xiào dì wèi rén zhī běn yáo shùn zhī dào xiào dì ér yǐ yǐ
现代白话:○孝弟为仁之本尧舜之道,孝弟而已了。
shì gù kè míng jùn dé yǐ qīn jiǔ zú
这句话大意是:是故“克明俊德,以亲九族;。
jiǔ zú jì mù píng zhāng bǎi xìng
这句话大意是:九族既睦,平章百姓;。
bǎi xìng zhāo míng xié hé wàn bāng
这句话大意是:百姓昭明,协和万邦。
lí mín yú biàn shí yōng
这句话大意是:黎民于变时雍”。
cǐ zhī wèi xiào dì wèi rén zhī běn
这句话大意是:此之谓孝弟为仁之本。
chá qí suǒ ān qiú rén ér de rén ān mín
这句话大意是:○察其所安“求仁而得仁,安民。
bù yuàn tiān bù yóu rén xià xué ér shàng dá ān zhī yě
现代白话:“不怨天,不尤人”,“下学习并且上达”,安之也。
shǐ fēi suǒ ān zé zé hu zhōng yōng ér bù néng jī yuè shǒu yǐ
现代白话:使非所安,则择乎中庸,而不能期月守了。
zi zhāng wèn shí shì jì yuē shèng rén nán miàn ér zhì tiān xià bì zì rén dào shǐ yǐ
现代白话:○子张问十世《记》曰:“圣人南面而治天下,必自人道始了。
lì quán dù liàng kǎo wén zhāng gǎi zhèng shuò yì fú sè shū huī hào yì qì xiè bié yī fú cǐ qí suǒ de yǔ mín biàn gé zhě yě
这句话大意是:立权度量,考文章,改正朔,易服色,殊徽号,异器械,别衣服,此其所得与民变革者也。
qí bù kě de biàn gé zhě zé yǒu yǐ qīn qīn yě zūn zūn yě cháng cháng yě nán zǐ yǒu bié cǐ qí bù kě de yǔ mín biàn gé zhě yě
现代白话:其不可得变革者则有了,亲亲也,尊尊也,长长也,男子有别,此其不可得与民变革者也。
zì chūn qiū zhī bìng wèi qī guó qī guó zhī qīn wéi qín ér dà biàn xiān wáng zhī lǐ
这句话大意是:”自春秋之并为七国,七国之亲为秦,而大变先王之礼。
rán qí suǒ yǐ biàn shàng xià bié qīn shū jué xián yí dìng shì fēi zé gù wèi cháng yǒu yì hu sān wáng yě
这句话大意是:然其所以辨上下,别亲疏,决嫌疑,定是非,则固未尝有异乎三王也。
gù yuē qí huò jì zhōu zhě suī bǎi shì kě zhī yě
这句话大意是:故曰:“其或继周者,虽百世可知也。
zì gǔ dì wáng xiāng chuán zhī tǒng zhì qín ér dà biàn
这句话大意是:”自古帝王相传之统,至秦而大变。
rán ér qín zhī suǒ yǐ wáng hàn zhī suǒ yǐ xìng zé yì bù dài chèn huì ér shi zhī yǐ
现代白话:然而秦之所以亡,汉之所以兴,则亦不待谶讳而识之了。
bù rén ér dé tiān xià wèi zhī yǒu yě cǐ bǎi shì kě zhī zhě yě
现代白话:不仁而得天下,从来没有这种情况,此百世可知者也。
bǎo mín ér wáng mò zhī néng yù yě cǐ bǎi shì kě zhī zhě yě
这句话大意是:保民而王,莫之能御也,此百世可知者也。
mèi ào ào hé shén zāi
现代白话:○媚奥奥何神啊?
rú sì zào zé yíng shī ér jì yú ào cǐ jí zào zhī shén yǐ
现代白话:如祀灶,则迎尸而祭于奥,此即灶之神了。
shí rén zhī yǔ wèi mèi qí jūn zhě jiāng shùn yú cháo tíng zhī shàng bù ruò féng yíng yú yàn tuì zhī shí yě
这句话大意是:时人之语谓:“媚其君者,将顺于朝廷之上,不若逢迎于燕退之时也。
zhù yǐ ào bǐ jūn yǐ zào bǐ quán chén
这句话大意是:”注以奥比君,以灶比权臣。
běn yī shén yě xī ér èr zhī wèi hé yǔ yì
这句话大意是:本一神也,析而二之,未合语意。
wǔ wèi jìn shàn guān yú jì zhá lùn wén wáng zhī lè yǐ wéi měi zāi yóu yǒu hàn zé zhī fū zǐ wèi wǔ wèi jìn shàn zhī zhǐ yǐ
现代白话:○武未尽善观于季札论文王之乐,以为美啊,犹有憾,则知孔子谓武未尽善之旨了。
yóu wèi qià yú tiān xià cǐ wén zhī yóu yǒu hàn yě
这句话大意是:犹未洽于天下,此文之犹有憾也。
tiān xià wèi ān ér bēng cǐ wǔ zhī wèi jìn shàn yě
这句话大意是:天下未安而崩,此武之未尽善也。
jì yuē lè zhě xiàng chéng zhě yě
这句话大意是:《记》曰:“乐者,象成者也。
yòu yuē yí fēng yì sú mò shàn yú lè
这句话大意是:”又曰:“移风易俗,莫善于乐。
wǔ wáng dāng rì zhū zhòu fá yǎn sān nián tǎo qí jūn ér bǎo guī zhī mìng yuē yǒu dà jiān yú xī tǔ yīn zhī wán mín dí lǚ bù jìng
这句话大意是:”武王当日诛纣伐奄,三年,讨其君,而宝龟之命曰:有大艰于西土,殷之顽民迪屡不静。
shāng sú mí mǐ lì kǒu wéi xián yú fēng wèi tiǎn
这句话大意是:商俗靡靡,利口惟贤,余风未殄。
shì shùn zhī cóng yù yǐ zhì sì fāng fēng dòng zhě hé rú zāi
现代白话:视舜之从欲以治四方风动者怎么样啊。
gù dà wǔ zhī lè suī zuò yú zhōu gōng ér wèi zhì yú shì fēng yí zhī rì shèng rén zhī shí yě fēi rén lì zhī suǒ néng wèi yǐ
现代白话:故《大武》之乐虽作于周公,而未至于世风移之日,圣人之时也,非人力之所能为了。
zhāo wén dào xī sǐ kě yǐ yǒu fú xué xué zhī fú néng fú cuò yě
现代白话:○朝闻道夕死可了“有弗学,学之弗能,弗措也;。
yǒu fú wèn wèn zhī fú zhī fú cuò yě
这句话大意是:有弗问,问之弗知,弗措也;。
yǒu fú sī sī zhī fú de fú cuò yě
这句话大意是:有弗思,思之弗得,弗措也;。
yǒu fú biàn biàn zhī fú míng fú cuò yě
这句话大意是:有弗辨,辨之弗明,弗措也;。
yǒu fú xíng xíng zhī fú dǔ fú cuò yě
这句话大意是:有弗行,行之弗笃,弗措也。
bù zhī nián shù bù zú yě rén miǎn yān rì yǒu zī zī bì ér hòu yǐ
现代白话:”“不知年数不足也,亻免呢日有孳孳,毙而后已。
gù yuē zhāo wén dào xī sǐ kě yǐ
现代白话:”故曰:“朝闻道,夕死可了。
wú jiàn qí jìn yě wèi jiàn qí zhǐ yě
现代白话:”我见其进也,未见其止也。
yǒu yī rì wèi sǐ zhī shēn zé yǒu yī rì wèi wén zhī dào
这句话大意是:有一日未死之身,则有一日未闻之道。
zhōng shù yán píng xiān shēng dá wèn yuē fū zǐ zhī dào bù lí hu rì yòng zhī jiān
现代白话:○忠恕延平先生《答问》曰:“孔子之道,不离乎日用之间。
zì qí jǐn jǐ ér yán
这句话大意是:自其尽己而言。
zé wèi zhī zhōng
这句话大意是:则谓之忠;。
zì qí jí wù ér yán zé wèi zhī shù mò fēi dà dào zhī quán tǐ
这句话大意是:自其及物而言,则谓之恕,莫非大道之全体。
suī biàn huà wàn shū yú shì wéi zhī mò ér suǒ yǐ guàn zhī zhě wèi cháng bù yī yě
这句话大意是:虽变化万殊,于事为之末,而所以贯之者,未尝不一也。
zēng zǐ dá mén rén zhī wèn zhèng shì fā qí xīn ěr qǐ yǒu èr yá
现代白话:曾子答门人之问,正是发其心你,岂有二邪?
ruò yǐ wéi fū zǐ yī yǐ guàn zhī zhī zhǐ shén jīng wēi fēi mén rén suǒ kě gào gū yǐ zhōng shù dá zhī kǒng shèng xián zhī xīn bù ruò shì zhī zhī yě
现代白话:若以为孔子一以贯之之旨甚精微,非门人所可告,姑以忠恕答之,恐圣贤之心不若是之支也。
rú mèng zǐ yán yáo shùn zhī dào xiào dì ér yǐ yǐ
现代白话:如孟子言尧舜之道,孝弟而已了。
rén jiē zú yǐ zhī zhī dàn hé nèi wài zhī dào shǐ zhī tǐ yòng yī yuán xiǎn wēi wú jiàn zé fēi shèng rén bù néng ěr
现代白话:人皆足以知之,但合内外之道,使之体用一原,显微无间,则非圣人不能你。
zhū zǐ yòu cháng zuò zhōng shù shuō qí dà zhǐ yǔ cǐ lüè tóng
这句话大意是:”朱子又尝作《忠恕说》,其大指与此略同。
àn cǐ shuō shén míng ér jí zhù nǎi wèi jiè cháng de jǐn jǐ tuī jǐ zhī mù yǐ zhe míng zhī shì yí zhōng shù wéi xià xué zhī shì bù zú yǐ yán shèng rén zhī dào yě
这句话大意是:按此说甚明,而《集注》乃谓借尝得尽己推己之目以著明之,是疑忠恕为下学之事,不足以言圣人之道也。
rán zé shì èr zhī fēi yī zhī yě
这句话大意是:然则是二之,非一之也。
cí xī huáng shì yuē tiān xià zhī lǐ wú suǒ bù zài ér rén zhī wèi néng yǐ guàn tōng zhě jǐ sī jiān zhī yě
这句话大意是:慈溪黄氏曰:“天下之理无所不在,而人之未能以贯通者,己私间之也。
jǐn jǐ zhī wèi zhōng tuī jǐ jí rén zhī wèi shù
这句话大意是:尽己之谓忠,推己及人之谓恕。
zhōng shù jì jǐn jǐ sī nǎi kè cǐ lǐ suǒ zài sī néng guàn tōng
这句话大意是:忠恕既尽,己私乃克,此理所在,斯能贯通。
gù zhōng shù zhě suǒ yǐ néng yī yǐ guàn zhī zhě yě
这句话大意是:故忠恕者,所以能一以贯之者也。
yuán zài tōng zuò liù shū gù qí xun zhōng yuē jǐn jǐ zhì zhì zhī wèi zhōng
这句话大意是:元载侗作《六书故》,其训“忠”曰:“尽己致至之谓忠。
yǔ yuē wéi rén móu ér bù zhōng hu
这句话大意是:”《语》曰:“为人谋而不忠吗?
yòu yuē yán sī zhōng
这句话大意是:”又曰:“言思忠。
jì yuē sāng lǐ zhōng zhī zhì yě
这句话大意是:”《记》曰:“丧礼,忠之至也。
yòu yuē sì zhī zhōng yě rú jiàn qīn zhī suǒ ài rú yù sè rán
这句话大意是:”又曰:“祀之忠也,如见亲之所爱,如欲色然。
yòu yuē xiá bù yǎn yú yú bù yǎn xiá zhōng yě
这句话大意是:”又曰:“瑕不掩瑜,瑜不掩瑕,忠也。
chuán yuē shàng sī lì mín zhōng yě
这句话大意是:”《传》曰:“上思利民,忠也。
yòu yuē xiǎo dà zhī yù suī bù néng chá bì yǐ qíng zhōng zhī shǔ yě
这句话大意是:”又曰:“小大之狱,虽不能察,必以情,忠之属也。
mèng zǐ yuē zì fǎn ér rén yǐ zì fǎn ér yǒu lǐ yǐ qí hèng nì yóu shì yě jūn zǐ bì zì fǎn yě wǒ bì bù zhōng
现代白话:”《孟子》曰:“自反而仁了,自反而有礼了,其横逆由是也,有德行的人必自反也,我必不忠。
guān yú cǐ shù zhě kě yǐ zhī zhōng zhī yì yě
现代白话:”观于此数者,能够知忠之义也。
fǎn shēn ér chéng rán hòu néng zhōng
这句话大意是:反身而诚,然后能忠;。
néng zhōng yǐ rán hòu yóu jǐ tuī ér dá zhī jiā guó tiān xià qí dào yī yě
现代白话:能忠了,然后由己推而达之家国天下,其道一也。
qí xun shù yuē tuī jǐ jí wù zhī wèi shù
这句话大意是:其训恕曰:“推己及物之谓恕。
jǐ yù lì ér lì rén jǐ yù dá ér dá rén shī zhū jǐ ér bù yuàn yì wù shī yú rén shù zhī dào yě
这句话大意是:”己欲立而立人,己欲达而达人,施诸己而不愿,亦勿施于人,恕之道也。
chōng shì xīn yǐ wǎng dá hu sì hǎi yǐ
现代白话:充是心以往,达乎四海了。
gù yuē fū zǐ zhī dào zhōng shù ér yǐ yǐ
现代白话:故曰:“孔子之道,忠恕而已了。
zhōng yě zhě tiān xià zhī dà běn yě
这句话大意是:”忠也者,天下之大本也。
shù yě zhě tiān xià zhī dá dào yě
这句话大意是:恕也者,天下之达道也。
zǐ gòng wèn yuē yǒu yī yán ér kě yǐ zhōng shēn xíng zhī zhě hu
现代白话:子贡问曰:“有一言而能够终身行之者吗?
zǐ yuē qí shù hu
现代白话:”孔子说:“其恕乎!
fu shèng rén zhě hé yǐ yì yú rén zāi zhī zhōng shēn kě xíng zé zhī yī yǐ guàn zhī zhī yì yǐ
现代白话:”夫圣人者,凭什么异于人啊,知终身可行,则知一以贯之之义了。
zhōng yōng jì fū zǐ yán jūn zǐ zhī dào sì wú fēi zhōng shù zhī shì
现代白话:《中庸》记孔子言,有德行的人之道四,无非忠恕之事。
ér qián jiǔ èr zhī lóng dé yì wéi yuē yōng yán zhī xìn yōng xíng zhī jǐn
这句话大意是:而《干》九二之龙德,亦惟曰“庸言之信,庸行之谨”。
rán zé zhōng shù jūn zǐ zhī dào yě
现代白话:然则忠恕,有德行的人之道也。
hé yǐ yán wéi dào bù yuǎn yuē cǐ yóu zhī yún qiǎo yán lìng sè xiān yǐ rén yě
现代白话:凭什么言“违道不远”,曰:此犹之云“巧言令色,鲜了仁”也。
qǐ kě yǐ cǐ ér yí zhōng shù zhī yǒu èr hū
现代白话:岂能够此而疑忠恕之有二吗?
huò yuē mèng zǐ yán qiáng shù ér xíng qiú rén mò jìn yān hé yě
现代白话:或曰:孟子言强恕而行,求仁莫近呢,何也?
yuē cǐ wèi wèi zhì shǒu dào zhě yán zhī yě
这句话大意是:曰:此为未至首道者言之也。
mèng zǐ yuē yóu rén yì xíng fēi xíng rén yì yě
现代白话:孟孔子说:“由仁义行,非行仁义也。
rén yì qǐ yǒu èr hū
这句话大意是:”仁义岂有二乎!
fū zǐ zhī yán xìng yǔ tiān dào fū zǐ zhī jiào rén wén xíng zhōng xìn ér xìng yǔ tiān dào zài qí zhōng yǐ
现代白话:○孔子之言性与天道孔子之教人文行忠信,而性与天道在其中了。
gù yuē bù kě de ér wén
这句话大意是:故曰:“不可得而闻。
zǐ yuē èr sān zǐ yǐ wǒ wèi yǐn hu
现代白话:孔子说:“二三子以我为隐吗?
wú wú yǐn hū ěr
现代白话:我无隐乎你。
wú wú xíng ér bù yǔ èr sān zǐ zhě shì qiū yě
现代白话:我无行,而不与二三子者,是丘也。
wèi fū zǐ zhī yán xìng yǔ tiān dào bù kě de ér wén shì yí qí yǒu yǐn zhě yě
现代白话:”谓孔子之言性与天道不可得而闻,是疑其有隐者也。
bù zhī fū zǐ zhī wén zhāng wú fēi fū zǐ zhī yán xìng yǔ tiān dào suǒ wèi wú wú xíng ér bù yǔ èr sān zǐ zhě shì qiū yě
现代白话:不知孔子之文章,无非孔子之言性与天道,所谓“我无行而不与二三子者,是丘也。
zǐ gòng zhī yì yóu yǐ wén zhāng yǔ xìng yǔ tiān dào wèi èr gù yuē zi rú bù yán zé xiǎo zi hé shù yān
现代白话:子贡之意,犹以文章与性与天道为二,故曰:“子如不言,则小子何述呢?
zǐ yuē tiān hé yán zāi
现代白话:”孔子说:“天何言啊?
sì shí xíng yān bǎi wù shēng yān
现代白话:四时行呢,百物生呢。
tiān hé yán zāi
现代白话:天何言啊!
shì gù kě shì kě zhǐ kě jiǔ kě sù wú yī ér fēi tiān yě
这句话大意是:”是故可仕、可止,可久、可速,无一而非天也。
xún xún pián pián kǎn kǎn yín yín wú yī ér fēi tiān yě
这句话大意是:恂恂便便,侃侃訚訚,无一而非天也。
dòng róng zhōu xuán zhōng lǐ zhě shèng dé zhī zhì yě mèng zǐ yǐ wéi yáo shùn xìng zhī zhī shì
这句话大意是:动容周旋中礼者,盛德之至也,孟子以为尧舜性之之事。
fū zǐ zhī wén zhāng mò dà hu chūn qiū chūn qiū zhī yì zūn tiān wáng ràng róng zhái zhū luàn chén zéi zǐ jiē xìng yě jiē tiān dào yě
现代白话:孔子之文章莫大乎《春秋》,《春秋》之义,尊天王,攘戎翟,诛乱臣贼子,皆性也,皆天道也。
gù hú shì yǐ chūn qiū wèi shèng rén xìng mìng zhī wén ér zi rú bù yán zé xiǎo zi qí hé shù hu
这句话大意是:故胡氏以《春秋》为圣人性命之文,而子如不言,则小子其何述吗?
jīn rén dàn yǐ xì cí wèi fū zǐ yán xìng yǔ tiān dào zhī shū
现代白话:今人但以《系辞》为孔子言性与天道之书。
yú cháng sān fù qí wén rú míng hè zài yīn qī yáo
这句话大意是:愚尝三复其文,如“鸣鹤在阴”七爻。
zì tiān yòu zhī yī yáo chōng chōng wǎng lái shí yī yáo lǚ dé zhī jī yě jiǔ guà suǒ yǐ jiào rén xué yì zhě wú bù zài yú yán xíng zhī jiān yǐ
现代白话:“自天佑之”一爻,“憧憧往来”十一爻,“履德之基也”九卦,所以教人学《易》者,无不在于言行之间了。
gù yuē chū lǜ qí cí ér kuí qí fāng jì yǒu diǎn cháng gǒu fēi qí rén dào bù xū xíng
这句话大意是:故曰:“初率其辞,而揆其方,既有典常,苟非其人,道不虚行。
fán chí wèn rén zǐ yuē jū chǔ gōng zhí shì jìng yú rén zhōng
现代白话:樊迟问仁,孔子说:“居处恭,执事敬,与人忠。
sī mǎ niú wèn rén zǐ yuē rén zhě qí yán yě rèn
现代白话:”司马牛问仁,孔子说:“仁者,其言也认。
yóu shì ér chōng zhī yī rì kè jǐ fù lǐ
这句话大意是:”由是而充之,一日克己复礼。
yǒu yì dào hu
这句话大意是:有异道吗?
jīn zhī jūn zǐ xué wèi jí hu fán chí sī mǎ niú ér yù qí shuō zhī gāo yú yán céng èr zi shì yǐ zhōng rì yán xìng yǔ tiān dào ér bù zì zhī qí duò yú chán xué yě
现代白话:今之有德行的人学未及乎樊迟、司马牛,而欲其说之高于颜、曾二子,是以终日言性与天道,而不自知其堕于禅学也。
zhū zǐ yuē shèng rén jiào rén bù guò xiào dì zhōng xìn
现代白话:朱孔子说:“圣人教人,不过孝弟忠信。
chí shǒu sòng xí zhī wèn cǐ shì xià xué zhī běn
这句话大意是:持守诵习之问,此是下学之本。
jīn zhī xué zhě yǐ wéi dùn gēn bù zú liú yì qí píng jū dào shuō wú fēi zǐ gòng suǒ wèi bù kě de ér wén zhě
这句话大意是:今之学者以为钝根,不足留意,其平居道说,无非子贡所谓不可得而闻者。
yòu yuē jìn rì xué zhě bìng zài hào gāo
这句话大意是:”又曰:“近日学者病在好高。
lún yǔ wèi wèn xué ér shí xí biàn shuō yī guàn
现代白话:《论语》未问学习并且时习,便说一贯;。
mèng zǐ wèi yán liáng huì wáng wèn lì biàn shuō jìn xīn
这句话大意是:《孟子》未言梁惠王问利,便说尽心。
yì wèi kàn liù shí sì guà biàn dú xì cí cǐ jiē liè děng zhī bìng
这句话大意是:《易》未看六十四卦,便读《系辞》,此皆躐等之病。
yòu yuē shèng xián lì yán běn shēn píng yì jīn tuī zhī shǐ gāo záo zhī shǐ shēn
这句话大意是:”又曰:“圣贤立言本身平易,今推之使高,凿之使深。
huáng shì rì chāo yuē fū zǐ shù liù jīng hòu lái zhě ruò yú xùn gǔ wèi hài yě
现代白话:黄氏《日钞》曰:“孔子述《六经》,后来者溺于训诂,未害也。
lián luò yán tōng xué hòu lái zhě jiè yǐ tán chán zé qí hài shēn yǐ
现代白话:濂洛言通学,后来者借以谈禅,则其害深了。
kǒng mén dì zǐ bù guò sì kē zì sòng yǐ xià zhī wéi xué zhě zé yǒu wǔ kē yuē yǔ lù kē
这句话大意是:孔门弟子不过四科,自宋以下之为学者则有五科,曰“语录科”。
liú shí kǒng huá běn yú qīng tán zhī liú huò rén rén zhī zhī shú zhī jīn rì zhī qīng tán yǒu shèn yú qián dài zhě
这句话大意是:刘、石孔华,本于清谈之流祸,人人知之,孰知今日之清谈有甚于前代者。
xī zhī qīng tán tán lǎo zhuāng jīn zhī qīng tán tán kǒng mèng wèi de qí jīng ér yǐ yí qí cū wèi jiū qí běn ér xiān cí qí mò
这句话大意是:昔之清谈谈老、庄,今之清谈谈孔、孟,未得其精而已遗其粗,未究其本而先辞其末。
bù xí liù yì zhī wén bù kǎo bǎi wáng zhī diǎn bù zōng dāng dài zhī wu jǔ fū zǐ lùn xué lùn zhèng zhī dà duān yī qiè bù wèn ér yuē yī guàn yuē wú yán yǐ míng xīn jiàn xìng zhī kōng yán dài xiū jǐ zhì rén zhī shí xué
现代白话:不习六艺之文,不考百王之典,不综当代之务,举孔子论学、论政之大端一切不问,而曰“一贯”,曰“无言”,以明心见性之空言,代修己治人之实学。
gǔ gōng duò ér wàn shì huāng zhǎo yá wáng ér sì guó luàn shén zhōu dàng fù zōng shè qiū xū
这句话大意是:股肱惰而万事荒,爪牙亡而四国乱,神州荡覆,宗社丘墟。
xī wáng yǎn miào shàn xuán yán zì bǐ zǐ gòng jí wèi shí lè suǒ shā jiāng sǐ gù ér yán yuē wū hū wú cáo suī bù rú gǔ rén xiàng ruò bù zǔ shàng fú xū lù lì yǐ kuāng tiān xià yóu kě bù zhì jīn rì
现代白话:昔王衍妙善玄言,自比子贡,及为石勒所杀,将死,顾而言曰:“呜呼,我曹虽不如古人,向若不祖尚浮虚,戮力以匡天下,犹可不至今日。
jīn zhī jūn zǐ dé bù yǒu kuì hu qí yán
现代白话:”今之有德行的人得不有愧乎其言?
biàn qí biàn lǔ biàn lǔ ér zhì yú dào zhě dào zhī yǐ dé qí zhī yǐ lǐ
这句话大意是:○变齐变鲁变鲁而至于道者,道之以德,齐之以礼。
biàn qí ér zhì yú lǔ zhě dào zhī yǐ zhèng qí zhī yǐ xíng
这句话大意是:变齐而至于鲁者,道之以政,齐之以刑。
bó xué yú wén jūn zi bó xué yú wén zì shēn ér zhì yú jiā guó tiān xià zhì zhī wèi dù shù fā zhī wèi yīn róng mò fēi wén yě
现代白话:○博学于文有德行的人博学于文,自身而至于家国天下,制之为度数,发之为音容,莫非文也。
pǐn jié sī sī zhī wèi lǐ
这句话大意是:“品节斯,斯之谓礼。
kǒng zǐ yuē bó mǔ shū mǔ shū shuāi yǒng bù jué de
现代白话:”孔孔子说:“伯母、叔母疏衰,踊不绝地;。
gū zǐ mèi zhī dà gōng yǒng jué yú de zhī cǐ zhě yóu wén yǐ zāi
现代白话:姑姊妹之大功,踊绝于地,知此者,由文了啊!
yóu wén yǐ zāi
现代白话:由文了啊!
jì yuē sān nián zhī sàng rén dào zhī zhì wén zhě yě
这句话大意是:《记》曰:“三年之丧,人道之至文者也。
yòu yuē lǐ jiǎn ér jìn yǐ jìn wéi wén
这句话大意是:”又曰:“礼减而进,以进为文;。
lè yíng ér fǎn yǐ fǎn wéi wén
这句话大意是:乐盈而反,以反为文。
chuán yuē wén míng yǐ zhǐ rén wén yě
这句话大意是:”《传》曰:“文明以止,人文也。
guān hu rén wén yǐ huà chéng tiān xià
这句话大意是:观乎人文以化成天下。
gù yuē wén wáng jì méi wén bù zài cí hu
这句话大意是:”故曰:“文王既没,文不在兹乎!
ér shì fǎ jīng wěi tiān dì yuē wén
这句话大意是:”而《谥法》:“经纬天地曰文。
yǔ dì zǐ zhī xué shī shū liù yì zhī wén yǒu shēn qiǎn zhī bù tóng yǐ
现代白话:”与弟子之学《诗》、《书》六艺之文,有深浅之不同了。
sān yǐ tiān xià ràng huáng yǐ zhī shī yuē dì zuò bāng zuò duì zì tài bó wáng jì
现代白话:○三以天下让《皇了》之诗曰:“帝作邦作对,自太伯王季。
zé tài bó zhī shí zhōu rì yǐ qiáng dà yǐ
现代白话:”则泰伯之时,周日以强大了。
nǎi tuō zhī cǎi yào wǎng ér bù fǎn
这句话大意是:乃托之采药,往而不反。
dāng qí shí yǐ guó ràng yě
这句话大意是:当其时,以国让也;。
ér dāng qí shí ràng wáng jì yě
这句话大意是:而当其时,让王季也;。
ér zì hòu rì yán zhī zé ràng yú wén wáng wǔ wáng yě
这句话大意是:而自后日言之,则让于文王、武王也。
yǒu tiān xià zhě zài sān shì zhī hòu ér ràng zhī zhě
这句话大意是:有天下者在三世之后而让之者;。
zài sān shì zhī qián zōng tiāo bù jì qí gōng yí dǐng bù míng qí jī cǐ suǒ wèi sān yǐ tiān xià ràng mín wú de ér chēng yān zhě yě
现代白话:在三世之前,宗祧不记其功,彝鼎不铭其迹,此所谓三以天下让,民无得而称呢者也。
lù shǐ yuē fāng tài wáng shí yǐ yǔ wáng jì ér wáng jì yǐ yǔ wén wáng wén wáng yǐ yǔ wǔ wáng jiē tài bó qǐ zhī yě gù yuē sān ràng
这句话大意是:《路史》曰:“方太王时,以与王季,而王季以与文王,文王以与武王,皆泰伯启之也,故曰三让。
tài bó qù ér wáng jì lì wáng jì lì ér wén wǔ xìng suī wèi yǐ tiān xià ràng kě yǐ
现代白话:泰伯去而王季立,王季立而文、武兴,虽谓以天下让可了。
tài shǐ gōng xù wú shì jiā yún tài bó bì lì jiāng mán shì shì
这句话大意是:太史公序《吴世家》云:“太伯避历,江蛮是适。
wén wǔ yōu xìng gǔ gōng wáng jī
这句话大意是:文武攸兴,古公王迹。
shén dāng
这句话大意是:”甚当。
gāo tài bó zhī ràng guó zhě bù fáng wáng jì shī zhī yán yīn xīn zé you shì yě
这句话大意是:高泰伯之让国者,不妨王季,《诗》之言“因心则友”是也。
shù wén wáng zhī shì jūn zhě bù hài wǔ wáng shī zhī yán shàng dì lín nǚ shì yě
这句话大意是:述文王之事君者,不害武王,《诗》之言“上帝临女”是也。
gǔ rén zhī néng yán rú cǐ
这句话大意是:古人之能言如此。
jīn jiāng chēng tài bó zhī dé ér xíng sè bēn cāo zhī zhì jiā zhū tài wáng qǐ fū zǐ lì yán zhī yì zāi
现代白话:今将称泰伯之德,而行色奔、操之志加诸太王,岂孔子立言之意啊。
zhū zǐ zuò lún yǔ huò wèn bù qǔ jiǎn shāng zhī shuō ér cài zhōng mò chuán shū wǔ chéng yuē tài wáng suī wèi shǐ yǒu jiǎn shāng zhī zhì ér shǐ de mín xīn wáng yè zhī chéng shí jī yú cǐ
这句话大意是:朱子作《论语或问》,不取翦商之说,而蔡钟默传《书·武成》曰:“太王虽未始有翦商之志,而始得民心,王业之成实基于此。
zhòng mò zhū zǐ zhī mén rén kě wèi shàn yú kuāng zhū zǐ zhī shī zhě yǐ
现代白话:”仲默,朱子之门人,可谓善于匡朱子之失者了。
huò wèn yuē tài wáng yǒu fèi cháng lì shǎo zhī yì fēi lǐ yě
这句话大意是:《或问》曰:“太王有废长立少之意,非礼也。
tài bó yòu kòng qí xié zhì ér chéng zhī zhì yú fù sǐ bù fù shāng huǐ fā fū jiē fēi xián zhě zhī shì
这句话大意是:泰伯又控其邪志而成之,至于父死不赴,伤毁发肤,皆非贤者之事。
jiù shǐ bì yú ràng guó ér wèi zhī zé yì guò ér bù hé yú zhōng yōng zhī dé yǐ
现代白话:就使必于让国而为之,则亦过而不合于中庸之德了。
qí wèi zhì dé hé yá
这句话大意是:其为至德何邪?
yuē tài wáng zhī yù lì xián zǐ shèng sūn wèi qí dào zú yǐ jì tiān xià ér fēi yǒu ài zēng zhī jiān lì yù zhī sī yě
这句话大意是:曰:太王之欲立贤子圣孙,为其道足以济天下,而非有爱憎之间,利欲之私也。
shì yǐ tài bó qù zhī ér bù wéi juàn
这句话大意是:是以泰伯去之,而不为狷;。
wáng xiù shòu zhī ér bù wéi tān
这句话大意是:王秀受之,而不为贪;。
fù sǐ bù fù shāng huǐ fā fū ér bù wéi bù xiào
这句话大意是:父死不赴,伤毁发肤,而不为不孝。
gài chù jūn chén fù zǐ zhī biàn ér bù shī hu zhōng yōng cǐ suǒ yǐ wèi zhì dé yě qí yǔ lǔ yǐn gōng wú jì zǐ zhī shì gài bù tóng yǐ
现代白话:盖处君臣、父子之变,而不失乎中庸,此所以为至德也,其与鲁隐公、吴季子之事盖不同了。
yǒu fù rén yān yǔ yǒu luàn chén shí rén tóng xīn tóng dé
现代白话:○有妇人呢“予有乱臣十人,同心同德。
cǐ chén shī shì zhòng zhī yán suǒ wèi shí rén jiē shēn zài róng háng zhě
这句话大意是:”此陈师誓众之言,所谓十人,皆身在戎行者。
ér tài sì yì jiāng zì zài gōng hú zhī nèi bì bù cóng jūn lǚ zhī shì yì bì bù yǐ hòu shān dōng bìng shù zhī yǐ zú shí chén zhī shù yě gǔ rén yǒu yán yuē pìn jī wú chen pìn jī zhī chen wéi jiā zhī suǒ
这句话大意是:而太姒、邑姜自在宫壶之内,必不从军旅之事,亦必不以后《山东并数之以足十臣之数也古人有言曰:“牝鸡无晨,牝鸡之晨,惟家之索。
fāng qiě yǐ yòng fù rén wèi zhòu zuì yǐ nǎi zhōu zhī gōng yè bì jiè yú fù rén hu
现代白话:”方且以用妇人为纣罪了,乃周之功业必藉于妇人吗?
cǐ lǐ zhī bù kě tōng huò wén zì chuán xiě zhī wù quē yí kě yě
这句话大意是:此理之不可通,或文字传写之误,阙疑可也。
jì lù wèn shì guǐ shén wèi néng shì rén yān néng shì guǐ
现代白话:○季路问事鬼神“未能事人,呢能事鬼?
zuǒ yòu jiù yǎng wú fāng gù qí jì yě yáng yáng hu rú zài qí shàng rú zài qí zuǒ yòu
这句话大意是:”左右就养无方,故其祭也,洋洋乎如在其上,如在其左右。
wèi zhī shēng yān zhī sǐ
现代白话:“未知生,呢知死?
rén zhī shēng yě zhí gù qí sǐ yě wú qiú shēng yǐ hài rén yǒu shā shēn yǐ chéng rén
这句话大意是:”人之生也直,故其死也,无求生以害仁,有杀身以成仁。
tiān dì yǒu zhèng qì zá rán fù liú xíng
这句话大意是:“天地有正气,杂然赋流形。
xià zé wèi hé yuè shàng zé wèi rì xīng
这句话大意是:下则为河岳,上则为日星。
kě yǐ wèi zhī zhī shēng yǐ
现代白话:”能够谓之知生了。
kǒng yuē chéng rén mèng yuē qǔ yì ér jīn ér hòu shù jī wú kuì
这句话大意是:”孔曰成仁,孟曰取义,而今而后,庶几无愧!
kě yǐ wèi zhī zhī sǐ yǐ
现代白话:”能够谓之知死了。
bù jiàn jì fú yáo zhī fú sòng yáo zhī yán xíng yáo zhī xíng suǒ wèi jiàn jì yě
这句话大意是:○不践迹服尧之服,诵尧之言,行尧之行,所谓践迹也。
xiān wáng zhī jiào ruò shuō mìng suǒ wèi xué yú gǔ xùn kāng gào suǒ wèi shào wén yī dé yán yǐ zhì yú shī shū liù yì zhī wén sān bǎi sān qiān zhī zé yǒu yī fēi jiàn jì zhě hu
这句话大意是:先王之教,若《说命》所谓“学于古训”,《康诰》所谓“绍闻衣德言”,以至于《诗》、《书》六艺之文,三百三千之则,有一非践迹者吗?
shàn rén zhě zhōng xìn ér wèi xué lǐ dǔ shí ér wèi rì xīn suī qí tiān zī zhī měi yì néng àn yǔ dào hé
这句话大意是:善人者,忠信而未学礼,笃实而未日新,虽其天资之美,亦能暗与道合;。
ér zú jǐ bù xué wú zì yǐ rù shèng rén zhī shì yǐ
现代白话:而足己不学,无自以入圣人之室了。
zhì tiān xià zhě jī rán
这句话大意是:治天下者迹然。
gù yuē zhōu jiān yú èr dài yù yù hu wén zāi bù rán zé yǐ hàn wén zhī jǐ zhì xíng cuò ér bù néng chéng sān dài zhī zhì yǐ
现代白话:故曰:“周监于二代,郁郁乎文啊”不然,则以汉文之几致刑措,而不能成三代之治了。
yì hu sān zi zhě zhī zhuàn fū zǐ rú huò zhī ěr zhī yán wú fēi sī rén zhī tú yǔ ér shuí yǔ yě
现代白话:○异乎三子者之撰孔子“如或知你”之言,“我非斯人之徒与而谁与”也;。
céng diǎn yù yí yǒng guī zhī yán sù pín jiàn xíng hu pín jiàn jūn zǐ wú rù ér bù zì dé yě
现代白话:曾点浴沂咏归之言,“素贫贱行乎贫贱,有德行的人无入而不自得”也。
gù yuē yì hu sān zi zhě zhī zhuàn
这句话大意是:故曰:“异乎三子者之撰”。
qù bīng qù shí nǎi jī nǎi cāng nǎi guǒ hóu liáng yú tuó yú náng
这句话大意是:○去兵去食“乃积乃仓,乃裹侯粮,于橐于囊。
guó suǒ yǐ zú shí ér bù dài bīn tǔ zhī xíng yě
这句话大意是:”国所以足食,而不待豳土之行也。
bèi nǎi gōng shǐ duàn nǎi gē máo lì nǎi fēng rèn wú gǎn bù shàn
这句话大意是:“备乃弓矢,锻乃戈矛,砺乃锋刃,无敢不善。
guó suǒ yǐ zú bīng ér bù huái yí zhī yì yě
这句话大意是:”国所以足兵,而不淮夷之役也。
gǒu qí shì biàn zhī lái ér yǒu suǒ bù jí bèi zé chú bái tǐng kě yǐ wèi bīng ér bù kě quē shí yǐ xiū bīng yǐ
现代白话:苟其事变之来而有所不及备,则鉏白梃能够为兵,而不可阙食以修兵了。
kāng hé cǎo gēn kě yǐ wèi shí ér bù kě qì xìn yǐ qiú shí yǐ
现代白话:糠核草根能够为食,而不可弃信以求食了。
gǔ zhī rén yǒu zhì yú zhāng kōng luó què shǔ ér mín wú èr zhì zhě fēi shàng zhī xìn yǒu yǐ jié qí xīn hu
这句话大意是:古之人有至于张空,罗雀鼠,而民无贰志者,非上之信有以结其心吗?
cǐ yòu quán yú huǎn jí qīng zhòng zhī jiān ér wèi bù dé yǐ zhī jì yě
这句话大意是:此又权于缓急轻重之间,而为不得已之计也。
míng cǐ yì zé guó jūn sǐ shè jì dài fū sǐ zōng miào zhì yú yú tái mù yǔ zhī jiàn mò bù qīn qí shàng sǐ qí zhǎng suǒ wèi shèng rén yǒu jīn chéng zhě cǐ wù cǐ zhì yě
这句话大意是:明此义,则国君死社稷,大夫死宗庙,至于舆台、牧圉之贱莫不亲其上,死其长,所谓圣人有金城者,此物此志也。
qǐ fēi wéi zhèng zhī yào dào hu
这句话大意是:岂非为政之要道吗?
mèng zǐ yán zhì tǐng yǐ tà qín chu yì shì kě yǐ wú dài yú bīng zhī yì
现代白话:孟子言“制梃以挞秦、楚”,亦是能够无待于兵之意。
gǔ zhī yán bīng fēi jīn rì zhī bīng wèi wǔ bīng yě
这句话大意是:古之言兵,非今日之兵,谓五兵也。
gù yuē tiān shēng wǔ cái shuí néng qù bīng
这句话大意是:故曰:“天生五材,谁能去兵?
shì běn chī yóu yǐ jīn zuò bīng yī gōng èr shū sān máo sì gē wǔ jǐ
这句话大意是:”《世本》:“蚩尤以金作兵,一弓、二殳、三矛、四戈、五戟”;。
zhōu lǐ sī yòu wǔ bīng zhù yǐn sī mǎ fǎ yuē gōng shǐ wéi shū máo shǒu gē jǐ zhù shì yě
这句话大意是:《周礼》“司右五兵”注引《司马法》曰:“弓矢围,殳矛守,戈戟助”是也。
jí ěr róng bīng jí cǐ bīng yě
现代白话:“诘你戎兵”,诘此兵也。
yǒng yuè yòng bīng yòng cǐ bīng yě
这句话大意是:“踊跃用兵”,用此兵也。
wú yǐ zhù bīng zhù cǐ bīng yě
这句话大意是:“无以铸兵”,铸此兵也。
qín hàn yǐ xià shǐ wèi zhí bīng zhī rén wéi bīng
这句话大意是:秦汉以下,始谓执兵之人为兵。
rú xìn líng jūn de xuǎn bīng bā wàn rén xiàng yǔ jiāng zhū hóu bīng sān shí yú wàn jiàn yú tài shǐ gōng zhī shū ér wǔ jīng wú cǐ yǔ yě
这句话大意是:如信陵君得选兵八万人,项羽将诸侯兵三十余万,见于太史公之书,而《五经》无此语也。
yǐ zhí bīng zhī rén wéi bīng yóu zhī yǐ bèi jiǎ zhī shì wèi jiǎ
这句话大意是:以执兵之人为兵,犹之以被甲之士为甲。
gōng yáng zhuàn huán gōng shǐ gāo zǐ jiāng nán yáng zhī jiǎ lì xī gōng ér chéng lǔ
这句话大意是:《公羊传》:“桓公使高子将南阳之甲,立僖公而城鲁。
jìn zhào yāng qǔ jìn yáng zhī jiǎ yǐ zhú xún yín yǔ shì jí shè
这句话大意是:”晋赵鞅取晋阳之甲,以逐荀寅与士吉射。
dàng zhōu zhú shū jì nián dì xiāng èr shí qī nián jiāo fá zhēn dà zhàn yú wéi fù qí zhōu miè zhī
这句话大意是:○荡舟《竹书纪年》:“帝相二十七年,浇伐斟,大战于潍,覆其舟,灭之。
chǔ cí tiān wèn fù zhōu zhēn hé dào qǔ zhī
这句话大意是:”《楚辞·天问》:“覆舟斟,何道取之?
zhèng cǐ wèi yě
这句话大意是:”正此谓也。
hàn shí zhú shū wèi chū gù kǒng ān guó zhù wèi lù dì xíng zhōu ér hòu rén yīn zhī
这句话大意是:汉时《竹书》未出,故孔安国注为“陆地行舟”,而后人因之。
gǔ rén yǐ zuǒ yòu chōng shā wèi dàng chén qí ruì zú wèi zhī tiào dàng bié shuài wèi zhī dàng zhǔ
这句话大意是:古人以左右冲杀为荡陈,其锐卒谓之跳荡,别帅谓之荡主。
jìn shū zǎi jì lǒng shàng jiàn ér gē yuē zhàng bā shé máo zuǒ yòu dàng shí dàng shí jué wú dàng qián
这句话大意是:《晋书·载记》:“陇上健儿歌曰:丈八蛇矛左右荡,十荡十决无当前。
táng shū bǎi guān zhì shǐ shí wèi jiāo xiàn jiān tū zhòng dí yīn ér bài zhě yuē tiào dàng
这句话大意是:”《唐书·百官志》:“矢石未交,陷坚突众,敌因而败者曰跳荡。
dàng zhōu gài jiān cǐ yì yǔ cài jī zhī chéng zhōu dàng gōng zhě bù tóng
这句话大意是:”荡舟盖兼此义,与蔡姬之“乘舟荡公”者不同。
guǎn zhòng bù sǐ zǐ jiū jūn chén zhī fēn suǒ guān zhě zài yī shēn huá yì zhī fáng suǒ xì zhě zài tiān xià
这句话大意是:○管仲不死子纠君臣之分所关者在一身,华裔之防所系者在天下。
gù fū zi zhī yú guǎn zhòng lüè qí bù sǐ zǐ jiū zhī zuì ér qǔ qí yī kuāng jiǔ hé zhī gōng gài quán héng yú dà xiǎo zhī jiān ér yǐ tiān xià wèi xīn yě
现代白话:故孔子之于管仲,略其不死子纠之罪,而取其一匡九合之功,盖权衡于大小之间,而以天下为心也。
fu yǐ jūn chén zhī fēn yóu bù dí huá yì zhī fáng ér chūn qiū zhī zhì kě zhī yǐ
现代白话:夫以君臣之分犹不敌华裔之防,而《春秋》之志可知了。
yǒu wèi guǎn zhòng zhī yú zi jiū wèi chéng wèi jūn chén zhě zi jiū yú qí wèi chéng jūn yú zhòng yǔ hū zé chéng wéi jūn chén yǐ
现代白话:有谓管仲之于子纠未成为君臣者,子纠于齐未成君,于仲与忽则成为君臣了。
hú tū zhī zǐ máo jí yǎn cóng wén gōng zài qín ér yuē jīn chén zhī zǐ míng zài zhòng ěr yǒu nián shù yǐ
现代白话:狐突之子毛及偃从文公在秦,而曰:“今臣之子名在重耳,有年数了。
ruò máo yǎn wéi zhòng ěr zhī chén ér zhòng yǔ hū bù dé wèi jiū zhī chén shì yǐ chéng bài dìng jūn chén yě kě hu
这句话大意是:”若毛、偃为重耳之臣,而仲与忽不得为纠之臣,是以成败定君臣也,可吗?
yòu wèi huán xiōng jiū dì cǐ yì qiáng wèi zhī shuō
这句话大意是:又谓桓兄纠弟,此亦强为之说。
lùn zhì yú zūn zhōu shì cún huá xià zhī dà gōng zé gōng zǐ yǔ qí chén qū qū yī shēn zhī míng fēn xiǎo yǐ
现代白话:论至于尊周室,存华夏之大功,则公子与其臣区区一身之名分小了。
suī rán qí jūn chén zhī fēn gù zài yě suì wèi zhī wú zuì fēi yě
这句话大意是:虽然,其君臣之分故在也,遂谓之无罪,非也。
yǔ yī yǐ guàn zhī gū gǔ mǐn qiú duō jiàn ér shi
这句话大意是:○予一以贯之“姑古敏求,多见而识。
fū zǐ zhī suǒ zì dào yě rán yǒu jìn hu shì zhě
现代白话:”孔子之所自道也,然有进乎是者。
liù yáo zhī yì zhì zé yě ér yuē zhī zhě guān qí tuàn cí zé sī guò bàn yǐ
现代白话:六爻之义,至赜也,而曰:“知者观其彖辞,则思过半了。
sān bǎi zhī shī zhì fàn yě ér yuē yī yán yǐ bì zhī yuē sī wú xié
这句话大意是:”三百之《诗》,至泛也,而曰:“一言以蔽之,曰思无邪。
sān qiān sān bǎi zhī yí zhì duō yě ér yuē lǐ yǔ qí shē yě níng jiǎn
这句话大意是:”三千三百之仪,至多也,而曰:“礼与其奢也,宁俭。
shí shì zhī shì zhì yuǎn yě ér yuē yīn yīn yú xià lǐ zhōu yīn yú yīn lǐ suī bǎi shì kě zhī
这句话大意是:”十世之事,至远也,而曰“殷因于夏礼,周因于殷礼,虽百世可知。
bǎi wáng zhī zhì zhì shū yě ér yuē dào èr rén yǔ bù rén ér yǐ yǐ
现代白话:”百王之治,至殊也,而曰“道二,仁与不仁而已了。
cǐ suǒ wèi yǔ yī yǐ guàn zhī zhě yě
这句话大意是:”此所谓“予一以贯之”者也。
qí jiào mén rén yě bì xiān kòu qí liǎng duān ér shǐ zhī yǐ sān yú fǎn
这句话大意是:其教门人也,必先叩其两端,而使之以三隅反。
gù yán zǐ zé wén yī yǐ zhī shí ér zǐ gòng qiē cuō zhī yán zi xià lǐ hòu zhī wèn zé jiē shàn qí kě yǔ yán shī qǐ fēi tiān xià zhī lǐ shū tú ér tóng guī dà rén zhī xué jǔ běn yǐ gāi mò hu
这句话大意是:故颜子则闻一以知十,而子贡切磋之言,子夏礼后之问,则皆善其可与言《诗》,岂非天下之理殊途而同归,大人之学举本以该末吗。
bǐ zhāng jù zhī shì jì bù zú yǐ guān qí huì tōng
这句话大意是:彼章句之士,既不足以观其会通;。
ér gāo míng zhī jūn zǐ yòu huò yǔ dé xìng ér yí wèn xué jūn shī shèng rén zhī zhǐ yǐ
现代白话:而高明之有德行的人,又或语德性而遗问学,均失圣人之指了。
jūn zǐ jí mò shì ér míng bù chēng yān jí míng zhī bù chēng zé bì qiú qí shí yǐ jūn zǐ qǐ yǒu wu míng zhī xīn zāi
现代白话:○有德行的人疾没世而名不称呢疾名之不称,则必求其实了,有德行的人岂有务名之心啊。
shì yǐ qián chū jiǔ zhī chuán yuē bù yì hu shì bù chéng hu míng
这句话大意是:是以《干》初九之传曰:“不易乎世,不成乎名。
gǔ rén qiú mò shì zhī míng jīn rén qiú dāng shì zhī míng
这句话大意是:古人求没世之名,今人求当世之名。
wú zì yòu jí lǎo jiàn rén suǒ yǐ qiú dāng shì zhī míng zhě wú fēi wèi lì yě
现代白话:我自幼及老,见人所以求当世之名者,无非为利也。
míng zhī suǒ zài zé lì guī zhī gù qiú zhī wéi kǒng bù jí yě
这句话大意是:名之所在,则利归之,故求之惟恐不及也。
gǒu bù qiú lì yì hé mù míng
这句话大意是:苟不求利,亦何慕名?
xìng xiāng jìn yě xìng zhī yī zì shǐ jiàn yú shāng shū yuē wéi huáng shàng dì jiàng zhōng yú xià mín ruò yǒu héng xìng
这句话大意是:○性相近也“性”之一字,始见于《商书》,曰:“惟皇上帝,降衷于下民,若有恒性。
héng jí xiāng jìn zhī yì
这句话大意是:”“恒”即相近之义。
xiāng jìn jìn yú shàn yě
这句话大意是:相近,近于善也;。
xiāng yuǎn yuǎn yú shàn yě
这句话大意是:相远,远于善也。
gù fū zǐ yuē rén zhī shēng yě zhí wǎng zhī shēng yě xìng ér miǎn
现代白话:故夫孔子说:“人之生也直,罔之生也幸而免。
rén yì yǒu shēng ér bù shàn zhě rú chu zi liáng shēng zǐ yuè jiāo zi wén zhī qí bì miè ruò áo shì shì yě
这句话大意是:人亦有生而不善者,如楚子良生子越椒,子文知其必灭若敖氏是也。
rán cǐ qiān wàn zhōng zhī yī ěr gù gōng jiào zǐ suǒ shù zhī sān shuō mèng zǐ bù chì qí fēi ér dàn yuē nǎi ruò qí qíng zé kě yǐ wéi shàn yǐ nǎi suǒ wèi shàn yě
现代白话:然此千万中之一耳,故公教子所述之三说,孟子不斥其非,而但曰:“乃若其情,则能够为善了,乃所谓善也。
gài fán rén zhī suǒ dà tóng ér bù lùn qí biàn yě
这句话大意是:”盖凡人之所大同,而不论其变也。
ruò zhòu wèi páo luò zhī xíng dào zhí rì shā bù gū gān rén zhī ròu cǐ zé shēng ér xìng yú rén shū yì rú wǔ guān bǎi hái rén zhī suǒ tóng rán yì yǒu shēng ér bù jù zhě qǐ kě yǐ yī ér gài wàn hu
现代白话:若纣为炮烙之刑,盗跖日杀不辜,肝人之肉,此则生而性与人殊,亦如五官百骸人之所同,然亦有生而不具者,岂能够一而概万吗?
gù zhōng wèi zhī xìng shàn yě
这句话大意是:故终谓之性善也。
mèng zǐ lùn xìng zhuān yǐ qí fā jiàn hu qíng zhě yán zhī
这句话大意是:孟子论性,专以其发见乎情者言之。
qiě rú jiàn rú zǐ rù jǐng yì yǒu bù lián zhě
这句话大意是:且如见孺子入井,亦有不怜者;。
hū cù zhī shí yǒu xiào ér shòu zhī zhě
这句话大意是:呼蹴之食,有笑而受之者。
cǐ rén qíng zhī biàn yě
这句话大意是:此人情之变也。
ruò fǎn cóng ér xǐ zhī wú zhī qí wú shì rén yě
现代白话:若反从而喜之,我知其无是人也。
qǔ wò wèi sōng yuē kǒng zǐ suǒ wèi xiāng jìn jí yǐ xìng shàn ér yán
这句话大意是:曲沃卫嵩曰:“孔子所谓相近,即以性善而言。
ruò xìng yǒu shàn yǒu bù shàn qí kě wèi zhī xiāng jìn hu
这句话大意是:若性有善,有不善,其可谓之相近吗?
rú yáo shùn xìng zhě yě
这句话大意是:如尧、舜,性者也;。
tāng wǔ fǎn zhī yě
这句话大意是:汤、武,反之也。
ruò tāng wǔ zhī xìng bù shàn ān néng fǎn zhī yǐ zhì yú yáo shùn yá
这句话大意是:若汤、武之性不善,安能反之,以至于尧、舜邪?
tāng wǔ kě yǐ fǎn zhī jí xìng shàn zhī shuō
现代白话:汤、武能够反之,即性善之说;。
tāng wǔ zhī bù jí wèi yáo shùn ér bì dài yú fǎn zhī jí xìng xiāng jìn zhī shuō yě
这句话大意是:汤、武之不即为尧、舜,而必待于反之,即性相近之说也。
kǒng mèng zhī yán yī yě
这句话大意是:孔、孟之言一也。
yú zhòng shǐ jì tài bó zhī bēn jīng mán zì hào gōu wú
这句话大意是:○虞仲《史记》:太伯之奔荆蛮,自号句吴。
jīng mán yì zhī cóng ér guī zhī qiān yú jiā lì wèi wú tài bó
这句话大意是:荆蛮义之,从而归之千余家,立为吴太伯。
tài bó zú wú zi dì zhòng yōng lì shì wèi wú zhòng yōng
这句话大意是:太伯卒,无子,弟仲雍立,是为吴仲雍。
zhòng yōng zú zi jì jiǎn lì
这句话大意是:仲雍卒,子季简立。
jì jiǎn zú zǐ shū dá lì
这句话大意是:季简卒,子叔达立。
shū dá zú zi zhōu zhāng lì
这句话大意是:叔达卒,子周章立。
shì shí zhōu wǔ wáng kè yīn qiú tài bó zhòng yōng zhī hòu de zhōu zhāng
这句话大意是:是时周武王克殷,求太伯、仲雍之后,得周章。
zhōu zhāng yǐ jūn wú yīn ér fēng zhī nǎi fēng zhōu zhāng dì yú zhòng yú zhōu zhī běi gù xià xū shì wèi yú zhòng liè wéi zhū hóu
这句话大意是:周章已君吴,因而封之,乃封周章弟虞仲于周之北故夏墟,是为虞仲,列为诸侯。
àn cǐ zé zhòng yōng wèi wú zhòng yōng
这句话大意是:按此则仲雍为吴仲雍;。
ér yú zhòng zhě zhòng yōng zhī zēng sūn yě
这句话大意是:而虞仲者,仲雍之曾孙也。
yīn shí zhū hóu yǒu yú guó shī suǒ yún yú ruì zhì jué chéng zhě
这句话大意是:殷时诸侯有虞国,《诗》所云“虞芮质厥成”者。
wǔ wáng shí guó miè ér fēng zhōu zhāng zhī dì yú qí gù xū nǎi yǒu yú zhòng zhī míng ěr
这句话大意是:武王时国灭,而封周章之弟于其故墟,乃有虞仲之名耳。
lún yǔ yì mín yú zhòng yí yì
这句话大意是:《论语》:“逸民虞仲、夷逸。
zuǒ zhuàn tài bó yú zhòng tài wáng zhī zhāo yě
这句话大意是:”《左传》:“太伯、虞仲,太王之昭也。
jí wèi zhòng yōng wèi yú zhòng shì zǔ sūn tóng hào qiě zhòng yōng jūn wú bù dàng yán yú gǔ wú yú èr zì duō tōng yòng
这句话大意是:”即谓仲雍为虞仲,是祖孙同号,且仲雍君吴,不当言虞,古“吴”、“虞”二字多通用。
qiè yí èr shū suǒ chēng yú zhòng bìng shì wú zhòng zhī wù
这句话大意是:窃疑二书所称“虞仲”,并是“吴仲”之误。
yòu kǎo wú yuè chūn qiū tài bó yuē qí dāng yǒu fēng zhě wú zhòng yě
这句话大意是:又考《吴越春秋》:“太伯曰:“其当有封者,吴仲也。
zé zhòng yōng zhī chēng wú zhòng gù yǒu zhēng yǐ
现代白话:”则仲雍之称吴仲,固有征了。
hàn shū dì lǐ zhì hé dōng jùn tài yáng wú shān zài xi shàng yǒu wú chéng
这句话大意是:《汉书·地理志》“河东郡太阳,吴山在西,上有吴城。
zhōu wǔ wáng fēng tài bó hòu yú cǐ shì wèi yú gōng
这句话大意是:周武王封太伯后于此,是为虞公。
xù hàn jùn guó zhì tài yáng yǒu wú shān shàng yǒu yú chéng
这句话大意是:”《续汉·郡国志》:“太阳有吴山,上有虞城。
yú chéng zhī shū wèi wú chéng yóu wú zhòng zhī shū wèi yú zhòng yě
这句话大意是:”虞城”之书为“吴城”,犹“吴仲”之书为“虞仲”也。
dù yuán kǎi zuǒ shì zhù yì yuē zhòng yōng zhī zǐ bié fēng xī wú
这句话大意是:杜元凯《左氏注》亦曰:“仲雍支子,别封西吴。
tīng qí yán yě lì jūn zǐ zhī yán fēi yǒu yì yú lì yě shì yuē shì fēi yuē fēi
现代白话:○听其言也厉有德行的人之言,非有意于厉也,是曰是,非曰非。
kǒng yǐng dá hóng fàn zhèng yì yuē yán zhī jué duàn ruò jīn zhī zhǎn gē
这句话大意是:孔颍达《洪范》正义曰:“言之决断,若金之斩割。
jū guān zé gào yù kě yǐ dāng biān piáo xíng shī zé shì jiè kě yǐ dāng jiá bīng
现代白话:居官,则告谕能够当鞭朴:行师,则誓戒能够当甲兵。
cǐ zhī wèi suǒ qí yán yě lì
这句话大意是:此之谓“所其言也厉”。
yǒu shǐ yǒu zú zhě qí wéi shèng rén hu shèng rén zhī dào wèi yǒu bù shǐ yú sǎ sào yìng duì jìn tuì zhě yě
这句话大意是:○有始有卒者其惟圣人乎圣人之道,未有不始于洒扫应对进退者也。
gù yuē yuē zhī yǐ lǐ
这句话大意是:故曰:“约之以礼。
yòu yuē zhī chóng lǐ bēi
这句话大意是:”又曰:“知崇礼卑。
liáng huì wáng shǐ jì wèi shì jiā huì wáng sān shí liù nián zú zi xiāng wáng lì
这句话大意是:○梁惠王《史记·魏世家》:“惠王三十六年,卒,子襄王立。
xiāng wáng yuán nián yǔ zhū hóu huì xú zhōu xiāng wáng yě zhuī zūn fù huì wáng wèi wáng
这句话大意是:襄王元年,与诸侯会徐州,相王也,追尊父惠王为王。
ér mèng zǐ shū qí duì huì wáng wú bù chēng zhī wéi wáng zhě zé fēi zhuī zūn zhī cí míng yǐ
现代白话:”而孟子书其对惠王无不称之为“王者,则非追尊之辞明了。
sī mǎ zǐ cháng yì zhī qí bù tōng ér gǎi zhī yuē jūn
这句话大意是:司马子长亦知其不通,而改之曰“君“。
rán mèng zǐ zhī shū chū yú dāng shí bù róng wù yě
这句话大意是:然孟子之书出于当时,不容误也。
dù yù zuǒ zhuàn jí jiě hòu xù yán āi wáng yú shǐ jì xiāng wáng zhī zǐ huì wáng zhī sūn yě
这句话大意是:杜预《左传集解·后序》言:“哀王于《史记》,襄王之子,惠王之孙也。
huì wáng sān shí liù nián zú ér xiāng wáng lì
这句话大意是:惠王三十六年卒,而襄王立。
lì shí liù nián zú ér āi wáng lì
这句话大意是:立十六年卒,而哀王立。
gǔ shū jì nián piān huì wáng sān shí liù nián cóng yī nián shǐ zhì shí liù nián ér chēng huì chéng wáng zú jí huì wáng yě
这句话大意是:古书《纪年篇》,惠王三十六年,从一年始至十六年,而称惠成王卒,即惠王也。
yí shǐ jì wù fēn huì chéng zhī shì yǐ wéi hòu wáng nián yě
这句话大意是:疑《史记》误分惠、成之世以为后王年也。
āi wáng èr shí sān nián nǎi zú gù tè bù chēng shì wèi zhī jīn wáng
这句话大意是:哀王二十三年乃卒,故特不称谥,谓之今王。
jīn àn huì wáng jí wèi sān shí liù nián chēng wáng gǎi yuán yòu shí liù nián zú ér zi xiāng wáng chǎn jí jì nián suǒ wèi jīn wáng wú āi wáng yě
这句话大意是:”今按惠王即位三十六年,称王,改元,又十六年卒,而子襄王产,即《纪年》所谓今王,无哀王也。
xiāng āi zì xiāng jìn shǐ jì fēn wéi èr rén wù ěr
这句话大意是:襄、哀字相近,《史记》分为二人,误耳。
qín běn jì qín huì wén wáng shí sì nián gèng wéi yuán nián
这句话大意是:《秦本纪》:“秦惠文王十四年,更为元年。
cǐ chēng wáng gǎi yuán zhī zhèng yòu yǔ wèi huì wáng tóng shí
这句话大意是:”此称王改元之证,又与魏惠王同时。
wèi shì jiā xiāng wáng wǔ nián yǔ qín hé zhī de
这句话大意是:《魏世家》:“襄王五年,予秦河之地。
qī nián wèi jǐn rù shàng jùn yú qín
这句话大意是:七年,魏尽入上郡于秦。
jīn àn mèng zǐ shū huì wáng zì yán xi sàng de yú qín qī bǎi lǐ nǎi wù shǐ jì suǒ shū xiāng wáng zhī nián jí huì wáng zhī hòu wǔ nián hòu qī nián yě yǐ mèng zǐ zhèng zhī ér zì míng zhě yě
这句话大意是:”今按《孟子》书,惠王自言西丧地于秦七百里,乃悟《史记》所书襄王之年,即惠王之后五年,后七年也,以《孟子》证之而自明者也。
jù jì nián zhōu shèn jìng wáng zhī èr nián ér wèi huì wáng zú
这句话大意是:据《纪年》,周慎靓王之二年,而魏惠王卒。
qí míng nián wèi wèi xiāng wáng zhī yuán nián
这句话大意是:其明年,为魏襄王之元年。
yòu èr nián yàn wáng kuài ràng guó yú qí xiāng zi zhī
这句话大意是:又二年,燕王哙让国于其相子之。
yòu èr nián wèi nǎn wáng zhī yuán nián qí rén fá yàn qǔ zhī
这句话大意是:又二年,为赧王之元年,齐人伐燕,取之。
yòu èr nián yàn rén pàn
这句话大意是:又二年,燕人畔。
yǔ mèng zǐ zhè shū xiān liáng hòu qí qí shì jiē hé
这句话大意是:与《孟子》这书先梁后齐,其事皆合。
rán mèng zǐ zài èr guó jiē bù jiǔ shū zhōng qí shì tè duō yòu cháng wèi qīng yú qí dāng yǒu sì wǔ nián
这句话大意是:然孟子在二国皆不久,书中齐事特多,又尝为卿于齐,当有四五年。
ruò shì liáng nǎi huì wáng zhī mò ér xiāng wáng lì jí xíng gù liáng shì bù duō
这句话大意是:若适梁,乃惠王之末,而襄王立即行,故梁事不多。
wèi mèng zǐ yǐ huì wáng zhī sān shí wǔ nián zhì liáng zhě wù yǐ huì wáng zhī hòu yuán nián wèi xiāng wáng zhī yuán nián gù yě
这句话大意是:谓孟子以惠王之三十五年至梁者,误以惠王之后元年为襄王之元年故也。
mèng zǐ wèi qīng yú qí qí yú liáng zé kè yě
这句话大意是:孟子为卿于齐,其于梁则客也。
gù jiàn qí wáng chēng chén jiàn liáng wáng bù chēng chén
这句话大意是:故见齐王称臣,见梁王不称臣。
wèi yǒu yì ér hòu qí jūn zhě yě bù yí qīn bù hòu jūn rén zhī xiào yě
这句话大意是:○未有义而后其君者也不遗亲,不后君,仁之效也。
qí yán yì hé
这句话大意是:其言义何?
yì zhě lǐ zhī suǒ cóng shēng yě
这句话大意是:义者,礼之所从生也。
xī zhě qí jǐng gōng yǒu gǎn yú yàn zǐ zhī yán ér jù qí guó zhī wèi chén shì yě yuē shì kě ruò hé
这句话大意是:昔者齐景公,有感于晏子之言,而惧其国之为陈氏也,曰:“是可若何?
duì yuē wéi lǐ kě yǐ yǐ zhī
现代白话:”对曰:“惟礼能够已之。
zài lǐ jiā shī bù jí guó mín bù qiān nóng bù yí gōng jiǎ bù biàn shì bù làn guān bù tāo dài fū bù shōu gōng lì
这句话大意是:在礼,家施不及国,民不迁,农不移,工贾不变,士不滥,官不滔,大夫不收公利。
yòu yuē jūn lìng chén gòng fù cí zi xiào xiōng ài dì jìng fu hé qī róu gū cí fù tīng lǐ yě
这句话大意是:”又曰:“君令、臣共、父慈、子孝、兄爱、弟敬、夫和、妻柔、姑慈、妇听,礼也。
jūn lìng ér bù wéi chén gòng ér bù èr fù cí ér jiào zi xiào ér zhēn xiōng ài ér you dì jìng ér shùn fu hé ér yì qī róu ér zhèng gū cí ér cóng fù tīng ér wǎn lǐ zhī shàn wù yě
这句话大意是:君令而不违,臣共而不贰,父慈而教,子孝而箴,兄爱而友,弟敬而顺,夫和而义,妻柔而正,姑慈而从,妇听而婉,礼之善物也。
jìn hóu wèi nǚ shū qí yuē lǔ hòu bù yì shàn yú lǐ hu
现代白话:”晋侯谓女叔齐曰:“鲁侯不是也很善于礼吗?
duì yuē lǐ suǒ yǐ shǒu qí guó xíng qí zhèng lìng wú shī qí mín zhě yě
这句话大意是:”对曰:“礼所以守其国,行其政令,无失其民者也。
jīn zhèng lìng zài jiā bù néng qǔ le mín
这句话大意是:今政令在家,不能取了民。
yǒu zi jiā jī fú néng yòng yě
这句话大意是:有子家羁,弗能用也。
gōng shì sì fēn mín shí yú tā sī mò zài gōng bù tú qí zhōng wèi guó jūn nán jiāng jí shēn bù xù qí suǒ lǐ zhī běn mò jiāng yú cǐ hu zài
这句话大意是:公室四分,民食于他,思莫在公,不图其终,为国君难将及身,不恤其所,礼之本末,将于此乎在。
ér xiè xiè yān xí yí yǐ jí yán shàn yú lǐ bù yì yuǎn hu
现代白话:而屑屑呢习仪以亟,言善于礼,不是也很远吗!
zǐ yuē jūn zǐ zhī dào pì zé fang yǔ
现代白话:”孔子说:“有德行的人之道,辟则坊与?
fang mín zhī suǒ bù zú zhě yě
这句话大意是:坊民之所不足者也。
dà wéi zhī fang mín yóu yú zhī
这句话大意是:大为之坊,民犹逾之。
gù jūn zi lǐ yǐ fang dé xíng yǐ fang yín mìng yǐ fang yù
现代白话:故有德行的人礼以坊德,刑以坊淫,命以坊欲。
gǔ zhī míng wáng suǒ yǐ jìn xié yú wèi xíng shǐ mín rì qiān shàn yuǎn zuì ér bù zì zhī zhě shì bì yǒu qí dào yǐ
现代白话:”古之明王所以禁邪于未形,使民日迁善远罪,而不自知者,是必有其道了。
bù dòng xīn fán rén zhī dòng xīn yǔ fǒu gù zài qí jiā qīng xiàng háng dào zhī shí yě
这句话大意是:○不动心凡人之动心与否,固在其加卿相、行道之时也。
wǎng dào shì rén qǔ xué ā shì jiē cóng cǐ ér shǐ yǐ
现代白话:枉道事人,曲学阿世,皆从此而始了。
wǒ sì shí bù dòng xīn zhě bù dòng qí xíng yī bú yì shā yī bù gū ér dé tiān xià yǒu bù wéi yě zhī xīn
这句话大意是:“我四十不动心”者,不动其行一不义,杀一不辜,而得天下,有不为也之心。
shì cháo ruò tà zhī yú shì cháo jí shū suǒ yán ruò tà yú shì
这句话大意是:○市朝“若挞之于市朝”,即《书》所言“若挞于市”。
gǔ zhě cháo wú tà rén zhī shì shì zé yǒu zhī
这句话大意是:古者朝无挞人之事,市则有之。
zhōu lǐ sī shì shì xíng xiǎo xíng xiàn fá zhōng xíng xùn fá dà xíng pū fá
这句话大意是:《周礼·司市》:“市刑,小刑宪罚,中刑徇罚,大刑扑罚。
yòu yuē xū zhí biān dù ér xún qí qián zhǎng qí zuò zuò chū rù zhī jìn lìng
这句话大意是:”又曰:“胥执鞭度而巡其前,掌其坐,作出入之禁令。
fán yǒu zuì zhě tà lù ér fá zhī shì yě
这句话大意是:凡有罪者,挞戮而罚之”是也。
lǐ jì tán gōng yù zhū shì cháo bù fǎn bīng ér dòu
这句话大意是:《礼记·檀弓》:“遇诸市朝,不反兵而斗。
bīng qì fēi kě rù cháo zhī wù
这句话大意是:”兵器非可入朝之物。
bēn sāng kū pì shì cháo
这句话大意是:“奔丧,哭辟市朝。
bēn sāng yì dàn guò shì wú guò cháo zhī shì yě
这句话大意是:”奔丧亦但过市,无过朝之事也。
qí wèi zhī shì cháo zhě shǐ jì mèng cháng jūn chuán rì mò zhī hòu guò shì cháo zhě diào bì bù gù
这句话大意是:其谓之市朝者,《史记·孟尝君传》:“日莫之后,过市朝者掉臂不顾。
suǒ yǐn yuē yán shì zhī háng liè yǒu rú cháo wèi gù yuē shì cháo
这句话大意是:”索隐曰:“言市之行列有如朝位,故曰市朝。
gǔ rén néng yǐ zhòng zhěng rú cǐ
这句话大意是:古人能以众整如此。
hòu dài zé cháo liè zhī cēn cī yǒu fǎn bù rú shì sì zhě yǐ
现代白话:”后代则朝列之参差,有反不如市肆者了。
bì yǒu shì yān ér wù zhèng xīn ní wén jié wèi dàng zuò bì yǒu shì yān ér wù wàng
现代白话:○必有事呢而勿正心倪文节谓当作“必有事呢,而勿忘。
hū wàng wù zhù zhǎng yě
这句话大意是:”忽忘,勿助长也。
chuán xiě zhī wù yǐ wàng zì zuò zhèng xīn èr zì
这句话大意是:传写之误,以“忘”字作“正心”二字。
yán yǎng hào rán zhī qì bì dāng yǒu shì ér wù wàng
这句话大意是:言养浩然之气,必当有事而勿忘;。
jì yǐ wù wàng yòu dāng wù zhù zhǎng yě
这句话大意是:既已勿忘,又当勿助长也。
dié èr wù wàng zuò wén fǎ yě
这句话大意是:叠二“勿忘”,作文法也。
àn shū wú yì piān yuē zì shí jué hòu lì wáng shēng zé yì shēng zé yì bù zhī jià sè zhī jiān nán
这句话大意是:按《书·无逸篇》曰:“自时厥后立王,生则逸,生则逸,不知稼穑之艰难。
yì shì dié yī jù ér wén yù yǒu zhì
这句话大意是:”亦是叠一句,而文愈有致。
jīn rén fā yán yì duō yǒu zhòng shuō yī jù zhě
这句话大意是:今人发言亦多有重说一句者。
lǐ jì jì yì jiàn jiān yǐ xiá wǔ
这句话大意是:《礼记·祭义》“见间以侠甒。
zhèng shì yuē jiàn jiān dāng wèi jiān jiàn
这句话大意是:”郑氏曰:“见间当为〈间见〉。
shǐ jì cài zé chuán wú chí liáng cì chǐ féi
现代白话:”《史记·蔡泽传》:“我持梁刺齿肥。
suǒ yǐn yuē cì chǐ féi dāng wèi féi
这句话大意是:”索隐曰:“刺齿肥,当为肥。
lún yǔ wǔ shí yǐ xué yì
这句话大意是:”《论语》:“五十以学《易》。
zhū zǐ yǐ wéi wǔ shí dàng zuò zú cǐ jiē gǔ shū yī zì wù wèi èr zì zhī zhèng
这句话大意是:”朱子以为“五十”当作“卒”,此皆古书一字误为二字之证。
wén wáng yǐ bǎi lǐ tāng yǐ qī shí lǐ wén wáng yǐ bǎi lǐ
这句话大意是:○文王以百里“汤以七十里,文王以百里。
mèng zǐ wèi cǐ yán yǐ zhèng wáng zhī bù dài dà ěr
现代白话:”孟子为此言以证王之不待大你。
qí shí wén wáng zhī guó bù zhǐ bǎi lǐ zhōu zì wáng jì fá zhū róng jiāng tǔ rì dà
这句话大意是:其实文王之国不止百里,周自王季伐诸戎,疆土日大。
wén wáng zì qí qiān fēng qí guó sì kuà sān sì bǎi lǐ zhī de fá chóng fá mì zì hé yǐ xī jǔ shǔ zhī zhōu
这句话大意是:文王自歧迁丰,其国巳跨三四百里之地,伐崇伐密,自河以西,举属之周。
zhì yú wǔ wáng ér xi jí liáng yì dōng lín shàng dǎng wú fēi zhōu de
这句话大意是:至于武王,而西及梁、益,东临上党,无非周地;。
zhòu zhī suǒ yǒu bù guò hé nèi yīn xū qí cóng zhī zhě yì dàn dōng fāng zhū guó ér yǐ
这句话大意是:纣之所有,不过河内殷墟,其从之者亦但东方诸国而已。
yī jǔ ér kè shāng yi qí rú zhèn gǎo yě
这句话大意是:一举而克商,宜其如振槁也。
shū zhī yán wén wáng yuē dà bāng wèi qí lì
这句话大意是:《书》之言,文王曰:“大邦畏其力。
wén wáng hé cháng bù jiè lì zāi
现代白话:”文王何尝不藉力啊。
chán wú fu lǐ zhī bù yǒu fū bù yǒu lǐ bù
这句话大意是:○廛无夫里之布有夫布,有里布。
zhōu lǐ dì guān zǎi shī zhí yuē fán zhái bù máo zhě yǒu lǐ bù
这句话大意是:《周礼·地官》载师职曰:“凡宅不毛者,有里布;。
fán tián bù gēng zhě chū wū sù
这句话大意是:凡田不耕者,出屋粟。
fán mín wú zhí shì zhě chū fū jiā zhī zhēng
这句话大意是:凡民无职事者,出夫家之征。
lǘ shī zhí yuē fán wú zhí zhě chū fū bù
这句话大意是:”闾师职曰:“凡无职者,出夫布。
zhèng sī nóng yún lǐ bù zhě bù cān yìn shū guǎng èr cùn zhǎng èr chǐ yǐ wéi bì mào yì wù
这句话大意是:”郑司农云:“里布者,布参印书,广二寸,长二尺,以为币,贸易物。
shī yún bào bù mào sī
这句话大意是:《诗》云:‘抱布贸丝。
bào cǐ bù yě
这句话大意是:’抱此布也。
huò yuē bù quán yě
这句话大意是:或曰:布,泉也。
chūn qiū chuán yuē mǎi zhī bǎi liǎng yī bù
这句话大意是:《春秋传》曰:‘买之百两一布。
yòu chán rén zhí zhǎng liǎn shì zhī sī qiàn bù zǒng bù zhì bù fá bù chán bù
这句话大意是:’”又廛人职:“掌敛市之纟欠布、总布、质布、罚布、廛布。
xuán wèi zhái bù máo zhě fá yǐ yī lǐ èr shí wǔ jiā zhī quán
这句话大意是:”玄谓宅不毛者,罚以一里二十五家之泉。
jí zhù wèi yǐn lǘ shī wén jīn rén suì yǐ bù zhuān shǔ yú lǐ
这句话大意是:《集注》未引《闾师》文,今人遂以布专属于里。
mèng zǐ zì qí zàng yú lǔ mèng zǐ zì qí zàng yú lǔ yán zàng ér bù yán sàng cǐ gǎi zàng yě
这句话大意是:○孟子自齐葬于鲁孟子自齐葬于鲁,言葬而不言丧,此改葬也。
lǐ jì gǎi sī shì bì ér chú gù fǎn yú qí zhǐ yú yíng ér chōng yú nǎi de chéng jiān ér wèn
这句话大意是:礼记改缌,事毕而除,故反于齐,止于嬴,而充虞乃得承间而问。
ruò yuē bēn sāng ér hái yíng zàng fāng bì jí chū fù qí qīng zhī wèi ér mén rén wèi de fā yán kě wèi sān yuè wú jūn zé huáng huáng rú yě
这句话大意是:若曰奔丧而还,营葬方毕,即出赴齐卿之位,而门人未得发言,可谓“三月无君,则皇皇如”也。
ér shēn qiě bù xíng sān nián zhī sàng hé yǐ jiào téng shì zǐ zāi
现代白话:而身且不行三年之丧,凭什么教滕世子啊!
qí shí jiē shí yī yě gǔ lái tián fù zhī zhì shí shǐ yú yǔ shuǐ tǔ jì píng xián zé sān rǎng hòu zhī wáng zhě bù guò yīn qí chéng jī ér yǐ
这句话大意是:○其实皆什一也古来田赋之制,实始于禹,水土既平,咸则三壤,后之王者不过因其成迹而已。
gù shī yuē xìn bǐ nán shān wéi yǔ diàn zhī
这句话大意是:故《诗》曰:“信彼南山,维禹甸之。
yún yún yuán xí zēng sūn tián zhī
这句话大意是:匀匀原隰,曾孙田之。
wǒ jiāng wǒ lǐ nán dōng qí mǔ
这句话大意是:我疆我理,南东其亩。
rán zé zhōu zhī jiāng lǐ yóu yǔ zhī yí fǎ yě
这句话大意是:”然则周之疆理犹禹之遗法也。
mèng zǐ nǎi yuē xià hòu shì wǔ shí ér gòng yīn rén qī shí ér zhù zhōu rén bǎi mǔ ér chè
这句话大意是:孟子乃曰:“夏后氏五十而贡,殷人七十而助,周人百亩而彻。
fu jǐng tián zhī zhì yī jǐng zhī de huà wèi jiǔ qū gù sū xún wèi wàn fū zhī de gài sān shí èr lǐ yǒu bàn ér qí jiān wèi chuān wèi lù zhě yī wèi huì wéi dào zhě jiǔ wèi xù wèi tu zhě bǎi wèi gōu wèi zhěn zhě qiān wèi suì wèi jìng zhě wàn
这句话大意是:夫井田之制,一井之地画为九区,故苏洵谓万夫之地,盖三十二里有半,而其间为川为路者一,为浍为道者九,为洫为涂者百,为沟为畛者千,为遂为径者万。
shǐ xià bì wǔ shí yīn bì qī shí zhōu bì bǎi zé shì yī wáng zhī xìng bì jiāng gǎi zhěn tu biàn gōu xù yí dào lù yǐ jiù zhī wèi cǐ fán rǎo ér wú yì yú mín zhī shì yě qǐ qí rán hu
这句话大意是:使夏必五十,殷必七十,周必百,则是一王之兴必将改畛涂、变沟洫、移道路以就之,为此烦扰而无益于民之事也,岂其然吗?
gài sān dài qǔ mín zhī yì zài hu gòng zhù chè ér bù zài hu wǔ shí qī shí bǎi mǔ
这句话大意是:盖三代取民之异,在乎贡、助、彻,而不在乎五十、七十、百亩。
qí wǔ shí qī shí bǎi mǔ tè zhàng chǐ zhī bù tóng ér tián wèi cháng yì yě
这句话大意是:其五十、七十、百亩,特丈尺之不同,而田未尝易也。
gù yuē qí shí jiē shí yī yě
这句话大意是:故曰:“其实皆什一也。
gǔ zhī wáng zhě bì gǎi zhèng shuò yì fú sè yì dù shù
这句话大意是:”古之王者必改正朔,易服色,异度数。
gù shǐ jì qín shǐ huáng běn jì yú gǎi nián shí yuè shuò shàng hēi zhī xià jí yuē shù yǐ liù wèi jì fú fǎ guān jiē liù cùn ér yú liù chǐ liù chǐ wèi bù chéng liù mǎ
这句话大意是:故《史记·秦始皇本纪》,于“改年十月朔,上黑”之下,即曰:“数以六为纪,符法冠皆六寸,而舆六尺,六尺为步,乘六马。
sān dài zhī wáng qí gēng zhì gǎi wù yì dà dǐ rú cǐ
这句话大意是:”三代之王,其更制改物亦大抵如此。
gù wáng zhì yuē gǔ zhě yǐ zhōu chǐ bā chǐ wèi bù jīn yǐ zhōu chǐ liù chǐ sì cùn wèi bù
这句话大意是:故《王制》曰:“古者以周尺八尺为步,今以周尺六尺四寸为步。
ér dāng rì yīn shí zhì yí zhī fǎ yì yǒu kě yán
这句话大意是:”而当日因时制宜之法,亦有可言。
xià shí tǔ kuàng rén xī gù qí mǔ tè dà
这句话大意是:夏时土旷人稀,故其亩特大。
yīn zhōu tǔ yì rén duō gù qí mǔ jiàn xiǎo
这句话大意是:殷、周土易人多,故其亩渐小。
yǐ xià zhī yī mǔ wèi èr mǔ qí míng shū ér shí yī yǐ
现代白话:以夏之一亩为二亩,其名殊而实一了。
guó zuǒ zhī duì jìn rén yuē xiān wáng jiāng lǐ tiān xià wù tǔ zhī yi ér bù qí lì
这句话大意是:国佐之对晋人曰:“先王疆理天下,物土之宜而布其利。
qǐ yǒu sān dài zhī wáng ér wéi shì fēn fēn wú yì yú mín zhī shì zāi
现代白话:”岂有三代之王而为是纷纷无益于民之事啊!
zhuāng yuè yǐn ér zhì zhī zhuāng yuè zhī jiān
这句话大意是:○庄岳“引而置之庄岳之间。
zhù zhuāng yuè qí jiē lǐ míng yě
这句话大意是:”注:“庄岳,齐街里名也。
zhuāng shì jiē míng yuè shì lǐ míng
这句话大意是:”庄是街名,岳是里名。
zuǒ zhuàn xiāng èr shí bā nián de qìng shì zhī mù bǎi chē yú zhuāng
这句话大意是:《左传·襄二十八年》:“得庆氏之木百车于庄。
zhù yún liù guǐ zhī dào
这句话大意是:”注云:“六轨之道。
fǎn chén yú yuè zhù yún yuè lǐ míng
这句话大意是:”反陈于岳”注云:“岳,里名。
gǔ zhě bù wéi chén bú jiàn guān hu kǒng zǐ zhī jiàn yáng huò ér hòu zhī yú yuán bì mén wèi xián zhě zhī guò wèi hé yú zhōng dào yě rán hòu shì zhī rén bì yǒu rú cháo guǎng bèi zhōng yōng zhī míng féng dào tuō zhòng ní zhī jī zhě yǐ
现代白话:○古者不为臣不见观乎孔子之见阳货,而后知逾垣闭门为贤者之过,未合于中道也,然后世之人必有如朝广被中庸之名,冯道托仲尼之迹者了。
qí shǐ yě qū jǐ yǐ jiàn zhū hóu yī jiàn zhū hóu ér huái qí lù lì yú shì wàng chén ér bài guì rén xī zhǐ yǐ tóu shí hǎo cǐ qí suǒ bì zhì zhě
这句话大意是:其始也屈己以见诸侯,一见诸侯而怀其禄利,于是望尘而拜贵人,希旨以投时好,此其所必至者。
zēng zǐ zǐ lù zhī yán suǒ yǐ wèi mò liú jiè yě
这句话大意是:曾子、子路之言,所以为末流戒也。
gù yuē jūn zǐ shàng jiāo bù chǎn
现代白话:故曰:“有德行的人上交不谄。
yòu yuē shàng fú yuán xià fú wéi
这句话大意是:”又曰:“上弗援,下弗惟。
hòu shì zhī yú shì rén xǔ zhī yǐ zì méi quàn zhī yǐ gàn lù
这句话大意是:”后世之于士人,许之以自媒,劝之以干禄;。
ér zé qí yǒu chǐ nán yǐ
现代白话:而责其有耻,难了。
gōng xíng zi yǒu zi zhī sàng lǐ fù wèi zhǎng zǐ zhǎn shuāi sān nián
这句话大意是:○公行子有子之丧《礼》:父为长子斩衰三年。
gù gōng háng zǐ yǒu zi zhī sàng ér mèng zǐ yǔ yòu shī jí qí zhī zhū chén jiē wǎng diào
这句话大意是:故公行子有子之丧,而孟子与右师及齐之诸臣皆往吊。
wèi bù shùn yú fù mǔ yú shū suǒ zài dì yuē yǔ wén rú hé
这句话大意是:○为不顺于父母《虞书》所载,帝曰:“予闻如何?
yuè yuē gǔ zi fù wán mǔ áo xiàng ào
这句话大意是:”岳曰:“瞽子,父顽,母嚣,象傲。
kè xié yǐ xiào yì bù gé jiān
这句话大意是:克谐以孝,义,不格奸。
shì zé dì zhī jǔ shùn zài gǔ sǒu dǐ yù zhī hòu
这句话大意是:”是则帝之举舜,在瞽瞍底豫之后。
jīn mèng zǐ nǎi wèi jiǔ nán èr nǚ bǎi guān niú yáng cāng lǐn bèi yǐ shì shùn yú quǎn mǔ zhī zhōng yóu bù shùn yú fù mǔ ér rú qióng rén wú suǒ guī cǐ fēi shì shí
这句话大意是:今《孟子》乃谓九男二女,百官牛羊,仓廪备,以事舜于畎亩之中,犹不顺于父母,而如穷人无所归,此非事实。
dàn qí tuī jiàn shèng rén zhī xīn ruò cǐ shǐ tiān xià zhī wéi rén zi zhě chǔ xīn jī lǜ chū hū cǐ ér hòu wèi dà xiào ěr
这句话大意是:但其推见圣人之心若此,使天下之为人子者处心积虑出乎此,而后为大孝耳。
hòu rú yǐ wéi shí rán zé èr sǎo shǐ zhì zhèn qī zhī shuō yì kě xìn yǐ
现代白话:后儒以为实,然则“二嫂使治朕栖”之说亦可信了。
xiàng fēng yǒu bì shùn dōu pú bǎn ér fēng xiàng yú dào zhōu bí tíng zài sān miáo yǐ nán huāng fú zhī de chéng wèi kě yí
这句话大意是:○象封有庳舜都蒲阪,而封象于道州鼻亭,在三苗以南荒服之地,诚为可疑。
rú mèng zǐ suǒ lùn qīn zhī yù qí guì ài zhī yù qí fù yòu qiě yù qí yuán yuán ér lái hé yǐ bù zài zhōng yuán jìn jī zhī chù ér zhì zhī sān qiān yú lǐ zhī wài yá
现代白话:如《孟子》所论,亲之欲其贵,爱之欲其富,又且欲其源源而来,凭什么不在中原近畿之处,而置之三千余里之外邪?
gài shang gǔ zhū hóu zhī fēng wàn guó qí shí zhōng yuán zhī de bì wú xián tǔ kě yǐ fēng gù yě
现代白话:盖上古诸侯之封万国,其时中原之地必无闲土能够封故也。
yòu kǎo tài gōng zhī yú zhōu qí gōng yì dà yǐ ér jǐn fēng yíng qiū
现代白话:又考太公之于周,其功亦大了,而仅封营丘。
yíng qiū zài jīn chāng lè wéi èr xiàn jiè
这句话大意是:营丘在今昌乐、潍二县界。
shǐ yán qí de xiè lǔ rén mín guǎ ér mèng zǐ yán qí jiǎn yú bǎi lǐ yòu lái yí bī chǔ ér yǔ zhī zhēng guó
这句话大意是:史言其地泻卤,人民寡,而《孟子》言其俭于百里,又莱夷逼处,而与之争国。
fu zūn wèi shàng fǔ qīn wéi hòu fù gōng wèi yuán chén ér fēng zhǐ yú cǐ qǐ fēi zhōng yuán zhī de wú xián tǔ gù zhì báo gū shì zhī miè ér hòu nǎi fēng tài gōng yá
这句话大意是:夫尊为尚父,亲为后父,功为元臣,而封止于此,岂非中原之地无闲土,故至薄姑氏之灭,而后乃封太公邪?
huò yuē yǔ fēng zài yáng dí jì fēng zài wǔ gōng hé yǔ
这句话大意是:或曰:“禹封在阳翟,稷封在武功,何与?
èr chén zhě yǒu ān tiān xià zhī dà gōng shùn gù bù dé yǐ jiè dì ér xiān zhī yě
这句话大意是:”二臣者,有安天下之大功,舜固不得以介弟而先之也。
gù xiàng zhī fēng yú yuǎn shèng rén zhī bù dé yǐ yě
这句话大意是:故象之封于远,圣人之不得已也。
zhōu shì bān jué lù wèi mín ér lì zhī jūn gù bān jué zhī yì tiān zǐ yǔ gōng hóu bó zi nán yī yě ér fēi jué shì zhī guì
这句话大意是:○周室班爵禄为民而立之君,故斑爵之意,天子与公、侯、伯、子、男一也,而非绝世之贵。
dài gēng ér fù zhī lù gù bān lù zhī yì jūn qīng dài fū shì yǔ shù rén zài guān yī yě ér fēi wú shì zhī shí
这句话大意是:代耕而赋之禄,故班禄之意,君、卿、大夫、士与庶人在官一也,而非无事之食。
shì gù zhī tiān zǐ yī wèi zhī yì zé bù gǎn sì yú mín shàng yǐ zì zūn
这句话大意是:是故知天子一位之义,则不敢肆于民上以自尊;。
zhī lù yǐ dài gēng zhī yì zé bù gǎn hòu qǔ yú mín yǐ zì fèng
这句话大意是:知禄以代耕之义,则不敢厚取于民以自奉。
bù míng hu cǐ ér wǔ duó rén zhī jūn cháng duō yú sān dài zhī xià yǐ
现代白话:不明乎此,而侮夺人之君,常多于三代之下了。
fèi huì gōng mèng zǐ fèi huì gōng zhù huì gōng fèi yì zhī jūn
这句话大意是:○费惠公《孟子》“费惠公”注:“惠公,费邑之君。
àn chūn qiū shí yǒu liǎng fèi qí yī jiàn zuǒ zhuàn chéng gōng shí sān nián jìn hóu shǐ lǚ xiāng jué qín yuē tiǎn miè wǒ fèi huá
这句话大意是:”按春秋时有两费,其一见《左传·成公十三年》:“晋侯使吕相绝秦,曰:‘殄灭我费滑。
zhù huá guó dū yú fèi jīn hé nán gōu shì xiàn
这句话大意是:’”注:“滑国都于费,今河南缑氏县。
xiāng gōng shí bā nián chu zi féng gōng zǐ gé lǜ ruì shī qīn fèi huá gài běn yī dì qín miè zhī ér hòu shǔ jìn ěr
这句话大意是:”《襄公十八年》:楚子冯、公子格率锐师侵费滑,盖本一地,秦灭之而后属晋耳。
qí yī xī gōng yuán nián gōng cì jì you wèn yáng zhī tián jí fèi
这句话大意是:其一《僖公元年》:“公赐季友汶阳之田及费。
qí chéng fèi chéng zài fèi xiàn xī běi èr shí lǐ lǔ jì shì ba le
这句话大意是:”《齐乘》:“费城,在费县西北二十里,鲁季氏吧了。
zài zi sī shí huá guó zhī fèi qí wáng jiǔ yǐ yí jí jì shì zhī hòu ér jiàn chēng gōng zhě
现代白话:”在子思时,滑国之费其亡久了,疑即季氏之后,而僭称公者。
lǔ lián zǐ chēng lù zi wèi qí wáng yuē lǔ fèi zhī zhòng chén jiǎ shè yú xiāng bēn
这句话大意是:鲁连子称陆子谓齐王曰:“鲁费之众臣甲舍于襄贲。
ér chu rén duì qǐng xiāng wáng yǒu zōu fèi tán pī dài suǒ wèi sì shàng shí èr zhū hóu zhě yá
这句话大意是:”而楚人对顷襄王有邹、费、郯、邳,殆所谓泗上十二诸侯者邪?
rén shān jīn shì yuē fèi běn lǔ jì shì zhī sī yì ér mèng zǐ chēng xiǎo guó zhī jūn zēng zǐ shū yì yǒu fèi jūn fèi zi zhī chēng
这句话大意是:仁山金氏曰:“费本鲁季氏之私邑,而《孟子》称小国之君,曾子书亦有费君、费子之称。
gài jì shì zhuān lǔ ér zì chūn qiū yǐ hòu jì bì zì jù qí yì rú fù yōng zhī guó yǐ
现代白话:盖季氏专鲁,而自春秋以后,计必自据其邑,如附庸之国了。
dài fū zhī wèi zhū hóu bù dài sān jìn ér shǐ rán qí lái yì jiàn yǐ
现代白话:大夫之为诸侯,不待三晋而始,然其来亦渐了。
jì shì zhī yú lǔ dàn chū jūn ér bù gǎn lì jūn dàn fēn guó ér bù gǎn cuàn wèi yù yú jìn wèi duō yǐ
现代白话:季氏之于鲁,但出君而不敢立君,但分国而不敢篡位,愈于晋、卫多了。
gù yuē lǔ yóu bǐng zhōu lǐ
这句话大意是:故曰:“鲁犹秉周礼。
xíng wú jìng gù wèi zhī nèi yě xiān shēng zhì tiān xià zhī jù wǔ diǎn wǔ lǐ wǔ fú wǔ xíng qí chū hū shēn jiā hu mín zhě mò bù běn zhī yú xīn
现代白话:○行我敬故谓之内也先生治天下之具,五典、五礼、五服、五刑,其出乎身,加乎民者,莫不本之于心。
yǐ wéi zhī cái zhì
这句话大意是:以为之裁制。
qīn qīn zhī shā zūn xián zhī děng lǐ suǒ shēng yě
这句话大意是:亲亲之杀,尊贤之等,礼所生也。
gù mèng zǐ dá gōng dōu zi yán yì ér jǔ zhuó xiāng rén jìng shī èr shì jiē lǐ zhī yě ér mò fēi yì zhī suǒ yí
这句话大意是:故孟子答公都子言义,而举酌乡人、敬尸二事,皆礼之也,而莫非义之所宜。
zì cǐ dào bù míng ér èr shì kōng xū zhī jiào zhì yú zhuì tí rén yì jué miè lǐ yuè cóng cǐ qǐ yǐ
现代白话:自此道不明,而二氏空虚之教至于槌提仁义,绝灭礼乐,从此起了。
zì sòng yǐ xià yī èr xián zhì zhī tú bìng hàn rén xùn gǔ zhī xué de qí cū jì wu jiáo zhī yǐ guī yú nèi ér dá dào dá dé jiǔ jīng sān chóng zhī shì zhì zhī bù lùn cǐ zhēn suǒ wèi gào zi wèi cháng zhī yì zhě yě qí bù liú yú yì duān ér hài wú dào zhě jī xī
现代白话:自宋以下,一二贤智之徒,病汉人训诂之学,得其粗迹,务矫之以归于内,而达道达德、九经三重之事置之不论,此真所谓“告子未尝知义”者也,其不流于异端而害我道者几希。
dǒng zǐ yuē yi zài wǒ zhě ér hòu kě yǐ chēng yì gù yán yì zhě hé wǒ yǔ yi yǐ wéi yī yán
现代白话:董孔子说:“宜在我者而后能够称义,故言义者合我与宜以为一言。
yǐ cǐ cāo zhī yì zhī yán wǒ yě
这句话大意是:以此操之,义之言我也。
cǐ yǔ mèng zǐ zhī yán xiāng fā
这句话大意是:”此与孟子之言相发。
yǐ zhòu wèi xiōng zhī zǐ yǐ zhòu wèi dì qiě yǐ wéi jūn ér yǒu wēi zǐ qǐ
这句话大意是:○以纣为兄之子以纣为弟,且以为君,而有微子启;。
yǐ zhòu wèi xiōng zhī zǐ qiě yǐ wéi jūn ér yǒu wáng zǐ bǐ gàn
这句话大意是:以纣为兄之子,且以为君,而有王子比干。
bìng yán zhī zé yú wén yǒu suǒ bù biàn gù jǔ cǐ yǐ gāi bǐ cǐ gǔ rén wén zhāng zhī shàn
这句话大意是:并言之,则于文有所不便,故举此以该彼,此古人文章之善。
qiě rú jiāo shè zhī lǐ suǒ yǐ shì shàng dì yě bù yán hòu tǔ
这句话大意是:且如“郊社之礼,所以事上帝也”,不言后土;。
dì dào wú chéng ér dài yǒu zhōng yě bù yán chén qī
这句话大意是:“地道无成,而代有终也”,不言臣妻;。
xiān wáng jū wù yú sì yì bù yán hún dūn qióng qí tāo tiè
这句话大意是:“先王居杌于四裔”,不言浑敦、穷奇、饕餮。
hòu zhī dú shū zhě bù dài zǐ gòng zhī míng yì dāng wén yī yǐ zhī èr yǐ
现代白话:后之读书者不待子贡之明,亦当闻一以知二了。
cái rén gù yǒu wèi bù shàn zhī cái ér fēi qí xìng yě
这句话大意是:○才人固有为不善之才而非其性也。
xìng zhě tiān mìng zhī cái zhě yì tiān jiàng shì yǐ qín shòu zhī rén wèi zhī wèi cháng yǒu cái
这句话大意是:性者天命之,才者亦天降是以禽兽之人,谓之未尝有才。
zhōng yōng yán néng jǐn qí xìng mèng zǐ yán bù néng jǐn qí cái néng
这句话大意是:《中庸》言能尽其性,《孟子》言不能尽其才能。
jǐn qí cái zé néng jǐn qí xìng yǐ zài hu kuò ér chōng zhī
现代白话:尽其才则能尽其性了,在乎扩而充之。
qiú qí fàng xīn xué wèn zhī dào wú tā qiú qí fàng xīn ér yǐ yǐ
现代白话:○求其放心学问之道无他,求其放心而已了。
rán zé dàn qiú fàng xīn kě bù bì yú xué wèn hu
这句话大意是:然则但求放心,可不必于学问吗?
yǔ kǒng zǐ zhī yán wú cháng zhōng rì bù shí zhōng yè bù qǐn yǐ sī wú yì bù rú xué yě zhě hé qí bù tóng yá
现代白话:与孔子之言“我尝终日不食,终夜不寝,以思无益,不如学也”者,何其不同邪?
tā rì yòu yuē jūn zǐ yǐ rén cún xīn yǐ lǐ cún xīn
现代白话:他日又曰:“有德行的人以仁存心,以礼存心。
shì suǒ cún zhě fēi kōng xū zhī xīn yě fu rén yǔ lǐ wèi yǒu bù xué wèn ér néng míng zhě yě
这句话大意是:”是所存者非空虚之心也,夫仁与礼未有不学问而能明者也。
mèng zǐ zhī yì gài yuē néng qiú fàng xīn rán hòu kě yǐ xué wèn
现代白话:《孟子》之意盖曰能求放心,然后能够学问。
shǐ yì qiū huì èr rén yì qí yī rén zhuān xīn zhì zhì wéi yì qiū zhī wèi tīng
这句话大意是:使奕秋诲二人奕,其一人专心致志,惟奕秋之为听;。
yī rén suī tīng zhī yī xīn yǐ wéi yǒu hóng hú jiāng zhì sī yuán gōng jiǎo ér shè zhī
这句话大意是:一人虽听之,一心以为有鸿鹄将至,思援弓缴而射之。
suī yǔ zhī jù xué fú ruò zhī yǐ
现代白话:虽与之具学,弗若之了。
cǐ fàng xīn ér bù zhī qiú zhě yě
这句话大意是:此放心而不知求者也。
rán dàn zhī qiú fàng xīn ér wèi cháng qióng zhōng zhī fāng xī yàn háng zhī shì yì bì bù néng cóng shì yú yì
这句话大意是:然但知求放心,而未尝“穷中之方,悉雁行之势”,亦必不能从事于奕。
suǒ qù sān miǎn sǐ ér yǐ yǐ zé yì bù jiǔ ér qù yǐ gù yuē suǒ qù sān
现代白话:○所去三免死而已了,则亦不久而去了,故曰“所去三”。
zì shì xīn rán rén zhī wéi xué bù kě zì xiǎo yòu bù kě zì dà
这句话大意是:○自视欣然人之为学不可自小,又不可自大。
de bǎi lǐ zhī de ér jūn zhī jiē zú yǐ cháo zhū hóu yǒu tiān xià bù gǎn zì xiǎo yě
这句话大意是:得百里之地而君之,皆足以朝诸侯、有天下,不敢自小也;。
fù zhī yǐ hán wèi zhī jiā rú qí zì shì xīn rán zé guò rén yuǎn yǐ bù gǎn zì dà yě
现代白话:附之以韩、魏之家,如其自视欣然,则过人远了,不敢自大也。
yǔ jiāng yǐ sī dào jué sī mín yě sī tiān xià zhī mín pǐ fū pǐ fù yǒu bù bèi yáo shùn zhī zé zhě ruò jǐ tuī ér nèi zhī gōu zhōng zé kě wèi bù zì xiǎo yǐ
现代白话:予将以斯道觉斯民也,思天下之民,匹夫匹妇有不被尧舜之泽者,若己推而内之沟中,则可谓不自小了。
zì gēng jià táo yú yǐ zhì wèi dì wú fēi qǔ yú rén zhě zé kě wèi bù zì dà yǐ
现代白话:自耕稼、陶渔以至为帝,无非取于人者,则可谓不自大了。
gù zì xiǎo xiǎo yě
这句话大意是:故自小,小也;。
zì dà biàn yě
这句话大意是:自大,变也。
jīn zhī xué zhě fēi zì xiǎo zé zì dà wú jiàn qí tóng wèi xiǎo rén zhī guī ér yǐ
现代白话:今之学者非自小则自大,我见其同为品行较差的人之归而已。
shì hé shì shì nóng gōng shāng wèi zhī sì mín
这句话大意是:○士何事士、农、工、商,谓之四民。
qí shuō shǐ yú guǎn zǐ
这句话大意是:其说始于《管子》。
sān dài zhī shí mín zhī xiù zhě nǎi shōu zhī xiāng xù shēng zhī sī tú ér wèi zhī shì gù qiān bǎi zhī zhōng bù dé yī yān
现代白话:三代之时,民之秀者乃收之乡序,升之司徒,而谓之士,固千百之中不得一呢。
dà zǎi yǐ jiǔ zhí rèn wàn mín wǔ yuē bǎi gōng chì huà bā cái jì yì wú duō rén ěr
现代白话:大宰以九职任万民,……五曰百工,饬化八材,计亦无多人你。
wǔ wáng zuò jiǔ gào zhī shū yuē mèi tǔ sì ěr gǔ gōng chún qí yì shǔ jì bēn zǒu shì jué kǎo jué zhǎng
现代白话:武王作《酒诰》之书,曰:“妹土嗣你股肱,纯其艺黍稷,奔走事厥考厥长。
cǐ wèi nóng yě
这句话大意是:”此谓农也。
zhào qiān chē niú yuǎn fú gǔ yòng xiào yǎng jué fù mǔ cǐ wèi shāng yě
这句话大意是:“肇牵车牛,远服贾,用孝养厥父母”,此谓商也。
yòu yuē shù shì yǒu zhèng yuè shù bó jūn zǐ qí ěr diǎn tīng zhèn jiào
现代白话:又曰:“庶士有正,越庶伯有德行的人,其你典听朕教。
zé wèi zhī zhě
这句话大意是:”则谓之者。
dà dǐ jiē yǒu zhí zhī rén yǐ è yǒu suǒ wèi qún cuì ér zhōu chǔ sì mín gè zì wèi xiāng zhī fǎ zāi
现代白话:大抵皆有职之人了,恶有所谓“群萃而州处,四民各自为乡之法”啊。
chūn qiū yǐ hòu yóu shì rì duō
这句话大意是:春秋以后,游士日多。
qí yǔ yán huán gōng wèi yóu shì bā shí rén fèng yǐ chē mǎ yī qiú duō qí zī bì shǐ zhōu yóu sì fāng yǐ hào zhào tiān xià zhī xián shì
这句话大意是:《齐语》言桓公为游士八十人奉以车马衣裘,多其资币,使周游四方,以号召天下之贤士。
ér zhàn guó zhī jūn suì yǐ shì wèi qīng zhòng wén zhě wèi rú wǔ zhě wèi xiá
这句话大意是:而战国之君遂以士为轻重,文者为儒,武者为侠。
wū hū
这句话大意是:呜呼!
yóu rén ér xiān wáng zhī fǎ huài yǐ péng gèng zhī yán wáng zǐ diàn zhī wèn qí yóu jìn gǔ zhī yì yǔ
现代白话:游人而先王之法坏了,彭更之言,王子垫之问,其犹近古之意与?
fàn qiǔ rú cǎo xiǎng tiān xià zhī dà fú zhě bì xiān tiān xià zhī dà láo
这句话大意是:○饭糗茹草享天下之大福者,必先天下之大劳;。
zhái tiān xià zhī zhì guì zhě bì zhí tiān xià zhī zhì jiàn
这句话大意是:宅天下之至贵者,必执天下之至贱。
shì yǐ yīn wáng xiǎo yǐ shǐ qí zi wǔ dīng jiù láo yú wài zhī xiǎo rén zhī yī
现代白话:是以殷王小乙使其子武丁旧劳于外,知品行较差的人之依。
ér zhōu zhī hòu fēi yì bì fú huàn zhuó zhī yī xiū fán rù zhī shì
这句话大意是:而周之后妃亦必服浣濯之衣,修烦缛之事。
jí zhōu gōng zāo biàn chén hòu jì xiān gōng wáng yè zhī suǒ yóu zhě zé jiē nóng fū nǚ gōng yī shí zhī wu yě
这句话大意是:及周公遭变,陈后稷、先公王业之所由者,则皆农夫、女工、衣食之务也。
gǔ xiān wáng zhī jiào néng shì rén ér hòu néng shǐ rén
这句话大意是:古先王之教,能事人而后能使人。
qí xīn bù gǎn shī yú yī wù zhī xì ér hòu kě yǐ shèng tiān xià zhī dà
现代白话:其心不敢失于一物之细,而后能够胜天下之大。
shùn zhī shèng yě ér fàn qiǔ rú cǎo
这句话大意是:舜之圣也,而饭糗茹草;。
yǔ zhī shèng yě ér shǒu zú pián zhī miàn mù lí hēi
这句话大意是:禹之圣也,而手足胼胝,面目黧黑。
cǐ qí suǒ yǐ dào jì tiān xià ér wèi wàn shì dì wáng zhī zǔ yě kuàng hū qí bù rú shùn yǔ zhě hu
这句话大意是:此其所以道济天下,而为万世帝王之祖也,况乎其不如舜、禹者乎!
mèng zǐ wài piān shǐ jì wu bèi duì huái nán wáng ān yǐn mèng zǐ yuē zhòu guì wèi tiān zǐ sǐ céng bù ruò pǐ fū
这句话大意是:○孟子外篇《史记》伍被对淮南王安,引《孟子》曰:“纣贵为天子,死曾不若匹夫。
yáng zi fǎ yán xiū shēn yǐn mèng zǐ yuē fu yǒu yì ér bù zhì zhě yǒu yǐ wèi yǒu wú yì ér zhì zhě yě
现代白话:”扬子《法言·修身》引《孟子》曰:“夫有意而不至者有了,未有无意而至者也。
huán kuān yán tiě lùn yǐn mèng zǐ yuē wú yú hé guǎng zhī dé zhī zhì yě
现代白话:”桓宽《盐铁论》引《孟子》曰:“我于河广,知德之至也。
yòu yǐn mèng zǐ yuē yáo shùn zhī dào fēi yuǎn rén yě rén bù sī zhī ěr
现代白话:”又引《孟子》曰:“尧、舜之道非远人也,人不思之你。
zhōu lǐ dà háng rén zhù yǐn mèng zǐ yuē zhū hóu yǒu wáng
这句话大意是:”《周礼·大行人》注引《孟子》曰:“诸侯有王。
sòng bào zhào hé qīng sòng yǐn mèng zǐ yuē qiān zǎi yī shèng yóu dàn mù yě
这句话大意是:”宋鲍照“河清颂”引《孟子》曰:“千载一圣,犹旦暮也。
yán shì jiā xùn yǐn mèng zǐ yuē tú yǐng shī xíng
这句话大意是:”《颜氏家训》引《孟子》曰:“图影失形。
liáng shū chǔ shì chuán xù yǐn mèng zǐ yuē jīn rén zhī yú jué lù de zhī ruò qí shēng shī zhī ruò qí sǐ
这句话大意是:”《梁书·处士传·序》引《孟子》曰:“今人之于爵禄,得之若其生,失之若其死。
guǎng yùn guī zì xià zhù yuē mèng zǐ liù shí sì shǔ wèi yī guī shí guī wèi yī hé
这句话大意是:”《广韵》“圭”字下注曰:“《孟子》:‘六十四黍为一圭,十圭为一合。
yǐ jí jí zhù zhōng chéng zi suǒ yǐn xún zǐ mèng zǐ sān jiàn qí wáng ér bù yán shì mén rén yí zhī mèng zǐ yuē wǒ xiān gōng qí xié xīn
现代白话:’”以及《集注》中程子所引荀子、孟子三见齐王,而不言事,门人疑之,孟孔子说:“我先攻其邪心。
jīn mèng zǐ shū jiē wú qí wén qǐ suǒ wèi wài piān zhě yá
这句话大意是:”今《孟子》书皆无其文,岂所谓“外篇”者邪?
shī wéi tiān zhī mìng chuán yǐn mèng zhòng zǐ yuē dà zāi tiān mìng zhī wú jí ér měi zhōu zhī lǐ yě
现代白话:《诗·维天之命》传引孟仲孔子说:“大啊,天命之无极,而美周之礼也。
gōng chuán yǐn mèng zhòng zǐ yuē shì gōng yě
现代白话:”《宫》传引孟仲孔子说:“是宫也。
zhèng yì yǐn zhào qí yún mèng zhòng zǐ mèng zǐ cóng kūn dì xué yú mèng zǐ zhě yě
这句话大意是:”《正义》引赵岐云:“孟仲子,孟子从昆弟,学于孟子者也。
pǔ yún zi zhòng zǐ zhě zi sī dì zǐ
这句话大意是:《谱》云:‘子仲子者,子思弟子。
gài yǔ mèng kē gòng shì zi sī hòu xué yú mèng kē zhù shū lùn shī máo shì qǔ yǐ wéi shuō
这句话大意是:’盖与孟轲共事子思,后学于孟轲,著书论《诗》,毛氏取以为说。
zé yòu yǒu mèng zhòng zǐ zhī shū yǐ
现代白话:”则又有孟仲子之书了。
mèng zǐ yǐn lùn yǔ mèng zǐ shū yǐn kǒng zǐ zhī yán fán èr shí yǒu jiǔ qí zài yú lún yǔ zhě bā
这句话大意是:○孟子引论语《孟子》书引孔子之言凡二十有九,其载于《论语》者八。
yòu duō dà tóng ér xiǎo yì rán zé fū zǐ zhī yán qí bù chuán yú hòu zhě duō yǐ
现代白话:又多大同而小异,然则孔子之言其不传于后者多了。
gù yuē zhòng ní méi ér wēi yán jué
这句话大意是:故曰:“仲尼没而微言绝。
mèng yú zì yàng jiǔ jīng lún yǔ jiē yǐ hàn shí jīng wèi jù gù zì tǐ wèi biàn mèng zǐ zì duō jìn jīn gài jiǔ yì yú wèi jìn yǐ xià zhī chuán lù yě
这句话大意是:○孟于字样九经《论语》皆以汉石经为据,故字体未变,《孟子》字多近今,盖久亦于魏、晋以下之传录也。
rán zé shí jīng zhī gōng yì bù xì yǐ
现代白话:然则石经之功亦不细了。
táng shū yán zhōu gù zuò bīn kāi yuán shí sān nián yǐ zì lèi yōu gù wèi
这句话大意是:《唐书》言:州故作“豳”,开元十三年,以字类“幽”,故为“”。
jīn wéi mèng zǐ shū yòng zì
这句话大意是:今惟《孟子》书用“”字。
róng zhāi sì bǐ yán mèng zǐ shì yóu è zuì ér qiǎng jiǔ jiàn qiě yóu bù dé jí bìng zuò yóu jīn běn zuò yóu
这句话大意是:《容斋四笔》言《孟子》“是由恶醉而强酒”,“见且由不得亟”,并作“由”,今本作“犹”。
shì zhī jīn zhī mèng zǐ yòu yǔ sòng běn xiǎo yì
这句话大意是:是知今之《孟子》又与宋本小异。
mèng zǐ dì zǐ zhào qí zhù mèng zǐ yǐ jì sūn zǐ shū èr rén wéi mèng zǐ dì zǐ
这句话大意是:○孟子弟子赵岐注《孟子》,以季孙、子叔二人为孟子弟子。
jì sūn zhī mèng zǐ yì bù yù ér xīn yù shǐ mèng zǐ jiù zhī gù yuē yì zāi dì zǐ zhī suǒ wén yě
现代白话:季孙知孟子意不欲,而心欲使孟子就之,故曰:“异啊,弟子之所闻也。
zǐ shū xīn yí huò zhī yì yǐ wéi kě jiù zhī yǐ
现代白话:”子叔心疑惑之,亦以为可就之了。
shǐ jǐ wéi zhèng yǐ xià zé mèng zǐ zhī yán yě
这句话大意是:“使己为政”以下,则孟子之言也。
yòu yuē gào zi míng bù hài jiān zhì rú mò zhī dào zhě
这句话大意是:又曰:“告子名不害,兼治儒、墨之道者。
cháng xué yú mèng yú ér bù néng chún chè xìng mìng zhī lǐ
这句话大意是:尝学于孟于,而不能纯彻性命之理。
yòu yuē gāo zi qí rén yě
这句话大意是:”又曰:“高子,齐人也。
xué yú mèng zǐ xiāng dào ér wèi míng qù ér xué tā shù
这句话大意是:学于孟子,乡道而未明,去而学他术。
yòu yuē pén chéng kuò cháng yù xué yú mèng zǐ wèn dào wèi dá ér qù
这句话大意是:”又曰:“盆成括,尝欲学于孟子,问道,未达而去。
sòng huī zōng zhèng hé wǔ nián fēng gào zi bù hài dōng ē bó gāo zi sì shuǐ bó pén chéng kuò lái yáng bó jì sūn fēng chéng bó zǐ shū chéng yáng bó jiē yǐ mèng zǐ dì zǐ gù yě
这句话大意是:”宋徽宗政和五年,封告子不害东阿伯,高子泗水伯,盆成括莱阳伯,季孙丰城伯,子叔乘阳伯,皆以孟子弟子故也。
shǐ jì suǒ yǐn yuē mèng zǐ yǒu wàn zhāng gōng míng gāo děng bìng kē zhī mén rén
这句话大意是:《史记索隐》曰:“孟子有万章、公明高等,并轲之门人。
guǎng yùn yòu yún lí lóu mèng zǐ mén rén
这句话大意是:”《广韵》又云:“离娄,孟子门人。
bù zhī qí hé suǒ běn
这句话大意是:”不知其何所本。
yuán wú lái zhe mèng zǐ dì zǐ liè zhuàn èr juǎn jīn bù chuán
这句话大意是:元吴莱著《孟子弟子列传》二卷,今不传。
yàn zǐ shū chēng xī guō tú jū bù yī zhī shì pín chéng shì cháng wèi kǒng zǐ mén rén yóu wù
这句话大意是:《晏子书》称西郭徒居布衣之士,贫成适尝为孔子门人,尤误。
tú tú zì zì zhōng táng shǐ biàn zuò tú qí shuō yǐ xiáng zhī táng yùn zhèng
这句话大意是:○荼“荼”字自中唐始变作“荼”,其说已详之《唐韵正》。
àn kùn xué jì wén tú yǒu sān shuí wèi tú kǔ kǔ cài yě
这句话大意是:按《困学纪闻》,荼有三:“谁谓荼苦”,苦菜也。
yǒu nǚ rú tú máo xiù yě
这句话大意是:“有女如荼”,茅秀也。
yǐ hāo tú liǎo lù cǎo yě
这句话大意是:“以薅荼蓼”,陆草也。
jīn àn ěr yǎ tú shui tú zì fán wǔ jiàn ér gè bù tóng
现代白话:今按《你雅》“荼”“氵荼”字凡五见,而各不同。
shì cǎo yuē tú kǔ cài
这句话大意是:《释草》曰:“荼,苦菜。
zhù yǐn shī shuí wèi tú kǔ qí gān rú jì
这句话大意是:”注引《诗》:“谁谓荼苦,其甘如荠。
shū yún cǐ wèi kǔ kě shí zhī cài běn cǎo yī míng xuǎn yī míng yóu dōng
这句话大意是:”疏云:“此味苦可食之菜,《本草》一名选,一名游冬。
yì wěi tōng guà yàn xuán tú yún kǔ cài shēng yú hán qiū jīng dōng lì chūn nǎi chéng yuè lìng mèng xià kǔ cài xiù shì yě
这句话大意是:《易纬通卦验玄图》云‘苦菜生于寒秋,经冬历春乃成’,《月令》‘孟夏苦菜秀’是也。
yè shì kǔ jù ér xì duàn zhī yǒu bái zhī huā huáng shì jú
这句话大意是:叶似苦苣而细,断之有白汁,花黄似菊。
kān shí dàn kǔ ěr
这句话大意是:堪食,但苦耳。
yòu yuē cǎo piào tú
这句话大意是:”又曰:“{艹票}、、荼。
zhù yún jí cǎo dāo
这句话大意是:”注云:“即{艹刀}。
shū yún àn zhōu lǐ zhǎng tú jí shī yǒu nǚ rú tú jiē yún tú máo xiù yě
这句话大意是:”疏云:“按《周礼·掌荼》及《诗》‘有女如荼’,皆云:荼,茅秀也;。
cǎo piào yě yě qí bié wài
这句话大意是:{艹票}也、也其别外。
cǐ èr zì jiē cóng cǎo cóng yú
这句话大意是:此二字皆从草、从余。
yòu yuē shui tú hǔ zhàng
这句话大意是:”又曰:“氵荼,虎杖。
zhù yún shì hóng cǎo ér cū dà yǒu xì cì kě yǐ rǎn chì
现代白话:”注云:“似红草而粗大,有细刺,能够染赤。
shū yún shui tú yī míng hǔ zhàng
这句话大意是:”疏云:“氵荼一名虎杖。
táo zhù běn cǎo yún tián yě shén duō zhuàng rú dà mǎ liǎo jīng bān ér yè yuán shì yě
这句话大意是:陶注《本草》云:田野甚多,壮如大马蓼,茎斑而叶圆是也。
yòu yuē shui tú wěi yè
这句话大意是:”又曰:“氵荼,委叶。
zhù yǐn shī yǐ cǎo xiū shui tú liǎo
这句话大意是:”注引《诗》“以{艹休}氵荼蓼。
shū yún shui tú yī míng wěi yè
这句话大意是:”疏云:“氵荼一名委叶。
wáng sù shuō shī yún shui tú lù huì cǎo
这句话大意是:”王肃《说诗》云:“氵荼,陆秽草。
rán zé shui tú zhě yuán tián wú huì zhī cǎo fēi kǔ cài yě
这句话大意是:”然则氵荼者原田芜秽之草,非苦菜也。
jīn shī běn cǎo xiū zuò hāo
这句话大意是:今《诗》本“{艹休}”作“薅”。
cǐ èr zì jiē cóng cǎo cóng tu
这句话大意是:此二字皆从草从涂。
shì mù yuē gǔ kǔ tú
这句话大意是:《释木》曰:“贾,苦荼。
zhù yún shù xiǎo rú zhī zǐ dōng shēng yè kě zhǔ zuò gēng yǐn
这句话大意是:”注云:“树小如栀子,冬生叶,可煮作羹饮。
jīn hū zǎo cǎi zhě wèi tú wǎn qǔ zhě wèi míng yī míng chuǎn shǔ rén míng zhī kǔ tú
这句话大意是:今呼早采者为荼,晚取者为茗,一名荈,蜀人名之苦荼。
cǐ yī zì yì cóng cǎo cóng yú
这句话大意是:”此一字亦从草从余。
jīn yǐ shī kǎo zhī bèi gǔ fēng zhī tú kǔ qī yuè zhī cǎi tú mián zhī qín tú jiē kǔ cài zhī tú yě
这句话大意是:今以《诗》考之,《邶·谷风》之“荼苦”,《七月》之“采荼”,《绵》之“堇荼”,皆苦菜之荼也。
yòu jiè ér wèi tú dú zhī tú
这句话大意是:又借而为“荼毒”之荼。
sāng róu tāng gào jiē kǔ cài zhī tú yě
这句话大意是:《桑柔》、《汤诰》皆苦菜之荼也。
xià xiǎo zhèng qǔ tú yǒu zhōu lǐ dì guān zhǎng tú yí lǐ jì xī lǐ yīn zhe yòng tú shí suí zé yān shī chī lǚ tú chuán yuē tú zhuī tiáo yě
现代白话:《夏小正》“取荼莠”,《周礼·地官》“掌荼”,《仪礼·既夕礼》“茵著用荼,实绥泽呢”,《诗·鸱》“捋荼”,传曰:’荼,萑苕也。
zhèng yì yuē wèi zhī xiù suì
这句话大意是:”《正义》曰:“谓之秀穗。
máo zhī xiù qí wù xiāng lèi gù jiē míng tú yě
这句话大意是:茅之秀,其物相类,故皆名荼也。
máo xiù zhī tú yě yǐ qí bái yě ér xiàng zhī
这句话大意是:”茅秀之荼也,以其白也而象之。
chū qí dōng mén yǒu nǚ rú tú guó yǔ wú wáng fū chāi wàn rén wèi fāng chén bái cháng bái qí sù jiǎ bái yǔ zhī wàng zhī rú tú
这句话大意是:《出其东门》“有女如荼”,《国语》“吴王夫差万人为方陈,白常、白旗、素甲、白羽之,望之如荼”。
kǎo gōng jì wàng ér shì zhī yù qí tú bái
这句话大意是:《考工记》:“望而视之,欲其荼白。
yì máo xiù zhī tú yě
这句话大意是:”亦茅秀之荼也。
liáng sì zhī tú liǎo wěi yè zhī shui tú yě
这句话大意是:《良耜》之“荼蓼”,委叶之氵荼也。
wéi hǔ zhàng zhī shui tú yǔ gǔ zhī kǔ tú bú jiàn yú shī lǐ ér wáng bāo tóng yuē yún wǔ dū mǎi tú
这句话大意是:唯虎杖之氵荼与贾之苦荼不见于《诗》、《礼》,而王褒《僮约》云:“武都买荼。
zhāng zài dēng chéng dōu bái tú lóu shī yún fāng tú guān liù qīng
这句话大意是:”张载《登成都白菟楼诗》云:“芳荼冠六清。
sūn chu shī yún jiāng guì tú chuǎn chū bā shǔ
这句话大意是:”孙楚诗云:“姜桂荼荈出巴蜀。
běn cǎo yǎn yì jìn wēn jiào shàng biǎo gòng tú qiān jīn míng sān bǎi jīn
这句话大意是:”《本草衍义》:“晋温峤上表,贡荼千斤,茗三百斤。
shì zhī zì qín rén qǔ shǔ ér hòu shǐ yǒu míng yǐn zhī shì
这句话大意是:”是知自秦人取蜀而后始有茗饮之事。
wáng bāo tóng yuē qián yún pào biē pēng tú hòu yún wǔ dū mǎi tú zhù yǐ qián wèi kǔ cài hòu wèi míng
这句话大意是:王褒《僮约》,前云“炮鳖烹荼”,后云“武都买荼”,注以前为苦菜,后为茗。
táng shū lù yǔ chuán yǔ shì tú zhe jīng sān piān yán chá zhī yuán zhī fǎ zhī jù yóu bèi tiān xià yì zhī yǐn chá yǐ
现代白话:《唐书·陆羽传》:“羽嗜荼,著经三篇,言茶之原、之法、之具尤备,天下益知饮茶了。
yǒu cháng bó xióng zhě yīn yǔ lùn fù guǎng zhe chá zhī gōng qí hòu shàng chá chéng fēng
这句话大意是:”有常伯熊者,因羽论,复广著茶之功,其后尚茶成风。
shí huí hé rù cháo shǐ qū mǎ shì cài
这句话大意是:时回纥入朝,始驱马市菜。
zhì míng dài shè chá mǎ yù shǐ
这句话大意是:至明代,设茶马御史。
ér dà táng xīn yǔ yán yòu bǔ quē qí wú xìng bù yǐn chá zhe chá yǐn xù yuē shì zhì xiāo yōng yī rì zhī lì zàn jiā
这句话大意是:而《大唐新语》言右补阙綦毋性不饮茶,著《茶饮》,序曰:“释滞消壅,一日之利暂佳;。
jí qì qīn jīng zhōng shēn zhī hài sī dà
这句话大意是:瘠气侵精,终身之害斯大。
huò yì zé gōng guī chá lì yí huàn zé bù wèi chá zāi
这句话大意是:获益则功归茶力,贻患则不谓茶灾。
qǐ fēi fú jìn yì zhī hài yuǎn nán jiàn
这句话大意是:岂非福近易知,害远难见?
sòng huáng tíng jiān chá fù yì yuē hán zhōng jí qì mò shén yú chá
这句话大意是:”宋黄庭坚《茶赋》亦曰:“寒中瘠气,莫甚于茶。
huò jì zhī yán gōu zéi pò jiā
这句话大意是:或济之盐,勾贼破家。
jīn nán rén wǎng wǎng yǒu chá pǐ ér bù zhī qí hài cǐ yì shè shēng zhě zhī suǒ yí jiè yě
这句话大意是:”今南人往往有茶癖,而不知其害,此亦摄生者之所宜戒也。
niǎo kě ěr yǎ shū yàn é
现代白话:○〈鸟可〉《你雅》“舒雁,鹅。
zhù jīn jiāng dōng hū niǎo kě
这句话大意是:”注:“今江东呼〈鸟可〉。
jí zì
这句话大意是:”即“”字。
zuǒ zhuàn lǔ dài fū róng é
这句话大意是:《左传》:“鲁大夫荣鹅。
fāng yán yàn zì guān ér dōng wèi zhī niǎo kě é
这句话大意是:”《方言》:“雁自关而东谓之〈鸟可〉鹅。
tài xuán jīng zhuāng cì èr é cǎn yú bīng
这句话大意是:”《太玄经》:“装次二,鹅惨于冰。
yī zuò gē é
这句话大意是:”一作“哥鹅。
sī mǎ xiàng rú zǐ xū fù yì bái hú lián é shuāng xià xuán hè jiā
这句话大意是:”司马相如《子虚赋》:“弋白鹄,连鹅,双下,玄鹤加。
shàng lín fù hóng gǔ bǎo bǎo é zhǔ yù
这句话大意是:”《上林赋》:“鸿鹄鸨,鸨鹅属玉。
yáng xióng fǎn lí sāo fèng huáng xiáng yú péng zhě xī qǐ é zhī néng jié
这句话大意是:”扬雄《反离骚》:“凤皇翔于蓬者兮,岂鹅之能捷。
zhāng héng xī jīng fù é hóng jūn
这句话大意是:”张衡《西京赋》:“鹅鸿军。
nán dōu fù hóng bǎo é
这句话大意是:”《南都赋》:“鸿鸨鹅。
dù fǔ qī gē qián fēi é hòu
这句话大意是:”杜甫《七歌》:“前飞鹅后。
liáo shǐ mù zōng jì huò é jì tiān de
这句话大意是:”《辽史·穆宗纪》:“获鹅,祭天地。
yuán shǐ wǔ zōng jì jìn jiāng xī hú guǎng biàn liáng sī bǔ é
这句话大意是:”《元史·武宗纪》:“禁江西、湖广、汴梁私捕鹅。
shān hǎi jīng qīng yào zhī shān shì duō jià niǎo
这句话大意是:”《山海经》:“青要之山,是多驾鸟。
guō pú yún wèi xiáng
这句话大意是:”郭璞云:“未详。
huò zhě pián dàng zuò qí cóng mǎ zhě chuán xiě zhī wù ěr
现代白话:或者骈当作‘’,其从‘马’者,传写之误你。
jiǔ jīng táng sòng qǔ shì jiē yòng jiǔ jīng
这句话大意是:○九经唐宋取士,皆用《九经》。
jīn zhì dìng wèi wǔ jīng ér zhōu lǐ yí lǐ gōng yáng gǔ liáng èr chuán bìng bù liè yú xué guān
这句话大意是:今制定为《五经》,而《周礼》、《仪礼》、《公羊》、《谷梁》二传并不列于学官。
dù shì tōng diǎn dōng jìn yuán dì shí tài cháng hè xún shàng yán shàng shū bèi fú jīng zhì bó shì yī rén
这句话大意是:杜氏《通典》:东晋元帝时,太常贺循上言:“《尚书》被符经置博士一人。
yòu duō gù lì jì rú dào huāng fèi xué zhě néng jiān míng jīng yì zhě shǎo qiě chūn qiū sān chuán jù chū shèng rén ér yì guī bù tóng zì qián dài tōng rú wèi yǒu néng tōng dé shī jiān ér xué zhī zhě yě
这句话大意是:又多故历纪,儒、道荒废,学者能兼明经义者少,且《春秋》三传俱出圣人,而义归不同,自前代通儒未有能通得失兼而学之者也。
jīn yi zhōu lǐ yí lǐ èr jīng zhì bó shì èr rén chūn qiū sān chuán zhì bó shì sān rén qí yú zé jīng zhì yī rén hé bā rén
这句话大意是:今宜《周礼》、《仪礼》二经置博士二人,《春秋》三传置博士三人,其余则经置一人,合八人。
tài cháng xún sōng shàng shū yán bó shì jiù yuán shí yǒu jiǔ rén jīn wǔ jīng hé jiǔ rén zhǔn gǔ jì jīn yóu wèi zhōng bàn
这句话大意是:”太常荀崧上疏言:“博士旧员十有九人,今《五经》合九人,准古计今,犹未中半。
zhōu yì yǒu zhèng shì zhù qí shū gēn yuán chéng kě shēn xī
这句话大意是:《周易》有郑氏注,其书根源,诚可深惜。
yí lǐ yī jīng suǒ wèi qǔ lǐ zhèng xuán yú lǐ tè míng jiē yǒu zhèng jù
这句话大意是:《仪礼》一经,所谓《曲礼》,郑玄于礼特明,皆有证据。
xī zhōu zhī shuāi kǒng zǐ zuò chūn qiū zuǒ qiū míng zi xià zào xī qīn shòu
这句话大意是:昔周之衰,孔子作《春秋》,左丘明、子夏造膝亲受。
kǒng zǐ mò qiū míng zhuàn qí suǒ wén wèi zhī chuán wēi cí miào zhǐ wú bù jīng jiū
这句话大意是:孔子殁,丘明撰其所闻为之传,微辞妙旨,无不精究。
gōng yáng gāo qīn shòu zi xià lì yú hàn cháo duō kě cǎi yòng
这句话大意是:公羊高亲受子夏,立于汉朝,多可采用。
gǔ liáng chì shī tú xiāng chuán zhū suǒ fā míng huò shì zuǒ shì gōng yáng bù zài yì zú yǒu suǒ dìng zhèng
这句话大意是:谷梁赤师徒相传,诸所发明,或是左氏、公羊不载,亦足有所订正。
chén yǐ wéi sān chuán suī tóng yuē chūn qiū ér fā duān yì yuè yi gè zhì yī rén yǐ chuán qí xué
这句话大意是:臣以为《三传》虽同曰《春秋》,而发端异越,宜各置一人以传其学。
yù wáng dūn nán bù xíng
这句话大意是:”遇王敦难,不行。
táng zhēn guàn jiǔ nián wǔ yuè chì zì jīn yǐ hòu míng jīng jiān xí zhōu lǐ ruò yí lǐ zhě yú běn shǎi nèi liàng jiǎn yī xuǎn
这句话大意是:唐贞观九年五月,敕自今以后,明经兼习《周礼》若《仪礼》者,于本色内量减一选。
kāi yuán bā nián qī yuè guó zǐ sī yè li wú cuǐ shàng yán sān lǐ sān chuán jí máo shī shàng shū zhōu yì děng bìng shèng xián wēi zhǐ shēng rén jiào yè
这句话大意是:开元八年七月,国子司业李无璀上言:“《三礼》、《三传》及《毛诗》、《尚书》、《周易》等,并圣贤微旨,生人教业。
jīn míng jīng suǒ xí wu zài chū shēn xián yǐ lǐ jì wén shǎo rén jiē jìng dú
这句话大意是:今明经所习,务在出身,咸以《礼记》文少,人皆竞读;。
zhōu lǐ jīng bāng zhī guǐ zé
这句话大意是:《周礼》,经邦之轨则;。
yí lǐ zhuāng jìng zhī kǎi mó gōng yáng gǔ liáng lì dài zōng xí
这句话大意是:《仪礼》,庄敬之楷模、《公羊》、《谷梁》,历代宗习。
jīn liǎng jiān jí zhōu xiàn yǐ dú xué wú yǒu
这句话大意是:今两监及州县以独学无友,。
sì jīng dài jué
这句话大意是:四经殆绝,。
shì zī xùn yòu
这句话大意是:事资训诱,。
bù kě yīn xún
这句话大意是:不可因循,。
qí xué shēng qǐng tíng
这句话大意是:其学生请停,。
gè liàng pèi zuò yè
这句话大意是:各量配作业,。
bìng gòng rén yù shì zhī rì
这句话大意是:并贡人预试之日,。
xí zhōu lǐ yí lǐ gōng yáng gǔ liáng
这句话大意是:习《周礼》、《仪礼》、《公羊》、《谷梁》,。
bìng qǐng tiě shí tōng wǔ
这句话大意是:并请帖十通五,。
xǔ qí rù dì
这句话大意是:许其入第,。
yǐ cǐ kāi quàn
这句话大意是:以此开劝。
jí wàng sì hǎi jūn xí jiǔ jīng gāi bèi
这句话大意是:即望四海均习,《九经》该备。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
táng shū kāi yuán shí liù nián shí èr yuè yáng wèi guó zi jì jiǔ zòu yán jīn zhī míng jīng xí zuǒ shì zhě shí wú èr sān yòu zhōu lǐ yí lǐ jí gōng yáng gǔ liáng dài jiāng fèi jué qǐng liàng jiā yōu jiǎng
这句话大意是:《唐书》:开元十六年十二月,杨为国子祭酒,奏言:“今之明经,习《左氏》者十无二三,又《周礼》、《仪礼》及《公羊》、《谷梁》殆将废绝,请量加优奖。
yú shì xià zhì míng jīng xí zuǒ shì jí tōng zhōu lǐ děng sì jīng zhě chū shēn miǎn rèn sàn guān
这句话大意是:”于是下制:“明经习《左氏》及通《周礼》等四经者,出身免任散官。
suì zhe yú shì
这句话大意是:”遂著于式。
gǔ rén bào yí jīng fú wēi xué zhī xīn rú cǐ qí jí ér jīn nǎi yī qiè fèi zhī gài bì dāng shí zhī shì zǐ kǔ sì jīng zhī nán xí ér zhǔ yì zhī chén xùn qí sī yì suì jǔ lì dài xiāng chuán zhī jīng diǎn qì zhī ér bù xué yě
这句话大意是:古人抱遗经、扶微学之心,如此其急,而今乃一切废之,盖必当时之士子苦四经之难习,而主议之臣徇其私意,遂举历代相传之经典弃之而不学也。
zì hàn yǐ lái
这句话大意是:自汉以来。
qǐ bù zhī jīng zhī wèi wǔ ér yì yǒu bìng cún bù róng zhí yī gù sān jiā zhī xué bìng liè chūn qiū
这句话大意是:岂不知经之为五,而义有并存,不容执一,故三家之学并列《春秋》。
zhì yú sān lǐ gè zì wéi shū
这句话大意是:至于《三礼》,各自为书。
jīn nǎi qù jīng xí chuán yóu wéi guāi lǐ
这句话大意是:今乃去经习传,尤为乖理。
gǒu biàn jǐ sī yòng zhī gàn lù lǜ tiān xià ér qī jūn fù guó mò shén yú cǐ
这句话大意是:苟便己私,用之干禄,率天下而欺君负国,莫甚于此。
jīng xué rì shuāi rén cái rì xià fēi zhí cǐ zhī yóu hu
这句话大意是:经学日衰,人材日下,非职此之由吗?
sòng shǐ shén zōng yòng wáng ān shí zhī yán shì gè zhàn zhì yì shū shī zhōu lǐ lǐ jì yī jīng jiān lún yǔ mèng zǐ
这句话大意是:《宋史》:“神宗用王安石之言,士各占治《易》、《书》、《诗》、《周礼》、《礼记》一经,兼《论语》、《孟子》。
zhū wén gōng qǐ xiū sān lǐ zhá zǐ zāo qín miè xué lǐ yuè xiān huài qí pō cún zhě sān lǐ ér yǐ
这句话大意是:”朱文公《乞修〈三礼〉札子》:“遭秦灭学,礼乐先坏,其颇存者,《三礼》而已。
zhōu guān yī shū gù wèi lǐ zhī gāng lǐng zhì yú yí fǎ dù shù zé yí lǐ nǎi qí běn jīng
这句话大意是:《周官》一书固为礼之纲领,至于仪法度数,则《仪礼》乃其本经;。
ér lǐ jì jiāo tè xìng guān yì děng piān nǎi qí yì shuō ěr
这句话大意是:而《礼记》郊特性、冠义等篇,乃其义说耳。
qián cǐ yóu yǒu sān lǐ tōng lǐ xué jiū zhū kē lǐ suī bù xíng shì yóu dé yǐ sòng xí ér zhī qí shuō
这句话大意是:前此犹有《三礼通礼、学究诸科,礼虽不行,士犹得以诵习而知其说。
xī níng yǐ lái wáng ān shí biàn luàn jiù zhì fèi bà yí lǐ ér dú cún lǐ jì zhī kē qì jīng rèn chuán yí běn zōng mò qí shī jǐ shén
这句话大意是:熙宁以来,王安石变乱旧制,废罢《仪礼》,而独存《礼记》之科,弃经任传,遗本宗末,其失己甚。
shì zé lǐ jì zhī fèi nǎi zì ān shí shǐ zhī zhì yú míng dài cǐ xué suì jué
这句话大意是:”是则《礼记》之废乃自安石始之,至于明代,此学遂绝。
zhū zǐ yòu zuò xiè jiān yuè wén jí xù yuē xiè chāo zhōng jiàn zhī zhèng hé rén
这句话大意是:朱子又作《谢监岳文集序》曰:“谢绰中,建之政和人。
xiān jūn zǐ wèi zhèng hé xíng tián jiān wén dú shū shēng rù ér shì zhī yí lǐ yě
现代白话:先有德行的人尉政和,行田间,闻读书声,入而视之,《仪礼》也。
yǐ shí fāng zhuān zhì wáng shì xué ér dú néng ěr yì zhī jí yǔ jù guī miǎn qí suǒ wèi zhì suì zhōng shào xīng sān nián jìn shì dì
现代白话:以时方专治王氏学,而独能你,异之,即与俱归,勉其所未至,遂中绍兴三年进士第。
zài sòng yǐ wèi kōng gǔ zhī zú yīn jīn shí zé jué xiǎng yǐ
现代白话:”在宋已为空谷之足音,今时则绝响了。
kǎo cì jīng wén lǐ jì lè jì kuān ér jìng zhì sì zhí ér cí yī jié dāng zài ài zhě yi gē shāng zhī shàng wén yì shén míng
这句话大意是:○考次经文《礼记·乐记》“宽而静”至“肆直而慈”一节,当在“爱者宜歌商”之上,文义甚明。
rán zhèng kāng chéng yīn qí jiù wén bù gǎn zhé gèng dàn zhù yuē cǐ wén huàn jiǎn shī qí cì kuān ér jìng yi zài shàng ài zhě yi gē shāng yi chéng cǐ
这句话大意是:然郑康成因其旧文,不敢辄更,但注曰:“此文换简,失其次,‘宽而静’宜在上,‘爱者宜歌商’宜承此。
shū wǔ chéng dìng shì cuò jiǎn yǒu rì yuè kě kǎo
这句话大意是:《书·武成》定是错简,有日月可考。
cài shì yì yīn qí jiù ér bié xù yī piān wèi jīn kǎo dìng wǔ chéng zuì wéi dé tǐ
这句话大意是:蔡氏亦因其旧而别序一篇,为今考定《武成》最为得体。
qí tā kǎo dìng jīng wén rú chéng zǐ gǎi yì xì cí tiān yī de èr yī jié yú tiān shù wǔ zhī shàng
这句话大意是:其他考定经文,如程子改《易·系辞》“天一地二”一节,于“天数五”之上;。
lún yǔ bì yǒu qǐn yī yī jié yú qí bì yǒu míng yī bù zhī xià
这句话大意是:《论语》“必有寝衣”一节,于“齐必有明衣布”之下。
sū zǐ zhān gǎi shū hóng fàn yuē wáng shěng wéi suì yī jié yú wǔ yuē lì shǔ zhī xià
这句话大意是:苏子瞻改《书·洪范》“曰王省惟岁”一节,于“五曰历数”之下;。
gǎi kāng gào zhì zhǐ yú xìn yú wèi zhī yǒu yě qǐ shǒu zhī shàng
现代白话:改《康诰》至止于信”于“从来没有这种情况”稽首之上。
zhū zǐ gǎi dà xué yuē kāng gào zhì zhǐ yú xìn yú wèi zhī yǒu yě zhī xià
现代白话:朱子改《大学》“曰《康诰》至止于信”于“从来没有这种情况”之下;。
gǎi shī yún zhān bǐ qí yù èr jié yú zhǐ yú xìn zhī xià
这句话大意是:改“《诗》云‘瞻彼淇澳’”二节,于“止于信”之下;。
lún yǔ chéng bù yǐ fù èr jù yú qí jǐng gōng yǒu mǎ qiān sì yī jié zhī xià
这句话大意是:《论语》“诚不以富”二句,于“齐景公有马千驷”一节之下;。
shī xiǎo yǎ yǐ nán gāi zú lù míng zhī shén ér xià gǎi wéi bái huá zhī shén jiē zhì dāng wú fù kě yì
这句话大意是:《诗·小雅》以《南陔》足《鹿鸣之什》,而下改为《白华之什》,皆至当,无复可议。
hòu rén xiào zhī wàng shēng chuān záo
这句话大意是:后人效之,妄生穿凿。
zhōu lǐ wǔ guān hù xiāng gēng diào
这句话大意是:《周礼》五官,互相更调。
ér wáng wén xiàn
这句话大意是:而王文宪。
zuò èr nán xiāng pèi tú hóng fàn jīng zhuàn tú zhòng dìng zhōng yōng zhāng jù tú gǎi mǒu táng yě yǒu sǐ jūn hé bǐ yǐ sān piān yú wáng fēng
现代白话:作《二南相配图》、《洪范经传图》,重定《中庸章句图》,改《某棠》、《野有死麇》、《何彼了》三篇于王风。
rén shān jīn shì běn cǐ gǎi liǎn shí wǔ fú yī jié yú wǔ yuē kǎo zhōng mìng zhī xià gǎi wéi pì zuò fú yī jié yú liù yuē ruò zhī xià
这句话大意是:仁山金氏本此,改“敛时五福”一节于“五曰考终命”之下,改“惟辟作福”一节于“六曰弱”之下。
shǐ zōu lǔ zhī shū chuán yú jīn zhě jǐ wú wán piān dài fēi suǒ wèi wèi shèng rén zhī yán zhě yǐ
现代白话:使邹、鲁之《书》传于今者,几无完篇,殆非所谓“畏圣人之言”者了。
dǒng wén qīng huái gǎi dà xué zhī zhǐ ér hòu yǒu dìng èr jié yú zǐ yuē tīng sòng wú yóu rén yě zhī shàng yǐ wéi chuán zhī sì zhāng shì gé wù zhì hé ér chuán zhǐ yú jiǔ zhāng zé dà xué zhī wén yuán wú suǒ quē qí shuō kě cóng
现代白话:董文清槐改《大学》“知止而后有定”二节于“孔子说听讼,我犹人也”之上,以为传之四章,释“格物致和”,而传止于九章,则《大学》之文元无所阙,其说可从。
fèng xiáng yuán jiè wèi wén yán yǒu cuò rù xì cí zhě míng hè zài yīn yǐ xià qī jié
这句话大意是:凤翔袁楷谓:“《文言》有错入《系辞》者‘鸣鹤在阴’已下七节,。
zì tiān yòu zhī yī jié
这句话大意是:自‘天佑之’一节,。
chōng chōng wǎng lái yǐ xià shí yī jié
这句话大意是:‘憧憧往来’已下十一节,。
cǐ shí jiǔ jié jiē wén yán yě
这句话大意是:此十九节皆《文言》也,。
jí kàng lóng yǒu huǐ yī jié zhī zhòng jiàn
这句话大意是:即‘亢龙有悔’一节之重见,。
kě yǐ míng zhī yǐ
现代白话:能够明之了。
suì qǔ cǐ shí bā jié shǔ yú tiān xuán ér dì huáng zhī hòu yú yì yì tōng
这句话大意是:”遂取此十八节属于“天玄而地黄”之后,于义亦通。
rán gǔ rén zhī wén biàn huà bù jū kuàng liù jīng chū zì shèng rén chuán zhī xiān gǔ fēi hòu rén suǒ gǎn shàn yì yě
这句话大意是:然古人之文,变化不拘,况《六经》出自圣人,传之先古,非后人所敢擅议也。