日知录 · 顾炎武 · Chapter 22 of 33

卷二十一

PinyinModern Translation
Size

zuò shī zhī zhǐ shùn yuē shī yán zhì

这句话大意是:○作诗之旨舜曰:“《诗言志》。

cǐ shī zhī běn yě

这句话大意是:”此诗之本也。

wáng zhì mìng tài shī chén shī yǐ guān mín fēng

这句话大意是:《王制》:“命太师陈诗以观民风。

cǐ shī zhī yòng yě xún zǐ lùn xiǎo yǎ yuē jí jīn zhī zhèng yǐ sī wǎng zhě qí yán yǒu wén yān qí shēng yǒu āi yān

现代白话:”此诗之用也,荀子论《小雅》曰:“疾今之政以思往者,其言有文呢,其声有哀呢。

cǐ shī zhī qíng yě

这句话大意是:”此诗之情也。

gù shī zhě wáng zhě zhī jī yě

这句话大意是:故诗者王者之迹也。

jiàn ān yǐ xià pō hu qí liáng suǒ wèi cí rén zhī fù lì yǐ yín ér yú zuò shī zhī zhǐ shī zhī yuǎn yǐ

现代白话:建安以下泊乎齐、梁,所谓辞人之赋丽以淫,而于作诗之旨失之远了。

táng zì jū yì yǔ wú wēi zhī shū yuē nián chǐ jiàn zhǎng yuè shì jiàn duō měi yú rén yán duō xún shí wù

这句话大意是:唐自居易《与无微之书》曰:“年齿渐长,阅事渐多,每与人言,多询时务。

měi dú shū shǐ duō qiú lǐ dào

这句话大意是:每读书史,多求理道。

shǐ zhī wén zhāng hé wéi shí ér zhe gē shī hé wéi shì ér zuò

这句话大意是:始知文章合为时而著,歌诗合为事而作。

yòu zì xù qí shī guān yú měi cì zhě wèi zhī fěng yù shī zì bǐ yú liáng hóng wǔ yī zhī zuò ér wèi hǎo qí shī zhě shān fáng táng qú jù sǐ wú yǔ zú xià yòu kùn zhì qǐ liù yì sì shǐ zhī fēng tiān jiàng pò huài bù kě zhī chí yá

现代白话:”又自叙其诗,关于美刺者谓之讽谕诗,自比于梁鸿《五噫》之作,而谓:“好其诗者,邓鲂、唐衢俱死,我与足下又困踬,岂六义四始之风,天将破坏不可支持邪?

yòu bù zhī dà yì bù yù shǐ xià rén bìng kǔ wén yú shàng xié

这句话大意是:又不知大意不欲使下人病苦闻于上邪?

jiē hū kě wèi zhī lì yán zhī zhǐ zhě yǐ

现代白话:”嗟乎,可谓知立言之旨者了。

jìn gě hóng bào pǔ zǐ yuē gǔ shī cì guò shī gù yǒu yì ér guì

这句话大意是:晋葛洪《抱朴子》曰:“古诗刺过失,故有益而贵;。

jīn shī chún xū yù gù yǒu sǔn ér jiàn

这句话大意是:今诗纯虚誉,故有损而贱。

shī bù bì rén rén jiē zuò gǔ rén zhī huì jūn chén péng yǒu bù bì rén rén zuò shī

这句话大意是:○诗不必人人皆作古人之会君臣朋友,不必人人作诗。

rén gè yǒu néng yǒu bù néng bù zuò shī hé hài

这句话大意是:人各有能有不能,不作诗何害?

ruò yī rén xiān chàng ér yì yǐ jǐn zé yì wú yōng gēng xù

这句话大意是:若一人先倡而意已尽,则亦无庸更续。

shì yǐ yú tíng zhī shàng

这句话大意是:是以虞廷之上。

gāo yáo gēng gē ér yǔ yì wú wén gǔ zhī shèng rén bù kěn wèi léi tóng zhī cí pián mǔ zhī zuò yě

这句话大意是:皋陶庚歌,而禹、益无闻,古之圣人不肯为雷同之辞、骈拇之作也。

bǎi liáng zhī yàn jīn gǔ zhī jí bì yù rén rén yǐ shī míng ér wú lèi zhī yán shǐ duō yú shì yǐ

现代白话:柏梁之宴,金谷之集,必欲人人以诗鸣,而芜累之言始多于世了。

yáo mìng lì ér wú gē wén wáng yǎn yì ér bù zuò shī bù wén hòu shì zhī rén yì qí liè yú shùn yǔ zhōu gōng yě

这句话大意是:尧命历而无歌,文王演《易》而不作诗,不闻后世之人议其劣于舜与周公也。

kǒng zǐ yǐ sī wén zì rèn shàng jiē wén wáng zhī tǒng nǎi qí shì zài liù jīng ér suǒ zì wèi gē zhǐ yú guī shān bǐ fù zhū zuò hé liáo liáo yě

这句话大意是:孔子以斯文自任,上接文王之统,乃其事在《六经》,而所自为歌止于“龟山”、“彼妇”诸作,何寥寥也。

qí bù néng yǔ

这句话大意是:其不能与?

fu wǒ zé bù xiá yǔ

这句话大意是:夫我则不暇与?

sòng shào bó wén jiàn hòu lù yuē li xí zhī yǔ hán tuì zhī mèng dōng yě shàn

这句话大意是:宋邵博《闻见后录》曰:“李习之与韩退之、孟东野善。

xí zhī yú wén tuì zhī suǒ jìng yě

这句话大意是:习之于文,退之所敬也。

tuì zhī yǔ dōng yě chàng chóu qīng yī shí xí zhī dú wú shī tuì zhī bù yì yě

这句话大意是:退之与东野唱酬倾一时,习之独无诗,退之不议也。

yǐn shī lǔ yǔ ōu yáng yǒng shū méi shèng shù shàn shī lǔ yú wén yǒng shū suǒ jìng yě

这句话大意是:尹师鲁与欧阳永叔、梅圣俞善,师鲁于文,永叔所敬也;。

yǒng shū yǔ shèng shù chàng chóu qīng yī shí shī lǔ dú wú shī yǒng shū bù yì yě

这句话大意是:永叔与圣俞唱酬倾一时,师鲁独无诗,永叔不议也。

wǔ zǐ zhī gē shì de wǔ zhāng yǐ wéi rén gè yī zhāng cǐ yòu hòu rén zhī jiàn ěr

这句话大意是:《五子之歌》适得五章,以为人各一章,此又后人之见耳。

wèi yáng qín shì zǐ sòng jiù shì yě ér jìn gōng zǐ wú yī yán

这句话大意是:《胃阳》,秦世子送舅氏也,而晋公子无一言。

yǐn jí fǔ zuò sōng gāo zhī shī yǐ zèng shēn bó mín zhī shī yǐ zèng zhòng shān fu hán yì zhī shī yǐ zèng hán hóu

这句话大意是:尹吉甫作《嵩高》之诗以赠申伯,《民》之诗以赠仲山甫,《韩奕》之诗以赠韩侯;。

ér sān rén zhě bù wén qí yǒu dá shì zhī gǔ rén zhī shī bù yǐ wú hé dá wèi xián

这句话大意是:而三人者不闻其有答,是知古人之诗不以无和答为嫌。

shī tí sān bǎi piān zhī shī rén dà shuài shī chéng qǔ qí zhōng yī zì èr zì sān sì zì yǐ míng piān gù shí wǔ guó bìng wú yī tí yǎ sòng zhōng jiān yī yǒu zhī

这句话大意是:○诗题三百篇之诗人,大率诗成,取其中一字、二字、三四字以名篇,故十五国并无一题,雅颂中间一有之。

ruò cháng wǔ měi xuān wáng yě ruò sháo ruò lài ruò bān jiē miào zhī lè yě

这句话大意是:若《常武》,美宣王也,若《勺》、若《赉》、若《般》,皆庙之乐也。

qí hòu rén qǔ yǐ míng zhī zhě yī piān yuē xiàng bó

这句话大意是:其后人取以名之者一篇,曰《巷伯》。

zì cǐ ér wài wú yǒu yě

这句话大意是:自此而外无有也。

wǔ yán zhī xìng shǐ zì hàn wèi ér shí jiǔ shǒu bìng wú tí jiāo sì gē náo gē qū gè yǐ piān shǒu zì wèi tí

这句话大意是:五言之兴,始自汉魏,而十九首并无题,郊祀歌、铙歌曲各以篇首字为题。

yòu rú wáng cáo jiē yǒu qī āi ér bù bì tóng qí qíng

这句话大意是:又如王、曹皆有《七哀》,而不必同其情;。

liù zǐ jiē yǒu zá shī ér bù bì tóng qí yì zé yì yóu zhī shí jiǔ shǒu yě táng rén yǐ shī qǔ shì shǐ yǒu mìng tí fēn yùn zhī fǎ ér shī xué shuāi yǐ

现代白话:六子皆有《杂诗》,而不必同其义,则亦犹之十九首也,唐人以诗取士,始有命题分韵之法,而诗学衰了。

dù zi měi shī duō qǔ piān zhōng zì míng zhī rú bú jiàn li shēng jiǔ zé yǐ bú jiàn míng piān

这句话大意是:杜子美诗多取篇中字名之,如“不见李生久”,则以《不见》名篇;。

jìn wén quǎn róng yuǎn dùn táo zé yǐ jìn wén míng piān

这句话大意是:“近闻犬戎远遁逃,”则以《近闻》名篇;。

wǎng zài xī jīng shí zé yǐ wǎng zài míng piān

这句话大意是:“往在西京时”,则以《往在》名篇;。

lì lì kāi yuán shì zé yǐ lì lì míng piān

这句话大意是:“历历开元事,”则以《历历》名篇;。

zì píng gōng zhōng lǚ tài yī zé yǐ zì píng míng piān

这句话大意是:“自平宫中吕太一”,则以《自平》名篇;。

kè cóng nán míng lái zé yǐ kè cóng míng piān

这句话大意是:“客从南溟来”,则以《客从》名篇。

jiē qǔ shǒu èr zì wèi tí quán wú yì yì pō de gǔ rén zhī tǐ

这句话大意是:皆取首二字为题,全无意义,颇得古人之体。

gǔ rén zhī shī yǒu shī ér hòu yǒu tí

这句话大意是:古人之诗,有诗而后有题;。

jīn rén zhī shī yǒu tí ér hòu yǒu shī

这句话大意是:今人之诗,有题而后有诗。

yǒu shī ér hòu yǒu tí zhě qí shī běn hu qíng

这句话大意是:有诗而后有题者,其诗本乎情;。

yǒu tí ér hòu yǒu shī zhě qí shī xùn hu wù

这句话大意是:有题而后有诗者,其诗徇乎物。

gǔ rén yòng yùn wú guò shí zì sān bǎi piān zhī shī jù duō zé bì zhuǎn yùn

这句话大意是:○古人用韵无过十字《三百篇》之诗,句多则必转韵。

wèi jìn yǐ shàng yì rán

这句话大意是:魏、晋以上亦然。

sòng qí yǐ xià yùn xué jiàn xìng rén wén qū qiǎo yú shì yǒu qiáng yòng yī yùn dào dǐ zhě zhōng bù jí gǔ rén zhī biàn huà zì rán yě

这句话大意是:宋、齐以下,韵学渐兴,人文趋巧,于是有强用一韵到底者,终不及古人之变化自然也。

gǔ rén yòng yùn wú guò shí zì zhě dú mèn gōng zhī sì zhāng nǎi yòng shí èr zì shǐ jiù cǐ yī yùn yǐn ér shēn zhī fēi bù kě yǐ chéng zhāng ér yú yì bì yǒu bù dá gù mò sì jù zhuǎn yī yùn

现代白话:古人用韵无过十字者,独《闷宫》之四章乃用十二字,使就此一韵引而伸之,非不能够成章,而于义必有不达,故末四句转一韵。

shì zhī yǐ yùn cóng wǒ zhě gǔ rén zhī shī yě

这句话大意是:是知以韵从我者,古人之诗也;。

yǐ wǒ cóng yùn zhě jīn rén zhī shī yě

这句话大意是:以我从韵者,今人之诗也。

zì dù shí yí hán lì bù wèi miǎn cǐ bìng yě

这句话大意是:自杜拾遗、韩吏部,未免此病也。

yè shǎo yùn shí lín shī huà yuē cháng piān zuì nán wèi jìn yǐ qián shī wú guò shí yùn zhě gài shǐ rén yǐ yì nì zhì chū bù yǐ xù shì qīng jìn wèi gōng

这句话大意是:叶少蕴《石林诗话》曰:“长篇最难,魏晋以前诗无过十韵者,盖使人以意逆志,初不以序事倾尽为工。

zhì lǎo dù shù huái běi zhēng zhū piān qióng jí bǐ lì rú tài shǐ gōng jì chuán cǐ gù gǔ jīn jué chàng

这句话大意是:至老杜《述怀》、《北征》诸篇,穷极笔力,如太史公纪、传,此固古今绝唱。

rán bā āi bā piān běn fēi jí zhōng gāo zuò ér shì duō zūn chēng zhī bù gǎn yì rú lǐ yōng sū yuán míng shī zhōng jí duō lèi jù yú cháng tòng kān qù jǐn gè qǔ qí bàn fāng wèi jìn shàn

这句话大意是:然《八哀》八篇本非集中高作,而世多尊称之,不敢议,如李邕、苏源明诗中极多累句,余尝痛刊去,仅各取其半,方为尽善。

rán cǐ bù kě wèi bù zhī zhě yán yě

这句话大意是:然此不可为不知者言也。

shī zhǔ xìng qíng bù guì qí qiǎo

这句话大意是:诗主性情,不贵奇巧。

táng yǐ xià rén yǒu qiáng yòng yī yùn zhōng zì jǐ jǐn zhě yǒu yòng xiǎn yùn zhě yǒu cì rén yùn zhě jiē shì lì yì yǐ cǐ jiàn qiǎo biàn fēi shī zhī zhèng gé

这句话大意是:唐以下人有强用一韵中字几尽者,有用险韵者,有次人韵者,皆是立意以此见巧,便非诗之正格。

qiě rú kǒng zǐ zuò yì xiàng xiàng chuán qí yòng yùn yǒu duō yǒu shǎo wèi cháng yī lǜ yì yǒu wú yùn zhě

这句话大意是:且如孔子作《易·象象传》,其用韵有多有少,未尝一律,亦有无韵者。

kě zhī gǔ rén zuò wén zhī fǎ yī yùn wú zì zé jí tā yùn tā yùn bù xié zé jìng dān xíng

这句话大意是:可知古人作文之法,一韵无字则及他韵,他韵不协则竟单行。

shèng rén wú bì wú gù yú wén jiàn zhī yǐ

现代白话:圣人无必无固,于文见之了。

shī yǒu wú yùn zhī jù shī yǐ yì wéi zhǔ yīn cóng zhī

这句话大意是:○诗有无韵之句诗以义为主,音从之。

bì jǐn yī yùn wú kě yòng zhī zì rán hòu páng tōng tā yùn yòu bù dé yú tā yùn zé níng wú yùn

这句话大意是:必尽一韵无可用之字,然后旁通他韵,又不得于他韵,则宁无韵。

gǒu qí yì zhī zhì dāng ér bù kě yǐ tā zì yì zé wú yùn bù hài

现代白话:苟其义之至当,而不能够他字易,则无韵不害。

hàn yǐ shàng wǎng wǎng yǒu zhī

这句话大意是:汉以上往往有之。

mù tóu shí háo cūn yǒu lì yè zhuō rén liǎng yùn yě zhì dāng bù kě yì

这句话大意是:“暮投石壕村,有吏夜捉人”,两韵也,至当不可易。

xià jù yún lǎo wēng yú qiáng zǒu lǎo fù chū mén kàn zé wú yùn yǐ yì zhì dāng bù kě yì

现代白话:下句云:“老翁逾墙走,老妇出门看,”则无韵了,亦至当不可易。

gǔ cí zǐ liú mǎ gē zhōng yǒu chūn chí zuò fàn cǎi kuí chí zuò gēng èr jù wú yùn

这句话大意是:古辞《紫骝马歌》中有“春持作饭,采葵持作羹”二句无韵。

li dà bái tiān mǎ gē zhōng yǒu zì yún zài qīng tiān qiū líng yuǎn cuī wéi èr jù wú yùn

这句话大意是:李大白《天马歌》中有“自云在青天,丘陵远崔嵬”二句无韵。

yě tián huáng què xíng shǒu èr jù yóu mò zhú yán zhōu cuì qī mò jìn wú gōng yàn wú yùn

这句话大意是:《野田黄雀行》首二句“游莫逐炎洲翠,栖莫近吴宫燕”无韵。

xíng xíng qiě yóu liè piān shǒu èr jù biān chéng r shēng nián bù dú yī zì shū wú yùn

这句话大意是:《行行且游猎篇》首二句“边城儿生年,不读一字书”,无韵。

wǔ jīng zhōng duō yǒu yòng yùn gǔ rén zhī wén huà gōng yě

这句话大意是:○五经中多有用韵古人之文化工也,。

zì rán ér hé yú yīn

这句话大意是:自然而合于音,。

zé suī wú yùn zhī wén ér wǎng wǎng yǒu yùn

这句话大意是:则虽无韵之文而往往有韵,。

gǒu qí bù rán

这句话大意是:苟其不然,。

zé suī yǒu yùn zhī wén ér shí yì bù yòng yùn

这句话大意是:则虽有韵之文而时亦不用韵,。

zhōng bù yǐ yùn ér hài yì yě

这句话大意是:终不以韵而害意也,。

sān bǎi piān zhī shī

这句话大意是:《三百篇》之诗,。

yǒu yùn zhī wén yě

这句话大意是:有韵之文也,。

nǎi yī zhāng zhī zhōng yǒu èr sān jù bù yòng yùn zhě

这句话大意是:乃一章之中有二三句不用韵者,。

rú zhān bǐ luò yǐ

现代白话:如“瞻彼洛了,。

wéi shuǐ yāng yāng zhī lèi shì yǐ

现代白话:维水泱泱”之类是了。

yī piān zhī zhōng yǒu quán zhāng bù yòng yùn zhě rú sī qí zhī sì zhāng wǔ zhāng zhào zhī sì zhāng shì yǐ

现代白话:一篇之中有全章不用韵者,如《思齐》之四章、五章,《召》之四章是了。

yòu yǒu quán piān wú yùn zhě zhōu sòng qīng miào wéi tiān zhī mìng wú tiān yǒu chéng mìng shí mài wǔ zhū piān shì yǐ

现代白话:又有全篇无韵者,《周颂·清庙》、《维天之命》、《吴天有成命》、《时迈》、《武》诸篇是了。

shuō zhě yǐ wéi dāng yǒu yú shēng

这句话大意是:说者以为当有余声;。

rán yǐ yú shēng xiāng xié ér bù rù zhèng wén cǐ zé suǒ wèi bù yǐ yùn ér hài yì zhě yě

这句话大意是:然以余声相协而不入正文,此则所谓不以韵而害意者也。

kǒng zǐ zàn yì shí piān qí tuàn xiàng chuán zá guà wǔ piān yòng yùn rán qí zhōng wú yùn zhě yì shí zhī yī

这句话大意是:孔子《赞易》十篇,其《彖象传》、《杂卦》五篇用韵,然其中无韵者亦十之一。

wén yán xì cí shuō guà xù guà wǔ piān bù yòng yùn rán yì jiān yǒu yī èr rú gǔ zhī yǐ léi tíng rùn zhī yǐ fēng yǔ

这句话大意是:《文言》、《系辞》、《说卦》、《序卦》五篇不用韵,然亦间有一二,如“鼓之以雷霆,润之以风雨。

rì yuè yùn xíng yī hán yī shǔ

这句话大意是:日月运行,一寒一暑。

qián dào chéng nán kūn dào chéng nǚ

这句话大意是:乾道成男,坤道成女。

jūn zǐ zhī wēi zhī zhāng zhī róu zhī gāng wàn fū zhī wàng

现代白话:”“有德行的人知微知彰,知柔知刚,万夫之望。

cǐ suǒ wèi huà gōng zhī wén zì rán ér hé zhě gù wèi cháng yǒu xīn yú yòng yùn yě

这句话大意是:”此所谓化工之文,自然而合者,固未尝有心于用韵也。

shàng shū zhī tǐ běn bù yòng yùn ér dà yǔ mò dì dé guǎng yùn nǎi shèng nǎi shén nǎi wǔ nǎi wén huáng tiān juàn mìng yǎn yǒu sì hǎi wèi tiān xià jūn yī xun shèng mò yáng yáng jiā yán kǒng zhāng wéi shàng dì bù cháng

这句话大意是:《尚书》之体本不用韵,而《大禹漠》:“帝德广运,乃圣乃神,乃武乃文,皇天眷命,奄有四海,为天下君,”《伊训》:“圣漠洋洋,嘉言孔彰,惟上帝不常。

zuò shàn jiàng zhī bǎi xiáng

这句话大意是:作善,降之百祥;。

zuò bù shàn jiàng zhī bǎi yāng

这句话大意是:作不善,降之百殃。

ěr wéi dé wǎng xiǎo wàn bāng wéi qìng

现代白话:你惟德罔小,万邦惟庆;。

ěr wéi bù dé wǎng dà zhuì jué zōng

现代白话:你惟不德罔大,坠厥宗。

tài shì wǒ wǔ wéi yáng qīn yú zhī jiāng

这句话大意是:”《太誓》:“我武惟扬,侵于之疆。

qǔ bǐ xiōng cán wǒ fá yòng zhāng yú tāng yǒu guāng

这句话大意是:取彼凶残,我伐用张,于汤有光。

hóng fàn wú piān wú bēi zūn wáng zhī yì

这句话大意是:”《洪范》:“无偏无陂,遵王之义;。

wú yǒu zuò hǎo zūn wáng zhī dào

这句话大意是:无有作好,遵王之道;。

wú yǒu zuò è zūn wáng zhī lù

这句话大意是:无有作恶,遵王之路;。

wú piān wú dǎng wáng dào dàng dàng

这句话大意是:无偏无党,王道荡荡;。

wú dǎng wú piān yù dào píng píng

这句话大意是:无党无偏,玉道平平;。

wú fǎn wú cè wáng dào zhèng zhí

这句话大意是:无反无侧,王道正直。

jiē yòng yùn

这句话大意是:”皆用韵。

yòu rú qǔ lǐ xíng qián zhū niǎo ér hòu xuán wǔ zuǒ qīng lóng ér yòu bái hǔ zhāo yáo zài shàng jí shàn qí nù

这句话大意是:又如《曲礼》:“行前朱鸟而后玄武,左青龙而右白虎,招摇在上,急缮其怒。

lǐ yùn xuán jiǔ zài shì lǐ zài hù zī tí zài táng chéng jiǔ zài xià

这句话大意是:”《礼运》:“玄酒在室,醴在户,粢醍在堂,澄酒在下。

chén qí xī shēng bèi qí dǐng zǔ liè qí qín sè guǎn pán zhōng gǔ

这句话大意是:陈其牺牲,备其鼎俎,列其琴瑟,管磐钟鼓。

xiū qí zhù gǔ yǐ jiàng shàng shén

这句话大意是:修其祝嘏,以降上神。

yǔ qí xiān zǔ yǐ zhèng jūn chén yǐ dǔ fù zǐ yǐ mù xiōng dì yǐ qí shàng xià fū fù yǒu suǒ shì wèi chéng dà zhī hù

这句话大意是:与其先祖,以正君臣,以笃父子,以睦兄弟,以齐上下,夫妇有所,是谓承大之祜。

lè jì fu gǔ zhě tiān dì shùn ér sì shí dāng mín yǒu dé ér wǔ chāng jí bù zuò ér wú yāo xiáng cǐ zhī wèi dà dāng

这句话大意是:”《乐记》:“夫古者,天地顺而四时当,民有德而五昌,疾不作而无妖祥,此之渭大当。

rán hòu shèng rén zuò wèi fù zǐ jūn chén yǐ wéi jì gāng

这句话大意是:然后圣人作,为父子君臣,以为纪纲。

zhōng yōng gù jūn zi bù kě yǐ bù xiū shēn sī xiū shēn bù kě yǐ bù shì qīn sī shì qīn bù kě yǐ bù zhī rén sī zhī rén bù kě yǐ bù zhī tiān

现代白话:”《中庸》:“故有德行的人不能够不修身,思修身不能够不事亲,思事亲不能够不知人,思知人不能够不知天。

mèng zǐ shī xíng ér liáng shí jī zhě fú shí láo zhě fú xi xū chán mín nǎi zuò tè

这句话大意是:”《孟子》:“师行而粮食,饥者弗食,劳者弗息,胥谗,民乃作慝。

fāng mìng nüè mín yǐn shí ruò liú liú lián huāng wáng wèi zhū hóu yōu

这句话大意是:方命虐民,饮食若流,流连荒亡,为诸侯忧。

fán cǐ zhī lèi zài qín hàn yǐ qián zhū zǐ shū bìng yǒu zhī

这句话大意是:”凡此之类,在秦汉以前诸子书并有之。

tài shǐ gōng zuò zàn yì shí yī yòng yùn ér hàn rén yuè fǔ shī fǎn yǒu bù yòng yùn zhě

这句话大意是:太史公作赞,亦时一用韵,而汉人乐府诗反有不用韵者。

yì yùn yì zhī yǒu yùn zì wén wáng shǐ yě fán guà cí zhī fán zhě shí yòng yùn

这句话大意是:○易韵《易》之有韵,自文王始也,凡卦辞之繁者时用韵。

méng zhī dú gào jiě zhī fù sù zhèn zhī yǎ gèn zhī shēn rén shì yě

这句话大意是:《蒙》之“渎”、“告”,《解》之”复”、“夙”,《震》之“”、“哑”,《艮》之“身”、“人”是也。

zhì zhōu gōng zé cí yù fán ér yù duō yòng yùn

这句话大意是:至周公则辞愈繁,而愈多用韵。

yí gǔ bǔ cí dāng yòng yùn

这句话大意是:疑古卜辞当用韵,。

ruò chūn qiū chuán suǒ zài yì shì zhī qiāng jiāng qīng jīng

这句话大意是:若《春秋传》所载懿氏之“锵”“姜”、“卿”、“京”,。

lí jī zhī yū shù yóu chòu

这句话大意是:骊姬之“渝”、“俞”、“莸”、“臭”,。

bó jī zhī kuàng cháng xiāng jī qí shī

这句话大意是:伯姬之“”、“贶”、“偿”、“相”、“姬”、“旗”、“师”,。

qiū gū hú gū bū jiā xū

这句话大意是:“丘”、“孤”、“弧”、“姑”、“逋”、“家”、“虚”,。

yān líng zhī cù mù

这句话大意是:鄢陵之“蹙”’、“目”,。

sūn wén zi zhī líng xióng

这句话大意是:孙文子之“陵”、“雄”,。

wèi hóu zhī yáng wáng

这句话大意是:卫侯之“羊”、“亡”,。

dòu yú

这句话大意是:“窦”、“逾”。

yòu rú guó yǔ suǒ zài jìn xiàn gōng zhī gǔ huá shǐ jì suǒ zài hàn wén dì zhī gēng wáng guāng hàn shū yuán hòu chuán suǒ zài jìn shǐ zhī xióng chéng bēng xìng jiē yùn yě

这句话大意是:又如《国语》所载晋献公之“骨”、“猾”、“ㄏ”,《史记》所载汉文帝之“庚”、“王”、“光”,《汉书·元后传》所载晋史之“雄”、“乘”,“崩”、“兴”,皆韵也。

gù kǒng zǐ zuò tuàn xiàng chuán yòng yùn gài běn jīng yǒu yùn ér chuán yì yùn cǐ jiàn shèng rù shù ér bù zuò yǐ gǔ wèi shī ér bù gǒu yě

这句话大意是:故孔子作《彖象传》用韵,盖本经有韵而传亦韵,此见圣入述而不作,以古为师而不苟也。

tuàn xiàng chuán yóu jīn zhī jiān zhù zhě xī zì fēn jù yǐ wéi xun yě

这句话大意是:《彖象传》犹今之笺注者,析字分句以为训也;。

xì cí wén yán yǐ xià yóu jīn zhī jiān zhù yú zì jù míng bái zhī hòu qǔ yī zhāng yī piān quán shū zhī yì ér tōng lùn zhī yě gù qí tǐ bù tóng

这句话大意是:《系辞》、《文言》以下犹今之笺注于字句明白之后,取一章一篇全书之义而通论之也,故其体不同。

gǔ shī yòng yùn zhī fǎ gǔ shī yòng yùn zhī fǎ dà yuē yǒu sān shǒu jù cì jù lián yòng yùn gé dì sān jù ér yú dì sì jù yòng yùn zhě guān jū zhī shǒu zhāng shì yě fán hàn yǐ xià shī jí táng rén lǜ shī zhī shǒu jù yòng yùn zhě yuán yú cǐ

这句话大意是:○古诗用韵之法古诗用韵之法大约有三:首句、次句连用韵,隔第三句而于第四句用韵者,《关雎》之首章是也,凡汉以下诗及唐人律诗之首句用韵者源于此;。

yì qǐ jí gé jù yòng yùn zhě juǎn ěr zhī shǒu zhāng shì yě fán hàn yǐ xià shī jí táng rén lǜ shī zhī shǒu jù bù yòng yùn zhě yuán yú cǐ

这句话大意是:一起即隔句用韵者,《卷耳》之首章是也,凡汉以下诗及唐人律诗之首句不用韵者源于此;。

zì shǒu zhì mò

这句话大意是:自首至末,。

jù jù yòng yùn zhě

这句话大意是:句句用韵者,。

ruò kǎo qīng rén hái zhe shí mǔ zhī jiān yuè chū sù guān zhū piān

这句话大意是:若《考》、《清人》、《还》、《著》、《十亩之间》、《月出》、《素冠》诸篇,。

yòu rú juǎn ěr zhī èr zhāng sān zhāng

这句话大意是:又如《卷耳》之二章、三章,。

sì zhāng

这句话大意是:四章,。

chē gōng zhī yī zhāng èr zhāng sān zhāng qī zhāng

这句话大意是:《车攻》之一章、二章、三章、七章,。

cháng fà zhī yī zhāng èr zhāng sān zhāng sì zhāng wǔ zhāng shì yě

这句话大意是:《长发》之一章、二章、三章、四章、五章是也,。

fán hàn yǐ xià shī ruò wèi wén dì yān gē xíng zhī lèi yuán yú cǐ

这句话大意是:凡汉以下诗若魏文帝《燕歌行》之类源于此。

zì shì ér biàn zé zhuǎn yùn yǐ

现代白话:自是而变则转韵了。

zhuǎn yùn zhī shǐ yì yǒu lián yòng gé yòng zhī bié ér cuò zōng biàn huà bù kě yǐ yī tǐ jū

现代白话:转韵之始亦有连用、隔用之别,而错综变化不能够一体拘。

yú shì yǒu shàng xià gè zì wèi yùn ruò tù jí cǎi wēi zhī shǒu zhāng yú lí zhī qián sān zhāng juǎn ā zhī shǒu zhāng zhě

这句话大意是:于是有上下各自为韵,若《兔》及《采薇》之首章,《鱼丽》之前三章,《卷阿》之首章者。

yǒu shǒu mò zì wèi yī yùn zhōng jiān zì wèi yī yùn ruò chē gōng zhī wǔ zhāng zhě

这句话大意是:有首末自为一韵,中间自为一韵,若《车攻》之五章者。

yǒu gé bàn zhāng zì wèi yùn ruò shēng mín zhī zú zhāng zhě

这句话大意是:有隔半章自为韵,若《生民》之卒章者。

yǒu shǒu tí èr yùn ér xià fēn èr jié chéng zhī ruò yǒu tì zhī piān zhě

这句话大意是:有首提二韵,而下分二节承之,若《有替》之篇者。

cǐ jiē shī zhī biàn gé rán yì mò fēi chū yú zì rán fēi yǒu yì wèi zhī yě

这句话大意是:此皆诗之变格,然亦莫非出于自然,非有意为之也。

xiān shēng yīn xué wǔ shū xù yuē jì yuē shēng chéng wén wèi zhī yīn

这句话大意是:先生《音学五书》序曰:《记》曰:“声成文谓之音。

fu yǒu wén sī yǒu yīn bǐ yīn ér wèi shī shī xián rán hòu bèi zhī lè cǐ jiē chū yú tiān ér fēi rén zhī suǒ néng wèi yě

这句话大意是:”夫有文斯有音,比音而为诗,诗咸然后被之乐,此皆出于天而非人之所能为也。

sān dài zhī shí qí wén jiē běn yú liù shū qí rén jiē chū yú zú dǎng kù xù qí xìng jiē xùn huà yú zhōng hé ér fā zhī wèi yīn wú bù xié yú zhèng

这句话大意是:三代之时,其文皆本于六书,其人皆出于族党库序,其性皆驯化于中和,而发之为音,无不协于正。

rán ér zhōu lǐ dà háng rén zhī zhí jiǔ suì shǔ gǔ shǐ yù shū míng tīng shēng yīn suǒ yǐ yī dào dé ér tóng fēng sú zhě yòu bù gǎn lüè yě

这句话大意是:然而《周礼》大行人之职,“九岁属瞽史,谕书名,听声音”,所以一道德而同风俗者,又不敢略也。

shì yǐ shī sān bǎi wǔ piān shàng zì shāng sòng xià dǎi chén líng yǐ shí wǔ guó zhī yuǎn qiān shù bǎi nián zhī jiǔ ér qí yīn wèi cháng yǒu yì

这句话大意是:是以《诗》三百五篇,上自商颂,下逮陈灵,以十五国之远,千数百年之久,而其音未尝有异。

dì shùn zhī gē gāo yáo zhī gēng jī zǐ zhī chén wén wáng zhōu gōng zhī xì wú fú tóng zhě

这句话大意是:帝舜之歌,皋陶之赓,箕子之陈,文王、周公之系,无弗同者。

gù sān bǎi wǔ piān gǔ rén zhī yīn shū yě

这句话大意是:故三百五篇,古人之音书也。

wèi jìn yǐ xià qù gǔ rì yuǎn cí fù rì fán ér hòu míng zhī yuē yùn zhì sòng zhōu róng liáng shěn yuē ér sì shēng zhī pǔ zuò

这句话大意是:魏晋以下,去古日远,词赋日繁,而后名之曰韵,至宋周容、梁沈约,而《四声之谱》作。

rán zì qín hàn zhī wén

这句话大意是:然自秦汉之文,。

qí yīn yǐ jiàn lì yú gǔ

这句话大意是:其音已渐戾于古,。

zhì dōng jīng yì shén

这句话大意是:至东京益甚,。

ér tǐ wén zuò pǔ

这句话大意是:而体文作谱,。

nǎi bù néng shàng jù yā nán

这句话大意是:乃不能上据雅、南,。

páng zhí sāo zi

这句话大意是:旁摭骚、子,。

yǐ chéng bù kān zhī diǎn

这句话大意是:以成不刊之典,。

ér jǐn àn bān zhāng yǐ xià zhū rén zhī fù

这句话大意是:而仅按班、张以下诸人之赋,。

cáo liú yǐ xià zhū rén zhī shī suǒ yòng zhī yīn

这句话大意是:曹、刘以下诸人之诗所用之音,。

zhuàn wèi dìng běn

这句话大意是:撰为定本。

yú shì jīn yīn xíng ér gǔ yīn wáng wèi yīn xué zhī yī biàn

这句话大意是:于是今音行而古音亡,为音学之一变。

xià jí táng dài yǐ shī fù qǔ shì qí yùn yī yǐ lù fǎ yán qiē yùn wéi zhǔn suī yǒu dú yòng tóng yòng zhī zhù ér qí fēn bù wèi cháng gǎi yě

这句话大意是:下及唐代,以诗赋取士,其韵一以陆法言《切韵》为准,虽有“独用”、“同用”之注,而其分部未尝改也。

zhì sòng jǐng zhī jì wēi yǒu gēng yì lǐ zōng mò nián píng shuǐ liú yuān shǐ bìng èr bǎi liù yùn wèi yī bǎi qī yùn

这句话大意是:至宋景之际,微有更易,理宗末年,平水刘渊始并二百六韵为一百七韵。

yuán huáng gōng shào zuò yùn huì yīn zhī yǐ qì yú jīn

这句话大意是:元黄公绍作《韵会》因之,以迄于今。

yú shì sòng yùn xíng ér táng yùn wáng wèi yīn xué zhī zài biàn shì rì yuǎn ér chuán rì é cǐ dào zhī wáng gài èr qiān yǒu xú suì yǐ

现代白话:于是宋韵行而唐韵亡,为音学之再变,世日远而传日讹,此道之亡盖二千有徐岁了。

yán wǔ qián xīn yǒu nián jì dé guǎng yùn zhī shū nǎi shǐ fā wù yú zhōng ér páng tōng qí shuō yú shì jù táng rén yǐ zhèng sòng rén zhī zhī shī jù gǔ jīng yǐ zhèng chén shì táng rén zhī shī ér sān dài yǐ shàng zhī yīn bù fèn zhì rú zhì zé ér bù kě luàn

这句话大意是:炎武潜心有年,既得《广韵》之书,乃始发悟于中而旁通其说,于是据唐人以正宋人之之失,据古经以正沈氏、唐人之失,而三代以上之音,部分秩如,至赜而不可乱。

nǎi liè gǔ jīn yīn zhī biàn ér jiū qí suǒ yǐ bù mín wèi yīn lùn èr juǎn

这句话大意是:乃列古今音之变而究其所以不民为《音论》二卷;。

kǎo zhèng sān dài yǐ shàng zhī yīn zhù sān bǎi wǔ piān wèi shī běn yīn shí juǎn

这句话大意是:考正三代以上之音,注三百五篇,为《诗本音》十卷;。

zhù yì wèi yì yīn sān juǎn

这句话大意是:注《易》为《易音》三卷;。

biàn chén shì bù fèn zhī wù ér yī yī yǐ gǔ yīn dìng zhī wèi táng yùn zhèng èr shí juǎn

这句话大意是:辨沈氏部分之误,而一一以古音定之,为《唐韵正》二十卷;。

zōng gǔ yīn wèi shí bù wèi gǔ yīn biǎo èr juǎn

这句话大意是:综古音为十部,为《古音表》二卷。

zì shì ér liù jīng zhī wén nǎi kě dú qí tā zhū zǐ zhī shū lí hé yǒu zhī ér bù shèn yuǎn yě

这句话大意是:自是而《六经》之文乃可读,其他诸子之书离合有之,而不甚远也。

tiān zhī wèi sàng sī wén bì yǒu shèng rén fù qǐ jǔ jīn rì zhī yīn ér hái zhī chún gǔ zhě

这句话大意是:天之未丧斯文,必有圣人复起,举今日之音而还之淳古者。

gǔ rén bù jì zhòng yùn dù zi měi zuò yǐn zhōng bā xiān gē yòng sān qián èr chuán èr mián èr tiān

这句话大意是:○古人不忌重韵杜子美作《饮中八仙歌》用三“前”、二“船”、二“眠”、二“天”。

sòng rén yí gǔ wú cǐ tǐ suì yù fēn wéi bā yì yǐ wéi bì fēn wéi bā ér hòu kě yǐ zhòng yā yùn wú hài yě bù zhī bǎi liáng tái shī sān zhī sān zhì èr zāi èr shí èr lái èr cái yǐ xiān zhī yǐ

现代白话:宋人疑古无此体,遂欲分为八意,以为必分为八而后能够重押韵无害也,不知《柏梁台诗》三“之”、三“治”、二“啊”、二“时”、二“来”、二“材”已先之了。

dōng chuān yǒu dù juān xi chuān wú dù juān fú wàn wú dù juān yún ān yǒu dù juān qiú qí shuō ér bù dé zé yí yǐ wéi tí xià zhù bù zhī gǔ rén wèi cháng jì zhòng yùn yě

这句话大意是:“东川有杜鹃,西川无杜鹃,涪、万无杜鹃,云安有杜鹃”,求其说而不得,则疑以为题下注,不知古人未尝忌重韵也。

gù yǒu sì yùn chéng zhāng chéng wéi yòng èr zì zhě hú wéi hu zhū lín cóng xià nán

这句话大意是:故有四韵成章成唯用二字者,“胡为乎株林,从夏南;。

fěi shì zhū lín cóng xià nán shì yě

这句话大意是:匪适株林,从夏南“是也。

yǒu èr yùn chéng zhāng ér wéi yòng yī zì zhě dà rén zhàn zhī wéi xióng wéi pí nán zǐ zhī xiáng

这句话大意是:有二韵成章而惟用一字者,“大人占之,维熊维罴,男子之祥;。

wéi huǐ wéi shé nǚ zǐ zhī xiáng shì yě

这句话大意是:维虺维蛇,女子之祥”是也。

yǒu sān yùn chéng zhāng ér wéi yòng yī zì zhě gǒu rì xīn rì rì xīn yòu rì xīn shì yě

这句话大意是:有三韵成章而惟用一字者,“苟日新,日日新,又日新”是也。

rú cǎi wēi shǒu zhāng lián yòng èr xiǎn yǔn zhī gù jù

这句话大意是:如《采薇》首章连用二“猃狁之故”句,。

zhēng yuè yī zhāng lián yòng èr zì kǒu zì

这句话大意是:《正月》一章连用二“自口”字,。

shí yuè zhī jiāo shǒu zhāng lián yòng èr ér wēi zì

这句话大意是:《十月之交》首章连用二“而微”字,。

chē luò sān zhāng lián yòng èr shù jī zì

这句话大意是:《车荦》三章连用二“庶几”字,。

wén wáng yǒu shēng shǒu zhāng lián yòng èr yǒu shēng zì

这句话大意是:《文王有声》首章连用二“有声”字,。

zhào zú zhāng lián yòng èr bǎi lǐ zì

这句话大意是:《召》卒章连用二“百里”字。

yòu rú xíng lù shǒu zhāng qǐ yòng lù zì wèi yòng lù zì yòu rú jiǎn xī zú zhāng lián yòng sān rén zì nà lián yòng sān shēng zì

这句话大意是:又如《行露》首章起用“露”字,未用“露”字,又如《简兮》卒章连用三“人”字,《那》连用三“声”字。

qí zhòng yī zì zhě bù kě shèng shù

这句话大意是:其重一字者,不可胜述。

hàn yǐ xià yì rán

这句话大意是:汉以下亦然。

rú mò shàng sāng shī sān tóu zì èr yú zì èr yú zì èr fu zì èr xū zì

这句话大意是:如《陌上桑诗》三“头”字,二“隅”字,二“馀”字,二“夫”字,二“须”字。

jiāo zhòng qīng qī zuò sān yǔ zì sān yán zì èr yóu zì èr mǔ zì èr qǔ zì èr zi zì èr guī zì èr zhī zì èr jūn zì èr mén zì yòu èr yán zì

这句话大意是:《焦仲卿妻作》三“语”字,三“言”字,二“由”字,二“母”字,二“取”字,二“子”字,二“归”字,二“之”字,二“君”字,二“门”字,又二“言”字。

sū wǔ gǔ ròu yuán zhī yè yī shǒu èr rén zì jié fà wèi fū fù yī shǒu èr shí zì

这句话大意是:苏武《骨肉缘枝叶》一首,二“人”字,《结发为夫妇》一首二“时”字。

chén sī wáng qì fù cí èr tíng zì èr líng zì èr míng zì èr chéng zì èr níng zì

这句话大意是:陈思王《弃妇词》二“庭”字,二“灵”字,二“鸣”字,二“成”字,二“宁”字。

yuán jí yǒng huái shī zhuó zhuó xī tuí rì yī shǒu èr guī zì

这句话大意是:阮籍《咏怀诗·灼灼西颓日》一首,二“归”字。

zhāng xié zá shī hēi lì yuè zhòng yuān yī shǒu èr shēng zì

这句话大意是:张协《杂诗·黑戾跃重渊》一首二“生”字。

xiè líng yùn jūn zǐ yǒu suǒ sī xíng èr guī zì

现代白话:谢灵运《有德行的人有所思行》二“归”字。

liáng wǔ dì zhuàn kǒng zǐ zhèng yán jìng shù huái shī èr fǎn zì

这句话大意是:梁武帝撰《孔子正言竞述怀诗》二“反”字。

rèn kū fàn pú yè shī èr shēng zì sān qíng zì

这句话大意是:任《哭范仆射诗》二“生”字,三“情”字。

shěn yuē zhōng shān shī èr zú zì

这句话大意是:沈约《钟山诗》二“足”字。

rán zé zhòng yùn zhī yǒu jì qí zài duò táng zhī dài hu

这句话大意是:然则重韵之有忌,其在隋、唐之代吗?

zhū gě kǒng míng liáng fù yín yún jiān shì shuí jiā mù tián jiāng gǔ yě zǐ

这句话大意是:诸葛孔明《梁父吟》云:“间是谁家墓,田疆古冶子。

yòu yún shuí néng wéi cǐ móu

这句话大意是:”又云:“谁能为此谋?

guó xiāng qí yàn zǐ

这句话大意是:国相齐晏子。

yòng èr zi zì

这句话大意是:”用二“子”字。

gǔ rén dàn qǔ wén lǐ míng dāng ér yǐ chū bù bì chóng zì yě

这句话大意是:古人但取文理明当而已,初不避重字也。

jīn běn huò gǎi zuò tián jiāng gǔ yě shì shī zhī yǐ

现代白话:今本或改作“田疆古冶氏”,失之了。

pān yuè qiū xīng fù xiāo gěng jiè ér bú mèi xī dú zhǎn zhuǎn yú huá shěng

这句话大意是:潘岳《秋兴赋》:“宵耿介而不寐兮,独展转于华省。

wù shí suì zhī qiú jìn xī kǎi fǔ shǒu ér zì xǐng

这句话大意是:悟时岁之遒尽兮,慨俯首而自省。

yòng èr shěng zì

这句话大意是:”用二“省”字。

chū táng shī zuì wéi yán zhěng ér lú zhào lín cháng ān gǔ yì bié yǒu háo huá chēng jiàng xiàng zhuǎn rì huí tiān bù xiāng ràng

这句话大意是:初唐诗最为严整,而卢照邻《长安古意》:“别有豪华称将相,转日回天不相让。

yì qì yóu lái pái guàn fu zhuān quán pàn bù róng xiāo xiāng

这句话大意是:意气由来排灌夫,专权判不容萧相。

yòng èr xiāng zì jīn rén wèi bì zì tóng ér yì yì zhě fāng kě zhòng yòng ruò cǐ shī zhī èr xiāng gù wú yì yì yě

这句话大意是:”用二“相”字,今人谓必字同而义异者方可重用,若此诗之二“相”固无异义也。

qiě shī yuē wáng mìng nán zhòng wǎng chéng yú fāng

这句话大意是:且《诗》曰:“王命南仲,往城于方。

qí xià wén yòu yuē tiān zǐ mìng wǒ chéng bǐ shuò fāng

这句话大意是:”其下文又曰:“天子命我,城彼朔方。

yǒu hé yì yì zāi

现代白话:”有何异义啊!

li tài bái gāo yáng gē èr bēi zì lú shān yáo èr zhǎng zì

这句话大意是:李太白《高阳歌》二“杯”字,《庐山谣》二“长”字;。

dù zi měi zhī nǚ shī èr zhōng zì

这句话大意是:杜子美《织女诗》二“中”字,。

fèng xiān xiàn yǒng huái èr zú zì

这句话大意是:《奉先县咏怀》二“卒”字,。

liǎng dāng xiàn wú shí shì yù jiāng shàng zhái èr bái zì

这句话大意是:《两当县吴十侍御江上宅》二“白”字,。

bā āi shī zhāng jiǔ líng yī shǒu èr shěng zì

这句话大意是:《八哀诗》张九龄一首二“省”字,。

èr jìng zì

这句话大意是:二“境”字,。

yuán rén sòng guā èr cǎo zì

这句话大意是:《园人送瓜》二“草”字,。

jì dí míng fǔ èr jì zì

这句话大意是:《寄狄明府》二“济”字,。

sù záo shí pǔ èr xì zì

这句话大意是:《宿凿石浦》二“系”字;。

hán tuì zhī cǐ rì zú kě xī shī èr guāng zì èr míng zì èr gèng zì èr chéng zì èr kuáng zì èr jiāng zì

这句话大意是:韩退之《此日足可惜诗》二“光”字,二“鸣“字,二“更”字、二“城”字,二“狂”字,二“江”字。

shī yǒu yǐ yì zhuǎn ér yùn xū zhòng zhě rú jīn xī hé xī jiàn cǐ liáng rén

这句话大意是:诗有以意转而韵须重者,如“今夕何夕,见此良人。

zǐ xī zǐ xī rú cǐ liáng rén hé

这句话大意是:子兮子兮,如此良人何!

yīng qí míng yǐ qiú qí yǒu shēng

现代白话:”“嘤其鸣了,求其友声。

xiāng bǐ niǎo xī yóu qiú yǒu shēng

这句话大意是:相彼鸟兮,犹求友声。

yǒu zhàng zhī dù qí yè qī qī

这句话大意是:”“有杖之杜,其叶萋萋。

wáng shì mǐ jiān wǒ xīn shāng bēi

这句话大意是:王事靡监,我心伤悲。

huì mù qī zhǐ rǔ xīn bēi zhǐ

现代白话:卉木萋止,你心悲止。

yú lùn gǔ zhōng yú lè pì

这句话大意是:”于论鼓钟,于乐辟ń。

wū lùn gǔ zhōng yú lè pì

这句话大意是:于论鼓钟,于乐辟ń。

yòu ruò gōng wú dù hé gōng jìng dù hé

这句话大意是:”又若“公无渡河,公竟渡河!

cǐ jiē chéng shàng wén ér zhuǎn zhě bù róng bié huàn yī zì

这句话大意是:”此皆承上文而转者,不容别换一字。

qī yán zhī shǐ xī rén wèi zhāo hún dà zhāo qù qí xiē zhǐ jí shì qī yán shī

这句话大意是:○七言之始昔人谓《招魂》、《大招》去其“些”、“只”,即是七言诗。

yú kǎo qī yán zhī xìng zì hàn yǐ qián gù duō yǒu zhī

这句话大意是:余考七言之兴,自汉以前,固多有之。

líng shū jīng là jié zhēn yá piān fán cì xiǎo yá rì yǐ dà bǔ qí bù zú nǎi wú hài shì qí suǒ zài yíng zhī jiè

这句话大意是:”《灵枢经·剌节真邪篇》、“凡刺小邪日以大,补其不足乃无害,视其所在迎之界。

fán cì hán yá rì yǐ wēn xú wǎng xú lái zhì qí shén mén hù yǐ tuán qì bù fēn xū shí de diào qí qì cún

这句话大意是:凡刺寒邪日以温,徐往徐来致其神,门户已团气不分,虚实得调其气存。

sòng yù shén nǚ fù luó wán qǐ huì shèng wén zhāng jí fú miào cǎi zhào wàn fāng

这句话大意是:”宋玉《神女赋》:“罗纨绮绘盛文章,极服妙彩照万方。

cǐ jiē qī yán zhī zǔ

这句话大意是:”此皆七言之祖。

sù wèn bā zhèng shén míng lùn shén hū shén ěr bù wén mù míng xīn kāi ér zhì huì rán dú wù kǒu fú néng yán jié shì dú jiàn shì ruò hūn zhāo rán dú míng ruò fēng chuī yún gù yuē shén sān bù jiǔ hòu wèi zhī yuán jiǔ zhēn zhī lùn bù bì cún

这句话大意是:《素问·八正神明论》:“神乎神,耳不闻,目明心开而志,慧然独悟,口弗能言,杰视独见适若昏,昭然独明,若风吹云,故曰神,三部九侯为之原,九针之论不必存。

qí wén jué shì xún zǐ chéng xiāng piān

这句话大意是:”其文绝似荀子《成相篇》。

yī yán zī yī sān zhāng zhāng sì jù fēi yě bì zì yī jù hái zì yī jù

这句话大意是:○一言《缁衣》三章,章四句,非也,“敝”字一句,“还”字一句。

ruò yuē bì yǔ hái yǔ zé yán zhī bù shùn yǐ qiě hé bì yī yán zhī bù kě wèi shī yě

现代白话:若曰“敝予还予”,则言之不顺了,且何必一言之不可为诗也?

wú zhì lì yáng shān shí wén chu jiǔ zhōu zhǔ

这句话大意是:《吴志》:历阳山石文:“楚,九州渚。

wú jiǔ zhōu dōu

这句话大意是:吴,九州都。

chu zì yī jù wú zì yī jù yì shì yī yán zhī shī

这句话大意是:”“楚”字一句,“吴”字一句,亦是一言之诗。

gǔ rén wèi yǒu zhī gé yǔ zhù zhī wài zhǐ yòng sì zì chéng shī ér sì zì jiē yùn gǔ wèi zhī yǒu yě shǐ jiàn yú zhuāng zi fù yá mǔ yá tiān hu rén hu shì yě

现代白话:○古人未有之格语助之外,止用四字成诗,而四字皆韵,古从来没有这种情况,始见于《庄子》“父邪母邪,天乎人乎”是也。

sān zhāng zhāng gè èr jù ér hé wéi yī yùn gǔ wèi zhī yǒu yě shǐ jiàn yú mèng cháng jūn chuán zhǎng tiě guī lái hu shí wú yú

现代白话:三章,章各二句,而合为一韵,古从来没有这种情况,始见于《孟尝君传》“长铁归来乎,食无鱼;。

cháng jiá guī lái hu chū wú chē

这句话大意是:长铗归来乎,出无车;。

zhǎng tiě guī lái hu wú yǐ wéi jiā shì yě

这句话大意是:长铁归来乎,无以为家”是也。

gǔ rén bù yòng cháng jù chéng piān gǔ shī yǒu bā yán zhě hú zhān ěr tíng yǒu xuán xī shì yě

现代白话:○古人不用长句成篇古诗有八言者,“胡瞻你庭有悬兮”是也。

shū lú qún zài wú shǎo chéng xí shàng zuò gē diào zhī yuē xiáng ruì bù zài fèng huáng qí lín tài píng xū de biān jiāng zhōng chén

这句话大意是:书》:“卢群在吴少诚席上作歌调之曰:“祥瑞不在凤凰麒麟,太平须得边将忠臣。

dàn de bǎi liáo shī zhǎng gān dǎn bù yòng sān jūn luó qǐ jīn yín

这句话大意是:但得百僚师长肝胆,不用三军罗绮金银。

cǐ zé tōng shǒu bā yán

这句话大意是:’”此则通首八言。

yòu rú li zhǎng jí jiǔ bú dào liú ling fén shàng tǔ zhī lèi zé bù guò yī èr jù ér yǐ

这句话大意是:又如李长吉“酒不到刘伶坟上土”之类,则不过一二句而已。

yǒu jiǔ yán zhě lǐn hu ruò xiǔ suǒ zhī yù liù mǎ shì yě

这句话大意是:有九言者,“凛乎若朽索之驭六马”是也。

rán wú yòng wèi quán zhāng zhě bù tè yǐ qí bù biàn yú gē yě zhǎng zé yì duō rǒng zì duō xiè qí yú wén yě yì nán zhī yǐ

现代白话:然无用为全章者,不特以其不便于歌也,长则意多冗,字多懈,其于文也亦难之了。

yǐ shì zhī gǔ rén zhī wén kě zhǐ zé zhǐ bù kěn yǐ yī yì zhī rǒng yī zì zhī xiè ér lèi wú zuò shī zhī běn yì yě

现代白话:以是知古人之文可止则止,不肯以一意之冗、一字之懈而累我作诗之本义也。

zhī cǐ yì zhě bù tè jù fǎ yě zhāng fǎ kě zhī yǐ

现代白话:知此义者不特句法也,章法可知了。

qī yán pái lǜ suǒ yǐ cóng lái shǎo zuò zuò yì bù gōng zhě

这句话大意是:七言排律所以从来少作,作亦不工者。

hé yě

这句话大意是:何也?

yì duō rǒng yě zì duō xiè yě

这句话大意是:意多冗也,字多懈也。

wèi qī yán zhě bì shǐ qí bù kě cái ér hòu gōng yě cǐ hàn rén suǒ yǐ nán zhī yě

这句话大意是:为七言者必使其不可裁而后工也,此汉人所以难之也。

shī yòng dié zì shī yòng dié zì zuì nán

这句话大意是:○诗用叠字诗用叠字最难。

wèi shī hé shuǐ yáng yáng běi liú huó huó

这句话大意是:《卫诗》:“河水洋洋,北流活活。

shī gū huì huì wěi fā fā jiā jiē jiē shù jiāng niè niè

这句话大意是:施罛秽秽,鲔发发,葭揭揭,庶姜孽孽。

lián yòng liù dié zì kě wèi fù ér bù yàn zé ér bù luàn yǐ

现代白话:”连用六叠字,可谓复而不厌、赜而不乱了。

gǔ shī qīng qīng hé pàn cǎo yù yù yuán zhōng liǔ yíng yíng lóu shàng nǚ jiǎo jiǎo dāng chuāng yǒu

这句话大意是:《古诗》:“青青河畔草,郁郁园中柳,盈盈楼上女,皎皎当窗牖。

é é hóng fěn zhuāng xiān xiān chū sù shǒu

这句话大意是:娥娥红粉妆,纤纤出素手。

lián yòng liù dié zì yì jí zì rán xià cǐ jí wú rén kě jì

这句话大意是:”连用六叠字,亦极自然,下此即无人可继。

qū yuán jiǔ zhāng bēi huí fēng fēn róng róng zhī wú jīng xī wǎng máng máng zhī wú jì

这句话大意是:屈原《九章·悲回风》:“纷容容之无经兮,罔芒芒之无纪。

yà yáng yáng zhī wú cóng xī chí wēi yí zhī yān zhǐ

现代白话:轧洋洋之无从兮,驰逶移之呢止。

piào fān fān qí shàng xià xī yì yáo yáo qí zuǒ yòu

这句话大意是:漂翻翻其上下兮,翼遥遥其左右。

sì qí qián hòu xī bàn zhāng chí zhī xìn qī

这句话大意是:汜其前后兮,伴张弛之信期。

lián yòng liù dié zì

这句话大意是:”连用六叠字。

sòng yù jiǔ biàn chéng jīng qì zhī tuán tuán xī wù zhū shén zhī chén chén

这句话大意是:宋玉《九辩》:“乘精气之抟抟兮,鹜诸神之湛湛。

jùn bái ní zhī xí xí xī lì qún líng zhī fēng fēng

这句话大意是:骏白霓之习习兮,历群灵之丰丰。

zuǒ zhū què zhī bá bá xī yòu cāng lóng zhī qú qú

这句话大意是:左朱雀之茇茇兮,右苍龙之瞿瞿。

shǔ léi shī zhī tián tián xī tōng fēi lián zhī yá yá

这句话大意是:属雷师之阗阗兮,通飞廉之衙衙。

qián qīng jīng zhī qiāng qiāng xī hòu zī chéng zhī cóng cóng

这句话大意是:前轻京之锵锵兮,后辎乘之从从。

zài yún qí zhī wēi yí xī hù tún qí zhī róng róng

这句话大意是:载云旗之委蛇兮,扈屯骑之容容。

lián yòng shí yī dié zì hòu rén cí fù yì hǎn jí zhī zhě

这句话大意是:”连用十一叠字,后人辞赋亦罕及之者。

cì yùn lìng rén zuò shī dòng bì cì yùn yǐ cǐ wéi nán yǐ cǐ wéi qiǎo

这句话大意是:○次韵令人作诗动必次韵,以此为难,以此为巧。

wú wèi qí yì ér zhuō yě

现代白话:我谓其易而拙也。

qiě yǐ lǜ shī yán zhī píng shēng tōng yòng sān shí yùn zhī zhōng rèn yòng yī yùn ér bì wú tā yùn kě yì

这句话大意是:且以律诗言之,平声通用三十韵之中,任用一韵,而必无他韵可易;。

yī yùn shù bǎi zì zhī zhōng rèn yā wǔ zì ér bì wú tā zì kě yì

这句话大意是:一韵数百字之中,任押五字,而必无他字可易。

míng wéi yì qí shí nán yǐ

现代白话:名为易,其实难了。

xiān dìng wǔ zì ér yǐ shàng wén còu zú zhī wén huò wèi shùn zé yuē qiān yú yùn ěr yì huò wèi mǎn zé yuē shù yú yùn ěr

这句话大意是:先定五字,而以上文凑足之,文或未顺则曰牵于韵耳,意或未满则曰束于韵耳。

yòng shì qiǎn cí xiǎo jiàn xīn qiǎo jí kě shàn chǎng

这句话大意是:用事遣辞小见新巧,即可擅场。

míng wéi nán qí shí yì yǐ

现代白话:名为难,其实易了。

fu qí qiǎo yú hé rén zhě qí xiōng zhōng běn wú shī ér zhuō yú zì yán zhě yě

这句话大意是:夫其巧于和人者,其胸中本无诗,而拙于自言者也。

gù nán yì qiǎo zhuō zhī lùn pò ér cì yùn zhī fēng kě shǎo shuāi yě yán cāng láng shī huà yuē hé yùn zuì hài rén shī gǔ rén chóu chàng bù cì yùn cǐ fēng shǐ shèng yú yuán bái pí lù běn cháo zhū xián nǎi yǐ cǐ ér dòu gōng zhì wǎng fù yǒu bā jiǔ hé zhě

这句话大意是:故难易巧拙之论破,而次韵之风可少衰也,、严沧浪《诗话》曰:“和韵最害人诗,古人酬唱不次韵,此风始盛于元白、皮陆,本朝诸贤乃以此而斗工,至往复有八九和者。

àn táng yuán zhěn shàng lìng hú xiàng gōng qǐ yuē zhěn yǔ tóng mén shēng bái jū yì yǒu shàn

这句话大意是:按唐元稹《上令狐相公启》曰:“稹与同门生白居易友善。

jū yì yā néng wéi shī jiù zhōng ài qū jià wén zì qióng jí shēng yùn huò wèi qiān yán huò wèi wǔ bǎi yán lǜ shī yǐ xiāng tóu jì xiǎo shēng zì shěn bù néng yǒu yǐ guò zhī wǎng wǎng xì pái jiù yùn bié chuàng xīn cí míng wéi cì yùn gài yù yǐ nán xiāng tiāo ěr

这句话大意是:居易雅能为诗,就中爱驱驾文字,穷极声韵,或为千言,或为五百言律诗,以相投寄,小生自审不能有以过之,往往戏排旧韵,别创新词,名为次韵,盖欲以难相挑耳。

jiāng hú jiān wèi shī zhě huò xiāng fǎng xiào huò lì bù zú zé zhì yú diān dǎo yǔ yán chóng fù shǒu wěi yùn tóng yì děng bù yì qián piān yì mù wéi yuán hé shī tǐ

这句话大意是:江湖间为诗者或相仿效,或力不足,则至于颠倒语言,重复首尾,韵同意等,不异前篇,亦目为元和诗体。

ér sī wén zhě kǎo biàn yǎ zhī yóu wǎng wǎng guī jiù yú zhěn

这句话大意是:而司文者考变雅之由,往往归咎于稹。

shì zhī yuán bái zuò shī cì yùn zhī chū běn zì yǐ wéi xì ér dāng shí jí yǐ qǔ jī yú rén

这句话大意是:”是知元、白作诗次韵之初,本自以为戏,而当时即已取讥于人。

jīn rén nǎi wèi zhī ér bù yàn yòu yuán bái zhī suǒ bǐ ér bù xiè zhě yě

这句话大意是:今人乃为之而不厌,又元、白之所鄙而不屑者也。

ōu yáng gōng jí gǔ lù lùn táng xuē píng chàng hé shī yuē qí wèn féng sù féng dìng li shēn jiē táng xiǎn rén líng chè yǐ shī míng hòu shì rán shī jiē bù jí píng gài chàng zhě de yú zì rán hé zhě qiān yú qiáng zuò

这句话大意是:欧阳公《集古录》论唐薛苹倡和诗曰:其问冯宿,冯定、李绅皆唐显人,灵澈以诗名后世,然诗皆不及苹,盖倡者得于自然,和者牵于强作。

kě wèi zhī yán

这句话大意是:”可谓知言。

zhū zǐ dá xiè chéng zhī shū wèi yuān míng shī suǒ yǐ wèi gāo zhèng zài bù dài ān pái xiōng zhōng zì rán liú chū dōng pō nǎi piān piān jù jù yī yùn ér hé zhī suī qí gāo cái shì bù fèi lì rán yǐ shī qí zì rán zhī qù yǐ

现代白话:朱子《答谢成之书》谓:“渊明诗所以为高,正在不待安排,胸中自然流出,东坡乃篇篇句句依韵而和之,虽其高才,似不费力,然已失其自然之趣了。

fán shī bù shù yú yùn ér néng jǐn qí yì shèng yú wèi yùn shù ér yì bù jìn qiě huò wú qí yì ér qiān rén tā yì yǐ zú qí yùn qiān wàn yě

这句话大意是:”凡诗不束于韵而能尽其意,胜于为韵束而意不尽,且或无其意而牵人他意以足其韵千万也。

gù yùn lǜ zhī dào shū mì shì zhōng wéi shàng bù rán zé níng shū wú mì

这句话大意是:故韵律之道,疏密适中为上,不然则宁疏无密。

wén néng fā yì zé yùn suī shū bù hài

这句话大意是:文能发意,则韵虽疏不害。

bǎi liáng tái shī hàn wǔ bǎi liáng tái shī běn chū sān qín jì yún shì yuán fēng sān nián zuò ér kǎo zhī yú shǐ zé duō bù fú àn shǐ jì jí hàn shū xiào jǐng jì zhōng liù nián xià sì yuè liáng wáng hōng

这句话大意是:○柏梁台诗汉武《柏梁台诗》本出《三秦记》,云是元封三年作,而考之于史,则多不符,按《史记》及《汉书·孝景纪》:“中六年夏四月,梁王薨。

zhū hóu wáng biǎo liáng xiào wáng wǔ lì sān shí wǔ nián hōng

这句话大意是:”《诸侯王表》:“梁孝王武立,三十五年,薨。

xiào jǐng hòu yuán nián gòng wáng mǎi sì qī nián hōng

这句话大意是:孝景后元年,共王买嗣,七年,薨。

jiàn yuán wǔ nián píng wáng xiāng sì sì shí nián hōng

这句话大意是:建元五年,平王襄嗣,四十年,薨。

wén sān wáng chuán tóng

这句话大意是:”《文三王传》同。

yòu àn xiào wǔ jì yuán dǐng èr nián chūn qǐ bǎi liáng tái

这句话大意是:又按《孝武纪》:“元鼎二年春,起柏梁台。

shì wèi liáng píng wáng zhī èr shí èr nián ér xiào wáng zhī hōng zhì cǐ yǐ èr shí jiǔ nián yòu qī nián shǐ wèi yuán fēng sān nián

这句话大意是:”是为梁平王之二十二年,而孝王之薨至此已二十九年,又七年始为元封三年。

yòu àn píng wáng xiāng yuán shuò zhōng yǐ yǔ tài mǔ zhēng zūn gōng qīng qǐng fèi wèi shù rén

这句话大意是:又按平王襄,元朔中以与太母争樽,公卿请废为庶人。

tiān zǐ yuē liáng wáng xiāng wú liáng shī fū gù xiàn bú yì nǎi xuē liáng bā chéng liáng yú shàng yǒu shí chéng yòu àn píng wáng xiāng zhī shí nián wèi yuán shuò èr nián lái cháo

现代白话:天孔子说:“梁王襄无良师傅,故陷不义,乃削梁八城,梁余尚有十城,又按平王襄之十年为元朔二年,来朝;。

qí sān shí liù nián wèi tài chū sì nián lái cháo jiē bù dàng yuán fēng shí

这句话大意是:其三十六年为太初四年,来朝,皆不当元封时。

yòu àn bǎi guān gōng qīng biǎo láng zhōng lìng wǔ dì tài chū yuán nián gēng míng guāng lù xūn

这句话大意是:又按《百官公卿表》:“郎中令,武帝太初元年更名光禄勋。

diǎn kè jǐng dì zhōng liù nián gēng míng dà xíng lìng wǔ dì dà chū yuán nián gēng míng dà hóng lú

这句话大意是:典客,景帝中六年更名大行令,武帝大初元年更名大鸿胪。

zhì sù nèi shǐ jǐng dì hòu yuán nián gēng míng dà nóng lìng wǔ dì tài chū yuán nián gēng míng dà sī nóng

这句话大意是:治粟内史,景帝后元年更名大农令,武帝太初元年更名大司农。

zhōng wèi wǔ dì tài chū yuán nián gēng míng zhí jīn wú

现代白话:中尉,武帝太初元年更名执金我。

nèi shǐ jǐng dì èr nián fēn zhì zuǒ nèi shǐ yòu nèi shǐ wǔ dì tài chū yuán nián gēng míng jīng zhào yǐn zuǒ nèi shǐ gēng míng zuǒ féng yì

这句话大意是:内史,景帝二年分置左内史、右内史,武帝太初元年更名京兆尹,左内史更名左冯翊。

zhǔ jué zhōng wèi jǐng dì zhōng liù nián gēng míng dū wèi wǔ dì dà chū yuán nián gēng míng yòu fú fēng

这句话大意是:主爵中尉,景帝中六年更名都尉,武帝大初元年更名右扶风。

fán cǐ liù guān jiē tài chū yǐ wǎng zhī míng bù yīng yù shū yú yuán fēng zhī shí yòu àn xiào wǔ jì tài chū yuán nián dōng shí yī yuè yǐ yǒu bǎi liáng tái zāi

这句话大意是:凡此六官,皆太初以往之名,不应预书于元封之时,又按《孝武纪》:“太初元年冬十一月乙酉,柏梁台灾。

xià wǔ yuè zhèng lì yǐ zhēng yuè wèi suì shǒu dìng guān míng zé shì bǎi liáng jì zāi zhī hòu yòu bàn suì ér shǐ gǎi guān míng ér dà sī mǎ dà jiàng jūn qīng zé hōng yú yuán fēng zhī wǔ nián jù cǐ yǐ èr nián yǐ

现代白话:”夏五月,正历以正月为岁首,定官名,则是柏梁既灾之后,又半岁而始改官名,而大司马,大将军青则薨于元封之五年,距此已二年了。

fǎn fù kǎo zhèng wú yī hé zhě

这句话大意是:反复考证,无一合者。

gài shì hòu rén nǐ zuò piāo qǔ wǔ dì yǐ lái guān míng jí liáng xiào wáng shì jiā shèng yú sì mǎ zhī shì yǐ hé zhī ér bù wù shí dài zhī guāi chuǎn yě

这句话大意是:盖是后人拟作,剽取武帝以来官名及《梁孝王世家》乘舆驷马之事以合之,而不悟时代之乖舛也。

àn shì jiā liáng xiào wáng èr shí jiǔ nián shí yuè rù cháo jǐng dì shǐ shǐ chí jié shèng yú sì mǎ yíng liáng wáng yú què xià

这句话大意是:按《世家》“梁孝王二十九年十月入朝,景帝使使持节,乘舆驷马迎梁王于阙下。

chén lián yuē tiān zǐ fù chē jià sì mǎ cǐ yī shí yì shù píng wáng ān dé yǒu cǐ

这句话大意是:”臣联曰:“天子副车驾驷马,此一时异数,平王安得有此?

shī tǐ dài jiàng sān bǎi piān zhī bù néng bù jiàng ér chǔ cí chǔ cí bù néng bù jiàng ér hàn wèi hàn wèi zhī bù néng bù jiàng ér liù cháo liù cháo zhī bù néng bù jiàng ér táng yě shì yě

这句话大意是:诗体代降三百篇之不能不降而楚辞,楚辞不能不降而汉、魏,汉、魏之不能不降而六朝,六朝之不能不降而唐也,势也。

yòng yī dài zhī tǐ zé bì shì yī dài zhī wén ér hòu wèi hé gé

这句话大意是:用一代之体则必似一代之文,而后为合格。

shī wén zhī suǒ yǐ dài biàn yǒu bù dé bù biàn zhě

这句话大意是:诗文之所以代变,有不得不变者。

yī dài zhī wén yán xí yǐ jiǔ bù róng rén jiē dào cǐ yǔ

这句话大意是:一代之文沿袭已久,不容人皆道此语。

jīn qiě qiān shù bǎi nián yǐ ér yóu qǔ gǔ rén zhī chén yán yī yī ér mó fǎng yǐ shì wèi shī kě hu

现代白话:今且千数百年了,而犹取古人之陈言一一而摹仿,以是为诗,可吗?

gù bù shì zé shī qí suǒ yǐ wéi shī shì zé shī qí suǒ yǐ wéi wǒ

这句话大意是:故不似则失其所以为诗,似则失其所以为我。

li dù zhī shī suǒ yǐ dú gāo yú táng rén zhě yǐ qí wèi cháng bù shì ér wèi cháng shì yě

这句话大意是:李、杜之诗所以独高于唐人者,以其未尝不似,而未尝似也。

zhī cǐ zhě kě yǔ yán shī yě yǐ yǐ

现代白话:知此者,可与言诗也已了。

shū fǎ shī gé nán běi cháo yǐ qián jīn shí zhī wén wú bù jiē bā fēn shū zhě shì jīn zhī zhēn shū bù zú wèi zì yě

这句话大意是:○书法诗格南北朝以前,金石之文无不皆八分书者,是今之真书不足为字也。

yáo xuàn zhī táng wén cuì lǚ zǔ qiān zhī huáng cháo wén jiàn zhēn dé xiù zhī wén zhāng zhèng zōng fán jìn tǐ zhī shī jiē bù shōu shì jīn zhī lǜ shī bù zú wèi shī yě

这句话大意是:姚铉之《唐文粹》,吕祖谦之《皇朝文鉴》,真德秀之《文章正宗》,凡近体之诗皆不收,是今之律诗不足为诗也?

jīn rén jiāng yóu zhēn shū yǐ kuī bā fēn

这句话大意是:今人将由真书以窥八分。

yóu lǜ shī yǐ xué gǔ tǐ shì cóng shì yú gǔ rén zhī suǒ jiàn zhě ér qiú qí suǒ zuì gōng qǐ bù nán zāi

现代白话:由律诗以学古体,是从事于古人之所贱者,而求其所最工,岂不难啊!

yín rén xuē qiān rèn gāng yuē zì táng rén zhī jìn tǐ xìng ér shī yī dà biàn hòu xué zhī shì kě jiān wèi ér bù kě zhuān gōng zhě yě

这句话大意是:鄞人薛千仞冈曰:“自唐人之近体兴,而诗一大变,后学之士可兼为而不可专攻者也。

jìn rì zhī bì wú rén bù shī wú shī bù lǜ wú lǜ bù qī yán

这句话大意是:近日之弊,无人不诗,无诗不律,无律不七言。

yòu yuē qī yán lǜ fǎ dù guì yán duì ǒu guì zhěng yīn jié guì xiǎng bù yì zuò yě jīn chū xué hòu shēng wú bù wèi qī yán lǜ shì fǎn yǐ cǐ wéi rén mén zhī lù qí zhōng shēn bù dé kuī cǐ dào fān lí wú guài yě

这句话大意是:”又曰:“七言律,法度贵严,对偶贵整,音节贵响,不易作也,今初学后生无不为七言律,似反以此为人门之路,其终身不得窥此道藩篱无怪也。

shī rén gǎi gǔ shì chén sī wáng shàng shū jué yīng dào mǎ zhī chén shè chu zhào yǐ jì qí nán

这句话大意是:○诗人改古事陈思王上书:“绝缨盗马之臣,赦楚、赵以济其难。

zhù wèi shè dào mǎ qín mù gōng shì qín yì zhào xìng gù hù wén yǐ bì shàng qín zì yě

这句话大意是:”注谓:“赦盗马,秦穆公事,秦亦赵姓,故互文,以避上‘秦’字也。

zhào zhì yǔ jī mào qí shū liáng shēng shì yuè dēng yuè zhǎng yáo

这句话大意是:”赵至《与嵇茂齐书》:“梁生适越,登岳长谣。

liáng hóng běn shì wú ér yǐ wéi yuè zhě wú wèi yuè suǒ miè yě

这句话大意是:”梁鸿本适吴,而以为越者,吴为越所灭也。

xiè líng yùn shī xián gāo kào jìn shī zhòng lián què qín jūn

这句话大意是:谢灵运诗:“弦高犒晋师,仲连却秦军。

xián gāo suǒ kào zhě qín shī ér gǎi wéi jìn yǐ bì xià qín zì zé chuǎn ér lòu yǐ

现代白话:”弦高所犒者秦师而改为晋,以避下“秦”字,则舛而陋了。

li dà zì xíng lù nán shī huà tíng hè lì jù kě wén shàng cài cāng yīng ān zú dào

这句话大意是:李大自《行路难》诗:“华亭鹤唳讵可闻,上蔡苍鹰安足道。

dù zi měi zhū jiāng shī zuó rì yù yú méng zàng de zǎo shí jīn wǎn chū rén jiān

这句话大意是:”杜子美《诸将诗》:“昨日玉鱼蒙葬地,早时金碗出人间。

gǎi huáng quǎn wèi cāng yīng gǎi yù wǎn wèi jīn wǎn yì tóng cǐ bìng

这句话大意是:”改“黄犬”为“苍鹰”,改“玉碗”为“金碗”,亦同此病。

zì hàn yǐ lái zuò wén zhě jí yǒu huí bì jiǎ jiè zhī fǎ

这句话大意是:自汉以来,作文者即有回避假借之法。

tài shǐ gōng bó yí chuán bó yí shū qí suī xián de fū zǐ ér míng yì zhāng

现代白话:太史公《伯夷传》:“伯夷,叔齐虽贤,得孔子而名益彰。

yán yuān suī dǔ xué fù jì wěi ér xíng yì xiǎn

这句话大意是:颜渊虽笃学,附骥尾而行益显。

běn dāng shì fù fū zǐ ěr bì shàng wén léi tóng gǎi zuò jì wěi

现代白话:”本当是附孔子耳,避上文雷同,改作骥尾。

shǐ hòu rén wéi zhī qǐ bù wéi rén jī xiào

这句话大意是:使后人为之,岂不为人讥笑?

wèi gāo zǔ yě

这句话大意是:谓高祖也。

yǔ zi shān fù wù yǔ zi shān kū shù fù yún jiàn zhāng sān yuè huǒ

这句话大意是:○庾子山赋误庾子山《枯树赋》云:“建章三月火。

àn shǐ jì wǔ dì tài chū yuán nián dōng shí yī yuè yǐ yǒu bǎi liáng tái zāi

这句话大意是:”按《史记》:“武帝太初元年冬十一月乙酉,柏梁台灾。

chūn èr yuè qǐ jiàn zhāng gōng

这句话大意是:春二月,起建章宫。

xī jīng fù bǎi liáng jì zāi yuè wū chén fāng jiàn zhāng shì jīng yòng yàn huǒ xiáng

这句话大意是:”《西京赋》:“柏梁既灾,越巫陈方,建章是经,用厌火祥。

shì zāi zhě bǎi liáng fēi jiàn zhāng ér sān yuè huǒ

这句话大意是:”是灾者柏梁,非建章,而三月火;。

yòu qín zhī ē páng fēi hàn yě

这句话大意是:又秦之阿房,非汉也。

āi jiāng nán fù yún xǔ yáng tíng yǒu lí bié zhī fù

这句话大意是:《哀江南赋》云:“栩阳亭有离别之赋。

yè tīng dǎo yī qū yún xǔ yáng lí bié fù

这句话大意是:”《夜听捣衣曲》云:“栩阳离别赋。

àn hàn shū yì wén zhì bié xǔ yáng fù wǔ piān

这句话大意是:”按《汉书·艺文志》:“别栩阳赋五篇。

xiáng qí shàng xià wén lì dàng shì rén xìng míng xìng bié míng xǔ yáng yě

这句话大意是:”详其上下文例,当是人姓名,姓别,名栩阳也。

yǐ wéi lí bié zhī bié yòu fēi yě

这句话大意是:以为“离别”之别,又非也。

yú zhòng wén shī wù duò yú zhòng wén shī jǐng chà fāng rén chu yuè yì shǐ yóu yàn

这句话大意是:○于仲文诗误隋于仲文诗:“景差方人楚,乐毅始游燕。

àn hàn shū gāo dì jì xǐ qí chu dà zú zhāo shì qū shì jǐng shì huái shì qí tián shì wǔ xìng guān zhōng yǔ lì tián zhái

这句话大意是:”按《汉书·高帝纪》:“徙齐、楚大族昭氏、屈氏、景氏、怀氏、齐田氏五姓关中,与利田宅。

wáng yì chǔ cí zhāng jù sān lǘ zhī zhí zhǎng wáng zú sān xìng rì zhāo qū jǐng

这句话大意是:”王逸《楚辞章句》:“三闾之职掌王族三姓,日昭、屈、景。

rán zé jǐng chà yì chu zhī tóng xìng yě

这句话大意是:”然则景差亦楚之同姓也。

ér zhòng wén yǐ wéi rén chu qǐ fēi liáng chén yǐ xià zhī rén dàn shì cí zhāng ér bù xiáng diǎn jù gù yá

这句话大意是:而仲文以为人楚,岂非梁、陈已下之人,但事辞章,而不祥典据故邪?

liáng wǔ dì tiān jiān yuán nián zhào yuē zhì tù yǒu xíng jiāng xuān zhì biǎn

这句话大意是:梁武帝天监元年,诏曰:“雉兔有刑,姜宣致贬。

cǐ yòng mèng zǐ shā qí mí lù zhě rú shā rén zhī zuì ér bù zhī xuān wáng nǎi tián shì fēi jiāng hòu yě yǔ cǐ yī lèi

这句话大意是:”此用孟子“杀其麋鹿者如杀人之罪”,而不知宣王乃田氏,非姜后也,与此一类。

li tài bái shī wù li dà bái shī hàn jiā qín dì yuè liú yǐng zhào míng fēi

这句话大意是:○李太白诗误李大白诗:“汉家秦地月,流影照明妃。

yī shàng yù guān dào tiān yá qù bù guī

这句话大意是:一上玉关道,天涯去不归。

àn shǐ jì yán xiōng nú zuǒ fāng wáng jiāng zhí shàng gǔ yǐ dōng yòu fāng wáng jiāng zhí shàng jùn yǐ xī ér chán yú zhī tíng zhí dài yún zhōng

这句话大意是:”按《史记》言,匈奴左方王将直上谷以东,右方王将直上郡以西,而单于之庭直代云中。

hàn shū yán hū hán yá chán yú zì qǐng liú jū guāng lù sāi xià yòu yán tiān zǐ qiǎn shǐ sòng chán yú chū shuò fāng jī lù sāi hòu chán yú jìng běi guī tíng

这句话大意是:《汉书》言呼韩邪单于自请留居光禄塞下,又言天子遣使送单于出朔方鸡鹿塞,后单于竞北归庭。

nǎi zhī hàn yǔ xiōng nú wǎng lái zhī dào dà dǐ cóng yún zhōng wǔ yuán shuò fāng míng fēi zhī xíng yì bì chū cǐ

这句话大意是:乃知汉与匈奴往来之道,大抵从云中、五原、朔方,明妃之行亦必出此。

gù jiāng yān zhī fù lǐ líng dàn yún qíng wǎng shàng jùn xīn liú yàn mén

这句话大意是:故江淹之赋李陵,但云“情往上郡,心留雁门”。

ér yù guān yǔ xī yù xiāng tōng zì shì gōng zhǔ jià wū sūn suǒ jīng tài bái wù yǐ

现代白话:而玉关与西域相通,自是公主嫁乌孙所经,太白误了。

yán shì jiā xùn wèi wén zhāng dì lǐ bì xū qiè dàng

这句话大意是:《颜氏家训》谓:“文章地理必须惬当。

qí lùn liáng jiǎn wén yàn mén tài shǒu xíng ér yán rì zhú kāng jū dà yuān ròu zhī xiāo zi huī lǒng tóu shuǐ ér yún běi zhù huáng lóng dōng liú bái mǎ

这句话大意是:”其论梁简文《雁门太守行》,而言“日逐康居、大宛、月氏”,萧子晖《陇头水》,而云“北注黄龙,东流白马”。

chén cún zhōng lùn bái lè tiān cháng hèn gē é méi shān xià shǎo rén xíng wèi é méi zài jiā zhōu fēi xìng shǔ lù

这句话大意是:沈存中论白乐天《长恨歌》“峨眉山下少人行”,谓峨眉在嘉州,非幸蜀路。

wén rén zhī bìng gài yǒu tóng zhě

这句话大意是:文人之病盖有同者。

liáng xú pái dēng láng yá chéng shī gān quán jǐng fēng hóu shàng gǔ dǐ lóu lán

这句话大意是:梁徐徘《登琅邪城》诗:“甘泉警烽侯,上谷抵楼兰。

shàng gǔ zài jū yōng zhī běi ér lóu lán wèi xī yù zhī guó zài yù mén guān wài

这句话大意是:”上谷在居庸之北,而楼兰为西域之国,在玉门关外。

jí cǐ yī jù zhī zhōng wén lǐ yǐ zì bù tōng qí bù qiè láng yá chéng yòu wú lùn yě

这句话大意是:即此一句之中,文理已自不通,其不切琅邪城又无论也。

guō pú fù wù guō pú jiāng fù zǒng kuò hàn sì jiān bāo huái xiāng

这句话大意是:○郭璞赋误郭璞《江赋》:“总括汉、泗,兼包淮、湘。

huái sì bìng bù rù jiāng qǐ yīn yú yú ér wù yá

这句话大意是:”淮、泗并不入江,岂因盂于而误邪?

lù jī wén wù lù jī hàn gāo dì gōng chén sòng hóu gōng fú shì huáng ǎo lái guī

这句话大意是:○陆机文误陆机《汉高帝功臣颂》“侯公伏轼,皇媪来归。

nǎi bù kǎo shǐ shū zhī wù

这句话大意是:”乃不考史书之误。

hàn yí zhù gāo dì mǔ bīng qǐ shí sǐ xiǎo huáng hòu yú xiǎo huáng zuò líng miào

这句话大意是:《汉仪注》“高帝母,兵起时,死小黄,后于小黄作陵庙。

běn jì wǔ nián jí huáng dì wèi yú sì shuǐ zhī yáng zhuī zūn xiān ǎo wèi zhāo líng fū rén

这句话大意是:”《本纪》“五年,即皇帝位于汜水之阳,追尊先媪为昭灵夫人。

zé qí xiān wáng kě zhī

这句话大意是:”则其先亡可知。

ér shí nián yǒu tài shàng huáng hòu bēng nǎi tài shàng huáng bēng zhī wù wén zhòng shū ér wèi shān yě

这句话大意是:而十年有太上皇后崩,乃太上皇崩之误,文重书而未删也。

hóu gōng shuō yǔ yǔ nǎi yǔ hàn yuē zhōng fēn tiān xià

这句话大意是:侯公说羽,羽乃与汉约中分天下。

jiǔ yuè guī dà gōng lǚ hòu bìng wú huáng wēn

这句话大意是:九月,归大公、吕后,并无皇温。

zì chūn qiū yǐ shàng yán wén bù yán zì rú zuǒ zhuàn yú wén zhǐ gē wéi wǔ gù wén fǎn zhèng wèi fá yú wén mǐn chóng wèi gǔ

这句话大意是:○字春秋以上言文不言字,如《左传》“于文止戈为武”,“故文反正为乏”,“于文皿虫为蛊”。

jí lún yǔ shǐ quē wén zhōng yōng shū tóng wén zhī lèi bìng bù yán zì

这句话大意是:及《论语》“史阙文”,《中庸》“书同文”之类,并不言字。

yì nǚ zǐ zhēn bù zì shí nián nǎi zì shī niú yáng pái zì zhī

这句话大意是:《易》:“女子贞不字,十年乃字,”《诗》:“牛羊排字之。

zuǒ zhuàn qí liáo wú zi shǐ zì jìng shū

这句话大意是:”《左传》:“其僚无子,使字敬叔。

jiē xun wèi rǔ

这句话大意是:”皆训为乳。

shū kāng hào yú fù bù néng zì jué zi

这句话大意是:《书·康浩》:“于父不能字厥子。

zuǒ zhuàn lè wáng fù zì ér jìng xiǎo shì dà dà zì xiǎo

这句话大意是:”《左传》:“乐王鲋,字而敬,小事大,大字小。

yì qǔ ài yǎng zhī yì wéi yí lǐ shì guàn lǐ bīn zì zhī lǐ jì jiāo tè shēng guān ér zì zhī jìng qí míng yě yǔ wén zì zhī yì shāo jìn yì wèi cháng wèi wén wèi le yě yǐ wén wèi zì nǎi shǐ yú shǐ jì

这句话大意是:”亦取爱养之义,唯《仪礼·士冠礼》“宾字之”,《礼记.郊特牲》“冠而字之,敬其名也”,与文字之义稍近,亦未尝谓文为了也,以文为字乃始于《史记》。

qín shǐ huáng láng yá tái shí kè yuē tóng shū wén zì

这句话大意是:秦始皇琅邪台石刻曰:“同书文字。

shuō wén xù yún yī lèi xiàng xíng wèi zhī wén

这句话大意是:”《说文》序云:“依类象形,谓之文;。

xíng shēng xiāng yì wèi zhī zì

这句话大意是:形声相益,谓之字。

wén zhě wù xiàng zhī běn zì zhě zī rǔ ér shēng

这句话大意是:文者物象之本,字者孳乳而生。

zhōu lǐ wài shǐ zhǎng dá shū míng yú sì fāng

这句话大意是:”《周礼》:“外史掌达书名于四方。

zhù yún gǔ yuē míng jīn yuē zì

这句话大意是:”注云:“古曰名,今曰字。

yí lǐ pìn lǐ zhù yún míng shū wén yě jīn wèi zhī zì

这句话大意是:”《仪礼·聘礼》注云:“名,书文也,今谓之字。

cǐ zé zì zhī míng zì qín ér lì zì hàn ér xiǎn yě yǔ

这句话大意是:”此则字之名自秦而立,自汉而显也与?

xǔ shì shuō wén xù cǐ shí sì piān wǔ bǎi sì shí bù jiǔ qiān sān bǎi wǔ shí sān wén jiě shuō fán shí sān wàn sān qiān sì bǎi sì shí yī zì

这句话大意是:许氏《说文》序:“此十四篇,五百四十部,九千三百五十三文,解说凡十三万三千四百四十一字。

yǐ zhuàn shū wèi zhī wén lì shū wèi zhī zì

这句话大意是:”以篆书谓之文,隶书谓之字。

zhāng yī shàng bó yǎ biǎo fán wàn bā qiān yī bǎi wǔ shí wén

这句话大意是:张揖《上博雅表》“凡万八千一百五十文。

táng xuán dù jiǔ jīng zì yàng xù fán qī shí liù bù sì bǎi jì yī wén

这句话大意是:”唐玄度《九经字样》序:“凡七十六部,四百计一文。

zé tōng wèi zhī wén

这句话大意是:”则通谓之文。

sān dài yǐ shàng yán wén bù yán zì

这句话大意是:三代以上,言文不言字。

lǐ sī chéng miǎo chū wén jiàng ér wèi zì yǐ

现代白话:李斯、程邈出,文降而为字了。

èr hàn yǐ shàng yán yīn bù yán yùn zhōu róng shěn yuē chū yīn jiàng ér wèi yùn yǐ

现代白话:二汉以上,言音不言韵,周容、沈约出,音降而为韵了。

gǔ wén gǔ shí wén zì bù yī

这句话大意是:○古文古时文字不一。

rú hàn fén yīn gōng dǐng qí gài míng yuē fén yīn gōng guān tóng dǐng gài èr shí méi

这句话大意是:如汉汾阴宫鼎其盖铭曰:“汾阴供官铜鼎盖二十枚。

èr shí zì zuò shí shí

这句话大意是:”二十字作“十十”。

dǐng míng yuē fén yīn gōng guān tóng dǐng èr shí méi

这句话大意是:鼎铭曰:“汾阴供官铜鼎二十枚。

èr shí zì zuò chù

这句话大意是:”二十字作“亍”。

qí wèi yuē dì èr shí sān

这句话大意是:其未曰:“第二十三。

èr shí zì zuò niàn

这句话大意是:”二十字作“廿”。

yī qì zhī míng sān jiàn ér sān bù tóng

这句话大意是:一器之铭三见而三不同。

zì táng yǐ wǎng wén zì rì fán bù dé bù guī yī lǜ ér gǔ shū zhī bù fù tōng zhě duō yǐ

现代白话:自唐以往,文字日繁,不得不归一律,而古书之不复通者多了。

shuō wén zì lì shū yǐ lái qí néng fā míng liù shū zhī zhǐ shǐ sān dài zhī wén shàng cún yú jīn rì ér dé yǐ shi gǔ rén zhì zuò zhī běn zhě xǔ shū zhòng shuō wén zhī gōng wèi dà hòu zhī xué zhě yì diǎn yī huà mò bù fèng zhī wèi guī ju

这句话大意是:○说文自隶书以来,其能发明六书之指,使三代之文尚存于今日,而得以识古人制作之本者,许叔重《说文》之功为大,后之学者一点一画莫不奉之为规矩。

ér yú yǐ wéi yì yǒu bù jìn rán zhě

这句话大意是:而愚以为亦有不尽然者。

qiě yǐ liù jīng zhī wén zuǒ shì gōng yáng liáng zhī chuán máo cháng kǒng ān guó zhèng zhòng mǎ róng zhū rú zhī xun ér wèi bì jǐn hé

这句话大意是:且以《六经》之文,左氏、公羊、梁之传,毛苌、孔安国、郑众、马融诸儒之训,而未必尽合;。

kuàng shū chóng shēng yú dōng jīng zhī zhōng shì suǒ běn zhě bù guò liú yù gǔ kuǐ dù lín xú xún děng shí jīng rén zhī shuō ér yǐ wéi jǐn de gǔ rén zhī yì rán yǔ fǒu yǔ

这句话大意是:况叔重生于东京之中世,所本者不过刘欲、贾逵,杜林,徐巡等十惊人之说,而以为尽得古人之意,然与否与?

yī yě wǔ jīng wèi yù cài yōng děng zhèng dìng zhī xiān chuán xiě rén rén gè yì jīn qí shū suǒ shōu lǜ duō yì zì ér yǐ jīn jīng xiào zhī zé shuō wén wèi duǎn yòu yī shū zhī zhōng yǒu liǎng yǐn ér qí wén gè yì zhě hòu zhī dú zhě jiāng hé suǒ cóng

这句话大意是:一也,《五经》未遇蔡邕等正定之先,传写人人各异,今其书所收率多异字,而以今经校之,则《说文》为短,又一书之中有两引而其文各异者,后之读者将何所从?

èr yě

这句话大意是:二也。

liú chuán jì jiǔ

这句话大意是:流传既久。

qǐ wú tuō lòu

这句话大意是:岂无脱漏?

jí xú xuàn yì wèi zhuàn shū yān tì rì jiǔ cuò luàn yí tuō bù kě xī jiū

这句话大意是:即徐铉亦谓篆书湮替日久,错乱遗脱,不可悉究。

jīn wèi cǐ shū suǒ quē zhě bì gǔ rén suǒ wú bié zhǐ yī zì yǐ dāng zhī gǎi jīng diǎn ér jiù shuō wén zhī lí huí hù sān yě

这句话大意是:今谓此书所阙者必古人所无,别指一字以当之,改经典而就《说文》,支离回互,三也。

jīn jǔ qí yī èr píng zhī

这句话大意是:今举其一二评之。

rú qín sòng xuē jiē guó míng yě

这句话大意是:如秦、宋、薛皆国名也。

qín cóng hé yǐ dì yí hé yì yǐ yū yǐ sòng cóng mù wèi jū xuē cóng xīn wèi zì xīn cǐ hé lǐ yě

现代白话:“秦”从禾,以地宜禾,亦已迂了,“宋”从木为居,“薛”从辛为{自辛},此何理也?

fèi shì zhī fèi gǎi wéi běi mǐ xun wèi è mǐ

这句话大意是:《费誓》之费改为“{北米}”,训为恶米。

wǔ wáng zài pèi zhī pèi gǎi wéi xun wèi tǔ

这句话大意是:武王“载旆”之旆改为“”,训为土。

wēi wèi gū yě wèi nǚ yīn

这句话大意是:“威”为姑,也为女阴。

wèi jī shēng

这句话大意是:“”为击声。

kùn wèi gù lú

这句话大意是:“困”为故庐。

pǔ wèi rì wú sè

这句话大意是:“普”为日无色。

cǐ hé lǐ yě

这句话大意是:此何理也?

mò zhī wéi yán è yě shì quǎn zhī zì rú huà gǒu gǒu kòu yě qǐ kǒng zǐ zhī yán hu

这句话大意是:“貉”之为言恶也,视“犬”之字如画狗,“狗,叩也”,岂孔子之言吗?

xun yǒu zé yuē bù yí yǒu yě chūn qiū shū yuē yǒu shí zhī

这句话大意是:训“有”则曰“不宜有也”,《春秋书》“曰有食之”。

xun guō zé yuē qí zhī guō shì shàn shàn bù néng bèng è wù bù néng tuì shì yǐ wáng guó bù jǐ yú chāo shuō ér shī qí běn zhǐ hu

这句话大意是:训“郭”则曰“齐之郭氏善善不能迸,恶恶不能退,是以亡国”,不几于剿说而失其本指吗?

jū wéi fǎ gǔ

这句话大意是:“居”为法古,。

yòng wèi bo zhōng

这句话大意是:“用”为卜中,。

tóng wèi nán yǒu zuì

这句话大意是:“童”为男有罪,。

xiāng wèi jiě yī gēng

这句话大意是:“襄”为解衣耕,。

diào wéi rén chí gōng huì qū zhī qín

这句话大意是:“吊”为人持弓会〈区支〉禽,。

rǔ wèi shī gēng shí

这句话大意是:“辱”为失耕时,。

yú wèi shù fù shou shì

这句话大意是:“臾”为束缚ㄏ扌世,。

fá wèi chí dāo mà lì

这句话大意是:“罚”为持刀骂詈,。

láo wèi huǒ shāo mén

这句话大意是:“劳”为火烧门,。

zǎi wèi zuì rén zài wū xià zhí shì

这句话大意是:“宰”为罪人在屋下执事,。

míng wèi shí liù rì yuè shǐ kuī

这句话大意是:“冥”为十六日月始亏,。

xíng wèi dāo shǒu jǐng

这句话大意是:“刑”为刀守井,。

bù jǐ yú chuān záo ér yuǎn yú lǐ qíng hu

这句话大意是:不几于穿凿而远于理情乎!

wǔ kōng shī zhī ér zhì zì jīng gōng guǎng zhī ér zuò shū bù kě wèi fēi làn shāng yú xǔ shì zhě yǐ ruò fú xun cān wèi shāng xīng cǐ tiān wén zhī bù hé zhě yě

现代白话:武空师之而制字,荆公广之而作书,不可谓非滥觞于许氏者了,若夫训“参”为商星,此天文之不合者也;。

xun háo wèi jīng zhào shè líng tíng cǐ dì lǐ zhī bù hé zhě yě

这句话大意是:训“毫”为京兆社陵亭,此地理之不合者也。

shū zhōng suǒ yǐn lè làng shì shù shí tiáo ér tā jīng jí fǎn duō quē lüè cǐ cǎi zhí zhī shī qí dāng zhě yě jīn zhī xué zhě néng qǔ qí dà ér qì qí xiǎo zé qí shì ér wéi qí fēi nǎi kě wèi shàn xué shuō wén zhě yǔ

这句话大意是:书中所引乐浪事数十条,而他经籍反多阙略,此采摭之失其当者也,今之学者能取其大而弃其小,择其是而违其非,乃可谓善学《说文》者与?

wáng mǎng chuán liú zhī wèi zì mǎo jīn dāo yě zhēng yuè gāng mǎo jīn dāo zhī lì jiē bù dé xíng

这句话大意是:《王莽传》:“‘刘’之为字卯、金,刀也,正月刚卯,金刀之利,皆不得行。

yòu yuē shòu mìng zhī rì dīng mǎo

这句话大意是:”又曰:“受命之日丁卯。

dīng huǒ hàn shì zhī dé yě

这句话大意是:丁,火,汉氏之德也。

mǎo liú xìng suǒ yǐ wèi zì yě

这句话大意是:卯,刘姓所以为字也。

guāng wǔ gào tiān zhù wén yǐn chèn jì yuē mǎo jīn xiū dé wèi tiān zǐ

这句话大意是:”光武告天祝文引《谶记》曰:“卯金修德,为天子。

gōng sūn shù yǐn yuán shén qì yuē xi tài shǒu yǐ mǎo jīn

这句话大意是:”公孙述引《援神契》曰:“西太守乙卯金。

wèi xī fāng tài shǒu ér yǐ jué mǎo jīn yě

这句话大意是:”谓西方太守而乙绝卯金也。

shì gǔ wèi cháng wú liú zì yě

这句话大意是:是古未尝无刘字也。

wèi míng dì tài hé chū gōng qīng zòu yán fu gē yǐ yǒng dé wǔ yǐ xiàng shì yú wén wén wǔ wèi bīn chén děng jǐn zhì yuè wǔ míng yuē zhāng bīn zhī wǔ

这句话大意是:魏明帝太和初,公卿奏言:“夫歌以咏德,舞以象事,于文文武为‘斌’,臣等谨制乐舞名曰《章斌之舞》。

wèi qù shū zhòng wèi yuǎn shì gǔ wèi cháng wú bīn zì yě

这句话大意是:”魏去叔重未远,是古未尝无“斌”字也。

shuō wén yuán běn cì dì bù kě jiàn jīn yǐ sì shēng liè zhě xú xuàn děng suǒ dìng yě

这句话大意是:《说文》原本次第不可见,今以四声列者,徐铉等所定也。

qiē zì xuàn děng suǒ jiā yě

这句话大意是:切字,铉等所加也。

páng yǐn hòu rú zhī yán rú dù yù péi guāng yuǎn lǐ yáng bīng zhī lèi yì xuàn děng jiā yě yòu yún zhū jiā bù shōu jīn fù zhī zì yùn mò zhě yì xuàn děng jiā yě

这句话大意是:旁引后儒之言,如杜预、裴光远、李阳冰之类,亦铉等加也,又云:“诸家不收,今附之字韵末”者,亦铉等加也。

shǐ zì shuō wén yǐ wéi nǚ zhī chū yě yǐ bù bì rán ér xú xuàn shì zhī yǐ zhì zāi kūn yuán wàn wù zī shǐ bù zhī jīng wén nǎi shì dà zāi qián yuán wàn wù zī shǐ ruò yòng cǐ jiě bì cóng nán nǎi hé ěr

现代白话:“始”字《说文》以为“女之初”也,已不必然,而徐铉释之以“至啊坤元,万物资始”,不知经文乃是“大啊乾元,万物资始”,若用此解,必从男乃合耳。

shuō wén cháng jiān wàn lì mò wú zhōng zhào fán fū huàn guāng zuò shuō wén cháng jiān jiāng zì gǔ xiāng chuán zhī wǔ jīng sì yì kān gǎi hǎo xíng xiǎo huì yǐ qiú yì yú xiān rú

这句话大意是:○说文长笺万历末,吴中赵凡夫宦光作《说文长笺》,将自古相传之《五经》肆意刊改,好行小慧,以求异于先儒。

nǎi yǐ qīng qīng zi yī jīn wèi yín bēn zhī shī ér wèi yī jīn jí qīn zì rú cǐ lèi zhě fēi yī

这句话大意是:乃以“青青子衤今”为淫奔之诗,而谓“衤今”即“衾”字,如此类者非一。

qí shí sì shū shàng wèi néng chéng sòng ér yǐn lún yǔ hǔ sì chū yú xiá wù zuò mèng zǐ hǔ bào chū kuī rán qí yú liù shū zhī zhǐ bù wú guǎn kuī ér shì dàng xǐ xīn shàng yì zhī shí cǐ shū nǎi shèng xíng yú shì

这句话大意是:其实《四书》尚未能成诵,而引《论语》“虎兕出于柙”,误作《孟子》“虎豹出亏■”然其于《六书》之指不无管窥,而适当喜新尚异之时,此书乃盛行于世。

jí jīn bù biàn kǒng tā rì xí fēi shèng shì wèi hòu xué zhī hài bù qiǎn yǐ gù jǔ qí yóu cì miù zhě shí yú tiáo zhèng zhī

现代白话:及今不辩,恐他日习非胜是,为后学之害不浅了,故举其尤刺谬者十馀条正之。

jiù táng shū wén zōng jì kāi chéng èr nián zǎi chén pàn guó zǐ jiàn jì jiǔ zhèng tán jìn shí bì jiǔ jīng yī bǎi liù shí juǎn

这句话大意是:《旧唐书·文宗纪》:“开成二年,宰臣判国子监祭酒郑覃进石壁《九经》一百六十卷。

jiǔ jīng zhě yì shī shū sān lǐ chūn qiū sān chuán yòu yǒu xiào jīng lún yǔ ěr yǎ qí shí nǎi shí èr jīng

现代白话:”九经者,《易》、《诗》、《书》、《三礼》、《春秋》三传,又有《孝经》、《论语》、《你雅》、其实乃十二经。

yòu yǒu zhāng cān wǔ jīng wén zì táng xuán dù jiǔ jīng zì yàng jiē kè zhī yú shí jīn jiàn zài xī ān fǔ xué fán fū nǎi zhǐ cǐ wèi shǔ běn shí jīng

这句话大意是:又有张参《五经文字》,唐玄度《九经字样》,皆刻之于石,今见在西安府学,凡夫乃指此为“蜀本石经”。

yòu yún zhāng cān wǔ jīng wén zì táng yàn shēng jiǔ jīng zì yàng yì fù shǔ běn zhī hòu dàn kě zuò shǔ jīng zì fǎ

这句话大意是:又云:“张参《五经文字》、唐彦升《九经字样》亦附蜀本之后,但可作蜀经字法。

jīn cǐ shí jīng mò yǒu nián yuè yī xíng zhū chén xìng míng shí háng dà shū kāi chéng èr nián dīng sì suì

这句话大意是:”今此石经末有年月一行,诸臣姓名十行,大书“开成二年丁巳岁”。

fán fū qǐ wèi zhī jiàn ér wàng zhǐ wèi mèng shǔ yá

这句话大意是:凡夫岂未之见而妄指为孟蜀邪?

yòu yún sūn xin miàn táng yùn wén yīn èr yùn sān shēng jiē fēn dú shǎng shēng hé yī

这句话大意是:又云:“孙忄面《唐韵》文、殷二韵三声皆分,独上声合一;。

xián yán qià yè èr yùn píng rù zé fēn shǎng qù zé hé

这句话大意是:咸严、洽业二韵平入则分,上去则合。

àn jīn guǎng yùn jí sūn xin miàn zhī yí wén yīn shǎng shēng zhī hé zé yǒu zhī xián yán qià yè zé sì shēng bìng fēn wú bìng hé zhě

这句话大意是:”按今《广韵》即孙忄面之遗文,殷上声之合则有之,咸严、洽业则四声并分,无并合者。

qiè zhě liǎng zì xiāng mó yǐ de qí yīn qǔ qí qiè jìn

这句话大意是:切者,两字相摩以得其音,取其切近。

jīn gǎi wéi dào qiè zhī qiè

这句话大意是:今改为盗窃之“窃”。

yú gǔ wèi wén qǐ fán fū suǒ yǐ zì míng qí xué zhě yá

这句话大意是:于古未闻,岂凡夫所以自名其学者邪?

guā fēn zì jiàn shǐ jì yú qīng chuán hàn shū jiǎ yì chuán

这句话大意是:“瓜分”字见《史记·虞卿传》、《汉书·贾谊传》。

zào tū zì jiàn hàn shū huò guāng chuán

这句话大意是:“灶突”字见《汉书·霍光传》。

jīn yún guā dàng zuò guā tū dàng zuò tū rán zé bào zhāo wú chéng fù suǒ wèi jìng guā pōu ér dòu fēn wèi xuán tóng shū suǒ wèi guā fēn wǎ liè zhě gǔ rén jiē bù shí zì yá

这句话大意是:今云瓜当作“瓜”,突当作“突”,然则鲍昭《芜城赋》所谓“竟瓜剖而豆分”,魏玄同疏所谓“瓜分、瓦裂者”,古人皆不识字邪?

àn zhāng cān wǔ jīng wén zì yún tū tú wù fǎn

这句话大意是:按张参《五经文字》云:“突,徒兀反。

zuò xué bá qù shǒu zhě é

这句话大意是:作{穴〈拔去手〉}者讹,”。

gù yě wáng chén rén yě ér yǐ wéi jìn zhī hǔ tóu lù guī méng táng rén yě ér yǐ wéi sòng zhī xiàng shān

这句话大意是:顾野王,陈人也,而以为晋之虎头,陆龟蒙,唐人也,而以为宋之象山。

wáng yún liáng rén yě ér yǐ wéi jìn

这句话大意是:王筠,梁人也,而以为晋。

wáng yǔ sòng rén yě ér yǐ wéi nán cháo

这句话大意是:王禹,宋人也,而以为南朝。

cǐ zhēn suǒ wèi bù xué qiáng miàn zhě yǔ

这句话大意是:此真所谓不学墙面者与?

jìn xiàn dì zuì yú shì zhōng mìng fú zhī

这句话大意是:“晋献帝醉,虞侍中命扶之。

àn jìn shū yú xiào fù chuán wèi xiào wǔ dì suǒ qīn ài shì yǐn dà zuì bài bù néng qǐ

这句话大意是:”按《晋书·虞啸父传》:“为孝武帝所亲爱,侍饮大醉,拜不能起。

dì gù yuē fú yú shì zhōng

这句话大意是:帝顾曰:‘扶虞侍中。

xiào fù yuē chén wèi wèi jí fú zuì bù jí luàn fēi fèn zhī cì suǒ bù gǎn dāng

这句话大意是:’啸父曰:‘臣位未及扶,醉不及乱,非分之赐,所不敢当。

dì shén yuè

这句话大意是:’帝甚悦。

chuán shǒu míng yǒu xiào wǔ dì zì yǐn shū zhě wèi zēng quán dú dàn jiàn zhōng jiān yǒu gòng xiàn zhī xiàn shì yǔ dì zì xiāng jiē suì yǐ wéi xiàn dì ér bù wù jìn zhī wú xiàn dì yě

这句话大意是:”传首明有孝武帝字,引书者未曾全读,但见中间有贡献之“献”,适与“帝”字相接,遂以为献帝,而不悟晋之无献帝也。

wàn lì jiān rén kàn shū bù kàn shǒu wěi zhǐ kàn zhòng jiān liǎng sān xíng fán fū zhù shū zhī rén nǎi yóu rú cǐ

这句话大意是:万历间人看书,不看首尾,只看中间两三行,凡夫著书之人乃犹如此!

xún zì jiān hàn xuān dì huì

这句话大意是:“恂”字笺:“汉宣帝讳。

ér bù zhī xuān dì huì xún fēi xún yě

这句话大意是:”而不知宣帝讳“询”,非询也。

yǎn zì jiān hàn píng dì huì

这句话大意是:“衍”字笺:“汉平帝讳。

ér bù zhī píng dì huì yǎn fēi yǎn yě

这句话大意是:”而不知平帝讳“衍”非衍也。

hòu hàn shū liú yú chuán gù lì wěi dūn yú lù jié yú shǒu guī zàng zhī

这句话大意是:《后汉书·刘虞传》:“故吏尾敦,于路劫虞首归葬之。

yǐn zhī yún hòu hàn wěi dūn lù jié liú yú shǒu guī zhī mǎng

这句话大意是:”引之云:“后汉尾敦路,劫刘虞首归之莽。

ruò yǐ dūn lù wéi rén míng ér yòu yǐ zàng wèi mǎng shì liú yōu zhōu zhī shǒu jìng guī zhī yú wáng mǎng yě

这句话大意是:”若以敦路为人名,而又以“葬”为“莽”,是刘幽州之首竟归之于王莽也。

zuǒ shì chéng liù nián chuán hán xiàn zǐ yuē yì gòu zé mín chóu mín chóu zé diàn ài

现代白话:《左氏成六年传》:“韩献孔子说:‘易觏则民愁,民愁则垫隘。

shuō wén zhí diàn èr zì liǎng yǐn zhī ér yī zuò ě zhě gǔ ài ě èr zì tōng yòng yě

这句话大意是:《说文》{执}、垫二字两引之,而一作厄者,古隘、厄二字通用也。

jiān nǎi yún wèi xiáng hé chū

这句话大意是:笺乃云:“未详何出。

yě xià yǐn zuǒ zhuàn shēn héng jiǔ yě bù zhī qí dāng wèi jiǔ mǔ

这句话大意是:”“野”下引《左传》“身横九野”,不知其当为“九亩”;。

yòu liáng chuán zhī wén ér fēi zuǒ shì yě

这句话大意是:又《梁传》之文,而非左氏也。

que chòu qí fēi yě

这句话大意是:“鹊臭,其飞也。

cǐ ěr yǎ shì niǎo wén jiān nǎi yuē xùn cí wèi xiáng rán fēi hòu rén yǔ

现代白话:”此《你雅·释鸟》文,笺乃曰:“训词未详,然非后人语。

yàn mǎ bái zhōu yě

这句话大意是:”“燕马,白州也。

běn zhī ěr yǎ shì chù bái zhōu yàn

现代白话:”本之《你雅·释畜》“白州,燕。

zhù zhōu qiào yě

这句话大意是:”注:“州,窍也。

wèi mǎ zhī bái kāo zhě

这句话大意是:谓马之白尻者。

jiān nǎi yún wèi xiáng yí wù

这句话大意是:”笺乃云:“未详,疑误。

zhōng guó zhī chēng xià shàng yǐ jīn yǐ wéi qǐ yú táng zhī xià zhōu dì lín yú yí gù huá yí duì chèn yuē huá xià

现代白话:中国之称夏尚了,今以为起于唐之夏州,地邻于夷,故华夷对称曰华夏。

rán zé shū yán mán yí huá xià yǔ yún yí dí zhī yǒu jūn bù rú zhū xià zhī wáng yě qí shí yǐ yǒu xià zhōu hu

这句话大意是:然则《书》言“蛮夷猾夏”,《语》云“夷狄之有君,不如诸夏之亡也”,其时已有夏州吗?

yòu àn xià zhōu běn shuò fāng jùn hè lián bó bó jiàn dū yú cǐ zì hào yuē xià hòu wèi miè zhī ér zhì xià zhōu yì bù shǐ yú táng yě

这句话大意是:又按夏州本朔方郡、赫连勃勃建都于此,自号曰夏,后魏灭之,而置夏州,亦不始于唐也。

yún táng zhōng wǎn shī wén shǐ jiàn bù zì qián cǐ wú zhī

这句话大意是:云:“唐中晚诗文始见‘簿’字,前此无之。

bù zhī mèng zǐ yán kǒng zǐ xiān bù zhǐ jì qì

这句话大意是:”不知孟子言“孔子先簿止祭器”,。

shǐ jì lǐ guǎng chuán jí zé guǎng zhī mò fǔ duì bù

这句话大意是:《史记·李广传》“急责广之莫府对簿”,。

zhāng tāng chuán shǐ shǐ bā bèi bù zé tāng

这句话大意是:《张汤传》“使使八辈簿责汤”,。

sūn bǎo chuán yù shǐ dài fū zhāng zhōng shǔ bǎo zhǔ bù

这句话大意是:《孙宝传》“御史大夫张忠署宝主簿”,。

xù hàn yú fú zhì měi chū

这句话大意是:《续汉·舆服志》“每出,。

tài pú fèng jià shàng lǔ bù

这句话大意是:太仆奉驾上卤簿”,。

féng yì chuán guāng wǔ shǔ yì wéi zhǔ bù

这句话大意是:《冯异传》“光武署异为主簿”,。

ér liú gōng shī yǐ yún shěn mí bù lǐng shū

这句话大意是:而刘公诗已云“沈迷簿领书,。

huí huí mù hūn luàn

这句话大意是:回回目昏乱”。

zì yún zì bú jiàn jīng

这句话大意是:“”字云:“字不见经。

ruò yán wǔ jīng zé bù zài zhě duō yǐ hé dú zì

现代白话:”若言《五经》则不载者多了,何独字。

ruò zhuàn jì shǐ shū zé cǐ zì yì fēi yǐn pì jìn yǔ bèi yǔ xiān shēng zhù xì yú bèi ruò jīn jiāng jūn fù yǐ

现代白话:若传记史书则此字亦非隐僻,《晋语》“被羽先升”注:“系于背,若今将军负了。

wèi lüè liú bèi xìng hǎo jié

这句话大意是:”《魏略》:“刘备性好结。

wú zhì gān níng chuán fù dài líng

这句话大意是:”《吴志·甘宁传》:“负带铃。

liáng liú xiào yí hé zhāo míng tài zǐ shī shān fēng luàn cǎi chū jǐng lì wén yuán

这句话大意是:”梁刘孝仪《和昭明太子诗》:“山风乱采,初景丽文辕。

mí héng wèi gǔ lì zuò yú yáng wō càn

这句话大意是:”“祢衡为鼓吏,作《渔阳挝掺》。

càn nǎi cāo zì

这句话大意是:掺乃‘操’字。

àn hòu hàn shū héng fāng wèi yú yáng cān zhuā dié ér qián

这句话大意是:”按《后汉书》:“衡方为《渔阳参挝》,蹀■而前。

zhù yǐn wén shì chuán zuò yú yáng cān zhuì

这句话大意是:”注引《文士传》作“渔阳参槌”。

wáng sēng rú shī yún sàn dù guǎng líng yīn cān xiě yú yáng qǔ

这句话大意是:王僧孺诗云:“散度广陵音,参写渔阳曲。

zì zhù yún cān yīn qī gàn fǎn

这句话大意是:”自注云:“参,音七绀反。

nǎi qū zòu zhī míng hòu rén tiān shǒu zuò càn

这句话大意是:乃曲奏之名,后人添手作‘掺’。

hòu zhōu gēng xìn shī yù jiē fēng zhuǎn jí cháng chéng xuě yīng àn xīn huǎn shǐ yù fèng xì jǐn xíng xū shēng fán guǎng líng sàn chǔ jí yú yáng càn

这句话大意是:”后周庚信诗:“玉阶风转急,长城雪应暗,新缓始欲缝,细锦行须,声烦《广陵散》,杵急《渔阳掺》。

suí yáng dì shī jīn yè cháng chéng xià yún hūn yuè yīng àn

这句话大意是:”隋炀帝诗:“今夜长城下,云昏月应暗。

shuí jiàn chàng lóu qián xīn bēi bù chéng càn

这句话大意是:谁见倡楼前,心悲不成掺。

táng li qí shī hū rán gèng zuò yú yáng càn huáng yún xiāo tiáo bái rì àn

这句话大意是:”唐李颀诗:“忽然更作《渔阳掺》,黄云萧条白日暗。

zhèng yīn qī gàn fǎn

这句话大意是:”正音七绀反。

jīn yǐ wéi cāo zì ér yòu dào qí wén bù zhī hàn rén shū cāo gù yǒu jiè zuò càn zhě ér fēi cǐ yě

这句话大意是:今以为“操”字,而又倒其文,不知汉人书操固有借作“掺”者,而非此也。

kòu jīng zhào lán tián xiāng

这句话大意是:“叩,京兆蓝田乡。

jiān yún de jìn jīng kǒu gù cóng kǒu

这句话大意是:”笺云:“地近京口,故从口。

fu lán tián nǎi jīn zhī xī ān fǔ shǔ ér jīng kǒu zé jīn zhī zhèn jiāng fǔ cǐ suǒ wèi fēng mǎ niú bù xiāng jí zhě

这句话大意是:”夫蓝田乃今之西安府属,而京口则今之镇江府,此所谓风马牛不相及者。

fán cǐ shū zhōng huì yì zhī jiě jiē jīng kǒu zhī lèi yě

这句话大意是:凡此书中会意之解,皆“京口”之类也。

cùn shí fēn yě

这句话大意是:寸,十分也。

hàn shū lǜ lì zhì yī shǔ wèi yī fēn shí fēn wèi yī cùn

这句话大意是:《汉书·律历志》:“一黍为一分,十分为一寸。

běn wú kě yí ér zēng qí wén yuē xī cùn wèi fēn dāng yán shí fēn chǐ zhī yī

这句话大意是:”本无可疑,而增其文曰:“析寸为分,当言十分尺之一。

fu gǔ rén zhī shū qǐ kě yì wèi zēng gǎi zāi

现代白话:”夫古人之书,岂可意为增改啊?

wǔ jīng gǔ wén zhào gǔ zé liù shū běn yì xù yuē wèi jìn jí táng néng shū zhě bèi chū dàn diǎn huà bō zhé chěng qí zī mèi ér wén zì pò suì rán yóu lài liù jīng zhī zhuàn wèi yì

这句话大意是:○五经古文赵古则《六书本义》序曰:“魏晋及唐能书者辈出,但点画波折,逞其姿媚,而文字破碎,然犹赖《六经》之篆未易。

zhì tiān bǎo jiān zhào yǐ lì fǎ xiě liù jīng yú shì qí dào jǐn fèi

这句话大意是:至天宝间,诏以隶法写《六经》,于是其道尽废。

yǐ yú kǎo zhī qí shuō dài bù rán

这句话大意是:”以愚考之,其说殆不然。

àn hàn shū yì wén zhì yuē shàng shū gǔ wén jīng sì shí liù juǎn

这句话大意是:按《汉书·艺文志》曰:“《尚书》古文经四十六卷。

yòu yuē xiào jīng gǔ kǒng shì yī piān jiē chū kǒng shì bì zhōng

这句话大意是:”又曰:“《孝经》古孔氏一篇,皆出孔氏壁中。

yòu yuē yǒu zhōng gǔ wén yì jīng

这句话大意是:”又曰:“有中古文《易经》。

ér bù yán qí suǒ chū

这句话大意是:”而不言其所出。

yòu yuē lǐ gǔ jīng wǔ shí liù juǎn chūn qiū gǔ jīng shí èr piān lún yǔ gǔ èr shí yī piān

这句话大意是:又曰:“《礼》古经五十六卷,《春秋》古经十二篇,《论语》古二十一篇。

dàn yán gǔ bù yán wén

这句话大意是:”但言古,不言文。

ér chì méi zhī luàn zé yǐ fén shāo wú yí hòu hàn shū dù lín chuán yuē lín qián yú xī zhōu de qī shū gǔ wén shàng shū yī juàn cháng bǎo ài zhī suī zāo jiān kùn wò chí bù lí shēn

这句话大意是:而赤眉之乱,则已焚烧无遗,《后汉书·杜林传》曰:“林前于西州得漆书古文《尚书》一卷,常宝爱之,虽遭艰困,握持不离身。

chū yǐ shì wèi hóng xú xún yuē lín liú lí bīng luàn cháng kǒng sī jīng jiāng jué hé yì dōng hǎi wèi zǐ jǐ nán xú shēng fù néng chuán zhī shì dào jìng bù zhuì yú de yě gǔ wén suī bù hé shí wù

这句话大意是:出以示卫宏、徐巡曰:‘林流离兵乱,常恐斯经将绝,何意东海卫子,济南徐生复能传之,是道竟不坠于地也,古文虽不合时务。

rán yuàn zhū shēng wú huǐ suǒ xué

这句话大意是:然愿诸生无悔所学。

hóng xún yì zhòng zhī yú shì gǔ wén suì xíng

这句话大意是:’宏、巡益重之,于是古文遂行。

shì dōng jīng gǔ wén zhī chuán wéi shàng shū ér yǐ

这句话大意是:”是东京古文之传惟《尚书》而已。

jìn shū wèi héng chuán yán wèi chū chuán gǔ wén zhě chū yú hán dān chún

这句话大意是:《晋书·卫恒传》言:“魏初传古文者,出于邯郸淳。

zhì zhèng shǐ zhōng lì sān zì shí jīng zhuǎn shī chún fǎ yīn kē dòu zhī míng suì xiào qí xíng

这句话大意是:至正始中,立三字石经,转失淳法,因科斗之名,遂效其形。

wèi zhī suǒ lì jǐ jīng

这句话大意是:”未知所立几经。

ér táng chū wèi zhēng děng zuò suí shū jīng jí zhì dàn yǒu sān zì shí jīng shàng shū wǔ juǎn sān zì shí jīng chūn qiū sān juǎn zé tā jīng yì bù cún yǐ

现代白话:而唐初魏征等作《隋书·经籍志》,但有三字石经《尚书》五卷,三字石经《春秋》三卷,则他经亦不存了。

cè fǔ yuán guī táng xuán zōng tiān bǎo sān zài zhào yuē zhèn qīn wéi zǎi jí tǎo lùn fén diǎn yǐ wéi xiān wáng lìng fàn mò yuè yú táng yú

这句话大意是:《册府元龟》:“唐玄宗天宝三载,诏曰:‘朕钦惟载籍,讨论坟典,以为先王令范,莫越于唐虞;。

shàng gǔ yí shū shí chēng yú xùn gào

这句话大意是:上古遗书,实称于训诰。

suī bǎi piān ào yì qián dài huò wáng

这句话大意是:虽百篇奥义,前代或亡;。

ér liù tǐ qí wén jiù guī yóu zài

这句话大意是:而六体奇文,旧规犹在。

dàn yǐ gǔ xiān suǒ zhì yǒu yì yú dāng jīn

这句话大意是:但以古先所制,有异于当今;。

chuán xiě jìn é yǒu yí yú hòu xué yǒng yán kān gé bì zài cóng yí shàng shū yìng shì gǔ tǐ wén zì bìng yī jīn zì shàn xiě shī xíng qí jiù běn nǎi cáng zhī shū fǔ

这句话大意是:传写浸讹,有疑于后学,永言刊革,必在从宜,’”《尚书》应是古体文字,并依今字缮写施行,其旧本乃藏之书府。

shì xuán zōng suǒ gǎi yì zhǐ yú gǔ wén shàng shū ér bù wén yǒu tā jīng yě

这句话大意是:是玄宗所改亦止于古文《尚书》,而不闻有他经也。

fū zhū jīng gǔ wén zhī wáng qí yǐ jiǔ yǐ

现代白话:夫诸经古文之亡,其已久了。

jīn wèi wǔ jīng jiē yǒu gǔ wén ér xuán zōng gǎi zhī yǐ jīn qǐ qí rán hu

这句话大意是:今谓《五经》皆有古文,而玄宗改之以今,岂其然吗?

kǒng ān guó shū xù yuē kē dòu shū fèi yǐ jiǔ shí rén wú néng zhī zhě

这句话大意是:孔安国《书》序曰:“科斗书废已久,时人无能知者。

yǐ suǒ wén fú shēng zhī shū kǎo lùn wén yì dìng qí kě zhī zhě wèi lì gǔ dìng gèng yǐ zhú jiǎn xiě zhī

这句话大意是:以所闻伏生之书考论文义,定其可知者为隶古定,更以竹简写之。

shì zé xī hàn zhī shí suǒ yún gǔ wén zhě bù guò lì shū zhī jìn gǔ ér gòng wáng suǒ de kē dòu wén zì jiǔ yǐ bù chuán

这句话大意是:”是则西汉之时所云古文者,不过隶书之近古,而共王所得科斗文字久已不传;。

xuán zōng suǒ wèi liù tǐ qí wén gài zhèng shǐ zhī shū fǎ yě

这句话大意是:玄宗所谓六体奇文,盖正始之书法也。

sòng zhāo gōng wǔ gǔ wén shàng shū xù yuē yú dǐ shǎo chéng zuò shí jīng kǎo yì zhī yú yīn de cǐ gǔ wén quán piān yú xué gōng nǎi yán shì zhāng yǒu huǒ fǎng lǚ shì suǒ lòu běn shū dān kè zhū shí

这句话大意是:宋晁公武《古文尚书》序曰:“余抵少城,作《石经考异》之馀,因得此古文全篇于学宫,乃延士张{卣火},仿吕氏所镂本书,丹刻诸石。

fāng jiāng pèi xiào jīng zhōu yì jīng wén zhī gǔ zhě fù yú shí jīng zhī liè

这句话大意是:方将配《孝经》、《周易》经文之古者,附于石经之列。

jīn qí shí dāng yǐ bù cún ér mó běn yì wèi jiàn chuán zhī rén jiān yě

这句话大意是:”今其石当已不存,而摹本亦未见传之人间也。

shì wú hào gǔ zhī rén suī jīn shí qí néng bǎo yǔ

这句话大意是:世无好古之人,虽金石其能保与?

jí jiù piān hàn wèi yǐ hòu tóng zǐ jiē dú shǐ yóu jí jiù piān

这句话大意是:○急就篇汉魏以后,童子皆读史游《急就篇》。

jìn xià hóu chén dǐ yí xiāng qū zhī tú yī jiè zhī shì céng fěng jí jiù xí jiǎ zǐ

这句话大意是:晋夏侯湛抵疑乡曲之徒,一介之士,曾讽《急就》习甲子。

wèi shū cuī hào biǎo yán tài zōng jí wèi yuán nián chì chén jiě jí jiù zhāng liú fāng zhuàn jí jiù piān xù zhù yīn yì zhèng sān juǎn lù nǐ jí jiù piān wèi wù méng zhāng yòu shū jiā yì duō xiě jí jiù piān

这句话大意是:《魏书》崔浩表言:“太宗即位,元年,敕臣解《急就章》,刘芳撰《急就篇续注音义证》三卷,陆拟《急就篇》为《悟蒙章》,又书家亦多写《急就篇》。

wèi shū cuī hào chuán hào jì gōng shū rén duō tuō xiě jí jiù zhāng

这句话大意是:《魏书·崔浩传》:“浩既工书,人多托写《急就章》。

cóng shǎo zhì lǎo chū bù dàn láo suǒ shū gài yǐ bǎi shù

这句话大意是:从少至老,初不惮劳,所书盖以百数。

rú lín chuán liú lán shǐ rù xiǎo xué shū jí jiù piān jiā rén jué qí cōng mǐn

这句话大意是:”《儒林传》:“刘兰始入小学,书《急就篇》,家人觉其聪敏。

běi qí shū li huì liù suì wèi rù xué cì bó zǐ bǐ dú zhī xián zhé qiè yòng wèi jǐ suì tōng jí jiù zhāng

这句话大意是:”《北齐书》:李绘六岁未入学,伺伯姊笔牍之闲,辄窃用,未几,遂通《急就章》;。

li xuàn jiǔ suì rù xué shū jí jiù piān yuè yú biàn tōng

这句话大意是:李铉九岁入学,书《急就篇》月馀,便通。

zì táng yǐ xià qí xué jiàn wēi

这句话大意是:自唐以下,其学渐微。

qiān zì wén qiān zì wén yuán yǒu èr běn

这句话大意是:○千字文《千字文》原有二本。

liáng shū zhōu xìng sì chuán yuē gāo zǔ yǐ sān qiáo jiù zhái wèi guāng zhái sì chì xìng sì yǔ lù rén chuí zhì bēi

这句话大意是:《梁书·周兴嗣传》曰:“高祖以三桥旧宅为光宅寺,敕兴嗣与陆亻垂制碑。

jí chéng jù zòu gāo zǔ yòng xìng sì suǒ zhì zhě zì shì tóng biǎo míng shān táng jié běi fá xí cì yùn wáng xī zhī shū qiān zì bìng shǐ xìng sì wèi zhī

这句话大意是:及成,俱奏,高祖用兴嗣所制者,自是《铜表铭》、《栅塘碣》、《北伐檄》、《次韵王羲之书千字》,并使兴嗣为之。

xiāo zi fàn chuán yuē zi fàn chú dà sī mǎ nán píng wáng hù cáo shǔ cóng shì zhōng láng shǐ zhì qiān zì wén qí cí shén měi mìng jì shì cài zhù shì zhī

这句话大意是:”《萧子范传》曰:“子范除大司马南平王户曹属从事中郎,使制《千字文》,其辞甚美,命记室蔡注释之。

rì táng shū jīng jí zhì qiān zì wén yī juàn xiāo zi fàn zhuàn

这句话大意是:”《日唐书·经籍志》:“《千字文》一卷,萧子范撰;。

yòu yī juàn zhōu xìng sì zhuàn

这句话大意是:又一卷,周兴嗣撰。

shì xìng sì suǒ cì zhě yī qiān zì wén ér zi fàn suǒ zhì zhě yòu yī qiān zì wén yě

这句话大意是:”是兴嗣所次者一千字文,而子范所制者又一千字文也。

nǎi suí shū jīng jí zhì yún qiān zì wén yī juàn liáng jǐ shì láng zhōu xìng sì zhuàn

这句话大意是:乃《隋书·经籍志》云:“《千字文》一卷,梁给事郎周兴嗣撰;。

qiān zì wén yī juàn liáng guó zǐ jì jiǔ xiāo zi yún zhù

这句话大意是:《千字文》一卷,梁国子祭酒萧子云注。

liáng shū běn chuán wèi zi fàn zuò zhī ér cài wèi zhī zhù shì

这句话大意是:”《梁书》本传谓子范作之,而蔡为之注释;。

jīn yǐ wéi zi yún zhù

这句话大意是:今以为子云注。

zi yún nǎi zi fàn zhī dì zé yì yǐ

现代白话:子云乃子范之弟,则异了。

sòng shǐ li zhì chuán yán qiān zì wén nǎi liáng wǔ dì de zhōng yáo shū pò bēi qiān yú zì mìng zhōu xìng sì cì yùn ér chéng

这句话大意是:《宋史·李至传》言:“《千字文》乃梁武帝得钟繇书破碑千馀字,命周兴嗣次韵而成。

běn chuán yǐ wéi wáng xī zhī ér cǐ yòu yǐ wéi zhōng yáo zé yòu yì yǐ

现代白话:”本传以为王羲之,而此又以为钟繇,则又异了。

suí shū jiù táng shū zhì yòu yǒu yǎn qiān zì wén wǔ juǎn bù zhe hé rén zuò

这句话大意是:《隋书》、《旧唐书》志又有《演千字文》五卷,不著何人作。

chún huà tiè yǒu hàn zhāng dì shū bǎi yú zì jiē zhōu xìng sì qiān zì wén zhōng yǔ

这句话大意是:《淳化帖》有汉章帝书百馀字,皆周兴嗣《千字文》中语。

dōng guān yú lùn yuē cǐ shū fēi zhāng dì rán yì qián dài rén zuò dàn lù shū zhě jí chéng qiān zì zhōng yǔ ěr

这句话大意是:《东观馀论》曰:“此书非章帝,然亦前代人作,但录书者集成千字中语耳。

ōu yáng gōng yí yǐ wéi hàn shí xué shū zhě duō wèi cǐ yǔ ér hòu cūn liú shì suì wèi qiān zì wén fēi liáng rén zuò wù yǐ

现代白话:欧阳公疑以为汉时学书者多为此语,而后村刘氏遂谓《千字文》非梁人作,误了。

huáng lǔ zhí bá zhāng cǎo qiān zì wén yuē zhāng cǎo yán kě yǐ tōng zhāng zòu ěr fēi zhāng dì shū yě

现代白话:”黄鲁直跋章草《千字文》曰:“章草言能够通章奏耳,非章帝书也。

cǎo shū zhě xiān shēng bǔ shǐ jì sān wáng shì jiā yuē zhì qí cì xù fēn jué wén zì zhī shàng xià jiǎn zhī cēn cī cháng duǎn jiē yǒu yì rén mò zhī néng zhī

这句话大意是:○草书褚先生补《史记·三王世家》曰:“至其次序分绝,文字之上下,简之参差长短,皆有意,人莫之能知。

jǐn lùn cì qí zhēn cǎo zhào shū biān yú zuǒ fāng

这句话大意是:谨论次其真草诏书,编于左方。

shì zé zhě xiān shēng qīn jiàn jiǎn cè zhī wén ér xiào wǔ shí zhào jí yǐ yòng cǎo shū yě

这句话大意是:”是则褚先生亲见简策之文,而孝武时诏即已用草书也。

wèi zhì liú yì chuán zhuǎn wǔ guān jiāng wén xué wén dì qì zhī lìng yì tōng cǎo shū zé hàn wèi zhī jiān jiān qǐ zhī wén yǒu yòng cǎo shū zhě yǐ

现代白话:《魏志·刘廙传》:“转五官将文学,文帝器之,令廙通草书,”则汉魏之间笺启之文有用草书者了。

gù cǎo shū zhī kě tōng yú zhāng zòu zhě wèi zhī zhāng cǎo

这句话大意是:故草书之可通于章奏者谓之章草。

zhào yàn wèi yún lù màn chāo yán xuān hé zhōng shǎn yòu rén fā dì de mù jiǎn zì jiē zhāng cǎo nǎi yǒng chū èr nián fā fu tǎo pàn qiāng xí

这句话大意是:赵彦卫《云麓漫钞》言:“宣和中,陕右人发地得木简,字皆章草,乃永初二年发夫讨畔羌檄。

mǐ yuán zhāng tiè yán zhāng cǎo nǎi zhāng zòu zhī zhāng

这句话大意是:”米元章帖言:“章草乃章奏之章。

jīn kǎo zhī jì yòng yú xí zé lǐ róng gài shī yú zhāng zòu

这句话大意是:”今考之既用于檄,则理容概施于章奏。

gài xiǎo xué jiā liú zì gǔ yǐ jiàng rì qū yú jiǎn biàn fàng dà zhuàn biàn xiǎo zhuàn xiǎo zhuàn biàn lì

这句话大意是:盖小学家流,自古以降,日趋于简便,放大篆变小篆,小篆变隶。

bǐ qí jiǔ yě fù yǐ lì wèi fán zé zhāng zòu wén yí xī yǐ zhāng cǎo cóng shì yì zì rán zhī shì

这句话大意是:比其久也,复以隶为繁,则章奏文移悉以章草从事,亦自然之势。

gù suī yuē cǎo ér lì bǐ réng zài liáng yóu qù lì wèi yuǎn gù yě

这句话大意是:故虽曰草,而隶笔仍在,良由去隶未远故也。

yòu jūn zuò cǎo yóu shì qí diǎn xíng gù bù shèng wèi rǒng bǐ

这句话大意是:右军作草,犹是其典型,故不胜为冗笔。

dǎi zhāng xù huái sù bèi chū zé cǐ fǎ sǎo dì yǐ

现代白话:逮张旭、怀素辈出,则此法扫地了。

běi qí zhào zhòng jiāng xué shè qún shū shàn cǎo lì suī yǔ dì shū zì jiē jiè zhèng

这句话大意是:北齐赵仲将学涉群书,善草隶,虽与弟书,字皆楷正。

yún cǎo bù kě bù jiě ruò shī zhī yú rén shì xiāng qīng yì ruò yǔ dāng jiā zhōng bēi yòu yòu kǒng qí yí shì yǐ bì xū lì bǐ

这句话大意是:云:“草不可不解,若施之于人,似相轻易,若与当家中卑幼,又恐其疑,是以必须隶笔。

táng xí yù xìng jǐn suī yǔ zǐ dì shū shū jí lì cáo bù lǐng wèi cháng cǎo shū

这句话大意是:”唐席豫性谨,虽与子弟书疏及吏曹簿领,未尝草书。

wèi rén yuē bù jìng tā rén shì zì bù jìng yě

这句话大意是:谓人曰:“不敬他人,是自不敬也。

huò yuē cǐ shì shén xì qīng hé jiè yì

这句话大意是:”或曰:“此事甚细,卿何介意?

yù yuē xì yóu bù jǐn ér kuàng jù yá

这句话大意是:”豫曰:“细犹不谨,而况巨邪!

liǔ zhòng yǐng shǒu chāo jiǔ jīng sān shǐ xià jí wèi jìn nán běi zhū shǐ jiē jiè xiǎo jīng zhēn wú xíng zì

这句话大意是:”柳仲郢手抄《九经》、《三史》,下及魏、晋、南北诸史,皆楷小精真,无行字。

sòng liú ān shì zhōng shēn bù zuò cǎo zì shū chǐ dú wèi cháng shǐ rén dài

这句话大意是:宋刘安世终身不作草字书,尺牍未尝使人代。

zhāng guān píng shēng shū bì wèi kǎi zì wú yī xíng cǎo lèi qí wéi rén

这句话大意是:张观平生书必为楷字,无一行草,类其为人。

gǔ rén zhī jǐn zhòng rú cǐ

这句话大意是:古人之谨重如此。

jiù táng shū wáng jūn kuò wèi yōu zhōu dū du li xuán dào wèi zhǎng shǐ

这句话大意是:《旧唐书》:“王君廓为幽州都督,李玄道为长史。

jūn kuò rù cháo xuán dào fù shū yǔ qí cóng shēng fáng xuán líng jūn kuò sī fā zhī bù shí cǎo zì yí qí móu jǐ jù ér bēn pàn

这句话大意是:君廓入朝,玄道附书与其从甥房玄龄,君廓私发之,不识草字,疑其谋己,惧而奔叛。

xuán dào zuò liú juàn zhōu

这句话大意是:玄道坐流隽州。

fu cǎo shū zhī xìn nǎi zhì shì yá

这句话大意是:”夫草书之衅乃至是邪!

jīn shí lù jīn shí lù yǒu sòng gōng yì shí shù dǐng míng yún àn shǐ jì shì jiā sòng gōng wú míng yì zhě mò zhī qí wèi hé rén jīn kǎo zuǒ zhuàn sòng yuán gōng zhī tài zǐ luán sì wèi wèi jǐng gōng

这句话大意是:○金石录《金石录》有宋公亦饣束鼎铭云,按《史记·世家》,宋公无名亦者,莫知其为何人,今考《左传》,宋元公之太子栾嗣位,为景公。

hàn shū gǔ jīn rén biǎo yǒu sòng jǐng gōng dōu luán zé shǐ jì sòng shì jiā yuán gōng zú zi jǐng gōng tóu màn lì

这句话大意是:《汉书·古今人表》有宋景公兜栾,则《史记·宋世家》元公卒,子景公头曼立。

shì dōu luán zhī yīn é wéi tóu màn ér sòng gōng yì jí jǐng gōng yě

这句话大意是:是兜栾之音讹为头曼,而宋公亦即景公也。

zōng jūn zhī wù wèi sòng bù bì zhèng zhī bēi jí dǎng gù chuán jí nán mán chuán yún huì yuán bìng zú yè zhě zōng jūn tīng xī shòu xiáng wèi zhì lì sī qún mán suì píng

这句话大意是:宗均之误为“宋”,不必证之碑及《党锢传》,即《南蛮传》云:“会援病卒,谒者宗均听悉受降,为置吏司,群蛮遂平。

shì yǔ běn chuán hé ér nán mán chuán zuò zōng běn chuán zuò sòng qí wù xiǎn rán zhù wèi jí zhèng fáng yàn qiān gāo zǔ fǎ shòu zì sòng guī wèi fēng zhuàng wǔ hou zǐ sūn chéng xí

这句话大意是:”事与本传合,而《南蛮传》作“宗”,本传作“宋”,其误显然,注未及正,房彦谦高祖法寿,自宋归魏,封壮武候,子孙承袭。

wèi duò táng sān shū jiē tóng dú bēi zuò zhuāng wǔ

这句话大意是:魏、隋、唐三书皆同,独碑作“庄武”。

àn hàn jiāo dōng guó yǒu zhuàng wǔ xiàn wén dì fēng sòng chāng wèi zhuàng wǔ hóu

这句话大意是:按汉胶东国有壮武县,文帝封宋昌为壮武侯。

zhèng yì yuē kuò dì zhì yún zhuàng wǔ gù chéng zài lái zhōu jí mò xiàn xi liù shí lǐ

这句话大意是:正义曰:“《括地志》云:‘壮武故城在莱州即墨县西六十里。

hòu hàn zhì zhuàng wǔ gù yí guó

这句话大意是:’《后汉志》:“壮武,故夷国。

zuǒ zhuàn yǐn yuán nián jì rén fá yí shì yě

这句话大意是:’《左传·隐元年》‘纪人伐夷,是也。

gǔ fù chuán fēng jiāo dōng hóu shí yù zhì zhuàng wǔ děng liù xiàn

这句话大意是:”《贾复传》:“封胶东侯,食郁、秩、壮武等六县。

jìn zhāng huá yì fēng zhuàng wǔ hóu zì bìng zuò zhuàng dú cǐ bēi yǔ zuǒ zhuàn dù shì zhù zuò zhuāng

这句话大意是:”晋张华亦封壮武侯,字并作“壮”,独此碑与《左传》杜氏注作“庄”。

zhù yìn zuò jiǎn bǐ zì tài yuán fǔ xú gōu xiàn yǒu tóng gē yì qí míng běn qǔ dòng wō shuǐ cǐ shuǐ chū lè píng xiàn xi sì shí lǐ dǒu quán lǐng jīng píng dìng zhōu shòu yáng yú cì zhì xú gōu xiàn rù fén jīn xú gōu xiàn běi wǔ lǐ dòng guō hé qí yáng yǒu dòng wō cūn shì yě

这句话大意是:○铸印作减笔字太原府徐沟县有同戈驿,其名本取洞涡水,此水出乐平县西四十里陡泉岭,经平定州寿阳、榆次至徐沟县入汾,今徐沟县北五里洞涡河,其阳有洞涡村是也。

shuǐ jīng dòng wō shuǐ chū zhān xiàn běi shān xi guò yú cì xiàn nán yòu xi dào jìn yáng xiàn nán xi rù yú fén

这句话大意是:《水经》:“洞涡水出沾县北山,西过榆次县南,又西到晋阳县南西入于汾。

lì dào yuán zhù liú kūn zhī wèi bīng zhōu yě liú yuān yǐn bīng yāo jī zhī hé zhàn yú dòng wō jí shì shuǐ yě

这句话大意是:”郦道元注:“刘琨之为并州也,刘渊引兵邀击之,合战于洞涡,即是水也。

jiù táng shū zhāo zōng jì tiān fù yuán nián sì yuè shì shū cóng yíng yú dòng wō yì

这句话大意是:”《旧唐书·昭宗纪》:“天复元年四月,氏叔琮营于洞涡驿。

xīn táng shū

这句话大意是:”《新唐书。

dì lǐ zhì tài yuán jùn yǒu fǔ shí bā qí yī yuē dòng wō sòng shǐ cáo bīn chuán wèi qián jūn dōu jiān zhàn dòng guō hé běi

这句话大意是:地理志》:“太原郡有府十八,其一曰洞涡,”《宋史·曹彬传》:“为前军都监,战洞涡河北。

hàn shì jiā li jì xūn bài jì ēn bīng yú dòng guō hé

这句话大意是:”《汉世家》:“李继勋败继恩兵于洞涡河。

hòu rén jiǎn bǐ jiè shū tóng gē zì ér jīn zhù yìn suì zuò tóng gē yǐ jiǎn jiè zhī zì dēng yú yìn wén yòu bù dàn mǎ wén yuān suǒ yán chéng gāo yìn diǎn huà zhī é ér yǐ

这句话大意是:”后人减笔借书“同戈”字,而今铸印遂作“同戈”,以减借之字登于印文,又不但马文渊所言成皋印点画之讹而已。

jīn yì duō yòng gǔ dì míng zhě

这句话大意是:今驿多用古地名者。

hóng wǔ jiǔ nián sì yuè rén chén yǐ tiān xià yì chuán zhī míng duō yīn lǐ sú mìng hàn lín kǎo gǔ zhèng zhī rú yáng zhōu fǔ yuē guǎng líng yì zhèn jiāng fǔ yuē jīng kǒu yì fán gǎi zhě èr bǎi sān shí èr xú gōu wú gǔ dì míng gù yǐ shuǐ míng zhī

这句话大意是:洪武九年四月壬辰,以天下驿传之名多因俚俗,命翰林考古正之,如扬州府曰广陵驿,镇江府曰京口驿,凡改者二百三十二,徐沟无古地名,故以水名之。

huà gǔ rén tú huà jiē zhǐ shì wèi zhī shǐ guān zhě kě fǎ kě jiè

这句话大意是:○画古人图画皆指事为之,使观者可法可戒。

shàng zì sān dài zhī shí zé zhōu míng táng zhī sì mén yōng yǒu yáo shùn zhī róng jié zhòu zhī xiàng yǒu zhōu gōng xiāng chéng wáng fù fǔ nán miàn yǐ cháo zhū hóu zhī tú

这句话大意是:上自三代之时,则周明堂之四门墉,有尧舜之容,桀纣之象,有周公相成王,负斧,南面以朝诸侯之图。

chu yǒu xiān wáng zhī miào jí gōng qīng cí táng tú huà tiān dì shān chuān shén líng qí wěi rén rén wēi jí gǔ xián shèng guài wù xíng shì

这句话大意是:楚有先王之庙及公卿祠堂,图画天地山川神灵,琦玮亻亻危,及古贤圣怪物行事。

qín hàn yǐ xià jiàn yú shǐ zhě rú zhōu gōng fù chéng wáng tú chéng qìng huà zhòu zuì jù dá jǐ tú píng fēng tú huà liè nǚ sòng gōng chuán

这句话大意是:秦汉以下见于史者,如《周公负成王图》,《成庆画》,《纣醉踞妲己图》,屏风图画列女,《宋公传》。

dài kuǐ huà nán dōu fù tú zhī lèi wèi yǒu wú yīn ér zuò dǎi hu suí táng shàng yán qí yì

这句话大意是:戴逵画《南都赋图》之类,未有无因而作,逮乎隋唐,尚沿其意。

táng yì wén zhì suǒ liè hàn wáng yuán chāng huà hàn xián wáng tú

这句话大意是:唐《艺文志》所列汉王元昌画《汉贤王图》;。

yán lì dé huà wén chéng gōng zhǔ jiàng fán tú wǔ huá gōng tú dòu jī tú yán lì běn huà qín fǔ shí bā xué shì tú líng yān gé gōng chén èr shí sì rén tú

这句话大意是:阎立德画《文成公主降蕃图》,《五华宫图》,《斗鸡图》,阎立本画《秦府十八学士图》,《凌烟阁功臣二十四人图》;。

fàn cháng shòu huà fēng sú tú zuì dào shì tú

这句话大意是:范长寿画《风俗图》,《醉道士图》;。

wáng dìng huà běn cǎo xùn jiè tú

这句话大意是:王定画《本草训戒图》;。

tán zhì mǐn huà yóu chūn xì yì tú

这句话大意是:檀智敏画《游春戏艺图》;。

yīn pū wéi wú tiǎn huà huáng cháo jiǔ shèng tú gāo zǔ jí zhū wáng tú tài zōng zì dìng niǎn shàng tú kāi yuán shí bā xué shì tú

这句话大意是:殷〈攴〉、韦无忝画《皇朝九圣图》,《高祖及诸王图》,《太宗自定辇上图》,《开元十八学士图》;。

dǒng è huà chē tú

这句话大意是:董萼画《ひ车图》;。

cáo yuán kuò huà hòu zhōu běi qí liáng chén duò wǔ dé zhēn guàn yǒng huī jiān cháo chén tú gāo zǔ tài zōng zhū zǐ tú qín fǔ xué shì tú líng yān tú

这句话大意是:曹元廓画后周、北齐、梁、陈、隋、武德贞观永徽间《朝臣图》,《高祖太宗诸子图》,《秦府学士图》,《凌烟图》;。

yáng huà wàng xián gōng tú

这句话大意是:杨画《望贤宫图》;。

ān lù shān zhēn zhāng xuān huà jì nǚ tú rǔ mǔ jiāng yīng ér tú àn jié gǔ tú qiū qiān tú

这句话大意是:安禄山、真张萱画《妓女图》,《乳母将婴儿图》,《按羯鼓图》,《秋千图》;。

tán jiǎo huà wǔ huì fēi wǔ tú jiā lì hán shí tú jiā lì jì nǚ tú

这句话大意是:谈皎画《武惠妃舞图》,《佳丽寒食图》,《佳丽妓女图》;。

hán huà lóng shuò gōng chén tú yáo sòng jí ān lù shān tú xiàng mǎ tú xuán zōng shì mǎ tú níng wáng diào mǎ dǎ qiú tú

这句话大意是:韩画《龙朔功臣图》,《姚宋及安禄山图》,《相马图》,《玄宗试马图》,《宁王调马打球图》;。

chén hóng huà ān lù shān tú xuán zōng mǎ shè tú shàng dǎng shí jiǔ ruì tú

这句话大意是:陈宏画《安禄山图》,《玄宗马射图》,《上党十九瑞图》;。

wáng xiàng huà lǔ bù tú

这句话大意是:王象画《卤簿图》;。

tián qí huà hóng yá zi jú mù tú

这句话大意是:田琦画《洪崖子桔木图》;。

dòu shī lún huà nèi kù ruì jǐn duì zhì dòu yáng xiáng fèng yóu lín tú

这句话大意是:窦师纶画《内库瑞锦对雉斗羊翔凤游麟图》;。

wéi huà tiān zhú hú sēng dù shuǐ fàng mù tú

这句话大意是:韦画《天竺胡僧渡水放牧图》;。

zhōu huà pū dié àn zhēng yáng zhēn rén jiàng zhēn wǔ xīng děng tú gè yī juàn

这句话大意是:周画《扑蝶》、《按筝》、《杨真人降真五星》等图各一卷。

táng wén cuì yǒu wáng ǎi jì hàn gōng qīng zǔ èr shū tú shū yuán yú jì táo yuán tú

这句话大意是:《唐文粹》有王蔼《记汉公卿祖二疏图》,舒元舆《记桃源图》。

tōng jiàn shǔ jiā zhōu sī mǎ liú zàn xiàn chén hòu zhǔ sān gé tú jiē zhǐ shì xiàng wù zhī zuò

这句话大意是:《通鉴》:蜀嘉州司马刘赞献《陈后主三阁图》、皆指事象物之作。

wáng wéi chuán rén yǒu de zòu yuè tú bù zhī qí míng

这句话大意是:《王维传》:“人有得《奏乐图》,不知其名。

wéi shì zhī yuē cǐ ní cháng dì sān dié dì yī pāi yě

这句话大意是:维视之,曰:‘此霓裳第三叠第一拍也。

hào shì zhě jí yuè gōng àn zhī wú chà zì shí tǐ nán gōng

这句话大意是:’好事者集乐工按之,无差,”自实体难工。

kōng mó yì shàn yú shì bái miáo shān shuǐ zhī huà xīng ér gǔ rén zhī yì wáng yǐ

现代白话:空摹易善,于是白描山水之画兴,而古人之意亡了。

sòng shào bó wén jiàn hòu lù yún guān hàn li xī wáng zhì zǐ gāo guàn fāng mù bēi duō kè shān lín rén wù nǎi zhī gù kǎi zhī lù tàn wēi zōng chǔ shì bèi shàng yǒu qí yí fǎ

这句话大意是:宋邵博《闻见后录》云:”观汉李翕、王稚子、高贯方墓碑,多刻山林人物,乃知顾恺之、陆探微、宗处士辈尚有其遗法。

zhì wú dào xuán jué yì rù shén rán shǐ yòng qiǎo sī ér gǔ yì shǎo jiǎn yǐ

现代白话:至吴道玄绝艺入神,然始用巧思,而古意少减了。

kuàng qí xià zhě

这句话大意是:况其下者。

cǐ kě wèi zhī zhě dào yě

这句话大意是:”此可为知者道也。

sòng huī zōng chóng níng sān nián lì huà xué kǎo huà zhī děng yǐ bù fǎng qián rén ér wù zhī qíng tài xíng sè jù ruò zì rán bǐ yùn gāo jiǎn wèi gōng

这句话大意是:宋徽宗崇宁三年,立画学,考画之等,以不仿前人,而物之情态形色俱若自然,笔韵高简为工。

cǐ jìn yú kōng mó zhī gé zhì jīn shàng zhī

这句话大意是:此近于空摹之格,至今尚之。

xiè zài kàng wǔ zá zǔ yuē zì táng yǐ qián míng huà wèi yǒu wú gù shì zhě gài yǒu gù shì biàn xū lì yì jié gòu shì shì kǎo dìng rén wù yì guān zhì dù gōng shì guī mó dà lüè chéng guō shān chuān xíng shì xiàng bèi jiē bù dé cǎo cǎo xià bǐ

这句话大意是:谢在杭《五杂俎》曰:“自唐以前,名画未有无故事者,盖有故事便须立意结构,事事考订,人物衣冠制度宫室规模大略,城郭山川形势向背,皆不得草草下笔。

fēi ruò jīn rén rèn yì shī xīn lǔ mǎng miè liè dòng zhé tuō zhī xiě yì ér zhǐ yě

这句话大意是:非若今人任意师心,卤莽灭裂,动辄托之写意而止也。

yú guān zhāng sēng yóu zhǎn zi qián yán lì běn bèi jiē huà shén fú biàn xiàng xīng yào zhēn xíng

这句话大意是:余观张僧繇、展子虔、阎立本辈,皆画神佛变相,星曜真形。

zhì rú shí lè dòu jiàn dé ān lù shān yǒu hé zú huà ér jiē xiě qí gù shí

这句话大意是:至如石勒、窦建德、安禄山有何足画,而皆写其故实。

qí tā rú yì zōng shè tù guì fēi shàng mǎ hòu zhǔ xìng jìn yáng huá qīng gōng bì shǔ bù yī ér zú

这句话大意是:其他如懿宗射兔,贵妃上马,后主幸晋阳,华清宫避暑,不一而足。

shàng zhī zé shén nóng bō zhǒng yáo mín jī rǎng lǎo zi dù guān xuān ní shí zhé

这句话大意是:上之则神农播种,尧民击壤,老子度关,宣尼十哲;。

xià zhī zé shāng shān cǎi zhī èr shū zǔ dào yuán dá jīn cháo jiàn gě hóng yí jū

这句话大意是:下之则商山采芝,二疏祖道,元达钅巢谏,葛洪移居。

rú cǐ tí mù jīn rén què bù kěn huà ér gǔ rén wèi zhī zhuǎn xiāng yán fǎng

这句话大意是:如此题目,今人却不肯画,而古人为之,转相沿仿。

gài yóu suǒ zhòng zài cǐ xí yǐ chéng fēng yào yì xiāng chuán fǎ dù yì yú xún xí ěr

这句话大意是:盖由所重在此,习以成风,要亦相传法度,易于循习耳。

gǔ qì hóng shì suí bǐ wèi yí qì zhī chuán chūn qiū yǐ lái gù yǐ zhòng zhī rú gào dǐng jì zhī lèi lì lì kě shǔ

这句话大意是:○古器洪氏《随笔》谓:“彝器之传,春秋以来固已重之,如郜鼎、纪之类,历历可数。

bù zhī sān dài yì shū zhī mù tāng yǒu diǎn bǎo wǔ yǒu fèn qì ér chūn guān yǒu diǎn yōng qì zhī zhí jì sì ér chén zhī zé gù qián hu cǐ yǐ

现代白话:不知三代逸书之目,汤有典宝,武有分器,而春官有典庸器之职,祭祀而陈之,则固前乎此了。

gù xià hòu shì zhī huáng fēng fù zhī fán ruò mì xū zhī gǔ quē gǒng zhī jiǎ bān zhū lǔ gōng táng shū zhī guó ér chì dāo hóng bì tiān qiú hé tú zhī shǔ chén shè yú chéng wáng zhī gù mìng zhě yòu tiān zǐ zhī shì shǒu yě

这句话大意是:故夏后氏之璜,封父之繁弱,密须之鼓,阙巩之甲,班诸鲁公、唐叔之国,而赤刀,弘壁、天球、河图之属,陈设于成王之顾命者,又天子之世守也。

rán ér lái qù bù héng chéng kuī yǒu shù

这句话大意是:然而来去不恒,成亏有数。

shì yǐ bǎo chū hé jiǔ dǐng lún sì wǔ kù zhī jiàn chuān wū ér fēi diàn qián zhī zhōng gǎn shān ér xiǎng tóng rén rù mèng zhōng jù shēng máo zé zhī lì shì jiǔ yuǎn néng wéi shén guài yì lǐ zhī suǒ bì yǒu zhě

这句话大意是:是以宝出河,九鼎沦泗,武库之剑穿屋而飞,殿前之钟感山而响,铜人入梦,钟虡生毛,则知历世久远,能为神怪,亦理之所必有者。

suí shū wén dì kāi huáng jiǔ nián sì yuè huǐ píng chén suǒ de qín hàn sān dà zhōng yuè èr dà gǔ

这句话大意是:《隋书》:‘文帝开皇九年四月,毁平陈所得秦、汉三大钟,越二大鼓。

shí yī nián zhēng yuè dīng xi yǐ píng chén suǒ de gǔ qì duō wèi huò biàn xī mìng huǐ zhī

这句话大意是:十一年正月丁西,以平陈所得古器多为祸变,悉命毁之。

ér dà jīn guó zhì zài hǎi líng zhèng lóng sān nián zhào huǐ píng liáo sòng suǒ de gǔ qì yì rú duò wén zhī yán

这句话大意是:’而《大金国志》载:海陵正隆三年,诏毁平辽、宋所得古器,亦如隋文之言。

gài jiē zì suī bù xué zhī zhǔ ér gǔ qì zhī xiāo wáng wèi kě xī yǐ

现代白话:盖皆恣睢不学之主,而古器之销亡为可惜了。

dú li yì ān tí jīn shí lù yǐn wáng yá yuán zài zhī shì yǐ wéi yǒu jù yǒu sàn nǎi lǐ zhī cháng

这句话大意是:读李易安《题金石录》,引王涯、元载之事,以为“有聚有散,乃理之常;。

rén wáng rén de yòu hú zú dào

这句话大意是:人亡人得,又胡足道?

wèi cháng bù tàn qí yán zhī dá

这句话大意是:”未尝不叹其言之达。

ér yuán yù zhī zuò gù wù pǔ

这句话大意是:而元裕之作《故物谱》,。

dú yǐ wéi bù rán

这句话大意是:独以为不然,。

qí shuō yuē sān dài dǐng zhōng

这句话大意是:其说曰:“三代鼎钟,。

qí chū chū yú shèng rén zhī zhì

这句话大意是:其初出于圣人之制,。

jīn qí kuǎn zhì gù zài

这句话大意是:今其款识故在,。

bù yuē yǒng yòng xiǎng

这句话大意是:不曰‘永用享’,。

zé yuē zǐ zǐ sūn sūn yǒng bǎo yòng

这句话大意是:则曰‘子子孙孙永宝用’,。

qǐ shèng rén zhě chāo rán yuǎn lǎn

这句话大意是:岂圣人者超然远览,。

ér bù néng wàng qíng yú yī wù yá

这句话大意是:而不能忘情于一物邪?

zì zhuāng zhōu liè yù kòu zhī shuō chū suì yǐ tiān dì wèi nì lǚ xíng hái wèi wài wù suī shèng zhé zhī néng shì yǒu bù mǎn yī jiào zhě kuàng wài wù zhī wài zhě hu

这句话大意是:自庄周、列御寇之说出,遂以天地为逆旅,形骸为外物,虽圣哲之能事,有不满一叫者,况外物之外者吗?

rán ér bǐ gù wèi néng hán ér wàng yī jī ér wàng shí yě

这句话大意是:然而彼固未能寒而忘衣,饥而忘食也。

zé shèng rén zhī dào suǒ wèi bèi wù yǐ zhì yòng shǒu qì yǐ wéi zhì zhě qí kě fēi yě xié

这句话大意是:则圣人之道,所谓备物以致用,守器以为智者,其可非也邪?

chūn qiū zhī yú bǎo yù dà gōng qiè zhī shū de zhī shū

这句话大意是:《春秋》之于宝玉、大弓,窃之书,得之书。

zhī cǐ zhě kě yǐ de shèng rén zhī yì yǐ

现代白话:知此者,能够得圣人之意了。

✦ You read 卷二十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.