辽史 · 脱脱 · Chapter 100 of 117

列传·卷三十

PinyinModern Translation
Size

yē lǜ táng gǔ xiāo de lǐ dǐ xiāo chou wò yē lǜ zhāng nú yē lǜ shù zhě

这句话大意是:耶律棠古 萧得里底 萧酬斡 耶律章奴 耶律术者。

yē lǜ táng gǔ zì pú sù wǎn liù yuàn láng jūn gé là zhī hòu

这句话大意是:耶律棠古,字蒲速宛,六院郎君葛剌之后。

dà kāng zhōng bǔ běn bān láng jūn lèi qiān zhì dà jiàng jūn

这句话大意是:大康中,补本班郎君,累迁至大将军。

xìng tǎn shuài hǎo bié bái hēi rén yǒu bù shàn bì jìn yán wú yǐn shí hào qiáng táng gǔ

这句话大意是:性坦率,好别白黑,人有不善,必尽言无隐,时号“强棠古”。

zài cháo shù lùn zǎi xiàng dé shī yóu shì jiǔ bù dé diào hòu chū wèi xī běi shù zhǎng

这句话大意是:在朝数论宰相得失,由是久不得调,后出为西北戍长。

qián tǒng sān nián xiāo de lǐ dǐ wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ yǐ hòu zú màn wǔ liáo lì

这句话大意是:干统三年,萧得里底为西北路招讨使,以后族慢侮僚吏。

táng gǔ bù qū nǎi ba zhī

这句话大意是:棠古不屈,乃罢之。

táng gǔ sòng zhī cháo bù xǐng

这句话大意是:棠古讼之朝,不省。

tiān qìng chū wū gǔ dí liè pàn zhào bài wū gǔ bù jié dù shǐ

这句话大意是:天庆初,乌古敌烈叛,召拜乌古部节度使。

zhì bù yù jiàng zhī

这句话大意是:至部,谕降之。

suì chū sī cái jí fā fù mín jī yǐ zhèn qí kùn fá bù mín dà yuè jiā zhèn guó shàng jiàng jūn

这句话大意是:遂出私财及发富民积,以振其困乏,部民大悦,加镇国上将军。

huì xiāo de lǐ dǐ yǐ dū tǒng lǜ bīng yǔ jīn rén zhàn bài jī táng gǔ qǐng yǐ jūn fǎ lùn

这句话大意是:会萧得里底以都统率兵与金人战败绩,棠古请以军法论。

qiě yuē chén suī lǎo yuàn wèi guó pò dí

这句话大意是:且曰:“臣虽老,愿为国破敌。

bù nà

这句话大意是:”不纳。

bǎo dà yuán nián qǐ zhì shì

这句话大意是:保大元年,乞致仕。

míng nián tiān zuò chū bēn táng gǔ yè yú dǎo tā lǐng wéi shàng liú tì shàng wèi zhǐ zhī fù bài wū gǔ bù jié dù shǐ

这句话大意是:明年,天祚出奔,棠古谒于倒塌岭,为上流涕,上慰止之,复拜乌古部节度使。

jí zhì bù dí liè yǐ wǔ qiān rén lái gōng táng gǔ lǜ jiā nú jī pò zhī jiā tài zǐ tài fù

这句话大意是:及至部,敌烈以五千人来攻,棠古率家奴击破之,加太子太傅。

nián qī shí èr zú

这句话大意是:年七十二卒。

xiāo de lǐ dǐ zì jiū lín jìn wáng xiào xiān zhī sūn

这句话大意是:萧得里底,字𫄙邻,晋王孝先之孙。

fù sā bō lì guān shǐ xiāng

这句话大意是:父撒钵,历官使相。

de lǐ dǐ duǎn ér lóu wài jǐn nèi jù

这句话大意是:得里底短而偻,外谨内倨。

dà kāng zhōng bǔ zhī hòu láng jūn shāo qiān xìng shèng gōng fù shǐ jiān tóng zhī zhōng chéng sī shì

这句话大意是:大康中,补祗候郎君,稍迁兴圣宫副使,兼同知中丞司事。

dà ān zhōng yàn wáng fēi shēng zǐ de lǐ dǐ yǐ fēi shū gù lì níng yuǎn jūn jié dù shǐ cháng níng gōng shǐ

这句话大意是:大安中,燕王妃生子,得里底以妃叔故,历宁远军节度使、长宁宫使。

shòu lóng èr nián jiān tǎo dá lǐ de bá sī mǔ èr bù duō fú ér hái gǎi tóng zhī nán jīng liú shǒu shì

这句话大意是:寿隆二年,监讨达里得、拔思母二部,多俘而还,改同知南京留守事。

qián tǒng yuán nián wèi běi miàn lín yá tóng zhī běi yuàn shū mì shì shòu zhào yǔ běi yuàn shū mì shǐ yē lǜ ā sī zhì yǐ xīn yú dǎng

这句话大意是:干统元年,为北面林牙、同知北院枢密事,受诏与北院枢密使耶律阿思治乙辛余党。

ā sī nà huì duō chū qí zuì

这句话大意是:阿思纳贿,多出其罪;。

de lǐ dǐ bù néng zhì yì fù huì zhī

这句话大意是:得里底不能制,亦附会之。

sì nián zhī běi yuàn shū mì shì

这句话大意是:四年,知北院枢密事。

xià wáng lǐ qián shùn wèi sòng suǒ gōng qiǎn shǐ qǐng hé jiě zhào de lǐ dǐ yǔ nán yuàn shū mì shǐ niú wēn shū shǐ sòng píng zhī

这句话大意是:夏王李干顺为宋所攻,遣使请和解,诏得里底与南院枢密使牛温舒使宋平之。

sòng jì xǔ de lǐ dǐ shòu shū zhī rì nǎi yuē shǐ fèng mìng qǔ yào yuē guī bú jiàn shū cí qǐ gǎn tú hái

这句话大意是:宋既许,得里底受书之日,乃曰:“始奉命取要约归,不见书辞,岂敢徒还。

suì duì sòng zhǔ fā hán ér dú

这句话大意是:”遂对宋主发函而读。

jì hái cháo yì wéi shì

这句话大意是:既还,朝议为是。

tiān qìng sān nián jiā shǒu sī tú fēng lán líng jùn wáng

这句话大意是:天庆三年,加守司徒,封兰陵郡王。

nǚ zhí chū qǐ tíng chén duō yù chéng qí wèi bèi jǔ bīng wǎng tǎo de lǐ dǐ dú jū zhī yǐ zhì bài nǜ

这句话大意是:女直初起,廷臣多欲乘其未备,举兵往讨,得里底独沮之,以至败衄。

tiān zuò yǐ de lǐ dǐ bù hé rén wàng chū wèi xī nán miàn zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:天祚以得里底不合人望,出为西南面招讨使。

bā nián zhào wèi běi yuàn shū mì shǐ chǒng rèn mí dǔ

这句话大意是:八年,召为北院枢密使,宠任弥笃。

shì shí zhū lù dà luàn fēi zhāng gào jí zhě luò yì ér zhì de lǐ dǐ bù jí shàng wén yǒu gōng zhě yì wú zhēn bié

这句话大意是:是时,诸路大乱,飞章告急者络绎而至,得里底不即上闻,有功者亦无甄别。

yóu shì jiàng xiào yuàn nù rén wú dòu zhì

这句话大意是:由是将校怨怒,人无斗志。

bǎo dà èr nián jīn bīng zhì lǐng dōng

这句话大意是:保大二年,金兵至岭东。

huì yē lǜ sā bā xí qí sā bá děng móu lì jìn wáng áo lú wò shì xiè shàng zhào de lǐ dǐ yì yuē fǎn zhě bì yǐ cǐ r wèi míng ruò bù chú qù hé yǐ huò ān

现代白话:会耶律撒八、习骑撒跋等谋立晋王敖卢斡事泄,上召得里底议曰:“反者必以此儿为名,若不除去,凭什么获安。

de lǐ dǐ wěi wěi jìng wú yī yán shēn lǐ

这句话大意是:”得里底唯唯,竟无一言申理。

wáng jì sǐ rén xīn yì lí

这句话大意是:王既死,人心益离。

jīn bīng yú lǐng tiān zuò lǜ wèi bīng xi dùn

这句话大意是:金兵逾岭,天祚率卫兵西遁。

yuán fēi xiāo shì de lǐ dǐ zhī zhí wèi de lǐ dǐ yuē ěr rèn guó zhèng zhì jūn zhì cǐ hé yǐ shēng wèi

现代白话:元妃萧氏,得里底之侄,谓得里底曰:“你任国政,致君至此,凭什么生为!

de lǐ dǐ dàn xiè zuì bù néng duì

这句话大意是:”得里底但谢罪,不能对。

míng rì tiān zuò nù zhú de lǐ dǐ yǔ qí zi mó sā

这句话大意是:明日,天祚怒,逐得里底与其子么撒。

de lǐ dǐ jì qù wèi yē lǜ gāo shān nú zhí sòng jīn bīng

这句话大意是:得里底既去,为耶律高山奴执送金兵。

de lǐ dǐ cì shǒu zhě dài tuō shēn wáng guī fù wèi yē lǜ jiǔ jīn suǒ de sòng zhī yē lǜ chún

这句话大意是:得里底伺守者怠,脱身亡归,复为耶律九斤所得,送之耶律淳。

shí chún yǐ tiě hào de lǐ dǐ zì zhī bù miǎn guǐ yuē wú bù néng shì tiě qiè zhī jūn

现代白话:时淳已僣号,得里底自知不免,诡曰:“我不能事僣窃之君!

bù shí shù rì zú

这句话大意是:”不食数日,卒。

zi mó sā wèi jīn bīng suǒ shā

这句话大意是:子么撒,为金兵所杀。

xiāo chou wò zì é lǐ běn guó jiù shǎo fù fáng zhī hòu

这句话大意是:萧酬斡,字讹里本,国舅少父房之后。

zǔ ā là zhōng cǎi fǎng shǐ

这句话大意是:祖阿剌,终采访使。

fù bié lǐ là yǐ hòu fù fēng zhào wáng

这句话大意是:父别里剌,以后父封赵王。

chou wò mào xióng wěi xìng hé yì

这句话大意是:酬斡貌雄伟,性和易。

nián shí sì shàng yuè guó gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi wèi zhī hòu láng jūn bān xiáng wěn

这句话大意是:年十四,尚越国公主,拜驸马都尉,为祗候郎君班详稳。

nián shí bā fēng lán líng jùn wáng

这句话大意是:年十八,封兰陵郡王。

shí dì yù lì huáng sūn wèi sì kǒng wú yǐ jiě tiān xià yí chū chou wò wèi guó jiù xiáng wěn jiàng huáng hòu wèi huì fēi qiān yú qián zhōu

这句话大意是:时帝欲立皇孙为嗣,恐无以解天下疑,出酬斡为国舅详稳,降皇后为惠妃,迁于干州。

chū chou wò mǔ rù cháo shàn qǔ yì mǎ zhì shì jué duó qí fēng hào

这句话大意是:初酬斡母入朝,擅取驿马,至是觉,夺其封号;。

fù yǔ mèi lǔ jie wèi wū gǔ fú zhū

这句话大意是:复与妹鲁姐为巫蛊,伏诛。

zhào chou wò yǔ gōng zhǔ lí hūn jí xìng shèng gōng liú mǎ gǔ dí liè bù

这句话大意是:诏酬斡与公主离婚,籍兴圣宫,流马古敌烈部。

tiān qìng zhōng yǐ mèi fù zūn wèi tài huáng tài fēi zhào chou wò wèi nán nǚ zhí xiáng wěn qiān zhēng dōng fù tǒng jūn

这句话大意是:天庆中,以妹复尊为太皇太妃,召酬斡为南女直详稳,迁征东副统军。

shí guǎng zhōu bó hǎi zuò luàn nǎi yǔ fù mǎ dū wèi xiāo hán jiā nú xí qí bù bèi píng zhī fù bài dí jiàng hóu gài yú chuān zhōu

这句话大意是:时广州渤海作乱,乃与驸马都尉萧韩家奴袭其不备,平之,复败敌将侯概于川州。

shì suì dōng jīng pàn yù dí lái jī shī kuì

这句话大意是:是岁,东京叛,遇敌来击,师溃;。

dú chou wò lǜ huī xià shù rén lì zhàn mò yú zhèn zhuī zèng lóng hǔ wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:独酬斡率麾下数人力战,殁于阵,追赠龙虎卫上将军。

yē lǜ zhāng nú zì tè mò yǎn jì fù fáng zhī hòu

这句话大意是:耶律章奴,字特末衍,季父房之后。

fù chá là yǎng gāo bù shì

这句话大意是:父查剌,养高不仕。

zhāng nú míng mǐn shàn tán lùn

这句话大意是:章奴明敏善谈论。

dà ān zhōng bǔ pái yìn láng jūn

这句话大意是:大安中,补牌印郎君。

qián tǒng yuán nián lèi qiān yòu zhōng chéng jiān lǐng pái yìn sù zhí shì

这句话大意是:干统元年,累迁右中丞,兼领牌印宿直事。

liù nián yǐ zhí sù bù jǐn jiàng zhī nèi kè shěng shì

这句话大意是:六年,以直宿不谨,降知内客省事。

tiān qìng sì nián shòu dōng běi lù tǒng jūn fù shǐ

这句话大意是:天庆四年,授东北路统军副使。

wǔ nián gǎi tóng zhī xián zhōu lù bīng mǎ shì

这句话大意是:五年,改同知咸州路兵马事。

jí tiān zuò qīn zhēng nǚ zhí xiāo hú dǔ wèi xiān fēng dū tǒng zhāng nú wèi dōu jiān

这句话大意是:及天祚亲征女直,萧胡笃为先锋都统,章奴为都监。

dà jūn dù yā zǐ hé zhāng nú yǔ wèi guó wáng chún qī xiōng xiāo dí lǐ jí qí shēng xiāo yán liú děng móu lì chún yòu jiāng zú sān bǎi yú rén wáng guī

这句话大意是:大军渡鸭子河,章奴与魏国王淳妻兄萧敌里及其甥萧延留等谋立淳,诱将卒三百余人亡归。

jì ér tiān zuò wèi nǚ zhí suǒ bài zhāng nú nǎi qiǎn dí lǐ yán liú yǐ fèi lì shì chí bào chún

这句话大意是:既而天祚为女直所败,章奴乃遣敌里、延留以废立事驰报淳。

chún yóu yù wèi jué

这句话大意是:淳犹豫未决。

huì xíng gōng shǐ zhě yǐ xìn chí tiān zuò yù zhá zhì bèi yán zhāng nú pàn mìng chún duì shǐ zhě hào kū jí zhǎn dí lǐ yán liú shǒu yǐ xiàn tiān zuò

这句话大意是:会行宫使者乙信持天祚御札至,备言章奴叛命,淳对使者号哭,即斩敌里、延留首以献天祚。

zhāng nú jiàn chún bù cóng yòu cǎo kòu shù bǎi gōng lüě shàng jīng qǔ fǔ kù cái wù

这句话大意是:章奴见淳不从,诱草寇数百攻掠上京,取府库财物。

zhì zǔ zhōu lǜ liáo shǔ gào tài zǔ miào yún wǒ dà liáo jī yè yóu tài zǔ bǎi zhàn ér chéng

这句话大意是:至祖州,率僚属告太祖庙云:“我大辽基业,由太祖百战而成。

jīn tiān xià tǔ bēng qiè jiàn xìng zōng huáng dì sūn wèi guó wáng chún dào dé lóng hòu néng lǐ shì ān mín chén děng yù lì yǐ zhǔ shè jì

这句话大意是:今天下土崩,窃见兴宗皇帝孙魏国王淳道德隆厚,能理世安民,臣等欲立以主社稷。

huì chún shì hǎo cǎo diàn dà shì wèi suì

这句话大意是:会淳适好草甸,大事未遂。

ěr lái tiān zuò wéi dān lè shì cóng bù xù wàn jī

这句话大意是:迩来天祚惟耽乐是从,不恤万机。

qiáng dí sì wǔ shī tú bài jì

这句话大意是:强敌肆侮,师徒败绩。

jiā yǐ dào zéi fēng qǐ bāng guó wēi yú lěi luǎn

这句话大意是:加以盗贼蜂起,邦国危于累卵。

chén děng tiǎn yù zú shǔ shì méng ēn wò shàng yù ān jiǔ miào zhī líng xià yù jiù wàn mín zhī mìng nǎi yǒu cǐ jǔ

这句话大意是:臣等忝预族属,世蒙恩渥,上欲安九庙之灵,下欲救万民之命,乃有此举。

shí chū zhì chéng jì lèi shèng chuí yòu

这句话大意是:实出至诚,冀累圣垂佑。

xi zhì qìng zhōu fù sì zhū miào réng shù suǒ yǐ jǔ bīng zhī yì yí xí zhōu xiàn zhū líng guān liáo shì zú shāo shāo zhǔ xīn

这句话大意是:”西至庆州,复祀诸庙,仍述所以举兵之意,移檄州县、诸陵官僚,士卒稍稍属心。

shí ráo zhōu bó hǎi jí hóu gài děng xiāng jì lái yīng zhòng zhì shù wàn qū guǎng píng diàn

这句话大意是:时饶州渤海及侯概等相继来应,众至数万,趋广平淀。

qí dǎng yē lǜ nǚ gǔ děng bào héng bù fǎ jié lüè fù nǚ cái chù

这句话大意是:其党耶律女古等暴横不法,劫掠妇女财畜。

zhāng nú dù bù néng zhì nèi huái huǐ hèn

这句话大意是:章奴度不能制,内怀悔恨;。

yòu gōng shàng jīng bù kè běi zǒu jiàng lǔ

这句话大意是:又攻上京不克,北走降虏。

shùn guó nǚ zhí ā gǔ chǎn lǜ bīng zhuī bài zhī shā qí jiāng yē lǜ mí lǐ zhí qín guì zú èr bǎi yú rén qí qī zǐ pèi yì xiù yuàn huò sàn zhū jìn shì wèi bì

这句话大意是:顺国女直阿鹘产率兵追败之,杀其将耶律弥里直,擒贵族二百余人,其妻子配役绣院,或散诸近侍为婢;。

yú de tuō zhě jiē dùn qù

这句话大意是:余得脱者皆遁去。

zhāng nú zhà wèi shǐ zhě yù bēn nǚ zhí wèi luó zhě suǒ huò fù sòng xíng zài fú zhū

这句话大意是:章奴诈为使者,欲奔女直,为逻者所获,缚送行在,伏诛。

yē lǜ shù zhě zì néng diǎn yú yuè pú gǔ zhǐ zhī hòu kuí wěi xióng biàn

这句话大意是:耶律术者,字能典,于越蒲古只之后,魁伟雄辨。

qián tǒng chū bǔ zhī hòu láng jūn

这句话大意是:干统初,补祗候郎君。

liù nián yīn chái cè jiā guān chá shǐ

这句话大意是:六年,因柴册,加观察使。

tiān qìng wǔ nián shòu zhào jiān dū tǒng yē lǜ wò lǐ duo zhàn

这句话大意是:天庆五年,受诏监都统耶律斡里朵战。

jí bài zuǒ qiān yín zhōu cì shǐ xǐ xián zhōu jiū jiāng

这句话大意是:及败,左迁银州刺史,徙咸州𫄙将。

cháng yǔ yē lǜ zhāng nú móu lì wèi guó wáng chún

这句话大意是:尝与耶律章奴谋立魏国王淳。

jí wén zhāng nú zì yā zǐ hé wáng qù jí yǐn huī xià shù rén wǎng huì zhī

这句话大意是:及闻章奴自鸭子河亡去,即引麾下数人往会之。

dào wèi yóu bīng suǒ zhí sòng xíng zài suǒ

这句话大意是:道为游兵所执,送行在所。

shàng wèn yuē yǔ hé fù qīng ér fǎn

这句话大意是:上问曰:“予何负卿而反?

shù zhě duì yuē chén chéng wú hàn

这句话大意是:”术者对曰:“臣诚无憾。

dàn yǐ tiān xià dà luàn yǐ fēi liáo yǒu xiǎo rén mǎn cháo xián chén cuàn chì chéng bù rěn jiàn tiān huáng dì jiān nán zhī yè yī dàn tǔ bēng

现代白话:但以天下大乱,已非辽有,品行较差的人满朝,贤臣窜斥,诚不忍见天皇帝艰难之业一旦土崩。

chén suǒ yǐ tòng rù gǔ suǐ ér yǒu cǐ jǔ fēi wéi shēn jì

这句话大意是:臣所以痛入骨髓而有此举,非为身计。

hòu shù rì fù wèn shù zhě lì shēng shù shàng guò è chén shè jì wēi wáng zhī běn suì shā zhī

这句话大意是:”后数日,复问,术者厉声数上过恶,陈社稷危亡之本,遂杀之。

lùn yuē liáo mò tóng shì zhī chén qí shàn è hé xiāng yuǎn yě

这句话大意是:论曰:辽末同事之臣,其善恶何相远也!

táng gǔ gǔ gěng bù qū quán yào liǎng zhèn wū gǔ ēn wēi bìng zhe

这句话大意是:棠古骨鲠不屈权要,两镇乌古,恩威并著。

chou wò píng luàn bó hǎi yòu yǐ tǎo pàn lì zhàn ér sǐ zhōng kě shàng yǐ

现代白话:酬斡平乱渤海,又以讨叛力战而死,忠可尚了。

de lǐ dǐ zòng nǚ zhí ér bù tǎo qǐn biàn gào ér bù wén qí bì zhǔ cōng míng wèi guó jiē luàn mò sī zhī shén yě

这句话大意是:得里底纵女直而不讨,寝变告而不闻,其蔽主聪明,为国阶乱,莫斯之甚也。

zhāng nú shù zhě chéng shí duō jiān qián móu fèi lì jiāng qiú chǒng xìng yǐ fàn dà nì qí de miǎn yú tiān xià zhī lù zāi

现代白话:章奴、术者乘时多艰,潜谋废立,将求宠幸,以犯大逆,其得免于天下之戮啊!

✦ You read 列传·卷三十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.