日知录 · 顾炎武 · Chapter 26 of 33

卷二十五

PinyinModern Translation
Size

zhòng lí zuǒ zhuàn cài mò duì wèi xiàn zi yán shǎo wú shì yǒu sì shū yuē zhòng yuē gāi yuē xiū yuē xī shǐ zhòng wèi gōu máng gāi wèi rù shōu xiū jí xī wèi xuán míng

这句话大意是:○重黎《左传》蔡墨对魏献子言:“少吴氏有四叔:曰重、曰该、曰修、曰熙,使重为句芒,该为蓐收,修及熙为玄冥。

tuí xū shì yǒu zǐ yuē lí wèi zhù róng

现代白话:颓顼氏有孔子说梨,为祝融。

lí jí lí zì yì wén shì zhòng lí wèi èr rén yī chū yú shǎo wú yī chū yú pín sòng

这句话大意是:”梨即“黎”字异文,是重、黎为二人,一出于少吴,一出于频颂。

ér shǐ jì chu shì jiā zé yuē dì è xū gāo yáng zhě huáng dì zhī sūn chāng yì zhī zǐ yě gāo yáng shēng chēng chēng shēng juàn zhāng juǎn zhāng shēng zhòng lí

这句话大意是:而《史记·楚世家》则曰:“帝颚顼高阳者,黄帝之孙,昌意之子也,高阳生称,称生卷章,卷章生重黎。

tài shǐ gōng zì xù zé yuē zhòng lí shì shì xù tiān dì qí zài zhōu chéng bó xiū fu qí hòu yě

这句话大意是:”《太史公自序》则曰:“重黎氏世序天地,其在周程伯、休甫其后也。

jìn shū xuān dì jì qí xiān chū zì dì gāo yáng zhī zǐ zhòng lí wèi xià guān zhù róng

这句话大意是:”《晋书·宣帝纪》:“其先出自帝高阳之子重黎,为夏官祝融。

sòng shū zài jìn shàng shū lìng wèi shàng shū zuǒ pú yè shān tāo yòu pú yè wèi shū shàng shū liú sī kōng zhāng huá děng zòu nǎi yún dà jìn zhī dé shǐ zì zhòng lí shí zuǒ zhuān shuò zhì yú xià shāng shì xù tiān dì qí zài yú zhōu bù shī qí xù

这句话大意是:”《宋书》载晋尚书令卫,尚书左仆射山涛、右仆射魏舒、尚书刘、司空张华等奏,乃云:“大晋之德始自重黎,实佐颛硕,至于夏商世序天地,其在于周不失其绪。

shì yǐ zhòng lí wèi yī rén bù róng yī dài nǎi yǒu liǎng zǔ yì xī rén xiāng yán zhī miù

这句话大意是:”似以重黎为一人,不容一代乃有两祖,亦昔人相沿之谬。

wū xián gǔ zhī shèng rén huò shàng ér wèi jūn huò xià ér wèi xiāng qí zhī zhōu hu wàn wù ér dào jì tiān xià gù fēi hòu rén zhī suǒ néng cè yě ér chuán zhě wěi yǐ yī jié gài zhī

这句话大意是:○巫咸古之圣人或上而为君,或下而为相,其知周乎万物而道济天下,固非后人之所能测也,而传者猥以一节概之。

huáng dì gǔ shèng rén yě ér hòu rén yǐ wéi yī shī

这句话大意是:黄帝,古圣人也,而后人以为医师。

bó yì gǔ xián chén yě ér shì yǒu bǎi chóng jiāng jūn zhī hào

这句话大意是:伯益,古贤臣也,而世有百虫将军之号。

yǐ bǐ shì jì zhāng zhāng zài jīng jí zhě qiě yóu rú cǐ ruò nǎi yáo zhī chén míng yì ér yǒu qióng zhī jūn yì míng nòng

这句话大意是:以彼事迹章章在经籍者,且犹如此,若乃尧之臣名羿,而有穷之君亦名弄;。

yáo zhī diǎn yuè míng kuí ér mù shí zhī guài yì wèi kuí

这句话大意是:尧之典乐名夔,而木石之怪亦为夔;。

tāng jū bó ér bó róng zhī guó yì míng tāng

这句话大意是:汤居亳,而亳戎之国亦名汤。

fu gǒu yǐ qí míng ér yí zhī zé dào dé zhī yòng wēi ér miù yōu zhī shuō zuò

这句话大意是:夫苟以其名而疑之,则道德之用微而谬悠之说作。

ruò wū xián zhě kě yì yān

现代白话:若巫咸者,可异呢。

shū jūn piān zài dà wù shí zé yǒu ruò yī dǒu chén hù gé yú shàng dì

这句话大意是:《书·君篇》:“在大戊,时则有若伊陡臣扈,格于上帝。

wū xián yì wáng jiā

这句话大意是:巫咸义王家。

zài zǔ yǐ shí zé yǒu ruò wū xián

这句话大意是:在祖乙,时则有若巫贤。

shū xù yī zhì xiāng tài wù háo yǒu xiáng sāng gòng shēng yú cháo yī shè zàn yú wū xián zuò xián yì sì piān

这句话大意是:”《书序》:“伊陟相太戊,毫有祥,桑共生于朝,伊涉赞于巫咸,作《咸义》四篇。

kǒng ān guó chuán yuē wū xián chén míng

这句话大意是:”孔安国传曰:“巫咸,臣名。

mǎ róng yuē wū nán wū yě míng xián yīn zhī wū yě

这句话大意是:”马融曰:“巫,男巫也,名咸,殷之巫也。

kǒng yǐng dá zhèng yì yuē jūn chuán yuē wū shì yě

这句话大意是:”孔颖达正义曰:“《君》传曰:“巫氏也。

dāng yǐ wū wèi shì míng xián

这句话大意是:当以巫为氏,名咸。

zhèng xuán yún wū xián wèi zhī wū guān

这句话大意是:”郑玄云:“巫咸谓之巫官。

àn jūn xián zi wū xián fù zǐ bìng wèi dà chén bì bu shi zuò wū guān gù kǒng yán wū shì shì yě

这句话大意是:”按《君》,咸子巫贤,父子并为大臣,必不世作巫官,故孔言巫氏是也。

zé wū xián zhī wèi shāng xián xiàng míng yǐ

现代白话:则巫咸之为商贤相明了。

shǐ jì zhèng yì wèi wū xián jí zi xián jiā jiē zài sū zhōu cháng shú xiàn xī hǎi yú shān shàng gài èr zǐ běn wú rén yún

这句话大意是:《史记》正义谓,巫咸及子贤家皆在苏州常熟县西海隅山上,盖二子本吴人云。

yuè jué shū yún yú shān zhě wū xián suǒ chū yě

这句话大意是:《越绝书》云:“虞山者,巫咸所出也。

shì wèi kě zhī

这句话大意是:”是未可知。

ér hòu zhī yán tiān guān zhě zōng yān yán bǔ shì zhě zōng yān yán wū guǐ zhě zōng yān

现代白话:而后之言天官者宗呢,言卜筮者宗呢,言巫鬼者宗呢。

yán tiān guān zé shǐ jì tiān guān shū suǒ yún xī zhī chuán tiān shù zhě gāo xīn zhī qián zhòng lí yú táng yú xī hé yǒu xià kūn wú yīn shāng wū xián zhě yě

现代白话:言天官则《史记·天官书》所云:“昔之传天数者,高辛之前重黎,于唐虞羲和,有夏昆我,殷商巫咸”者也。

yán bǔ shì zé lǚ shì chūn qiū suǒ wèi wū péng zuò yī wū xián zuò shì zhě yě

这句话大意是:言卜筮则《吕氏春秋》所谓:“巫彭作医,巫咸作筮”者也。

yán wū guǐ zé zhuāng zi suǒ yún wū xián zhào yuē lái

这句话大意是:言巫鬼则《庄子》所云:“巫咸诏曰:‘来!

chǔ cí lí sāo suǒ yún wū xián jiāng xī jiàng xī huái jiāo xǔ ér yào zhī

这句话大意是:’”《楚辞·离骚》所云:“巫咸将夕降兮,怀椒糈而要之。

shǐ jì fēng shàn shū suǒ yún wū xián zhī xìng zì cǐ shǐ

这句话大意是:”《史记·封禅书》所云:“巫咸之兴自此始。

xǔ shì shuō wén suǒ yún wū xián chū zuò wū

这句话大意是:”许氏《说文》所云:“巫咸初作巫。

yòu qí sǐ ér wèi shén zé qín zǔ chǔ wén suǒ yún bù xiǎn dà shén wū xián zhě yě

这句话大意是:”又其死而为神,则秦《诅楚文》所云:“不显大神巫咸”者也。

ér yòu huò yǐ wū chéng wéi huáng dì shí rén guī cáng yán huáng shén jiāng zhàn lán yú wū xián shì yě

这句话大意是:而又或以巫成为黄帝时人,《归藏》言:“黄神将战,篮于巫咸”是也。

yǐ wéi dì yáo shí rén guō pú wū xián shān fù xù yán wū xián yǐ hóng shù wèi dì yáo yī shì yě

这句话大意是:以为帝尧时人,郭璞《巫咸山赋》序言:“巫咸以鸿术为帝尧医”是也。

yǐ wéi chūn qiū shí rén zhuāng zi yán zhèng yǒu shén wū yuē jì xián liè zǐ yán shén wū jì xián zì qí lái chù yú zhèng shì yě

这句话大意是:以为春秋时人,《庄子》言“郑有神巫曰季咸”,《列子》言“神巫季咸,自齐来处于郑”是也。

zhì shān hǎi jīng hǎi wài xī jīng yán wū xián guó zài nǚ chǒu běi yòu shǒu cāo qīng shé zuǒ shǒu cāo chì shé zài dēng bǎo shān qún wū suǒ cóng shàng xià yě

这句话大意是:至《山海经·海外西经》言:“巫咸国在女丑北,右手操青蛇,左手操赤蛇,在登葆山,群巫所从上下”也。

dà huāng xī jīng yán dà huāng zhī zhōng yǒu shān míng yuē fēng jū yù mén rì yuè suǒ rén yǒu líng shān wū xián wū jí wū fēn wū péng wū gū wū zhēn wū lǐ wū dǐ wū xiè wū luō shí wū cóng cǐ shēng jiàng bǎi yào yuán zài

这句话大意是:大荒西经言大荒之中有山,名曰丰沮玉门,日月所人,有灵山巫咸,巫即、巫分、巫彭、巫姑、巫真、巫礼、巫抵、巫谢、巫罗十巫,从此升降,百药爰在。

huái nán zǐ dì xíng xun yán xuān yuán qiū zài xī fāng wū xián zài qí běi fāng

这句话大意是:”《淮南子·地形训》:“言轩辕丘在西方,巫咸在其北方。

zé yì huāng dàn bù kě jī ér zhī gǔ xián zhī míng wèi hòu rén suǒ jiǎ tuō zhě duō yǐ

现代白话:”则益荒诞不可稽,而知古贤之名,为后人所假托者多了。

hé bó zhú shū dì fēn shí liù nián luò bó yòng yǔ hé bó féng yí dòu

这句话大意是:○河伯《竹书》:“帝芬十六年,雒伯用与河伯冯夷斗。

dì xiè shí liù nián yīn hóu wēi yǐ hé bó zhī shī fá yǒu yì shā qí jūn mián chén

这句话大意是:”“帝泄十六年,殷侯微,以河伯之师伐有易,杀其君绵臣。

shì hé bó zhě guó jū hé shàng ér mìng zhī wèi bó rú wén shàng zhī wèi xī bó

这句话大意是:”是河伯者国居河上而命之为伯,如文上之为西伯。

ér féng yí zhě qí míng ěr

现代白话:而冯夷者,其名你。

chǔ cí jiǔ gē yǐ hé bó cì dōng jūn zhī hòu zé yǐ hé bó wèi shén tiān wèn hú nòng shè fu hé bó ér qī bǐ luò pín

这句话大意是:《楚辞·九歌》以河伯次东君之后,则以河伯为神,《天问》:“胡弄射夫河伯而妻彼雒嫔?

wáng yì zhāng jù yǐ shè wèi shí yǐ qī wèi mèng

这句话大意是:”王逸章句以“射”为“实”,以“妻”为“梦”。

qí jiě yuǎn yóu lìng hǎi ruò wǔ féng yí

这句话大意是:其解《远游》:“令海若,舞冯夷。

zé yuē féng yí shuǐ xiān rén yě shì hé bó féng yí jiē shuǐ shén yǐ

现代白话:”则曰:“冯夷,水仙人也,”是河伯、冯夷皆水神了。

mù tiān zǐ chuán zhì yú yáng yū zhī shān hé bó wú yí zhī suǒ dōu jū

这句话大意是:《穆天子传》:“至于阳纡之山,河伯、无夷之所都居。

shān hǎi jīng jí zhī yuān shēn sān bǎi rèn wéi bīng yí héng dōu yān

现代白话:”《山海经》:“极之渊,深三百仞,惟冰夷恒都呢。

bīng yí rén miàn chéng liǎng lóng

这句话大意是:冰夷人面,乘两龙。

guō pú zhù bīng yí féng yí yě jí hé bó yě

这句话大意是:”郭璞注:“冰夷,冯夷也,即河伯也。

zhuāng zi féng yí de zhī yǐ yóu dà chuān

这句话大意是:”,《庄子》:“冯夷得之,以游大川。

sī mǎ biāo zhù yǐn qīng líng chuán yuē féng yí huá yīn tóng xiāng dī shǒu lǐ rén yě fú bā dàn dé dào wèi shuǐ xiān shì wèi hé bó

这句话大意是:”司马彪注引《清泠传》曰:“冯夷,华阴潼乡堤首里人也,服八石,得道为水仙,是为河伯。

shì yǐ féng yí sǐ ér wèi shén qí shuō guài yǐ

现代白话:”是以冯夷死而为神,其说怪了。

lóng yú hé tú yuē hé bó xìng lǚ míng gōng zi

这句话大意是:《龙鱼河图》曰:“河伯姓吕,名公子;。

fū rén xìng féng míng yí

这句话大意是:夫人姓冯,名夷。

yǐ féng yí wèi hé bó zhī qī gèng guài

这句话大意是:”以冯夷为河伯之妻,更怪。

chǔ cí jiǔ gē yǒu hé bó ér féng yí shǔ hǎi ruò zhī xià yì ruò yǐ wéi liǎng rén

这句话大意是:《楚辞·九歌》有河伯而冯夷属海若之下,亦若以为两人。

dà dǐ suǒ chuán gè yì

这句话大意是:大抵所传各异。

ér wèi hé shén yǒu fū rén zhě yì qín rén yǐ jūn zhǔ qī hé qiū wū wèi hé bó qǔ fù zhī lèi ěr

这句话大意是:而谓河神有夫人者,亦秦人以君主妻河,邺巫为河伯娶妇之类耳。

huái nán zǐ féng yí dà bǐng zhī yù zhù èr rén gǔ zhī dé dào néng yù yīn yáng zhě

这句话大意是:《淮南子》:“冯夷、大丙之御”注:“二人古之得道能御阴阳者。

wèi shū rén gāo gōu lí xiān zǔ zhū méng zhū méng mǔ hé bó nǚ wèi fu yú wáng qī zhū méng zì chēng wéi hé bó wài sūn

这句话大意是:《魏书人高句丽先祖朱蒙,朱蒙母河伯女,为夫馀王妻,朱蒙自称为河伯外孙。

zé hé bó yòu yǒu nǚ yǒu wài sūn yǐ

现代白话:则河伯又有女、有外孙了。

zhēn hào zài yǒu yī rén dàn dàn yì hé biān bài hé shuǐ

这句话大意是:《真浩》载:“有一人,旦旦诣河边,拜河水。

rú cǐ shí nián hé hòu hé bó suì yǔ xiāng jiàn yǔ bái bì shí shuāng jiào yǐ shuǐ xíng bù ruò fǎ

这句话大意是:如此十年,河侯、河伯遂与相见,予白壁十双,教以水行不溺法。

zhù yuē hé hòu hé bó gù dàng shì liǎng shén yá

这句话大意是:”注曰:“河侯,河伯,故当是两神邪?

xiāng jūn chǔ cí xiāng jūn xiāng fū rén yì wèi xiāng shuǐ zhī shén yǒu hòu yǒu fū rén yě

这句话大意是:”○湘君《楚辞》湘君、湘夫人,亦谓湘水之神,有后有夫人也。

chū gè yán shùn zhī èr fēi

这句话大意是:初个言舜之二妃。

fēi yuē shùn zàng yú cāng wú zhī yě gài sān fēi wèi zhī cóng yě

这句话大意是:《妃》曰:“舜葬于苍梧之野,盖三妃未之从也。

shān hǎi jīng dòng tíng zhī shān dì zhī èr nǚ jū zhī

这句话大意是:”《山海经》:“洞庭之山,帝之二女居之。

guō pú zhù yuē dà dì zhī èr nǚ ér chù jiāng wèi shén

这句话大意是:”郭璞注曰:“大帝之二女,而处江为神。

jí liè xiān chuán jiāng fēi èr nǚ yě jiǔ gē suǒ wèi xiāng fū rén chēng dì zi zhě shì yě

这句话大意是:”即《列仙传》江妃二女也,《九歌》所谓湘夫人称帝子者是也。

ér hé tú yù bǎn yuē xiāng fū rén zhě dì yáo nǚ yě

这句话大意是:而《河图玉版》曰:“湘夫人者,帝尧女也。

qín shǐ huáng fú jiāng zhì xiāng shān féng dà fēng ér wèn bó shì xiāng jūn hé shén

这句话大意是:秦始皇浮江至湘山,逢大风,而问博士:‘湘君何神?

bó shì yuē wén zhī yáo èr nǚ shùn fēi yě sǐ ér zàng cǐ

这句话大意是:’博士曰:‘闻之尧二女,舜妃也,死而葬此。

liè nǚ zhuàn yuē èr nǚ sǐ yú jiāng xiāng zhī jiān sú wèi zhī xiāng jūn

这句话大意是:’”《列女传》曰:“二女死于江湘之间,俗谓之湘君。

zhèng sī nóng yì yǐ shùn fēi wèi xiāng jūn

这句话大意是:”郑司农亦以舜妃为湘君。

shuō zhě jiē yǐ shùn shè fāng ér sǐ èr fēi cóng zhī jù nì sǐ yú xiāng jiāng suì hào wèi xiāng fū rén

这句话大意是:说者皆以舜涉方而死,二妃从之,俱溺死于湘江,遂号为湘夫人。

àn jiǔ gē xiāng jūn xiāng fū rén zì shì èr shén jiāng xiāng zhī yǒu fū rén yóu hé tān zhī yǒu lǜ fēi yě

这句话大意是:按《九歌》,湘君、湘夫人自是二神,江湘之有夫人,犹河滩之有虑妃也。

cǐ zhī wèi líng yǔ tiān de bìng ān dé wèi zhī yáo nǚ

这句话大意是:此之为灵,与天地并,安得谓之尧女?

qiě jì wèi zhī yáo nǚ ān dé fù zǒng yún xiāng jūn zāi

现代白话:且既谓之尧女,安得复总云湘君啊?

hé yǐ kǎo zhī

现代白话:凭什么考之?

lǐ jì yún shùn zàng cāng wú èr fēi bù cóng

这句话大意是:《礼记》云:“舜葬苍梧、二妃不从。

míng èr fēi shēng bù cóng zhēng sǐ bù cóng zàng

这句话大意是:”明二妃生不从征,死不从葬。

qiě chuán yuē shēng wéi shàng gōng sǐ wèi guì shén

这句话大意是:且传曰:“生为上公,死为贵神。

lǐ wǔ yuè bǐ sān gōng sì dú bǐ zhū hóu

这句话大意是:”《礼》:“五岳比三公,四读比诸侯。

jīn xiāng chuān bù jí sì dú wú zhì yú mìng sì ér èr nǚ dì zhě zhī hòu pèi líng shén zhǐ wú yuán fù xià jiàng xiǎo shuǐ ér wèi fū rén yě

这句话大意是:”今湘川不及四渎,无秩于命祀,而二女帝者之后,配灵神只,无缘复下降小水而为夫人也。

yuán qí zhì miù zhī yóu yóu hu jù yǐ dì nǚ wèi míng míng shí xiāng luàn mò jiáo qí shī xí fēi shèng shì zhōng gǔ bù wù kě bēi yǐ

现代白话:原其致谬之由,由乎俱以帝女为名,名实相乱,莫矫其失,习非胜是,终古不悟,可悲了!

cǐ biàn shén zhèng

这句话大意是:此辨甚正。

yòu àn yuǎn yóu zhī wén shàng yuē èr nǚ yù jiǔ zhāo gē

这句话大意是:又按《远游》之文,上曰:“二女御《九招》歌。

xià yuē xiāng líng gǔ sè

这句话大意是:”下曰:“湘灵鼓瑟。

shì zé èr nǚ yǔ xiāng líng gù pàn rán wèi èr jí qū zǐ zhī zuò kě zhèng qí fēi shùn fēi yǐ

现代白话:”是则二女与湘灵固判然为二,即屈子之作,可证其非舜妃了。

hòu zhī wén rén fù huì qí shuō yǐ zī xié fěng qí dú shén ér màn shèng yě bù yì shén hu

现代白话:后之文人附会其说,以资谐讽,其渎神而慢圣也,不是也很甚吗!

yǔ bēng kuài jī gù shān yǒu yǔ miào ér shuǐ jīng zhù yán miào yǒu shèng gū

这句话大意是:禹崩会稽,故山有禹庙,而《水经注》言庙有圣姑。

lǐ yuè wěi yún yǔ zhì shuǐ bì tiān cì shén nǚ shèng gū

这句话大意是:《礼乐纬》云:“禹治水毕,天赐神女圣姑。

fu shùn zhī xiāng fēi yóu yǔ zhī shèng gū yě

这句话大意是:”夫舜之湘妃犹禹之圣姑也。

shén yǐ rén zhī hǎo yán sè yě

现代白话:甚了,人之好言色也。

tài bái xīng yě ér yǒu qī gān shì

这句话大意是:太白,星也,而有妻甘氏。

xīng jīng yuē tài bái shàng gōng qī yuē nǚ qián

这句话大意是:《星经》曰:“太白上公,妻曰女前。

nǚ qián jū nán dòu shí lì tiān xià jì zhī yuē míng xīng

这句话大意是:女前居南斗,食厉,天下祭之,曰明星。

hé bó shuǐ shén yě ér yǒu qī

这句话大意是:”河伯,水神也,而有妻。

lóng yú hé tú yuē hé bó xìng lǚ míng gōng zi

这句话大意是:《龙鱼河图》曰:“河伯姓吕,名公子。

fū rén xìng féng míng yí

这句话大意是:夫人姓冯,名夷。

cháng yí gǔ zhàn yuè zhī guān yě ér huái nán zǐ yǐ wéi yì qī qiè yào ér bēn yuè míng yuē cháng é

这句话大意是:”常仪,古占月之官也,而《淮南子》以为羿妻,窃药而奔月,名曰常娥。

shuāng lù zhī suǒ wéi xuě shuǐ zhī suǒ níng yě ér huái nán zǐ yún qīng nǚ nǎi chū yǐ jiàng shuāng xuě

这句话大意是:霜露之所为,雪水之所凝也,而《淮南子》云:“青女乃出,以降霜雪。

wū shān shén nǚ sòng yù zhī yù yán yě ér shuǐ jīng zhù yǐ wéi tiān dì jì nǚ míng rì yáo jī

这句话大意是:”巫山神女,宋玉之寓言也,而《水经注》以为天帝季女,名日瑶姬。

luò shuǐ fú fēi chén sī wáng zhī jì xīng yě ér rú chún yǐ wéi fú xī shì zhī nǚ

这句话大意是:雒水宓妃,陈思王之寄兴也,而如淳以为伏羲氏之女。

shān qǐ mǔ tiān wèn zhī zá shuō yě hòu rén fù yǐ shǎo yí yǐ wéi qǐ mǔ zhī mèi ér wǔ hòu zhì fēng zhī wèi yù jīng tài hòu jīn què fū rén

这句话大意是:山启母,《天问》之杂说也,后人附以少姨,以为启母之妹,而武后至封之为玉京太后金阙夫人。

qīng xī xiǎo gū wèi jiǎng zi wén zhī dì sān mèi zé jiàn yú yáng jiǒng zhī bēi

这句话大意是:青溪小姑为蒋子文之第三妹,则见于杨炯之碑。

miào bēi yuē jiǎng hóu sān mèi qīng xī zhī guǐ jì kě xún

这句话大意是:庙碑》曰:“蒋侯三妹,青溪之轨迹可寻。

bīng zhōu dù nǚ wèi jiè zǐ tuī zhī mèi zé jiàn yú li zhī shī

这句话大意是:”并州妒女,为介子推之妹,则见于李之诗。

xiǎo gū shān zhī é wèi xiǎo gū yě dù shí yí zhī é wèi shí yí yě shì jiē xiāng jūn fū rén zhī lèi

这句话大意是:小孤山之讹为小姑也,杜拾遗之讹为十姨也,是皆湘君夫人之类。

ér jiǔ gē zhī piān yuǎn yóu zhī fù qiě wèi hòu shì mí huò nán nǚ dú luàn shén rén zhī zǔ yě

这句话大意是:而《九歌》之篇,《远游》之赋,且为后世迷惑男女,读乱神人之祖也。

huò yuē yì yǐ kūn wèi fù dào ér hàn shū yǒu wēn shén zhī wén zhāng yàn yuē ǎo zhě lǎo mǔ zhī chēng

这句话大意是:或曰:《易》以坤为妇道,而《汉书》有温神之文,张晏曰:“媪者,老母之称。

kūn wèi fán gù chēng ǎo

这句话大意是:坤为凡故称媪。

yú shì shān chuān zhī zhǔ bì wèi fù rén yǐ xiàng zhī fēi suǒ yǐ lóng guó diǎn ér zhāo mín jìng yě yǐ

这句话大意是:”于是山川之主必为妇人以象之,非所以隆国典而昭民敬也已。

jīn yuán hǎo wèn chéng tiān zhèn xuán quán shī zhù yuē píng dìng tǔ sú chuán jiè zǐ tuī bèi fén qí mèi jiè shān shì chǐ xiōng yào jūn jī xīn zì fén hào yuē dù nǚ cí

这句话大意是:金元好问《承天镇悬泉诗》注曰:“平定土俗,传介子推被焚,其妹介山氏耻兄要君,积薪自焚,号曰妒女祠。

qí bēi dà lì zhōng pàn guān li zhuàn cí zhǐ shū miù zhì yǒu bǎi rì jī xīn yī rì shāo zhī zhī yǔ

这句话大意是:“其碑大历中判官李撰,辞旨殊谬,至有“百日积薪,一日烧之”之语。

xiāng shè zhì jīn yǐ bǎi wǔ rì jī xīn ér fén zhī wèi zhī jì dù nǚ

这句话大意是:乡社至今以百五日积薪而焚之,谓之祭妒女。

qí shī yǒu yuē shén cí shuǐ zhī fú yí wèi shèng guān fǔ

这句话大意是:其诗有曰:“神词水之符,仪卫盛官府。

pō guài cí qián bēi jī kǎo shī mǎng lǔ

这句话大意是:颇怪词前碑,稽考失莽卤。

wú wén yǔn gé tái dài xuān fén táo zhàng dà zé zì shì shēng yǒu zì lái guī yǒu suǒ

现代白话:我闻允格台骀,宣汾洮,障大泽,自是生有自来归有所。

jiǎ ér

这句话大意是:假而。

zì jīng gōu dú biàn kě shī zhù zhī bǎ diǎn fēn fēn guǒ hé qǔ

这句话大意是:自经沟渎,便可尸祝之,把典纷纷果何取?

zi kěn gǔ làng nù wèi xiè jīng wèi xián xīn xīn dú kǔ

这句话大意是:子肯鼓浪怒未泄,精卫衔薪心独苦。

chu chén bǎi wèn tiān bù chou kěn yǐ dàn huàn xū huāng jīng lóng gǔ

这句话大意是:楚臣百问天不酬,肯以诞幻虚荒惊聋瞽?

zì yǒu yǔ zhòu yǒu cǐ shuǐ cǐ shuǐ mián mián liú wàn gǔ

这句话大意是:自有宇宙有此水,此水绵绵流万古。

rén yán zhǔ zhě jiè shān shì qiě dào wèi yǒu jiè shān zhī qián fù shuí zhǔ

这句话大意是:人言主者介山氏,且道未有介山之前复谁主?

shān shēn de gǔ zì shì yǒu shén wù bù jiǎ líng zhēn shuí gǎn wǔ

这句话大意是:山深地古,自是有神物,不假灵真谁敢侮?

bài guān xiǎo shuō chū lǘ xiàng shè gǔ cūn xiāo zǒu wēng yù

这句话大意是:稗官小说出闾巷,社鼓村萧走翁妪。

dāng shí dà lì shí cái zǐ zhēng qiǎn li lòu yǔ

这句话大意是:当时大历十才子,争遣李陋语。

cǐ shì qiān gǔ zhèng lùn dù shì tōng diǎn fén yīn hòu tǔ cí wèi fù rén sù xiàng wǔ tài hòu shí yí hé xī liáng shān shén sù xiàng jiù dòng zhōng pèi yān kāi yuán shí yī nián yǒu sī qiān liáng shān shén xiàng yú cí wài zhī bié shì

现代白话:”此是千古正论,杜氏《通典》:“汾阴后土词,为妇人素像,武太后时,移河西梁山神素像就洞中配呢,开元十一年,有司迁梁山神像于祠外之别室。

fu yǐ shān chuān zhī shén ér rén wéi zhī pèi hé qí dú luàn bù jīng yóu shén yǐ

现代白话:”夫以山川之神,而人为之配合,其渎乱不经尤甚了。

tài shān dǐng bì xiá yuán jūn sòng zhēn zōng suǒ fēng shì rén duō yǐ wéi tài shān zhī nǚ hòu zhī wén rén zhī qí shuō zhī bù jīng ér zhuàn wèi huáng dì qiǎn yù nǚ zhī shì yǐ fù huì zhī

这句话大意是:泰山顶碧霞元君,宋真宗所封,世人多以为泰山之女,后之文人知其说之不经,而撰为黄帝遣玉女之事以附会之;。

bù zhī dāng rì suǒ yǐ bāo fēng gù zhēn yǐ wéi tài shān zhī nǚ yě

这句话大意是:不知当日所以褒封,固真以为泰山之女也。

jīn kǎo fēng hào suī zì sòng shí ér tài shān nǚ zhī shuō zé jìn shí yǐ yǒu zhī

这句话大意是:今考封号虽自宋时,而泰山女之说则晋时已有之。

zhāng huá bó wù zhì wén wáng yǐ dà gōng wèi guàn tán lìng jī nián fēng bù míng tiáo

这句话大意是:张华《博物志》:“文王以大公为灌坛令,期年,风不鸣条。

wén wáng mèng jiàn yǒu yī fù rén dāng dào ér kū wèn qí gù yuē wǒ dōng hǎi tài shān shén nǚ jià wèi xī hǎi fù

这句话大意是:文王梦见有一妇人当道而哭,问其故,曰:‘我东海泰山神女,嫁为西海妇。

yù dōng guī guàn tán lìng dāng wú dào

现代白话:欲东归,灌坛令当我道。

tài gōng yǒu dé wú bù gǎn yǐ bào fēng jí yǔ guò yě

现代白话:太公有德,我不敢以暴风疾雨过也。

wén wáng mèng jué míng yuē zhào tài gōng

这句话大意是:’文王梦觉,明曰,召太公。

sān rì sān xī guǒ yǒu jí fēng zhòu yǔ zì xi lái yě wén wáng nǎi bài tài gōng wèi dà sī mǎ

这句话大意是:三日三夕,果有疾风骤雨自西来也,文王乃拜太公为大司马。

cǐ yī shì yě

这句话大意是:”此一事也。

gàn zhǔ sōu shén jì hòu hàn hú mǔ bān cháng zhì tài shān cè wèi tài shān fǔ jūn suǒ zhào lìng zhì shū yú nǚ xù hé bó

这句话大意是:干主《搜神记》:“后汉胡母班尝至泰山侧,为泰山府君所召,令致书于女婿河伯。

yún zhì hé zhōng liú kòu zhōu hū qīng yī dāng zì yǒu qǔ shū zhě

这句话大意是:云:‘至河中流,扣舟呼青衣,当自有取书者。

guǒ de dá fù wèi hé bó zhì shū fǔ jūn

这句话大意是:’果得达,复为河伯致书府君。

cǐ èr shì yě

这句话大意是:”此二事也。

liè yì chuán jì cài zhī shì yòu yǐ tiān dì wèi tài shān shén zhī wài sūn

这句话大意是:《列异传》记蔡支事,又以天帝为泰山神之外孙。

zì hàn yǐ lái bù míng hu tiān shén de zhǐ rén guǐ zhī bié yī yǐ rén dào shì zhī

这句话大意是:自汉以来,不明乎天神地只人鬼之别,一以人道事之。

yú shì fēng yuè shén wèi wáng zé lì qǐn diàn wèi wáng fū rén yǒu fū rén zé yǒu nǚ ér nǚ yǒu xù yòu yǒu wài sūn yǐ táng sòng zhī shí dàn yán líng yìng jí jiā fēng hào bù rú jīn zhī jūn zǐ bì qiú qí rén yǐ shí zhī yě

现代白话:于是封岳神为王,则立寝殿,为王夫人,有夫人则有女,而女有婿,又有外孙了,唐宋之时,但言灵应,即加封号,不如今之有德行的人必求其人以实之也。

yòu kǎo tài shān bù wéi yǒu nǚ yì yòu yǒu r

这句话大意是:又考泰山不惟有女,亦又有儿。

wèi shū duàn chéng gēn chuán fù huī shuài shì ōu yáng tāng

这句话大意是:《魏书·段承根传》:“父晖,帅事欧阳汤。

yǒu yī tóng zǐ yǔ huī tóng zhì hòu èr nián cí guī cóng huī qǐng mǎ huī xì zuò mù mǎ yǔ zhī

这句话大意是:有一童子与辉同志,后二年,辞归,从晖请马,晖戏作木马与之。

tóng zǐ shén yuè xiè huī yuē wú tài shān fǔ jūn zi fèng chì yóu xué

现代白话:童子甚悦,谢晖曰:‘我泰山府有德行的人,奉敕游学。

jīn jiāng guī sǔn yú hòu zèng wú yǐ bào dé zi hòu zhì cháng bó fēng hóu

这句话大意是:今将归,损于厚赠,无以报德,子后至常伯封侯。

yán qì chéng mǎ téng kōng ér qù

这句话大意是:’言讫,乘马腾空而去。

jí yì jì yán zhēn yuán chū li nà bìng dǔ qiǎn yā yá wáng dǎo dài yuè yáo jiàn shān shàng yǒu sì wǔ rén yī bì hàn shān bàn bì

这句话大意是:”《集异记》言:“贞元初,李纳病笃,遣押衙王祷岱岳,遥见山上有四五人,衣碧汗衫半臂。

lù rén zhǐ xià chē yán cǐ sān láng zǐ qī láng yú yě

这句话大意是:路人止下车,言此三郎子、七郎于也。

wén xiàn tōng kǎo yuán táng cháng xīng sān nián zhào yǐ tài shān sān láng wèi wēi xióng jiāng jūn

这句话大意是:”《文献通考》:“援唐长兴三年,诏以泰山三郎为威雄将军。

sòng dà zhōng xiáng fú yuán nián shí yuè fēng dǎn bì qīn xìng jiā fēng bǐng líng gōng

这句话大意是:宋大中祥符元年十月,封掸毕,亲幸,加封炳灵公。

fu fēng qí zi wèi jiāng jūn wèi gōng zé fēng qí nǚ wèi jūn zhèng yī shí zhī shì ěr

现代白话:”夫封其子为将军为公,则封其女为君,正一时之事你。

yòu kǎo guǎn zǐ duì huán gōng yuē dōng hǎi zhī zǐ lèi yú guī

这句话大意是:又考管子对桓公曰:“东海之子类于龟。

bù zhī hé yǔ

这句话大意是:”不知何语?

ér fáng xuán líng zhù zé yǐ wéi hǎi shén zhī zǐ

这句话大意是:而房玄龄注则以为海神之子。

yòu yuán liú zūn lǔ mò dǎo jì yuē miào zhōng shén fēi xiāng chuán wèi dōng hǎi guǎng dé wáng dì qī nǚ

这句话大意是:又元刘遵鲁《漠岛记》曰:“庙中神妃,相传为东海广德王第七女。

fu hǎi yǒu nǚ zé shān yì yǒu nǚ hé zú guài hu

这句话大意是:”夫海有女,则山亦有女,曷足怪吗?

gòng hé shǐ jì zhōu běn jì lì wáng chū bēn yú zhì lì wáng tài zǐ jìng nì zhào gōng zhī jiā

这句话大意是:○共和《史记·周本纪》:“厉王出奔于彘,厉王太子静匿召公之家。

zhōu gōng zhào gōng èr xiāng xíng zhèng hào yuē gòng hé

这句话大意是:周公、召公二相行政,号曰共和。

gòng hé shí sì nián lì wáng sǐ yú zhì èr xiāng nǎi gòng lì tài zǐ jìng wèi wáng

这句话大意是:共和十四年,厉王死于彘,二相乃共立太子静为王。

yǐ èr xiāng wéi gòng hé fēi yě jí jiā jì nián lì wáng shí èr nián chū bēn zhì

这句话大意是:”以二相为共和,非也,《汲家纪年》:“厉王十二年出奔彘。

shí sān nián gòng bó hé shè xíng tiān zi shì hào yuē gòng hé

这句话大意是:十三年,共伯和摄行天子事,号曰共和。

èr shí liù nián wáng zhì yú zhì

这句话大意是:二十六年,王陟于彘。

zhōu dìng gōng zhào mù gōng lì tài zǐ jìng wèi wáng gòng bó hé guī qí guó

这句话大意是:周定公召穆公,立太子靖为王,共伯和归其国。

cǐ jí zuǒ shì wáng yú cháo suǒ wèi zhū hóu shì wèi yǐ jiān wáng zhèng zhě yě dàn qí yán gòng bó guī guó zhě wèi hé

这句话大意是:”此即左氏王于朝所谓“诸侯释位,以间王政”者也,但其言共伯归国者未合。

gǔ zhě wú tài zǐ zhī shì cháo jìn sòng yù bì yǒu suǒ guī

这句话大意是:古者无大子之世,朝觐讼狱必有所归。

lǚ shì chūn huǒ yán gòng bó hé xiū qí xíng hǎo xián rén

这句话大意是:《吕氏春伙》言:“共伯和修其行,好贤仁。

zhōu lì zhī nán tiān zǐ kuàng jué ér tiān xià jiē lái qǐng yǐ

现代白话:周厉之难,天子旷绝,而天下皆来请了。

àn cǐ zé tiān xià cháo hu gòng bó fēi

这句话大意是:”按此则天下朝乎共伯,非。

gòng bó zhì zhōu ér shè xíng tiān zi shì yě

这句话大意是:共伯至周,而摄行天子事也。

gòng bó bù yǐ yǒu tiān xià wèi xīn ér zhōu gōng zhào gōng yì wèi cháng fèng zhōu zhī shè jì ér shǔ zhī tā rén gù zhōu rén wú yì xìng zhī xián gòng bó wú jiàn wáng zhī yì

这句话大意是:共伯不以有天下为心,而周公、召公亦未尝奉周之社稷而属之他人,故周人无易姓之嫌,共伯无僭王之议。

zhuāng zi yuē xǔ yóu yú yú yǐng yáng ér gòng bó de hu gòng shǒu

这句话大意是:《庄子》曰:“许由娱于颖阳,而共伯得乎共首。

gài qí bǐng dào yǐ zhōng de quán shén yǎng xìng zhī shù zhě yǐ

现代白话:”盖其秉道以终,得全神养性之术者了。

zuǒ zhuàn zhèng dà shū chū bēn gòng

这句话大意是:《左传》:“郑大叔出奔共。

zhù gòng guó jīn jí jùn gòng xiàn

这句话大意是:”注:“共国,今汲郡共县。

shǐ jì chūn shēn jūn chuán tōng hán shàng dǎng yú gòng níng shǐ dào ān chéng chū rù fù zhī

这句话大意是:”《史记·春申君传》:“通韩上党于共,宁使道安成出入赋之。

tián jìng zhòng wán shì jiā wáng jiàn jiàng qín qín qiān zhī gòng è sǐ

这句话大意是:”《田敬仲完世家》:“王建降秦,秦迁之共,饿死。

qí rén gē zhī yuē sōng yá bǎi yá zhù jiàn gòng zhě kè xié

这句话大意是:齐人歌之曰:‘松邪柏邪,住建共者客邪!

hàn shū gōng chén biǎo yǒu gòng zhuāng hóu lú ba shī

这句话大意是:’”《汉书·功臣表》有共庄侯卢罢师。

táng shū dì lǐ zhì wèi zhōu gòng chéng xiàn

这句话大意是:《唐书·地理志》:“卫州共城县。

wǔ dé yuán nián zhì gòng zhōu

这句话大意是:武德元年,置共州。

jí jīn wèi huī fǔ huī xiàn

这句话大意是:”即今卫辉府辉县。

jīn huī xiàn yǒu gòng jiāng tái hòu rén zhī fù huì yě

这句话大意是:今辉县有共姜台,后人之附会也。

jiè zǐ tuī jiè zǐ tuī shì jiàn yú zuǒ zhuàn zé yuē jìn hóu qiú zhī bù huò yǐ mián shàng wèi zhī tián

这句话大意是:○介子推介子推事见于《左传》则曰:“晋侯求之,不获,以绵上为之田。

yuē yǐ zhì wú guò qiě jīng shàn rén

现代白话:曰:‘以志我过,且旌善人。

lǚ shì chūn qiū zé yuē fù fǔ gài dēng zhōng shēn bú jiàn

这句话大意是:’”《吕氏春秋》则曰:“负釜盖簦,终身不见。

èr shū qù dāng shí wèi yuǎn wèi de qí shí rán zhī tuī yì wèi jiǔ ér sǐ gù yǐ tián lù qí zi ěr

现代白话:”二书去当时未远,为得其实,然之推亦未久而死,故以田禄其子你。

shǐ jì zhī yán shāo yì yì bù guò yuē shǐ rén zhào zhī zé wáng

这句话大意是:《史记》之言稍异,亦不过曰:“使人召之,则亡。

wén qí rén mián shàng shān zhōng yú shì huán mián shàng zhī shān zhōng ér fēng zhī yǐ wéi jiè tuī tián hào yuē jiè shān ér yǐ

这句话大意是:闻其人绵上山中,于是环绵上之山中而封之,以为介推田,号曰介山”而已。

lì kū zhī shuō shǐ zì qū yuán fán sǐ zhī shuō shǐ zì zhuāng zi chǔ cí jiǔ zhāng xī wǎng yuē jiè zǐ zhōng ér lì kū xī wén gōng wù ér zhuī qiú

这句话大意是:立枯之说始自屈原,燔死之说始自《庄子》《楚辞·九章·惜往曰》:“介子忠而立枯兮,文公寤而追求。

fēng jiè shān ér wèi zhī jìn xī bào dà dé zhī yōu yóu

这句话大意是:封介山而为之禁兮,报大德之优游。

sī jiǔ gù zhī qīn shēn xī yīn gǎo sù ér kū zhī

这句话大意是:思久故之亲身兮,因缟素而哭之。

zhuāng zi zé yuē jiè zǐ tuī zhì zhōng yě zì gē shēn gǔ yǐ shí wén gōng

这句话大意是:”《庄子》则曰:“介子推至忠也,自割身股以食文公。

wén gōng hòu bèi zhī zǐ tuī nù ér qù bào mù ér fán sǐ

这句话大意是:文公后背之,子推怒而去,抱木而燔死。

yú shì guī qí zhī xíng zhāng ér lián jìng zhī xīn méi yǐ

现代白话:”于是瑰奇之行彰而廉靖之心没了。

jīn dāng yǐ zuǒ shì wèi jù gē gǔ fán shān lǐ zhī suǒ wú jiē bù kě xìn

这句话大意是:今当以左氏为据,割股燔山,理之所无,皆不可信。

wèi wǔ dì lìng yuē wén tài yuán shàng dǎng xī hé yàn mén dōng zhì hòu bǎi wǔ rì jiē jué huǒ hán shí yún wéi jiè zǐ tuī

这句话大意是:魏武帝令曰:“闻太原、上党、西河、雁门,冬至后百五日,皆绝火寒食,云为介子推。

qiě běi fāng hù hán zhī de lǎo shào yíng ruò jiāng yǒu bù kān zhī huàn

这句话大意是:且北方冱寒之地,老少赢弱,将有不堪之患。

lìng dào rén bù dé hán shí

这句话大意是:令到,人不得寒食。

kǔ fàn zhě jiā zhǎng bàn suì xíng zhǔ lì bǎi rì xíng lìng zhǎng duó yī yuè fèng

这句话大意是:苦犯者,家长半岁刑,主吏百日刑,令长夺一月俸。

wèi gāo zǔ tài hé èr shí nián èr yuè guǐ chǒu zhào jiè shān zhī yì tīng wèi hán shí zì yú jìn duàn

这句话大意是:”魏高祖太和二十年二月癸丑,诏介山之邑听为寒食,自余禁断。

cè fǔ yuán guī lóng xīng mù zhī jīng yě

这句话大意是:《册府元龟》:“龙星,木之精也。

chūn jiàn dōng fāng xīn wèi huǒ zhī shèng gù wèi zhī jìn huǒ

这句话大意是:春见东方,心为火之盛,故为之禁火。

sú chuán jiè zǐ tuī yǐ cǐ rì bèi fén jìn huǒ

这句话大意是:俗传介子推以此日被焚禁火。

lù shǐ suì rén gǎi huǒ lùn yuē shùn tiān zhě cún nì tiān zhě wáng shì bì rán zhī lǐ yě

这句话大意是:《路史》燧人改火论曰:“顺天者存,逆天者亡,是必然之理也。

xī zhě suì rén shì zuò guān qián xiàng chá chén xīn ér chū huǒ zuò zuàn suì bié wǔ mù yǐ gǎi huǒ qǐ wéi huì mín zāi yǐ shùn tiān yě

现代白话:昔者燧人氏作,观乾象,察辰心而出火,作钻燧,别五木以改火,岂惟惠民啊,以顺天也。

yǔ cháng kǎo zhī xīn zhě tiān zhī dà huǒ ér chén xū zhě huǒ zhī èr mù

这句话大意是:予尝考之,心者,天之大火,而辰、戌者,火之二墓。

shì yǐ jì chūn xīn hūn jiàn yú chén ér chū huǒ jì qiū xīn hūn jiàn yú xū ér nà zhī

这句话大意是:是以季春心昏见于辰而出火,季秋心昏见于戌而纳之。

mǎo wèi xīn zhī míng táng zhì shì ér huǒ dà zhuàng

这句话大意是:卯为心之明堂,至是而火大壮。

shì yǐ zhòng chūn jìn huǒ jiè qí shèng yě zhōu guān měi suì zhòng chūn mìng sī xuǎn shì yǐ mù duó xiū huǒ jìn yú guó zhōng wèi jì chūn jiāng chū huǒ

这句话大意是:是以仲春禁火,戒其盛也,周官,每岁仲春命司烜氏,以木铎修火禁于国中,为季春将出火;。

ér sī zhǎng xíng huǒ zhī zhèng lìng sì shí biàn guó huǒ yǐ jiù shí jí

这句话大意是:而司掌行火之政令,四时变国火以救时疾。

jì chūn chū huǒ jì qiū nèi huǒ mín xián cóng zhī

这句话大意是:季春出火,季秋内火,民咸从之。

shí zé shī huǒ lìng fán guó shī huǒ yě fén lái zé suí zhī yǐ xíng fá

这句话大意是:时则施火令,凡国失火,野焚莱,则随之以刑罚。

fu rán gù tiān dì shùn ér sì shí chéng qì bù qiān fú guó wú cī lì ér mín yǐ níng

这句话大意是:夫然,故天地顺而四时成,气不愆伏,国无疵厉,而民以宁。

zhèng yǐ sān yuè zhù xíng shū ér shì wén bó yǐ wéi bì zāi liù yuè ér zhèng huǒ gài huǒ wèi chū ér zuò huǒ yi bù miǎn yě

这句话大意是:郑以三月铸刑书,而士文伯以为必灾,六月而郑火,盖火未出而作火,宜不免也。

jīn zhī suǒ wèi hán shí yī bǎi wǔ zhě shú shí duàn yān wèi zhī lóng jì gài běn hu cǐ

这句话大意是:今之所谓寒食一百五者,熟食断烟,谓之龙忌,盖本乎此。

ér zhōu jǔ zhī shū wèi wǔ zhī lìng yǔ fu rǔ nán xiān xián chuán bā lù yè zhōng jì děng jiē yǐ wéi wèi jiè zǐ tuī wèi zǐ tuī yǐ sān yuè sān rì fán sǐ ér hòu shì wèi zhī jìn huǒ

现代白话:而周举之书,魏武之令,与夫《你南先贤传八陆《邺中记》等,皆以为为介子推,谓子推以三月三日燔死,而后世为之禁火。

这句话大意是:吁!

hé wàng yá

这句话大意是:何妄邪!

shì hé yì yú yán zǐ xū nì sǐ ér hǎi shén wèi zhī zhāo xī zhě hu

这句话大意是:是何异于言子胥溺死,而海神为之朝夕者吗?

yǔ guān zuǒ shì shǐ qiān zhī shū yì cháng yǒu zǐ tuī bèi fén zhī shì

这句话大意是:予观左氏、史迁之书,易尝有子推被焚之事?

kuàng yǐ qīng míng hán shí chū mǐ dìng rì ér qín cāo suǒ jì zǐ tuī zhī sǐ nǎi wǔ yuè wǔ fēi sān rì yě

这句话大意是:况以清明、寒食初靡定日,而《琴操》所记子推之死乃五月五,非三日也。

fu huǒ shén wù yě qí gōng yòng yì dà yǐ

现代白话:夫火,神物也,其功用亦大了。

xī duò shàng shào cháng yǐ xiān wáng yǒu zuàn suì gǎi huǒ zhī yì yú shì biǎo qǐng biàn huǒ yuē gǔ zhě zhōu guān sì shí biàn huǒ yǐ jiù shí jí míng huǒ bù biàn zé shí jí bì xìng

这句话大意是:昔隋上劭,尝以先王有钻燧改火之义,于是表请变火,曰:‘古者周官四时变火,以救时疾,明火不变则时疾必兴。

shèng rén zuò fǎ qǐ tú rán zāi

现代白话:圣人作法,岂徒然啊。

zài jìn shí yǒu rén yǐ luò yáng huǒ dù jiāng shì shì shì zhī xiāng xù bù miè huǒ sè biàn qīng

这句话大意是:在晋时,有人以洛阳火渡江,世世事之,相续不灭,火色变青。

xī shī kuàng shí fàn yún shì láo xīn suǒ cuàn jìn píng gōng shǐ shì zhī guǒ rán chē liàng jīn wēn jiǔ zhì ròu yòng shí tàn huǒ mù tàn huǒ zhú huǒ cǎo huǒ má huáng huǒ qì wèi gè zì bù tóng

这句话大意是:昔师旷食饭,云是劳薪所爨,晋平公使视之,果然车辆,今温酒炙肉,用石炭火、木炭火、竹火、草火、麻黄火,气味各自不同。

yǐ cǐ tuī zhī xīn huǒ jiù huǒ lǐ yīng yǒu yì

这句话大意是:以此推之,新火、旧火理应有异。

fú yuàn yuǎn zūn xiān shèng yú wǔ shí qǔ wǔ mù yǐ biàn huǒ

这句话大意是:伏愿远遵先圣,于五时取五木以变火。

yòng gōng shén shǎo jiù yì fāng dà

这句话大意是:用功甚少,救益方大。

fū rén è chén xīn è láo

这句话大意是:”夫人恶陈,薪恶劳。

jìn dài xún xù jìn fàn yì zhī xīn láo

这句话大意是:晋代荀勖进饭,亦知薪劳。

ér suí wén dì suǒ jiàn jiāng níng sì jìn cháng míng dēng yì fù qīng ér bù rè

这句话大意是:而隋文帝所见江宁寺晋长明灯,亦复青而不热。

zhuàn jì yǒu yǐ bā dòu mù rén cuàn zhě yuán de xiè lì

这句话大意是:传记有以巴豆木人爨者,爰得泄利。

ér fèn chòu zhī cǎo chuī zhě lǜ zhì wèi è rán zé huǒ zhī bù gǎi qí bù jí zhě xiān yǐ

现代白话:而粪臭之草,炊者率致味恶,然则火之不改,其不疾者鲜了。

mì yǐ shì yì zhī shèng rén zhī suǒ yǐ gǎi huǒ xiū huǒ zhèng sì shí wǔ biàn zhě qǐ gù wéi shì fán wén hài sú de yǐ ér bù yǐ zāi

现代白话:泌以是益知圣人之所以改火、修火、正四时五变者,岂故为是烦文害俗,得已而不已啊。

chuán bù yún hū wéi tiān bì yǒu dà jiù xiān hàn wǔ dì yóu zhì bié huǒ lìng chéng diǎn sī suì shì hòu shì nǎi fèi zhī yá

这句话大意是:《传》不云乎:“违天必有大咎,”先汉武帝犹置别火令丞,典司燧事,后世乃废之邪?

fāng shí lēi zhī jū qiū yě yú shì bù jīn hán shí ér jiàn dé diàn zhèn jí duān mén xiāng guó xī mén

这句话大意是:方石勒之居邺也,于是不禁寒食,而建德殿震,及端门、襄国西门;。

báo qǐ xī hé jiè shān dà rú jī zǐ píng dì sān chǐ wū xià zhàng yú rén qín sǐ yǐ wàn shù qiān lǐ cuī shé qiū jià dàng rán

这句话大意是:雹起西河介山,大如鸡子,平地三尺,洿下丈余,人禽死以万数,千里摧折,秋稼荡然。

fu wǔ xíng zhī biàn rú shì ér bù zhī zhě yì yǐ wéi lì zhī tuī yě

这句话大意是:夫五行之变如是,而不知者亦以为力之推也。

suī rán wèi jìn zhī sú yóu suǒ zhòng zhě chén wèi shāng xīng shí sì dà huǒ ér fén jìn cān xū

这句话大意是:虽然魏晋之俗,尤所重者,辰为商星,实祀大火,而汾晋参墟。

shēn chén cuò xíng bù pí hé suǒ zhì

这句话大意是:参辰错行,不毗和所致。

qǐ liáng qī chūn qiū chuán qí hóu xí jǔ qǐ liáng sǐ yān

现代白话:○杞梁妻《春秋传》:齐侯袭莒,杞梁死呢。

qí hóu guī yù qǐ liáng zhī qī yú jiāo shǐ diào zhī cí yuē zhí zhī yǒu zuì hé rǔ mìng yān

现代白话:“齐侯归,遇杞梁之妻于郊,使吊之,辞曰:殖之有罪,何辱命呢;。

ruò miǎn yú zuì yóu yǒu xiān rén zhī bì lú zài xià qiè bù dé yǔ jiāo diào

这句话大意是:若免于罪,犹有先人之敝庐在,下妾不得与郊吊。

qí hóu diào zhū qí shì

这句话大意是:’齐侯吊诸其室。

zuǒ shì zhī wén bù guò rú cǐ ér yǐ tán gōng zé yuē qí qī yíng qí jiù yú lù ér kū zhī āi

这句话大意是:”左氏之文不过如此而已,《檀弓》则曰:“其妻迎其柩于路,而哭之哀。

mèng zǐ zé yuē huá zhōu qǐ liáng zhī qī shàn kū qí fu ér biàn guó sú

这句话大意是:”《孟子》则曰:“华周、杞梁之妻,善哭其夫而变国俗。

yán kū zhě shǐ zì èr shū

这句话大意是:”言哭者始自二书。

shuō yuàn zé yuē qǐ liáng huá zhōu bèng dòu shā èr shí qī rén ér sǐ qí qī wén zhī ér kū chéng wèi zhī yě ér yú wèi zhī bēng

这句话大意是:《说苑》则曰:“杞梁、华舟迸斗,杀二十七人而死,其妻闻之而哭,城为之也,而隅为之崩。

liè nǚ zhuàn zé yuē qǐ liáng zhī qī wú zi

这句话大意是:”《列女传》则曰:“杞梁之妻无子。

nèi wài jiē wú wǔ shǔ zhī qīn

这句话大意是:内外皆无五属之亲。

jì wú suǒ guī nǎi zhěn qí fu zhī shī yú chéng xià ér kū dào lù guò zhě mò bù wéi zhī huī tì

这句话大意是:既无所归,乃枕其夫之尸于城下而哭,道路过者莫不为之挥涕。

shí rì ér chéng wèi zhī bēng

这句话大意是:十日而城为之崩。

yán bēng chéng zhě shǐ zì èr shū

这句话大意是:”言崩城者始自二书。

ér liè nǚ zhuàn shàng wén yì zài zuǒ shì zhī yán fu jì yǒu xiān rén zhī bì lú hé zhì zhěn shī chéng xià

这句话大意是:而《列女传》上文亦载左氏之言,夫既有先人之敝庐,何至枕尸城下?

qiě zhuāng gōng jì néng qiǎn diào qǐ zhì pù gǔ gōu zhōng

这句话大意是:且庄公既能遣吊,岂至暴骨沟中?

bēng chéng zhī yún wèi zú wèi xìn

这句话大意是:崩城之云未足为信。

qiě qí bēng zhě chéng ěr wèi yún cháng chéng

这句话大意是:且其崩者城耳,未云长城。

cháng chéng zhù yú wēi wáng zhī shí qù zhuāng gōng bǎi yǒu yú nián ér qí zhī cháng chéng yòu fēi qín shǐ huáng suǒ zhù zhī cháng chéng yě

这句话大意是:长城筑于威王之时,去庄公百有余年,而齐之长城又非秦始皇所筑之长城也。

hòu rén xiāng chuán nǎi wèi qín zhù cháng chéng yǒu fàn láng zhī qī mèng jiāng sòng hán yī zhì chéng xià wén fu sǐ yī kū ér cháng chéng wèi zhī bēng zé yòu fēi qǐ liáng qī shì yǐ

现代白话:后人相传乃谓秦筑长城,有范郎之妻孟姜送寒衣至城下,闻夫死,一哭而长城为之崩,则又非杞梁妻事了。

fu fàn láng zhě hé rén zāi

现代白话:夫范郎者何人啊?

shǐ qín shí bié yǒu cǐ shì hé qí xiāng lèi ruò cǐ

这句话大意是:使秦时别有此事,何其相类若此?

táng sēng guàn xiū nǎi jù yǐ zuò shī yún zhù rén zhù tǔ yī wàn lǐ qǐ liáng zhēn fù tí wū wū

这句话大意是:唐僧贯休乃据以作诗云:“筑人筑土一万里,杞粱贞妇啼呜呜。

zé jìng yǐ qǐ liáng wèi qín shí zhù chéng zhī rén shì bìng zuǒ zhuàn mèng zǐ ér wèi dú zhě yǐ

现代白话:”则竟以杞梁为秦时筑城之人,似并《左传》、《孟子》而未读者了。

gǔ shī shuí néng wéi cǐ qū

这句话大意是:古诗:“谁能为此曲?

wú nǎi sì liáng qī

这句话大意是:无乃祀梁妻。

cuī bào gǔ jīn zhù yuè fǔ qǐ liáng qī zhě qǐ zhí qī mèi cháo rì suǒ zuò yě

这句话大意是:”崔豹《古今注》:“乐府《杞梁妻》者,杞殖妻妹朝日所作也。

zhí zhàn sǐ qī yuē shàng zé wú fù zhōng zé wú fu xià zé wú zi rén shēng zhī kǔ zhì yǐ

现代白话:殖战死,妻曰:‘上则无父,中则无夫,下则无子,人生之苦至了!

nǎi kàng shēng cháng kū qǐ dū chéng gǎn zhī ér tuí suì tóu shuǐ sǐ

这句话大意是:’乃抗声长哭,杞都城感之而颓,遂投水死。

qí mèi bēi zǐ zhī zhēn cāo nǎi zuò gē míng yuē qǐ liáng qī yān

现代白话:其妹悲姊之贞操,乃作歌名曰《杞梁妻》呢。

liáng zhí zì yě

这句话大意是:梁,殖字也。

àn cǐ zé yòu yún bǎ zhī dū chéng

这句话大意是:”按此则又云把之都城。

chūn qiū qǐ chéng gōng qiān yú yuán líng jīn chāng lè xiàn

这句话大意是:春秋杞成公迁于缘陵,今昌乐县。

wén gōng yòu qiān yú chún yú jīn ān qiū xiàn qí shí qǐ de dāng yǐ rù qí yào zhī fēi qín zhī cháng chéng yě

这句话大意是:文公又迁于淳于,今安丘县,其时杞地当已入齐,要之非秦之长城也。

chí yú dōng wèi dù bì xí liáng wén yuē chǔ guó wáng yuán huò yán lín mù

这句话大意是:○池鱼东魏杜弼檄梁文曰:“楚国亡猿,祸延林木。

chéng mén shī huǒ yāng jí chí yú

这句话大意是:城门失火,殃及池鱼。

hòu rén měi yòng cǐ shì qīng bō zá zhì yún bù zhī suǒ chū yǐ yì tuī zhī dàng shì chéng mén shī huǒ yǐ chí shuǐ jiù zhī chí jié ér yú sǐ yě

这句话大意是:”后人每用此事,《清波杂志》云:“不知所出,以意推之,当是城门失火,以池水救之,池竭而鱼死也。

guǎng yùn gǔ yǒu chí zhòng yú zhě

这句话大意是:”《广韵》:“古有池仲鱼者。

chéng mén shī huǒ zhòng yú shāo sǐ gù yàn yún chéng mén fu huǒ yāng jí chí yú

这句话大意是:城门失火,仲鱼烧死,故谚云:城门夫火,殃及池鱼。

jù cǐ zé chí yú shì rén xìng míng

这句话大意是:”据此则池鱼是人姓名。

àn huái nán zǐ yún chǔ wáng wáng qí yuán ér lín mù wèi zhī cán

这句话大意是:按《淮南子》云:“楚王亡其猿,而林木为之残。

sòng jūn wáng qí zhū chí zhōng yú wèi zhī dàn

这句话大意是:宋君亡其珠,池中鱼为之弹。

gù zé shī huǒ ér lín yōu

这句话大意是:故泽失火而林忧。

zé shī huǒ yǔ chí yú zì shì liǎng shì hòu rén wù hé wéi yī ěr

这句话大意是:”则失火与池鱼自是两事,后人误合为一耳。

kǎo chí yú shì běn yú lǚ shì chūn qiū bì jǐ piān yuē sòng huán sī mǎ yǒu bǎo zhū dǐ zuì chū wáng

这句话大意是:考池鱼事本于《吕氏春秋·必己篇》曰:“宋桓司马有宝珠,抵罪出亡。

wáng shǐ rén jiān zhū zhī suǒ zài yuē tóu zhī chí zhōng

这句话大意是:王使人间珠之所在,曰:‘投之池中。

yú shì jié chí ér qiú zhī wú de yú sǐ yān

现代白话:’于是竭池而求之,无得,鱼死呢。

cǐ yán huò fú zhī xiāng jí yě

这句话大意是:”此言祸福之相及也。

cǐ hòu rén yòng chí yú shì zhī zǔ

这句话大意是:此后人用池鱼事之祖。

zhuāng ān hàn shū wǔ xíng zhì yán gōng èr shí nián

这句话大意是:○庄安《汉书·五行志》:“严公二十年。

shī gǔ yuē yán gōng wèi zhuāng gōng yě bì míng dì huì gǎi rì yán fán hàn shū zài shì xìng wèi yán zhě jiē lèi cǐ

这句话大意是:”师古曰:“严公谓庄公也,避明帝讳改日严,凡《汉书》载谥、姓为严者皆类此。

zé shì yán xìng běn dāng zuò zhuāng

这句话大意是:”则是严姓本当作“庄”。

jīn kǎo shǐ jì yǒu zhuāng shēng zhuāng gǔ zhuāng bào

这句话大意是:今考《史记》有庄生、庄贾、庄豹。

zhuāng què zhuāng jì zhuāng zhù zhuāng qīng dí zhuāng xióng pí zhuāng cān zhuāng qiáo zhuāng zhǐ ér dú yǒu yán jūn jí yán zhòng zǐ yán ān shān bó gāo wèi ān zì xìng yán

这句话大意是:庄舄、庄忌、庄助、庄青翟、庄熊罴、庄参、庄乔、庄芷,而独有严君疾、严仲子、严安,邓伯羔谓安自姓严。

rán hàn shū yì wén zhì yuē zhǔ fù yǎn èr shí bā piān xú lè yī piān zhuāng ān yī piān

这句话大意是:然《汉书·艺文志》曰:“主父偃二十八篇,徐乐一篇,庄安一篇。

shì ān běn xìng zhuāng fēi yán yě

这句话大意是:”是安本姓庄,非严也。

yán jūn píng yì xìng zhuāng yáng zǐ fǎ yán shǔ zhuāng shěn míng shì yě

这句话大意是:严君平亦姓庄,杨子《法言》:“蜀庄沈冥”是也。

yán yóu yì xìng zhuāng hòu hàn shū guāng wǔ jì zhù yǐn huán tán xīn lùn yuē zhuāng yóu zì bó shí bì míng dì huì gǎi zhī

这句话大意是:严尤亦姓庄,《后汉书·光武纪》注引桓谭《新论》曰:“庄尤字伯石,避明帝讳改之。

yòu gǎi zhuāng zhōu wèi yán zhōu

这句话大意是:又改庄周为严周。

hàn shū wáng gòng liǎng gōng bào chuán lǎo zi yán zhōu

这句话大意是:”《汉书·王贡两龚鲍传》:“老子、严周。

xù chuán guì lǎo yán zhī shù

这句话大意是:”《叙传》:“贵老、严之术。

gǎi chu zhī zhuāng shēng wèi yán xiān shēng gǔ jīn rén biǎo yán xiān shēng shī gǔ yuē jí shā táo zhū gōng r zhě yě

这句话大意是:”改楚之庄生为严先生,《古今人表》:“严先生”,师古曰:“即杀陶朱公儿者也。

wáng bāo dòng xiāo fù shī xiāng yán chūn bù gǎn cuàn qí qiǎo

这句话大意是:”王褒《洞箫赋》:“师襄、严春不敢窜其巧。

li shàn zhù qī lüè yǒu zhuāng chūn yán qín

这句话大意是:”李善注:“《七略》有庄春言琴。

hàn shū zhī chēng zhuāng ān bān shì suǒ wèi jí gǎi yě

这句话大意是:”《汉书》之称庄安,班氏所未及改也。

shǐ jì zhī chēng yán ān hòu rén suǒ zhuī gǎi yě

这句话大意是:《史记》之称严安,后人所追改也。

yì wén zhì cháng shì láng zhuāng hū qí fù shí yī piān yán zhù fù sān shí wǔ piān

这句话大意是:《艺文志》:“常侍郎庄忽奇赋十一篇,严助赋三十五篇。

shī gǔ yuē shàng yán zhuāng hū qí xià yán yán zhù shǐ bó wén

这句话大意是:”师古曰:“上言庄忽奇,下言严助,史驳文。

lǐ guǎng shè shí jīn yǒng píng fǔ lú lóng xiàn nán yǒu lǐ guǎng shè hǔ shí

这句话大意是:○李广射石今永平府卢龙县南有李广射虎石。

guǎng wéi yòu běi píng tài shǒu ér cǐ de wèi liáo xī jùn zhī féi rú qí miù bù biàn zì míng

这句话大意是:广为右北平太守,而此地为辽西郡之肥如,其谬不辨自明。

shuǐ jīng zhù yán yòu běi píng xī běi bǎi sān shí lǐ yǒu wú zhōng chéng yì fēi yě kǎo yòu běi píng jùn qián hàn zhì píng gāng hòu hàn zhì tǔ yín

这句话大意是:《水经注》言右北平西北百三十里有无终城,亦非也,考右北平郡,前汉治平刚,后汉治土垠。

lì shì suǒ yǐn wèi shì tǔ dì jì yuē jì chéng dōng běi sān bǎi lǐ yǒu yòu běi píng chéng

这句话大意是:郦氏所引魏氏《土地记》曰:“蓟城东北三百里有右北平城。

cǐ hòu hàn suǒ zhì zhī tǔ gēn ér píng gāng zé zài lú lóng sāi zhī dōng běi sān sì bǎi lǐ nǎi wǔ dì shí jùn zhì lǐ guǎng suǒ shǒu jīn zhī sài wài qí bù zài tǔ yín míng yǐ

现代白话:”此后汉所治之土根,而平刚则在卢龙塞之东北三四百里,乃武帝时郡治,李广所守,今之塞外,其不在土垠明了。

yòu kǎo xī jīng zá jì shù cǐ shì zé yún liè yú míng shān zhī yáng

这句话大意是:又考《西京杂记》述此事则云:“猎于冥山之阳。

zhuāng zi yán nán xíng zhě zhì yú yǐng běi miàn ér bú jiàn míng shān

这句话大意是:”《庄子》言:“南行者至于郢,北面而不见冥山。

sī mǎ biāo zhù míng shān běi hǎi shān míng

这句话大意是:”司马彪注:“冥山,北海山名。

shì guǎng zhī chū liè nǎi míng shān ér fēi jìn jùn zhī shān yě

这句话大意是:”是广之出猎乃冥山,而非近郡之山也。

xīn xù yuē chu xióng qú yú yè xíng jiàn qǐn shí yǐ wéi fú hǔ guān gōng shè zhī miè shǐ yǐn yǔ

这句话大意是:《新序》曰:“楚熊渠于夜行,见寝石,以为伏虎,关弓射之,灭矢饮羽。

xià shì zhī shí yě

这句话大意是:下视,知石也。

què fù shè zhī shǐ cuī wú jì

这句话大意是:却复射之,矢摧无迹。

hán shī wài zhuàn zhāng huá bó wù zhì yì tóng

这句话大意是:”《韩诗外传》、张华《博物志》亦同。

shì shè shí zhě yòu xióng qú ér fēi lǐ guǎng yě jí shǐ èr shì ǒu tóng ér tài shǐ gōng suǒ shù běn wú qí de jīn bì yù zhǐ yī juàn zhī shí yǐ dāng zhī bù yǐ huò hu

这句话大意是:是射石者又熊渠,而非李广也即使二事偶同,而太史公所述本无其地,今必欲指一卷之石以当之,不已惑吗?

hòu zhōu shū li yuǎn chuán cháng xiào liè yú suō zhà jiàn shí yú cóng báo zhōng

这句话大意是:《后周书,李远传》:“尝校猎于莎栅,见石于丛薄中。

yǐ wéi fú tù shè zhī zú rén cùn yú

这句话大意是:以为伏兔,射之,镞人寸馀。

jiù ér shì zhī nǎi shí yě

这句话大意是:就而视之,乃石也。

tài zǔ wén ér yì zhī cì shū yuē xī li jiāng jūn qīn yǒu cǐ shì gōng jīn fù ěr kě wèi shì zǎi qí dé suī xióng qú zhī míng bù néng dú xiàn qí měi lǐ guǎng xióng qú èr shì bìng yòng

现代白话:太祖闻而异之,赐书曰:‘昔李将军亲有此事,公今复你,可谓世载其德,虽熊渠之名不能独羡其美,”李广、熊渠二事并用。

dà xiǎo shān wáng yì chǔ cí zhāng jù yán huái nán wáng ān bó yǎ hào gǔ zhāo huái tiān xià hòu wěi zhī shì zhù zuò piān zhāng fēn zào cí fù yǐ lèi xiāng cóng gù huò chēng xiǎo shān huò chēng tài shān qí yì yóu shī yǒu xiǎo yǎ dà yá yě

这句话大意是:○大小山王逸《楚辞章句》言淮南王安博雅好古,招怀天下后伟之士,著作篇章,分造辞赋,以类相从,故或称小山,或称大山,其义犹《诗》有“小雅”、“大雅”也。

liáng zhāo míng tài zǐ shí èr yuè qǐ nǎi yuē guì tǔ huā yú xiǎo shān zhī shàng lí fān yè yú dà gǔ zhī zhōng

这句话大意是:梁昭明太子《十二月启》乃曰:“桂吐花于小山之上,梨翻叶于大谷之中。

yǔ jiān wú shī lí hóng dà gǔ wǎn guì bái xiǎo shān qiū

现代白话:”庾肩我诗:“梨红大谷晚,桂白小山秋。

gēng xìn kū shù fù xiǎo shān zé cóng guì liú rén fú fēng zé cháng sōng xì mǎ

这句话大意是:”庚信《枯树赋》:“小山则丛桂留人,扶风则长松系马。

shì yǐ shān wéi shān gǔ zhī shān shī qí zhǐ yǐ

现代白话:”是以山为山谷之山,失其旨了。

liáng shū hé yìn èr xiōng qiú diǎn bìng qī dùn

这句话大意是:《梁书》:“何胤二兄求、点并栖遁。

qiú xiān zú zhì shì yìn yòu yǐn

这句话大意是:求先卒,至是胤又隐。

shì hào diǎn wèi tài shān yìn wèi xiǎo shān

这句话大意是:世号点为大山,胤为小山。

dīng wài rén dīng wài rén fēi míng yán shì gài zhǔ zhī wài fu yě

这句话大意是:○丁外人丁外人非名,言是盖主之外夫也。

yóu yán qí dào huì wáng féi gāo dì wài fù zhī zǐ yě

这句话大意是:犹言齐悼惠王肥,高帝外妇之子也。

fú qián yuē wài rén zhǔ zhī suǒ xìng yě

这句话大意是:服虔曰:“外人,主之所幸也。

rán wáng zǐ hóu biǎo yǒu shān yuán xiào hóu wài rén qí xiào wáng wǔ shì sūn

这句话大意是:”然《王子侯表》有山原孝侯外人,齐孝王五世孙。

chéng qiū hóu wài rén zhōng shān jìng wáng zēng sūn

这句话大意是:乘丘侯外人,中山靖王曾孙。

zé shì xìng liú ér míng wài rén bù zhī hé suǒ qǔ yì

这句话大意是:则是姓刘,而名外人,不知何所取义。

máo yán shòu xī jīng zá jì yuē yuán dì hòu gōng jì duō bù dé cháng jiàn nǎi shǐ huà gōng tú xíng àn tú zhào xìng zhī

这句话大意是:○毛延寿《西京杂记》曰:“元帝后宫既多,不得常见,乃使画工图形,案图召幸之。

zhū gōng rén jiē lù huà gōng duō zhě shí wàn shǎo zhě yì bù jiǎn wǔ wàn

这句话大意是:诸宫人皆赂画工,多者十万,少者亦不减五万。

dú wáng qiáng bù kěn suì bù dé jiàn

这句话大意是:独王墙不肯,遂不得见。

xiōng nú rén cháo qiú měi rén wèi fá shì

这句话大意是:匈奴人朝,求美人为阀氏。

yú shì shàng àn tú yǐ zhāo jūn xíng

这句话大意是:于是上案图,以昭君行。

jí qù zhào jiàn mào wèi hòu gōng dì yī shàn yìng duì jǔ zhǐ xián yǎ

这句话大意是:及去,召见,貌为后宫第一,善应对,举止闲雅。

dì huǐ zhī ér míng jí yǐ dìng dì zhòng xìn yú wài guó gù bù fù gēng rén

这句话大意是:帝悔之,而名籍已定,帝重信于外国,故不复更人。

nǎi qióng àn qí shì huà gōng jiē qì shì jí qí jiā zī jiē jù wàn

这句话大意是:乃穷案其事,画工皆弃市,籍其家赀皆巨万。

huà gōng yǒu dù líng máo yán shòu wéi rén xíng chǒu hǎo lǎo shào bì děi qí zhēn ān líng chén chang xīn fēng liú bái gōng kuān bìng gōng wèi niú mǎ fēi wū zhòng shì rén xíng hǎo chǒu bù dǎi yán shòu

这句话大意是:画工有杜陵毛延寿,为人形,丑好老少必得其真,安陵陈敞,新丰刘白、龚宽,并工为牛马飞乌众势,人形好丑不逮延寿。

xià dù yáng wàng yì shàn huà yóu shàn bù sè

这句话大意是:下杜阳望亦善画,尤善布色。

fán yù yì shàn bù sè

这句话大意是:樊育亦善布色。

tóng rì qì shì

这句话大意是:同日弃市。

jīng shī huà gōng yú shì chà xī

这句话大意是:京师画工于是差稀。

jù cǐ zé huà gōng zhī tú jìng gōng nǎi píng rì ér fēi xiōng nú qiú měi rén shí

这句话大意是:”据此,则画工之图径宫乃平日,而非匈奴求美人时。

qiě máo yán shòu tè zhòng zhōng zhī yī rén yòu qí dé zuì yǐ shòu lù ér bù dú yǐ zhāo jūn yě

这句话大意是:且毛延寿特众中之一人,又其得罪以受赂,而不独以昭君也。

wǎng lái shī rén wèi xiōng nú qiú měi rén nǎi shǐ huà gōng tú xíng ér yòu dàn zhǐ máo yán shòu yī rén qiě méi qí shòu lù shì shī zhī yǐ

现代白话:往来诗人谓匈奴求美人,乃使画工图形,而又但指毛延寿一人,且没其受赂事,失之了。

míng yǐ tóng shì ér huì lǚ shì chūn qiū yán qín mù gōng xīng shī yǐ xí zhèng guò zhōu ér dōng

这句话大意是:○名以同事而晦《吕氏春秋》言:“秦穆公兴师以袭郑,过周而东。

zhèng jiǎ rén xián gāo xī shī jiāng xī shì yú zhōu jù shǐ xī shī guī gào nǎi jiáo zhèng bó zhī mìng yǐ shí èr niú láo shī

这句话大意是:郑贾人弦高、奚施将西市于周,遽使奚施归告,乃矫郑伯之命,以十二牛劳师。

shì xī shī wéi xián gāo zhī you ér zuǒ shì chuán bù zài

这句话大意是:”是奚施为弦高之友,而《左氏传》不载。

huái nán zǐ yán jīng kē xī cì qín wáng gāo jiàn lí sòng yì wèi jī zhù ér gē yú yì shuǐ zhī shàng

这句话大意是:《淮南子》言荆柯西刺秦王,高渐离、宋意为击筑而歌于易水之上。

sòng yù dí fù yì yǐ jīng qīng sòng yì bìng chēng

这句话大意是:宋玉《笛赋》亦以荆卿、宋意并称。

shì sòng yì wèi gāo jiàn lí zhī lǚ ér zhàn guó cè shǐ jì bù zài

这句话大意是:是宋意为高渐离之侣,而《战国策》、《史记》不载。

zhàn guó cè dōng mèng zhī huì niè zhèng yáng jiān cì xiāng jiān jūn

这句话大意是:《战国策》:东孟之会,聂政、阳坚刺相兼君。

zhù yún jiān zhèng zhī fù yóu qín wǔ yáng

这句话大意是:注云:“坚,政之副,犹秦武阳。

àn niè zhèng gào yán zhòng yú yuē qí shì bù kě yǐ duō rén

现代白话:”按聂政告严仲于曰:“其势不能够多人。

wèi bì yǒu fù

这句话大意是:”未必有副。

huái nán zǐ zhù qín huáng dì èr shí liù nián chū jiān tiān xià yǒu cháng rén jiàn yú lín táo qí gāo wǔ zhàng zú jì liù chǐ

这句话大意是:《淮南子》注:“秦皇帝二十六年,初兼天下,有长人见于临桃,其高五丈,足迹六尺。

fàng xiě qí xíng zhù jīn rén yǐ xiàng zhī wēng zhòng jūn hé shì yě

这句话大意是:放写其形,铸金人以象之,翁仲、君何是也。

jīn rén dàn yán wēng zhòng bù yán jūn hé

这句话大意是:”今人但言翁仲,不言君何。

míng yǐ tóng shì ér zhāng mèng zǐ yǔ jì dāng píng shì sān guò qí mén ér bù rù

这句话大意是:○名以同事而章《孟子》:“禹、稷当平世,三过其门而不入。

kǎo zhī shū yuē qǐ gū gū ér qì yǔ fú zi

这句话大意是:”考之《书》曰:“启呱呱而泣,予弗子。

cǐ yǔ shì yě ér jì yì yīn zhī yǐ shòu míng

这句话大意是:”此禹事也,而稷亦因之以受名。

huá zhōu qǐ liáng zhī qī shàn kū qí fu ér biàn guó sú

这句话大意是:“华周、杞梁之妻,善哭其夫而变国俗。

kǎo zhī liè nǚ zhuàn yuē kū yú chéng xià qī rì ér chéng wèi zhī bēng

这句话大意是:”考之《列女传》曰:“哭于城下七日,而城为之崩。

cǐ qǐ liáng qī shì yě ér huá zhōu qī yì yīn zhī yǐ shòu míng

这句话大意是:”此杞梁妻事也,而华周妻亦因之以受名。

rén yǐ xiāng lèi ér wù mò zǐ wén wáng jǔ hóng yāo tài diān yú wǎng zhī zhōng shòu zhī zhèng ér xī tǔ fú

这句话大意是:○人以相类而误《墨子》:“文王举闳夭、泰颠于网之中,授之政而西土服。

yú chuán wèi yǒu cǐ shì bì dà gōng zhī wù yě

这句话大意是:”于传未有此事,必大公之误也。

lǚ shì chūn qiū jī zǐ qióng yú shāng fàn lǐ liú hu jiāng

这句话大意是:《吕氏春秋》:“箕子穷于商,范蠡流乎江。

fàn lǐ wèi cháng liú jiāng bì wu yuán zhī wù yě

这句话大意是:”范蠡未尝流江,必伍员之误也。

shǐ jì sūn shū áo sān de xiāng ér bù xǐ sān qù xiāng ér bù huǐ

这句话大意是:《史记》:“孙叔敖三得相而不喜,三去相而不悔。

sūn shū áo wèi wén qù xiāng bì lìng yǐn zi wén zhī wù yě

这句话大意是:”孙叔敖未闻去相,必令尹子文之误也。

huái nán zǐ wú qǐ zhāng yí chē liè zhī jiě

这句话大意是:《淮南子》:“吴起、张仪车裂支解。

zhāng yí wèi cháng chē liè bì sū qín zhī wù yě

这句话大意是:”张仪未尝车裂,必苏秦之误也。

yì lín zhēn liáng de yuàn wēi zǐ jiě qiú

这句话大意是:《易林》:“贞良得愿,微子解囚。

wēi zǐ wèi cháng bèi qiú bì jī zǐ zhī wù yě

这句话大意是:”微子未尝被囚,必箕子之误也。

jìn pān yuè dà zǎi lǔ wǔ gōng lěi qín wáng jiǎn shū chōng zhě bù xiāng

这句话大意是:晋潘岳《大宰鲁武公诔》:“秦亡蹇叔,舂者不相。

jiǎn shū zhī wáng bú jiàn yú shū bì bǎi lǐ xī zhī wù yě

这句话大意是:”蹇叔之亡不见于书,必百里奚之误也。

hòu wèi mù zi róng dà gōng lǚ wàng bēi wén dà wèi dōng bāo hè shí xi kuà liú shā nán jí bān chāo zhī zhù běi qióng dòu xiàn zhī zhì

这句话大意是:后魏穆子容《大公吕望碑》文:“大魏东苞褐石,西跨流沙,南极班超之柱,北穷窦宪之志。

bān chāo wèi cháng nán zhēng bì mǎ yuán zhī wù yě

这句话大意是:”班超未尝南征,必马援之误也。

hòu zhōu yù xìn nǐ yǒng huái shī lín qióng jì shì hǔ zhèn zhōu wáng quān

这句话大意是:后周瘐信《拟咏怀诗》:“鳞穷季氏,虎振周王圈。

jì shì wèi cháng huò lín bì shū sūn zhī wù yě

这句话大意是:”季氏未尝获麟,必叔孙之误也。

jìn shū xià tǒng chuán zǐ lù jiàn xià nán fèn huì ér xin gāng qì

这句话大意是:《晋书·夏统传》:“子路见夏南,愤慧而忄亢忾。

zǐ lù wèi cháng jiàn xià nán gài wèi nán zǐ zhī wù

这句话大意是:”子路未尝见夏南,盖卫南子之误。

zhuàn jì bù kǎo shì dài zhāng héng yán chūn qiū yuán mìng bāo yǒu gōng shū bān yǔ mò dí shì jiàn zhàn guó fēi chūn qiū shí

这句话大意是:○传记不考世代张衡言:《春秋元命包》有公输班与墨翟事,见战国,非春秋时。

yòu yán bié yǒu yì zhōu yì zhōu zhī zhì zài yú hàn shì yǐ zhèng tú chèn wèi hòu rén wěi zuò

这句话大意是:又言别有益州,益州之置在于汉世,以证图谶为后人伪作。

jīn àn zhuàn jì zhī wén ruò cǐ zhě shén duō

这句话大意是:今按传记之文若此者甚多。

guǎn zǐ chēng sān jìn zhī jūn qí shí wèi yǒu sān jìn

这句话大意是:《管子》称三晋之君,其时未有三晋。

qīng zhòng piān chēng lǔ liáng qín zhào qí shí wèi yǒu liáng zhào

这句话大意是:《轻重篇》称鲁、梁、秦、赵,其时未有梁、赵。

chēng dài wáng qí shí wèi yǒu dài wáng

这句话大意是:称代王,其时未有代王。

guó yǔ jù jiàn zhī bó chén cài zhī jūn jiē rén cháo qí shí yǒu cài wú chén

这句话大意是:《国语》:“句践之伯,陈、蔡之君,皆人朝”,其时有蔡无陈。

shuō yuàn jù jiàn pìn wèi qí shí wèi yǒu wèi

这句话大意是:《说苑》:“句践聘魏”,其时未有魏。

yòu yán zhòng ní jiàn liáng jūn mèng jiǎn yú xiāng liáng qí shí wèi yǒu liáng lǔ yì wú mèng jiǎn zǐ

这句话大意是:又言仲尼见梁君,孟简于相梁,其时未有梁,鲁亦无孟简子。

yòu yán hán wǔ zi chū tián luán huái zǐ zhǐ zhī hán shì wú wǔ zi

这句话大意是:又言韩武子出田,栾怀子止之,韩氏无武子。

yòu yán chǔ zhuāng wáng yǐ jiāo jǔ wéi shàng kè jiāo jǔ shì líng wáng fēi zhuāng wáng

这句话大意是:又言楚庄王以椒举为上客,椒举事灵王,非庄王。

lǚ shì chūn qiū jìn wén gōng shī jiù fàn suí huì

这句话大意是:《吕氏春秋》:“晋文公师咎犯、随会。

suí huì bù yǔ wén gōng jiù fàn tóng shí

这句话大意是:”随会不与文公、咎犯同时。

zhào xiāng zi gōng dí yī zhāo ér liǎng chéng xià yǒu yōu sè kǒng zǐ xián zhī

这句话大意是:“赵襄子攻翟,一朝而两城下,有忧色,孔子贤之。

zhào xiāng zi wèi jìn qīng shí kǒng zǐ yǐ zú

这句话大意是:”赵襄子为晋卿,时孔子已卒。

yán hé jiàn lǔ zhuāng gōng yán yán mù gōng shí rén qù zhuāng gōng shí yī shì

这句话大意是:“颜阖见鲁庄公”,颜阎,穆公时人,去庄公十一世。

shǐ jì kǒng zǐ shì jiā shǐ cóng zhě wèi níng wǔ zǐ chén yú wèi kǒng zǐ shí níng shì jǐ miè

这句话大意是:《史记·孔子世家》:“使从者为宁武子臣于卫”,孔子时宁氏己灭。

biǎn què chuán guó jūn chū jiàn biǎn què yú zhōng quē qí shí guó wáng yǐ jiǔ

这句话大意是:《扁鹊传》:“虢君出见扁鹊于中阙”,其时虢亡已久。

guī chuán sòng yuán wáng wèi yǒu yuán gōng wú yuán wáng

这句话大意是:《龟传》:“宋元王”,未有元公,无元王。

zhuāng zi jiàn lǔ āi gōng ér qí shū yǒu wèi huì wáng zhào wén wáng lǔ āi gōng qù zhào wén wáng yī bǎi qī shí suì

这句话大意是:《庄子》:“见鲁哀公”,而其书有魏惠王、赵文王,鲁哀公去赵文王一百七十岁。

hán fēi zǐ biǎn què jiàn cài huán hóu huán hóu yǔ lǔ huán gōng tóng shí xiāng qù jǐ èr bǎi suì

这句话大意是:《韩非子》:“扁鹊见蔡桓侯”,桓侯与鲁桓公同时,相去几二百岁。

yuè jué shū jìn zhèng wáng jìn zhèng wèi cháng chēng wáng

这句话大意是:《越绝书》:“晋郑王”,晋、郑未尝称王。

yòu yán kǒng zǐ fèng yǎ qín jiàn yuè wáng yuè miè wú kǒng zǐ yǐ zú

这句话大意是:又言“孔子奉雅琴见越王”,越灭吴,孔子已卒。

liè zǐ yàn píng zhòng wèn yǎng shēng yú guǎn yí wú yán tiě lùn jì huán zi tīng zhèng liǔ xià huì hū rán bú jiàn

现代白话:《列子》:“晏平仲问养生于管夷我”,《盐铁论》“季桓子听政,柳下惠忽然不见”;。

yòu yán zāng wén zhòng zhì lǔ shèng qí dào ér zì jīn zǐ gòng fēi zhī píng zhòng qù guǎn zǐ jì huán zi qù liǔ xià huì zǐ gòng qù zāng wén zhòng gè bǎi yú suì

这句话大意是:又言“臧文仲治鲁,胜其盗而自矜,子贡非之”,平仲去管子、季桓子去柳下惠、子贡去臧文仲各百余岁。

hán shī wài zhuàn mèng cháng jūn qǐng xué yú mǐn zǐ mǐn zǐ mèng cháng jūn xiāng qù jǐ èr bǎi suì rǎn yǒu duì lǔ āi gōng yán yáo gǔ jiān mén zi

这句话大意是:《韩诗外传》:“孟尝君请学于闵子”,闵子、孟尝君相去几二百岁,冉有对鲁哀公言:“姚贾,监门子。

yáo gǔ qín shǐ huáng shí rén xiāng qù èr bǎi yú suì

这句话大意是:”姚贾,秦始皇时人,相去二百余岁。

✦ You read 卷二十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.