逸周书 · 佚名 · Chapter 1 of 62

卷一·度训解

PinyinModern Translation
Size

tiān shēng mín ér zhì qí dù dù xiǎo dà yǐ zhěng quán qīng zhòng yǐ jí míng běn mò yǐ lì zhōng

这句话大意是:天生民而制其度,度小大以整,权轻重以极,明本末以立中。

lì zhōng yǐ bǔ sǔn bǔ sǔn yǐ zhī zú

这句话大意是:立中以补损,补损以知足。

jué yǐ míng děng jí jí yǐ zhèng mín zhèng zhōng wài yǐ chéng mìng

这句话大意是:爵以明等极,极以正民,正中外以成命。

zhèng shàng xià yǐ shùn zhèng

这句话大意是:正上下以顺政。

zì ěr mí xìng zì yuǎn yuǎn ěr bèi jí zhōng yě

这句话大意是:自迩弥兴自远,远迩备极终也。

míng wáng shì yǐ jìng wēi ér shùn fēn fēn cì yǐ zhī hé zhī hé yǐ zhī lè zhī lè yǐ zhī āi zhī āi yǐ zhī huì nèi wài yǐ zhī rén

这句话大意是:明王是以敬微而顺分,分次以知和,知和以知乐,知乐以知哀,知哀以知慧,内外以知人。

fán mín shēng ér yǒu hǎo yǒu è xiǎo de qí suǒ hǎo zé xǐ dà de qí suǒ hǎo zé lè xiǎo zāo qí suǒ è zé yōu dà zāo qí suǒ è zé āi

这句话大意是:凡民生而有好有恶,小得其所好则喜,大得其所好则乐,小遭其所恶则忧,大遭其所恶则哀。

rán fán mín zhī suǒ hào wù shēng wù shì hǎo sǐ wù shì è mín zhì yǒu hǎo ér bù ràng bù cóng qí suǒ hǎo bì fàn fǎ wú yǐ shì shàng

这句话大意是:然凡民之所好恶,生物是好,死物是恶,民至有好而不让,不从其所好,必犯法,无以事上。

mín zhì yǒu è bù ràng bù qù qí suǒ è bì fàn fǎ wú yǐ shì shàng biān xíng yú cǐ shàng yǒu wán mín ér kuàng bù qù qí suǒ è ér cóng qí suǒ hǎo mín néng jū hu

这句话大意是:民至有恶不让,不去其所恶,必犯法,无以事上,边行于此,尚有顽民,而况□不去其所恶,而从其所好,民能居吗。

ruò bù lì hé yǐ qiú zhī lì zhēng zé lì zhèng lì zhèng zé wú ràng wú ràng zé wú lǐ wú lǐ suī de suǒ hǎo mín yuè hu

现代白话:若不□力凭什么求之,力争则力政,力政则无让,无让则无礼,无礼,虽得所好,民乐吗?

ruò bù lè nǎi suǒ è yě

这句话大意是:若不乐乃所恶也。

fán mín bù rěn hào wù bù néng fēn cì bù cì zé duó duó zé zhàn zhàn zé hé yǐ yǎng lǎo yòu hé yǐ jiù tòng jí zàng sàng hé yǐ xū yì yě

现代白话:凡民不忍好恶,不能分次,不次则夺,夺则战,战则凭什么养老幼,凭什么救痛疾葬丧,凭什么胥役也。

míng wáng shì yǐ jí děng yǐ duàn hào wù jiào mín cì fēn yáng jǔ lì jìng

这句话大意是:明王是以极等以断好恶,教民次分扬举力竞。

rèn zhuàng yǎng lǎo cháng yòu yǒu bào mín shì yǐ xū yì yě

这句话大意是:任壮养老长幼有报,民是以胥役也。

fū lì jìng fēi zhòng bù kè zhòng fēi hé bù zhòng hé fēi zhōng bù lì zhōng fēi lǐ bù shèn lǐ fēi lè bù lǚ

这句话大意是:夫力竞,非众不克,众非和不众,和非中不立,中非礼不慎,礼非乐不履。

míng wáng shì yǐ wú lè fēi rén wú āi fēi rén

这句话大意是:明王是以无乐非人,无哀非人。

rén shì yǐ zhòng rén zhòng shǎng duō fá shǎo zhèng zhī měi yě

这句话大意是:人是以众,人众赏多罚少,政之美也。

fá duō shǎng shǎo zhèng zhī è yě

这句话大意是:罚多赏少,政之恶也。

fá duō zé kùn shǎng duō zé fá fá kùn wú chǒu jiào nǎi bù zhì

这句话大意是:罚多则困,赏多则乏,乏困无丑,教乃不至。

shì gù mín zhǔ míng chǒu yǐ zhǎng zǐ sūn zǐ sūn xí fú niǎo shòu rén dé

这句话大意是:是故民主明丑以长子孙,子孙习服,鸟兽仁德。

tǔ yí tiān shí bǎi wù hé zhì zhì zhī chū lì chū zāi

现代白话:土宜天时,百物和治,治之初,厉初啊。

zhì huà zé shùn shì gù wú shùn fēi lì cháng yòu chéng ér shēng yuē shùn jí

这句话大意是:治化则顺,是故无顺非厉,长幼成而生,曰顺极。

✦ You read 卷一·度训解

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.