辽史 · 脱脱 · Chapter 114 of 117

列传·卷四十四

PinyinModern Translation
Size

nì chén xià

这句话大意是:◎逆臣下。

xiāo hú dǔ xiāo dié lǐ de gǔ dié yē lǜ sā là zhú xī huí lí bǎo xiāo tè liè

这句话大意是:○萧胡睹 萧迭里得 古迭 耶律撒剌竹 奚回离保 萧特烈。

xiāo hú dǔ zì yǐ xīn

这句话大意是:萧胡睹,字乙辛。

kǒu chī shì xié fā juàn bó fù xiào mù jiàn zhī yuē shì r zhuàng mào zú zhōng wèi cháng yǒu

这句话大意是:口吃,视斜,发卷,伯父孝穆见之曰:“是儿状貌,族中未尝有。

jí zhuàng kuí wú jié ào hǎo yáng rén è

这句话大意是:”及壮,魁梧桀傲,好扬人恶。

zhòng xī zhōng wèi zhī hòu láng jūn

这句话大意是:重熙中,为祗候郎君。

é qiān xìng shèng gōng shǐ shàng qín guó cháng gōng zhǔ shòu fù mǎ dū wèi

这句话大意是:俄迁兴圣宫使,尚秦国长公主,授驸马都尉。

yǐ bù xié lí hūn fù shàng qí guó gōng zhǔ wèi běi miàn lín yá

这句话大意是:以不谐离婚,复尚齐国公主,为北面林牙。

qīng níng zhōng lì běi nán yuàn shū mì fù shǐ dài zú xiōng shù zhé wèi xī běi lù zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:清宁中,历北、南院枢密副使,代族兄术哲为西北路招讨使。

shí xiāo gé yǔ xiāo ā là jù wèi shū mì shǐ bù xié gé yǐ shù zhé wèi ā là suǒ ài jí zhī

这句话大意是:时萧革与萧阿剌俱为枢密使,不协,革以术哲为阿剌所爱,嫉之。

shù zhé shòu dài fù quē xiān cháng jiè guān sù liú zhí ér qù

这句话大意是:术哲受代赴阙,先尝借官粟,留直而去。

hú dǔ xī gé yì fā qí shì shù zhé yīn dé zuì

这句话大意是:胡睹希革意,发其事,术哲因得罪。

hú dǔ yòu yù yào quán suì shí xiàn yí zhēn wán xù chǎn yú gé èr rén xiāng ài guò yú xiōng dì

这句话大意是:胡睹又欲要权,岁时献遗珍玩、畜产于革,二人相爱过于兄弟。

hú dǔ zú dì dí liè wèi běi kè jiàn guó jiù xiáng wěn xiāo hú dǔ yú hú dǔ hú dǔ jiàn qí biàn gěi zhuàng yǒng qīng xīn jiāo jié

这句话大意是:胡睹族弟敌烈为北克,荐国舅详稳萧胡笃于胡睹,胡睹见其辨给壮勇,倾心交结。

měi yù xiū mù yán lùn zhōng rì rén jiē guài zhī

这句话大意是:每遇休沐,言论终日,人皆怪之。

huì hú dǔ tóng zhī běi yuàn shū mì shì zòu hú dǔ jí dí liè kě yòng dì yǐ dí liè wèi qí gǔ zhuài là xiáng wěn hú dǔ wèi sù zhí guān

这句话大意是:会胡睹同知北院枢密事,奏胡笃及敌烈可用,帝以敌烈为旗鼓拽剌详稳,胡笃为宿直官。

jí gé gòu xiàn qí xiōng ā là hú dǔ yīn wèi zhī zhù shí rén chǒu zhī

这句话大意是:及革构陷其兄阿剌,胡笃阴为之助,时人丑之。

yē lǜ yǐ xīn zhī běi yuàn shū mì shì hú dǔ wèi zài yǐ xīn xià yì yàng yàng bù píng

这句话大意是:耶律乙辛知北院枢密事,胡睹位在乙辛下,意怏怏不平。

chū hú dǔ cháng yǔ zhòng yuán zǐ niè lǔ gǔ móu nì yù qí sù fā

这句话大意是:初,胡睹尝与重元子涅鲁古谋逆,欲其速发。

huì chē jià liè tài zǐ shān suì yǔ niè lǔ gǔ xié nǔ shǒu jūn fàn xíng gōng

这句话大意是:会车驾猎太子山,遂与涅鲁古胁弩手军犯行宫。

jì zhàn niè lǔ gǔ zhōng liú shǐ ér bì zhòng jiē táo sàn

这句话大意是:既战,涅鲁古中流矢而毙,众皆逃散。

shí tóng dǎng yē lǜ sā là zhú shì zài wéi chǎng wén luàn lǜ liè fū lái yuán

这句话大意是:时同党耶律撒剌竹适在围场,闻乱,率猎夫来援。

qí dǎng wèi hú dǔ děng yuē wǒ jūn shén zhòng chéng qí wú bèi zhōng yè jué zhàn shì jì yǒu chéng

这句话大意是:其党谓胡睹等曰:“我军甚众,乘其无备,中夜决战,事冀有成;。

ruò zhì míng rì qí shuí cóng wǒ

这句话大意是:若至明日,其谁从我?

hú dǔ yuē cāng cù zhōng hēi bái bù biàn ruò nèi wài jūn xiāng yìng zé wú shì qù yǐ

现代白话:”胡睹曰:“仓卒中黑白不辨,若内外军相应,则我事去了。

lí míng ér fā hé chí zhī yǒu

这句话大意是:黎明而发,何迟之有!

zhòng yuán tīng hú dǔ zhī jì lìng sì miàn xún jǐng dài dàn

这句话大意是:”重元听胡睹之计,令四面巡警待旦。

shì yè tóng dǎng lì zhòng yuán tiě wèi hào hú dǔ zì wèi shū mì shǐ

这句话大意是:是夜,同党立重元僣位号,胡睹自为枢密使。

míng rì zhàn bài hú dǔ bèi chuàng dān qí dùn zǒu zhì shí qī luò tóu shuǐ sǐ

这句话大意是:明日战败,胡睹被创,单骑遁走,至十七泺,投水死。

wǔ zǐ tóng rì zhū zhī

这句话大意是:五子,同日诛之。

xiāo dié lǐ de zì hú dǔ qín guó jiù shǎo fù fáng zhī hòu

这句话大意是:萧迭里得,字胡睹堇,国舅少父房之后。

fù shuāng gǔ shàng diàn nì gōng zhǔ shì zhì guó jiù xiáng wěn

这句话大意是:父双古,尚钿匿公主,仕至国舅详稳。

dié lǐ de yòu jǐng mǐn bù jī hǎo shè liè

这句话大意是:迭里得幼警敏不羁,好射猎。

tài píng zhōng yǐ wài qi bǔ zhī hòu láng jūn lì yán chāng gōng shǐ diàn qián fù diǎn jiǎn

这句话大意是:太平中,以外戚补祗候郎君,历延昌宫使、殿前副点检。

zhòng xī shí sān nián fá xià dié lǐ de jiāng piān shī shǒu rù dí jìng duō suǒ fú lüě qiān dū diǎn jiǎn gǎi wū gǔ dí liè bù dōu xiáng wěn

这句话大意是:重熙十三年伐夏,迭里得将偏师首入敌境,多所俘掠,迁都点检,改乌古敌烈部都详稳。

shí bā nián zài jǔ xi fá dié lǐ de zòu jūn mǎ qì xiè zhī shì wu zài xuǎn jiāng xià rén qǐ wéi nán zhì dàn yán shè chì hòu bù yòng yǎn xí jì hé lǜ bù shèng

这句话大意是:十八年,再举西伐,迭里得奏:“军马器械之事,务在选将,夏人岂为难制,但严设斥堠,不用掩袭计,何虑不胜?

dì yuē qīng qí sù xíng wú hòu jūn qī

这句话大意是:”帝曰:“卿其速行,无后军期。

jì ér dié lǐ dé shī lì hái fù wèi dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:”既而迭里得失利还,复为都点检。

shí jiǔ nián xià rén lái qīn jīn sù jūn shàng qiǎn dié lǐ de lǜ qīng bīng dū zhàn zhì hé nán sān jiǎo chuān zhǎn hòu zhě bā rén qín guān chá shǐ yǐ gōng mìng zhī hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ shì chū wèi xī nán miàn zhāo tǎo shǐ

这句话大意是:十九年,夏人来侵金肃军,上遣迭里得率轻兵督战,至河南三角川,斩候者八人,擒观察使,以功命知汉人行宫都部署事,出为西南面招讨使。

zú dì huáng bā jiā nú gào qí zhǔ sī yì gōng yè shì dié lǐ de qǐn zhī

这句话大意是:族弟黄八家奴告其主私议宫掖事,迭里得寝之。

shì jué jué dà zhàng xuē jué wèi mín

这句话大意是:事觉,决大杖,削爵为民。

qīng níng zhōng shàng yǐ suǒ zuò shì fēi dié lǐ de suǒ fàn qǐ wèi nán jīng tǒng jūn shǐ

这句话大意是:清宁中,上以所坐事非迭里得所犯,起为南京统军使。

zhì shì cóng zhòng yuán zǐ niè lǔ gǔ děng luàn bài zǒu bèi qín fú zhū

这句话大意是:至是,从重元子涅鲁古等乱,败走被擒,伏诛。

gǔ dié běn gōng fēn rén bù zhī xìng shì

这句话大意是:古迭,本宫分人,不知姓氏。

hǎo xì xiá bù xǐ shéng jiǎn

这句话大意是:好戏狎,不喜绳检。

lǚ lì guò rén shàn jī jū

这句话大意是:膂力过人,善击鞠。

zhòng xī chū wèi hù wèi lì sù zhí guān

这句话大意是:重熙初,为护卫,历宿直官。

shí sān nián xī zhēng yǐ gǔ dié wèi xiān fēng

这句话大意是:十三年,西征,以古迭为先锋。

xià rén fú bīng yǎn zhī gǔ dié lì zhàn huī xià shì duō mò nǎi dān qí tū chū

这句话大意是:夏人伏兵掩之,古迭力战,麾下士多殁,乃单骑突出。

yù xià wáng lǐ yuán hào lái wéi shì shén jí

这句话大意是:遇夏王李元昊来围,势甚急。

gǔ dié chí shè yīng xián zhé pū yuè mǎ zhí jī zhōng jiān xià bīng bù néng dāng bū nǎi hái yíng

这句话大意是:古迭驰射,应弦辄仆,跃马直击中坚,夏兵不能当,晡乃还营。

gǎi xìng shèng gōng tài bǎo

这句话大意是:改兴圣宫太保。

qīng níng jiǔ nián cóng zhòng yuán niè lǔ gǔ luàn yǔ hù cóng bīng zhàn bài ér dùn zhuī qín zhī ling chi ér sǐ

这句话大意是:清宁九年,从重元、涅鲁古乱,与扈从兵战,败而遁,追擒之,陵迟而死。

sā là zhú mèng fù fáng dí liè zhī sūn

这句话大意是:撒剌竹,孟父房涤冽之孙。

xìng xiōng bào

这句话大意是:性凶暴。

qīng níng zhōng lèi qiān xuān huī shǐ gǎi diàn qián dōu diǎn jiǎn shǒu yǔ zhòng yuán móu luàn

这句话大意是:清宁中,累迁宣徽使,改殿前都点检,首与重元谋乱。

huì dì liè luán hé zhòng yuán kǒng shì xiè yǔ hù cóng jūn cāng cù ér zhàn

这句话大意是:会帝猎滦河,重元恐事泄,与扈从军仓卒而战。

qí zi niè lǔ gǔ jì sǐ tóng dǎng kuì sàn

这句话大意是:其子涅鲁古既死,同党溃散。

sā là zhú shì zài tián suǒ wén luàn jié liè fū yǐ yuán

这句话大意是:撒剌竹适在畋所,闻乱,劫猎夫以援。

jì zhì zhī niè lǔ gǔ yǐ sǐ dà huǐ hèn zhī wèi yuē wǒ bèi wéi yǒu sǐ zhàn hú wéi ruò ér xì zì qǔ yǔn miè

这句话大意是:既至,知涅鲁古已死,大悔恨之,谓曰:“我辈惟有死战,胡为若儿戏,自取殒灭?

jīn xíng gōng wú bèi chéng yè jié zhī dà shì kě jì

这句话大意是:今行宫无备,乘夜劫之,大事可济。

ruò sì míng dàn bǐ jiāng yǒu bèi ān zhī wǒ zhòng bù xié èr

这句话大意是:若俟明旦,彼将有备,安知我众不携贰?

yī shī jī huì huǐ jiāng wú jí

这句话大意是:一失机会,悔将无及。

zhòng yuán xiāo hú dǔ děng yuē jīn xī dàn kě sì miàn wéi zhī wù lìng wài jūn de rù bǐ hé néng bèi

这句话大意是:”重元、萧胡睹等曰:“今夕但可四面围之,勿令外军得入,彼何能备!

bù cóng

这句话大意是:”不从。

chí míng tóu zhàng ér zǒu sā là zhú zhàn sǐ

这句话大意是:迟明,投仗而走,撒剌竹战死。

xī huí lí bǎo yī míng hàn zì ruó lǎn xī wáng tè lín zhī hòu

这句话大意是:奚回离保,一名翰,字挼懒,奚王忒邻之后。

shàn qí shè qiáo jié ér yǒng yǔ qí xiōng biē lǐ là qí míng

这句话大意是:善骑射,趫捷而勇,与其兄鳖里剌齐名。

dà ān zhōng chē jià xìng zhōng jīng bǔ hù wèi shāo qiān tiě yào jūn xiáng wěn

这句话大意是:大安中,车驾幸中京,补护卫,稍迁铁鹞军详稳。

tiān qìng jiān xǐ běi nǚ zhí xiáng wěn jiān zhī xián zhōu lù bīng mǎ shì gǎi dōng jīng tǒng jūn

这句话大意是:天庆间,徙北女直详稳,兼知咸州路兵马事,改东京统军。

jì ér zhū fān rù kòu fān pò zhī qiān xī liù bù dài wáng jiān zǒng zhī dōng lù bīng mǎ shì

这句话大意是:既而诸蕃入寇,番破之,迁奚六部大王,兼总知东路兵马事。

bǎo dà èr nián jīn bīng zhì tiān zuò bō qiān huí lí bǎo lǜ lì mín lì qín jìn guó wáng chún wèi dì

这句话大意是:保大二年,金兵至,天祚播迁,回离保率吏民立秦晋国王淳为帝。

chún wěi shǔ huí lí bǎo zhī běi yuàn shū mì shì jiān zhū jūn dōu tǒng lǚ bài sòng bīng

这句话大意是:淳伪署回离保知北院枢密事,兼诸军都统,屡败宋兵。

chún sǐ qí qī pǔ xián nǚ shè shì

这句话大意是:淳死,其妻普贤女摄事。

shì nián jīn bīng yóu jū yōng guān rù huí lí bǎo zhī běi yuàn jí jiàn gǎn shān zì lì hào xī guó huáng dì gǎi yuán tiān fù shè xī hàn bó hǎi sān shū mì yuàn gǎi dōng xi jié dù shǐ wèi èr wáng fēn sī jiàn guān

这句话大意是:是年,金兵由居庸关入,回离保知北院,即箭笴山自立,号奚国皇帝,改元天复,设奚、汉、渤海三枢密院,改东、西节度使为二王,分司建官。

shí xī rén ba zhé hán jiā nú děng yǐn bīng jī fù jìn qì dān bù luò jié lüè rén chù qún qíng dà hài

这句话大意是:时奚人巴辄、韩家奴等引兵击附近契丹部落,劫掠人畜,群情大骇。

huì huí lí bǎo wèi guō yào shī suǒ bài yī jūn lí xīn qí dǎng yē lǜ ā gǔ zhé yǔ qí shēng yǐ shì bā jīn děng shā zhī wěi lì fán bā yuè

这句话大意是:会回离保为郭药师所败,一军离心,其党耶律阿古哲与其甥乙室八斤等杀之,伪立凡八月。

xiāo tè liè zì é dōu wǎn yáo niǎn wā kè hán gōng fēn rén

这句话大意是:萧特烈,字讹都碗,遥辇洼可汗宫分人。

qián tǒng zhōng rù sù wèi chū wèi shùn yì jūn jié dù shǐ

这句话大意是:干统中入宿卫,出为顺义军节度使。

tiān qìng sì nián tóng zhī xián zhōu lù bīng mǎ shì

这句话大意是:天庆四年,同知咸州路兵马事。

wǔ nián yǐ bīng bài duó jié dù shǐ

这句话大意是:五年,以兵败夺节度使。

bǎo dà yuán nián qiān wěi gǔ bù jié dù shǐ

这句话大意是:保大元年,迁隗古部节度使。

jí tiān zuò zài shān xī jí qún mù bīng tè liè wèi fù tǒng jūn

这句话大意是:及天祚在山西集群牧兵,特烈为副统军。

wén jīn bīng jiāng zhì tè liè yù shì zú yǐ jūn chén zhī yì sǐ zhàn yú shí niǎn duó

这句话大意是:闻金兵将至,特烈谕士卒以君臣之义,死战于石辇铎。

jīn bīng bù zhàn tè liè cì jiān yù gōng zhī

这句话大意是:金兵不战,特烈伺间欲攻之。

tiān zuò xǐ shén zhào pín yù zhū zǐ dēng gāo tóng guān jiāng chà zhī

这句话大意是:天祚喜甚,召嫔御诸子登高同观,将诧之。

jīn bīng wàng rì yuè qí zhī tiān zuò zài qí xià yǐ jìn bīng zhí qū fèn jī wú gǎn dāng zhě tiān zuò dùn zǒu

这句话大意是:金兵望日月旗,知天祚在其下,以劲兵直趋奋击,无敢当者,天祚遁走。

tè liè suǒ zhì zhāo jí sàn wáng xún wèi zhōng jūn dū tǒng fù bài yú tī yǐ shān

这句话大意是:特烈所至,招集散亡,寻为中军都统,复败于梯已山。

tiān zuò jué yì dù hé bēn xià cóng chén qiē jiàn bù tīng rén qíng huáng jù bù zhī suǒ wéi

这句话大意是:天祚决意渡河奔夏,从臣切谏不听,人情惶惧不知所为。

tè liè yīn wèi yē lǜ wù zhí yuē shì shì rú cǐ yì zhào lí xīn zhèng wǒ bèi xiào jié zhī qiū

这句话大意是:特烈阴谓耶律兀直曰:“事势如此,亿兆离心,正我辈效节之秋。

bù zǎo wéi jì nài shè jì hé

这句话大意是:不早为计,奈社稷何!

suì gòng jié liáng wáng yā lǐ bēn xī běi zhū bù wěi lì wèi dì tè liè zì wèi shū mì shǐ

这句话大意是:”遂共劫梁王雅里,奔西北诸部,伪立为帝,特烈自为枢密使。

yā lǐ zú yù zé kě lì zhě

这句话大意是:雅里卒,欲择可立者。

huì yē lǜ wù zhí yán shù liè cái dé chún bèi jiān xìng zōng zhī sūn zhòng jiē yuē kě suì tiě lì yān tè liè wěi zhí rú gù

现代白话:会耶律兀直言术烈才德纯备,兼兴宗之孙,众皆曰可,遂僣立呢,特烈伪职如故。

wèi sān xún yǔ shù liè jù wéi luàn bīng suǒ shā

这句话大意是:未三旬,与术烈俱为乱兵所杀。

lùn yuē liáo zhī bǐng guó jūn wò bīng bǐng jié zhì zhū bù zhàng fēi zōng shì wài qī bù shǐ qǐ bù yǐ wéi dì wáng jiǔ cháng wàn shì zhī jì zāi

现代白话:论曰:辽之秉国钧,握兵柄,节制诸部帐,非宗室外戚不使,岂不以为帝王久长万世之计啊。

jí fū sì pàn nì zhì luàn wáng jiē shì rén yě

这句话大意是:及夫肆叛逆,致乱亡,皆是人也。

yǒu guó jiā zhě kě bù shēn jiè yǐ hū

现代白话:有国家者,可不深戒了乎!

✦ You read 列传·卷四十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.