这句话大意是:四月,达奚武围南郑。

yuè yú liáng zhōu cì shǐ yí fēng hóu xiāo xiū yǐ zhōu jiàng wǔ

这句话大意是:月 余,梁州刺史宜丰侯萧修以州降武。

bā yuè dōng liáng zhōu bǎi xìng wéi zhōu chéng dì fù qiǎn wáng xióng tǎo zhī

这句话大意是:八月,东梁州百姓围州城,帝复遣王雄讨之。

èr nián zhēng yuè wèi dì zhào dì wèi zuǒ chéng xiàng dà xíng tái dū du zhōng wài zhū jūn shì

这句话大意是:二年正月,魏帝诏帝为左丞相、大行台、都督中外诸军事。

èr yuè dōng liáng zhōu píng qiān qí háo shuài yú yōng zhōu

这句话大意是:二月,东梁州平, 迁其豪帅于雍州。

sān yuè dì qiǎn dà jiàng jūn wèi ān gōng yù chí jiǒng shuài shī fá liáng wǔ líng wáng xiāo jì yú shǔ

这句话大意是:三月,帝遣大将军、魏安公尉迟迥帅师伐梁武陵王萧纪于蜀。

sì yuè dì lēi ruì qí sān wàn xi yú lǒng dù jīn chéng hé zhì gū zāng

这句话大意是:四 月,帝勒锐骑三万,西逾陇,度金城河,至姑臧。

tǔ yù hún zhèn jù qiǎn shǐ xiàn qí fāng wù

这句话大意是:吐谷浑震惧,遣使献其方物。

qī yuè dì zhì zì gū zāng

这句话大意是:七 月,帝至自姑臧。

bā yuè yù chí jiǒng kè chéng dōu jiàn nán píng

这句话大意是:八月,尉迟迥克成都,剑南平。

shí yī yuè shàng shū yuán liè móu luàn fú zhū

这句话大意是:十一月,尚书元烈谋乱,伏诛。

sān nián zhēng yuè shǐ zuò jiǔ mìng zhī diǎn yǐ xù nèi wài guān jué

这句话大意是:三年正月,始作九命之典,以叙内外官爵。

yǐ dì yī pǐn wèi jiǔ mìng dì jiǔ pǐn wèi yī mìng

这句话大意是:以第一品为九命,第九品为一命;。

gǎi liú wài pǐn wèi jiǔ zhì yì yǐ jiǔ wéi shàng

这句话大意是:改流外品为九秩,亦以九为上。

yòu gǎi zhì zhōu jùn xiàn fán gǎi zhōu sì shí liù zhì zhōu yī gǎi jùn yī bǎi liù gǎi xiàn sān bǎi sān shí

这句话大意是:又改置州、郡、县,凡改州四十六,置州一,改郡 一百六,改县三百三十。

wèi dì yǒu yuàn yán yú shì dì yǔ gōng qīng yì fèi dì

这句话大意是:魏帝有怨言,于是帝与公卿议,废帝;。

lì qí wáng kuò

这句话大意是:立齐王廓。

shì wèi gōng dì

这句话大意是:是为恭 帝。

gōng dì yuán nián sì yuè dì dà xiǎng qún chén

这句话大意是:恭帝元年四月,帝大飨群臣。

wèi shǐ liǔ qiú zhí jiǎn shū gào yú cháo yuē fèi dì wén huáng dì zhī sì zi nián qī suì wén huáng dì tuō yú ān dìng gōng yuē shì zi yě cái yóu yú gōng

这句话大意是:魏史柳虬执简书告于朝曰:“废帝,文皇帝之嗣 子,年七岁,文皇帝托于安定公曰:‘是子也,才由于公;。

bù cái yì yóu yú gōng gōng yi miǎn zhī

这句话大意是:不才亦由于公,公宜勉 之。

gōng jì shòu cí zhòng jì jū yuán fǔ zhī rèn yòu nà nǚ wèi huáng hòu

这句话大意是:’公既受兹重寄,居元辅之任,又纳女为皇后;。

suì bù néng xùn huì yǒu chéng zhì lìng fèi chù fù wén huáng dì fù shǔ zhī yì cǐ jiù fēi ān dìng gōng ér shuí

这句话大意是:遂不能训诲有成,致令废黜, 负文皇帝付属之意,此咎非安定公而谁?

dì nǎi lìng tài cháng lú biàn zuò gào yù gōng qīng yuē wū hū

这句话大意是:”帝乃令太常卢辩作诰喻公卿曰:“呜呼!

wǒ qún hòu jì zhòng shì wéi wén huáng dì yǐ qiǎng bǎo zhī sì tuō yú yǔ xun zhī huì zhī zhù jué yǒu chéng

这句话大意是:我群后暨众士,维文皇帝以襁褓之嗣托于予,训之诲之,庶厥有成。

ér yǔ wǎng néng fú biàn jué xīn yōng jì hu fèi zhuì wǒ wén huáng dì zhī zhì

这句话大意是:而予罔能弗变 厥心,庸暨乎废坠我文皇帝之志。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

cí jiù yǔ qí yān bì

现代白话:兹咎予其呢避?

yǔ shí zhī zhī shěn ěr zhòng rén zhī xīn zāi

现代白话:予实知之,矧你众人之心 啊。

wéi yǔ zhī yán qǐ wéi jīn hòu jiāng kǒng lái shì yǐ yǔ wèi kǒu shí

这句话大意是:惟予之颜,岂惟今厚,将恐来世,以予为口实。

yǐ hài wèi dì zhào fēng dì zǐ yōng wèi fǔ chéng gōng xiàn wèi ān chéng gōng

这句话大意是:”乙亥,魏帝诏封帝子邕为辅 城公,宪为安城公。

qī yuè xī shòu zhì yuán zhōu

这句话大意是:七月,西狩至原州。

liáng yuán dì qiǎn shǐ qǐng jù jiù tú yǐ dìng jiāng jiè

这句话大意是:梁元帝遣使请据旧图以定疆界;。

yòu lián jié yú qí yán cí bèi màn

这句话大意是:又连结于 齐,言辞悖慢。

dì yuē gǔ rén yǒu yán tiān zhī suǒ qì shuí néng xìng zhī qí xiāo yì zhī wèi hu

这句话大意是:帝曰:“古人有言,天之所弃,谁能兴之,其萧绎之谓吗。

shí yuè rén xū qiǎn zhù guó yú jǐn zhōng shān gōng hù yǔ dà jiàng jūn yáng zhōng wéi xiào kuān děng bù qí wǔ wàn tǎo zhī

这句话大意是:”十月 壬戌,遣柱国于谨、中山公护与大将军杨忠、韦孝宽等步骑五万讨之。

shí yī yuè guǐ wèi shī jì hàn zhōng shān gōng hù yǔ yáng zhōng lǜ ruì qí xiān zhūn qí chéng xià

这句话大意是:十一月癸未, 师济汉,中山公护与杨忠率锐骑先屯其城下。

bǐng shēn yú jǐn zhì jiāng líng liè yíng wéi shǒu

这句话大意是:丙申,于谨至江陵,列营围守。

xīn hài kè qí chéng qiāng liáng yuán dì lǔ qí bǎi guān shì shù yǐ guī méi wèi nú bì zhě shí yú wàn miǎn zhě èr bǎi yú jiā

这句话大意是:辛亥, 克其城,戕梁元帝,虏其百官士庶以归,没为奴婢者十余万,免者二百余家。

lì xiāo chá wèi liáng zhǔ jū jiāng líng wèi wèi fù yōng

这句话大意是:立萧 察为梁主,居江陵,为魏附庸。

wèi shì zhī chū tǒng guó sān shí liù dà xìng jiǔ shí jiǔ hòu duō jué miè

这句话大意是:魏氏之初,统国三十六,大姓九十九,后多绝灭。

zhì shì yǐ zhū jiāng gōng gāo zhě wèi sān shí liù guó hòu

这句话大意是:至是,以诸将功高者为三十六国后;。

cì zhě wèi jiǔ shí jiǔ xìng hòu

这句话大意是:次者为九十九姓后;。

suǒ tǒng jūn rén yì gǎi cóng qí xìng

这句话大意是:所统军人,亦改从其姓。

èr nián liáng guǎng zhōu cì shǐ wáng lín kòu biān

这句话大意是:二年,梁广州刺史王琳寇边。

shí yuè dì qiǎn dà jiàng jūn dòu lú níng shuài shī tǎo zhī

这句话大意是:十月,帝遣大将军豆卢宁帅师讨之。

sān nián zhēng yuè dīng chǒu chū xíng zhōu lǐ jiàn liù guān wèi dì jìn dì wèi tài shī dà zhǒng zǎi

这句话大意是:三年正月丁丑,初行《周礼》,建六官,魏帝进帝位太师、大冢宰。

dì yǐ hàn wèi guān fán sī gé qián bì

这句话大意是:帝以汉、 魏官繁,思革前弊。

dà tǒng zhōng nǎi lìng sū chāo lú biàn yī zhōu zhì gǎi chuàng qí shì xún yì zhì liù qīng guān rán wèi zhuàn cì wèi chéng zhòng wù yóu guī tái gé

这句话大意是:大统中,乃令苏绰、卢辩依周制改创其事,寻亦置六卿官,然 为撰次未成,众务犹归台阁。

zhì shì shǐ bì nǎi mìng xíng zhī

这句话大意是:至是始毕,乃命行之。

sì yuè dì běi xún

这句话大意是:四月,帝北巡。

qī yuè dù běi hé

这句话大意是:七月,度北河。

wèi dì fēng dì zǐ zhí wèi qín jùn gōng zhāo wèi zhèng píng gōng

这句话大意是:魏帝封帝子直为秦郡公,招为正平公。

jiǔ yuè dì bù yù hái zhì yún yáng mìng zhòng shān gōng hù shòu yí fǔ sì zi

这句话大意是:九月,帝不豫,还至云阳,命中山公护受遗 辅嗣子。

shí yuè yǐ hài dì hōng yú yún yáng gōng hái cháng ān fā sāng shí nián wǔ shí

这句话大意是:十月乙亥,帝薨于云阳宫,还长安发丧,时年五十。

shí èr yuè jiǎ shēn zàng yú chéng líng shì wén gōng

这句话大意是:十二月甲申,葬于成 陵,谥文公。

jí xiào mǐn dì shòu shàn zhuī zūn wéi wén wáng miào yuē tài zǔ

这句话大意是:及孝闵帝受禅,追尊为文王,庙曰太祖。

wǔ chéng yuán nián zhuī zūn wéi wén huáng dì

这句话大意是:武成元年,追尊为文皇帝。

dì zhī rén shàn rèn shǐ cóng jiàn rú shùn liú

这句话大意是:帝知人善任使,从谏如顺流。

chóng shàng rú shù míng dá zhèng shì ēn xìn bèi wù

这句话大意是:崇尚儒术,明达政事,恩信被物。

néng jià yù yīng háo yī jiàn zhī zhě xián sī yòng mìng

这句话大意是:能驾驭英豪, 一见之者,咸思用命。

shā yuàn suǒ huò qiú fú shì ér yòng zhī

这句话大意是:沙苑所获囚俘,释而用之;。

jí hé qiáo zhī yì yǐ chōng zhàn shì jiē de qí sǐ lì

这句话大意是:及河桥之役,以充战士,皆得其 死力。

zhū jiāng chū zhēng shòu yǐ fāng lüè wú bù zhì shèng

这句话大意是:诸将出征,授以方略,无不制胜。

xìng hǎo pǔ sù bù shàng xū shì héng yǐ fǎn fēng sú fù gǔ shǐ wèi xīn yún

这句话大意是:性好朴素,不尚虚饰,恒以反风俗复古始 为心云。

xiào mǐn huáng dì huì jué zì tuó luó ní wén dì dì sān zi yě

这句话大意是:孝闵皇帝讳觉,字陀罗尼,文帝第三子也。

mǔ yuē yuán huáng hòu

这句话大意是:母曰元皇后。

dà tǒng bā nián shēng yú tóng zhōu

这句话大意是:大统八年,生于同州。

qī suì fēng lüè yáng jùn gōng

这句话大意是:七岁封略阳郡公。

shí shàn xiāng zhě shǐ yuán huá jiàn dì tuì wèi suǒ qīn yuē cǐ gōng zǐ yǒu zhì guì xiāng dàn hèn bù shòu ěr

这句话大意是:时善相者史元华见帝,退谓所亲曰:“此公子有至贵相,但恨不 寿耳。

wèi gōng dì sān nián sān yuè mìng wèi ān dìng gōng shì zǐ

这句话大意是:魏恭帝三年三月,命为安定公世子。

sì yuè bài dà jiàng jūn

这句话大意是:四月,拜大将军。

shí yuè yǐ hài wén dì bēng

这句话大意是:十月乙亥,文帝崩。

bǐng zi shì zǐ sì wèi wèi tài shī dà zhǒng zǎi

这句话大意是:丙 子,世子嗣位为太师、大冢宰。

shí èr yuè dīng hài wèi dì zhào yǐ qí yáng de fēng dì wèi zhōu gōng

这句话大意是:十二月丁亥,魏帝诏以岐阳地封帝为周公。

gēng zǐ zhào shàn wèi yú dì yuē yǔ wén huáng tiān zhī mìng bù yú cháng wéi guī yú dé

这句话大意是:庚子, 诏禅位于帝曰:“予闻皇天之命不于常,惟归于德。

gù yáo shòu shùn shùn shòu yǔ shí yí yě

这句话大意是:故尧授舜,舜授禹,时宜也。

tiān yàn wǒ wèi bāng chuí biàn yǐ gào wéi ěr wǎng fú zhī

现代白话:天厌我魏邦,垂变以告,惟你罔弗知。

yǔ suī bù míng gǎn fú gōng tiān mìng gé yǒu dé zāi

现代白话:予虽不明,敢弗龚天命,格有德啊。

jīn zhǒng táng yú jiù diǎn shàn wèi yú zhōu yōng bù gào ěr yān

现代白话:今踵唐、 虞旧典,禅位于周,庸布告你呢。

shǐ dà zōng bó zhào guì chí jié fèng cè shū yuē zī ěr zhōu gōng dì wáng zhī wèi fú cháng yǒu dé zhě shòu mìng shí nǎi tiān dào

现代白话:”使大宗伯赵贵持节奉册书曰:“咨你周公,帝 王之位弗常,有德者受命,时乃天道。

yǔ shì shí yōng huāng qiú yú táng yú zhī yí zhǒng yuē wǒ wèi dé zhī zhōng jiù yǐ

现代白话:予式时庸,荒求于唐、虞之彝踵,曰我魏德 之终旧了。

wǒ bāng xiǎo dà wǎng fú zhī jīn qí kě kàng fú yú tiān dào ér bù guī yǒu dé yú

这句话大意是:我邦小大罔弗知,今其可亢怫于天道而不归有德欤。

shí yòng xún móu qiān yuē gōng zhāo kǎo wén gōng gé xūn dé yú tiān dì pī jì qián lí

这句话大意是:时用询谋,佥曰: 公昭考文公,格勋德于天地,丕济黔黎。

jì gōng yòu gōng xuān chóng guāng

这句话大意是:洎公,又躬宣重光。

gù xuán xiàng zhēng jiàn yú shàng ōu sòng bēn zǒu yú xià tiān zhī lì shǔ yòng shí zài yān yǔ ān gǎn fú ruò

现代白话:故玄象征见于上,讴 讼奔走于下,天之历数,用实在呢,予安敢弗若。

shì yǐ qīn zhī shèng diǎn xùn wèi yú gōng

这句话大意是:是以钦祗圣典,逊位于公。

gōng qí xiǎng cí tiān mìng bǎo yǒu wàn guó kě bù shèn yú

这句话大意是:公其 享兹天命,保有万国,可不慎欤。

wèi dì lín cháo qiǎn hù bù zhōng dài fū jì běi gōng yuán dí zhì huáng dì xǐ shòu

这句话大意是:”魏帝临朝,遣户部中大夫、济北公元迪致皇帝 玺绶。

dì gù cí gōng qīng bǎi bì quàn jìn tài shǐ chén xiáng ruì nǎi cóng zhī

这句话大意是:帝固辞,公卿百辟劝进,太史陈祥瑞,乃从之。

shì rì wèi dì xùn wèi yú dà sī mǎ fǔ

这句话大意是:是日,魏帝逊位于大司马府。

yuán nián chūn zhèng yuè tiān wáng jí wèi chái liáo gào tiān cháo bǎi guān yú lù mén

这句话大意是:元年春正月,天王即位,柴燎告天,朝百官于路门。

zhuī zūn huáng kǎo wén gōng wéi wén wáng huáng bǐ wéi wén hòu dà shè

这句话大意是:追尊皇考文公为文王,皇 妣为文后,大赦。

fēng wèi dì wèi sòng gōng

这句话大意是:封魏帝为宋公。

shì rì huái lǐ xiàn chì què

这句话大意是:是日,槐里献赤雀。

bǎi guān zòu yì yuē dì wáng zhī xìng wǎng fú gēng zhèng shuò míng shòu zhī yú tiān gé rén shì tīng yě

这句话大意是:百官奏议曰:“帝王之兴, 罔弗更正朔,明受之于天,革人视听也。

dǎi yú ní fǔ jī zhū yīn yáng yún xíng xià zhī shí hòu wáng suǒ bù yì

这句话大意是:逮于尼甫,稽诸阴阳,云行夏之时,后王 所不易。

jīn wèi lì gào zhōng zhōu shì shòu mìng

这句话大意是:今魏历告终,周室受命;。

yǐ mù chéng shuǐ shí dāng háng lù

这句话大意是:以木承水,实当行录;。

zhèng yòng xià shí shì zūn shèng dào

这句话大意是:正用夏时,式遵圣道。

wéi wén wáng dàn xuán qì zhī xiáng yǒu hēi shuǐ zhī chèn fú sè yi shàng wū

这句话大意是:惟 文王诞玄气之祥,有黑水之谶,服色宜尚乌。

zhì yuē kě

这句话大意是:制曰:“可。

yǐ dà sī tú zhào jùn wáng li bì wèi tài shī

这句话大意是:”以大司徒、赵郡王李 弼为太师;。

yǐ dà zōng bó nán yáng gōng zhào guì wèi tài fù dà zhǒng zǎi

这句话大意是:以大宗伯、南阳公赵贵为太傅、大冢宰;。

yǐ dà sī mǎ hé nèi gōng dú gū xìn wèi tài bǎo

这句话大意是:以大司马、河内公独孤信为太 保;。

yǐ dà zōng bó zhōng shān gōng hù wèi dà sī mǎ

这句话大意是:以大宗伯、中山公护为大司马;。

yǐ dà jiàng jūn níng dū gōng yù gāo yáng gōng dá xī wǔ wǔ yáng gōng dòu lú níng xiǎo sī guān yáng píng gōng li yuǎn xiǎo sī mǎ bó líng gōng hè lán chán xiǎo zōng bó wèi ān gōng wèi jiǒng děng bìng wèi zhù guó

这句话大意是:以大将军宁都公毓、高阳公达奚武、武阳公豆 卢宁、小司冠阳平公李远、小司马博陵公贺兰禅、小宗伯魏安公尉迥等并为柱国。

rén yín sì yuán qiū

这句话大意是:壬寅,祀圆丘。

zhào yuē yǔ běn zì shén nóng qí yú èr qiū yi zuò jué zhǔ

这句话大意是:诏曰:“予本自神农,其于二丘,宜作厥主。

shǐ zǔ xiàn hóu qǐ tǔ liáo hǎi pèi nán běi jiāo

这句话大意是:始祖献侯,启土辽海, 配南北郊;。

wén kǎo dé fú wǔ yùn shòu tiān míng mìng zǔ yú míng táng yǐ pèi shàng dì

这句话大意是:文考德符五运,受天明命,祖于明堂,以配上帝。

guǐ mǎo sì fāng qiū

这句话大意是:”癸卯,祀方丘。

jiǎ chén suì jì tài shè

这句话大意是:甲 辰,遂祭太社。

chū chú shì mén shuì

这句话大意是:初除市门税。

yǐ sì xiǎng tài miào

这句话大意是:乙巳,享太庙。

dīng wèi huì yú qián ān diàn bān shǎng gè yǒu chà

这句话大意是:丁未,会于干安殿,班赏各有差。

wù shēn zhào yǒu sī fēn mìng shǐ zhě xún chá fēng sú qiú rén dé shī lǐ xì gāo nián xù yú guān guǎ

这句话大意是:戊 申,诏有司分命使者,巡察风俗,求人得失,礼饩高年,恤于鳏寡。

xīn hài sì nán jiāo

这句话大意是:辛亥,祀南郊。

rén zǐ lì wáng hòu yuán shì

这句话大意是:壬子,立王后元氏。

xīn yǒu xiǎng tài miào

这句话大意是:辛酉,享太庙。

guǐ hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:癸亥,亲耕籍田。

èr yuè guǐ yǒu shuò cháo rì yú dōng jiāo

这句话大意是:二月癸酉朔,朝日于东郊。

wù yín jì tài shè

这句话大意是:戊寅,祭太社。

dīng hài zhù guó chǔ guó gōng zhào guì móu fǎn fú zhū

这句话大意是:丁亥,柱国、楚国公赵贵谋反,伏诛。

tài bǎo dú gū xìn zuì miǎn

这句话大意是:太保独孤信罪免。

jiǎ wǔ yǐ dà sī kōng liáng guó gōng hòu mò chén chóng wèi tài bǎo

这句话大意是:甲午,以 大司空、梁国公侯莫陈崇为太保;。

dà sī mǎ jìn guó gōng hù wèi dà zhǒng zǎi

这句话大意是:大司马、晋国公护为大冢宰;。

zhù guó bó líng gōng hè lán chán wèi dà sī mǎ

这句话大意是:柱国、博陵公贺兰 禅为大司马;。

gāo yáng gōng dá xī wǔ wèi dà sī kòu

这句话大意是:高阳公达奚武为大司寇;。

dà jiàng jūn huà zhèng gōng yǔ wén guì wèi zhù guó

这句话大意是:大将军、化政公宇文贵为柱国。

sān yuè jǐ yǒu wèi guó gōng dú gū xìn cì sǐ

这句话大意是:三月己酉, 卫国公独孤信赐死。

guǐ hài shěng liù fǔ shì yuán sān fēn zhī yī

这句话大意是:癸亥,省六府士员三分之一。

xià sì yuè rén shēn jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:夏四月壬申,降死罪已下囚。

rén wǔ yè chéng líng

这句话大意是:壬 午,谒成陵。

dīng hài xiǎng tài miào

这句话大意是:丁亥,享太庙。

wǔ yuè jǐ yǒu dì jiāng guān yú yú kūn míng chí bó shì jiāng qǐng jiàn nǎi zhǐ

这句话大意是:五月己酉,帝将观渔于昆明池,博士姜顷谏,乃止。

qiū qī yuè rén yín dì tīng sòng yú yòu qǐn duō suǒ āi yòu

这句话大意是:秋七月壬寅,帝听讼于右寝,多所哀宥。

xīn hài xiǎng tài miào

这句话大意是:辛亥,享太庙。

bā yuè wù chén jì tài shè

这句话大意是:八月戊辰,祭太社。

xīn wèi jiàng sǐ zuì yǐ xià qiú

这句话大意是:辛未, 降死罪已下囚。

jiǎ wǔ zhào èr shí sì jūn jǔ xián liáng

这句话大意是:甲午,诏二十四军举贤良。

jiǔ yuè gēng shēn gǎi tài shǒu wèi jùn shǒu

这句话大意是:九月庚申,改太守为郡守。

dì xìng gāng guǒ jì jìn gōng hù zhī zhuān

这句话大意是:帝性刚果,忌晋公护之专。

sī huì li zhí jūn sī mǎ sūn héng yǐ xiān cháo zuǒ mìng rù shì zuǒ yòu yì jí hù quán zhòng nǎi yǔ gōng bó yǐ fèng hè bá tí děng qián qǐng dì zhū hù dì xǔ zhī

这句话大意是:司会李植、军司马孙恒以先朝佐命,入侍左右,亦 疾护权重,乃与宫伯乙凤、贺拔提等潜请帝诛护,帝许之。

yòu yǐn gōng bó zhāng xiān luò

这句话大意是:又引宫伯张先洛。

xiān luò yǐ bái hù hù nǎi chū zhí wèi liáng zhōu cì shǐ héng wèi tóng zhōu cì shǐ

这句话大意是:先洛 以白护,护乃出植为梁州刺史,恒为潼州刺史。

fèng děng gèng zòu dì jiāng zhào qún chén rù yīn cǐ zhū hù

这句话大意是:凤等更奏帝,将召群臣入,因此诛 护。

xiān luò yòu bái zhī

这句话大意是:先洛又白之。

shí xiǎo sī mǎ wèi gāng zǒng tǒng sù wèi bīng

这句话大意是:时小司马尉纲总统宿卫兵。

hù nǎi zhào gāng rù diàn zhōng zhà hū fèng děng lùn shì yǐ cì zhí sòng hù dì bìng zhū zhī

这句话大意是:护乃召纲入殿中,诈呼凤等论事,以 次执送护弟,并诛之。

gāng nǎi ba jìn bīng dì wú zuǒ yòu dú zài nèi diàn lìng gōng rén zhí bīng zì shǒu

这句话大意是:纲乃罢禁兵,帝无左右,独在内殿,令宫人执兵自守。

hù qiǎn dà sī mǎ hè lán xiáng bī dì xùn wèi biǎn wèi lüè yáng gōng suì yōu yú jiù dǐ

这句话大意是:护遣 大司马贺兰祥逼帝逊位,贬为略阳公,遂幽于旧邸。

yuè yú rì yǐ shì bēng shí nián shí liù

这句话大意是:月余日,以弑崩,时年十六。

zhí héng děng yì yù hài

这句话大意是:植、恒等亦遇害。

jí wǔ dì zhū hù hòu nǎi zhào yuē gù lüè yáng gōng zhì dé chún cuì tiān zī xiù jié

这句话大意是:及武帝诛护后,乃诏曰:“故略阳公至德纯粹,天姿秀杰。

shǔ wèi zhà gào zhōng bǎo mìng jiāng gǎi ōu gē yǔn jí lì shǔ yōu guī

这句话大意是:属魏 诈告终,宝命将改,讴歌允集,历数攸归。

shàng xié cāng líng zhī qìng xià zhāo hòu zhī zhī xī

这句话大意是:上协苍灵之庆,下昭后祗之锡。

ér huò shēng zhǒu yè xìn qǐ xiāo qiáng

这句话大意是:而祸生 肘腋,衅起萧墙;。

bái wǔ shì cān cāng yīng jí diàn

这句话大意是:白武噬骖,苍鹰集殿;。

yōu rǔ shén qì shì kù shèng yú

这句话大意是:幽辱神器,弑酷乘舆;。

yuān jié shēng líng dú liú yǔ xiàn

这句话大意是:冤结生灵,毒流宇 县。

jīn hé hǎi dēng qīng fēn lì xiāo dàng

这句话大意是:今河海登清,氛沴消荡;。

zhuī zūn zhī lǐ yi chóng huī hào

这句话大意是:追尊之礼,宜崇徽号。

qiǎn tài shī shǔ guó gōng jiǒng yú nán jiāo shàng shì yuē xiào mǐn huáng dì líng yuē jìng líng

这句话大意是:”遣太师、蜀国公迥于南郊, 上谥曰孝闵皇帝,陵曰静陵。

shì zōng míng huáng dì huì yù xiǎo míng tǒng wàn tū

这句话大意是:世宗明皇帝讳毓,小名统万突。

wén huáng dì zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:文皇帝之长子也。

mǔ yuē yáo fū rén

这句话大意是:母曰姚夫人。

yǒng xī sān nián wén dì lín xià zhōu shēng yú tǒng wàn chéng yīn yǐ míng yān

现代白话:永熙三年,文 帝临夏州,生于统万城,因以名呢。

dà tǒng shí sì nián fēng níng dū jùn gōng

这句话大意是:大统十四年,封宁都郡公。

wèi gōng dì sān nián lèi qiān dà jiàng jūn zhèn lǒng yòu

这句话大意是:魏恭帝三年,累迁 大将军,镇陇右。

xiào mǐn jiàn zuò jìn wèi zhù guó zhuǎn qí zhōu cì shǐ yǒu měi zhèng

这句话大意是:孝闵践阼,进位柱国,转岐州刺史,有美政。

jí xiào mǐn fèi jìn gōng hù qiǎn yíng dì yú qí zhōu

这句话大意是:及孝闵废,晋公护 遣迎帝于岐州。

jiǔ yuè guǐ hài zhì jīng shī zhǐ yú jiù dǐ

这句话大意是:九月癸亥,至京师,止于旧邸。

qún chén shàng biǎo quàn jìn bèi fǎ jià fèng yíng dì gù ràng qún chén gù qǐng nǎi xǔ zhī

这句话大意是:群臣上表劝进,备法驾奉迎,帝固 让,群臣固请,乃许之。

yuán nián qiū jiǔ yuè tiān wáng jí wèi dà shè

这句话大意是:元年秋九月,天王即位,大赦。

yǐ chǒu cháo jùn chén yú yán shòu diàn

这句话大意是:乙丑,朝郡臣于延寿殿。

dōng shí yuè guǐ yǒu tài shī zhào guó gōng li bì hōng

这句话大意是:冬十月癸酉,太师、 赵国公李弼薨。

jǐ mǎo yǐ dà jiàng jūn chāng píng gōng wèi gāng wèi zhù guó

这句话大意是:己卯,以大将军、昌平公尉纲为柱国。

yǐ yǒu sì yuán qiū

这句话大意是:乙酉,祀圆丘。

bǐng xū sì fāng qiū

这句话大意是:丙戌,祀方 丘。

jiǎ wǔ jì tài shè

这句话大意是:甲午,祭太社。

yáng píng gōng li yuǎn cì sǐ

这句话大意是:阳平公李远赐死。

xīn wèi liáng jìng dì xùn wèi yú chén

这句话大意是:辛未,梁敬帝逊位于陈。

shí yī yuè gēng zǐ xiǎng tài miào

这句话大意是:十一月庚子,享太 庙。

dīng wèi sì yuán qiū

这句话大意是:丁未,祀圆丘。

shí èr yuè gēng wǔ yè chéng líng

这句话大意是:十二月庚午,谒成陵。

gēng chén yǐ dà jiàng jūn fǔ chéng gōng yōng wèi zhù guó

这句话大意是:庚辰,以大将军、辅城公邕为柱国。

wù zi shè cháng ān jiàn qiú

这句话大意是:戊 子,赦长安见囚。

jiǎ wǔ zhào yuán shì zǐ nǚ zì zuò zhào guì děng shì yǐ lái suǒ yǒu mò rù wèi guān kǒu zhě xī miǎn zhī

这句话大意是:甲午,诏元氏子女自坐赵贵等事以来,所有没入为官口者,悉免 之。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ wèi yǐ dà zhǒng zǎi jìn gōng hù wèi tài shī

这句话大意是:二年春正月乙未,以大冢宰、晋公护为太师。

xīn hài qīn gēng jí tián

这句话大意是:辛亥,亲耕籍田。

guǐ chǒu lì wáng hòu dú gū shì

这句话大意是:癸丑,立王后 独孤氏。

dīng sì yú yōng zhōu zhì shí èr jùn

这句话大意是:丁巳,于雍州置十二郡。

sān yuè jiǎ wǔ běi yù zhōu cì shǐ sī mǎ xiāo nán jǔ zhōu lái fù

这句话大意是:三月甲午,北豫州刺史司马消难举州来附。

gǎi yōng zhōu cì shǐ wèi mù jīng zhào jùn shǒu wèi yǐn

这句话大意是:改雍 州刺史为牧,京兆郡守为尹。

gēng shēn zhào sān shí liù guó jiǔ shí jiǔ xìng zì wèi nán xǐ jiē chēng hé nán rén

这句话大意是:庚申,诏三十六国、九十九姓,自魏南徙,皆称河南 人;。

jīn zhōu shì jì dōu guān zhōng yi gǎi chēng jīng zhào rén

这句话大意是:今周室既都关中,宜改称京兆人。

xià sì yuè jǐ sì yǐ tài shī jìn gōng hù wèi yōng zhōu mù

这句话大意是:夏四月己巳,以太师、晋公护为雍州牧。

xīn wèi jiàng sǐ zuì qiú yī děng wǔ suì xíng yǐ xià jiē yuán zhī

这句话大意是:辛 未,降死罪囚一等,五岁刑已下皆原之。

jiǎ xū tiān wáng hòu dú gū shì bēng

这句话大意是:甲戌,天王后独孤氏崩。

jiǎ shēn zàng jìng hòu

这句话大意是:甲申,葬敬后。

wǔ yuè yǐ wèi yǐ dà sī kōng liáng guó gōng hòu mò chén chóng wèi dà zōng bó

这句话大意是:五月乙未,以大司空、梁国公侯莫陈崇为大宗伯。

liù yuè guǐ hài yè dá guó qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:六月癸亥,嚈哒国遣使朝贡。

jǐ sì bǎn shòu gāo nián cì shǐ shǒu lìng xù guān guǎ gū dú gè yǒu chà

这句话大意是:己 巳,板授高年刺史、守、令,恤鳏寡孤独各有差。

fēn cháng ān wèi wàn nián xiàn bìng jū jīng chéng

这句话大意是:分长安为万年县,并居京城。

rén shēn qiǎn shǐ fēn háng zhōu jùn lǐ qiú tú chá fēng sú yǎn hái mái zì

这句话大意是:壬 申,遣使分行州郡,理囚徒,察风俗,掩骸埋胔。

qiū qī yuè shùn yáng xiàn sān zú wū

这句话大意是:秋七月,顺阳献三足乌。

bā yuè jiǎ zi qún chén shàng biǎo chēng qìng

这句话大意是:八月甲 子,群臣上表称庆。

yú shì dà shè wén wǔ pǔ jìn jí

这句话大意是:于是大赦,文武普进级。

jiǔ yuè xīn mǎo yǐ dà jiàng jūn yáng zhōng wáng xióng bìng wèi zhù guó

这句话大意是:九月辛卯,以大将军杨忠、王雄并为 柱国。

jiǎ chén fēng shǎo shī yuán luō wèi hán guó gōng yǐ shào wèi hòu

这句话大意是:甲辰,封少师元罗为韩国公,以绍魏后。

dīng wèi xíng xìng tóng zhōu gù zhái fù shī

这句话大意是:丁未,行幸同州故宅,赋诗。

dōng shí yuè xīn yǒu tū jué qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:冬十 月辛酉,突厥遣使朝贡。

guǐ hài tài miào chéng

这句话大意是:癸亥,太庙成。

yǐ hài yǐ gōng chén láng yá zhēn xiàn gōng hè bá shèng děng shí sān rén pèi xiǎng wén dì miào tíng

这句话大意是:乙亥,以功臣琅邪贞献公贺拔胜等十三人 配享文帝庙庭。

rén wǔ dà shè

这句话大意是:壬午,大赦。

wǔ chéng yuán nián chūn zhèng yuè jǐ yǒu tài shī jìn gōng hù shàng biǎo guī zhèng

这句话大意是:武成元年春正月己酉,太师、晋公护上表归政。

dì shǐ qīn wàn jī jūn lǚ yóu zǒng yú hù

这句话大意是:帝始亲万机,军旅犹总于护。

chū gǎi dōu dū zhū zhōu jūn shì wèi zǒng guǎn

这句话大意是:初改都督诸州军事为总管。

sān yuè guǐ sì chén liù jūn dì qīn huàn jiǎ zhòu yíng tài bái yú dōng fāng

这句话大意是:三月癸巳,陈六军,帝亲擐甲胄,迎太白于东方。

tǔ gǔ hún kòu biān

这句话大意是:吐谷 浑寇边。

gēng xū qiǎn dà sī mǎ bó líng gōng hè lán xiáng lǜ zhòng tǎo zhī

这句话大意是:庚戌,遣大司马、博陵公贺兰祥率众讨之。

xià wǔ yuè wù zǐ zhào yǒu sī zào zhōu lì

这句话大意是:夏五月戊子,诏有司造周历。

jǐ hài tīng sòng yú zhèng wǔ diàn

这句话大意是:己亥,听讼于正武殿。

xīn hài yǐ dà zōng bó liáng guó gōng hòu mò chén chóng wèi dà sī tú

这句话大意是:辛亥,以大宗伯、梁国公侯莫陈崇为大司徒;。

dà sī kòu gāo yáng gōng dá xī wǔ wèi dà zōng bó

这句话大意是:大司寇、高阳 公达奚武为大宗伯;。

wǔ yáng gōng dòu lú níng wèi dà sī kòu

这句话大意是:武阳公豆卢宁为大司寇;。

zhù guó fǔ chéng gōng yōng wèi dà sī kōng

这句话大意是:柱国、辅城公邕为大司空。

yǐ mǎo zhào yuē bǐ lǚ yǒu jiū fā guān sī shè qián shì zhě yǒu sī zì jīn wù tuī jiū

这句话大意是:乙卯,诏 曰:“比屡有纠发官司赦前事者,有司自今勿推究。

wéi kù jì cāng lǐn yǔ hǎi nèi suǒ gòng

这句话大意是:唯库既仓廪,与海内所共。

hàn dì yǒu yún zhèn wèi tiān xià shǒu cái ěr

这句话大意是:汉 帝有云:‘朕为天下守财耳。

ruò yǒu qīn dào gōng jiā cái chù qián sù zhě wèi cháo zhī shì nián yuè jì yuǎn yī bù xū wèn

这句话大意是:’若有侵盗公家财畜钱粟者,魏朝之事,年月既远, 一不须问;。

zì zhōu yǒu tiān xià yǐ lái suī jīng shè yòu shì jì kě zhī zhě yǒu sī yi jí tuī qióng

这句话大意是:自周有天下以来,虽经赦宥,事迹可知者,有司宜即推穷。

de shí zhī rì miǎn qí zuì zhēng bèi rú fǎ

这句话大意是:得实之日, 免其罪,征备如法。

hè lán xiáng gōng bá táo yáng hóng hé èr chéng tǔ yù hún dùn zǒu

这句话大意是:”贺兰祥攻拔洮阳、洪和二城,吐谷浑遁走。

rùn yuè gāo chāng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:闰月,高昌遣使 朝贡。

liù yuè wù zǐ dà yǔ lín

这句话大意是:六月戊子,大雨霖。

zhào gōng qīng dài fū shì yuán jí mù shǒu lí shù děng lìng gè shàng fēng shì dǎng yán jí jiàn wú yǒu suǒ huì

这句话大意是:诏公卿大夫士爰及牧守黎庶等,令各上封事,谠言极谏, 无有所讳。

qí zāo shuǐ zhě yǒu sī kě shí xún jiǎn tiáo liè yǐ wén

这句话大意是:其遭水者,有司可时巡检,条列以闻。

gēng zǐ zhào yuē yǐng chuān cóng wǒ shì yuē yuán xūn

这句话大意是:庚子,诏曰:“颍川从我,是曰 元勋;。

wú wàng fù chéng shí qǐ wáng yè

这句话大意是:无忘父城,实起王业。

wén kǎo shǔ tiān dì cǎo mèi zào huà quán yú zhěng bǐ liú wáng kuāng cí tuí yùn

这句话大意是:文考属天地草昧,造化权舆,拯彼流亡,匡兹颓运。

lài yīng xián jìn lì wén wǔ tóng xīn yì zàn dà gōng kè lóng dì yè

这句话大意是:赖英贤尽力,文武同心,翼赞大功,克隆帝业。

ér bèi jiān zhí ruì zhì fēng mù yǔ yǒng yán chóu xī liáng yòng wǔ rán

这句话大意是:而被坚执锐,栉风沐雨,永言畴昔, 良用怃然。

ruò gōng chéng míng suì jiàn guó gē fú yǔ wéi xiū yě

这句话大意是:若功成名遂,建国割符,予唯休也。

qí yǒu zhì sǐ wáng shì qī zǐ wú guī zhě zhèn shén shāng zhī

这句话大意是:其有致死王事,妻子无归者,朕甚 伤之。

fán cóng xiān wáng xiàng xià zhōu fā xià zhōu cóng lái jiàn zài jí hōng wáng zhě bìng liàng cì qián bó chēng zhèn yì yān

现代白话:凡从先王向夏州,发夏州从来,见在及薨亡者,并量赐钱帛,称朕意呢。

shì yuè chén wǔ dì cú

这句话大意是:” 是月,陈武帝殂。

qiū bā yuè jǐ hài gǎi tiān wáng chēng huáng dì zhuī zūn wén wáng wéi wén huáng dì

这句话大意是:秋八月己亥,改天王称皇帝,追尊文王为文皇帝。

dà shè gǎi yuán

这句话大意是:大赦,改元。

guǐ chǒu zēng yù zhèng sì rén wèi shàng dài fū

这句话大意是:癸丑,增御正四人,位上大夫。

dōng shí yuè qí wén xuān dì cú

这句话大意是:冬十月,齐文宣帝殂。

èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu shuò dà huì qún chén yú zǐ jí diàn shǐ yòng bǎi xì

这句话大意是:二年春正月癸丑朔,大会群臣于紫极殿,始用百戏。

sān yuè xīn yǒu chóng yáng gé chéng huì qún chén gōng hóu liè jiāng qīng dài fū jí tū jué shǐ yú fāng lín yuán cì qián bó gè yǒu chà

这句话大意是:三月辛酉,重阳阁成,会 群臣公侯列将卿大夫及突厥使于芳林园,赐钱帛各有差。

xià sì yuè dì yīn shí táng zhuī yù dú gēng zǐ dà jiàn

这句话大意是:夏四月,帝因食糖追遇 毒,庚子,大渐。

zhào yuē

这句话大意是:诏曰:。

rén shēng tiān dì zhī jiān bǐng wǔ cháng zhī qì

这句话大意是:人生天地之间,禀五常之气;。

tiān dì yǒu qióng yǐ wǔ cháng yǒu tuī yí rén ān dé zhǎng zài

这句话大意是:天地有穷已,五常有推移,人安得长在。

shì yǐ yǒu shēng yǒu sǐ zhě wù lǐ zhī bì rán

这句话大意是:是以有 生有死者,物理之必然。

chù bì rán zhī lǐ xiū duǎn zhī jiān hé zú duō hèn

这句话大意是:处必然之理,修短之间,何足多恨。

zhèn suī bù dé xìng hǎo diǎn fén pī lǎn shèng xián yú lùn wèi cháng bù yǐ cǐ zì xiǎo

这句话大意是:朕虽不德,性好典坟, 披览圣贤余论,未尝不以此自晓。

jīn nǎi mìng yě fu fù hé yán

这句话大意是:今乃命也,夫复何言!

zhū gōng jí zài cháo qīng dài fū shì jūn zhōng dà xiǎo dū jiāng jūn rén děng bìng lì xūn xiào jī yǒu nián zài

这句话大意是:诸公及在朝卿大夫士、军 中大小督将军人等,并立勋效,积有年载;。

fǔ yì tài zǔ chéng wǒ zhōu jiā lìng zhèn zuǎn chéng dà yè chù wàn shèng zhī shàng

这句话大意是:辅翼太祖,成我周家,令朕缵承大业, 处万乘之上。

cǐ shàng bù fù tài zǔ xià bù fù zhèn gōng

这句话大意是:此上不负太祖,下不负朕躬。

zhèn de qǐ shǒu qǐ zú cóng xiān dì yú dì xià shí wú hèn yú xīn yǐ

现代白话:朕得启手启足,从先帝于地下,实无恨 于心了。

suǒ kě hèn zhě zhèn xiǎng dà wèi kě wèi sì nián yǐ bù néng shǐ zhèng huà xiū lǐ lí shù fēng zú

现代白话:所可恨者,朕享大位,可谓四年了,不能使政化修理,黎庶丰足;。

jiǔ zhōu wèi yī èr fāng yóu gěng gù cǐ hèn hèn mù yòng bù míng

这句话大意是:九州未 一,二方犹梗,顾此恨恨,目用不瞑。

wéi jì rén xiōng zhǒng zǎi jì zhèn xiān zhèng xiān fù gōng qīng dà chén děng xié hé wèi xīn miǎn lì xiāng quàn wù wàng tài zǔ yí zhì tí qiè hòu rén

这句话大意是:唯冀仁兄冢宰,洎朕先正先父公卿大臣等, 协和为心,勉力相劝,勿忘太祖遗志,提挈后人。

zhèn suī méi jiǔ quán xíng hái bù xiǔ

这句话大意是:朕虽没九泉,形骸不朽。

jīn dà wèi xū kuàng shè jì wú zhǔ

这句话大意是:今大位 虚旷,社稷无主;。

zhèn r yòu shǎo wèi kān dāng guó

这句话大意是:朕儿幼少,未堪当国。

lǔ guó gōng yōng zhèn zhī jiè dì kuān rén dà dù hǎi nèi gòng wén néng hóng wǒ zhōu jiā bì cǐ zi yě

这句话大意是:鲁国公邕,朕之介弟,宽仁大度,海内共 闻,能弘我周家,必此子也。

fū rén guì yǒu shǐ zhōng gōng děng shì tài zǔ fǔ zhèn gōng kě wèi yǒu shǐ yǐ

现代白话:夫人贵有始终,公等事太祖,辅朕躬,可谓有始了。

ruò kè niàn zhèng dào gù qí jiān nán fǔ yōng yǐ zhǔ tiān xià zhě kě wèi yǒu zhōng yǐ

现代白话:若克念政道,顾其艰难,辅邕以主天下者,可谓有终了。

āi sǐ shì shēng rén chén dà jié gōng děng kě sī niàn cǐ yán lìng wàn dài chēng tàn

这句话大意是:哀死事生,人臣大节,公 等可思念此言,令万代称叹。

zhèn bǐng shēng jiǎn sù fēi néng lì xíng fěi bó

这句话大意是:朕禀生俭素,非能力行菲薄。

měi qǐn dà bù zhī bèi fú dà bó zhī yī fán shì qì yòng jiē wú diāo kè

这句话大意是:每寝大布之被,服大帛 之衣,凡是器用,皆无雕刻。

shēn zhōng zhī rì qǐ róng wéi qì cǐ hǎo

这句话大意是:身终之日,岂容违弃此好。

sāng shì suǒ xū wu cóng jiǎn yuē liǎn yǐ shí fú wù shǐ yǒu jīn yù zhī shì

这句话大意是:丧事所须,务从俭约,敛 以时服,勿使有金玉之饰。

ruò yǐ lǐ bù kě quē jiē lìng yòng wǎ

这句话大意是:若以礼不可阙,皆令用瓦。

xiǎo liǎn qì qī rì kū

这句话大意是:小敛讫,七日哭。

wén wǔ bǎi guān gè quán pì má jū yǐ sù fú cóng shì

这句话大意是:文武百官, 各权辟麻苴,以素服从事。

zàng rì xuǎn zé bù máo zhī dì yīn shì wèi fén wù fēng wù shù

这句话大意是:葬日,选择不毛之地,因势为坟,勿封勿树。

qiě hòu zàng shāng shēng shèng rén suǒ jiè

这句话大意是:且厚葬伤 生,圣人所诫。

jì fú yīng shèng rén zhī jiào ān gǎn wéi zhī

这句话大意是:既服膺圣人之教,安敢违之。

fán bǎi guān sī wù yì zhèn yì

这句话大意是:凡百官司,勿异朕意。

sì fāng zhōu zhèn shǐ dào gè lìng sān rì kū

这句话大意是:四方州镇使到, 各令三日哭。

kū qì quán pì xiōng fú hái yǐ sù fú cóng shì dài dà lì chú

这句话大意是:哭讫,权辟凶服,还以素服从事,待大例除。

fēi yǒu hū zhào gè àn bù zì shǒu bù dé zhé bēn fù què tíng

这句话大意是:非有呼召,各按部自守, 不得辄奔赴阙庭。

lǐ yǒu tōng sāi suí shí zhī yì zàng qì nèi wài xī chú fú cóng jí

这句话大意是:礼有通塞随时之义,葬讫,内外悉除服从吉。

sān nián zhī nèi wù jìn hūn qǔ yī lìng rú píng cháng yě

这句话大意是:三年之内,勿禁婚 娶,一令如平常也。

shí shì yīn wěi bìng kùn xīn luàn zhǐ néng jí cǐ

这句话大意是:时事殷猥,病困心乱,止能及此。

rú shì yǒu bù jìn zhǔn cǐ yǐ lèi wèi duàn

这句话大意是:如事有不尽,准此以类为断。

sǐ ér kě rěn gǔ rén yǒu zhī zhèn jīn rěn sǐ jǐn cǐ huái bào

这句话大意是:死而可忍,古人有之,朕今忍死,尽此怀抱。

qí zhào jí dì kǒu shòu yě

这句话大意是:其诏即帝口授也。

xīn chǒu dì bēng yú yán shòu diàn shí nián èr shí qī

这句话大意是:辛丑,帝崩于延寿殿,时年二十七。

shì yuē míng huáng dì miào hào shì zōng

这句话大意是:谥曰明皇帝,庙号世宗。

wǔ yuè xīn wèi zàng yú zhāo líng

这句话大意是:五月辛未,葬于昭陵。

dì kuān míng rén hòu dūn mù jiǔ zú yǒu jūn rén zhī liàng

这句话大意是:帝宽明仁厚,敦睦九族,有君人之量。

yòu ér hào xué bó lǎn qún shū

这句话大意是:幼而好学,博览群书。

shàn zhǔ wén cí cǎi wēn lì

这句话大意是:善属文,词彩温 丽。

jí jí wèi jí gōng qīng yǐ xià yǒu wén xué zhě bā shí yú rén yú lín zhǐ diàn kān xiào jīng shǐ

这句话大意是:及即位,集公卿已下有文学者八十余人,于麟趾殿刊校经史。

yòu jùn cǎi zhòng shū zì yì nóng yǐ lái qì yú wèi mò xù wèi shì pǔ fán bǎi juǎn

这句话大意是:又捃采众书,自 义、农已来,讫于魏末,叙为《世谱》凡百卷。

suǒ zhù wén zhāng shí juǎn

这句话大意是:所著文章十卷。

lùn yuē xī zhě shuǐ yùn jiāng zhōng qún xiōng fàng mìng

这句话大意是:论曰:昔者水运将终,群凶放命。

huò quán wēi zhèn zhǔ huò xìn nì tāo tiān

这句话大意是:或权威震主,或衅逆滔天。

xián wèi dà bǎo kě yǐ lì zhì shén qì kě yǐ qiú dé ér zú zhū yí jì jí wáng bù xuán zhǒng

现代白话:咸谓大宝能够力 致,神器能够求得,而卒诛夷继及,亡不旋踵。

shì zhī tiān mìng yǒu dǐ yōng kě tāo hu

这句话大意是:是知天命有底,庸可慆吗。

zhōu wén yuán zì qián yuè zhòng wú yī xuán qū chí róng mǎ zhī jì niè zú háng wǔ zhī jiān

这句话大意是:周文爰 自潜跃,众无一旋,驱驰戎马之际,蹑足行伍之间。

shí shǔ yǔ néng yùn yīng qǐ shèng jiū jí yì yǒng jiū hé tóng méng

这句话大意是:时属与能,运膺启圣,鸠集义 勇,纠合同盟。

yī jǔ ér tiǎn chóu chóu zài jià ér kuāng dì shì

这句话大意是:一举而殄仇雠,再驾而匡帝室。

yú shì nèi xún wéi wò wài zhàng cái xióng

这句话大意是:于是内询帷幄,外杖材雄;。

tuī zhì chéng yǐ dài rén hóng dà shùn yǐ xùn wù

这句话大意是:推至诚 以待人,弘大顺以训物。

gāo shì jiè jiá bīng zhī zhòng shì róng mǎ zhī qiáng lǚ rù jìn jī zhì tú tūn shì

这句话大意是:高氏藉甲兵之众,恃戎马之强,屡入近畿,志图吞噬。

jí yīng móu diàn fà shén pèi fēng chí

这句话大意是:及 英谋电发,神旆风驰。

hóng nóng jiàn chéng pú zhī xūn shā yuàn yǒu kūn yáng zhī jié

这句话大意是:弘农建城濮之勋,沙苑有昆阳之捷;。

qǔ wēi dìng bà yǐ ruò wèi qiáng

这句话大意是:取威定霸,以弱为强。

shào yuán zōng zhī shuāi xù chuàng lóng zhōu zhī jǐng mìng

这句话大意是:绍元宗之衰绪,创隆周之景命。

nán qīng jiāng hàn xi jǔ ba shǔ běi kòng shā mò dōng jù yī chán

这句话大意是:南清江、汉,西举巴、蜀,北控沙漠,东据伊、瀍。

nǎi bìn luò wèi jìn xiàn zhāng gǔ xī

这句话大意是:乃摈落魏、晋,宪章古昔;。

xiū liù guān zhī fèi diǎn chéng yī dài zhī hóng guī

这句话大意是:修六官之废典,成一代之鸿规。

dé xíng bìng yòng xūn xián jiān xù

这句话大意是:德刑并用,勋贤兼叙。

yuǎn ān ěr yuè sú fù rén hé

这句话大意是:远安迩悦,俗阜人和。

yì zhào zhī wàng yǒu guī yī ràng zhī qī yǔn jí

这句话大意是:亿兆之望有归,揖让之期允集。

gōng yè ruò cǐ rén chén yǐ zhōng shèng yǐ zāi

现代白话:功业若此,人臣以终,盛了 啊。

fēi qiú xióng lüè guān shí yīng zī bu shi

这句话大意是:非求雄略冠时,英姿不世;。

tiān yǔ shén shòu wěi wǔ jīng wén zhě shú néng yǔ yú cǐ hu

这句话大意是:天与神授,纬武经文者,孰能与于此吗。

xī hàn xiàn méng chén cáo gōng chéng jiā fǔ zhī yè

这句话大意是:昔汉献蒙 尘,曹公成夹辅之业;。

jìn ān bō dàng sòng wǔ jiàn kuāng hé zhī xūn

这句话大意是:晋安播荡,宋武建匡合之勋。

xiào dé lùn gōng chuò yǒu yú yù

这句话大意是:校德论功,绰有余裕。

zhì yú zhǔ gōng zhì shèng hé chéng nú lù

这句话大意是:至于渚 宫制胜,阖城孥戮;。

rú rú guī mìng jǐn zhǒng zhū yí

这句话大意是:蠕蠕归命,尽种诛夷。

suī shì chū yú quán dào ér yòng guāi yú dé jiào sī wèi guò yǐ

现代白话:虽事出于权道,而用乖于德教,斯为过 了。

xiào mǐn chéng jì ān zhī yè yīng lè tuī zhī yùn

这句话大意是:孝闵承既安之业,膺乐推之运;。

míng huáng chù dài dǐ zhī zūn zuǎn dà zōng zhī xù

这句话大意是:明皇处代邸之尊,纂大宗之绪。

shǐ zé quán chén zhuān mìng zhōng nǎi zhèng chū sī mén

这句话大意是:始则权臣专命, 终乃政出私门;。

jù huái máng cì zhī yí yòng zhì yōu shì zhī huò xī zāi

现代白话:俱怀芒刺之疑,用致幽弑之祸,惜啊。

✦ You read 本记·卷九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.