日知录 · 顾炎武 · Chapter 27 of 33

卷二十六

PinyinModern Translation
Size

shǐ jì tōng jiàn bīng shì qín chu zhī jì bīng suǒ chū rù zhī tú qū zhé biàn huà wéi tài shǐ gōng xù zhī rú zhǐ zhǎng

这句话大意是:○史记通鉴兵事秦楚之际,兵所出入之途,曲折变化,唯太史公序之如指掌。

yǐ shān chuān jùn guó bù yì míng gù yuē dōng yuē xi rì nán rì běi yī yán zhī xià ér xíng shì liǎo rán

这句话大意是:以山川郡国不易明,故曰东曰西日南日北,一言之下,而形势了然。

yǐ guān sài jiāng hé wèi yī fāng jiè xiàn

这句话大意是:以关塞江河为一方界限,。

gù yú xiàng yǔ

这句话大意是:故于项羽,。

zé yuē liáng nǎi yǐ bā qiān rén dù jiāng ér xi

这句话大意是:则曰“梁乃以八千人渡江而西”,。

yuē yǔ nǎi xī yǐn bīng dù hé

这句话大意是:曰“羽乃悉引兵渡河”,。

yuē yǔ jiāng zhū hóu bīng sān shí yú wàn

这句话大意是:曰“羽将诸侯兵三十余万,。

xíng lüè de zhì hé nán

这句话大意是:行略地至河南”,。

yuē yǔ dù huái

这句话大意是:曰“羽渡淮”,。

rì yǔ suì yǐn dōng yù dù wū jiāng

这句话大意是:日“羽遂引东欲渡乌江”;。

yú gāo dì zé yuē chū chéng gāo yù mén běi dù hé yuē yǐn bīng dù hé fù qǔ chéng gāo

这句话大意是:于高帝则曰:“出成皋玉门北渡河”,曰“引兵渡河,复取成皋”。

gài zì gǔ shǐ shū bīng shì dì xíng zhī xiáng wèi yǒu guò cǐ zhě

这句话大意是:盖自古史书兵事地形之详,未有过此者。

tài shǐ gōng xiōng zhōng gù yǒu yì tiān xià dà shì fēi hòu dài shū shēng zhī suǒ néng jǐ yě

这句话大意是:太史公胸中固有一天下大势,非后代书生之所能几也。

sī mǎ wēn gōng tōng jiàn chéng zuǒ shì ér zuò qí zhōng suǒ zài bīng fǎ shén xiáng fán wáng guó zhī chén dào zéi zhī zuǒ gǒu yǒu yī cè yì jù lù zhī

这句话大意是:司马温公《通鉴》承左氏而作,其中所载兵法甚详,凡亡国之臣、盗贼之佐,苟有一策亦具录之。

zhū zǐ gāng mù dà bàn xuē qù shì wèi dá wēn gōng zhī yì

这句话大意是:朱子《纲目》大半削去,似未达温公之意。

shǐ jì yú xù shì zhōng yù lùn duàn gǔ rén zuò shǐ yǒu bù dài lùn duàn ér yú xù shì zhī zhōng jí jiàn qí zhǐ zhě wéi tài shǐ gōng néng zhī

这句话大意是:○史记于序事中寓论断古人作史,有不待论断,而于序事之中即见其指者,惟太史公能之。

píng zhǔn shū wèi zài bo shì yǔ

这句话大意是:《平准书》未载卜式语,。

wáng jiǎn chuán wèi zài kè yǔ

这句话大意是:《王翦传》未载客语,。

jīng kē chuán wèi zài lǔ jù jiàn yǔ

这句话大意是:《荆轲传》未载鲁句践语,。

zhāo cuò chuán wèi zài shān gōng yǔ jǐng dì yǔ

这句话大意是:《晁错传》未载邓公与景帝语,。

wǔ ān hóu tián chuán wèi zài wǔ dì yǔ

这句话大意是:《武安侯田传》未载武帝语,。

jiē shǐ jiā yú xù shì zhōng yù lùn duàn fǎ yě

这句话大意是:皆史家于序事中寓论断法也,。

hòu rén zhī cǐ fǎ zhě xiān yǐ

现代白话:后人知此法者鲜了,。

wéi bān mèng jiān jiān yī yǒu zhī

这句话大意是:惟班孟坚间一有之,。

rú huò guāng chuán zǎi rèn xuān yǔ huò yǔ yǔ

这句话大意是:如《霍光传》载任宣与霍禹语,。

jiàn guāng duō zuò wēi fú

这句话大意是:见光多作威福;。

huáng bà chuán zài zhāng chǎng zòu jiàn xiáng ruì duō bù yǐ shí tōng chuán jiē bāo dú cǐ yù biǎn kě wèi de tài shǐ gōng zhī fǎ zhě yǐ

现代白话:《黄霸传》载张敞奏见祥瑞,多不以实,通传皆褒,独此寓贬,可谓得太史公之法者了。

shǐ jì shǐ jì qín shǐ huáng běn jì mò yún xuān gōng chū zhì rùn yuè

这句话大意是:○史记《史记·秦始皇本纪》末云:“宣公初志润月。

rán zé xuān gōng yǐ qián jiē wú rùn měi sān shí nián duō yī nián yǔ zhū guó zhī shǐ jiē bù hé yǐ zé qín zhī suǒ yòng zhě hé zhèng xié

现代白话:”然则宣公以前皆无润,每三十年多一年,与诸国之史皆不合了,则秦之所用者何正邪?

zǐ cháng zuò shǐ jì zài wǔ dì tài chū zhōng

这句话大意是:子长作《史记》,在武帝太初中。

gāo zǔ gōng chén nián biǎo píng yáng hóu xià yún yuán dǐng sān nián jīn hóu zōng yuán nián

这句话大意是:《高祖功臣年表》平阳侯下云:“元鼎三年,今侯宗元年。

jīn hòu zhě zuò shǐ jì shí jiàn wèi hóu yě

这句话大意是:”今侯者,作《史记》时见为侯也。

xià yòu yún zhēng hé èr nián hóu zōng zuò tài zǐ sǐ guó chú

这句话大意是:下又云:“征和二年,侯宗坐太子死,国除。

zé hòu rén suǒ xù yě

这句话大意是:”则后人所续也。

juǎn zhōng shū zhēng hé zhě èr hòu yuán zhě yī

这句话大意是:卷中书征和者二,后元者一。

huì jǐng wèn hòu zhě nián biǎo shū zhēng hé zhě yī hòu yuán zhě sān

这句话大意是:《惠景问候者年表》书征和者一,后元者三。

jiàn yuán yǐ lái hòu zhě nián biǎo shū zhēng hé zhě èr

这句话大意是:《建元以来侯者年表》书征和者二。

hàn xìng jiàng xiàng nián biǎo yǒu tiān hàn tài shǐ zhēng hé hòu yuán yǐ zhì zhāo xuān yuán chéng zhū hào lì shū yì tóng

这句话大意是:《汉兴将相年表》有天汉、太始、征和、后元以至昭、宣、元、成诸号,历书亦同。

chu yuán wáng shì jiā shū dì jié èr nián

这句话大意是:《楚元王世家》书地节二年;。

qí dào huì wáng shì jiā shū jiàn shǐ sān nián zhě èr

这句话大意是:《齐悼惠王世家》书建始三年者二;。

cáo xiàng guó shì jiā shū zhēng hé èr nián

这句话大意是:《曹相国世家》书征和二年;。

jiǎ yì chuán gǔ jiā zhì xiào zhāo shí liè wéi jiǔ qīng

这句话大意是:《贾谊传》贾嘉至孝昭时列为九卿;。

tián shū chuán xiōng nú chuán wèi jiāng jūn chuán wèi yǒu lì tài zǐ jí wū gǔ shì

这句话大意是:《田叔传》、《匈奴传》、《卫将军传》未有戾太子及巫蛊事;。

sī mǎ xiàng rú chuán zàn yáng xióng yǐ wéi mǐ lì zhī fù quàn bǎi ér fěng yī jiē hòu rén suǒ xù yě

这句话大意是:《司马相如传》赞扬雄,以为靡丽之赋,劝百而讽一,皆后人所续也。

hé qú shū dōng hǎi yǐn jù dìng hàn shū gōu xù zhì yīn zhī dōng hǎi yí shì běi hǎi zhī wù àn dì lǐ zhì qí jùn xiàn shí èr qí wǔ yuē ju dìng xià yún mǎ chē dú shuǐ shǒu shòu jù dìng dōng běi zhì láng huái rù hǎi

这句话大意是:《河渠书》东海引钜定,《汉书·沟恤志》因之,“东海”疑是“北海”之误,按《地理志》齐郡县十二,其五曰矩定,下云:“马车读水首受钜定,东北至琅槐入海。

yòu qiān shèng jùn bó chāng xià yún bó shuǐ dōng běi zhì ju dìng rén mǎ chē dú

这句话大意是:”又千乘郡博昌下云:“博水东北至矩定人马车渎。

ér xiào wǔ jì yuē zhēng hé sì nián chūn zhēng yuè xíng xìng dōng cài lín dà hǎi

这句话大意是:”而《孝武纪》曰:“征和四年春正月,行幸东菜,临大海。

sān yuè shàng gēng yú jù dìng hái xìng tài shān xiū fēng

这句话大意是:三月,上耕于钜定,还幸泰山,修封。

jì qí dào lǐ yì dāng zài qí qù dōng hǎi yuǎn yǐ

现代白话:”计其道里亦当在齐,去东海远了。

fán shì jiā duō běn zhī zuǒ shì chuán qí yǔ chuán bù tóng zhě jiē dāng yǐ zuǒ shì wèi zhèng

这句话大意是:凡世家多本之《左氏传》,其与传不同者,皆当以左氏为正。

qí shì jiā wú dà gōng wàng zǐ jiǔ yǐ

现代白话:《齐世家》:“我大公望子久了。

cǐ shì wàng wéi zhī shuō zhōu zhī dài wáng qí zhī dà gōng wú zhī tài bó yǒu guó zhī shǐ zǔ wèi zhī tài zǔ

这句话大意是:”此是妄为之说,周之大王,齐之大公,吴之太伯,有国之始祖谓之太祖。

qí yì yī yě

这句话大意是:其义一也。

zhào shì jiā zhào jiǎn zǐ chú sān nián zhī sàng qī ér yǐ

这句话大意是:《赵世家》:“赵简子除三年之丧,期而已。

cǐ yīn zuǒ zhuàn jiàng yú sàng shí zhī wén ér wù wèi zhī jiě běn wú qí shì

这句话大意是:”此因《左传》:“降于丧食”之文而误为之解,本无其事。

jìng hóu shí yī nián wèi hán zhào gòng miè jìn fēn qí de chéng hóu shí liù nián yǔ hán wèi fēn jìn fēng jìn jūn yǐ duān shì

这句话大意是:敬侯十一年,魏、韩、赵共灭晋,分其地,成侯十六年,与韩、魏分晋,封晋君以端氏。

cǐ wén chóng chū

这句话大意是:此文重出。

tián jìng zhòng wán shì jiā jìng zhòng zhī rú qí yǐ chén shì wèi tián shì cǐ yì tài shǐ gōng zhī wù

这句话大意是:《田敬仲完世家》:“敬仲之如齐,以陈氏为田氏,”此亦太史公之误。

fèn qiū chuán wèi yǒu chēng tián zhě zhì zhàn guó shí shǐ wèi tián ěr

这句话大意是:《奋秋传》未有称田者,至战国时始为田耳。

zhòng ní dì zǐ chuán gōng sūn lóng zì zǐ shí shǎo kǒng zǐ wǔ shí sān suì

这句话大意是:《仲尼弟子传》:“公孙龙,字子石,少孔子五十三岁。

àn hàn xiǔ zhù gōng sūn lóng zhào rén wèi jiān bái yì tóng zhī shuō zhě yǔ píng yuán jūn tóng shí qù fū zǐ jìn èr bǎi nián

现代白话:”按《汉朽》注:“公孙龙,赵人,为坚白异同之说者,与平原君同时,去孔子近二百年。

dài fēi yě

这句话大意是:”殆非也。

qiě yún shǎo kǒng zǐ wǔ shí sān suì zé dāng tián cháng fá lǔ zhī nián jǐn shí sān sì suì ěr ér yuē zi zhāng zǐ shí qǐng xíng qǐ gān luō wài huáng shè rén r zhī bǐ hu

现代白话:且云少孔子五十三岁,则当田常伐鲁之年仅十三四岁你,而曰“子张、子石请行”,岂甘罗、外黄舍人儿之比吗?

shāng jūn chuán yǐ jiào wéi dà liáng zào jiàng bīng wéi wèi ān yì jiàng zhī

这句话大意是:《商君传》:“以较为大良造,将兵围魏安邑,降之。

cǐ bì ān yì zì wù qí xià wén yuē wèi huì wáng shǐ shǐ gē hé xī zhī de xiàn yú qín yǐ hé

这句话大意是:”此必安邑字误,其下文曰:“魏惠王使使割河西之地,献于秦,以和。

ér wèi suì qù ān yì xǐ dōu dà liáng

这句话大意是:而魏遂去安邑,徙都大梁。

nǎi shì zì ān yì xǐ dōu zhī shì ěr ān yì wèi dū qí wáng zài yān qǐ de wéi ér biàn jiàng

现代白话:”乃是自安邑徙都之事耳,安邑,魏都,其王在呢,岂得围而便降?

qín běn jì zhāo wáng èr shí yī nián wèi xiàn ān yì

这句话大意是:《秦本纪》:“昭王二十一年,魏献安邑。

ruò yǐ xiáng yú wǔ shí nián zhī qián hé fán zài xiàn hu

这句话大意是:”若已降于五十年之前,何烦再献吗?

yú qīng chuán lóu chāng lóu huǎn kǒng shì yī rén yú qīng jìn shuō yì shì yī shì

这句话大意是:《虞卿传》楼昌、楼缓恐是一人,虞卿进说亦是一事。

jì zhě huò yǐ wéi zhào wáng bù tīng huò yǐ wéi tīng zhī

这句话大意是:记者或以为赵王不听,或以为听之。

tài shǐ gōng liǎng shōu zhī ér bù jué qí zhòng ěr

现代白话:太史公两收之,而不觉其重你。

yàn wáng yí yuē jiān shū kǒng jí yuè yì shì ér chuán zhě wù yǐ wéi qí zi

这句话大意是:燕王遗约间书,恐即乐毅事,而传者误以为其子。

rán yǐ èr shì xiāng xiào zài yuè yì dāng rì huì wáng xìn chán yì jiāng bù dé bù bēn qí hòu wǎng lái fù tōng yàn yì wèi shī gù jūn zhī lǐ

这句话大意是:然以二事相校,在乐毅当日,惠王信谗易将,不得不奔,其后往来复通燕,亦未失故君之礼。

ruò lè jiān bù guò yǐ yán zhī bù tīng ér suì duì jūn jué jūn suī yí zhī shū ér bù gù cǐ xiǎo zhàng fū zhī xìng xìng zhě yǐ

现代白话:若乐间不过以言之不听,而遂怼君、绝君,虽遗之书而不顾,此小丈夫之悻悻者了。

qū yuán chuán suī fàng liú juǎn gù chǔ guó xì xīn huái wáng bù wàng yù fǎn zú yǐ cǐ jiàn huái wáng zhī zhōng bù wù yě

这句话大意是:《屈原传》:“虽放流,卷顾楚国,系心怀王,不忘欲反,卒以此见怀王之终不悟也。

shì qū yuán fàng liú yú huái wáng zhī shí yòu yún lìng yǐn zi lán wén zhī dà nù

这句话大意是:”似屈原放流于怀王之时,又云:“令尹子兰闻之,大怒。

zú shǐ shàng guān dài fū duǎn qū yuán yú qǐng xiāng wáng qǐng xiāng wáng nù ér qiān zhī

这句话大意是:卒使上官大夫短屈原于顷襄王,顷襄王怒而迁之。

zé shí zài qǐng xiāng zhī shí yǐ

现代白话:”则实在顷襄之时了。

fàng liú yī jié dāng zài cǐ wén zhī xià tài shǐ gōng xìn bǐ shū zhī shī qí cì xù ěr

现代白话:放流一节当在此文之下,太史公信笔书之,失其次序你。

suí hé shuō yīng bù dāng shū jiǔ jiāng wáng bù dàng shū huái nán wáng

这句话大意是:随何说英布,当书九江王,不当书淮南王。

guī hàn zhī hòu shǐ lì wèi huái nán tǔ yě

这句话大意是:归汉之后,始立为淮南土也。

gài cǎi zhī zhū shū qí chēng wèi yī

这句话大意是:盖采之诸书,其称未一。

huái yīn hóu chuán guāng yún fàn yáng biàn shì kuǎi tōng hòu yún qí rén kuǎi tōng yī chuán hù hán wáng xìn shuō hàn wáng yǔ nǎi huái yīn hóu hán xìn yǔ yě yǐ tóng xìng míng ér wù

这句话大意是:《淮阴侯传》光云范阳辩士蒯通,后云齐人蒯通,一传互韩王信说汉王语,乃淮阴侯韩信语也,以同姓名而误。

hàn shū xiào wǔ jì tiān hàn sì nián qiū jiǔ yuè lìng sǐ zuì rén shú qián wǔ shí wàn jiǎn sǐ yī děng

这句话大意是:○汉书《孝武纪》:“天汉四年秋九月,令死罪人赎钱五十万,减死一等。

tài shǐ èr nián jiǔ yuè mù sǐ zuì rén shú qián wǔ shí wàn jiǎn sǐ zuì yī děng

这句话大意是:”“太始二年九月,募死罪人赎钱五十万,减死罪一等。

cǐ yī shì ér zhòng jiàn yòu tóng shì jiǔ yuè

这句话大意是:”此一事而重见,又同是九月。

gāo dì gōng chén biǎo shí bā hòu wèi cì yī xiāo hé

这句话大意是:《高帝功臣表》:“十八侯”位次:一萧何,。

èr cáo cān

这句话大意是:二曹参,。

sān zhāng áo

这句话大意是:三张敖,。

sì zhōu bó

这句话大意是:四周勃,。

wǔ fán kuài

这句话大意是:五樊哙,。

liù lì shāng

这句话大意是:六郦商,。

qī xī juān

这句话大意是:七奚涓,。

bā xià hóu yīng

这句话大意是:八夏侯婴,。

jiǔ guàn yīng

这句话大意是:九灌婴,。

shí fu kuān

这句话大意是:十傅宽,。

shí yī jìn xī

这句话大意是:十一靳歙,。

shí èr wáng líng

这句话大意是:十二王陵,。

shí sān chén wǔ

这句话大意是:十三陈武,。

shí sì wáng xī

这句话大意是:十四王吸,。

shí wǔ xuē ōu

这句话大意是:十五薛欧,。

shí liù zhōu chāng

这句话大意是:十六周昌,。

shí qī dīng xià

这句话大意是:十七丁夏,。

shí bā dá

这句话大意是:十八达。

dāng shí suǒ shàng zhě zhàn gōng ér zhāng liáng chén píng jiē jū zhōng jì móu zhī chén gù píng liè zài sì shí qī liáng liè zài liù shí èr yě

这句话大意是:当时所上者战功,而张良、陈平皆居中计谋之臣,故平列在四十七,良列在六十二也。

zhì shí bā hòu zàn

这句话大意是:至十八侯赞,。

zé xiāo hé dì yī

这句话大意是:则萧何第一,。

fán kuài dì èr

这句话大意是:樊哙第二,。

zhāng liáng dì sān

这句话大意是:张良第三,。

zhōu bó dì sì

这句话大意是:周勃第四,。

cáo cān dì wǔ

这句话大意是:曹参第五,。

chén píng dì liù

这句话大意是:陈平第六,。

zhāng áo dì qī

这句话大意是:张敖第七,。

lì shāng dì bā

这句话大意是:郦商第八,。

guàn yīng dì jiǔ

这句话大意是:灌婴第九,。

xià hóu yīng dì shí

这句话大意是:夏侯婴第十,。

fu kuān dì shí yī

这句话大意是:傅宽第十一,。

jìn xī dì shí èr

这句话大意是:靳歙第十二,。

wáng líng dì shí sān

这句话大意是:王陵第十三,。

hán xìn dì shí sì

这句话大意是:韩信第十四,。

chén wǔ dì shí wǔ

这句话大意是:陈武第十五,。

dá dì shí liù

这句话大意是:达第十六,。

zhōu chāng dì shí qī

这句话大意是:周昌第十七,。

wáng xī dì shí bā

这句话大意是:王吸第十八,。

ér wú xī juān xuē ōu dīng fù

这句话大意是:而无奚涓、薛欧、丁复。

cǐ hòu rén lùn dìng fēi dāng rì zhī gōng cì yǐ

现代白话:此后人论定,非当日之功次了。

qiě hán xìn yǐ zhū sǐ ān dé fù zài gōng chén zhī wèi

这句话大意是:且韩信已诛死,安得复在功臣之位?

jí cǐ kě zhī yǐ

现代白话:即此可知了。

shǐ jiā zhī wén duō jù yuán běn huò liǎng shōu ér bù jué qí yì huò bìng cún ér wèi jí guī yī

这句话大意是:史家之文多据原本,或两收而不觉其异,或并存而未及归一。

hàn shū wáng zǐ hóu biǎo cháng shā qǐng wáng zǐ gāo chéng jié hóu liáng yī juàn zhōng zài jiàn yī shǐ yuán yuán nián liù yuè yǐ wèi fēng yī yuán kāng yuán nián zhēng yuè guǐ mǎo fēng cǐ bìng cún wèi dìng dāng shān qí yī ér wù liú zhī zhě yě

这句话大意是:《汉书·王子侯表》长沙顷王子高,成节侯梁,一卷中再见,一始元元年六月乙未封,一元康元年正月癸卯封,此并存未定,当删其一,而误留之者也。

dì lǐ zhì yú sòng dì xià yún jīn zhī pèi liáng chu shān yáng jì yīn dōng píng jí dōng jùn zhī xū chāng shòu zhāng jiē sòng fēn yě

这句话大意是:《地理志》于宋地下云:“今之沛、梁、楚、山阳、济阴、东平及东郡之须昌、寿张,皆宋分也。

yú lǔ dì xià yòu yún dōng píng xū chāng shòu zhāng jiē zài jì dōng shǔ lǔ fēi sòng de yě dāng kǎo

这句话大意是:”于鲁地下又云:“东平、须昌、寿张皆在济东,属鲁,非宋地也,当考。

cǐ bìng cún yì shuō yǐ bèi kǎo dāng xiǎo zhù yú xià ér wù lián shū zhě yě

这句话大意是:”此并存异说以备考,当小注于下,而误连书者也。

chu yuán wáng chuán liú dé zhāo dì shí wéi zōng zhèng chéng zá zhì liú zé zhào yù ér zi xiàng chuán zé yún gēng shēng fù dé wǔ dì shí zhì huái nán yù

这句话大意是:《楚元王传》刘德,昭帝时为宗正丞,杂治刘泽诏狱,而子《向传》则云:更生父德,武帝时治淮南狱。

yī chuán zhī zhōng zì wèi guāi yì

这句话大意是:一传之中自为乖异。

yòu qí gēng míng xiàng zài chéng dì jí wèi zhī hòu ér yuán dì chū nián jí rì zhēng kān xiàng yù yǐ wèi jiàn dài fū

这句话大意是:又其更名向在成帝即位之后,而元帝初年即日征堪、向,欲以为谏大夫。

cǐ liǎng shōu ér wèi duì kān zhě yě

这句话大意是:此两收而未对勘者也。

lǐ yuè zhì shàng yún xiào huì èr nián shǐ yuè fǔ xià hóu kuān bèi qí xiāo guǎn

这句话大意是:《礼乐志》上云:“孝惠二年,使乐府夏侯宽备其萧管。

xià yún wǔ dì dìng jiāo sì zhī lǐ nǎi lì yuè fǔ

这句话大意是:”下云:“武帝定郊祀之礼,乃立乐府。

wǔ wǔ zǐ chuán zhǐ yún cháng ān bái tíng dōng wèi lì hòu yuán

这句话大意是:”《武五子传》止云:“长安白亭东为戾后园。

xià yún hòu bā suì fēng lì fū rén yuē lì hòu zhì yuán fèng yì

这句话大意是:”下云:“后八岁,封戾夫人曰戾后,置园奉邑。

yuè fǔ zhī míng zǎo lì yú xiào huì zhī shì lì yuán zhī mù yù jiàn yú bā nián zhī qián cǐ liǎng shōu ér wèi guàn tōng zhě yě

这句话大意是:”乐府之名蚤立于孝惠之世,戾园之目预见于八年之前,此两收而未贯通者也。

fu yǐ èr liú zhī jīng hé yóu duō bù jí jǔ zhèng hé guài hu hòu zhī dú shū zhě yù lǔ mǎng yǐ

现代白话:夫以二刘之精核犹多不及举正,何怪乎后之读书者愈卤莽了!

tiān wén zhì wèi de zī xī cān zhī fēn yě yě

这句话大意是:《天文志》:“魏地,觜、觿、参之分野也。

qí jiè zì gāo líng yǐ dōng jǐn hé dōng hé nèi nán yǒu chén liú jí rǔ nán zhī shào líng shui yǐn jiāng xīn jí xī huá cháng píng yǐng chuān zhī wǔ yáng yǎn xǔ yān líng hé nán zhī kāi fēng zhōng mù yáng wǔ suān zǎo juǎn jiē wèi fēn yě

现代白话:其界自高陵以东,尽河东、河内,南有陈留及你南之召陵、〈氵隐〉疆,新汲、西华、长平,颖川之舞阳、郾、许、鄢陵,河南之开封、中牟、阳武、酸枣、卷,皆魏分也。

àn zuǒ zhuàn zǐ chǎn yuē qiān shí shěn yú dà xià zhǔ cān

这句话大意是:”按《左传》子产曰:“迁实沈于大夏,主参。

gù cān wèi jìn xīng rán qí jiāng jiè yì dāng zhì hé ér zhǐ ruò zhì suǒ liè chén liú yǐ xià jùn xiàn bìng zài hé nán yú chūn qiū zì shǔ chén

这句话大意是:”故参为晋星,然其疆界亦当至河而止,若志所列陈留已下郡县,并在河南,于春秋自属陈。

zhèng èr guó jiǎo gāng dǐ zhī fēn yě bù dàng bìng rù

这句话大意是:郑二国,角、亢、氐之分也,不当并入。

wèi běn dōu ān yì zhì huì wáng shǐ xǐ dà liáng nǎi jù hòu lái zhī jiāng tǔ gē yǐ xiāng fù qǐ bù miù zāi

现代白话:魏本都安邑、至惠王始徙大梁,乃据后来之疆土,割以相附,岂不谬啊?

shí huò zhì dān mù gōng jiàn jǐng shàng zhù dà qián

这句话大意是:《食货志》:“单穆公谏景上铸大钱。

běn zhī zhōu yǔ

这句话大意是:”本之《周语》。

wáng fú tīng zú zhù dà qián

这句话大意是:王弗听,卒铸大钱。

cǐ fèi qīng zuò zhòng bù lì yú mín zhī shì

这句话大意是:此废轻作重,不利于民之事。

bān shì nǎi xù zhī yuē yǐ quàn nóng shàn bù zú bǎi xìng méng lì yān

现代白话:班氏乃续之曰:“以劝农,赡不足,百姓蒙利呢。

shī qí zhǐ yǐ

现代白话:”失其指了。

dì lǐ zhì dān yáng xià yún chu zhī xiān xióng yì suǒ fēng shí bā shì wén wáng xǐ yǐng

这句话大意是:《地理志》丹阳下云:“楚之先熊绎所封,十八世,文王徙郢。

cǐ wù

这句话大意是:”此误。

àn shǐ jì chu shì jiā chéng wáng fēng xióng yì yú chu jū dān yáng

这句话大意是:按《史记·楚世家》:“成王封熊绎于楚,居丹阳。

xú guǎng yuē zài nán jùn zhī jiāng xiàn

这句话大意是:”徐广曰:“在南郡枝江县。

shuǐ jīng zhù yuē dān yáng chéng jù shān kuà fù zhōu bā lǐ èr bǎi bā shí bù

这句话大意是:”《水经注》曰:“丹阳城据山跨阜,周八里二百八十步。

dōng běi liǎng miàn xī lín jué jiàn xi dài tíng xià xī nán zhěn dà jiāng xiǎn qiào bì lì xìn tiān gù yě

这句话大意是:东、北两面悉临绝涧,西带亭下溪,南枕大江,险峭壁立,信天固也。

chu xióng yì shǐ fēng dān yáng zhī suǒ dōu yě

这句话大意是:楚熊绎始封丹阳之所都也。

dì lǐ zhì yǐ wéi wú yú zhī dān yáng xún wú chu yōu gé lǎn lǚ jīng shān wú róng yuǎn zài wú jìng fēi yě

这句话大意是:”《地理志》以为吴于之丹阳,寻吴、楚悠隔,缆缕荆山,无容远在吴境,非也。

méi chéng chuán shàng yún wú wáng bù nà chéng děng qù ér zhī liáng

这句话大意是:《枚乘传》上云:“吴王不纳,乘等去而之梁。

xià yún méi chéng fù shuō wú wáng

这句话大意是:”下云:“枚乘复说吴王。

gài wú wáng jǔ bīng zhī shí chéng yǐ jiā jū ér fù yǔ zhī shū bù rán wú yuán fù shuō yě

这句话大意是:”盖吴王举兵之时,乘已家居,而复与之书,不然无缘复说也。

dù zhōu chuán zhōu wèi zhí jīn wú zhú bǔ sāng hóng yáng wèi huáng hòu kūn dì zi kè shēn

现代白话:《杜周传》:“周为执金我,逐捕桑弘羊、卫皇后昆弟子,刻深。

àn bǎi guān biǎo tiān hàn sān nián èr yuè zhí jīn wú shè zhōu wèi yù shǐ dài fū

现代白话:”按《百官表》:“天汉三年二月,执金我社周为御史大夫。

sì nián zú

这句话大意是:四年卒。

ér wèi tài zǐ wū gǔ shì nǎi zài zhēng hé èr nián zhōu zhī zú yǐ sì nián

这句话大意是:”而卫太子巫蛊事乃在征和二年,周之卒已四年。

yòu shí yī nián zhāo dì yuán fèng yuán nián yù shǐ dài fū sāng hóng yáng zuò yàn wáng dàn shì zhū

这句话大意是:又十一年,昭帝元凤元年,御史大夫桑弘羊坐燕王旦事诛。

shǐ jiā zhī miù rú cǐ

这句话大意是:史家之谬如此。

shàng zūn chuán shàng xíng xìng yōng guò guó

这句话大意是:《上尊传》:“上行幸雍,过虢。

àn jīn zhī fèng xiáng xiàn nǎi gǔ yōng chéng ér guó zài shǎn xìng yōng hé de guò guó

这句话大意是:”按今之凤翔县乃古雍城,而虢在陕,幸雍何得过虢?

dàng shì guò měi yáng zhī wù

这句话大意是:当是过美阳之误。

qiě shàng wén gù yún zì guó lìng zhuǎn shǒu huái lǐ

这句话大意是:且上文固云:“自虢令转守槐里。

jiān xíng měi yáng lìng shì yǐ

现代白话:”兼行美阳令事了。

wáng shāng chuán chūn shēn jūn xiàn yǒu shēn qī ér chǎn huái wáng

这句话大意是:《王商传》:“春申君献有身妻,而产怀王。

wù dàng shì yōu wáng

这句话大意是:”误,当是幽王。

wài qī chuán xǐ gòng wáng mǔ jí dīng jī guī dìng táo zàng gòng wáng zhǒng cì

这句话大意是:《外戚传》:“徙共王母及丁姬归定陶,葬共王冢次。

àn dīng jī xiān yǐ zàng dìng táo cǐ jí dīng jī sān zì yǎn

这句话大意是:”按丁姬先已葬定陶,此“及丁姬”三字衍。

hàn shū èr zhì xiǎo zì hàn shū dì lǐ yì wén èr zhì xiǎo zì jiē mèng jiān běn wén

这句话大意是:○汉书二志小字《汉书》地理、艺文二志小字,皆孟坚本文。

qí shī gǔ yuē yīng shào yuē fú qián yuē zhī lèi nǎi yán shì zhù yě

这句话大意是:其“师古曰”、“应劭曰”、“服虔曰”之类,乃颜氏注也。

jìn běn hàn shū bù kè zhù zhě wù yǐ cǐ wéi yán shì zhù ér bìng shān zhī

这句话大意是:近本《汉书》不刻注者,误以此为颜氏注而并删之。

xù hàn jùn guó zhì yún běn zhì wéi jùn xiàn míng wéi dà shū qí shān chuān dì míng xī wèi xì zhù jīn jìn wèi dà zì xīn zhù zhèng fā chén liú zhāo cǎi jí

这句话大意是:《续汉·郡国志》云:“本志惟郡县名为大书,其山川地名悉为细注,今进为大字,新注证发,臣刘昭采集。

shì zé qián shū xiǎo zì wèi mèng jiān běn wén yóu hòu hàn zhī xì zhù yě

这句话大意是:”是则前书小字为孟坚本文,犹《后汉》之细注也;。

qí shī gǔ děng zhū zhù yóu hòu hàn zhī xīn zhù yě

这句话大意是:其师古等诸注,犹《后汉》之新注也。

dāng shí xiāng chuán zhī běn hùn zuò yī tiáo wèi zēng fēn bié ěr

这句话大意是:当时相传之本混作一条,未曾分别耳。

hàn shū bù rú shǐ jì bān mèng jiān wéi shū shù yú chéng gé ér bù dé biàn huà

这句话大意是:○汉书不如史记班孟坚为书,束于成格,而不得变化。

qiě rú shǐ jì huái yīn hóu chuán mò zài cì tōng shì lìng rén dú zhī gǎn kǎi yǒu liàn wèi

这句话大意是:且如《史记·淮阴侯传》末载刺通事,令人读之感慨有炼味。

huái nán wáng chuán zhōng wu bèi yǔ wáng dá wèn yǔ qíng tài héng chū wén yì gōng miào jīn xī shān zhī ér yǐ kuǎi wu hé jiāng chōng xī fū gōng wèi yī chuán kuǎi zuì yuān wu cì zhī èr huái chuán liáo luò bù kān dú yǐ

现代白话:《淮南王传》中伍被与王答问语,情态横出,文亦工妙,今悉删之,而以蒯、伍合江充、息夫躬为一传,蒯最冤,伍次之,二淮传寥落不堪读了。

gǒu yuè hàn jì gǒu yuè hàn jì gǎi jì biǎo zhì chuán wèi biān nián qí xù shì chù suǒ rán wú fù yì wèi jiàn huò shǒu wěi bù bèi qí xiǎo yǒu bù tóng jiē yǐ bān shū wèi zhǎng wéi yī èr tiáo kě cǎi zhě

这句话大意是:○苟悦汉纪苟悦《汉纪》改纪、表、志、传为编年,其叙事处索然无复意味,间或首尾不备,其小有不同,皆以班书为长,惟一二条可采者。

dù líng chén suì zì zhǎng zǐ

这句话大意是:杜陵陈遂,字长子。

shàng wēi shí yǔ yóu xì bó yì shù fù suì

这句话大意是:上微时,与游戏博奕,数负遂。

shàng jí wèi shāo jiàn jìn yòng zhì tài yuán tài shǒu

这句话大意是:上即位,稍见进用,至太原太守。

nǎi cì suì xǐ shū yuē zhì zhào tài yuán tài shǒu guān zūn lù zhòng kě yǐ cháng suì bó fù yǐ

现代白话:乃赐遂玺书曰:“制诏太原太守,官尊禄重,能够偿遂博负了。

qī jūn níng shí zài páng zhī zhuàng

这句话大意是:”妻君宁时在旁,知状。

suì nǎi shàng shū xiè ēn yuē shì zài yuán píng yuán nián shè qián

这句话大意是:遂乃上书谢恩曰:“事在元平元年赦前。

qí jiàn hòu rú cǐ

这句话大意是:”其见厚如此。

hàn shū yǐ fù suì wèi fù jìn yòu yuē kě yǐ cháng bó jìn yǐ

现代白话:《汉书》以“负遂”为“负进”,又曰:“能够偿博进了。

jìn nǎi dào huáng kǎo zhī míng xuān dì bù yīng yòng zhī

这句话大意是:”进乃悼皇考之名,宣帝不应用之。

shǐ jì lǚ bù wéi chuán chē chéng jìn yòng bù ráo

这句话大意是:《史记·吕不韦传》:“车乘进用不饶。

gǒu jì wèi zhǎng

这句话大意是:”苟纪为长。

yuán kāng sān nián sān yuè zhào yuē gài wén xiàng yǒu zuì ér shùn fēng zhī yǒu bì gǔ ròu zhī qīn fàng ér bù zhū

这句话大意是:元康三年三月诏曰:“盖闻象有罪,而舜封之有庳,骨肉之亲,放而不诛。

qí fēng gù chāng yì wáng hè wèi hǎi hūn hóu

这句话大意是:其封故昌邑王贺为海昏侯。

hàn shū zuò gǔ ròu zhī ēn càn ér bù shū

这句话大意是:”《汉书》作“骨肉之恩,粲而不殊。

wén yì nán xiǎo gǒu jì wèi zhǎng

这句话大意是:”文义难晓,苟纪为长。

hòu yǒu shàn dú zhě fǎng péi sōng zhī sān guó zhì zhī tǐ qǔ cǐ bù tóng zhě zhù yú bān shū zhī xià zú wèi shǐ jiā zhī yī zhù

这句话大意是:后有善读者,仿裴松之《三国志》之体,取此不同者注于班书之下,足为史家之一助。

jì wáng mǎng shì zì shǐ jiàn guó yuán nián yǐ hòu zé yún qí èr nián qí sān nián yǐ zhì qí shí wǔ nián yǐ bié yú zhèng tǒng ér jǐn méi qí tiān fèng dì huáng zhī hào

这句话大意是:纪王莽事,自始建国元年,以后则云其二年、其三年以至其十五年,以别于正统,而尽没其天凤,地皇之号。

hòu hàn shū hòu hàn shū mǎ yuán chuán shàng yún dì cháng yán fú bō lùn bīng yǔ wǒ yì hé

这句话大意是:○后汉书《后汉书·马援传》上云:“帝尝言:伏波论兵,与我意合。

xià nǎi yún jiāo nǚ zǐ wēi cè jí nǚ dì wēi èr fǎn yú shì xǐ shū bài yuán fú bō jiāng jūn

这句话大意是:”下乃云:“交女子微侧及女弟微贰反,于是玺书拜援伏波将军。

cǐ shì cǎi jí zhū shū lǜ ěr chéng wén ér wàng qí fú bō èr zì zhī wú suǒ běn yě

现代白话:”此是采辑诸书,率你成文,而忘其“伏波”二字之无所本也。

zì fàn shì yǐ xià shǐ shū ruò cǐ zhě shén duō

这句话大意是:自范氏以下,史书若此者甚多。

huán tán chuán dāng wáng mǎng jū shè cuàn shā zhī jì tiān xià zhī shì mò bù jìng bāo chēng dé měi zuò fú mìng yǐ qiú róng mèi

这句话大意是:《桓谭传》:“当王莽居摄篡杀之际,天下之士莫不竞褒称德美,作符命以求容媚。

tán dú zì shǒu mò rán wú yán

这句话大意是:谭独自守,默然无言。

àn qián hàn shū dí yì chuán mǎng yī zhōu shū zuò dà gào qiǎn dài fū huán tán děng bān háng yù gào dāng fǎn wèi rú zǐ zhī yì hái fēng tán wèi míng gào lǐ fù chéng

这句话大意是:”按《前汉书·翟义传》:“莽依《周书》作大诰,遣大夫桓谭等班行谕告当反位孺子之意,还封谭为明告里附城。

shì céng shòu mǎng fēng jué shǐ wèi huì zhī ěr

现代白话:”是曾受莽封爵,史为讳之你。

guāng wǔ zhōng bù yòng tán dāng zì yǒu shuō

这句话大意是:光武终不用谭,当自有说。

yáng zhèn chuán hé jiān nán zǐ zhào téng yì fá shàng shū zhǐ chén dé shī dì nù shōu kǎo zhào yù zhèn shàng shū jiù bù xǐng téng jìng huǒ shī dū shì

这句话大意是:《杨震传》:“河间男子赵腾诣阀上书,指陈得失,帝怒,收考诏狱,震上疏救不省,腾竟伙尸都市。

nǎi ān dì shí shì

这句话大意是:”乃安帝时事。

ér zhāng hào chuán yǐ wéi qīng hé zhào téng shàng yán zāi biàn jī cì cháo zhèng shōu téng xì kǎo

这句话大意是:而《张皓传》以为“清河赵腾上言灾变,讥刺朝政,收腾系考。

hào shàng shū jiàn dì wù jiǎn téng sǐ zuì yī děng

这句话大意是:皓上疏谏,帝悟,减腾死罪一等。

yòu yǐ wéi shùn dì shì

这句话大意是:”又以为顺帝事。

qǐ yǒu liǎng zhào téng yá

这句话大意是:岂有两赵腾邪?

qiáo xuán yǐ tài wèi bà guān jiù yī lǐ shè shǎo zǐ shí suì dú yóu mén cì zú yǒu sān rén chí zhàng jié zhí zhī rén shè dēng lóu jiù xuán suǒ huò

这句话大意是:桥玄以太尉罢官,就医里舍,少子十岁,独游门次,卒有三人持杖劫执之,人舍登楼,就玄索货。

qí jiā zhī bù pín kě zhī

这句话大意是:其家之不贫可知。

nǎi yún jí zú jiā wú jū yè sàng wú suǒ bìn

这句话大意是:乃云:“及卒,家无居业,丧无所殡。

shǐ chuán zhī wén qián hòu máo dùn

这句话大意是:”史传之文前后矛盾。

xuán yǐ líng dì zhī shì sān wèi sān gōng yì qǐ wú qián zhě

这句话大意是:玄以灵帝之世,三为三公,亦岂无钱者?

liú biǎo chuán yǔ tóng jùn zhāng jiǎn děng jù bèi shàn yì hào wèi bā gù

这句话大意是:《刘表传》:“与同郡张俭等俱被讪议,号为‘八顾’”。

ér dǎng gù chuán biǎo jiǎn èr rén liè yú bā jí

这句话大意是:而《党锢传》表、俭二人列于“八及”。

qián wǎng bù tóng

这句话大意是:前往不同。

kuǎi yuè hán sōng jí dōng cáo yuàn fu xùn děng shuō cóng jiàng cāo zé shì biǎo zú zhī hòu qióng yǐ shè sōng ér chū zhī yǐ

现代白话:蒯越、韩嵩及东曹掾傅巽等说琮降操,则是表卒之后,琼已赦嵩而出之了。

xià wén yún cāo zhì zhōu nǎi shì sōng zhī qiú

这句话大意是:下文云:“操至州,乃释嵩之囚。

cǐ shǐ jiā yù guī měi yú cāo ér bù gù shàng xià wén zhī xiāng lì yě

这句话大意是:”此史家欲归美于操,而不顾上下文之相戾也。

cài yōng chuán wèi yōng wáng mìng jiāng hǎi jī shí èr nián

这句话大意是:《蔡邕传》谓邕亡命江海,积十二年。

zhōng píng liù nián líng dì bēng dǒng zhuó wèi sī kōng pì zhī chēng jí bù jiù

这句话大意是:中平六年,灵帝崩,董卓为司空,辟之,称疾不就。

zhuō qiē chì zhōu jùn jǔ yōng yì fǔ qǐ bù de yǐ dào shǔ jì jiǔ

这句话大意是:卓切敕州郡,举邕诣府,岂不得已,到署祭酒。

ér wén yuàn chuán yǒu yì láng cài yōng jiàn biān ràng yú dà jiàng jūn hé jìn yī shū

这句话大意是:而《文苑传》有议郎蔡邕,荐边让于大将军何进一书。

àn zhōng píng yuán nián huáng zhōng qǐ yǐ hé jìn wèi dà jiàng jūn zhèng yōng wáng mìng zhī shí wú yuán de zòu jì jiàn rén yě

这句话大意是:按中平元年,黄中起,以何进为大将军,正邕亡命之时,无缘得奏记荐人也。

jùn xiàn zhì suī yáng běn sòng guó yǒu yú mén

这句话大意是:《郡县志》:“睢阳本宋国,有鱼门。

yǐn zuǒ zhuàn xī gōng èr shí èr nián shēng xíng zhī zhàn zhū rén huò gōng zhòu xiàn zhū yú mén wèi zhèng àn dù yù zhù yú mén zhū chéng mén

这句话大意是:”引《左传·僖公二十二年》:“升陉之战,邾人获公胄,县诸鱼门”为证,按杜预注:“鱼门,邾城门。

fēi sòng yě

这句话大意是:”非宋也。

sān guó zhì shǔ zhì qiáo zhōu chuán jiàn xìng zhōng chéng xiàng liàng lǐng yì zhōu mù mìng zhōu wèi quàn xué cóng shì

这句话大意是:○三国志《蜀志·谯周传》:建兴中,丞相亮领益州牧,命周为劝学从事。

ér xiān zhǔ wèi chēng zūn hào jí yǒu quàn xué cóng shì zhāng shuǎng yǐn mò qiáo zhōu děng shàng yán qián hòu bù tóng

这句话大意是:而先主未称尊号,即有劝学从事张爽、尹默、谯周等上言,前后不同。

àn zhōu zú yú jìn tài shǐ liù nián nián qī shí èr

这句话大意是:按周卒于晋泰始六年,年七十二。

ér zhāo liè jí wèi zhī nián jǐn èr shí yǒu sān wèi bì yǔ quàn jìn zhī liè cóng běn chuán wéi shì

这句话大意是:而昭烈即位之年仅二十有三,未必与劝进之列,从本传为是。

sūn liàng tài píng yuán nián sūn shā téng yìn lǚ jù shí wéi wèi gāo guì xiāng gōng zhī gān lù yuán nián

这句话大意是:孙亮太平元年,孙杀滕胤、吕据,时为魏高贵乡公之甘露元年。

wèi zhì gān lù èr nián yǐ sūn yī wèi shì zhōng chē qí jiāng jūn jiǎ jié jiāo zhōu mù

这句话大意是:《魏志》:甘露二年,以孙壹为侍中车骑将军,假节交州牧。

wú hóu běn chuán yún yī rén wèi huáng chū sān nián sǐ

这句话大意是:吴侯本传云:“壹人魏,黄初三年死。

wù yě

这句话大意是:”误也。

lù kàng chuán bài zhèn jūn jiāng jūn dū du xī líng

这句话大意是:《陆抗传》:“拜镇军将军,都督西陵。

zì guān yǔ zhì bái dì

这句话大意是:自关羽至白帝。

yú wén nán xiǎo

这句话大意是:”于文难晓。

àn gān níng chuán yuē suí lǔ sù zhèn yì yáng jù guān yǔ

这句话大意是:按《甘宁传》曰:“随鲁肃镇益阳,拒关羽。

yǔ hào yǒu sān wàn rén zì zé xuǎn ruì shì wǔ qiān rén tóu xiàn shàng liú shí yú lǐ qiǎn lǎn yún yù yè shè dù

这句话大意是:羽号有三万人,自择选锐士五千人,投县上流十余里浅懒,云欲夜涉渡。

sù yǐ bīng qiān rén yì níng níng nǎi yè wǎng yǔ wén zhī zhù bù dù ér jié chái yíng jīn suì míng cǐ chù wèi guān yǔ lǎn

这句话大意是:肃以兵千人益宁,宁乃夜往,羽闻之,住不渡,而结柴营,今遂名此处为关羽懒。

jù cǐ zé dāng yún zì yì yáng zhì bái dì yě

这句话大意是:”据此则当云“自益阳至白帝也。

zuò shǐ bù lì biǎo zhì zhū hè líng yuē tài shǐ gōng shǐ jì dì jì zhī hòu jí yǒu shí biǎo bā shū

这句话大意是:”○作史不立表志朱鹤龄曰:“太史公《史记》帝纪之后,即有十表、八书。

biǎo yǐ jì zhì luàn xīng wáng zhī dà lüè shū yǐ jì zhì dù yán gé zhī dà duān

这句话大意是:表以纪治乱兴亡之大略,书以纪制度沿革之大端。

bān gù gǎi shū wèi zhì ér nián biǎo shì shǐ jì jiā xiáng yān

现代白话:班固改书为志,而年表视《史记》加详呢。

gài biǎo suǒ yóu lì yú zhōu zhī pǔ dié yǔ jì chuán xiāng wéi chū rù

这句话大意是:盖表所由立,于周之谱牒,与纪传相为出入。

fán liè hóu jiàng xiàng sān gōng jiǔ qīng qí gōng míng biǎo zhù zhě jì xì zhī yǐ chuán cǐ wài dà chén wú jī láo yì wú xiǎn guò chuán zhī bù kě shèng shū ér xìng míng jué lǐ cún méi shèng shuāi zhī jī yào bù róng yǐ jù mǐn zé yú biǎo hu zài zhī

这句话大意是:凡列侯将相三公九卿,其功名表著者既系之以传,此外大臣无积劳亦无显过,传之不可胜书,而姓名爵里、存没盛衰之迹要不容以遽泯,则于表乎载之。

yòu qí gōng zuì shì shí chuán zhōng yǒu wèi xī bèi zhě yì yú biǎo hu zài zhī nián jīng yuè wěi yī lǎn liǎo rú

这句话大意是:又其功罪事实传中有未悉备者,亦于表乎载之,年经月纬,一览了如。

zuò shǐ tǐ cái mò dà yú shì

这句话大意是:作史体裁莫大于是。

ér fàn shū quē yān shǐ hòu zhī xué zhě wú yǐ kǎo jìng èr bǎi nián yòng rén xíng zhèng zhī jié mù liáng kě tàn yě

现代白话:而范书阙呢,使后之学者无以考镜二百年用人行政之节目,良可叹也。

qí fu shǐ yú chén shòu sān guó zhì ér fàn yè shuì zhī qí hòu zuò zhě yòu yuán fàn shū wéi lì nián biǎo jiē zài suǒ lüè

这句话大意是:其夫始于陈寿《三国志》,而范晔睡之,其后作者又援范书为例,年表皆在所略。

bù zhī zuò shǐ wú biǎo zé lì zhuàn bù dé bù duō chuán yù duō wén yù fán ér shì jì huò fǎn yí lòu ér bù jǔ

这句话大意是:不知作史无表,则立传不得不多:传愈多,文愈繁,而事迹或反遗漏而不举。

ōu yáng gōng zhī zhī gù qí zhuàn táng shū yǒu zǎi xiàng biǎo yǒu fāng zhèn biǎo yǒu zōng shì shì xì biǎo zǎi xiàng shì xì biǎo shǐ fù bān mǎ zhī jiù zhāng yún

这句话大意是:欧阳公知之,故其撰《唐书》有宰相表,有方镇表,有宗室世系表,宰相世系表,始复班、马之旧章云。

chén shòu sān guó zhì xí záo chǐ hàn jìn chūn qiū wú zhì gù shěn yuē sòng shū zhū zhì bìng qián dài suǒ quē zhě bǔ zhī

这句话大意是:陈寿《三国志》、习凿齿《汉晋春秋》无志,故沈约《宋书》诸志并前代所阙者补之。

yáo sī lián liáng chén èr shū lǐ bǎi yào běi qí shū líng hú dé zhōu shū jiē wú zhì

这句话大意是:姚思廉《梁、陈二书》、李百药《北齐书》、令狐德《周书》皆无志。

jiē táng chū rén qí bù zhe zhì yǐ bié yǒu xiū zhì zhī chì yě ér yú zhì níng li chún fēng wéi ān èr lǐ yán shòu bié xiū wǔ dài shǐ zhì zhào biān dì rù suí shū

这句话大意是:皆唐初人,其不著志,以别有修志之敕也,而于志宁、李淳风、韦安二、李延寿别修《五代史志》,诏编第入《隋书》。

gǔ rén shào wén shù wǎng zhī yì kě wèi hóng yǐ

现代白话:古人绍闻述往之意,可谓宏了。

shǐ wén chóng chū hàn shū wáng zǐ hóu biǎo cháng shā qǐng wáng zǐ gāo chéng jié hóu liáng yī juàn zhōng liǎng jiàn yī shǐ yuán yuán nián liù yuè yǐ wèi fēng yī yuán kāng yuán nián zhēng yuè guǐ mǎo fēng

这句话大意是:○史文重出《汉书·王子侯表》:长沙顷王子高成节侯梁,一卷中两见,一始元元年六月乙未封,一元康元年正月癸卯封。

rán zé wáng qiān zhōng duō yī hóu yǐ

现代白话:然则王千中多一侯了。

xù hàn jùn guó zhì hou chéng gǎi shǔ xuán tú ér liáo dōng fù chū yī hou chéng

这句话大意是:《续汉·郡国志》候城改属玄菟,而辽东复出一候城。

wú lǜ gǎi shǔ liáo dōng shǔ guó ér liáo dōng fù chū yī wú lǜ

这句话大意是:无虑改属辽东属国,而辽东复出一无虑。

bì yǒu yī yān yi shān zhě rán zé tiān xià jùn guó zhōng shǎo èr chéng yǐ

现代白话:必有一呢宜删者,然则天下郡国中少二城了。

shǐ wén yǎn zì hàn shū wú wáng pì chuán wú yǒu zhāng jùn tóng shān

这句话大意是:○史文衍字《汉书·吴王濞传》:“吴有鄣郡铜山。

wù duō yī yù zì

这句话大意是:”误多一“豫”字。

hòu hàn shū guāng wǔ jì yǐ qián mì lìng zhuō mào wèi tài fù

这句话大意是:《后汉书·光武纪》:“以前密令卓茂为太傅。

wù duō yī gāo zì

这句话大意是:”误多一“高”字。

dǎng gù chuán huáng lìng máo qīn cāo bīng dào mén

这句话大意是:《党锢传》:“黄令毛钦操兵到门。

wù duō yī wài zì

这句话大意是:”误多一“外”字。

hòu hàn shū huáng hòu jì huán sī dòu huáng hòu fù huì wǔ

这句话大意是:《后汉书·皇后纪》:“桓思窦皇后父讳武。

hòu fù bù dàng yán huì huì zì yǎn

这句话大意是:”后父不当言讳,“讳”字衍。

rú lín chuán lì wǔ jīng bó shì

这句话大意是:《儒林传》:“立《五经》博士,。

gè yǐ jiā fǎ jiào shòu

这句话大意是:各以家法教授,。

yì yǒu shī mèng liáng qiū jīng shì

这句话大意是:《易》有施、孟、梁丘、京氏,。

shàng shū ōu yáng dà xiǎo xià hóu

这句话大意是:《尚书》欧阳、大小夏侯,。

shī qí lǔ hán máo

这句话大意是:《诗》齐、鲁、韩、毛,。

lǐ dà xiǎo dài

这句话大意是:《礼》大小戴,。

chūn qiū yán yán

这句话大意是:《春秋》严、颜,。

fán shí sì bó shì

这句话大意是:凡十四博士,。

tài cháng chà cì zǒng lǐng yān

现代白话:太常差次总领呢。

àn cǐ zé shí wǔ fēi shí sì yě gài yǎn yī máo zì

这句话大意是:”按此则十五,非十四也,盖衍一“毛”字。

qí xià wén zài jiàn chū zhōng zhào yǒu gǔ wén shàng shū máo shī liáng zuǒ shì chūn qiū suī bù lì xué guān zhī yǔ

这句话大意是:其下文载建初中诏,有“《古文尚书》、《毛诗》、《梁》、《左氏春秋》,虽不立学官”之语。

yòu xià juàn yún zhào rén máo cháng chuán shī shì wèi máo shī wèi de lì

这句话大意是:又下卷云:“赵人毛苌传诗,是为《毛诗》,未得立。

ér bǎi guān zhì bó shì shí sì rén běn zhù yuē yì sì shī mèng liáng qiū jīng shì

这句话大意是:”而《百官志》博士十四人,本注曰:“《易》四:施、孟,梁丘、京氏。

shàng shū sān ōu yáng dà xiǎo xià hóu shì

这句话大意是:《尚书》三:欧阳、大小夏侯氏。

shī sān lǔ qí hán shì

这句话大意是:《诗》三:鲁、齐、韩氏。

lǐ èr dà xiǎo dài shì chūn qiū èr gōng yáng yán yán shì

这句话大意是:《礼》二:大小戴氏,《春秋》二:公羊、严、颜氏。

zé cǐ máo zì míng wèi yǎn líng dì jì guāng hé sān nián liù yuè zhào gōng qīng jǔ néng shàng shū máo shī zuǒ shì liáng chūn qiū gè yī rén xī chú yì láng

这句话大意是:”则此“毛”字明为衍《灵帝纪》:“光和三年六月,诏公卿举能《尚书》、《毛诗》、左氏、梁《春秋》各一人,悉除议郎。

shàng shū shàng tuō gǔ wén èr shǐ jiā wù chéng jiù wén shǐ shū zhī zhōng duō yǒu réng jiù wén ér wèi jí gǎi zhě

这句话大意是:”《尚书》上脱“古文”二○史家误承旧文史书之中多有仍旧文而未及改者。

shǐ jì yàn shì jiā chēng jīn wáng xǐ

这句话大意是:《史记·燕世家》称“今王喜”。

wèi shū xiào jìng dì jì chēng tài yuán gōng jīn shàng

这句话大意是:《魏书·孝静帝纪》称太原公“今上”。

jiù táng shū táng lín chuán jīn shàng zì zài jiàn xú yǒu gōng chuán zé wáng shàng jīn chuán jīn shàng zì gè yī jiàn jiē wèi xuán zōng

这句话大意是:《旧唐书·唐临传》“今上”字再见,《徐有功传》、《泽王上金传》:“今上”字各一见,皆谓玄宗。

wéi guàn zhī chuán shàng jí wèi wèi mù zōng

这句话大意是:《韦贯之传》:“上即位”谓穆宗。

cǐ jiē jiù shǐ zhī wén zuò shū zhě shī yú gǎi xuē ěr

现代白话:此皆旧史之文,作书者失于改削你。

sòng shū wǔ dì jì yǒng chū yuán nián bā yuè wù wǔ xi zhōng láng jiàng jīng zhōu cì shǐ yí dū wáng huì jìn hào zhèn xi jiāng jūn

这句话大意是:《宋书·武帝纪》:“永初元年八月戊午,西中郎将荆州刺史宜都王讳进号镇西将军。

wén dì jì yuán jiā shí sān nián jiǔ yuè guǐ chǒu lì dì sān huáng zǐ huì wèi wǔ líng wáng

这句话大意是:”《文帝纪》:“元嘉十三年九月癸丑,立第三皇子讳为武陵王。

èr shí wǔ nián bā yuè jiǎ zǐ lì dì shí yī huáng zǐ huì wèi huái yáng wáng

这句话大意是:”“二十五年八月甲子,立第十一皇子讳为淮阳王。

shùn dì jì yì míng sān nián zhēng yuè dīng yǐ yǐ xīn chú jǐ shì huáng mén shì láng xiāo huì wèi yōng zhōu cì shǐ

这句话大意是:”《顺帝纪》:“异明三年正月丁已,以新除给事黄门侍郎萧讳为雍州刺史。

sān yuè bǐng wǔ yǐ zhōng jūn dà jiàng jūn huì wèi nán yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:三月丙午,以中军大将军讳为南豫州刺史。

qí gōng shì zǐ xiāo sī huà chuán qiǎn sī mǎ jiàn wēi jiāng jūn nán hàn zhōng tài shǒu xiāo huì wǔ bǎi rén qián jìn

这句话大意是:”《齐公世子萧思话传》:“遣司马建威将军、南汉中太守萧讳五百人前进。

suí shū gāo zǔ jì kāi huáng shí wǔ nián qī yuè yǐ chǒu jìn wáng huì xiàn máo guī

这句话大意是:”《隋书高祖纪》:“开皇十五年七月乙丑,晋王讳献毛龟。

shí jiǔ nián èr yuè yǐ hài jìn wáng huì lái cháo

这句话大意是:”“十九年二月已亥,晋王讳来朝。

zhāng chuán jìn wáng huì wèi yáng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:”《张传》:“晋王讳为扬州总管。

wáng sháo chuán jìn wáng huì bān shī

这句话大意是:”《王韶传》:“晋王讳班师。

tiě lè chuán jìn wáng huì běi zhēng

这句话大意是:”《铁勒传》:“晋王讳北征。

běi shǐ li bì chuán yù shǐ chí jié tài wèi zhù guó dà jiàng jūn dà dū dū shàng shū zuǒ pú yè lǒng xī xíng tái shǎo shī lǒng yòu jùn kāi guó gōng li huì

这句话大意是:”《北史·李弼传》:“谕使持节太尉、柱国大将军大都督、尚书左仆射、陇西行台少师、陇右郡开国公李讳。

jiù táng shū zhōng zōng jì lín zī wáng huì jǔ bīng zhū wéi wǔ

这句话大意是:”《旧唐书·中宗纪》:“临淄王讳举兵诛韦、武。

ruì zōng jì lín zī wáng huì yǔ tài píng gōng zhǔ zi xuē chóng jiǎn děng

这句话大意是:”《睿宗纪》:“临淄王讳与太平公主子薛崇简等。

xuán zōng jì zhào yǐ huáng tài zǐ huì chōng tiān xià bīng mǎ yuán shuài

这句话大意是:”《玄宗纪》:“诏以皇太子讳充天下兵马元帅。

hǎo chù hòu chuán zhōu wáng huì wèi xi péng bìng dāng shí chén zi zhī cí

这句话大意是:”《郝处后传》:“周王讳为西朋,”并当时臣子之辞。

sān tóng zhì wèi hòu fēi chuán zhù zhēn hòu yuē huì děng zì suí fū rén

这句话大意是:《三同志·魏后妃传》注:“甄后曰:‘讳等自随夫人。

cǐ huì zǐ míng dì míng dāng shí shǐ jiā zhī wén yě

这句话大意是:’”此“讳”子明帝名,当时史家之文也。

sòng shū wǔ dì jì liú huì lóng xíng hǔ bù

这句话大意是:”《宋书·武帝纪》:“刘讳龙行虎步。

hòu zhōu shū liǔ qìng chuán zì wén huì zhōng chéng fèn fā

这句话大意是:”《后周书·柳庆传》:“字文讳忠诚奋发。

běi shǐ wèi péng chéng wáng xié chuán dì wèi xié yuē huì shì hé rén ér gǎn jiǔ wéi xiān chì

这句话大意是:”《北史·魏彭城王勰传》:“帝谓勰曰:‘讳是何人,而敢久违先敕。

bìng hé chēng míng shǐ chén bù gǎn chì zhī ěr

现代白话:’”并合称名,史臣不敢斥之你。

rán sòng jì zhōng yì yǒu chēng liú yù zhě yī juàn zhī zhōng wǎng wǎng zá jiàn

这句话大意是:然《宋纪》中亦有称“刘裕”者,一卷之中往往杂见。

wén xuǎn rèn wèi zī míng dì ràng xuān chéng jùn gōng biǎo chēng chén gōng yán wèi xiāo yáng zhōu jiàn shì biǎo chēng chén wáng yán

这句话大意是:《文选》任《为齐明帝让宣城郡公表》称“臣公言”,《为萧扬州荐士表》称“臣王言”。

biǎo cí běn hé chēng míng ér gǎi wéi gōng wáng yì qí chén zǐ zhī cí yě

这句话大意是:表辞本合称名,而改为公、王,亦其臣子之辞也。

jìn shū jìn shū xuān dì jì dāng sī mǎ yì wèi wèi chén zhī shí wú bù chēng zhī wéi dì

这句话大意是:○晋书《晋书·宣帝纪》,当司马懿为魏臣之时,无不称之为“帝”。

zhì shǔ jiāng jiāng wéi wén xīn pí lái wèi liàng yuē xīn pí zhàng jié ér zhì zéi bù fù chū yǐ

现代白话:至蜀将姜维闻辛毗来,谓亮曰:“辛毗杖节而至,贼不复出了。

suǒ wèi zéi zhě jí yì yě dāng shí zài shǔ rén zì dāng míng zhī wèi zéi

这句话大意是:”所谓贼者,即懿也,当时在蜀人自当名之为贼。

shǐ jiā zá cǎi zhū shū bù xiá xiáng kǎo yī piān zhī zhōng dì zéi hù xiàn

这句话大意是:史家杂采诸书,不暇详考,一篇之中“帝”、“贼”互见。

tiān wén zhì xū èr xīng bèng zǎi zhī guān yě

这句话大意是:《天文志》:“虚二星,泵宰之官也。

zhǔ běi fāng yì jū miào táng jì sì zhù dǎo shì yòu zhǔ sǐ sàng kū qì

这句话大意是:主北方邑居、庙堂、祭祀、祝祷事,又主死丧哭泣。

àn cǐ zhǒng zǎi dàng zuò zhǒng rén

这句话大意是:”按此冢宰当作“冢人”。

yòu yuē zhěn sì xīng zhǔ zhǒng zǎi fǔ chén yě

这句话大意是:又曰:“轸四星主冢宰辅臣也。

zé zhōu guān zhī jiā zǎi yǐ

现代白话:”则《周官》之家宰了。

yì shù chuán dài yáng yán xī wú fá guān yǔ tiān léi zài qián zhōu yú bài hè

这句话大意是:《艺术传》戴洋言:“昔吴伐关羽,天雷在前,周瑜拜贺。

àn yú zú yú jiàn ān shí sì nián ér lǚ méng zhī xí guān yǔ nǎi zài èr shí sì nián yú wáng yǐ shí nián yǐ

现代白话:”按瑜卒于建安十四年,而吕蒙之袭关羽乃在二十四年,瑜亡已十年了。

gù róng chuán qián yún yǒu rén zhāng hàn hòu yòu yún wú jùn zhāng hàn

这句话大意是:《顾荣传》前云“友人张翰”,后又云“吴郡张翰”。

zhāng zhòng huá chuán qián yún fēng xiè ài wèi fú lù bó hòu yòu yún jìn fēng fú lù xiàn bó

这句话大意是:《张重华传》前云“封谢艾为福禄伯”,后又云“进封福禄县伯”。

dài ruò sī chuán jǔ kǎo lián rù luò zhōu kǎi chuán ruò sī jǔ xiù cái rù luò

这句话大意是:《戴若思传》:“举考廉入洛”,《周凯传》:“若思举秀才入洛”。

nán yáng wáng mó chuán chuán guǎng píng tài shǒu dīng shào liáng lì chuán dīng shào

这句话大意是:《南阳王模传》传》:“广平太守丁邵”,《良吏传》:“丁绍”。

shí lè zǎi jì qián zuò duàn jiù liù juàn hòu zuò duàn jí liù juàn yáng yù chuán yòu zuò duàn juàn

这句话大意是:《石勒载记》前作“段就六眷”,后作“段疾六眷”,《阳裕传》又作“段眷”。

lǚ zuǎn zǎi jì qián zuò jù mó luó qí pó hòu zuò jiū mó luó shí

这句话大意是:《吕纂载记》前作“句摩罗耆婆”,后作“鸠摩罗什”。

mù róng xī zǎi jì hóng guāng mén

这句话大意是:《慕容熙载记》:“宏光门”;。

féng bá zǎi jì zuò hóng guāng mén yòu zuò hóng guān mén

这句话大意是:《冯跋载记》作“洪光门”,又作“洪观门”。

sòng shū sòng shū zhōu jùn zhì guǎng líng tài shǒu xià yún yǒng chū jùn guó yòu yǒu yú féi rú lù zhēn dìng xīn shì wǔ xiàn

这句话大意是:○宋书《宋书·州郡志》:“广陵太守”下云:“永初郡国又有舆、肥如、潞、真定、新市五县。

féi rú běn liáo xī zhī xiàn qí mín nán dù ér qiáo lì yú guǎng líng

这句话大意是:”肥如本辽西之县,其民南渡而侨立于广陵。

fú ruì zhì suǒ yún yuán jiā shí jiǔ nián jiǔ yuè wù shēn guǎng líng féi rú shí liáng jiàn zhōng chū shí zhōng jiǔ kǒu shì guǎng líng zhī yǒu féi rú yě

这句话大意是:《符瑞志》所云“元嘉十九年九月戊申,广陵肥如石梁涧中出石钟九口”,是广陵之有肥如也。

nǎi nán pèi tài shǒu xià fù yún qǐ jū zhù xiào wǔ dà míng wǔ nián fēn guǎng líng wèi pèi jùn zhì féi rú xiàn

这句话大意是:乃“南沛太守”下复云:《起居注》:“孝武大明五年,分广陵为沛郡,治肥如县。

shí wú fù féi rú xiàn dàng shì féi rú gù xiàn chù yě

这句话大意是:”时无复肥如县,当是肥如故县处也。

èr hàn jìn tài kāng dì zhì bìng wú féi rú xiàn yī juàn zhī zhōng zì xiāng wéi cuò

这句话大意是:《二汉》、《晋太康地志》并无肥如县,一卷之中自相违错。

qiě èr hàn zhī féi rú zì zài liáo xī ān dé shǔ zhī guǎng líng fēn zhī pèi jùn hu

这句话大意是:且《二汉》之肥如自在辽西,安得属之广陵,分之沛郡吗?

wèi shū wèi shū cuī hào chuán hào jì gōng shū rén duō tuō xiě jí jiù zhāng

这句话大意是:○魏书《魏书·崔浩传》:“浩既工书,人多托写《急就章》。

cóng shǎo zhì lǎo chū bù dàn láo

这句话大意是:从少至老,初不惮劳。

suǒ shū gài yǐ bǎi shù bì chēng féng dài jiāng yǐ shì bù gǎn fàn guó qí jǐn yě rú cǐ

这句话大意是:所书盖以百数,必称‘冯代缰’,以示不敢犯国,其谨也如此。

shǐ yú féng dài jiāng xià zhù yuē yí

这句话大意是:”史于“冯代缰”下注曰:“疑。

àn jí jiù piān yǒu féng hàn jiāng wèi qǐ mò běi yǐ hàn qiáng wèi huì gù gǎi yún dài jiāng wèi chū guó hào yuē dài gù yě

这句话大意是:”按《急就篇》有“冯汉缰魏起漠北”,以汉强为讳,故改云代缰,魏初国号曰代故也。

yán shī gǔ jí jiù piān xù yuē bì huì gǎi yì jiàn jiù wú chuǎn

这句话大意是:”颜师古《急就篇序》曰:“避讳改易,渐就芜舛。

zhèng zhǐ cǐ

这句话大意是:”正指此。

lì dào yuán shuǐ jīng zhù yǐ guǎng hàn bìng zuò guǎng wèi jí qí lì yě

这句话大意是:郦道元《水经注》以“广汉”并作“广魏”,即其例也。

liáng wéi liú xiào chāo chuán zhòng wù zhī bì jiān yān zhòng hǎo zhī bì jiān yān

现代白话:○梁韦《刘孝绰传》:“众恶之必监呢,众好之必监呢。

liáng xuān dì huì gù gǎi zhī

这句话大意是:”梁宣帝讳“”,故改之。

gài xiāng yáng yǐ lái guó shǐ zhī yuán wén yě nǎi qí lùn zé zhí shū yáo chá

这句话大意是:盖襄阳以来国史之原文也,乃其论则直书“姚察”。

shū zhōng yì yǒu bì táng huì zhě gù xié chuán yǐ hǔ qiū shān wèi wǔ qiū shān hé diǎn chuán zé wèi shòu qiū shān

这句话大意是:书中亦有避唐讳者,《顾协传》以“虎丘山”为“武丘山”,《何点传》则为“兽丘山”。

hòu zhōu shū gēng xìn chuán āi jiāng nán fù guò piào zhǔ ér jì shí tuō lú zhōng ér dù shuǐ

这句话大意是:○后周书《庚信传》:《哀江南赋》:“过漂渚而寄食,托芦中而渡水。

piào zhǔ dàng shì lì zhū zhī wù

这句话大意是:”漂渚当是“溧诸”之误。

zhāng bó wú lù yuē zǐ xū qǐ shí chǔ zài dān yáng lì yáng xiàn

这句话大意是:张勃《吴录》曰:“子胥乞食处在丹阳溧阳县。

shǐ jì fàn miáo chuán wǔ zǐ xū tuó zài ér chū zhāo guān zhì yú líng shuǐ

这句话大意是:”《史记·范瞄传:“伍子胥橐载而出昭关,至于陵水。

suǒ yǐn yuē liú shì yún líng shuǐ jí lì shuǐ yě

这句话大意是:”索隐曰:“刘氏云:陵水即栗水也。

wú yuè chūn qiū yún zǐ jìn bēn wú zhì lì yáng féng nǚ zǐ tǎ shuǐ zhī shàng

这句话大意是:《吴越春秋》云:‘子晋奔吴,至傈阳,逢女子獭水之上。

zǐ jìn guì ér qǐ cān nǚ zǐ shí zhī jì qù zì tóu yú shuǐ

这句话大意是:子晋跪而乞餐,女子食之,既去,自投于水。

hòu zǐ xū yù bào zhī nǎi tóu bái jīn yú cǐ shuǐ jīn míng qí chù wèi tóu jīn lài

这句话大意是:后子胥欲报之,乃投白金于此水,今名其处为投金濑。

jīn líng zhì yuē jiāng shàng yǒu zhū yuē lǎn zhǔ shì yě

这句话大意是:’《金陵志》曰:‘江上有诸曰懒渚’是也。

huò yǐ èr jù bù yīng jiē yòng zǐ xū shì bù zhī gǔ rén wén zì bù jū rú xià wén shēng shì děng yú lóng mén sì jù yì shì jiē yòng sī mǎ zǐ cháng shì

这句话大意是:”或以二句不应皆用子胥事,不知古人文字不拘,如下文“生世等于龙门”四句,亦是皆用司马子长事。

suí shū jīng jí zhì yán hàn āi dì shí bó shì dì zǐ qín jǐng shǐ yī cún kǒu shòu fú tú jīng

这句话大意是:○隋书《经籍志》言:“汉哀帝时博士弟子秦景,使伊存口授浮屠经。

yòu yún hòu hàn míng dì qiǎn láng zhōng cài jí qín jǐng shǐ tiān zhú de fó jīng sì shí èr zhāng jí shì jiā lì xiàng

这句话大意是:”又云:“后汉明帝,遣郎中蔡及秦景使天竺,得佛经四十二章及释迦立像。

àn zì āi dì zhī mò zhì dōng jīng míng dì zhī chū chuí liù shí nián shǐ qín jǐng shàng cún yì dāng bā shí yú yǐ bù kān zài shǐ jué yù yě

现代白话:”按自哀帝之末至东京明帝之初,垂六十年,使秦景尚存,亦当八十余了,不堪再使绝域也。

gài běn zhī táo yǐn jū zhēn gào yán xiào míng qiǎn shǐ zhě zhāng qiān yǔ lín láng qín jǐng bó shì wáng zūn děng shí sì rén zhī dà ròu zhī guó xiě fó jīng sì shí èr zhāng mì zhī lán tái shí shì

这句话大意是:盖本之陶隐居《真诰》,言孝明遣使者张骞、羽林郎秦景、博士王遵等十四人之大月氏国,写佛经四十二章,秘之兰台石室。

zuò shǐ zhě zhī zhāng qiān wèi wǔ dì shí rén xìng míng jiǔ zhe gù shān qù zhī dú yán qín jǐng

这句话大意是:作史者知张骞为武帝时人,姓名久著,故删去之,独言秦景。

ér qián hòu shī yú qì kān gù huò yǐ wéi āi dì huò yǐ wéi míng dì ěr

这句话大意是:而前后失于契勘,故或以为哀帝,或以为明帝耳。

tū jué chuán shàng yán shā bō lüè kè hán xi jī ā bō pò qín zhī

这句话大意是:《突厥传》上言沙钵略可汗西击阿波,破擒之。

xià yán yōng yú lǘ yǐ duò suǒ cì qí gǔ xī zhēng ā bō dí rén yǐ wéi de duò bīng suǒ zhù duō lái jiàng fù suì shēng qín ā bō

这句话大意是:下言:“雍虞闾以隋所赐旗鼓,西征阿波,敌人以为得隋兵所助,多来降附,遂生擒阿波。

cǐ bì yī shì ér wù zhòng shū wèi èr shì yě

这句话大意是:”此必一事而误重书为二事也。

běi shǐ yī shì liǎng jiàn běi qí wǔ chéng dì hé qīng sān nián jiǔ yuè yǐ chǒu fēng huáng zǐ yī wèi dōng píng wáng

这句话大意是:○北史一事两见北齐武成帝河清三年九月乙丑,封皇子伊为东平王;。

hòu zhǔ tiān tǒng èr nián wǔ yuè jǐ hài fēng tài shàng huáng dì zi yī wèi dōng píng wáng

这句话大意是:后主天统二年五月己亥,封太上皇帝子伊为东平王。

yī shì liǎng shū bì yǒu yī wù

这句话大意是:一事两书,必有一误。

xú zhī cái chuán cháng yǔ cháo shì chū yóu yáo wàng qún quǎn jìng zǒu zhū rén shì jīn mù zhī zhī cái jí yīng shēng yuē wéi shì sòng què wéi shì hán lú wèi zhú lǐ sī dōng zǒu wèi fù dì nǚ nán cú

这句话大意是:《徐之才传》:“尝与朝士出游,遥望群犬竞走,诸人试今目之,之才即应声曰:‘为是宋鹊,为是韩卢,为逐李斯东走,为负帝女南徂。

qí xù chuán yòu yún yú lù jiàn gǒu wēn zi xì yuē wéi shì sòng què wéi shì hán lú

这句话大意是:’”其序传又云:“于路见狗,温子戏曰:‘为是宋鹊,为是韩卢。

shén lún dūn rén juàn yuē wèi zhú chéng xiàng dōng zǒu wèi gòng dì nǚ nán cú

这句话大意是:’神伦敦亻隽曰:‘为逐丞相东走,为共帝女南徂。

yī shì liǎng jiàn qiě xù chuán shì yán shòu zì shù qí xiān rén bù dàng yuán tā rén zhī shì yǐ fù yì yě

这句话大意是:’”一事两见,且序传是延寿自述其先人,不当援他人之事以附益也。

sòng qí liáng sān shū nán shǐ yī shì hù yì nán qí shū lǐ ān mín wèi wú xīng tài shǒu

这句话大意是:○宋齐梁三书南史一事互异《南齐书》:“李安民为吴兴太守。

wú xīng yǒu xiàng yǔ shén hù jùn tīng shì tài shǒu bù dé shàng tài shǒu dào jùn bì xū sì yǐ è xià niú

这句话大意是:吴兴有项羽神护郡听事,太守不得上,太守到郡,必须祀以轭下牛。

ān mín fèng fó fǎ bù yǔ shén niú zhe jī shàng tīng shì yòu yú tīng shàng bā guān zhāi

这句话大意是:安民奉佛法,不与神牛,著屐上听事,又于听上八关斋。

é ér niú sǐ zàng miào cè jīn hū wèi li gōng niú zhǒng

这句话大意是:俄而牛死,葬庙侧,今呼为李公牛冢。

ān mín zú guān shì yǐ shén wèi chóng

这句话大意是:安民卒官,世以神为崇。

àn sòng shū kǒng jì gōng chuán wèi wú xīng tài shǒu

这句话大意是:”按《宋书·孔季恭传》:“为吴兴太守。

xiān shì wú xīng pín sàng tài shǒu yún xiàng yǔ shén wèi biàn shān wáng jū jùn tīng shì èr qiān dàn zhì cháng bì zhī

这句话大意是:先是,吴兴频丧太守,云项羽神为卞山王,居郡听事,二千石至,常避之。

jì gōng jū tīng shì jìng wú hài yě

这句话大意是:季恭居听事,竟无害也。

liáng shū xiāo shēn chuán qiān wú xīng tài shǒu

这句话大意是:”《梁书·萧深传》:“迁吴兴太守。

jùn yǒu xiàng yǔ miào tǔ mín míng wéi fèn wáng shén yǒu líng yàn suì yú jùn tīng shì ān shī chuáng mù wèi shén zuò gōng sī qǐng dǎo qián hòu èr qiān dàn jiē yú tīng bài cí ér bì jū tā shì

这句话大意是:郡有项羽庙,土民名为愤王,甚有灵验,遂于郡听事安施床幕为神座,公私请祷,前后二千石皆于厅拜词而避居他室。

chēn zhì xǐ shén hái miào chù zhī bù yí

这句话大意是:琛至,徙神还庙,处之不疑。

yòu jìn shā niú jiě sì yǐ pú dài ròu

这句话大意是:”又禁杀牛解祀,以脯代肉。

cǐ shì yī shì ér zuò shǐ zhě yī yǐ wéi zāo suì yī yǐ wéi yàn yá lì lùn bù tóng rú cǐ

这句话大意是:此似一事,而作史者一以为遭祟,一以为厌邪,立论不同如此。

yòu nán qí shū xiāo huì jī chuán huì jī dì huì xiū zì wú xīng tài shǒu zhēng wèi yòu shén shè

这句话大意是:又《南齐书·萧惠基传》:“惠基弟惠休,自吴兴太守征为右什射。

wú xīng jùn xiàng yǔ shén jiù kù liè

这句话大意是:吴兴郡项羽神,旧酷烈。

shì rén yún huì xiū shì shén jǐn gù de měi qiān

这句话大意是:世人云:惠休事神谨,故得美迁。

nán shǐ xiāo yóu chuán wèi wú xīng jùn shǒu yǔ chǔ wáng miào shén jiāo yǐn zhì yī hú měi lèi sì jìn huān jí zuì shén yǐng yì yǒu jiǔ sè suǒ dǎo bì cóng

这句话大意是:”《南史·萧猷传》:“为吴兴郡守,与楚王庙神交饮至一斛,每酹祀,尽欢极醉,神影亦有酒色,所祷必从。

hòu wèi yì zhōu cì shǐ zhí qí gǒu r fǎn gōng chéng bīng liáng jù jǐn nǎi yáo dǎo qǐng jiù

这句话大意是:后为益州刺史,值齐苟儿反,攻城,兵粮俱尽,乃遥祷请救。

yǒu tián lǎo féng shù bǎi qí rú fēng yán wú xīng chǔ wáng lái jiù lín rǔ hóu

现代白话:有田老逢数百骑如风,言吴兴楚王来救临你侯。

shì rì yóu dà pò gǒu r

这句话大意是:是日猷大破苟儿。

zé yòu yǐ wéi huò yòu yì bù kě xìn yǐ

现代白话:”则又以为获佑,益不可信了。

yòu nán shǐ xiāo huì míng chuán tài shǐ chū wèi wú xīng tài shǒu

这句话大意是:又《南史·萧惠明传》:“泰始初,为吴兴太守。

jùn jiè yǒu biàn shān xià yǒu xiàng yǔ miào xiāng chéng yún yǔ duō jū jùn tīng shì qián wǎng tài shǒu bù gǎn shàng

这句话大意是:郡界有卞山,下有项羽庙,相承云羽多居郡听事,前往太守不敢上。

huì míng wèi gāng jì yuē kǒng jì gōng cháng wèi cǐ jùn wèi wén yǒu zāi

这句话大意是:惠明谓纲纪曰:‘孔季恭尝为此郡,未闻有灾。

suì shèng shè yán tà jiē bīn

这句话大意是:’遂盛设筵榻接宾。

shù rì jiàn yī rén zhǎng zhàng yú zhāng gōng xié shǐ xiàng huì míng jì ér bú jiàn yīn fā bèi xún rì ér zú

这句话大意是:数日,见一人长丈余,张弓挟矢向惠明,既而不见,因发背,旬日而卒。

cǐ yòu yǔ lǐ ān mín xiāng lèi ér xiǎo biàn qí shuō

这句话大意是:”此又与李安民相类,而小变其说。

jiù táng shū jiù táng shū suī pō shè fán wú rán shì jì míng bái shǒu wěi gāi shàn yì zì kě guān

这句话大意是:○旧唐书《旧唐书》虽颇涉繁芜,然事迹明白,首尾该赡,亦自可观。

qí zhōng táng lín chuán jīn shàng zì zài jiàn xú yǒu gōng zé wáng shàng jīn chuán jīn shàng zì gè yī jiàn jiē wèi xuán zōng gài yán gù zhì ér wèi zhèng zhě yě

这句话大意是:其中《唐临传》:“今上字”再见,《徐有功、泽王上金传》:“今上”字各一见,皆谓玄宗,盖沿故帙而未正者也。

yì zōng jì xián tōng shí sān nián shí èr yuè li guó chāng xiǎo nán kè yòng shā yún zhōng fáng yù shǐ duàn wén chu jù yún zhōu zì chēng fáng yù liú hòu zé jì zhí shū qí pàn luàn zhī zuì

这句话大意是:《懿宗纪》:“咸通十三年十二月,李国昌小男克用杀云中防御使段文楚,据云州,自称防御留后”,则既直书其叛乱之罪;。

ér āi dì jì mò yún zhōng xīng zhī chū wáng chù zhí chuán chēng zhuāng zōng wáng zhèng cóng dǎng liú qiū zhāng ruì chuán gè yǒu zhōng xīng zhī yǔ zì xiāng máo dùn

这句话大意是:而《哀帝纪》末云“中兴之初”,《王处直传》称“庄宗”,《王、郑从谠,刘邺、张睿传》各有“中兴”之语,自相矛盾。

àn cǐ shū zuǎn yú liú xù hòu táng mò dì qīng tài zhōng wèi chéng xiàng jiān xiū guó shǐ zhì jìn shǎo dì kāi yùn èr nián qí shū shǐ chéng

这句话大意是:按此书纂于刘煦,后唐末帝清泰中为丞相,监修国史,至晋少帝开运二年,其书始成。

cháo dài qiān liú jiǎn dú hào fù bù xiá biàn xiáng ér bìng cún zhī hòu zhī dú zhě kě yǐ guān shì biàn yǐ

现代白话:朝代迁流,简牍浩富,不暇遍详而并存之,后之读者能够观世变了。

yáng cháo shèng yī rén zuò liǎng chuán yī jiàn qī shí èr juǎn yī jiàn jiǔ shí sì juǎn

这句话大意是:杨朝晟一人作两传,一见七十二卷,一见九十四卷。

xīn táng shū jiù táng shū gāo zōng jì qián fēng yuán nián chūn zhèng yuè wù chén shuò shàng sì hào tiān shàng dì yú tài shān yǐ gāo zǔ dà zōng pèi xiǎng

这句话大意是:○新唐书《旧唐书·高宗纪》:“干封元年春正月戊辰朔,上祀昊天上帝于泰山,以高祖、大宗配飨。

jǐ sì shēng shān xíng fēng shàn zhī lǐ

这句话大意是:己巳,升山行封禅之礼。

gēng wǔ chán yú shè shǒu

这句话大意是:庚午,禅于社首。

shì yǐ shuò rì jì tiān yú shān xià míng rì dēng fēng yòu míng rì chán shè shǒu cì xù shén míng

这句话大意是:”是以朔日祭天于山下,明日登封,又明日禅社首,次序甚明。

xīn shū gǎi yún zhēng yuè wù chén fēng yú tài shān gēng wǔ chán yú shè shǒu

这句话大意是:《新书》改云:“正月戊辰封于泰山,庚午禅于社首。

shì yǐ jì tiān fēng shān èr shì bìng wèi yī shì ér xì yú wù chén zhī rì wén suī jiǎn ér shì bù hé yǐ

现代白话:”是以祭天、封山二事并为一事,而系于戊辰之日,文虽简而事不核了。

tiān hòu jì guāng zhái yuán nián sì yuè guǐ yǒu qiān lú líng wáng yú fáng zhōu

这句话大意是:《天后纪》:光宅元年四月癸酉,迁庐陵王于房州。

dīng chǒu yòu qiān yú jūn zhōu chuí gǒng yuán nián sān yuè bǐng chén qiān lú líng wáng yú fáng zhōu

这句话大意是:丁丑,又迁于均州,垂拱元年三月丙辰,迁庐陵王于房州。

zhōng zōng jì sì shèng yuán nián zhēng yuè fèi jū yú jūn zhōu yòu qiān yú fáng zhōu

这句话大意是:《中宗纪》:嗣圣元年正月,废居于均州,又迁于房州。

àn jiù shū sì shèng yuán nián èr yuè wù wǔ fèi huáng dì wèi lú líng wáng yōu yú bié suǒ

这句话大意是:按《旧书》:嗣圣元年二月戊午,废皇帝为庐陵王,幽于别所。

sì yuè dīng chǒu qiān lú líng wáng yú jūn zhōu

这句话大意是:四月丁丑,迁庐陵王于均州。

chuí gǒng yuán nián sān yuè qiān lú líng wáng yú fáng zhōu zhōng zōng jì yì tóng ér yǐ sì yuè wèi wǔ yuè rán wú xiān qiān fáng zhōu yī jié

这句话大意是:垂拱元年三月,迁庐陵王于房州,《中宗纪》亦同,而以四月为五月,然无先迁房州一节。

yí jiù shǐ de zhī ōu gōng gài bó cǎi ér wù

这句话大意是:疑《旧史》得之欧公,盖博采而误。

dài zōng jì shàng shū sì yuè dīng mǎo yōu huáng hòu yú bié diàn

这句话大意是:《代宗纪》上书“四月丁卯,幽皇后于别殿”;。

xià shū liù yuè xīn hài zhuī fèi huáng hòu zhāng shì

这句话大意是:下书“六月辛亥,追废皇后张氏”。

yuē zhuī fèi zé zhāng hòu zhī jiàn shā míng yǐ

现代白话:曰“追废”,则张后之见杀明了。

ér bù shū qí sǐ yì wèi lòu lüè

这句话大意是:而不书其死,亦为漏略。

wén zōng jì tài hé jiǔ nián shí yī yuè rèn xū li xun jí hé dōng jié dù shǐ wáng níng jié dù shǐ guō xíng yú yù shǐ zhōng chéng li xiào běn jīng zhào shǎo yǐn luó lì yán móu zhū zhōng guān bù kè xun bēn yú fèng xiáng

这句话大意是:《文宗纪》:“太和九年十一月任戌,李训及河东节度使王、宁节度使郭行余、御史中丞李孝本、京兆少尹罗立言,谋诛中官,不克,训奔于凤翔。

xià yún zuǒ shén cè jūn zhōng wèi chóu shì liáng shā wáng yá gǔ shí shù shū yuán yú li xiào běn luó lì yán wáng guō xíng yú

这句话大意是:”下云:“左神策军中尉仇士良杀王涯、贾饣束、舒元舆、李孝本、罗立言、王、郭行余。

ér dú yú li xun bù yán qí sǐ kuàng xun nǎi zǒu rén zhōng nán shān wèi zhì fèng xiáng yì wèi wèi dāng

这句话大意是:”而独于李训不言其死,况训乃走人终南山,未至凤翔,亦为未当。

yì wén zhì xiāo fāng sān shí guó chūn qiū sān shí juǎn

这句话大意是:《艺文志》:“萧方《三十国春秋》三十卷。

dàng zuò xiāo fāng děng nǎi liáng yuán dì shì zi míng fāng děng

这句话大意是:”当作“萧方等”,乃梁元帝世子,名方等。

xīn táng shū zhì ōu yáng yǒng shū suǒ zuò pō yǒu cái duàn wén yì míng dá

这句话大意是:《新唐书》志,欧阳永叔所作,颇有裁断,文亦明达。

ér liè zhuàn chū sòng zǐ jīng zhī shǒu zé jiǎn ér bù míng

这句话大意是:而列传出宋子京之手,则简而不明。

èr shǒu gāo xià jiǒng wèi bù móu yǐ

现代白话:二手高下,迥为不侔了。

rú tài zōng zhǎng sūn hòu chuán ān yè zhī zuì wàn sǐ wú shè rán bù cí yú qiè tiān xià zhī zhī

这句话大意是:如《太宗长孙后传》:“安业之罪,万死无赦,然不慈于妾,天下知之。

gǎi yuē ān yè zuì sǐ wú shè rán xiàng yù qiè bù yǐ cí hù zhī zhī

这句话大意是:”改曰:“安业罪死无赦,然向遇妾不以慈,户知之。

yì suī bù yì ér hù zhī zhī sān zì shū bù chéng wén

这句话大意是:”意虽不异,而“户知之”三字殊不成文。

yòu rú dé zōng wáng hòu chuán zhào yuē jì yán bù kě yòng jiǎ huā guǒ yù jì zhě cóng zhī

这句话大意是:又如《德宗王后传》:诏曰:“祭筵不可用假花果,欲祭者从之。

gǎi yuē yǒu zhào jì wù wú yòng yù yù jì tīng zhī

这句话大意是:”改曰:“有诏祭物无用寓,欲祭听之。

bù guò shěng jiù shū sì zì rán fēi zhù bù kě jiě yě

这句话大意是:”不过省《旧书》四字,然非注不可解也。

shǐ jiā zhī wén lì wú chóng chū

这句话大意是:史家之文,例无重出。

ruò bù de yǐ ér chóng chū zé dāng zhēn zhuó bǐ cǐ yǒu xiáng yǒu lüè sī wèi zhī jiǎn

这句话大意是:若不得已而重出,则当斟酌彼此,有详有略,斯谓之简。

rú cuī miǎn bó tài cháng yì jiā zōng miào biān dòu qí wén liǎng zài yú běn chuán jí wéi dào chuán duō zhì èr sān bǎi yán

这句话大意是:如崔沔驳太常议加宗庙笾豆,其文两载于本传及《韦稻传》,多至二三百言。

yòu rú lái jì yǔ gāo zhì zhōu hǎo chù jùn sūn chǔ yuē sì rén yán zhì jí jì lǐng lì bù suì yǐ chǔ yuē wèi tōng shì shè rén liǎng jiàn yú běn chuán jí gāo zhì zhōu chuán

这句话大意是:又如来济与高智周、郝处俊、孙处约四人言志,及济领吏部,遂以处约为通事舍人,两见于本传及《高智周传》;。

ér shí zhòng lǎn yī rén yī yǐ wéi xuān chéng yī yǐ wéi jiāng dū

这句话大意是:而石仲览一人,一以为宣城,一以为江都。

cǐ ér hū zhī zé yì bù dé wèi zhī néng jiǎn yǐ

现代白话:此而忽之,则亦不得谓之能简了。

yáng chǎng chuán yán yǒu sī tiě shì míng jīng bù zhì dà yì nǎi qǔ nián tóu yuè rì gū jīng jué jù

这句话大意是:《杨场传》言:“有司帖试明经,不质大义,乃取年头月日、孤经绝句。

tiě shì zhī fǎ yòng zhǐ tiē qí shàng xià wén zhǐ liú zhōng jiān yī èr jù kùn rén yǐ nán jì

这句话大意是:”帖试之法,用纸贴其上下文,止留中间一二句,困人以难记。

nián tóu rú yuán nián èr nián zhī lèi yuè rì rú shí yǒu èr yuè yǐ mǎo zhī lèi

这句话大意是:年头如元年、二年之类,月日如十有二月乙卯之类。

rú cǐ zé xí chūn qiū zhě yì shǎo yǐ gù qǐng tiě píng wén

现代白话:如此则习《春秋》者益少了,故请帖平文。

jīn gǎi yuē nián tóu rì wěi shǔ duì suī gōng ér yì bù tōng yǐ

现代白话:今改曰“年头日尾”,属对虽工,而义不通了。

yán wǔ chuán wèi chéng dū yǐn jiàn nán jié dù shǐ

这句话大意是:《严武传》:“为成都尹、剑南节度使。

fáng láng yǐ gù zǎi xiàng wèi xún nèi cì shǐ wǔ màn jù bù wéi lǐ zuì hòu dù fǔ rán yù shā fu shù yǐ

现代白话:房琅以故宰相为巡内刺史,武慢倨不为礼,最厚杜甫,然欲杀甫数了。

lǐ bái zuò shǔ dào nán zhě nǎi wèi fáng yǔ dù wēi zhī yě

这句话大意是:李白作《蜀道难》者,乃为房与杜危之也。

cǐ sòng rén chuān záo zhī lùn

这句话大意是:”此宋人穿凿之论。

lǐ bái shǔ dào nán zhī zuò dāng zài kāi yuán tiān bǎo jiān

这句话大意是:李白《蜀道难》之作,当在开元、天宝间。

shí rén gòng yán jǐn chéng zhī lè ér bù zhī wèi tú zhī xiǎn yì dì zhī yú jí shì chéng piān bié wú yù yì

这句话大意是:时人共言锦城之乐,而不知畏途之险、异地之虞,即事成篇,别无寓意。

jí xuán zōng xi xìng shēng wèi nán jīng zé yòu wèi shī yuē shuí dào jūn wáng xíng lù nán liù lóng xi xìng wàn rén huan

这句话大意是:及玄宗西幸,升为南京,则又为诗曰:“谁道君王行路难,六龙西幸万人欢。

dì zhuàn jǐn jiāng chéng wèi shuǐ tiān huí yù lěi zuò cháng ān

这句话大意是:地转锦江成渭水,天回玉垒作长安。

yī rén zhī zuò qián wǎng bù tóng rú cǐ yì shí wéi zhī yǐ

现代白话:”一人之作前往不同如此,亦时为之了。

zhāng xiào zhōng chuán xiào zhōng kuí wěi zhǎng liù chǐ

这句话大意是:《张孝忠传》:“孝忠魁伟,长六尺。

li chen chuán zhǎng liù chǐ

这句话大意是:”《李晨传》:“长六尺。

gǔ rén yǐ liù chǐ wèi duǎn jīn yǐ liù chǐ wèi zhǎng yú tā shū wèi jiàn

这句话大意是:”古人以六尺为短,今以六尺为长,于他书未见。

jiù shū duàn xiù shí chuán yīn shuō dà jiàng liú hǎi bīn hé míng lǐ yáo lìng yán pàn guān qí líng yuè tóng móu shā yǐ bīng yíng shèng yú

这句话大意是:《旧书·段秀实传》:“阴说大将刘海宾,何明礼、姚令言判官歧灵岳,同谋杀Г,以兵迎乘舆。

sān rén zhě jiē xiù shí sù suǒ jiǎng yù

这句话大意是:三人者,皆秀实夙所奖遇。

cǐ wèi yáo lìng yán zhī pàn guān qí líng yuè yǔ hǎi bīn míng lǐ wèi sān rén ěr

这句话大意是:”此渭姚令言之判官歧灵岳,与海宾、明礼为三人耳。

àn wén yáo lìng yán shàng dàng shǎo yī jí zì

这句话大意是:按文,“姚令言”上当少一“及”字。

xīn shū suì wèi jié liú hǎi bīn yáo lìng yán dōu yú hòu hé míng lǐ yù tú

这句话大意是:《新书》遂谓:“结刘海宾、姚令言、都虞候何明礼,欲图Г。

cǐ sān rén zhě jiē xiù shí sù suǒ hòu

这句话大意是:此三人者,皆秀实素所厚。

ér xià wén fāng yún dà lì qí líng yuè

这句话大意是:”而下文方云大吏岐灵岳。

lìng yán zéi yě ān yǒu kěn tóng xiù shí zhī móu zhě zāi

现代白话:令言,贼也,安有肯同秀实之谋者啊?

jiù táng shū gāo xiān zhī fēng cháng qīng èr chuán bìng yún sì zhèn jié dù shǐ fu méng líng ér li sì yè duàn xiù shí èr chuán zé yún ān xī jié dù shǐ mǎ líng liú quán liàng chuán zé yún ān dōng fù dū hù bǎo dìng jūn shǐ mǎ líng

这句话大意是:《旧唐书》高仙芝、封常清二传,并云四镇节度使“夫蒙灵”,而李嗣业、段秀实二传则云:安西节度使“马灵”,《刘全谅传》则云安东副都护、保定军使“马灵”。

àn wáng wéi jí yǒu sòng bù méng dū hù shī zhù bù méng zhe guān xìng yě

这句话大意是:按《王维集》有《送不蒙都护诗》,注:“不蒙,著官姓也。

gǔ bù zì yǒu fu yīn bù méng dāng jí fu méng rán wèi zhī qí hé yǐ yòu wèi mǎ yě

现代白话:”古“不”字有“夫”音,“不蒙”当即“夫蒙”,然未知其凭什么又为“马”也。

xīn shū yīn zhī liǎng xìng bìng jiàn

这句话大意是:《新书》因之,两姓并见。

ér tū jué chuán zé yún ān xi jié dù shǐ fu méng líng

这句话大意是:而《突厥传》则云安西节度使“夫蒙灵”。

mǎ zǒng chuán li shī dào píng xī yùn cáo pú děng wéi yī dào chú zǒng jié dù cì hào tiān píng jūn

这句话大意是:《马总传》:李师道平,析郓、曹、濮等为一道,除总节度,赐号天平军。

cháng qìng chū liú zǒng shàng yōu zhèn de zhào zǒng xǐ tiān píng

这句话大意是:长庆初,刘总上幽镇地,诏总徙天平。

ér zhào zǒng hái jiāng dà yòng zhī

这句话大意是:而召总还,将大用之。

huì zǒng zú mù zōng yǐ yùn rén fù lài zǒng fù zhào hái zhèn

这句话大意是:会总卒,穆宗以郓人附赖总,复诏还镇。

shàng yún zhào zǒng xǐ tiān píng liú zǒng yě

这句话大意是:上云诏“总徙天平”,刘总也。

xià yún zhào zǒng hái mǎ zǒng yě

这句话大意是:下云“召总还”,马总也。

yòu yún huì zǒng zú liú zǒng yě

这句话大意是:又云“会总卒”,刘总也。

yòu yún yùn rén fù lài zǒng mǎ zǒng yě

这句话大意是:又云“郓人附赖总”,马总也。

cǐ yú rén zhī zhǔ bīn zì zhī fán shěng jiē yǒu suǒ bù dàng

这句话大意是:此于人之主宾、字之繁省皆有所不当。

dāng yún zhào xǐ tiān píng ér qù zǒng zì

这句话大意是:当云“诏徙天平”,而去“总”字;。

qí xià zé yún huì liú zǒng zú yú wén wú jiā ér yì míng yǐ

现代白话:其下则云“会刘总卒”,于文无加,而义明了。

jiù táng shū huáng fǔ chuán fù liǔ mì shì yún mì xì jīng zhào fǔ yù lì huà zhī yuē hé kǔ zuò cǐ xū jiǎo

这句话大意是:《旧唐书·皇甫传》附柳泌事云:“泌系京兆府狱,吏叱之曰:‘何苦作此虚矫?

mì yuē wú běn wú xīn shì li dào gǔ jiào wǒ qiě yún shòu sì bǎi suì

现代白话:’泌曰:‘我本无心,是李道古教我,且云寿四百岁。

fǔ lì fáng yú zhōu mì kǒng qí yǐn huà

这句话大意是:’府吏防虞周密,恐其隐化。

jí jiě yī jiù zhū yī wú biàn yì

这句话大意是:及解衣就诛,一无变异。

yǔ suī fán ér xù shì zé míng

这句话大意是:”语虽烦而叙事则明。

xīn shū dàn yún jiē dào gǔ jiào wǒ

这句话大意是:《新书》但云:“皆道古教我。

jiě yī jí xíng zú wú tā yì

这句话大意是:解衣即刑,卒无它异。

qù qí zhōng jiān yǔ zé tā yì èr zì hé suǒ běn yá

这句话大意是:”去其中间语,则“它异”二字何所本邪?

cáo què chuán dà zōng zhuó lìng wén wǔ guān liù bǎi sì shí sān

这句话大意是:《曹确传》:“大宗著令,文武官六百四十三。

àn bǎi guān zhì tài zōng shěng nèi wài guān dìng zhì wèi qī bǎi sān shí yuán

这句话大意是:”按《百官志》“太宗省内外官,定制为七百三十员。

jiù táng shū zhèng qǐ chuán zhāo zōng wèi yǒu yùn xù jiù cháng zòu bān bù cè zhù yún zhèng qǐ kě lǐ bù shì láng píng zhāng shì

这句话大意是:”《旧唐书·郑启传》:“昭宗谓有蕴蓄,就常奏班簿侧注云:‘郑启可礼部侍郎、平章事。

zhōng shū xū lì yì qí jiā cān yè qǐ xiào yuē zhū jūn dà wù shǐ tiān xià rén jiē bù shí zì zǎi xiàng bù jí zhèng wǔ yě

这句话大意是:”中书胥吏诣其家参谒,启笑曰:‘诸君大误,使天下人皆不识字,宰相不及郑五也。

jìn lì yuē chū zì shèng zhǐ tè ēn lái rì zhì xià

这句话大意是:’晋吏曰:‘出自圣旨特恩,来日制下。

qǐ kàng qí shǒu yuē wàn yī rú cǐ xiào shā tā rén

这句话大意是:’启抗其手曰:‘万一如此,笑杀他人。

míng rì guǒ zhì xià

这句话大意是:’明日果制下。

xīn shū gǎi yuē é wén zhì zhào xià tàn yuē wàn yī rán xiào shā tiān xià rén

这句话大意是:”《新书》改曰:“俄闻制诏下,叹曰:‘万一,然笑杀天下人。

zhì yǐ xià yǐ hé wàn yī zhī yǒu

现代白话:’”制已下了,何万一之有?

lǐ yuè zhì zhēn guàn èr shí yī nián

这句话大意是:《礼乐志》:“贞观二十一年,。

zhào zuǒ qiū míng bo zi xià gōng yáng gāo gǔ liáng chì fú shèng gāo táng shēng dài shèng máo cháng kǒng ān guó liú xiàng zhèng zhòng gǔ kuǐ dù zi chūn mǎ róng lú zhí zhèng kāng chéng fú qián hé xiū wáng sù wáng bì dù yù fàn níng èr shí èr rén pèi xiǎng

这句话大意是:诏左丘明、卜子夏、公羊高、谷梁赤、伏胜、高堂生、戴圣、毛苌、孔安国、刘向、郑众、贾逵、杜子春、马融、卢植、郑康成、服虔、何休、王肃、王弼、杜预、范宁二十二人配享。

rú xué chuán fù chū cǐ wén ér quē gǔ kuǐ zuò èr shí yī rén

这句话大意是:”《儒学传》复出此文,而缺贾逵,作二十一人。

lín yùn chuán quán zhōu pú tián rén

这句话大意是:《林蕴传》:“泉州莆田人。

fù pī yǐ lín tīng duō shān guǐ yín cí mín yàn kǔ zhī zhuàn wú guǐ lùn cì shǐ fán huang zòu shǔ lín tīng lìng

这句话大意是:父披,以临汀多山鬼淫祠,民厌苦之,撰《无鬼论》刺史樊晃奏署临汀令。

cǐ dàng shì shǔ lìng zài qián zuò lùn zài hòu ér dào qí wén

这句话大意是:”此当是署令在前,作论在后,而倒其文。

fán wú shì jiū miù suǒ yǐ jí zhě bù gēng lùn

这句话大意是:凡吴氏《纠谬》所已及者不更论。

xī rén wèi sòng zǐ jīng bù xǐ duì ǒu zhī wén qí zuò shǐ yǒu táng yī dài suì wú yī piān zhào lìng

这句话大意是:昔人谓宋子京不喜对偶之文,其作史,有唐一代遂无一篇诏令。

rú dé zōng xìng yuán zhī zhào bù lù yú shū

这句话大意是:如德宗兴元之诏,不录于书。

xú xián fēi jiàn dà zōng shū dí rén jié jiàn wǔ hòu yíng dà xiàng shū

这句话大意是:徐贤妃《谏大宗疏》,狄仁杰《谏武后营大像疏》。

jǐn liáo liáo shù yán

这句话大意是:仅寥寥数言。

ér hán yù píng huái xi bēi zé quán zài zhī

这句话大意是:而韩愈《平淮西碑》则全载之。

fu shǐ yǐ jì shì zhào shū jù guó shì zhī dà fǎn bù rú bēi sòng hu

这句话大意是:夫史以记事,诏疏俱国事之大,反不如碑颂吗?

liǔ zōng yuán zhēn fú nǎi xī ēn shì zuì zhī wén yǔ xiàng rú zhī fēng shàn sòng yì yǐ zài zhī yóu wéi wú shí

现代白话:柳宗元《贞符》,乃希恩饰罪之文,与相如之《封禅颂》异了,载之尤为无识。

sòng shǐ sòng shǐ yán cháo tíng yǔ jīn yuē miè liáo zhǐ qiú shí jìn lù qì dān gù dì ér bù sī yíng píng luán

这句话大意是:○宋史《宋史》言朝廷与金约灭辽,止求石晋赂契丹故地,而不思营、平、滦。

sān zhōu fēi jìn lù nǎi liú rén gōng xiàn qì dān yǐ qiú yuán zhě

这句话大意是:三州非晋赂,乃刘仁恭献契丹以求援者。

jì ér wáng záo huǐ yù bìng de zhī qiǎn zhào liáng sì wǎng qǐng zhī zài sān jīn rén bù yǔ

这句话大意是:既而王凿悔,欲并得之,遣赵良嗣往请之再三,金人不与。

cǐ shǐ jiā zhī wù

这句话大意是:此史家之误。

àn tōng jiàn chū yōu zhōu běi qī bǎi lǐ yǒu yū guān xià yǒu yú shuǐ tōng hǎi zì guān dōng běi xún hǎi yǒu dào dào xiá chù cái shù chǐ páng yǒu luàn shān gāo jùn bù kě yuè běi zhì jìn niú kǒu

这句话大意是:按《通鉴》:初幽州北七百里有渝关,下有渝水通海,自关东北循海有道,道狭处才数尺,旁有乱山高峻,不可越,北至进牛口。

jiù zhì bā fáng yù jūn mù tǔ bīng shǒu zhī tián zǔ jiē gōng jūn shí bù rù yú jì yōu zhōu suì zhì zēng kuàng yǐ gōng zhàn shì yī

这句话大意是:旧置八防御军,募土兵守之,田祖皆供军食,不入于蓟,幽州岁致缯纩,以供战士衣。

měi suì zǎo huò qīng yě jiān bì yǐ dài qì dān

这句话大意是:每岁早获,清野坚壁,以待契丹。

qì dān zhì zhé bì bì bù zhàn

这句话大意是:契丹至,辄闭壁不战。

sì qí qù xuǎn xiāo yǒng jù ài yāo zhī qì dān cháng shī lì zǒu

这句话大意是:俟其去,选骁勇,据隘邀之,契丹常失利走。

shì bīng jiē zì wèi tián yuán lì zhàn yǒu gōng zé cì xūn jiā shǎng

这句话大意是:士兵皆自为田园,力战有功,则赐勋加赏。

yóu shì qì dān bù gǎn qīng rén kòu

这句话大意是:由是契丹不敢轻人寇。

jí zhōu dé wēi wèi lú lóng jié dù shǐ shì yǒng bù xiū biān bèi suì shī yū guān zhī xiǎn

这句话大意是:及周德威为卢龙节度使,恃勇,不修边备,遂失渝关之险。

qì dān měi chú mù yú yíng píng zhī jiān

这句话大意是:契丹每刍牧于营、平之间。

yòu àn liáo shǐ tài zǔ tiān zàn èr nián chūn zhēng yuè bǐng shēn dà yuán shuài yáo gǔ kè píng zhōu huò cì shǐ zhào sī wēn pí jiàng zhāng chóng

这句话大意是:又按《辽史》,太祖天赞二年春正月丙申,大元帅尧骨克平州,获刺史赵思温、裨将张崇。

èr yuè rú píng zhōu

这句话大意是:二月,如平州。

jiǎ zǐ yǐ píng zhōu lú lóng jūn zhì jié dù shǐ

这句话大意是:甲子,以平州卢龙军置节度使。

liáo zhī tiān zàn èr nián nǎi hòu táng zhuāng zōng tóng guāng yuán nián shì yíng píng èr zhōu qì dān zì yǐ bīng lì qǔ zhī yú táng ér bù yú liú rén gōng yòu fēi lù yǐ qiú yuán yě

这句话大意是:辽之天赞二年,乃后唐庄宗同光元年,是营、平二州,契丹自以兵力取之于唐,而不于刘仁恭,又非赂以求援也。

ruò luán běn píng zhōu zhī de liáo tài zǔ yǐ fú hù zhì luán zhōu

这句话大意是:若滦本平州之地,辽太祖以俘户置滦州。

dāng liú rén gōng shí shàng wèi yǒu cǐ zhōu yóu wéi wú jù

这句话大意是:当刘仁恭时,尚未有此州,尤为无据。

liáo shǐ yú luán zhōu xià yún shí jìn gē dì zài píng zhōu zhī jìng

这句话大意是:《辽史》于滦州下云:“石晋割地,在平州之境。

yì wù yě

这句话大意是:”亦误也。

yuán rén zuò sòng shǐ yú tiān wén zhì zhōng rú hú bīng dà qǐ hú zhǔ yōu zhī lèi gǎi rì běi bīng běi zhǔ

这句话大意是:元人作《宋史》,于《天文志》中,如“胡兵大起”、“胡主忧”之类,改日“北兵”、“北主”。

mǎo wèi hú xīng gǎi wéi běi xīng

这句话大意是:昴为胡星,改为“北星”。

wéi běi hé xià yī yuē hú mén zé bù néng gǎi yě réng qí wén

这句话大意是:惟“北河”下“一曰胡门”,则不能改也,仍其文。

shū zhōng fán xī zì jiē gǎi wéi dí

这句话大意是:书中凡“卤”字皆改为“敌”。

zhì yǐ jīn lǔ wèi jīn dí

这句话大意是:至以金卤为“金敌”。

yuán zhù chén wéi hú shuān èr shū bù gǎi

这句话大意是:【原注】《陈惟胡栓二书不改。

ā lǔ tú jìn sòng shǐ biǎo yuán ā lǔ tú jìn sòng shǐ biǎo yuē jué hòu yíng guó guī cháo jí wáng háng hǎi qí wáng ér fǎng wáng nǎi cún bǐng jié zhī chén

这句话大意是:◎阿鲁图进宋史表元阿鲁图《进宋史表》曰:“厥后瀛国归朝,吉王航海,齐亡而访王,乃存秉节之臣;。

chu miè ér yù lǔ gōng kān qín shǒu lǐ zhī guó

这句话大意是:楚灭而谕鲁公,堪矜守礼之国。

jīn shǐ zhōng yì chuán xù yuē shèng yuán zhào xiū liáo jīn sòng shǐ shǐ chén yì fán lì qián dài zhī chén zhōng yú suǒ shì zhě qǐng shū zhī wú huì

这句话大意是:”《金史·忠义传》序曰:“圣元诏修辽、金、宋史,史臣议凡例,前代之臣忠于所事者,请书之无讳。

cháo tíng cóng zhī

这句话大意是:朝廷从之。

cǐ jiē sòng shì yǐ lái zūn jīng rú zhòng jié yì zhī xiào qí shí zhī rén xīn fēng sú yóu yǒu sān dài zhí dào zhī yí bù dú yuán zhǔ zhī xián míng yě

这句话大意是:”此皆宋世以来尊经儒重节义之效,其时之人心风俗犹有三代直道之遗,不独元主之贤明也。

qí wǔ dì shǐ tài zǐ jiā lìng shěn yuē zhuàn sòng shū yí lì yuán càn chuán shěn zhī yú dì dì yuē yuán càn zì shì sòng shì zhōng chén

这句话大意是:齐武帝使太子家令沈约撰《宋书》,疑立袁粲传,审之于帝,帝曰:“袁粲自是宋室忠臣。

liáo shǐ sòng shǐ fù zhōu chuán yán shǐ qì dān zhēng xiàn nà èr zì shēng sè jù lì

这句话大意是:○辽史《宋史·富粥传》言:“使契丹,争‘献’‘纳’二字,声色俱厉。

qì dān zhǔ zhī bù kě duó nǎi yuē wú dāng zì qiǎn rén yì zhī

现代白话:契丹主知不可夺,乃曰:‘我当自遣人议之。

fù shǐ liú liù fú lái bì guī zòu yuē chén yǐ sǐ jù zhī bǐ qì zhé yǐ kě wù xǔ yě

现代白话:’复使刘六符来,弼归奏曰:‘臣以死拒之,彼气折了,可勿许也。

cháo tíng jìng yǐ nà zì yǔ zhī

这句话大意是:’朝廷竟以‘纳’字与之。

liáo shǐ xìng zōng jì yì yún gǎn fù bì zhī yán hé yì shǐ dìng

这句话大意是:”《辽史·兴宗纪》亦云:“感富弼之言,和议始定。

ér liú liù fú chuán zé yuē sòng qiǎn shǐ zēng suì bì yǐ yì shí xiàn

这句话大意是:”而《刘六符传》则曰:“宋遣使,增岁币以易十县。

liù fú yǔ yē lǜ rén xiān shǐ sòng dìng jìn gòng míng sòng nán zhī

这句话大意是:六符与耶律仁先使宋,定进贡名,宋难之。

liù fú yuē běn cháo bīng qiáng àng yǒng rén rén yuàn cóng shì yú sòng

这句话大意是:六符曰:‘本朝兵强将勇,人人愿从事于宋!

ruò zì qí fú huò yǐ bǎo suǒ yù yǔ jìn gòng zì shú duō

这句话大意是:若恣其俘获,以饱所欲,与进贡字孰多?

kuàng dà bīng zhù yàn wàn yī nán jìn hé yǐ yù zhī

现代白话:况大兵驻燕,万一南进,凭什么御之?

gù xiǎo jié wàng dà huàn huǐ jiāng hé jí

这句话大意是:顾小节,忘大患,悔将何及?

sòng nǎi cóng zhī suì bì chēng gòng

这句话大意是:’宋乃从之,岁币称贡。

yē lǜ rén xiān chuán yì tóng

这句话大意是:”《耶律仁先传》亦同。

èr shǐ bìng tuì tuì jiān xiū ér bù tóng rú cǐ

这句话大意是:二史并脱脱监修,而不同如此。

jīn shǐ jīn shǐ dà dǐ chū liú qí yuán hào wèn èr jūn zhī bǐ yì pō kě guān rán qí zhōng duō chóng jiàn ér shè yú fán zhě

这句话大意是:○金史《金史》大抵出刘祁、元好问二君之笔,亦颇可观,然其中多重见而涉于繁者。

kǒng yì fù zá shuō wèi zì xī shǐ shū liǎng rén yī shì bì yuē yǔ zài mǒu rén chuán

这句话大意是:孔毅父《杂说》谓:“自,昔史书两人一事,必曰‘语在某人传’。

jìn shū zài wáng yǐn jiàn zǔ yuē yì qí yī duàn liǎng chuán jù chū cǐ wéi wén fán yǐ

现代白话:《晋书》载王隐谏祖约奕棋一段,两传俱出,此为文繁了。

zhèng tóng cǐ bìng

这句话大意是:”正同此病。

hǎi líng zhū zǐ chuán zàn dāng yǐn chu líng wáng yuē yú shā rén zi duō yǐ néng wú jí cǐ hu

现代白话:《海陵诸子传》赞当引楚灵王曰:“余杀人子多了,能无及此乎!

ér fǎn yǐn xún shǒu yán bù yǐ rén zǐ wú zǐ qí kě de hu

现代白话:”而反引荀首言:“不以人子,我子其可得吗?

shì wèi shī dàng

这句话大意是:”似为失当。

yōu lán zhī yì chéng lín shì zhī yuē āi zōng xi zhōu xíng shěng yì zhī yuē zhāo zōng shǐ cóng āi zōng wèi dìng

这句话大意是:幽兰之缢,承麟谥之曰“哀宗”,息州行省溢之曰“昭宗”,史从哀宗为定。

ér shí huò zhì mò jí bǎi guān zhì fù yǒu yì zōng zhī chēng bù zhe hé rén suǒ shàng

这句话大意是:而《食货志》末及《百官志》复有义宗之称,不著何人所上。

jīn yǔ yuán lián bīng èr shí yú nián shū zhōng suī chēng dà yuán ér nèi wài zhī zhǐ jié rán bù yí shì jīn rén zhī zuò fēi yuán rén zhī zuò cǐ qí suǒ yǐ wéi shàn

这句话大意是:金与元连兵二十余年,书中虽称大元,而内外之旨截然不移,是金人之作非元人之作,此其所以为善。

chéng lín jí wèi bù guò yī èr rì ér shǐ yóu chēng zhī wéi mò dì

这句话大意是:承麟即位不过一二日,而史犹称之为末帝。

chuán

这句话大意是:传》。

qí yǔ sòng zhī èr wáng xuē qí dì hào zhě jué yì gù zhī fēi yī rén zhī bǐ yǐ

现代白话:其与宋之二王削其帝号者绝异,故知非一人之笔了。

yuán shǐ yuán shǐ liè zhuàn bā juǎn sù bù tái jiǔ juǎn xuě bù tái yī rén zuò liǎng chuán

这句话大意是:○元史《元史·列传》八卷速不台,九卷雪不台,一人作两传。

shí bā juǎn wán zhě dōu shí jiǔ juǎn wán zhě bá dōu yì yī rén zuò liǎng chuán

这句话大意是:十八卷完者都,十九卷完者拔都,亦一人作两传。

gài qí chéng shū bù chū yú yī rén zhī shǒu

这句话大意是:盖其成书不出于一人之手。

sòng lián xù yún hóng wǔ yuán nián shí èr yuè zhào xiū yuán shǐ chén lián chén yī wéi zǒng cái

这句话大意是:宋濂《序》云:“洪武元年十二月,诏修《元史》,臣濂、臣衤韦总裁。

èr nián èr yuè bǐng yín kāi jú

这句话大意是:二年二月丙寅开局。

bā yuè guǐ yǒu shū chéng

这句话大意是:八月癸酉书成。

jì sān shí qī juǎn zhì wǔ shí sān juǎn biǎo liù juǎn chuán liù shí sān juǎn

这句话大意是:纪三十七卷,志五十三卷,表六卷,传六十三卷。

shùn dì shí wú shí lù kě zhēng yīn wèi de wèi wán shū

这句话大意是:”顺帝时无《实录》可征,因未得为完书。

shàng fù zhào yí cáo qiǎn shǐ xíng tiān xià qí shè yú shǐ shì zhě lìng jùn xiàn shàng zhī

这句话大意是:上复诏仪曹遣使行天下,其涉于史事者,令郡县上之。

sān nián èr yuè yǐ chǒu kāi jú qī yuè dīng hài shū chéng

这句话大意是:三年二月乙丑开局,七月丁亥书成。

jì shí juǎn zhì wǔ juǎn biǎo èr juǎn chuán sān shí liù juǎn

这句话大意是:纪十卷,志五卷,表二卷,传三十六卷。

fán qián shū yǒu suǒ wèi bèi pō bǔ wán zhī

这句话大意是:凡前书有所未备,颇补完之。

zǒng cái réng lián yī wéi èr chén ér zuǎn lù zhī shì dú zhào xūn zhōng shǐ qí shì

这句话大意是:总裁仍濂、衤韦二臣,而纂录之士独赵熏终始其事。

rán zé yuán shǐ zhī chéng suī bù chū yú yī shí yī rén ér sòng wáng èr gōng yǔ zhào jūn yì nán miǎn yú shū hū zhī jiù yǐ

现代白话:然则《元史》之成虽不出于一时一人,而宋、王二公与赵君亦难免于疏忽之咎了;。

xī sòng wú zhěn yán fāng xīn shū lái shàng zhī chū ruò cháo tíng fù zhī yǒu sī wěi guān fù dìng shǐ jié nán jiū bó

这句话大意是:昔宋吴缜言:“方新书来上之初,若朝廷付之有司,委官覆定,使诘难纠驳。

shěn dìng kān xiū rán hòu xià cháo chén bó yì kě fǒu rú cǐ

这句话大意是:审定刊修,然后下朝臣博议,可否如此。

zé chū xiū zhě bì bù gǎn miè liè shěn fù zhě yì bù gǎn yī wéi shù hū de wèi wán shū kě yǐ chuán jiǔ

现代白话:”则初修者必不敢灭裂,审覆者亦不敢依违,庶乎得为完书,能够传久。

nǎi lì dài xiū shǐ zhī chén jiē wu gǒu wán yòu wén zhī jūn yì duō juàn lǎn wèi yǒu néng xíng qí shuō zhě yě

这句话大意是:乃历代修史之臣皆务苟完,右文之君亦多倦览,未有能行其说者也。

hóng wǔ zhōng cháng mìng jiě jìn xiū zhèng yuán shǐ chuǎn wù qí shū liú zhōng bù chuán

这句话大意是:洪武中,尝命解缙修正《元史》舛误,其书留中不传。

shì zǔ jì zhōng tǒng sān nián èr yuè yǐ xìng sōng yún sān zhōu lì shàng dōu

这句话大意是:《世祖纪》:“中统三年二月,以兴、松、云三州隶上都。

sì nián wǔ yuè shēng shàng dōu lù wàng yún xiàn wèi yún zhōu sōng shān xiàn wèi sōng zhōu

这句话大意是:”“四年五月,升上都路望云县为云州,松山县为松州。

shì sān nián shàng wèi shēng zhōu yù shū wèi zhōu zhě wù

这句话大意是:”是三年尚未升州,预书为州者误。

běn jì yǒu tuō lòu yuè zhě liè zhuàn yǒu zhòng shū nián zhě

这句话大意是:《本纪》有脱漏月者,《列传》有重书年者。

tiān wén zhì jì zài yuè wǔ xīng líng fàn ér běn jì fù xiáng shū zhī bù miǎn chóng chū

这句话大意是:《天文志》既载月五星凌犯,而《本纪》复详书之,不免重出。

zhì wèi yún yú jiàn běn jì

这句话大意是:《志》未云:“余见《本纪》。

yì fēi tǐ

这句话大意是:”亦非体。

zhū zhì jiē àn dú zhī wén bìng wú róng fàn

这句话大意是:诸《志》皆案牍之文,并无熔范。

rú hé qú zhì yán gěng cān zhèng ā lǐ shàng shū jì sì zhì yán tián sī tú hǎo cān zhèng jiē àn dú zhōng zhī chēng wèi yě

这句话大意是:如《河渠志》言“耿参政”、“阿里尚书”,《祭祀志》言“田司徒”、“郝参政”,皆案牍中之称谓也。

zhāng zhēn chuán yǒu fù kuò kuò tiē mù ér shū yuē jiāng zuǒ rì sī jiàn shí shàng guó

这句话大意是:《张桢传》有《复扩廓帖木儿书》曰:“江左日思荐食上国。

cǐ wèi míng tài zǔ yě

这句话大意是:”此谓明太祖也。

jìn chén shòu shàng zhū gě kǒng míng jí biǎo yuē fú wéi bì xià yuǎn zōng gǔ shèng dàng rán wú jì gù suī dí guó fěi bàng zhī yán xián sì qí cí ér wú suǒ gé huì suǒ yǐ míng dà tōng zhī dào yě

这句话大意是:晋陈寿《上诸葛孔明集表》曰:“伏惟陛下远踪古圣,荡然无忌,故虽敌国诽谤之言,咸肆其辞,而无所革讳,所以明大通之道也。

yú cǐ shū jiàn zhī yǐ

现代白话:”于此书见之了。

shí mǒ yi sūn chuán shàng yán dà míng bīng xià yán cháo tíng cháo tíng wèi yuán yě nèi wài zhī cí míng bái rú cǐ

这句话大意是:《石抹宜孙传》上言“大明兵”,下言“朝廷”,朝廷谓元也,内外之辞明白如此。

shùn dì jì dà míng bīng qǔ tài píng lù dà míng bīng qǔ jí qìng lù

这句话大意是:《顺帝纪》:“大明兵取太平路”,“大明兵取集庆路”。

qí shí guó hào wèi wèi dà míng yuē dà míng zhě shǐ chén zhuī shū zhī yě

这句话大意是:其时国号未为大明,曰大明者,史臣追书之也。

gǔ rén jì shì zhī wén yǒu bù dé bù rán zhě lèi rú cǐ

这句话大意是:古人记事之文有不得不然者类如此。

tōng jiàn lǚ dōng lái dà shì jì yuē shǐ jì shāng jūn běn chuán yún bù gào jiān zhě yāo zhǎn gào jiān zhě yǔ zhǎn dí shǒu tóng shǎng nì jiān zhě yǔ jiàng dí tóng fá tōng jiàn xuē bù gào jiān zhě yī jù ér yǐ nì jiān zhī zuì wèi bù gào hǎo zhī zuì

这句话大意是:○通鉴吕东莱《大事记》曰:“《史记·商君本传》云:‘不告奸者腰斩,告奸者与斩敌首同赏,匿奸者与降敌同罚,’《通鉴》削不告奸者一句,而以匿奸之罪为不告好之罪。

běn chuán yòu yún mín yǒu èr nán yǐ shàng bù fēn yì zhě bèi qí fù

这句话大意是:《本传》又云:‘民有二男以上不分异者,倍其赋。

tōng jiàn xuē zhī

这句话大意是:’《通鉴》削之。

běn chuán yòu yún míng tián zhái chén qiè zhě yǐ jiā cì

这句话大意是:《本传》又云:‘名田宅臣妾者以家次。

tōng jiàn xuē yǐ jiā cì sān zì jiē dāng yǐ běn chuán wèi zhèng

这句话大意是:’《通鉴》削‘以家次’三字,皆当以《本传》为正。

mèng zǐ yǐ fá yàn wèi xuān wáng shì yǔ shǐ jì bù tóng

这句话大意是:《孟子》以伐燕为宣王事,与《史记》不同。

tōng jiàn yǐ wēi wáng xuān wáng zhī zú gè yí xià shí nián yǐ hé mèng zǐ zhī shū jīn àn shǐ jì wáng yuán nián wèi zhōu xiǎn wáng zhī sì shí liù nián suì zài zhe yōng yān mào

这句话大意是:《通鉴》以威王、宣王之卒各移下十年,以合孟子之书,今按《史记》王元年为周显王之四十六年,岁在著雍阉茂。

yòu bā nián yàn wáng kuài ràng guó yú xiāng zi zhī

这句话大意是:又八年,燕王哙让国于相子之。

yòu èr nián qí pò yàn shā wáng kuài

这句话大意是:又二年,齐破燕,杀王哙。

yòu èr nián yàn rén lì tài zǐ píng zé jǐ wèi wáng zhī shí èr nián

这句话大意是:又二年,燕人立太子平,则己为王之十二年。

ér mèng zǐ shū wú shén cán yú mèng zǐ shàng shì xuān wáng hé bù yǐ xuān wáng zhī zú yí xià shí èr sān nián zé yú mèng zǐ zhī shū wú bù jiē hé ér dàn jū yú shí nián zhī chéng shù yá

现代白话:而孟子书“我甚惭于孟子”,尚是宣王,何不以宣王之卒移下十二三年,则于孟子之书无不皆合,而但拘于十年之成数邪?

shǐ jì wàn dàn jūn liè zhuàn qìng cháng wèi tài pú yù chū

这句话大意是:《史记·万石君列传》:“庆尝为太仆御出。

shàng wèn chē zhōng jǐ mǎ qìng yǐ cè shù mǎ bì jǔ shǒu yuē liù mǎ

这句话大意是:上问车中几马,庆以策数马毕,举手曰:‘六马。

qìng yú zhū zi zhōng zuì wéi jiǎn yì yǐ rán yóu rú cǐ

现代白话:’庆于诸子中最为简易了,然犹如此。

tài shǐ gōng zhī yì wèi qìng suī jiǎn yì ér yóu jìng jǐn bù gǎn lǜ ěr jí duì

现代白话:”太史公之意,谓庆虽简易,而犹敬谨,不敢率你即对。

qí yán jiǎn yì zhèng yǐ qǐ xià wén zhī yì yě

这句话大意是:其言简易,正以起下文之意也。

tōng jiàn qù rán yóu rú cǐ yī jù shū shī běn zhǐ

这句话大意是:《通鉴》去“然犹如此”一句,殊失本指。

tōng jiàn hàn wǔ dì yuán guāng liù nián yǐ wèi wèi hán ān guó wèi cái guān jiāng jūn zhūn yú yáng yuán shuò yuán nián xiōng nú èr wàn qí rù hàn shā liáo xī tài shǒu lüè èr qiān yú rén wéi hán ān guó bì

这句话大意是:《通鉴》:“汉武帝元光六年,以卫尉韩安国为材官将军,屯渔阳,元朔元年,匈奴二万骑入汉,杀辽西太守,略二千余人,围韩安国壁。

yòu rén yú yáng yàn mén gè shā lüè qiān yú rén

这句话大意是:又人渔阳、雁门,各杀略千余人。

fu yuē guó hán ān guó bì qí wèi yú yáng kě zhī ér yún yòu rù yú yáng zé shū yǐ

现代白话:”夫曰“国韩安国壁”,其为渔阳可知,而云“又入渔阳”,则疏了。

kǎo shǐ jì xiōng nú chuán běn wén zé yún bài yú yáng tài shǒu jūn qiān yú rén wéi hàn jiāng jūn ān guó

这句话大意是:考《史记·匈奴传》本文,则云:“败渔阳太守军千余人,围汉将军安国。

ān guó shí qiān yú qí yì qiě jǐn

这句话大意是:安国时千余骑,亦且尽。

huì yàn jiù zhì xiōng nú yǐn qù

这句话大意是:会燕救至,匈奴引去。

qí wén jīng mì rú cǐ

这句话大意是:”其文精密如此。

tōng jiàn gǎi zhī bù dàng

这句话大意是:《通鉴》改之不当。

hàn shū xuān dì jì wǔ fèng èr nián chūn sān yuè xíng xìng yōng cí wǔ

这句话大意是:《汉书·宣帝纪》:“五凤二年春三月,行幸雍,祠五。

tōng jiàn gǎi zhī yuē chūn zhèng yuè shàng xìng gān quán jiāo tài

这句话大意是:”《通鉴》改之曰:“春正月,上幸甘泉郊泰。

kǎo yì yǐn xuān jì yún sān yuè xíng xìng gān quán

这句话大意是:”《考异》引《宣纪》云:“三月行幸甘泉。

ér xuān jì běn wú cǐ wén bù zhī wēn gōng hé suǒ jù

这句话大意是:”而《宣纪》本无此文,不知温公何所据?

guāng wǔ zì lǒng shǔ píng hòu fēi jǐng jí wèi cháng fù yán jūn lǚ

这句话大意是:光武自陇蜀平后,非警急,未尝复言军旅。

huáng tài zǐ cháng wèn jūn lǚ zhī shì dì yuē xī wèi líng gōng wèn chén kǒng zǐ bú duì

这句话大意是:皇太子尝问军旅之事,帝曰:“昔卫灵公问陈,孔子不对。

cǐ fēi ěr suǒ jí

现代白话:此非你所及。

jù hòu hàn shū běn wén huáng tài zǐ jí míng dì yě

这句话大意是:”据《后汉书》本文,皇太子即明帝也。

tōng jiàn nǎi shū yú jiàn wǔ shí sān nián zé dōng hǎi wáng jiāng shàng wèi tài zǐ yì wèi wèi yǔn

这句话大意是:《通鉴》乃书于建武十三年,则东海王缰尚为太子,亦为未允。

táng dé zōng zhēn yuán èr nián li mì zòu zì jí jīn zhì sān mén záo shān kāi chē dào shí bā lǐ yǐ bì dǐ zhù zhī xiǎn

这句话大意是:唐德宗贞元二年:李泌奏:“自集津至三门,凿山开车道十八里,以避底柱之险。

àn jiù táng shū li mì chuán bìng wú cǐ shì ér shí huò zhì yuē kāi yuán èr shí èr nián bā yuè xuán zōng cóng jīng zhào yǐn péi yào qīng zhī yán zhì hé yīn xiàn jí hé yīn cāng hé qīng xiàn bǎi yá cāng sān mén dōng jí jīn cāng sān mén xi yán cāng

这句话大意是:”按《旧唐书·李泌传》并无此事,而《食货志》曰:“开元二十二年八月,玄宗从京兆尹裴耀卿之言,置河阴县及河阴仓,河清县柏崖仓,三门东集津仓,三门西盐仓。

kāi sān mén běi shān shí bā lǐ yǐ bì tuān xiǎn

这句话大意是:开三门北山十八里,以避湍险。

zì jiāng huái ér sù hóng gōu xī nà hé yīn cāng zì hé yīn sòng nà hán jiā cāng yòu sòng nà tài yuán cāng wèi zhī běi yùn zì tài yuán cāng fú yú wèi yǐ shí jīng shī fán sān nián yùn qī bǎi wàn dàn shěng lù yùn zhī yòng sì shí wàn guàn

这句话大意是:自江淮而溯鸿沟,悉纳河阴仓,自河阴送纳含嘉仓,又送纳太原仓,谓之北运,自太原仓浮于渭,以实京师,凡三年运七百万石,省陆运之佣四十万贯。

yòu yuē kāi yuán èr shí jiǔ nián shǎn jùn dà shǒu li qí wù záo sān mén shān yǐ tōng yùn pì sān mén diān shū yán xiǎn zhī de

这句话大意是:”又曰:“开元二十九年,陕郡大守李齐物凿三门山以通运,辟三门巅输岩险之地。

bǐ fù suǒ yǐn jiàn shēng yú ān liú zì qí wù shǐ yě

这句话大意是:俾负索引舰,升于安流,自齐物始也。

tiān bǎo sān zài wéi jiān dài xiāo líng yǐ shuǐ zuò guǎng yùn tán yú wàng chūn lóu zhī dōng ér cáng zhōu yān

现代白话:天宝三载,韦坚代萧灵,以水作广运潭于望春楼之东而藏舟呢。

shì zé běi yùn shǐ yú yào qīng shàng lù xíng shí bā lǐ

这句话大意是:”是则北运始于耀卿,尚陆行十八里;。

hé yùn shǐ yú qí wù zé zhí dá yú cháng ān yě xià jù zhēn yuán sì shí wǔ nián wú yuán yǒu li mì fù záo sān mén zhī shì

这句话大意是:河运始于齐物,则直达于长安也,下距贞元四十五年,无缘有李泌复凿三门之事。

tōng jiàn bù zài wén rén li yīn dǔ yǔ yǔ tōng jiàn bù zài wén rén

这句话大意是:○通鉴不载文人李因笃语予:“《通鉴》不载文人。

rú qū yuán zhī wéi rén tài shǐ gōng zàn zhī wèi yǔ rì yuè zhēng guāng ér bù dé shū yú tōng jiàn

这句话大意是:如屈原之为人,太史公赞之谓‘与日月争光’,而不得书于《通鉴》。

dù zi měi ruò fēi chū shī wèi jié yī shī wèi wáng shū wén suǒ yín zé xìng míng yì bù dēng yú jiǎn dú yǐ

现代白话:杜子美若非‘出师未捷’一诗为王叔文所吟,则姓名亦不登于简牍了。

yǔ dá zhī yuē cǐ shū běn yǐ zī zhì hé xiá lù jí wén rén

这句话大意是:”予答之曰:“此书本以资治,何暇录及文人?

xī táng dīng jū huì wèi hàn lín xué shì wén zōng yú lín dé diàn zhào duì yīn miàn shòu yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:昔唐丁居晦为翰林学士,文宗于麟德殿召对,因面授御史中丞。

yì rì zhì xià dì wèi zǎi chén yuē jū huì zuò de cǐ guān

这句话大意是:翼日制下,帝谓宰臣曰:‘居晦作得此官。

zhèn céng yǐ shí yàn wèi dù fǔ lǐ bái bèi wèi sì jué wèn jū huì jū huì yuē cǐ fēi jūn shàng yào zhī zhī shì

这句话大意是:朕曾以时谚谓杜甫、李白辈为四绝问居晦,居晦曰:此非君上要知之事。

cháng yǐ cǐ jì de jū huì jīn suǒ yǐ zhuó wèi zhōng chéng

这句话大意是:尝以此记得居晦,今所以擢为中丞。

rú jūn zhī yán qí shí jiàn dài chū wén zōng xià yǐ

现代白话:’如君之言,其识见殆出文宗下了,”。

✦ You read 卷二十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.