日知录 · 顾炎武 · Chapter 19 of 33

卷十八

PinyinModern Translation
Size

mì shū guó shǐ hàn shí tiān zǐ suǒ cáng zhī shū jiē lìng rén chén de guān zhī

这句话大意是:○秘书国史汉时天子所藏之书,皆令人臣得观之。

gù liú yù wèi wài zé yǒu tài cháng tài shǐ bó shì zhī cáng nèi zé yǒu yán gé guǎng nèi mì shì zhī fǔ

这句话大意是:故刘欲谓外则有太常、太史、博士之藏,内则有延阁、广内、秘室之府。

ér sī mǎ qiān wèi tài shǐ lìng xì shí shì jīn guì zhī shū

这句话大意是:而司马迁为太史令,细石室金匮之书。

liú xiàng yáng xióng jiào shū tiān lù gé

这句话大意是:刘向、扬雄校书天禄阁。

bān liú jìn dú qún shū shàng qì qí néng cì yǐ mì shū zhī fù

这句话大意是:班斿进读群书,上器其能,赐以秘书之副。

dōng jīng zé bān gù fu yì wèi lán tái lìng shǐ bìng diǎn xiào shū

这句话大意是:东京则班固、傅毅为兰台令史,并典校书。

cáo bāo yú dōng guān zhuàn cì lǐ shì

这句话大意是:曹褒于东观撰次礼事。

ér ān dì yǒng chū zhōng zhào yè zhě liú zhēn jí bó shì yì láng sì fǔ yuàn shǐ wǔ shí yú rén yì dōng guān xiào dìng wǔ jīng zhū zǐ zhuàn jì

这句话大意是:而安帝永初中,诏谒者刘珍及博士议郎四府掾史五十余人,诣东观校定《五经》、诸子传记。

dòu zhāng zhī bèi jiàn huáng xiāng zhī shòu zhào yì de zhì yān

现代白话:窦章之被荐,黄香之受诏,亦得至呢。

jìn sòng yǐ xià cǐ diǎn bù fèi zuǒ sī wáng jiǎn zhāng zuǎn zhī liú xián dú mì shū zài zhī shǐ chuán

这句话大意是:晋、宋以下,此典不废,左思、王俭、张缵之流咸读秘书,载之史传。

ér liǔ shì lóng zhì jiè gěi èr qiān juǎn

这句话大意是:而柳世隆至借给二千卷。

táng zé wèi zhēng yú shì nán cén wén běn chūn suì liáng yán shī gǔ jiē wèi mì shū jiān xuǎn wǔ pǐn yǐ shàng zǐ sūn gōng shū zhě shǒu shū shàn xiě cáng yú nèi kù

这句话大意是:唐则魏征、虞世南、岑文本、椿遂良、颜师古皆为秘书监,选五品以上子孙工书者,手书缮写,藏于内库。

ér xuán zōng mìng hóng wén guǎn xué shì yuán xíng chōng tōng zhuàn gǔ jīn shū mù míng wéi qún shū sì lù

这句话大意是:而玄宗命弘文馆学士元行冲,通撰古今书目,名为《群书四录》。

yǐ yáng chéng zhī hào xué zhì qiú wèi jí xián yuàn lì nǎi de dú zhī

这句话大意是:以阳城之好学,至求为集贤院吏,乃得读之。

sòng yǒu shǐ guǎn zhāo wén guǎn jí xián yuàn wèi zhī sān guǎn tài zōng bié jiàn chóng wén yuàn zhōng wèi mì gé cáng sān guǎn zhēn běn shū jí wàn yú juǎn zhì zhí gé xiào lǐ

这句话大意是:宋有史馆、昭文馆、集贤院,谓之三馆,太宗别建崇文院,中为秘阁,藏三馆真本书籍万余卷,置直阁校理。

rén zōng fù mìng shàn xiě jiào kān yǐ cān zhī zhèng shì yī rén lǐng zhī shū chéng cáng yú tài qīng lóu ér fàn zhòng yān děng cháng wèi tí jǔ

这句话大意是:仁宗复命缮写校勘,以参知政事一人领之,书成,藏于太清楼,而范仲淹等尝为提举。

qiě qiú shū zhī zhào wú dài bù xià gù mín jiān zhī shū de shàng zhī tiān zǐ ér tiān zǐ zhī shū yì wǎng wǎng chuán zhī shì dà fū

这句话大意是:且求书之诏,无代不下,故民间之书得上之天子,而天子之书亦往往传之士大夫。

zì hóng wǔ píng yuán suǒ shōu duō nán sòng yǐ lái jiù běn cáng zhī mì fǔ chuí sān bǎi nián wú rén de jiàn ér xī shí qǔ shì yī shǐ sān shǐ zhī kē yòu jiē tíng fèi tiān xià zhī shì yú shì hū bù zhī gǔ

这句话大意是:自洪武平元,所收多南宋以来旧本,藏之秘府,垂三百年,无人得见,而昔时取士,一史、三史之科又皆停废,天下之士于是乎不知古。

sī mǎ qiān zhī shǐ jì bān gù zhī hàn shū gàn bǎo zhī jìn shū liǔ fāng zhī táng lì wú jìng zhī táng chūn qiū li zhǔ zhī sòng cháng biān bìng yǐ dāng shí liú bù

这句话大意是:司马迁之《史记》、班固之《汉书》、干宝之《晋书》、柳芳之《唐历》、吴竟之《唐春秋》、李煮之《宋长编》、并以当时流布。

zhì yú huì yào rì lì zhī lèi nán dù yǐ lái shì dà fū jiā yì duō yǒu zhī wèi cháng jìn zhǐ

这句话大意是:至于会要、日历之类,南渡以来,士大夫家亦多有之,未尝禁止。

jīn zé shí lù zhī jìn fén cǎo yú tài yè chí cáng zhēn yú huáng shǐ zài cháo zhī chén fēi yù cuàn xiū jiē bù dé jiàn ér yě shǐ jiā chuán suì dé yǐ gū xíng yú shì tiān xià zhī shì yú shì hū bù zhī jīn

这句话大意是:今则实录之进,焚草于太液池,藏真于皇史,在朝之臣非预篡修,皆不得见,而野史、家传遂得以孤行于世,天下之士于是乎不知今。

shì suī yǐ fū zǐ zhī shèng qǐ yú jīn shì xué xià yīn lǐ ér wú cóng xué zhōu lǐ ér yòu wú cóng yě kuàng qí xià yān zhě hu

现代白话:是虽以孔子之圣,起于今世,学夏、殷礼而无从,学周礼而又无从也,况其下呢者乎!

qǐ fēi mì yú jìn shǐ ér shū yú zuò rén gōng yú cáng shū ér zhuō yú fū jiào zhě xíng

这句话大意是:岂非密于禁史而疏于作人,工于藏书而拙于敷教者邢?

suì shǐ wéi náng tóng huǐ kōng wén qī lüè zhī míng

这句话大意是:遂使帷囊同毁,空闻《七略》之名;。

jiā bì jiē cán bù dǔ liù jīng zhī zì

这句话大意是:家壁皆残,不睹《六经》之字。

míng hū xin xī yǐ

现代白话:鸣呼忄希了!

shí sān jīng zhù shū zì hàn yǐ lái rú zhě xiāng chuán dàn yán wǔ jīng

这句话大意是:○十三经注疏自汉以来,儒者相传,但言《五经》。

ér táng shí lì zhī xué guān zé yún jiǔ jīng zhě sān lǐ sān chuán fēn ér xí zhī gù wèi jiǔ yě

这句话大意是:而唐时立之学官,则云《九经》者,《三礼》、《三传》分而习之,故为九也。

qí kè shí guó zǐ xué zé yún jiǔ jīng bìng xiào jīng lún yǔ ěr yǎ

现代白话:其刻石国子学,则云《九经》,并《孝经》、《论语》、《你雅》。

sòng shí chéng zhū zhū dà rú chū shǐ qǔ lǐ jì zhōng zhī dà xué zhōng yōng jí jìn mèng zǐ yǐ pèi lún yǔ wèi zhī sì shū

这句话大意是:宋时程、朱诸大儒出,始取《礼记》中之《大学》、《中庸》,及进《孟子》以配《论语》,谓之《四书》。

běn cháo yīn zhī ér shí sān jīng zhī míng shǐ lì

这句话大意是:本朝因之,而《十三经》之名始立。

qí xiān rú shì jīng zhī shū huò yuē chuán huò yuē jiān huò yuē jiě huò yuē xué jīn tōng wèi zhī zhù

这句话大意是:其先儒释经之书,或曰传,或曰笺,或曰解,或曰学,今通谓之注。

shū zé kǒng ān guó chuán shī zé máo cháng chuán zhèng xuán jiān zhōu lǐ yí lǐ lǐ jì zé zhèng xuán zhù gōng yáng zé hé xiū xué mèng zǐ zé zhào qí zhù jiē hàn rén

这句话大意是:《书》则孔安国传,《诗》则毛苌传,郑玄笺,《周礼》、《仪礼》、《礼记》则郑玄注,《公羊》则何休学,《孟子》则赵歧注,皆汉人。

yì zé wáng zhōu zhù wèi rén

这句话大意是:《易》则王粥注,魏人。

xì cí hán kāng bó zhù jìn rén

这句话大意是:《系辞》,韩康伯注,晋人。

lún yǔ zé hé yàn jí jiě wèi rén

这句话大意是:《论语》则何晏集解,魏人。

zuǒ shì zé dù yù zhù ěr yǎ zé guō pú zhù liáng zé fàn nìng jí jiě jiē jìn rén

现代白话:左氏则杜预注,《你雅》则郭璞注,《梁》则范宁集解,皆晋人。

xiào jīng zé táng míng huáng yù zhù

这句话大意是:《孝经》则唐明皇御注。

qí hòu rú biàn shì zhī shū míng yuē zhèng yì jīn tōng wèi zhī shū

这句话大意是:其后儒辨释之书名曰正义,今通谓之疏。

jiù táng shū rú xué chuán tài zōng yǐ jīng jí qù shèng jiǔ yuǎn wén zì duō é miù zhào qián zhōng shū shì láng yán shī gǔ kǎo dìng wǔ jīng bān bù yú tiān xià

这句话大意是:《旧唐书,儒学传》:“太宗以经籍去圣久远,文字多讹谬,诏前中书侍郎颜师古考定《五经》,颁布于天下。

yòu yǐ rú xué duō mén zhāng jù fán zá zhào guó zǐ jì jiǔ kǒng yǐng dá yǔ zhū rú zhuàn dìng wǔ jīng yì shū fán yī bǎi qī shí juǎn míng yuē wǔ jīng zhèng yì lìng tiān xià chuán xí

这句话大意是:又以儒学多门,章句繁杂,诏国子祭酒孔颖达与诸儒撰定《五经》义疏,凡一百七十卷,名曰《五经正义》,令天下传习。

gāo zōng jì yǒng huī sì nián sān yuè rén zǐ shuò bān kǒng yǐng dá wǔ jīng zhèng yì yú tiān xià

这句话大意是:”《高宗纪》:“永徽四年三月壬子朔,颁孔颖达《五经正义》于天下。

měi nián míng jīng lìng yī cǐ kǎo shì

这句话大意是:每年明经,令依此考试。

shí dàn yǒu yì shū shī lǐ jì zuǒ shì chūn qiū wǔ jīng

这句话大意是:”时但有《易》、《书》、《诗》、《礼记》、《左氏春秋》五经。

yǒng huī zhōng gǔ gōng yàn shǐ zhuàn zhōu lǐ yí lǐ yì shū

这句话大意是:永徽中,贾公彦始撰《周礼》、《仪礼》义疏。

sòng shǐ li zhì chuán pàn guó zǐ jiàn

这句话大意是:《宋史·李至传》:“判国子监,。

shàng yán wǔ jīng shū jì yǐ bǎn xíng

这句话大意是:上言:‘《五经》书既已板行,。

wéi èr chuán èr lǐ xiào jīng lún yǔ ěr yǎ qī jīng shū wèi xiū

现代白话:惟《二传》、《二礼》、《孝经》、《论语》、《你雅》七经疏未修,。

wàng lìng zhí jiǎng cuī yí zhèng sūn cuī děng zhòng jiā chóu jiào

这句话大意是:望令直讲崔颐正、孙、崔等重加雠校,。

yǐ bèi kān kè

这句话大意是:以备刊刻。

cóng zhī

这句话大意是:’从之。

jīn rén dàn zhī wǔ jīng zhèng yì wèi kǒng yǐng dá zuò

这句话大意是:”今人但知《五经正义》为孔颖达作,。

bù zhī fēi yī rén zhī shū yě

这句话大意是:不知非一人之书也,。

xīn táng shū yǐng dá běn chuán yún chū yǐng dá yǔ yán shī gǔ sī mǎ cái zhāng wáng gōng wáng pàn shòu zhào zhuàn wǔ jīng yì xùn bǎi yú piān

这句话大意是:《新唐书》颖达本传云:“初颖达与颜师古、司马才、章王恭、王判受诏撰五经义训百余篇,。

qí zhōng bù néng wú miù rǒng

这句话大意是:其中不能无谬冗,。

bó shì mǎ jiā yùn bó zhèng qí shī

这句话大意是:博士马嘉运驳正其失,。

zhào gèng lìng cái dìng

这句话大意是:诏更令裁定,。

wèi jiù

这句话大意是:未就,。

yǒng huī èr nián

这句话大意是:永徽二年,。

zhào zhōng shū mén xià yǔ guó zi sān guǎn bó shì hóng wén guǎn xué shì kǎo zhèng zhī

这句话大意是:诏中书门下与国子三馆博士、宏文馆学士考正之,。

yú shì shàng shū zuǒ pú yè yú zhì níng yòu pú yè zhāng xíng chéng shì zhōng gāo jì fǔ jiù jiā zēng sǔn

这句话大意是:于是尚书左仆射于志宁、右仆射张行成、侍中高季辅就加增损,。

shū shǐ bù xià

这句话大意是:书始布下。

jiàn běn èr shí yī shǐ sòng shí zhǐ yǒu shí liù shǐ jīn zé bìng sòng liáo jīn yuán sì shǐ wèi èr shí yī shǐ

这句话大意是:○监本二十一史宋时止有十六史,今则并宋、辽、金、元四史为二十一史。

dàn liáo jīn èr shǐ xiàng wú kè běn nán běi qí liáng chén zhōu shū rén jiān chuán zhě yì hǎn gù qián rén yǐn shū duō yòng nán běi shǐ jí tōng jiàn ér bù jí zhū shū yì bù fù cǎi liáo jīn zhě yǐ xíng shì zhī běn shǎo yě

这句话大意是:但辽、金二史向无刻本,南北齐、梁、陈、周书人间传者亦罕,故前人引书多用《南、北史》及《通鉴》,而不及诸书,亦不复采辽、金者,以行世之本少也。

jiā jìng chū

这句话大意是:嘉靖初,。

nán jīng guó zǐ jiàn jì jiǔ zhāng bāng qí děng qǐng xiào kè shǐ shū

这句话大意是:南京国子监祭酒张邦奇等请校刻史书,。

yù chà guān gòu suǒ mín jiān gǔ běn

这句话大意是:欲差官购索民间古本,。

bù yì kǒng zī fán rǎo

这句话大意是:部议恐滋烦扰,。

shàng mìng jiāng jiān zhōng shí qī shǐ jiù bǎn kǎo duì xiū bǔ

这句话大意是:上命将监中十七史旧板考对修补,。

réng qǔ guǎng dōng sòng shǐ bǎn fù jiān

这句话大意是:仍取广东《宋史》板付监,。

liáo jīn èr shǐ wú bǎn zhě

这句话大意是:辽、金二史无板者,。

gòu qiú shàn běn fān kè

这句话大意是:购求善本翻刻。

shí yī nián qī yuè chéng jì jiǔ lín wén jùn děng biǎo jìn

这句话大意是:十一年七月成,祭酒林文俊等表进。

zhì wàn lì zhōng běi jiān yòu kè shí sān jīng èr shí yī shǐ qí bǎn shì nán shāo gōng ér shì dà fū suì jiā yǒu qí shū lì dài zhī shì jì càn rán yú rén jiān yǐ

现代白话:至万历中,北监又刻《十三经》、《二十一史》,其板视南稍工,而士大夫遂家有其书,历代之事迹粲然于人间了。

rán jiào kān bù jīng é chuǎn mí shén qiě yǒu bù zhī ér wàng gǎi zhě ǒu jǔ yī èr

这句话大意是:然校勘不精,讹舛弥甚,且有不知而妄改者,偶举一二。

rú wèi shū cuī xiào fēn chuán li biāo wèi cuī tǐng yuē bǐ jiàn xián zi yè dì zhǐ yù shū yōu jīn dāng wèi qún bài jì

这句话大意是:如《魏书·崔孝芬传》:“李彪谓崔挺曰:‘比见贤子谒帝,旨谕殊优、今当为群拜纪。

cǐ sān guó zhì chén qún chuán zhōng shì fēi wéi yǐn pì jīn suǒ kè běi shǐ gǎi yún jīn dāng wèi jué qún ěr

这句话大意是:”此《三国志·陈群传》中事,非为隐僻,今所刻《北史》改云:“今当为绝群耳。

bù zhī jì qún zhī wèi míng ér gǎi jì wèi jué yòu dào qí wén cǐ yǐ kě xiào

这句话大意是:”不知纪群之为名,而改“纪”为“绝”,又倒其文,此已可笑。

yòu rú jìn shū huá tán chuán wèi yún shǐ huái nán yuán fu zì gōng zhòu yì hào xué yǔ tán qí míng

这句话大意是:又如《晋书·华谭传》未云:“始淮南袁甫字公胄,亦好学,与谭齐名。

jīn běn wù yú shǐ zì jué jù zuǒ fāng tiào háng tiān liè yī yuán fu míng tí ér zài yǐ huái zì qǐ xíng

这句话大意是:”今本误于“始”字绝句,左方跳行,添列一袁甫名题,而再以“淮”字起行。

qí wáng tóng chuán mò yún zhèng fāng zhě zì zi huí

这句话大意是:《齐王同传》末云:“郑方者,字子回。

cǐ xìng zhèng míng fāng jí shàng wén suǒ yún nán yáng chǔ shì zhèng fāng lù bǎn jí jiàn ér bié xù qí rén yǔ shū jí tóng dá shū yú hòu ěr jīn nǎi tiào háng tiān liè yī zhèng fāng zhě sān zì míng tí

这句话大意是:”此姓郑名方,即上文所云南阳处士郑方,露版极谏,而别叙其人与书及同答书于后耳,今乃跳行添列一“郑方者”三字名题。

táng shū li jìng xuán chuán mò fù jìng xuán dì yuán sù jīn yǐ jìng xuán shǔ shàng wén ér dì yuán sù tiào háng

这句话大意是:《唐书·李敬玄传》末附敬玄弟元素,今以敬玄属上文,而弟元素跳行。

cǐ bù shì zú yǐ zhāng dà xué zhī wú rén ér yí hòu lái zhī zhà xiào hu

这句话大意是:此不适足以彰大学之无人,而贻后来之栅笑吗?

shí sān jīng zhōng yí lǐ tuō wù yóu duō shì hūn lǐ tuō xù shòu suí mǔ cí yuē wèi jiào bù zú yǔ wèi lǐ yě yī jié shí sì zì

这句话大意是:《十三经》中《仪礼》脱误尤多,《士昏礼》脱“婿授绥姆辞曰未教不足与为礼也”一节十四字。

xiāng shè lǐ tuō shì lù zhōng jīng yǐ huò qī zì

这句话大意是:《乡射礼》脱“士鹿中旌以获”七字,。

shì yú lǐ tuō kū zhǐ gào shì bì bīn chū qī zì

这句话大意是:《士虞礼》脱“哭止告事毕宾出”七字,。

tè shēng kuì shí lǐ tuō jǔ zhě jì zú zhì bài zhǎng zhě dá bài shí yī zì

这句话大意是:《特牲馈食礼》脱“举者祭卒觯拜长者答拜”十一字,。

shào láo kuì shí lǐ tuō yǐ shòu shī zuò qǔ dān xìng qī zì

这句话大意是:《少牢馈食礼》脱“以授尸坐取箪兴”七字,。

cǐ zé qín huǒ zhī suǒ wèi wáng

这句话大意是:此则秦火之所未亡,。

ér wáng yú jiān kè yǐ

现代白话:而亡于监刻了。

zhì yú lì guān rèn mǎn bì kè yī shū yǐ chōng kuì yí cǐ yì shén yā ér lǔ mǎng jiù gōng shū bù kān dú

这句话大意是:至于历官任满,必刻一书,以充馈遗,此亦甚雅,而卤莽就工,殊不堪读。

lù wén yù jīn tái jì wén yuē yuán shí zhōu xiàn jiē yǒu xué tián suǒ rén wèi zhī xué zǔ yǐ gōng shī shēng lǐn xì yú zé kè shū

这句话大意是:陆文裕《金台纪闻》曰:“元时州县皆有学田,所人谓之学祖,以供师生廪饩,余则刻书。

gōng dà zhě hé shù chù wèi zhī gù chóu jiào kè huà pō yǒu jīng zhě hóng wǔ chū xī shōu shàng guó xué jīn nán jiān shí liù shǐ zhū shū dì lǐ suì yuè kān jiào gōng yì bìng cún kě shi yě

这句话大意是:工大者合数处为之,故雠校刻画颇有精者,洪武初,悉收上国学,今南监《十六史》诸书地里、岁月、勘校、工役并存可识也。

jīn xué jì wú tián bù fù kè shū ér yǒu sī jiàn huò kè zhī rán zhǐ yǐ gòng kuì jìn zhī yòng qí bù gōng fǎn chū fāng běn xià gōng zhě bù shù jiàn yě

这句话大意是:今学既无田,不复刻书,而有司间或刻之,然只以供馈赆之用,其不工反出坊本下,工者不数见也。

wén zhī sòng yuán kè shū jiē zài shū yuàn shān cháng zhǔ zhī tōng rú dìng zhī xué zhě zé hù xiāng yì ér chuán bù zhī gù shū yuàn zhī kè yǒu sān shàn yān shān cháng wú shì ér qín yú jiào chóu yī yě

现代白话:”闻之宋、元刻书皆在书院,山长主之,通儒订之,学者则互相易而传布之,故书院之刻有三善呢:山长无事而勤于校雠,一也;。

bù xī fèi ér gōng jīng èr yě

这句话大意是:不惜费而工精,二也;。

bǎn bù zhù guān ér yì yìn xíng sān yě

这句话大意是:板不贮官而易印行,三也。

yǒu yòu wén zhī zhǔ chū yān qí fù cǐ fēi nàn yě

现代白话:有右文之主出呢,其复此非难也。

ér shū zhī yǐ wèi liè shēng kān gǎi zhě bù kě de ér zhèng yǐ

现代白话:而书之已为劣生刊改者,不可得而正了。

shì gù xìn ér hào gǔ zé jiù běn bù kě wú cún

这句话大意是:是故信而好古,则旧本不可无存;。

duō wén quē yí zé qún shū yì dāng bìng dìng

这句话大意是:多闻阙疑,则群书亦当并订。

cǐ fēi hòu zhī jūn zǐ zhī zé ér shuí rèn zāi

现代白话:此非后之有德行的人之责而谁任啊?

jiù rì táng shū bìng qí shì zhī yí quē xīn táng shū bìng qí wén zhī huì sè dāng jiān èr shū kè zhī wèi èr shí èr shǐ

这句话大意是:《旧日唐书》病其事之遗阙,《新唐书》病其文之晦涩,当兼二书刻之,为《二十二史》。

rú sòng wèi zhū guó jì gè yǒu shū ér fù yǒu nán shǐ běi shǐ shì qí lì yě

这句话大意是:如宋、魏诸国既各有书,而复有《南史》、《北史》,是其例也。

zhāng cān wǔ jīng wén zì táng rén yǐ shuō wén zì lín shì shì

这句话大意是:○张参五经文字唐人以《说文》、《字林》试士。

qí shí qù gǔ wèi yuǎn kāi yuán yǐ qián wèi gǎi jīng wén zhī rì zhuàn zhòu zhī xué tóng ér xí zhī jīn xī ān fǔ suǒ cún táng ruì zōng shū jǐng lóng guān zhōng yóu dài zhuàn fēn yí fǎ

这句话大意是:其时去古未远,开元以前未改经文之日,篆籀之学,童而习之,今西安府所存唐睿宗书景龙观钟,犹带篆、分遗法。

zhì yú sòng rén qí qù gǔ yì yuǎn ér wèi shuō rì yǐ záo yǐ dà lì zhōng zhāng cān zuò wǔ jīng wén zì jù shuō wén zì lín kān zhèng miù shī shén yǒu gōng yú xué zhě

现代白话:至于宋人,其去古益远,而为说日以凿了,大历中,张参作《五经文字》,据《说文》、《字林》,刊正谬失,甚有功于学者。

kāi chéng zhōng táng xuán dù zēng bǔ fù zuò jiǔ jīng zì yàng shí kè zài guān zhōng

这句话大意是:开成中,唐玄度增补,复作《九经字样》,石刻在关中。

xiàng wú bǎn běn jiān yǒu cán quē wú bié běn kě zhèng

这句话大意是:向无板本,间有残缺,无别本可证。

jìn dài yǒu hào shì zhě kè jiǔ jīng bǔ zì bìng shǔ zhū shēng bǔ cǐ shū zhī quē yǐ yì wéi zhī

这句话大意是:近代有好事者刻《九经补字》,并属诸生补此书之阙,以意为之。

nǎi bù zhī cǐ shū tè wǔ jīng zhī wén fēi jīng suǒ yǒu zhě bù zài ér wàng tiān jīng wài zhī zì bìng jí zì shū zhōng fàn bó zhī xun

这句话大意是:乃不知此书特《五经》之文,非经所有者不载,而妄添经外之字,并及字书中泛博之训。

yǔ zhì guān zhōng xǐ shuā yuán shí qí yǒu yī èr kě shí zhě xiǎn yǔ suǒ bǔ bù tóng nǎi zhī jìn rì xué zhě zhī bù kěn quē yí ér wàng zuò rú cǐ

这句话大意是:予至关中,洗刷元石,其有一二可识者,显与所补不同,乃知近日学者之不肯阙疑而妄作如此。

bié zì màn hàn shū rú lín chuán chèn shū fēi shèng rén suǒ zuò qí zhōng duō jìn bǐ bié zì

这句话大意是:○别字《慢汉书·儒林传》:“谶书非圣人所作,其中多近鄙别字。

jìn bǐ zhě yóu jīn sú yòng zhī zì

这句话大意是:”近鄙者,犹今俗用之字;。

bié zì zhě běn dāng wèi cǐ zì ér wù wèi bǐ zì yě jīn rén wèi zhī bái zì nǎi bié yīn zhī zhuǎn

这句话大意是:别字者,本当为此字,而误为彼字也,今人谓之“白字”,乃别音之转。

shān dōng rén kè jīn shí lù yú li yì ān xùn xù shào xīng èr nián xuán suì zhuàng yuè shuò

这句话大意是:山东人刻《金石录》,于李易安《梭序》:“绍兴二年玄岁壮月朔。

bù zhī zhuàng yuè zhī chū yú ěr yǎ ér gǎi wéi mǔ dān

现代白话:”不知壮月之出于《你雅》,而改为“牡丹”。

fán wàn lì yǐ lái suǒ kè zhī shū duō mǔ dān zhī lèi yě

这句话大意是:凡万历以来所刻之书多“牡丹”之类也。

sān cháo yào diǎn sòng shǐ jiǎn xù chén chuán shào shèng zhōng wèi qǐ jū láng zhōng shū shè rén tóng xiū guó shǐ

这句话大意是:○三朝要典《宋史·蹇序辰传》:“绍圣中,为起居郎中书舍人,同修国史。

shū yán cháo tíng qián rì zhèng sī mǎ guāng děng hǎo è míng qí zuì fá yǐ gào zhōng wài

这句话大意是:疏言:‘朝廷前日正司马光等好恶,明其罪罚,以告中外。

wéi biàn luàn diǎn xíng gǎi fèi fǎ dù shàn dú zōng miào pí nì liǎng gōng guān shì kǎo yán shí zhuàng zhāng zhe rán zōng jì shēn mì bāo cáng huò xīn xiāng qù bā nián zhī jiān gài yǐ bù kě jiū

这句话大意是:惟变乱典刑,改废法度,讪读宗庙,脾睨两宫,观事考言,实状彰著,然踪迹深秘,包藏祸心,相去八年之间,盖已不可究。

zhì qí zhāng shū àn dú sàn zài yǒu sī ruò bù huì ji ér cún zhī suì jiǔ bì zhì lún shī

这句话大意是:质其章疏案牍,散在有司,若不汇辑而存之,岁久必致沦失。

yuàn xī tǎo jiān chén suǒ yán suǒ xíng xuǎn guān biān lèi rén wéi yī zhì zhì zhī èr fǔ yǐ shì tiān xià hòu shì dà jiè

这句话大意是:愿悉讨奸臣所言所行,选官编类,人为一帙,置之二府,以示天下后世大戒。

suì mìng xù chén jí xú duó biān lèi yóu shì zhāo shēn zhī huò wú yī de miǎn zhě

这句话大意是:’遂命序辰及徐铎编类,由是招绅之祸无一得免者。

tiān qǐ zhōng cuàn ji sān cháo yào diǎn zhèng yòng xù chén zhī fǎ

这句话大意是:”天启中,篡辑《三朝要典》,正用序辰之法。

mén hù zhī rén qí lì yán zhī zhǐ gè yǒu suǒ jiè zhāng zòu zhī wén hù yǒu shì fēi

这句话大意是:门户之人,其立言之指各有所借,章奏之文互有是非。

zuò shǐ zhě liǎng shōu ér bìng cún zhī zé hòu zhī jūn zǐ rú zhí jìng yǐ zhào wù wú suǒ táo qí xíng yǐ

现代白话:作史者两收而并存之,则后之有德行的人如执镜以照物,无所逃其形了。

piān xīn zhī bèi miù jiā bǐ xuē yú cǐ zhī dǎng zé cún qí shì zhě qù qí fēi zhě

这句话大意是:偏心之辈谬加笔削,于此之党则存其是者,去其非者;。

yú bǐ zhī dǎng zé cún qí fēi zhě qù qí shì zhě yú shì yán zhě zhī qíng yǐn ér dān cí dé yǐ shèng zhī

这句话大意是:于彼之党则存其非者,去其是者,于是言者之情隐,而单辞得以胜之。

qiě rú yào diǎn yī shū qí yán wèi bì jǐn fēi ér qí yì bié yǒu suǒ wéi jì cǐ zhī wéi shū zhě yóu shì yě

这句话大意是:且如《要典》一书,其言未必尽非,而其意别有所为,继此之为书者犹是也。

cǐ guó lùn zhī suǒ yǐ wèi píng bǎi shì zhī xià nán hu qí xìn shǐ yě

这句话大意是:此国论之所以未平,百世之下难乎其信史也。

chóng zhèng dì pī jiǎng guān li míng ruì zhī shū yuē zuǎn xiū shí lù zhī fǎ wéi zài jù shì zhí shū zé shì fēi hù xiàn

这句话大意是:崇帧帝批讲官李明睿之疏曰:“纂修《实录》之法,惟在据事直书,则是非互见。

dà zāi wáng yán

现代白话:”大啊王言!

qí wàn shì zuò shǐ zhī zhǔn shéng hu

这句话大意是:其万世作史之准绳吗?

mì shū táng wǔ zōng huì chāng yuán nián shí èr yuè zhōng shū mén xià zòu zǎi chén jí gōng qīng lùn shì xíng yǔ bù xíng xū yǒu míng jù huò zòu qǐng yǔn qiè bì jiàn bāo chēng

这句话大意是:○密疏唐武宗会昌元年十二月,中书门下奏:“宰臣及公卿论事,行与不行须有明据,或奏请允惬,必见褒称;。

huò suǒ lùn guāi pì yīn yǒu chéng zé

这句话大意是:或所论乖僻,因有惩责。

zài fān zhèn shàng biǎo bì yǒu pī dá

这句话大意是:在藩镇上表,必有批答;。

jū yào guān qǐ shì zì yǒu jì zhù

这句话大意是:居要官启事,自有记注。

bìng xū zhāo rán zài rén ěr mù

这句话大意是:并须昭然,在人耳目。

huò qǔ shě cún yú táng àn huò yǔ duó xíng yú zhào chì

这句话大意是:或取舍存于堂案,或与夺形于诏敕。

qián dài shǐ shū suǒ zài zòu yì wǎng bù yóu cǐ

这句话大意是:前代史书所载奏议,罔不由此。

jìn jiàn shí lù duō zài mì shū yán bù zhāng yú cháo tīng shì bù xiǎn yú dāng duì de zì qí jiā wèi zú wèi xìn

这句话大意是:近见《实录》,多载密疏,言不彰于朝听,事不显于当对,得自其家,未足为信。

jīn hòu shí lù suǒ zài zhāng zòu bìng xū cháo tíng gòng zhī zhě fāng de jì shù mì shū bìng qǐng bù zài

这句话大意是:今后《实录》所载章奏,并须朝廷共知者,方得纪述,密疏并请不载。

rú cǐ zé lǐ bì kě fǎ rén jiē xiàng gōng ài zēng zhī zhì bù xíng bāo biǎn zhī yán bì xìn

这句话大意是:如此则理必可法,人皆向公,爱憎之志不行,褒贬之言必信。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

cǐ suī chū yú lǐ dé yù zhī sī xīn rán qí yán bù wéi wú lǐ

这句话大意是:此虽出于李德裕之私心,然其言不为无理。

zì wàn lì mò nián zhāng shū yī qiè liú zhōng chāo chuán dàn píng gé jiē

这句话大意是:自万历末年,章疏一切留中,抄传但凭阁揭。

tiān qǐ yǐ lái chán tè hóng duō zé yán mí shén

这句话大意是:天启以来,谗慝弘多,啧言弥甚。

yǔ cháng qīn jiàn dà chén zhī zǐ zhuī gǎi qí fù zhī shū cǎo ér kè zhī yǐ qī qí rén zhě yù shǐ gài guān zhī hòu zhòng wèi fèn bǐ zhī wén zhuī yí yì yú hòu rén chǐ xiān jiàn yú qián shì qí wèi wū wǎng shén yú táng shí

这句话大意是:予尝亲见大臣之子追改其父之疏草而刻之以欺其人者,欲使盖棺之后,重为奋笔之文,追遗议于后人,侈先见于前事,其为诬罔甚于唐时。

gù zhì zhī yú shū bǐ zuò shǐ zhī jūn zǐ xiáng chá ér yán chì zhī yě

现代白话:故志之于书,俾作史之有德行的人详察而严斥之也。

tiē huáng zhāng zòu zhī rǒng làn zhì wàn lì tiān qǐ zhī jiān ér jí zhì

这句话大意是:○贴黄章奏之冗滥,至万历、天启之间而极至。

yī shū ér jiàn shù shí rén lèi èr sān qiān yán bù zhǐ jiē zhī wàn zhī cí

这句话大意是:一疏而荐数十人,累二三千言不止,皆枝蔓之辞。

chóng zhēn dì yīng nián yù yǔ lì jīng tú zhì xǐng lǎn zhī qín pī dá zhī sù jìn cháo wèi yǒu

这句话大意是:崇祯帝英年御宇,厉精图治,省览之勤,批答之速,近朝未有。

nǎi shù yuè zhī hòu pō yì yàn zhī mìng nèi gé lì tiē huáng zhī shì

这句话大意是:乃数月之后,颇亦厌之,命内阁力贴黄之式。

jí lìng běn guān zì cuō shū zhōng dà yào bù guò bǎi zì nián fù dú wěi yǐ biàn xǐng lǎn

这句话大意是:即令本官自撮疏中大要,不过百字,粘附犊尾,以便省览。

cǐ tiē huáng zhī suǒ yóu qǐ yě

这句话大意是:此贴黄之所由起也。

sòng yè mèng de shí lín yàn yǔ yuē táng zhì jiàng chì yǒu suǒ gēng gǎi yǐ zhǐ tiē zhī wèi zhī tiē huáng gài chì shū yòng huáng zhǐ zé tiē zhě yì huáng zhǐ yě

这句话大意是:宋叶梦得《石林燕语》曰:“唐制,降敕有所更改,以纸贴之,谓之贴黄,盖敕书用黄纸,则贴者亦黄纸也。

jīn zòu zhuàng zhá zǐ jiē bái zhǐ yǒu yì suǒ wèi jǐn jiē qí yào chǔ yǐ huáng zhǐ bié shū yú hòu nǎi wèi zhī tiē huáng gài shī zhī yǐ

现代白话:今奏状札子皆白纸,有意所未尽,揭其要处,以黄纸别书于后,乃谓之贴黄,盖失之了。

qí biǎo zhāng lüè jǔ shì mù yǔ rì yuè dào lǐ jiàn yú qián jí fēng pí zhě yòu wèi zhī yǐn huáng

这句话大意是:其表章略举事目与日月道里见于前及封皮者,又谓之引黄。

jì zhù gǔ zhī rén jūn zuǒ shǐ jì shì yòu shǐ jì yán suǒ yǐ fáng guò shī ér shì hòu wáng

这句话大意是:○记注古之人君,左史记事,右史记言,所以防过失而示后王。

jì zhù zhī zhí qí lái shàng yǐ

现代白话:记注之职其来尚了。

táng tài zōng tōng xiǎo gǔ diǎn yóu zhòng qí shì

这句话大意是:唐太宗通晓古典,尤重其事。

sū miǎn yán zhēn guàn zhōng měi rì cháo tuì hòu dà zōng yǔ zǎi chén cān yì zhèng shì jí lìng qǐ jū láng yī rén zhí jiǎn jì lù

这句话大意是:苏冕言:“贞观中,每日朝退后,大宗与宰臣参议政事,即令起居郎一人执简记录。

yóu shì zhēn guàn zhù jì zhèng shì chēng wéi bì bèi jí gāo zōng cháo huì duān gǒng wú yán yǒu sī wéi zòu cí jiàn èr shì

这句话大意是:”由是贞观注记,政事称为毕备,及高宗朝,会端拱无言,有司惟奏辞见二事。

qí hòu xǔ jìng zōng li yì fu yòng quán duō wàng lùn zòu kǒng shǐ guān zhí shū qí duǎn suì zòu lìng suí zhàng biàn chū bù dé bèi wén jī wù yīn wèi gù shì

这句话大意是:其后许敬宗、李义甫用权,多妄论奏,恐史官直书其短,遂奏令随仗便出,不得备闻机务,因为故事。

jiù táng shū yáo chóu chuán cháng shòu èr nián qiān wén chāng zuǒ chéng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì

这句话大意是:《旧唐书·姚踌传》:“长寿二年,迁文昌左丞同凤阁鸾台平章事。

zì yǒng huī yǐ hòu

这句话大意是:自永徽以后,。

zuǒ yòu shǐ wéi de duì zhàng chéng zhǐ

这句话大意是:左右史惟得对仗承旨,。

zhàng xià hòu

这句话大意是:仗下后,。

móu yì jiē bù yù wén

这句话大意是:谋议皆不预闻,。

yǐ wéi dì wáng mó xùn bù kě suì wú jì shù

这句话大意是:以为帝王谟训不可遂无纪述,。

ruò bù xuān zì zǎi xiàng

这句话大意是:若不宣自宰相,。

shǐ guān wú cóng de shū

这句话大意是:史官无从得书,。

nǎi biǎo qǐng zhàng xià suǒ yán jūn guó zhèng yào

这句话大意是:乃表请仗下所言军国政要,。

zǎi xiàng yī rén zhuān zhī zhuàn lù

这句话大意是:宰相一人专知撰录,。

hào wèi shí zhèng jì

这句话大意是:号为‘时政记,。

měi yuè fēng sòng shǐ guǎn

这句话大意是:每月封送史馆。

zǎi xiàng zhī zhuàn shí zhèng jì zì shǐ yě

这句话大意是:宰相之撰时政记,自始也。

sì shū wǔ jīng dà quán zì zhū yú zuò dà xué zhōng yōng zhāng jù huò wèn lún yǔ mèng zǐ jí zhù zhī hòu

这句话大意是:○四书五经大全自朱于作《大学中庸章句或问》、《论语孟子集注》之后,。

huáng shì yǒu lún yǔ tōng shì

这句话大意是:黄氏有《论语通释》,。

ér cǎi yǔ lù fù yú zhū zǐ zhāng jù zhī xià zé shǐ zì zhēn shì

这句话大意是:而采语录附于朱子章句之下则始自真氏,。

míng rì jí yì

这句话大意是:名日《集义》,。

zhǐ dà xué yī shū

这句话大意是:止《大学》一书,。

zhù shì nǎi fǎng ér zú zhī

这句话大意是:祝氏乃仿而足之,。

wèi sì shū fù lù rù xiàng yǒu cài shì sì shū jí shū

这句话大意是:为《四书附录入像有蔡氏《四书集疏》,。

zhào shì sì shū cuàn shū

这句话大意是:赵氏《四书篡疏》,。

wú shì sì shū jí chéng

这句话大意是:吴氏《四书集成》。

xī zhī lùn zhě bìng qí fàn yì yú shì chén shì zuò sì shū fā míng hú shì zuò sì shū tōng rù ér dìng zì zhī mén rén ní shì hé èr shū wèi yī pō yǒu shān zhèng míng yuē sì shū ji shì

这句话大意是:昔之论者病其泛溢,于是陈氏作《四书发明》,胡氏作《四书通入而定字之门人倪氏合二书为一,颇有删正,名曰《四书辑释》。

zì yǒng lè zhōng mìng rú chén cuàn xiū sì shū dà quán bān zhī xué guān ér zhū shū jiē fèi

这句话大意是:自永乐中命儒臣篡修《四书大全》,颁之学官,而诸书皆废。

ní shì ji shì jīn jiàn yú liú yòng zhāng suǒ kè sì shū tōng yì zhōng

这句话大意是:倪氏《辑释》今见于刘用章所刻《四书通义》中。

yǒng lè zhōng suǒ zuǎn sì shū dà quán tè xiǎo yǒu zēng shān qí xiáng qí jiǎn huò duō bù rú ní shì dà xué zhōng yōng huò wèn zé quán bù yì ér jiān yǒu wài wù

这句话大意是:永乐中所纂《四书大全》特小有增删,其详其简或多不如倪氏,《大学中庸或问》则全不异,而间有外误。

zhì chūn qiū dà quán zé quán xí yuán rén wāng kè kuān hú chuán zuǎn shū dàn gǎi qí zhōng yú àn èr zì wèi wāng shì yuē jí tiān lú líng lǐ shì děng yī èr tiáo ér yǐ

这句话大意是:至《春秋大全》则全袭元人汪克宽《胡传纂疏》,但改其中“愚按”二字为“汪氏曰”,及添庐陵李氏等一二条而已。

shī jīng dà quán zé quán xí yuán rén liú jǐn shī chuán tōng shì ér gǎi qí zhōng yú àn èr zì wèi ān chéng liú shì yuē

这句话大意是:《诗经大全》则全袭元人刘谨《诗传通释》,而改其中“愚按”二字为“安成刘氏曰”。

qí sān jīng hòu rén jiē bú jiàn jiù shū yì wèi bì bù yīn qián rén yě

这句话大意是:其三经后人皆不见旧书,亦未必不因前人也。

dāng rì rú chén fèng zhǐ xiū sì shū wǔ jīng dà quán bān cān qián gěi bǐ zhá shū chéng zhī rì cì jīn qiān zhì suǒ fèi yú guó jiā zhě bù zhī fán jǐ

这句话大意是:当日儒臣奉旨修《四书五经大全》,颁餐钱,给笔札,书成之日,赐金迁秩,所费于国家者不知凡几。

jiāng wèi cǐ shū jì chéng kě yǐ zhāng yī dài jiào xué zhī gōng qǐ bǎi shì rú lín zhī xù ér jǐn qǔ yǐ chéng zhī shū chāo téng yī guò shàng qī cháo tíng xià kuáng shì zǐ táng sòng zhī shí yǒu shì shì hu

现代白话:将谓此书既成,能够章一代教学之功,启百世儒林之绪,而仅取已成之书抄誊一过,上欺朝廷,下诳士子,唐宋之时有是事吗?

qǐ fēi gǔ gěng zhī chén yǐ kōng yú jiàn wén zhī dài

这句话大意是:岂非骨鲠之臣已空于建文之代?

ér zhì yì chū xíng yī shí rén shì jǐn qì sòng yuán yǐ lái suǒ chuán zhī shí xué shàng xià xiāng méng yǐ tāo lù lì ér mò zhī wèn yě wū hū

这句话大意是:而制义初行,一时人士尽弃宋元以来所传之实学,上下相蒙,以饕禄利,而莫之问也,呜呼!

jīng xué zhī fèi shí zì cǐ shǐ wǎng zhī jūn zǐ yù sǎo ér gèng zhī yì nán hu qí wéi lì yǐ

现代白话:经学之废,实自此始,往之有德行的人欲扫而更之,亦难乎其为力了。

shū chuán huì xuǎn hóng wǔ èr shí qī nián sì yuè bǐng xū zhào zhēng rú chén dìng zhèng sòng rú cài shì shū chuán

这句话大意是:○书传会选洪武二十七年四月丙戌,诏征儒臣定正宋儒蔡氏《书传》。

shàng yǐ cài shì shū chuán rì yuè wǔ xīng yùn xíng yǔ zhū zǐ shī chuán bù tóng jí qí tā zhù shuō yǔ fān yáng zōu jì you suǒ lùn wèn yì yǒu wèi ān zhě suì zhào zhēng tiān xià rú chén dìng zhèng zhī mìng hàn lín yuàn xué shì liú sān wú děng zǒng qí shì

现代白话:上以蔡氏《书传》日月五星运行与朱子《诗传》不同,及其他注说与番阳邹季友所论问亦有未安者,遂诏征天下儒臣定正之,命翰林院学士刘三我等总其事。

fán cài shì chuán de zhě cún zhī shī zhě zhèng zhī yòu cǎi zhū jiā zhī shuō zú qí wèi bèi

这句话大意是:凡蔡氏传得者存之,失者正之,又采诸家之说足其未备。

jiǔ yuè guǐ chǒu shū chéng cì míng shū chuán huì xuǎn mìng lǐ bù bān xíng tiān xià

这句话大意是:九月癸丑,书成,赐名《书传会选》,命礼部颁行天下。

jīn àn cǐ shū ruò yáo diǎn wèi dà zuǒ xuán

这句话大意是:今按此书若《尧典》谓“大左旋,。

rì yuè wǔ xīng wéi tiān ér yòu zhuǎn

这句话大意是:日月五星违天而右转”,。

gāo zōng róng rì wèi zǔ gēng yì yú gāo zōng zhī miào

这句话大意是:《高宗肜日》谓“祖庚绎于高宗之庙”,。

xī bó kān lí wèi shì wǔ wáng

这句话大意是:《西伯勘黎》谓是武王,。

luò hào wéi zhōu gōng dàn bǎo wén wǔ shòu mìng wéi qī nián

这句话大意是:《洛浩》“惟周公诞保文武受命惟七年”,。

wèi zhōu gōng fǔ chéng wáng zhī qī nián

这句话大意是:谓周公辅成王之七年,。

jiē bù yì zhī lùn

这句话大意是:皆不易之论。

měi chuán zhī xià xì yǐ jīng wén jí chuán yīn shì gàn zì yīn zì tǐ zì yì biàn zhī shén xiáng

这句话大意是:每传之下系以经文及传,《音释》干字音、字体、字义辩之甚详。

qí chuán zhōng yòng gǔ rén xìng zì gǔ shū míng mù bì jù chū chù jiān yì kǎo zhèng diǎn gù

这句话大意是:其传中用古人姓字、古书名目必具出处,兼亦考证典故。

gài sòng yuán yǐ lái zhū rú zhī guī mó yóu zài ér qí wèi cǐ shū zhě jiē zì yòu wèi wù běn zhī xué fēi yóu bā gǔ fā shēn zhī rén gù suǒ zhe zhī shū suī bù jí xiān rú ér shàng yǒu gōng yú hòu xué

这句话大意是:盖宋元以来,诸儒之规模犹在,而其为此书者皆自幼为务本之学,非由八股发身之人,故所著之书虽不及先儒,而尚有功于后学。

zhì yǒng lè zhōng xiū shàng shū dà quán bù wéi shān qù yì shuō bìng yīn shì yì bù cún yǐ

现代白话:至永乐中修《尚书大全》,不惟删去异说,并《音释》亦不存了。

yú cháng wèi zì sòng zhī mò zào yǐ zhì yǒu míng zhī chū nián jīng shù rén cái yú sī wèi shèng

这句话大意是:愚尝谓自宋之末造以至有明之初年,经术人材于斯为盛。

zì bā gǔ xíng ér gǔ xué qì dà quán chū ér jīng shuō wáng shí zú zhū ér chén jié biàn hóng wǔ yǒng lè zhī jiān yì shì dào shēng jiàng zhī yī huì yǐ

现代白话:自八股行而古学弃,《大全》出而经说亡,十族诛而臣节变,洪武、永乐之间,亦世道升降之一会了。

nèi diǎn gǔ zhī shèng rén suǒ yǐ jiào rén zhī shuō

这句话大意是:○内典古之圣人所以教人之说,。

qí xíng zài xiào dì zhōng xìn

这句话大意是:其行在孝弟、忠信,。

qí zhí zài sǎ sǎo yìng duì jìn tuì

这句话大意是:其职在洒扫、应对、进退,。

qí wén zài shī shū lǐ yì chūn qiū

这句话大意是:其文在《诗》、《书》、《礼》、《易》、《春秋》,。

qí yòng zhī shēn zài chū chù qù jiù jiāo jì

这句话大意是:其用之身在出处、去就、交际,。

qí shī zhī tiān xià zài zhèng lìng jiào huà xíng fá

这句话大意是:其施之天下在政令、教化、刑罚。

suī qí hé shùn jī zhōng ér yīng huá fā xī wài yì yǒu tǐ yòng zhī fēn rán bìng wú yòng xīn yú nèi zhī shuō

这句话大意是:虽其和顺积中,而英华发夕外,亦有体用之分,然并无用心于内之说。

zì lǎo zhuāng zhī xué xíng yú zhàn guó zhī shí ér wài yì zhě gào zi yě wài tiān xià wài wù wài shēng zhě zhuāng zi yě

这句话大意是:自老庄之学行于战国之时,而外义者告子也,外天下、外物、外生者庄子也。

yú shì gāo míng zhī shì yàn bó shī shū yǐ wéi cǐ xiān wáng suǒ cóng zhì tiān xià zhī zāo pò

这句话大意是:于是高明之士厌薄诗书,以为此先王所从治天下之糟粕。

ér fó shì wǎn rén zhōng guó qí suǒ yán qīng jìng cí bēi zhī shuō shì yǒu yǐ dòng hu shì rén zhī mù xiàng zhě

这句话大意是:而佛氏晚人中国,其所言清净慈悲之说,适有以动乎世人之慕向者。

liù cháo zhū jūn zi cóng ér yǎn zhī yóu qīng jìng zì zài zhī shuō ér jí zhī yǐ zhì yú bù shēng bù sǐ rén yú niè zé yáng shì zhī wèi wǒ yě

现代白话:六朝诸有德行的人从而衍之,由清净自在之说而极之,以至于不生不死人于涅,则杨氏之为我也。

yóu cí bēi lì wù zhī shuō ér jí zhī yǐ zhì yú pǔ dù zhòng shēng chāo bá kǔ hǎi zé mò shì zhī jiān ài yě

这句话大意是:由慈悲利物之说而极之,以至于普度众生,超拔苦海,则墨氏之兼爱也。

tiān xià zhī yán bù guī yáng zé guī mò ér fó shì nǎi jiān zhī yǐ

现代白话:天下之言不归杨,则归墨,而佛氏乃兼之了。

qí chuán jìn shèng hòu zhī xué zhě suì wèi qí shū wèi nèi diǎn

这句话大意是:其传浸盛,后之学者遂谓其书为内典。

tuī qí lì yán zhī zhǐ bù jiāng nèi shì ér wài wú rú hu

现代白话:推其立言之旨,不将内释而外我儒吗?

fu nèi shì ér wài wú rú cǐ zì zī liú zhī yǔ qǐ de shì rén yì yún ěr hu huáng shì rì chāo yún lún yǔ zēng zǐ sān xǐng zhāng jí zhù zài yǐn shì yuē céng yú shǒu yuē gù dòng bì qiú zhū shēn yǔ yì yǐ zú yǐ

现代白话:夫内释而外我儒,此自缁流之语,岂得士人亦云你乎,《黄氏日钞》云:“《论语·曾子三省章》集注载尹氏曰:‘曾于守约,故动必求诸身,语意已足了。

yòu zài xiè shì yuē zhū zǐ zhī xué jiē chū yú shèng rén qí hòu yù yuǎn ér yù shī qí zhēn dú zēng zǐ zhī xué zhuān yòng xīn yú nèi gù chuán zhī wú bì

这句话大意是:’又载谢氏曰:‘诸子之学皆出于圣人,其后愈远而愈失其真,独曾子之学专用心于内,故传之无弊。

fu xīn suǒ yǐ jù zhòng lǐ ér yīng wàn shì zhèng qí xīn zhě zhèng yù shī zhī zhì guó píng tiān xià

这句话大意是:夫心所以具众理而应万事,正其心者,正欲施之治国平天下。

kǒng mén wèi yǒu zhuān yòng xīn yú nèi zhī shuō yě yòng xīn yú nèi jìn shì dǎn xué zhī shuō ěr

这句话大意是:’孔门未有专用心于内之说也,用心于内,近世掸学之说耳。

xiàng shān lù shì yīn wèi zēng zǐ zhī xué shì lǐ miàn chū lái qí xué bù chuán

这句话大意是:象山陆氏因谓曾子之学是里面出来,其学不传;。

zhū zǐ shì wài miàn rén qù

这句话大意是:诸子是外面人去。

jīn chuán yú shì zhě jiē wài rén zhī xué fēi kǒng zǐ zhī zhēn

这句话大意是:今传于世者,皆外人之学,非孔子之真。

suì yú lún yǔ zhī wài zì wèi dé bù chuán zhī xué

这句话大意是:遂于《论语》之外,自谓得不传之学。

fán jiē yuán yú xiè shì zhī shuō yě

这句话大意是:凡皆源于谢氏之说也。

hòu yǒu zhū zǐ dāng yú jí zhù zhōng qù cǐ yī tiáo

这句话大意是:后有朱子,当于集注中去此一条。

zhě shǎo sūn bǔ huá jī chuán yǐ zhuàn jì zá shuō wèi wài jiā shì yǐ liù jīng wèi nèi yě

这句话大意是:褚少孙补《滑稽传》,以传记、杂说为外家,是以《六经》为内也。

dōng hàn rú zhě zé yǐ qī wěi wèi nèi xué liù jīng wèi wài xué

这句话大意是:东汉儒者则以七纬为内学,《六经》为外学。

jǔ tú chèn zhī wén yī guī zhī xìng yǔ tiān dào bù kě de wén

这句话大意是:举图谶之文,一归之性与天道,不可得闻。

ér jīn bǎi shì zhī xià xiǎo rán jiē wù qí fēi

这句话大意是:而今百世之下,晓然皆悟其非。

jīn zhī suǒ wèi nèi xué zé yòu bù zài tú chèn zhī shū ér yí zhī shì shì yǐ

现代白话:今之所谓内学,则又不在图谶之书,而移之释氏了。

xīn xué huáng shì rì chāo jiě shàng shū rén xīn wéi wēi dào xīn wéi wēi wéi jīng wéi yī yǔn zhí jué zhōng yī zhāng yuē cǐ zhāng běn yáo mìng shùn zhī cí shùn shēn zhī yǐ mìng yǔ ér jiā xiáng yān ěr

现代白话:○心学《黄氏日钞》解《尚书》“人心惟危,道心惟微、惟精,惟一,允执厥中”一章曰:“此章本尧命舜之辞,舜申之以命,禹而加详呢耳。

yáo zhī mìng shùn yuē yǔn zhí jué zhōng

这句话大意是:尧之命舜曰:‘允执厥中。

jīn shùn jiā wēi wēi jīng yī zhī yǔ yú yǔn zhí jué zhōng zhī shàng suǒ yǐ shǐ zhī shěn zé ér néng zhí zhōng zhě yě

这句话大意是:’今舜加‘危微精一’之语于‘允执厥中’之上,所以使之审择而能执中者也。

cǐ xun zhī zhī cí yě jiē zhǔ yú yáo zhī zhí zhōng yī yǔ ér fā yě

这句话大意是:此训之之辞也,皆主于尧之执中一语而发也。

yáo zhī mìng shùn yuē sì hǎi kùn qióng tiān lù yǒng zhōng

这句话大意是:尧之命舜曰:‘四海困穷,天禄永终。

jīn shùn jiā wú jī zhī yán wù tīng

这句话大意是:’今舜加‘无稽之言勿听,。

yǐ zhì jìng xiū qí kě yuàn yú tiān lù yǒng zhōng zhī shàng

这句话大意是:以至敬修其可愿’于‘天禄永终’之上,。

yòu suǒ yǐ jǐng qiē zhī

这句话大意是:又‘所以警切之,。

shǐ wù zhì yú kùn qióng ér yǒng zhōng zhě yě

这句话大意是:使勿至于困穷而永终者也’,。

cǐ jiè zhī zhī cí yě

这句话大意是:此戒之之辞也,。

jiē zhǔ yú yáo zhī yǒng zhōng èr yǔ ér fā yě

这句话大意是:皆主于尧之‘永终’二语而发也,。

zhí zhōng zhī xun

这句话大意是:执中之训,。

zhèng shuō yě

这句话大意是:正说也;。

yǒng zhōng zhī jiè fǎn shuō yě

这句话大意是:永终之戒,反说也。

gài shùn yǐ xī suǒ de yú yáo zhī xùn jiè bìng qí píng rì suǒ cháng yòng lì ér zì dé zhī zhě jǐn yǐ mìng yǔ shǐ zhī suǒ yǐ zhí zhōng ér bù zhì yú yǒng zhōng ěr qǐ wéi yán xīn shè zāi

现代白话:盖舜以昔所得于尧之训戒并其平日所尝用力而自得之者,尽以命禹,使知所以执中而不至于永终耳,岂为言心设啊。

jìn shì xǐ yán xīn xué shě quán zhāng běn zhǐ ér dú lùn rén xīn dào xīn shèn zhě dān zhí dào xīn èr zì ér zhí wèi jí xīn shì dào gài xiàn yú chán xué ér bù zì zhī qí qù yáo shùn yǔ shòu shòu tiān xià zhī běn zhǐ yuǎn yǐ

现代白话:近世喜言心学,舍全章本旨而独论人心道心,甚者单摭道心二字,而直谓即心是道,盖陷于禅学习并且不自知,其去尧、舜、禹授受天下之本旨远了。

kuí jiǔ fēng zhī zuò shū chuán shù zhū zǐ zhī yán yuē gǔ zhī shèng rén jiāng yǐ tiān xià yú rén wèi cháng bù yǐ zhì zhī zhī fǎ ér bìng chuán zhī

这句话大意是:葵九峰之作《书传》,述朱子之言曰:‘古之圣人将以天下与人,未尝不以治之之法而并传之。

kě wèi shēn de cǐ zhāng zhī běn zhǐ jiǔ fēng suī yì yǐ shì míng dì wáng zhī xīn ér xīn zhě zhì guó píng tiān xià zhī běn qí shuō gù lǐ zhī zhèng yě

这句话大意是:’可谓深得此章之本旨,九峰虽亦以是明帝王之心,而心者,治国平天下之本,其说固理之正也。

qí hòu jìn cǐ shū chuán yú cháo zhě nǎi yīn yǐ sān shèng chuán xīn wèi shuō

这句话大意是:其后进此书传于朝者,乃因以三圣传心为说。

shì zhī xué zhě suì zhǐ cǐ shū shí liù zì wèi chuán xīn zhī yào ér chán xué zhě jiè yǐ wèi jù yī yǐ

现代白话:世之学者遂指此书十六字为传心之要,而禅学者借以为据依了。

yú àn xīn bù dài chuán yě liú xíng tiān dì jiān guàn chè gǔ jīn ér wú bù tóng zhě lǐ yě

这句话大意是:”愚按,心不待传也,流行天地间,贯彻古今而无不同者,理也。

lǐ jù yú wú xīn ér yàn yú shì wù

现代白话:理具于我心,而验于事物。

xīn zhě suǒ yǐ tǒng zōng cǐ lǐ ér bié bái qí shì fēi

这句话大意是:心者,所以统宗此理而别白其是非。

rén zhī xián fǒu shì zhī dé shī tiān xià zhī zhì luàn jiē yú cǐ hu pàn

这句话大意是:人之贤否,事之得失,天下之治乱,皆于此乎判。

cǐ shèng rén suǒ yǐ zhì chá yú wēi wēi jīng yī zhī jiān ér xiāng chuán yǐ zhí zhōng zhī dào shǐ wú yī shì zhī bù hé yú lǐ ér wú yǒu guò bù jí zhī piān zhě yě

这句话大意是:此圣人所以致察于危微精一之间,而相传以执中之道,使无一事之不合于理,而无有过不及之偏者也。

chán xué yǐ lǐ wèi zhàng ér dú zhǐ qí xīn yuē bù lì wén zì dān chuán xīn yìn

这句话大意是:禅学以理为障,而独指其心曰“不立文字,单传心印”。

shèng xián zhī xué zì yī xīn ér dá zhī tiān xià guó jiā zhī yòng wú fēi zhì lǐ zhī liú xíng míng bái dòng dá rén rén suǒ tóng lì qiān zǎi ér wú jiàn zhě

这句话大意是:圣贤之学,自一心而达之天下国家之用,无非至理之流行,明白洞达,人人所同,历千载而无间者。

hé chuán zhī yún sú shuō jìn yín suī xián zhě huò bù néng bù xí yòng qí yǔ gù jiàn shū qí suǒ jiàn rú cǐ

这句话大意是:何传之云:“俗说浸淫,虽贤者或不能不袭用其语,故僭书其所见如此。

zhōng yōng zhāng jù yǐn chéng zǐ zhī yán yuē cǐ piān nǎi kǒng mén chuán shòu xīn fǎ

这句话大意是:《中庸章句》引程子之言曰:“此篇乃孔门传授心法。

yì shì jiè yòng shì shì zhī yán bù wú kě zhuó

这句话大意是:”亦是借用释氏之言,不无可酌。

lún yǔ yī shū yán xīn zhě sān yuē qī shí ér cóng xīn suǒ yù bù yú jǔ

这句话大意是:《论语》一书言心者三,曰“七十而从心所欲,不逾矩”;。

yuē huí yě qí xīn sān yuè bù wéi rén

这句话大意是:曰“回也,其心三月不违仁”;。

yuē bǎo shí zhōng rì wú suǒ yòng xīn

这句话大意是:曰“饱食终日,无所用心”。

nǎi cāo zé cún shě zé wáng zhī xun mén rén wèi zhī jì ér dú jiàn yú mèng zǐ

这句话大意是:乃“操则存,舍则亡”之训,门人未之记,而独见于《孟子》。

fu wèi xué shèng rén zhī cāo xīn ér zhòu yǔ fu cóng xīn cǐ jí suǒ wèi bǎo shí zhōng rì wú suǒ yòng xīn ér dàn zhòu zhī suǒ wéi yǒu gù wáng zhī zhě yǐ

现代白话:夫未学圣人之操心,而骤语夫从心,此即所谓饱食终日,无所用心,而旦昼之所为有牿亡之者了。

táng rén qīng dá rén shū yuē zì xīn xué xìng ér míng jiā zhe qí mào yān yǐ jū zhī zhě bù shǎo rán qí yán xué yě zé xīn ér yǐ yǐ

现代白话:唐仁卿答人书曰:“自新学兴而名家著,其冒呢以居之者不少,然其言学也则心而已了。

yuán wén gǔ yǒu xué dào bù wén xué xīn

这句话大意是:元闻古有学道,不闻学心;。

gǔ yǒu hào xué bù wén hǎo xīn

这句话大意是:古有好学,不闻好心。

xīn xué èr zì liù jīng kǒng mèng suǒ bù dào

这句话大意是:心学二字,《六经》、孔孟所不道。

jīn zhī yán xué zhě gài wèi xīn jí dào yě ér yuán bù jiě yě

这句话大意是:今之言学者,盖谓心即道也,而元不解也。

hé yě

这句话大意是:何也?

wēi wēi zhī zhǐ zài yě suī shàng shèng ér bù gǎn yán yě

这句话大意是:危微之旨在也,虽上圣而不敢言也。

jīn rén duō guài yuán yán xué ér yí xīn shú ruò zhí shì zé yǐ bù xué zhī yì le ér yuán yì kě yǐ wú cí yú zhí shì zǐ yuē yǒu néng yī rì yòng qí lì yú rén yǐ hū

现代白话:今人多怪元言学习并且遗心,孰若执事责以不学之易了,而元亦能够无辞于执事,孔子说:‘有能一日用其力于仁了吗?

yòu yuē yī rì kè jǐ fù lǐ

这句话大意是:’又曰:‘一日克己复礼。

yòu yǐ zhōng rì qián qián xíng shì yě

这句话大意是:’又已‘终日干干,行事也。

yuán wèi néng yě

这句话大意是:’元未能也。

kǒng mén zhū zǐ rì yuè zhì yān fū zǐ yóu wèi xǔ qí hào xué ér kuàng hu rì zhì wèi néng yě wèi zhī bù xué kě yě

现代白话:孔门诸子,日月至呢,孔子犹未许其好学,而况乎日至未能也,谓之不学可也。

dàn wèi zhī zhí shì suǒ wèi xué zhě guǒ rén yá

这句话大意是:但未知执事所谓学者果仁邪?

lǐ yá

这句话大意是:礼邪?

shì yá

这句话大意是:事邪?

yì xīn zhī wèi yá

这句话大意是:抑心之谓邪?

wài rén wài lǐ wài shì yǐ yán xīn suī zhí shì yì zhī qí bù kě

这句话大意是:外仁、外礼、外事以言心,虽执事亦知其不可;。

zhí shì zhī yì bì wèi rén yǔ lǐ yǔ shì jí xīn yě yòng lì yú rén yòng lì yú xīn yě

这句话大意是:”执事之意必谓仁与礼与事即心也,用力于仁,用力于心也。

fù lǐ fù xīn yě

这句话大意是:复礼,复心也;。

xíng shì xíng xīn yě

这句话大意是:行事,行心也。

zé yuán zhī bù jiě yóu zuó yě wèi zhī bù xué kě yě

这句话大意是:则元之不解犹昨也,谓之不学可也。

yòu yuē zī gé wéi shàn zhě xīn zī zī wèi lì zhě yì wèi bì fēi xīn

这句话大意是:”又曰:“孳革为善者心,孳孳为利者亦未必非心。

wēi zāi xīn hu

现代白话:危啊,心乎!

pàn jí xiōng bié rén qín suī dà shèng yóu bì fáng hu qí fáng ér gǎn yán xīn xué hu

这句话大意是:判吉凶,别人禽,虽大圣犹必防乎其防,而敢言心学吗?

xīn xué zhě yǐ xīn wéi xué yě

这句话大意是:心学者,以心为学也。

yǐ xīn wéi xué shì yǐ xīn wéi xìng yě

这句话大意是:以心为学,是以心为性也。

xīn néng jù xìng ér bù néng shǐ xīn jí xìng yě

这句话大意是:心能具性,而不能使心即性也。

shì gù qiú fàng xīn zé shì qiú xīn zé fēi

这句话大意是:是故求放心则是,求心则非;。

qiú xīn zé fēi qiú yú xīn zé shì

这句话大意是:求心则非,求于心则是。

wǒ suǒ bìng hu xīn xué zhě wèi qí qiú xīn yě

这句话大意是:我所病乎心学者,为其求心也。

xīn guǒ dài qiú bì fēi yǔ wǒ tóng lèi

这句话大意是:心果待求,必非与我同类;。

xīn guǒ kě xué zé yǐ lǐ zhì xīn yǐ rén cún xīn zhī yán wú nǎi wèi xīn zhàng yǔ

这句话大意是:心果可学,则‘以礼制心,以仁存心’之言,毋乃为心障与!

lún yǔ rén zhě ān rén

这句话大意是:《论语》:“仁者安仁。

jí zhù xiè shì yuē rén zhě xīn wú nèi wài yuǎn jìn jīng cū zhī jiān fēi yǒu suǒ cún ér zì bù wáng fēi yǒu suǒ lǐ ér zì bù luàn

这句话大意是:”集注:“谢氏曰:仁者心无内外、远近、精粗之间,非有所存而自不亡,非有所理而自不乱。

cǐ jiē zhuāng liè zhī yán fēi wú rú zhī xué

现代白话:”此皆庄、列之言,非我儒之学。

tài jiǎ yuē gù yán shì tiān zhī míng mìng

这句话大意是:太甲曰:“顾讠是天之明命。

zǐ yuē huí zhī wéi rén yě zé hu zhōng yōng dé yī shàn zé quán quán fú yīng ér fú shī zhī yǐ

现代白话:”孔子说:“回之为人也,择乎中庸,得一善则拳拳服膺而弗失之了。

gù yuē cāo zé cún shě zé wáng

这句话大意是:”故曰“操则存,舍则亡。

bù dài cún ér zì bù wáng zhě hé rén zāi

现代白话:”不待存而自不亡者何人啊?

jǔ yè lín wén luò fú zhōu fǔ zhì yuē yú hǎo wèn zhǎng lǎo qián bèi shí shì huò wèi yú yán lín shàng mò fāng yóu xiāng xù wèi dì zǐ yuán jí zì fù qí cái dāng guān hǎi nèi shì yún

这句话大意是:○举业林文烙《福州府志》曰:“余好问长老前辈时事,或为余言林尚默,方游乡序,为弟子员,即自负其才当冠海内士云。

rán kǎo qí shí shì zhū shēng zhě zé yáng wén zhēn jīn wén jìng èr gōng yě

这句话大意是:然考其时,试诸生者则杨文贞、金文靖二公也。

fu shàng mò dāng shí suǒ xí tè jǔ zǐ yè ěr ér yáng jīn èr xué shì jiē wén zhāng sù lǎo wèi wéi rú zōng shàng mò nǎi néng bì zhī èr gōng ruò hé fú jié hé zāi

现代白话:夫尚默当时所习特举子业耳,而杨、金二学士皆文章宿老,蔚为儒宗,尚默乃能必之二公若合符节,何啊?

dàng shì shí yě xué chū yú yī shàng yǐ shì qǔ zhī xià yǐ shì xí zhī pì zuò chē zhě bù chū mén ér zhī shì sì fāng zhī hé zhé yě gōng dé mò yì shuō zhě qǐ yǐ lì yòu hòu shēng shǐ cóng qí xué huǐ rú xiān dī chuán wāng dài bù chì qì máo yǐ

现代白话:当是时也,学出于一,上以是取之,下以是习之,譬作车者不出门,而知适四方之合辙也,工德末,异说者起,以利诱后生,使从其学,毁儒先,低传汪,殆不啻弃髦了。

yóu shì xué zhě chàng chàng rán mò zhī suǒ cóng yù cóng qí jiù shuō zé kǒng huò zhǔ xīn shuō cóng qí xīn shuō zé yòu bù rěn jù qì zhuàn zhù yě

这句话大意是:由是学者怅怅然莫知所从,欲从其旧说则恐或主新说,从其新说则又不忍遽弃传注也。

jǐ bù néng zì bì kuàng yú rén píng

这句话大意是:己不能自必,况于人平?

wū hū

这句话大意是:呜呼!

shì zhī huái jǐn wò yú fàn chí qū ér bù yù zhě kě shèng dào zāi

现代白话:士之怀瑾握瑜,范驰驱而不遇者,可胜道啊!

shì gù shè wú dìng gǔ zé yì bù néng qiǎo

这句话大意是:是故射无定鹄,则羿不能巧;。

xué wú dìng lùn zé yóu xià bù néng gōng

这句话大意是:学无定论,则游夏不能工。

yù dào dé yī fēng sú tóng qí bì zì dà rén bù chàng yóu yán shǐ

这句话大意是:欲道德一,风俗同,其必自大人不倡游言始。

yòu yuē jìn rì jiǎng xué zhī bèi mí jìn lǐ ér dà luàn zhēn

这句话大意是:”又曰:“近日讲学之辈,弥近理而大乱真。

shì fù qí mén zhě jiē qǔ róng míng yú shì yī chàng bǎi hé shǐ fá mù zhě hū yé hǔ rán xú ér kòu zhī bù guò huī jié jìng yú zhōng nán ér qí zhōng shí mò zhī néng shěng yě

这句话大意是:士附其门者皆取荣名,于是一唱百和,始伐木者呼邪许,然徐而叩之,不过徽捷径于终南,而其中实莫之能省也。

dōng xiāng ài nán yīng huáng míng jīn wén dài xù yuē wū hū

这句话大意是:”东乡艾南英《皇明今文待序》曰:“呜呼!

zhì jǔ yè zhōng shǐ wèi chán zhī shuō zhě shuí yǔ yuán qí shǐ

这句话大意是:制举业中始为禅之说者,谁与原其始?

gài yóu yī èr cōng míng cái biàn zhī tú yàn xiān rú jìng yì chéng míng qióng lǐ gé wù zhī shuō lè jiǎn biàn ér wèi shéng shù qí duān zhào yú sòng nán dù zhī jì ér cí hú yáng shì zhī shū wèi zuì zhe

这句话大意是:盖由一二聪明才辩之徒,厌先儒敬义诚明、穷理格物之说,乐简便而畏绳束,其端肇于宋南渡之季,而慈湖杨氏之书为最著。

guó chū gōng lìng yán mì fěi chéng zhū zhī yán fú zūn yě

这句话大意是:国初,功令严密,匪程、朱之言弗遵也。

gài zhì zhāi qǔ liáng zhī zhī shuō ér shì shāo yì xué yǐ rán yǔ guān qí shū bù guò shī yǒu jiǎng lùn lì jiào míng zōng ér yǐ wèi cháng yǐ rén zhì jǔ yè yě

现代白话:盖至摘取良知之说,而士稍异学了,然予观其书,不过师友讲论立教明宗而已,未尝以人制举业也。

qí tú lóng xī xù shān chǎn míng qí shī zhī shuō ér yòu guò yān yì wèi cháng yǐ rén zhì jǔ yè yě

现代白话:其徒龙溪、绪山阐明其师之说,而又过呢,亦未尝以人制举业也。

lóng xī zhī jǔ yè bù chuán yáng míng xù shān bān bān kě kǎo yǐ

现代白话:龙溪之举业不传,阳明、绪山班班可考了。

héng jiào qí wén chí xiáng jīn zhòng ruò wèi shǐ sì rán yù zì yì yú zhū shì zhī xué zhě

这句话大意是:衡较其文,持详矜重,若未始肆然欲自异于朱氏之学者。

rán zé jīn zhī wèi cǐ zhě shuí wèi zhī shǐ yǔ

这句话大意是:然则今之为此者,谁为之始与?

wú gū wèi yǐn qí xìng míng ér yòu xiáng yǐ zhù qí wén shǐ xué zhě zhī yǐ zōng mén zhī zāo pò wèi jǔ yè zhī piān zhě zì sī rén shǐ

现代白话:我姑为隐其姓名,而又详乙注其文,使学者知以宗门之糟粕,为举业之偏者自斯人始。

wū hū jiàng ér wèi chuán dēng yú bǐ jiào chū shuō qí qiǎn shēn xiāng qù yǐ yuǎn yǐ yòu kuàng fù huì yǐ yuán rú rén mò zhī bèi qí bǐ lòu kě shèng dào zāi

现代白话:呜呼,降而为传灯,于彼教初说,其浅深相去已远了,又况附会以援儒人墨之辈,其鄙陋可胜道啊。

jīn qí dà zhǐ bù guò yuē ěr zì tiān cōng mù zì tiān míng yóu gào zǐ yuē shēng zhī wèi xìng ér yǐ

现代白话:今其大旨不过曰‘耳自天聪,目自天明’,犹告孔子说生之谓性’而已。

jí qí yàn qióng lǐ gé wù zhī yū ér qù zhī yóu gào zǐ yuē bù dé yú yán wù qiú yú xīn ér yǐ

现代白话:及其厌穷理格物之迂而去之,犹告孔子说‘不得于言,勿求于心’而已。

rèn qí suǒ zhī ér míng xíng yān wèi yǒu bù liú yú xiǎo rén zhī wú jì dàn zhě cǐ zhōng yōng suǒ yǐ yán xìng bù yán xīn mèng zǐ suǒ yǐ yán xīn ér bì yuán zhī xìng dà xué suǒ yǐ yán xīn ér bì yuē zhèng qí xīn

现代白话:任其所之而冥行呢,未有不流于品行较差的人之无忌惮者,此《中庸》所以言性不言心,《孟子》所以言心而必原之性,《大学》所以言心而必曰正其心。

wú jiāng yǒu suǒ lùn zhù ér gū yán qí gài rú cǐ xué zhě kě yǐ fèi rán fǎn yǐ

现代白话:我将有所论著,而姑言其概如此,学者能够废然返了。

yòu yuē jiā jìng zhōng yáo jiāng zhī shū suī shèng xíng yú shì ér shì zǐ jǔ yè shàng jǐn shǒu chéng zhū wú gǎn yǐ chán cuàn shèng zhě

这句话大意是:又曰:“嘉靖中,姚、江之书虽盛行于世,而士子举业尚谨守程、朱,无敢以禅窜圣者。

zì xīng huà huá tíng liǎng zhí zhèng zūn wáng shì xué yú shì lóng qìng wù chén lún yǔ chéng yì shǒu kāi zōng mén cǐ yuán jìn yín wú suǒ dǐ zhǐ

这句话大意是:自兴化、华亭两执政尊王氏学,于是隆庆戊辰《论语程义》首开宗门,此援浸淫,无所底止。

kē shì wén zì dà bàn piāo qiè wáng shì mén rén zhī yán yīn dǐ chéng zhū

这句话大意是:科试文字大半剽窃王氏门人之言,阴诋程、朱。

fāng kè zhōng yǒu wěi zuò luō lún zhì zhī zài gé wù yī piān qí pò tí yuē liáng zhī zhě kuò yú xué zhě yě

这句话大意是:”坊刻中有伪作罗伦《致知在格物》一篇,其破题曰:“良知者,廓于学者也。

àn luó wén yì zhōng chéng huà èr nián jìn shì dāng shí shì wú yì xué shǐ guǒ yǒu cǐ wén zé liáng zhī zhī shuō shǐ yú yí zhèng bù shǐ yú bó ān yǐ

现代白话:”按罗文毅中成化二年进士,当时士无异学,使果有此文,则良知之说始于彝正,不始于伯安了。

kuàng qián rén zuò pò yì wú cǐ tǐ yǐ qí wèi xiān cháo míng chén ér jiè zhī ěr

这句话大意是:况前人作破亦无此体,以其为先朝名臣而借之耳。

pò tí yòng zhuāng zi wǔ jīng wú zhēn zì shǐ jiàn yú lǎo zhuāng zhī shū

这句话大意是:○破题用庄子《五经》无“真”字,始见于老庄之书。

lǎo zi yuē qí zhōng yǒu jīng qí jīng shén zhēn

这句话大意是:《老子》曰:“其中有精,其精甚真。

zhuāng zi yú fǔ piān kǒng zǐ qiǎo rán yuē gǎn wèn hé wèi zhēn

这句话大意是:”《庄子·渔父篇》:“孔子愀然曰:‘敢问何谓真?

kè yuē zhēn zhě jīng chéng zhī zhì yě

这句话大意是:’客曰:‘真者,精诚之至也。

dà zōng shī piān yuē ér yǐ fǎn qí zhēn ér wǒ yóu wéi rén yī

这句话大意是:’”《大宗师篇》曰:“而已反其真,而我犹为人猗。

liè zǐ yuē jīng shén lí xíng gè guī qí zhēn gù wèi zhī guǐ

这句话大意是:”《列子》曰:“精神离形,各归其真,故谓之鬼。

guǐ guī yě

这句话大意是:鬼,归也。

guī qí zhēn zhái

这句话大意是:归其真宅。

hàn shū yáng wáng sūn chuán yuē sǐ zhě zhōng shēng zhī huà ér wù zhī guī zhě yě

这句话大意是:”《汉书·杨王孙传》曰:“死者,终生之化,而物之归者也。

guī zhě de zhì huà zhě de biàn shì wù gè fǎn qí zhēn yě

这句话大意是:归者得至,化者得变,是物各反其真也。

shuō wén yuē zhēn xiān rén biàn xíng dēng tiān yě

这句话大意是:”《说文》曰:“真,仙人变形登天也。

xú shì xì chuán yuē zhēn zhě xian yě huà yě

这句话大意是:”徐氏系传曰:“真者,仙也,化也。

cóng bǐ bǐ jí huà yě

这句话大意是:从匕,匕即化也。

fǎn rén wèi wáng cóng mù cóng bǐ rù qí suǒ chéng yě

这句话大意是:反人为亡,从目从匕,入其所乘也。

yǐ shēng wèi jì yǐ sǐ wèi guī yú shì yǒu zhēn rén zhēn jūn zhēn zǎi zhī míng

这句话大意是:”以生为寄,以死为归,于是有真人、真君、真宰之名。

qín shǐ huáng yuē wú mù zhēn rén

现代白话:秦始皇曰:“我慕真人。

zì wèi zhēn rén bù chēng zhèn

这句话大意是:”自谓“真人”,不称“朕”。

wèi tài wǔ gǎi yuán tài píng zhēn jūn ér táng xuán zōng zhào yǐ sì zǐ zhī shū wèi zhī zhēn jīng jiē běn hu cǐ yě

这句话大意是:魏太武改元太平真君,而唐玄宗诏以四子之书谓之“真经”,皆本乎此也。

hòu shì xiàng chuán nǎi suì yǔ jiǎ wèi duì

这句话大意是:后世相传,乃遂与假为对。

lǐ sī shàng qín wáng shū fu jī wèng kòu fǒu dàn zhēng bó bì ér gē hū wū wū kuài ěr mù zhě zhēn qín zhī shēng yě

这句话大意是:李斯《上秦王书》:“夫击瓮叩缶,弹筝搏髀,而歌呼呜呜快耳目者,真秦之声也。

hán xìn qǐng wèi jiǎ wáng gāo dì yuē dà zhàng fū dìng zhū hóu jí wéi zhēn wáng ěr hé yǐ jiǎ wèi

现代白话:”韩信请为假王,高帝曰:“大丈夫定诸侯,即为真王耳,凭什么假为!

yòu gèng dōng yuán yuē zhēn dìng

这句话大意是:”又更东垣曰“真定”。

dòu róng shàng guāng wǔ shū yuē qǐ kě bèi zhēn jiù zhī zhǔ shì jiān wěi zhī rén

这句话大意是:窦融《上光武书》曰:“岂可背真旧之主,事奸伪之人。

ér yǔ lǎo zhuāng zhī yán zhēn yì wēi yì qí zhǐ yǐ

现代白话:”而与老、庄之言真亦微异其指了。

sòng huì xuán yǐ zhēn dài zhī gù miào hào yuē zhēn zōng

这句话大意是:宋讳“玄”,以“真”代之,故庙号曰真宗。

xuán wǔ qī sù gǎi wéi zhēn wǔ xuán míng gǎi wéi zhēn míng xuán kuà gǎi wéi zhēn xiāo

这句话大意是:玄武七宿改为“真武”,玄冥改为“真冥”,玄挎改为“真枵”。

chóng wén zǒng mù wèi tài xuán jīng wèi tài zhēn zé yóu wèi lí qí běn yě

这句话大意是:《崇文总目》谓《太玄经》为“太真”,则犹未离其本也。

lóng qìng èr nián huì shì wéi zhǔ kǎo zhě yàn wǔ jīng ér xǐ lǎo zhuāng chù jiù wén ér chóng xīn xué shǒu tí lún yǔ zǐ yuē yóu hǎi rǔ zhī zhī hu yī jié qí chéng wén pò yún shèng rén jiào xián zhě yǐ zhēn zhī zài bù mèi qí xīn ér yǐ

现代白话:隆庆二年会试,为主考者厌《五经》而喜老庄,黜旧闻而崇新学,首题《论语》“孔子说由海你知之乎”一节,其程文破云:“圣人教贤者以真知,在不昧其心而已。

zhuāng zi dà zōng shī piān qiě yǒu zhēn rén ér hòu yǒu zhēn zhī

这句话大意是:”《庄子·大宗师篇》:“且有真人而后有真知。

liè zǐ zhòng ní piān wú lè wú zhī shì zhēn lè zhēn zhī

这句话大意是:”《列子·仲尼篇》:“无乐无知,是真乐真知。

shǐ míng yǐ zhuāng zi zhī yán rén zhī wén zì

这句话大意是:”始明以《庄子》之言人之文字。

zì cǐ wǔ shí nián jiān

这句话大意是:自此五十年间,。

jǔ yè suǒ yòng

这句话大意是:举业所用,。

wú fēi shì lǎo zhī shū

这句话大意是:无非释、老之书,。

huì xīng sǎo běi dǒu wén chāng

这句话大意是:彗星扫北斗、文昌,。

ér yù hé zhī shuǐ biàn wéi chì xuè yǐ

现代白话:而御河之水变为赤血了,。

chóng zhēn shí

这句话大意是:崇侦时,。

shǐ shēn jiù rì zhī jìn

这句话大意是:始申旧日之禁,。

ér shì dà fū jiē yòu dú shí wén

这句话大意是:而士大夫皆幼读时文,。

xí rǎn yǐ jiǔ

这句话大意是:习染已久,。

bù jīng zhī zì

这句话大意是:不经之字,。

yáo bǐ zhé lái

这句话大意是:摇笔辄来,。

zhèng rú kāng kūn lún suǒ shòu lín shè nǚ wū zhī xié shēng

这句话大意是:正如康昆仑所受邻舍女巫之邪声,。

fēi shí nián bù jìn yuè qì

这句话大意是:非十年不近乐器,。

wèi kě de ér jué yě

这句话大意是:未可得而绝也。

suī rán yǐ zhōu yuán gōng dào xué zhī zōng ér qí wéi shū yóu yǒu suǒ wèi wú jí zhī zhēn zhě wú yòu hé zé hu jīn zhī rén zāi

现代白话:虽然,以周元公道学之宗,而其为书,犹有所谓“无极之真”者,我又何责乎今之人啊。

mèng zǐ yán suǒ bù lǜ ér zhī zhě qí liáng zhī yě

这句话大意是:《孟子》言:“所不虑而知者,其良知也。

xià wén míng zhǐ shì ài qīn jìng zhǎng

这句话大意是:”下文明指是爱亲敬长。

ruò fú yīn yán yǐ jiào jìng yīn qīn yǐ jiào ài zé bì dài xué ér zhī zhī zhě yǐ

现代白话:若夫因严以教敬,因亲以教爱,则必待学习并且知之者了。

jīn zhī xué zhě míng yòng mèng zǐ zhī liáng zhī àn yòng zhuāng zi zhī zhēn zhī

这句话大意是:今之学者明用《孟子》之良知,暗用《庄子》之真知。

kē chǎng jìn yuē wàn lì sān shí nián sān yuè lǐ bù shàng shū féng qí shàng yán qīng zhě huáng shàng nà dū jǐ shì zhōng zhāng wèn dá zhī yán zhèng lǐ zhì huò shì wū mín zhī zuì jǐn fén qí suǒ zhù shū qí chóng zhèng bì xié shén shèng jǔ yě

这句话大意是:○科场禁约万历三十年三月,礼部尚书冯琦上言:“顷者皇上纳都给事中张问达之言,正李贽惑世诬民之罪,尽焚其所著书,其崇正辟邪,甚盛举也。

chén qiè wéi guó jiā yǐ jīng shù qǔ shì zì wǔ jīng sì shū èr shí yī shǐ tōng jiàn xìng lǐ zhū shū ér wài bù liè yú xué guān ér jīng shū zhuàn zhù yòu yǐ sòng rú suǒ dìng zhě wéi zhǔn

这句话大意是:臣窃惟国家以经术取士,自《五经》、《四书》、《二十一史》、《通鉴》、性理诸书而外,不列于学官,而经书传注又以宋儒所订者为准。

cǐ jí gǔ rén bā chù bǎi jiā dú zūn kǒng shì zhī zhǐ

这句话大意是:此即古人罢黜百家,独尊孔氏之旨。

zì rén wén xiàng shèng shì xí jìn chún shǐ ér yàn bó píng cháng shāo qū xiān mí

这句话大意是:自人文向盛,士习浸淳,始而厌薄平常,稍趋纤靡;。

xiān mí bù yǐ jiàn wù xīn qí

这句话大意是:纤靡不已,渐骛新奇;。

xīn qí bù yǐ jiàn qū guǐ pì

这句话大意是:新奇不已,渐趋诡僻。

shǐ yóu fù zhū zǐ yǐ lì zhì jīn qiě zūn èr shì yǐ cāo gē

这句话大意是:始犹附诸子以立帜,今且尊二氏以操戈。

bèi qì kǒng mèng fēi huǐ chéng zhū wéi nán huá xī zhú zhī yǔ shì zōng shì jìng

这句话大意是:背弃孔、孟,非毁程、朱,惟《南华》、西竺之语是宗是竞。

yǐ shí wèi kōng yǐ kōng wèi shí

这句话大意是:以实为空,以空为实。

yǐ míng jiào wèi zhì gù yǐ jì gāng wèi zhuì yóu

这句话大意是:以名教为桎梏以纪纲为赘疣。

yǐ fàng yán gāo lùn wèi shén qí yǐ dàng yì guī ju sǎo shì fēi lián chǐ wèi guǎng dà

这句话大意是:以放言高论为神奇,以荡轶规矩、扫是非廉耻为广大。

qǔ fó shū yán xīn yán xìng lüè xiāng jìn zhě cuàn rù shèng yán qǔ shèng jīng yǒu kòng zì wú zì zhě qiáng tóng yú chán jiào

这句话大意是:取佛书言心言性略相近者窜入圣言,取圣经有空字无字者强同于禅教。

yǔ dào jì wèi chōng bó lùn wén yòu bù chéng zhāng

这句话大意是:语道既为舂驳,论文又不成章。

shì dào kuì yú kuáng lán jīng xué jǐ wèi zhēn mǎng

这句话大意是:世道溃于狂澜,经学几为榛莽。

chén qǐng fāng jiān yī qiè xīn shuō qǔ yì lìng dì fāng guān zá shāo zhī

这句话大意是:臣请坊间一切新说曲议,令地方官杂烧之。

shēng yuán yǒu yǐn yòng fó shū yī jù zhě lǐn shēng tíng lǐn yī yuè zēng fù bù xǔ bāng bǔ sān jù yǐ shàng jiàng chù

这句话大意是:生员有引用佛书一句者,廪生停廪一月,增附不许帮补,三句以上降黜。

zhōng shì mò juàn yǐn yòng fó shū yī jù zhě lè tíng yī kē bù xǔ huì shì duō zhě chù gé

这句话大意是:中式墨卷引用佛书一句者,勒停一科,不许会试,多者黜革。

fú qǐ tiān yǔ shēn chì duàn zài bì xíng

这句话大意是:伏乞天语申饬,断在必行。

zì gǔ yǒu xiān fó zhī shì duì xué bì bù míng shì yùn bì bù mài

这句话大意是:自古有仙佛之世,对学必不明,世运必不劢。

jí néng shí yì qí jí yì yǔ guó jiā wú yì hé kuàng xí ké tuò zhī yú yǐ zì gài qí míng lì zhī jī zhě hu

这句话大意是:即能实诣其极,亦与国家无益,何况袭咳唾之余,以自盖其名利之迹者吗?

fu dào shù zhī fēn jiǔ yǐ

现代白话:夫道术之分久了。

zì xī jìn yǐ lái yú wú dào zhī wài bié wèi èr shì

现代白话:自西晋以来,于我道之外别为二氏;。

zì nán sòng yǐ lái yú wú dào zhī zhōng zì fēn liǎng qí

现代白话:自南宋以来,于我道之中自分两岐;。

yòu qí hòu zé qǔ shì shì zhī jīng yùn ér yīn fù yú wú dào zhī nèi

现代白话:又其后则取释氏之精蕴,而阴附于我道之内;。

yòu qí hòu zé shì shì zhī míng fǎ ér xiǎn chū yú wú dào zhī wài

现代白话:又其后则释氏之名法,而显出于我道之外。

fēi shèng zhǔ zhí zhōng jiàn jí qún gōng yī dé tóng fēng shì yùn zhī liú wèi zhī suǒ jiè

这句话大意是:非圣主执中建极,群工一德同风,世运之流未知所届。

shàng yuē zǔ zōng wéi shì lì jiào zūn shàng kǒng zǐ

这句话大意是:”上曰:“祖宗维世立教,尊尚孔子。

míng jīng shì fēi dàng qì xíng jiǎn fù ān dé jié yì zhōng xiào zhī shì wèi cháo tíng yòng

这句话大意是:明经是非,荡弃行检,复安得节义忠孝之士为朝廷用?

lǎn qīng děng zòu shēn yú shì jiào yǒu bì kě kāi liè tiáo kuǎn zòu lái

这句话大意是:览卿等奏,深于世教有裨,可开列条款奏来。

xiān fó yuán shì yì shù yi zài shān lín dú xiū yǒu hào shàng zhě rèn qí jiě guān zì biàn

这句话大意是:仙佛原是异术,宜在山林独修,有好尚者任其解官自便。

cǐ shāo wéi lí zhèng rán ér jiù rǎn jì shēn bù néng jǐn dí

这句话大意是:”此稍为厘正,然而旧染既深,不能尽涤;。

yòu zài wèi zhī rén duō yǐ hù jiè shì zǐ kē míng wèi yīn dé yì bù shèn zhāi fā yě

这句话大意是:又在位之人多以护借士子科名为阴德,亦不甚摘发也。

zhì yú wèi nián guǐ pì mí shén

这句话大意是:至于未年,诡僻弥甚。

xīn xué zhī xìng rén jiē tǔ jū liù jīng yīn ér bù dú zhuàn zhù chóng zhèng sān nián zhè jiāng xiāng shì tí yì yòng míng jùn mín yòng zhāng

这句话大意是:新学之兴,人皆土苴《六经》,因而不读传注,崇帧三年,浙江乡试题“义用明俊民用章”。

shàng wén suì yuè rì shí wú yì chuán yuē bù shī qí shí yě

这句话大意是:上文“岁月日时无易”,传曰:“不失其时也。

dì sān míng gōng guǎng shēng wén wù yǐ wéi lì jiā yī rì shí èr shí zhī shí ér qǔ guān běn jīng kè wèi chéng wén

这句话大意是:”第三名龚广生文,误以为历家“一日十二时”之时,而取冠本经,刻为程文。

jiǔ nián yìng tiān xiāng shì tí wáng qǐng dà zhī zhì wén wáng yī nù ér ān tiān xià zhī mín nèi yǒu yǐ è zǔ jǔ zhù yuē jǔ shī zuò lǚ zhòng yě

这句话大意是:九年,应天乡试题“‘王请大之’至‘文王一怒而安天下之民’”,内有“以遏祖莒”,注曰:“‘莒’,《诗》作‘旅’,众也。

wèi mì rén qīn yuán cú gòng zhī zhòng yě

这句话大意是:”谓密人侵阮、徂、共之众也。

dì èr shí sān míng zhōu tiān yī wén wù yǐ wéi chūn qiū jǔ rén zhī jǔ yì dé zhōng shì bù kē bù wén mó kān

这句话大意是:第二十三名周天一文,误以为《春秋》莒人”之莒,亦得中式,部科不闻磨勘。

zhào lìng zhī bù xíng zhì cǐ

这句话大意是:诏令之不行至此。

zhū zǐ wǎn nián dìng lùn sòng shǐ lù jiǔ yuān chuán chū jiǔ yuān cháng yǔ zhū xī huì é hú lùn biàn suǒ xué duō bù hé

这句话大意是:○朱子晚年定论《宋史·陆九渊传》:“初,九渊尝与朱熹会鹅湖,论辩所学,多不合。

jí xī shǒu nán kāng jiǔ yuān fǎng zhī

这句话大意是:及熹守南康,九渊访之。

xī yǔ zhì bái lù dòng jiǔ yuān wèi jiǎng jūn zǐ xiǎo rén yù yì lì yī zhāng tīng zhě zhì yǒu qì xià xī yǐ wéi qiè zhòng xué zhě yǐn wēi shēn gù zhī bìng

现代白话:熹与至白鹿洞,九渊为讲‘有德行的人品行较差的人喻义利’一章,听者至有泣下,熹以为切中学者隐微深痼之病。

zhì yú wú jí ér dà jí zhī biàn zé yí shū wǎng lái lùn nàn bù zhì yān

现代白话:至于无极而大极之辩,则贻书往来,论难不置呢。

wáng wén chéng suǒ ji zhū zǐ wǎn nián dìng lùn jīn zhī xué zhě duō xìn zhī bù zhī dāng shí luó wén zhuāng yǐ cháng yǔ zhī shū ér biàn zhī yǐ

现代白话:王文成所辑《朱子晚年定论》,今之学者多信之,不知当时罗文庄已尝与之书而辩之了。

qí shū yuē xiáng zhū zǐ dìng lùn zhī biān gài yǐ qí zhōng suì yǐ qián suǒ jiàn wèi zhēn jí wǎn nián shǐ kè yǒu wù

这句话大意是:其书曰:“详《朱子定论》之编,盖以其中岁以前所见未真,及晚年始克有悟。

nǎi yú qí lùn xué shū dú sān shù shí juǎn zhī nèi zhāi cǐ sān shí yú tiáo qí yì jiē zhǔ yú xiàng lǐ zhě yǐ wéi de yú jì wù zhī yú ér duàn qí wèi dìng lùn

这句话大意是:乃于其论学书牍三数十卷之内,摘此三十余条,其意皆主于向里者,以为得于既悟之余,而断其为定论。

sī qí suǒ zé yi yì jīng yǐ dì bù zhī suǒ wèi wǎn nián zhě duàn yǐ hé nián wèi dìng

现代白话:斯其所择宜亦精了,第不知所谓晚年者,断以何年为定?

ǒu kǎo de hé shū jīng shì zú yú chún xī yǐ wèi shí zhū zǐ nián fāng sì shí yǒu liù

这句话大意是:偶考得何叔京氏卒于淳熙乙未,时朱子年方四十有六。

màn èr nián dīng yǒu ér lùn mèng jí zhù huò wèn shǐ chéng

这句话大意是:慢二年丁酉,而《论孟集注或问》始成。

jīn yǒu qǔ yú dá hé shū zhě sì tòng yǐ wéi wǎn nián dìng lùn

这句话大意是:今有取于答何书者四通,以为晚年定论;。

zhì yú jí zhù huò wèn bā zé yǐ wéi zhōng nián wèi dìng zhī shuō

这句话大意是:至于《集注或问八则以为中年未定之说。

qiè kǒng kǎo zhī qiàn xiáng ér lì lùn zhī tài guǒ yě

这句话大意是:窃恐考之欠详,而立论之太果也。

yòu suǒ qǔ dá huáng zhí qīng yī shū jiàn běn zhǐ yún cǐ shì xiàng lái chà wù bié wú dìng běn èr zì jīn suǒ biān zēng cǐ èr zì ér xù zhōng yòu biàn dìng zì wèi jiù zì què wèi xiáng běn zì suǒ zhǐ

这句话大意是:又所取《答黄直卿》一书,监本止云此是向来差误,别无‘定本’二字,今所编增此二字,而序中又变‘定’字为‘旧’字,却未详‘本’字所指。

zhū zǐ yǒu dá lǚ dōng lái yī shū cháng jí dìng běn zhī shuō rán fēi zhǐ jí zhù huò wèn yě

这句话大意是:朱子有《答吕东莱》一书,尝及定本之说,然非指《集注或问》也。

fán cǐ yú jiē bù néng wú yí gù yóu wèi zú shēn lùn

这句话大意是:凡此,愚皆不能无疑,顾犹未足深论。

qiè yǐ zhí shì tiān zī jué shì ér rì xīn bù yǐ

这句话大意是:窃以执事天资绝世,而日新不已。

xiàng lái huǎng ruò yǒu wù zhī hòu zì yǐ wéi zhèng zhū wǔ jīng sì zǐ pèi rán ruò jué jiāng hé ér fàng zhū hǎi

这句话大意是:向来恍若有悟之后,自以为证诸《五经》、《四子》,沛然若决江河而放诸海;。

yòu yǐ wéi jīng míng dí què dòng rán wú fù kě yí

这句话大意是:又以为精明的确,洞然无复可疑。

mǒu gù xìn qí fēi xū yǔ yě

这句话大意是:某固信其非虚语也。

rán yòu yǐ wéi dú yú zhū zǐ zhī shuō yǒu xiāng dǐ wù kuí zhī yú lǐ róng yǒu shì yá

这句话大意是:然又以为独于朱子之说有相抵悟,揆之于理,容有是邪?

tā shuō gù wèi gǎn qǐng cháng dú zhū zǐ wén jí qí dì sān shí èr juǎn jiē yǔ zhāng nán xuān dá wèn shū

这句话大意是:他说固未敢请,尝读《朱子文集》,其第三十二卷皆与张南轩答问书。

nèi dì sì shū yì zì yǐ wèi qí yú shí tǐ shì yì jīng míng yīn fù qǔ fán shèng xián zhī shū yǐ jí jìn shì zhū lǎo xiān shēng zhī yí yǔ dú ér yàn zhī zé yòu wú yī bù hé

这句话大意是:内第四书亦自以为:‘其于实体似益精明,因复取凡圣贤之书,以及近世诸老先生之遗语,读而验之,则又无一不合。

gài píng rì suǒ yí ér wèi bái zhě jīn jiē bù dài ān pái wǎng wǎng zì xiàn sǎ luò chù yǔ zhí shì zhī suǒ zì xù zhě wú yī yǔ bù xiāng sì yě shū zhōng fā qí suǒ jiàn bù wéi bù míng

这句话大意是:’盖平日所疑而未白者,今皆不待安排,往往自见洒落处,与执事之所自序者无一语不相似也,书中发其所见,不为不明;。

ér juǎn wèi yī shū tí gāng zhèn lǐng yóu wéi xiáng jìn

这句话大意是:而卷未一书,提纲振领,尤为详尽。

qiè yǐ wéi qiān shèng xiāng chuán zhī xīn xué dài wú yǐ chū cǐ yǐ

现代白话:窃以为千圣相传之心学,殆无以出此了。

bù zhī hé gù dú bù wéi zhí shì suǒ qǔ

现代白话:不知为什么,独不为执事所取?

wú yì ǒu rán yě xié

这句话大意是:无亦偶然也邪?

ruò yǐ cǐ èr shū wéi rán zé lùn mèng jí zhù xué yōng zhāng jù huò wèn bù róng bié yǒu yì bān dào lǐ

这句话大意是:若以此二书为然,则《论孟集注》、《学庸章句或问》不容别有一般道理;。

rú qí yǐ wéi wèi hé zé shì zhí shì jīng míng zhī jiàn jué yǔ zhū zǐ yì yǐ

现代白话:如其以为未合,则是执事精明之见,决与朱子异了!

fán cǐ sān shí yú tiáo zhě bù guò gū qǔ zhī yǐ zhèng chéng gāo lùn ér suǒ wèi xiān dé wǒ xīn zhī suǒ tóng rán zhě ān zhī bù yǒu háo lí zhī bù tóng zhě wèi suì yú qí jiān yǐ chéng dǐ wǔ zhī dà xì zāi

现代白话:凡此三十余条者,不过姑取之以证成高论,而所谓先得我心之所同然者,安知不有豪厘之不同者为祟于其间,以成抵牾之大隙啊!

yòu zhí shì yú zhū zǐ zhī hòu tè tuī cǎo lú wú shì yǐ wéi jiàn zhī yóu zhēn ér qǔ qí yī shuō yǐ fù sān shí yú tiáo zhī hòu

这句话大意是:又执事于朱子之后,特推草庐吴氏,以为见之尤真,而取其一说,以附三十余条之后。

qiè yǐ cǎo lú wǎn nián suǒ jiàn duān dì yǔ fǒu yǐ wèi yì zhī

这句话大意是:窃以草庐晚年所见端的与否,以未易知。

gài wú rú zhāo zhāo zhī yún shì shì yì měi yán zhī háo lí zhī chà zhèng zài yú cǐ

现代白话:盖我儒昭昭之云,释氏亦每言之,豪厘之差正在于此。

jí cǎo lú suǒ jiàn guǒ yǒu hé yú wú zhī suǒ wèi zhāo zhāo zhě ān zhī fēi qí sì shí nián jiān zuān yán wén yì zhī xiào dài suǒ wèi zhēn jī lì jiǔ ér huò rán guàn tōng zhě yě

现代白话:即草庐所见果有合于我之所谓昭昭者,安知非其四十年间钻研文义之效,殆所谓真积力久而豁然贯通者也。

gài suī yǐ míng dào xiān shēng zhī gāo míng chún cuì yòu zǎo huò qīn zhì yú lián xī yǐ fā qí yín fēng nòng yuè zhī qù yì bì fǎn qiú zhū liù jīng ér hòu de zhī

这句话大意是:盖虽以明道先生之高明纯粹,又蚤获亲炙于濂溪,以发其吟风弄月之趣,亦必反求诸《六经》而后得之。

dàn qí suǒ bǐng lín yú shēng zhī wén yī yǐ zhī shí yǔ tā rén jí lì yú zuān yán zhě bù tóng ěr yòu ān dé yǐ qián rì zhī zuān yán wén yì wèi fēi ér yǐ duò cǐ kē jiù wèi huǐ

这句话大意是:但其所禀邻于生知,闻一以知十,与他人极力于钻研者不同耳,又安得以前日之钻研文义为非,而以堕此科臼为悔?

fu dé yú wàng quán dé tù wàng tí kě yě

这句话大意是:夫得鱼忘筌,得兔忘蹄可也。

qín yú tù zhī huò ér fǎn zhuī jiù quán tí yǐ wéi duō shì qí kě hū zāi

现代白话:矜鱼兔之获,而反追咎筌蹄,以为多事,其可乎啊?

dōng chén jiàn zuò xué tōng biàn qǔ zhū zǐ nián pǔ xíng zhuàng wén jí yǔ lèi jí yǔ lù shì xiōng dì wǎng lái shū zhá zhú nián biān jí ér wèi zhī biàn yuē zhū lù zǎo tóng wǎn yì zhī shí èr jiā pǔ jí jù zǎi shén míng

这句话大意是:东陈建作《学通辩》,取朱子年谱、行状、文集、语类及与陆氏兄弟往来书札,逐年编辑而为之,辩曰:‘朱、陆早同晚异之实,二家谱集具载甚明。

jìn shì dōng shān zhào shui fāng duì jiāng yòu liù jūn zǐ cè nǎi yún zhū zǐ dá xiàng píng fù shū yǒu qù duǎn jí zhǎng zhī yán qǐ é hú zhī lùn zhì shì ér yǒu hé yá

现代白话:近世东山赵氵方《对江右六有德行的人策》乃云‘朱子《答项平父书》有去短集长之言’,岂鹅湖之论至是而有合邪?

shǐ qí hé bìng yú wǎn suì zé qí wēi yán jīng yì bì yǒu qì yān ér zi jìng zé jì wǎng yǐ cǐ zhū lù zǎo yì wǎn tóng zhī shuō suǒ méng yá yě

现代白话:使其合并于晚岁,则其微言精义必有契呢,而子静则既往了,此朱、陆早异晚同之说所萌芽也。

chéng huáng dūn yīn zhī nǎi zhe dào yī biān fēn zhū lù yì tóng wèi sān jié shǐ yān rú bīng tàn zhī xiāng fǎn zhōng yān zé yí xìn zhī xiāng bàn zhōng yān ruò fǔ chē zhī xiāng yī

现代白话:程篁墩因之,乃著《道一编》,分朱,陆异同为三节,始呢如冰炭之相反,中呢则疑信之相半,终呢若辅车之相依。

zhū lù zǎo yì wǎn tóng zhī shuō yú shì hū chéng yǐ

现代白话:朱、陆早异晚同之说,于是乎成了。

wáng yáng míng yīn zhī suì yǒu zhū zǐ wǎn nián dìng lùn zhī lù zhuān qǔ zhū yú yì lùn yǔ xiàng shān hé zhě yǔ dào yī biān fǔ chē zhī shuō zhèng xiāng chàng hè yǐ

现代白话:王阳明因之,遂有《朱子晚年定论》之录,专取朱于议论与象山合者,与《道一编》辅车之说正相唱和了。

fán cǐ jiē diān dǎo zǎo wǎn yǐ mí féng lù xué ér bù gù jiǎo wū zhū zǐ kuáng wù hòu xué zhī shēn

这句话大意是:凡此皆颠倒早晚,以弥缝陆学,而不顾矫诬朱子,诳误后学之深。

gù jīn biān nián yǐ biàn ér èr jiā zǎo wǎn zhī shí jìn rú diān dǎo zhī bì jǔ zhāo rán yǐ

现代白话:故今编年以辩,而二家早晚之实,近儒颠倒之弊,举昭然了。

yòu yuē zhū zǐ yǒu zhū zǐ zhī dìng lùn xiàng shān yǒu xiàng shān zhī dìng lùn bù kě qiáng tóng

这句话大意是:”又曰:“朱子有朱子之定论,象山有象山之定论,不可强同。

zhuān wù xū jìng wán yǎng jīng shén cǐ xiàng shān zhī dìng lùn yě

这句话大意是:专务虚静,完养精神,此象山之定论也。

zhǔ jìng hán yǎng yǐ lì qí běn

这句话大意是:主敬涵养,以立其本;。

dú shū qióng lǐ yǐ zhì qí zhī

这句话大意是:读书穷理,以致其知;。

shēn tǐ lì xíng yǐ jiàn qí shí sān zhě jiāo xiū bìng jǐn cǐ zhū zǐ zhī dìng lùn yě

这句话大意是:身体力行,以践其实,三者交修并尽,此朱子之定论也。

nǎi huò zhuān yán hán yǎng huò zhuān yán qióng lǐ huò zhǐ yán lì xíng zé zhū zǐ yīn rén zhī jiào yīn bìng zhī yào yě

这句话大意是:乃或专言涵养,或专言穷理,或止言力行,则朱子因人之教、因病之药也。

jīn nǎi zhǐ zhuān yán hán yǎng zhě wèi dìng lùn yǐ fù hé yú xiàng shān qí wū zhū zǐ shén yǐ

现代白话:今乃指专言涵养者为定论,以附合于象山,其诬朱子甚了!

yòu yuē zhào dōng shān suǒ yún gài qiú zhū lù shēng qián wú kě tóng zhī shí ér méi hòu nǎi yì liào qí hòu huì zhī bì tóng běn yù ān pái zǎo yì wǎn tóng nǎi zhì shuō chéng shēng yì sǐ tóng kě xiào kě xiào

这句话大意是:”又曰“赵东山所云,盖求朱、陆生前无可同之实,而没后乃臆料其后会之必同,本欲安排早异晚同,乃至说成生异死同,可笑可笑!

rú cǐ qǐ bù shì suǒ yǐ zhāng zhū lù píng shēng zhī wèi cháng tóng shì zì zhāng qí qiān hé qī rén zhī bì

这句话大意是:如此岂不适所以彰朱,陆平生之未尝同,适自彰其牵合欺人之弊?

nài hé jìn shì xián xìn zhī ér mò néng chá yě

这句话大意是:奈何近世咸信之,而莫能察也。

xī péi yán líng yǎn yǒu wéi wú zhǐ wú wéi yǒu yǐ qī rén zhǔ

这句话大意是:昔裴延龄掩有为无,指无为有,以欺人主。

lù gèn gōng wèi qí yú nòng cháo tíng shén yú zhào gāo zhǐ lù wéi mǎ

这句话大意是:陆亘公谓其愚弄朝廷,甚于赵高指鹿为马。

jīn huáng dūn bèi fēn míng yǎn yǒu wéi wú zhǐ wú wéi yǒu yǐ qī nòng hòu xué qǐ fēi wú dào zhōng zhī yán líng zāi

现代白话:今篁墩辈分明掩有为无,指无为有,以欺弄后学,岂非我道中之延龄啊!

yòu yuē xī hán jiàng lǚ huì qīng dài wáng ān shí zhí zhèng shí hào jiàng wèi chuán fǎ shā mén huì qīng wèi hù fǎ shàn shén

这句话大意是:”又曰:“昔韩绛、吕惠卿代王安石执政,时号绛为传法沙门,惠卿为护法善神。

yú wèi jìn rì jì lù xué ér xìng zhě wáng yáng míng shì chuán fǎ shā mén chéng huáng dūn zé hù fǎ shàn shén yě

现代白话:愚谓近日继陆学习并且兴者,王阳明是传法沙门,程篁墩则护法善神也。

wǎn píng sūn chéng zé wèi yáng míng suǒ biān qí yì yù jiè zhū zǐ yǐ gōng zhū zǐ

这句话大意是:宛平孙承泽谓阳明所编,其意欲借朱子以攻朱子。

qiě wú fū zǐ yǐ tiān zòng zhī shèng bù yǐ shēng zhī zì jū ér yuē hào gǔ mǐn qiú yuē duō wén duō jiàn yuē bó wén yuè lǐ zhì lǎo shān shù bù xiū yóu yù jiǎ nián xué yì

现代白话:且我孔子以天纵之圣,不以生知自居,而曰好古敏求,曰多闻多见,曰博文约礼,至老删述不休,犹欲假年学《易》。

zhū zǐ yī shēng xiào fǎ kǒng zǐ jìn xué bì zài zhì zhī hán yǎng bì zài zhǔ jìng dé xìng zài shì wèn xué zài shì

这句话大意是:朱子一生效法孔子,进学必在致知,涵养必在主敬,德性在是,问学在是。

rú miù yǐ zhū zǐ wèi zhī lí wèi wǎn huǐ zé shì wú fū zǐ suǒ wèi hào gǔ mǐn qiú duō wén duō jiàn bó wén yuè lǐ jiē zǎo nián zhī zhī lí bì rú wú yán wú zhī wú néng wéi wǎn nián zì huǐ zhī dìng lùn yě

现代白话:如谬以朱子为支离,为晚悔,则是我孔子所谓好古敏求,多闻多见,博文约礼皆早年之支离,必如无言、无知、无能为晚年自悔之定论也。

yǐ cǐ guān zhī zé wǎn nián dìng lùn zhī kè zhēn wèi yáng míng wǔ wén zhī shū yǐ

现代白话:以此观之,则‘晚年定论’之刻,真为阳明舞文之书了。

gài zì hóng zhì zhèng dé zhī jì tiān xià zhī shì yàn cháng xǐ xīn fēng qì zhī biàn yǐ yǒu suǒ zì lái ér wén chéng yǐ jué shì zhī zī chàng qí xīn shuō gǔ dòng hǎi nèi

这句话大意是:盖自弘治、正德之际,天下之士厌常喜新,风气之变已有所自来,而文成以绝世之资,倡其新说,鼓动海内。

jiā jìng yǐ hòu cóng wáng shì ér dǐ zhū zǐ zhě shǐ jiē zhǒng yú rén jiān ér wáng shàng shū fā cè wèi jīn zhī xué zhě ǒu yǒu suǒ kuī zé yù jǐn fā xiān rú zhī shuō ér chū qí shàng

这句话大意是:嘉靖以后,从王氏而诋朱子者,始接踵于人间,而王尚书发策谓:‘今之学者偶有所窥,则欲尽发先儒之说而出其上;。

bù xué zé jiè yī guàn zhī yán yǐ wén qí lòu

这句话大意是:不学则借一贯之言以文其陋;。

wú xíng zé táo zhī xìng mìng zhī xiāng yǐ biàn rén bù kě jí

这句话大意是:无行则逃之性命之乡,以便人不可诘。

cǐ sān yán zhě jǐn dāng rì zhī qíng shì yǐ

现代白话:’此三言者,尽当日之情事了。

gù wáng mén gāo dì wèi tài zhōu lóng xī èr rén

这句话大意是:故王门高弟为泰州、龙溪二人。

tài zhōu zhī xué yī chuán ér wèi yán shān nóng zài chuán ér wèi luō jìn xī zhào dà zhōu

这句话大意是:泰州之学一传而为颜山农,再传而为罗近溪、赵大洲。

lóng xī zhī xué yī chuán ér wèi hé xīn yǐn zài chuán ér wèi li zhuō wú táo shí kuì

现代白话:龙溪之学一传而为何心隐,再传而为李卓我、陶石篑。

xī fàn wǔ zi lùn wáng bì hé yàn èr rén zhī zuì shēn yú jié zhòu yǐ wéi yī shì zhī huàn qīng lì dài zhī hài zhòng

这句话大意是:昔范武子论王弼、何晏二人之罪深于桀纣,以为一世之患轻,历代之害重;。

zì sàng zhī è xiǎo mí zhòng zhī zuì dà

这句话大意是:自丧之恶小,迷众之罪大。

ér sū zǐ zhān wèi lǐ sī luàn tiān xià zhì yú fén shū kēng rú jiē chū yú qí shī xún qīng gāo tán yì lùn ér bù gù zhě yě

这句话大意是:而苏子瞻谓李斯乱天下,至于焚书坑儒,皆出于其师荀卿高谈异论而不顾者也。

kùn zhī zhī jì xué zhī biān gù jīn rì zhōng liú zhī dǐ zhù yǐ

现代白话:《困知之记》、《学之编》,固今日中流之砥柱了。

gū sū zhì yán yáo róng guó zhù shū yī juàn míng yuē dào yú lù zhuān dǐ chéng zhū

这句话大意是:《姑苏志》言姚荣国著书一卷,名曰《道馀录》专诋程、朱。

shǎo shī wáng hòu qí you zhāng hóng wèi rén yuē shǎo shī yú wǒ hòu jīn sǐ yǐ wú yǐ bào zhī dàn měi jiàn dào yú lù zhé wèi fén qì

现代白话:少师亡后,其友张洪谓人曰:“少师于我厚,今死了,无以报之,但每见《道馀录》,辄为焚弃。

shǎo shī zhī cái bù xià yú wén chéng ér bù néng xíng qí shuō zhě shǎo shī dāng dào dé yī fēng sú tóng zhī rì ér wén chéng zài shì shuāi dào wēi xié shuō yòu zuò zhī shí yě

这句话大意是:”少师之才不下于文成,而不能行其说者,少师当道德一、风俗同之日,而文成在世衰道微、邪说又作之时也。

jiā jìng èr nián huì shì fā cè wèi zhū lù zhī lùn zhōng yǐ bù hé ér jīn zhī xué zhě gù yù qiáng ér tóng zhī qǐ lè bǐ zhī jìng biàn ér yù yīn dǐ wú zhū zǐ zhī xué yǔ

现代白话:嘉靖二年,会试发策,谓朱、陆之论终以不合,而今之学者顾欲强而同之,岂乐彼之径便,而欲阴诋我朱子之学与?

jiū qí yòng xīn qí yǔ hé dàn chén gǔ bèi yì qǐ dà xiāng yuǎn yǔ

这句话大意是:究其用心,其与何澹、陈贾辈亦岂大相远与?

zhì bǐ zhī jiǎn cè gōng sì dǐ zǐ yǐ qiú shòu qí sī jiàn lǐ guān jǔ zǔ zōng cháo gù shì fán qí shū ér jìn chì zhī dé wú bù kě hu

这句话大意是:至笔之简册,公肆诋訾,以求售其私见,礼官举祖宗朝故事,燔其书而禁斥之,得无不可乎!

dāng rì zài cháo zhī chén yǒu néng chí cǐ lùn zhě juān juān bù sāi zhōng wéi jiāng hé yǒu shì dào zhī zé zhě kě wú lǚ shuāng jiān bīng zhī lǜ

这句话大意是:当日在朝之臣有能持此论者,涓涓不塞,终为江河,有世道之责者,可无履霜坚冰之虑。

yǐ yī rén ér yì tiān xià qí liú fēng zhì yú bǎi yǒu yú nián zhī jiǔ zhě gǔ yǒu zhī yǐ

现代白话:以一人而易天下,其流风至于百有馀年之久者,古有之了。

wáng yí fu zhī qīng tán wáng jiè fu zhī xīn shuō qí zài yú jīn zé wáng bó ān zhī liáng zhī shì yě

这句话大意是:王夷甫之清谈,王介甫之新说,其在于今,则王伯安之良知是也。

mèng zǐ yuē tiān xià zhī shēng jiǔ yǐ

现代白话:孟孔子说:“天下之生久了。

yī zhì yī luàn

这句话大意是:一治一乱。

bō luàn shì fǎn zhī zhèng qǐ bù zài yú hòu xián hu

这句话大意是:”拨乱世反之正,岂不在于后贤乎!

lǐ zhì shén zōng shí lù wàn lì sān shí nián rùn èr yuè yǐ mǎo lǐ kē jǐ shì zhōng zhāng wèn dá shū hé lǐ zhì zhuàng suì wèi guān wǎn nián xuē fà jìn yòu kè cáng shū fén shū zhuō wú dà dé děng shū liú xíng hǎi nèi huò luàn rén xīn

现代白话:○李贽《神宗实录》:“万历三十年闰二月乙卯,礼科给事中张问达疏劾李贽:‘壮岁为官,晚年削发,近又刻《藏书》、《焚书》、《卓我大德》等书,流行海内,惑乱人心。

yǐ lǚ bù wéi lǐ yuán wèi zhì móu yǐ lǐ sī wèi cái lì yǐ féng dào wèi lì yǐn yǐ zhuó wén jūn wéi shàn zé jiā ǒu yǐ qín shǐ huáng wèi qiān gǔ yī dì yǐ kǒng zǐ zhī shì fēi wèi bù zú jù kuáng dàn bèi lì bù kě bù huǐ

这句话大意是:以吕不韦、李园为智谋,以李斯为才力,以冯道为吏隐,以卓文君为善择佳耦,以秦始皇为千古一帝,以孔子之是非为不足据,狂诞悖戾,不可不毁。

yóu kě hèn zhě jì jū má chéng sì xíng bù jiǎn yǔ wú liáng bèi yóu ān yuàn xié jì nǚ bái zhòu tóng yù gōu yǐn shì rén qī nǚ rù ān jiǎng fǎ zhì yǒu xié qīn zhěn ér sù zhě yī jìng rú kuáng

这句话大意是:尤可恨者,寄居麻城,肆行不简,与无良辈游庵院,挟妓女,白昼同浴,勾引士人妻女入庵讲法,至有携衾枕而宿者,一境如狂。

yòu zuò guān yīn wèn yī shū suǒ wèi guān yīn zhě jiē shì rén qī nǚ yě hòu shēng xiǎo zi xǐ qí chāng kuáng fàng sì xiāng shuài shān huò zhì yú míng jié rén cái qiáng lǒu rén fù tóng yú qín shòu ér bù zhī xù

这句话大意是:又作《观音问》一书,所谓观音者,皆士人妻女也,后生小子喜其猖狂放肆,相率煽惑,至于明劫人财,强搂人妇,同于禽兽,而不之恤。

ěr lái jìn shēn shì dà fū yì yǒu sòng zhòu niàn fó fèng sēng mó bài

这句话大意是:迩来缙绅士大夫亦有诵咒念佛,奉僧膜拜。

shǒu chí shù zhū yǐ wéi lǜ jiè

这句话大意是:手持数珠,以为律戒;。

shì xuán miào xiàng yǐ wéi guī yī

这句话大意是:室悬妙像,以为皈依。

bù zhī zūn kǒng zǐ jiā fǎ ér ruò yì yú chán jiào shā mén zhě wǎng wǎng chū yǐ

现代白话:不知遵孔子家法,而溺意于禅教沙门者,往往出了。

jìn wén zhì qiě yí zhì tōng zhōu

这句话大意是:近闻贽且移至通州,。

tōng zhōu jù dū xià sì shí lǐ tǎng yī rù dōu mén

这句话大意是:通州距都下四十里、倘一入都门,。

zhāo zhì gǔ huò

这句话大意是:招致蛊惑,。

yòu wèi má chéng zhī xù

这句话大意是:又为麻城之续,。

wàng chì lǐ bù

这句话大意是:望敕礼部,。

xí xíng tōng zhōu dì fāng guān

这句话大意是:檄行通州地方官,。

jiāng lǐ zhì jiě fā yuán jí zhì zuì

这句话大意是:将李贽解发原籍治罪,。

réng xí xíng liǎng jī jí gè bù zhèng sī

这句话大意是:仍檄行两畿及各布政司,。

jiāng zhì kān xíng zhū shū

这句话大意是:将贽刊行诸书,。

bìng sōu jiǎn qí jiā wèi kè zhě

这句话大意是:并搜简其家未刻者,。

jìn xíng shāo huǐ

这句话大意是:尽行烧毁,。

wú lìng yí huò hòu shēng

这句话大意是:无令贻祸后生,。

shì dào xìng shèn

这句话大意是:世道幸甚!

de zhǐ lǐ zhì gǎn chàng luàn dào huò shì wū mín biàn lìng chǎng wèi wǔ chéng yán ná zhì zuì

这句话大意是:’得旨:‘李贽敢倡乱道,惑世诬民,便令厂卫,五城严拿治罪。

qí shū jí yǐ kè wèi kè lìng suǒ zài guān sī jǐn sōu shāo huǐ bù xǔ cún liú

这句话大意是:其书籍已刻未刻,令所在官司尽搜烧毁,不许存留。

rú yǒu tú dǎng qǔ bì sī cáng gāi kē dào jí gè yǒu sī fǎng zòu zhì zuì

这句话大意是:如有徒党曲庇私藏,该科道及各有司访奏治罪。

yǐ ér zhì dǎi zhì jù zuì bù shí sǐ

这句话大意是:’已而贽逮至,惧罪不食死。

yú àn zì gǔ yǐ lái xiǎo rén zhī wú jì dàn ér gǎn yú pàn shèng rén zhě mò shén yú lǐ zhì rán suī fèng yán zhǐ ér qí shū zhī xíng yú rén jiān zì ruò yě

现代白话:”愚按,自古以来,品行较差的人之无忌惮而敢于叛圣人者,莫甚于李贽,然虽奉严旨,而其书之行于人间自若也。

tiān qǐ wǔ nián jiǔ yuè sì chuān dào yù shǐ wáng yǎ liàng shū fèng zhǐ lǐ zhì zhū shū guài dàn bù jīng mìng xún shì yá mén fén huǐ bù xǔ fāng jiān fā mài réng tōng xíng jìn zhǐ

这句话大意是:天启五年九月,四川道御史王雅量疏奉旨“李贽诸书怪诞不经,命巡视衙门焚毁,不许坊间发卖,仍通行禁止。

ér shì dà fū duō xǐ qí shū wǎng wǎng shōu cáng zhì jīn wèi miè

这句话大意是:”而士大夫多喜其书,往往收藏,至今未灭。

zhōng xīng zhōng xīng zì bó jìng jǐng líng rén wàn lì gēng xū jìn shì

这句话大意是:○钟惺钟惺字伯敬,景陵人,万历庚戌进士。

tiān qǐ chū rèn fú jiàn tí xué fù shǐ dà tōng guān jié

这句话大意是:天启初,任福建提学副使,大通关节。

dīng fù yōu qù zhí shàng xié jī qiè yóu wǔ yí shān ér hòu jí lù

这句话大意是:丁父忧去职,尚挟姬妾游武夷山,而后即路。

xún fǔ nán jū yì shū hé yǒu yún bǎi dù yú xián wǔ jīng sǎo dì

这句话大意是:巡抚南居益疏劾有云:“百度逾闲,《五经》扫地。

huā zǐ jīn wèi qián shù táo lǐ kān xiū

这句话大意是:化子衿为钱树,桃李堪羞;。

dēng zǎng kuài yú gāo bǐ mén qiáng chéng shì gōng rán qì míng jiào ér bù gù shèn zhì chéng qīn huì ér yě yóu

这句话大意是:登驵侩于皋比,门墙成市,公然弃名教而不顾,甚至承亲讳而冶游。

yí wéi bìng kuáng sàng xīn jù zhǐ wén rén wú xíng

这句话大意是:疑为病狂丧心,讵止文人无行!

zuò shì shěn fèi yú jiā

这句话大意是:”坐是沈废于家。

nǎi xuǎn lì dài zhī shī míng yuē shī guī qí shū shèng xíng yú shì

这句话大意是:乃选历代之诗名曰《诗归》,其书盛行于世。

yǐ ér píng zuǒ zhuàn píng shǐ jì píng máo shī hǎo xíng xiǎo huì zì lì xīn shuō tiān xià zhī shì mǐ rán cóng zhī

这句话大意是:已而评《左传》,评《史记》,评《毛诗》,好行小慧,自立新说,天下之士靡然从之。

ér lùn zhě suì wàng qí bù xiào tān wū zhī zuì qiě liè zhī wéi wén rén yǐ

现代白话:而论者遂忘其不孝贪污之罪,且列之为文人了。

yú wén mǐn rén yán xué chén zhī zhōu zhū shēng zì bó jìng shǐ

这句话大意是:余闻闽人言,学臣之鬻诸生自伯敬始。

dāng shí zhī xué chén qí yú bó jìng gù dāng rú chá sì zhī lù hóng jiàn fèng wéi lì shì zhī shén yòu hé guài dú qí suǒ xuǎn zhī shī

这句话大意是:当时之学臣,其于伯敬固当如茶肆之陆鸿渐,奉为利市之神,又何怪读其所选之诗。

yǐ wéi fēng sāo zài zuò zhě yé

这句话大意是:以为《风》、《骚》再作者耶?

qí zuì suī bù jí lǐ zhì rán yì bài huài tiān xià zhī yī rén

这句话大意是:其罪虽不及李贽,然亦败坏天下之一人。

jǔ yè zhì yú chāo fó shū jiǎng xué zhì yú huì nán nǚ kǎo shì zhì yú zhōu shēng yuán cǐ jiē yī dài zhī dà biàn bù zài wáng mǎng ān lù shān liú yù zhī xià gù shū qí shì yú wǔ jīng zhū shū zhī hòu

这句话大意是:举业至于抄佛书,讲学至于会男女,考试至于鬻生员,此皆一代之大变,不在王莽、安禄山、刘豫之下,故书其事于《五经》诸书之后。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

sì wéi bù zhāng guó nǎi miè wáng

这句话大意是:“四维不张,国乃灭亡!

guǎn zǐ yǐ xiān yán zhī yǐ

现代白话:”《管子》已先言之了。

qiè shū hàn rén hǎo yǐ zì zuò zhī shū ér tuō wèi gǔ rén zhāng bà bǎi èr shàng shū wèi hóng shī xù zhī lèi shì yě

这句话大意是:○窃书汉人好以自作之书而托为古人,张霸《百二尚书》、卫宏《诗序》之类是也。

jìn yǐ xià rén zé yǒu yǐ tā rén zhī shū ér qiè wèi jǐ zuò guō xiàng zhuāng zi zhù hé fǎ shèng jìn zhōng xìng shū zhī lèi shì yě

这句话大意是:晋以下人则有以他人之书而窃为己作,郭象《庄子注》、何法盛《晋中兴书》之类是也。

ruò yǒu míng yī dài zhī rén qí suǒ zhù shū wú fēi qiè dào ér yǐ

这句话大意是:若有明一代之人,其所著书无非窃盗而已。

shì shuō yuē chū zhù zhuāng zi zhě shù shí jiā mò néng jiū qí zhǐ yào

这句话大意是:《世说》曰:“初注《庄子》者数十家,莫能究其旨要。

xiàng xiù yú jiù zhù wài wèi jiě yì miào xī qí zhì dà chàng xuán fēng

这句话大意是:向秀于旧注外为解义,妙析奇致,大畅玄风。

wéi qiū shuǐ zhì lè èr piān wèi jìng ér xiù zú

这句话大意是:唯《秋水》、《至乐》二篇未竟,而秀卒。

xiù zi yòu yì suì líng luò rán yóu yǒu bié běn

这句话大意是:秀子幼,义遂零落,然犹有别本。

guō xiàng zhě wéi rén báo xíng yǒu jùn cái

这句话大意是:郭象者,为人薄行,有隽才。

jiàn xiù yì bù chuán yú shì suì qiè yǐ wéi jǐ zhù

这句话大意是:见秀义不传于世,遂窃以为己注。

nǎi zì zhù qiū shuǐ zhì lè èr piān yòu yì mǎ tí yī piān qí yú zhòng piān huò dìng diǎn wén jù ér yǐ hòu xiù yì bié běn chū gù jīn yǒu xiàng guō èr zhuāng qí yì yī yě

这句话大意是:乃自注《秋水》、《至乐》二篇,又易《马蹄》一篇,其馀众篇或定点文句而已,后秀义别本出,故今有向、郭二《庄》,其义一也。

jīn dài zhī rén dàn yǒu báo xíng ér wú jùn cái bù néng tōng zuò zhě zhī yì qí dào qiè suǒ chéng zhī shū bì bù rú yuán běn míng wéi dùn zéi hé cí

这句话大意是:”今代之人但有薄行而无隽才,不能通作者之意,其盗窃所成之书,必不如元本,名为钝贼何辞!

jiù táng shū yáo bān cháng yǐ qí zēng zǔ chá suǒ zhuàn hàn shū xun cuàn duō wèi hòu zhī zhù hàn shū zhě yǐn mò míng zì jiāng wèi jǐ shuō bān nǎi zhuàn hàn shū shào xun sì shí juǎn yǐ fā míng jiù yì xíng yú dài

这句话大意是:《旧唐书》:“姚班尝以其曾祖察所撰《汉书训篡》多为后之注《汉书》者隐没名字,将为己说,班乃撰《汉书绍训》四十卷,以发明旧义,行于代。

wú dú yǒu míng hóng zhì yǐ hòu jīng jiě zhī shū jiē yǐn mò gǔ rén míng zì jiāng wèi jǐ shuō zhě yě

现代白话:”我读有明宏治以后经解之书,皆隐没古人名字,将为己说者也。

kān shū fán kān shū bì yòng néng dú shū zhī rén

这句话大意是:○勘书凡勘书必用能读书之人。

ǒu jiàn jiāo shì yì lín jiù kè yǒu yuē huán xù yǐ chú nǎi huán dǔ zhī wù

这句话大意是:偶见《焦氏易林》旧刻,有曰“环绪倚鉏”,乃“环堵”之误。

zhù yún xù yí dàng zuò

这句话大意是:注云:“绪疑当作‘’。

jǐng yīn shuǐ kān nǎi mù kān zhī wù zhù yún kān yí dàng zuò lì

这句话大意是:”“‘井堙水刊”,乃“木刊”之误,注云:“刊疑当作‘利’。

shī zhī yuǎn yǐ

现代白话:”失之远了。

xìng qí chū yú qián rén suī bù dú shū ér yóu zūn shǒu běn wén bù gǎn zhé gǎi

这句话大意是:幸其出于前人,虽不读书而犹遵守本文,不敢辄改。

gǒu rú jìn shì zhī rén jù yì gǎi zhī zé wén yì huì yì yì chuǎn ér chuán zhī hòu rì suī yǒu shàn dú zhě yì máng rán wú kě xún qiú yǐ

现代白话:苟如近世之人,据臆改之,则文益晦,义益舛,而传之后日虽有善读者,亦茫然无可寻求了。

rán zé jīn zhī fāng kè bù zé qí rén ér wěi zhī chóu kān qǐ bù wèi dà hài hu

这句话大意是:然则今之坊刻不择其人,而委之雠勘,岂不为大害乎!

liáng jiǎn wén dì cháng ān dào shī jīn zhuī dǐ cháng lè fù dào xiàng yí chūn

这句话大意是:梁简文帝《长安道诗》:“金椎抵长乐,复道向宜春。

shì yòng hàn shū gǔ shān chuán yǐn yǐ jīn zhuī shù yǐ qīng sōng wèi chí dào zhī lì zhì yú cǐ

这句话大意是:”是用《汉书·贾山传》:“隐以金椎,树以青松,为驰道之丽至于此。

sān fǔ jué lù cháng ān shí èr mén sān tú dòng kāi yǐn yǐ jīn zhuī zhōu yǐ lín mù zuǒ chū yòu rén wèi wǎng lái zhī jìng

这句话大意是:”《三辅决录》:“长安十二门,三涂洞开,隐以金椎,周以林木,左出右人,为往来之径。

jīn wù zuò jīn chuí ér yòu gǎi wéi chuí lún

这句话大意是:”今误作“金槌”,而又改为“椎轮”。

táng yán cháo yǐn sòng jīn chéng gōng zhǔ shì xi zhe shī hái jiāng guì gōng zhǔ jià yǔ rén rǔ tán wáng

这句话大意是:唐阎朝隐《送金城公主适西著诗》:“还将贵公主,嫁与亻辱檀王。

shì yòng jìn shū zǎi jì hé xī wáng tū fā rén rǔ tán

这句话大意是:”是用《晋书·载记》:“河西王秃发亻辱檀”。

jīn wù zuò nòu tán ér yòu gǎi wéi rù zhān bǐ yú jīn gēn chē zhī gǎi jīn yín ér yòu shén yān zhě yǐ

现代白话:今误作“耨檀”,而又改为“褥毡”,比于“金根车”之改“金银”,而又甚呢者了。

zhuāng zi yīng ér shēng wú shí shī ér néng yán

这句话大意是:《庄子》:“婴儿生,无石师而能言。

yī běn zuò suǒ shī

这句话大意是:”一本作“所师”。

gài wèi jìn yǐ hòu xiě shū duō yǒu zuò cǎo zhě gù yǐ suǒ ér é shí yě

这句话大意是:盖魏晋以后,写书多有作草者,故以“所”而讹“石”也。

gǎi shū dōng pō zhì lín yuē jìn shì rén qīng yǐ yì gǎi shū bǐ qiǎn zhī rén hào wù duō tóng gù cóng ér hé zhī zhě zhòng suì shǐ gǔ shū rì jiù é chuǎn shēn kě fèn jí

这句话大意是:○改书《东坡志林》曰:“近世人轻以意改书,鄙浅之人好恶多同,故从而和之者众,遂使古书日就讹舛,深可忿疾。

kǒng zǐ yuē wú yóu jí shǐ zhī quē wén yě

现代白话:孔孔子说:‘我犹及史之阙文也。

zì yǔ shǎo shí jiàn qián bèi jiē bù gǎn qīng gǎi shū gù shǔ běn dà zì shū jiē shàn běn

这句话大意是:’自予少时,见前辈皆不敢轻改书,故蜀本大字书皆善本。

hàn shū yì wén zhì yuē gǔ zhě shū bì tóng wén bù zhī zé quē wèn zhū gù lǎo

这句话大意是:《汉书·艺文志》曰:“古者书必同文,不知则阙,问诸故老。

zhì yú shuāi shì shì fēi wú zhèng rén yòng qí sī

这句话大意是:至于衰世,是非无正,人用其私。

gù kǒng zǐ yuē wú yóu jí shǐ zhī quē wén yě jīn wáng yǐ fu

现代白话:故孔孔子说:‘我犹及史之阙文也,今亡了夫。

gài shāng qí jìn bù zhèng

这句话大意是:’盖伤其浸不正。

shì zhī chuān záo zhī bì zì hàn yǐ rán gù yǒu xíng lù gǎi lán tái qī shū yǐ hé qí sī zhě yǐ

现代白话:”是知穿凿之弊自汉已然,故有行赂改兰台漆书,以合其私者了。

wàn lì jiān rén duō hǎo gǎi cuàn gǔ shū rén xīn zhī yá fēng qì zhī biàn zì cǐ ér shǐ

这句话大意是:万历间,人多好改窜古书,人心之邪,风气之变,自此而始。

qiě rú luò bīn wáng wèi xú jìng yè tǎo wǔ shì xí běn chū jiù táng shū

这句话大意是:且如骆宾王《为徐敬业讨武氏檄》,本出《旧唐书》。

qí yuē wěi lín cháo wǔ shì zhě jìng yè qǐ bīng zài guāng zhái yuán nián jiǔ yuè wǔ shì dàn lín cháo ér wèi gé mìng yě

这句话大意是:其曰:“伪临朝武氏”者,敬业起兵在光宅元年九月,武氏但临朝而未革命也。

jìn kè gǔ wén gǎi zuò wěi zhōu wǔ shì bù chá xí zhōng suǒ yún bāo cáng huò xīn pí nì shén qì nǎi shì wèi cuàn zhī shí gù yǒu shì yán

这句话大意是:近刻古文,改作“伪周武氏”,不察檄中所云“包藏祸心,脾睨神器”,乃是未篡之时,故有是言。

qí shí fèi zhōng zōng wèi lú líng wáng ér lì xiāng wáng wèi huáng dì gù yuē jūn zhī ài zǐ yōu zhī yú bié gōng yě

这句话大意是:其时废中宗为庐陵王,而立相王为皇帝,故曰“君之爱子,幽之于别宫”也。

bù zhī qí rén bù lùn qí shì ér zhé gǎi qí wén miù zhǒng liú chuán zhì jīn wèi yǐ

这句话大意是:不知其人,不论其世,而辄改其文,缪种流传,至今未已。

yòu jìn rì shèng xíng shī guī yī shū yóu wéi wàng dàn

这句话大意是:又近日盛行《诗归》一书,尤为妄诞。

wèi wén dì duǎn gē xíng cháng yín yǒng tàn sī wǒ shèng kǎo

这句话大意是:魏文帝《短歌行》:“长吟永叹,思我圣考。

shèng kǎo wèi qí fù wǔ dì yě gǎi wéi shèng lǎo píng zhī yuē shèng lǎo zì qí

这句话大意是:”圣考谓其父武帝也,改为“圣老”,评之曰:“圣老字奇。

jiù táng shū li mì duì sù zōng yán tiān hòu yǒu sì zǐ zhǎng yuē tài zǐ hóng jiān guó ér rén míng xiào tì

这句话大意是:”《旧唐书》李泌对肃宗言:“天后有四子,长曰太子宏,监国而仁明孝悌。

tiān hòu fāng tú chēng zhì nǎi jiū shā zhī yǐ yōng wáng xián wèi tài zǐ

这句话大意是:天后方图称制,乃鸠杀之,以雍王贤为太子。

xián zì zhī bù miǎn yǔ èr dì rì shì yú fù mǔ zhī cè bù gǎn míng yán nǎi zuò huáng tái guā cí lìng yuè gōng gē zhī jì tiān hòu wù ér āi mǐn

这句话大意是:贤自知不免,与二弟日侍于父母之侧,不敢明言,乃作《黄台瓜辞》,令乐工歌之,冀天后悟而哀愍。

qí cí yuē zhòng guā huáng tái xià guā shú zi lí lí

这句话大意是:其辞曰:‘种瓜黄台下,瓜熟子离离。

yī zhāi shǐ guā hǎo zài zhāi shǐ guā xī

这句话大意是:一摘使瓜好,再摘使瓜稀。

sān zhāi yóu shàng kě sì zhāi bào màn guī

这句话大意是:三摘犹尚可,四摘抱蔓归。

ér tài zǐ xián zhōng wèi tiān hòu suǒ zhú sǐ yú qián zhōng

这句话大意是:’而太子贤终为天后所逐,死于黔中。

qí yán sì zhāi zhě yǐ kuàng sì zǐ yě yǐ wéi fēi sì zhī suǒ néng jǐn ér gǎi wéi zhāi jué

这句话大意是:”其言四摘者,以况四子也,以为非四之所能尽,而改为“摘绝”。

cǐ jiē bù kǎo gǔ ér sì yì zhī shuō qǐ fēi xiǎo rén ér wú jì dàn zhě zāi

现代白话:此皆不考古而肆臆之说,岂非品行较差的人而无忌惮者啊!

yì lín yì lín yí shì dōng hàn yǐ hòu rén zhuàn ér tuō zhī jiāo yán shòu zhě yán shòu zài zhāo xuān zhī shì

这句话大意是:○易林《易林》疑是东汉以后人撰,而托之焦延寿者,延寿在昭、宣之世。

qí shí zuǒ shì wèi lì xué guān jīn yì lín yǐn zuǒ shì yǔ shén duō yòu wǎng wǎng yòng hàn shū zhōng shì rú yuē péng lí jì dōng qiān zhī shàng yōng shì zài wǔ dì yuán dǐng yuán nián

这句话大意是:其时《左氏》未立学官,今《易林》引《左氏》语甚多,又往往用《汉书》中事,如曰“彭离济东,迁之上庸”,事在武帝元鼎元年;。

yuē cháng chéng jì lì sì yí bīn fú jiāo hé jié hǎo zhāo jūn shì fú shì zài yuán dì jìng níng yuán nián

这句话大意是:曰“长城既立,四夷宾服,交和结好,昭君是福”,事在元帝竟宁元年;。

yuē huǒ rù jǐng kǒu yáng máng shēng jué fàn lì tiān mén kuī jiàn tài wēi dēng shàng yù chuáng shì yòng li xún chuán yǔ

这句话大意是:曰“火入井口,阳芒生角,犯历天门,窥见太微,登上玉床”,似用《李寻传》语;。

yuē xīn zuò chū líng yú xiàn nán dēng shì yòng chéng dì qǐ chāng líng shì

这句话大意是:曰“新作初陵,逾陷难登”,似用成帝起昌陵事;。

yòu yuē liú jì fā nù mìng miè zǐ yīng yòu yuē dà shé dāng lù shǐ jì wèi jù zé yòu fēi hàn rén suǒ yí yán yě

这句话大意是:又曰“刘季发怒,命灭子婴”,又曰““大蛇当路,使季畏惧”,则又非汉人所宜言也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →