辽史 · 脱脱 · Chapter 29 of 117

本纪·卷二十九

PinyinModern Translation
Size

tiān zuò huáng dì sān

这句话大意是:天祚皇帝三。

bǎo dà yuán nián chūn zhèng yuè dīng yǒu shuò gǎi yuán sì shè

这句话大意是:保大元年春正月丁酉朔,改元,肆赦。

chū jīn rén xīng bīng jùn xiàn suǒ shī jǐ bàn

这句话大意是:初,金人兴兵,郡县所失几半。

shàng yǒu sì zǐ zhǎng zhào wáng mǔ zhào zhāo róng

这句话大意是:上有四子:长赵王,母赵昭容;。

cì jìn wáng mǔ wén fēi

这句话大意是:次晋王,母文妃;。

cì qín wáng xǔ wáng jiē yuán fēi shēng

这句话大意是:次秦王、许王,皆元妃生。

guó rén zhī jìn wáng zhī xián shēn suǒ shǔ wàng

这句话大意是:国人知晋王之贤,深所属望。

yuán fēi zhī xiōng shū mì shǐ xiāo fèng xiān kǒng qín wáng bù dé lì qián tú zhī

这句话大意是:元妃之兄枢密使萧奉先恐秦王不得立,潜图之。

wén fēi zǐ mèi sān rén zhǎng shì yē lǜ tà hé lǐ cì wén fēi cì shì yú dǔ

这句话大意是:文妃姊妹三人:长适耶律挞曷里,次文妃,次适余睹。

yī rì qí zǐ ruò mèi jù huì jūn qián fèng xiān fěng rén wū fù mǎ xiāo yù jí yú dǔ děng móu lì jìn wáng shì jué yù tà hé lǐ děng fú zhū wén fēi yì cì sǐ

这句话大意是:一日,其姊若妹俱会军前,奉先讽人诬驸马萧昱及余睹等谋立晋王,事觉,昱、挞曷里等伏诛,文妃亦赐死;。

dú jìn wáng wèi rěn jiā zuì

这句话大意是:独晋王未忍加罪。

yú dǔ zài jūn zhōng wén zhī dà jù jí lǜ qiān yú qí pàn rù jīn

这句话大意是:余睹在军中,闻之大惧,即率千余骑叛入金。

shàng qiǎn zhī xī wáng fǔ shì xiāo xiá mǎi běi fǔ zǎi xiàng xiāo dé gōng dà cháng gǔn yē lǜ dì lǐ gū guī zhōu guān chá shǐ xiāo hé shàng nú sì jūn tài shī xiāo wò jiāng suǒ bù bīng zhuī zhī

这句话大意是:上遣知奚王府事萧遐买、北府宰相萧德恭、大常衮耶律谛里姑、归州观察使萧和尚奴、四军太师萧斡将所部兵追之。

jí zhū lǘ shān xiàn zhū jiāng yì yuē zhǔ shàng xìn xiāo fèng xiān yán fèng xiān shì wú bèi miè rú yě

现代白话:及诸闾山县,诸将议曰:“主上信萧奉先言,奉先视我辈蔑如也。

yú dǔ nǎi zōng shì háo jùn cháng bù kěn wèi fèng xiān xià

这句话大意是:余睹乃宗室豪俊,常不肯为奉先下。

ruò qín yú dǔ tā rì wú dǎng jiē yú dǔ yě

现代白话:若擒余睹,他日我党皆余睹也!

bù ruò zòng zhī

这句话大意是:不若纵之。

hái jí dài yuē zhuī xí bù jí

这句话大意是:”还,即绐曰:“追袭不及。

fèng xiān jì jiàn yú dǔ zhī wáng kǒng hòu rì zhū xiào yì pàn suì quàn zhòu jiā jué shǎng yǐ jié zhòng xīn

这句话大意是:”奉先既见余睹之亡,恐后日诸校亦叛,遂劝骤加爵赏,以结众心。

yǐ xiāo xiá mǎi wèi xī wáng xiāo dé gōng shì zhōng shū mén xià píng zhāng shì jiān pàn shàng jīng liú shǒu shì yē lǜ dì lǐ gū wèi lóng hǔ wèi shàng jiàng jūn xiāo hé shàng nú jīn wú wèi shàng jiàng jūn xiāo wò zhèn guó dà jiàng jūn

现代白话:以萧遐买为奚王,萧德恭试中书门下平章事兼判上京留守事,耶律谛里姑为龙虎卫上将军,萧和尚奴金我卫上将军,萧斡镇国大将军。

èr yuè xìng yuān yāng luò

这句话大意是:二月,幸鸳鸯泺。

xià wǔ yuè zhì hé lǐ xuè

这句话大意是:夏五月,至曷里狘。

qiū qī yuè liè tàn shān

这句话大意是:秋七月,猎炭山。

jiǔ yuè zhì nán jīng

这句话大意是:九月,至南京。

dōng shí yī yuè guǐ hài yǐ xī jīng liú shǒu zhào wáng xí ní liè wèi tì yǐn

这句话大意是:冬十一月癸亥,以西京留守赵王习泥烈为惕隐。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ hài jīn kè zhōng jīng jìn xià zé zhōu

这句话大意是:二年春正月乙亥,金克中京,进下泽州。

shàng chū jū yōng guān zhì yuān yāng luò

这句话大意是:上出居庸关,至鸳鸯泺。

wén yú dǔ yǐn jīn rén lóu shì bèi qín yǎn zhì xiāo fèng xiān yuē yú dǔ nǎi wáng zǐ bān zhī miáo yì cǐ lái yù lì shēng jìn wáng ěr

这句话大意是:闻余睹引金人娄室孛堇奄至,萧奉先曰:“余睹乃王子班之苗裔,此来欲立甥晋王耳。

ruò wéi shè jì jì bù xī yī zi míng qí zuì zhū zhī kě bù zhàn ér yú dǔ zì huí yǐ

现代白话:若为社稷计,不惜一子,明其罪诛之,可不战而余睹自回了。

shàng suì cì jìn wáng sǐ sù fú sān rì yē lǜ sā bā děng jiē fú zhū

这句话大意是:”上遂赐晋王死,素服三日,耶律撒八等皆伏诛。

wáng sù yǒu rén wàng zhū jūn wén qí sǐ wú bù liú tì yóu shì rén xīn jiě tǐ

这句话大意是:王素有人望,诸军闻其死,无不流涕,由是人心解体。

yú dǔ yǐn jīn rén bī xíng gōng shàng lǜ wèi bīng wǔ qiān yú qí xìng yún zhōng yí chuán guó xǐ yú sāng qián hé

这句话大意是:余睹引金人逼行宫,上率卫兵五千余骑幸云中,遗传国玺于桑干河。

èr yuè gēng yín shuò rì yǒu shí zhī jì

这句话大意是:二月庚寅朔,日有食之,既。

jiǎ wǔ zhī běi yuàn dài wáng shì yē lǜ mǎ gē hàn rén xíng gōng dōu bù shǔ xiāo tè mò bìng wèi dū tǒng tài hé gōng shǐ yē lǜ bǔ de fù zhī jiàng bīng zhūn yuān yāng luò

这句话大意是:甲午,知北院大王事耶律马哥、汉人行宫都部署萧特末并为都统,太和宫使耶律补得副之,将兵屯鸳鸯泺。

jǐ hài jīn shī bài xī wáng xiá mò yú běi ān zhōu suì jiàng qí chéng

这句话大意是:己亥,金师败奚王霞末于北安州,遂降其城。

sān yuè xīn yǒu shàng wén jīn shī jiāng chū lǐng xi suì qū bái shuǐ luò

这句话大意是:三月辛酉,上闻金师将出岭西,遂趋白水泺。

yǐ chǒu qún mù shǐ mó lǔ wò jiàng jīn

这句话大意是:乙丑,群牧使谟鲁斡降金。

bǐng yín shàng zhì nǚ gǔ dǐ cāng

这句话大意是:丙寅,上至女古底仓。

wén jīn bīng jiāng jìn jì bù zhī suǒ chū chéng qīng jì rù jiā shān fāng wù fèng xiān zhī bù zhōng

这句话大意是:闻金兵将近,计不知所出,乘轻骑入夹山,方悟奉先之不忠。

nù yuē rǔ fù zǐ wù wǒ zhì cǐ jīn yù zhū rǔ hé yì yú shì

现代白话:怒曰:“你父子误 我至此,今欲诛你,何益于事!

kǒng jūn xīn fèn yuàn ěr cáo bì dí gǒu ān huò bì jí wǒ qí wù cóng xíng

现代白话:恐军心忿怨,你曹避敌苟安,祸必及我,其勿从行。

fèng xiān xià mǎ kū bài ér qù

这句话大意是:”奉先下马,哭拜而去。

xíng wèi shù lǐ zuǒ yòu zhí qí fù zǐ fù sòng jīn bīng

这句话大意是:行未数里,左右执其父子,缚送金兵。

jīn rén zhǎn qí zhǎng zǐ áng yǐ fèng xiān jí qí cì zǐ yù xiè sòng jīn zhǔ

这句话大意是:金人斩其长子昂,以奉先及其次子昱械送金主。

dào yù liáo jūn duó yǐ guī guó suì bìng cì sǐ

这句话大意是:道遇辽军,夺以归国,遂并赐死。

zhú shū mì shǐ xiāo de lǐ dǐ zhào tà bù yě diǎn jìn wèi

这句话大意是:逐枢密使萧得里底,召挞不也典禁卫。

dīng mǎo yǐ běi yuàn shū mì fù shǐ xiāo sēng xiào nú zhī běi yuàn shū mì shǐ shì tóng zhī běi yuàn shū mì shǐ shì xiāo chá là wèi zuǒ yí lí bì

这句话大意是:丁卯,以北院枢密副使萧僧孝奴知北院枢密使事,同知北院枢密使事萧查剌为左夷离毕。

wù chén tóng zhī diàn qián diǎn jiǎn shì yē lǜ gāo bā lǜ wèi shì jiàng jīn

这句话大意是:戊辰,同知殿前点检事耶律高八率卫士降金。

jǐ sì zhēn rén xiāo hé shàng pái yìn láng jūn yē lǜ shěn sī wèi jīn shī suǒ huò

这句话大意是:己巳,侦人萧和尚、牌印郎君耶律哂斯为金师所获。

guǐ yǒu yǐ zhū jú bǎi gōng duō wáng fán hù cóng bù xiàn lì mín jiē guān zhī

这句话大意是:癸酉,以诸局百工多亡,凡扈从不限吏民,皆官之。

chū zhào liú zǎi xiàng zhāng lín li chù wēn yǔ qín jìn guó wáng chún shǒu yàn

这句话大意是:初,诏留宰相张琳、李处温与秦晋国王淳守燕。

chù wēn wén shàng rù jiā shān shù rì mìng lìng bù tōng jí yǔ dì chù néng zi shì wài jiǎ yuàn jūn nèi jié dū tǒng xiāo gàn móu lì chún

这句话大意是:处温闻上入夹山,数日命令不通,即与弟处能、子奭,外假怨军,内结都统萧干,谋立淳。

suì yǔ zhū dà chén yē lǜ dà shí zuǒ qǐ gōng yú zhòng wén cáo yǒng yì kāng gōng bì jí fán hàn bǎi guān zhū jūn jí fù lǎo shù wàn rén yì chún fǔ

这句话大意是:遂与诸大臣耶律大石、左企弓、虞仲文、曹勇义、康公弼集蕃汉百官、诸军及父老数万人诣淳府。

chù wēn yāo zhāng lín zhì bái qí shì

这句话大意是:处温邀张琳至,白其事。

lín yuē shè zhèng zé kě

这句话大意是:琳曰:“摄政则可。

chù wēn yuē tiān yì rén xīn yǐ dìng qǐng lì bān ěr

这句话大意是:”处温曰:“天意人心已定,请立班耳。

chù wēn děng qǐng chún shòu lǐ chún fāng chū li shì chí zhě páo bèi zhī lìng bǎi guān bài wǔ shān hū

这句话大意是:”处温等请淳受礼,淳方出,李奭持赭袍被之,令百官拜舞山呼。

chún jīng hài zài sān cí bù huò yǐ ér cóng zhī

这句话大意是:淳惊骇,再三辞,不获已而从之。

yǐ chù wēn shǒu tài wèi

这句话大意是:以处温守太尉,。

zuǒ qǐ gōng shǒu sī tú

这句话大意是:左企弓守司徒,。

cáo yǒng yì zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:曹勇义知枢密院事,。

yú zhòng wén cān zhī zhèng shì

这句话大意是:虞仲文参知政事,。

zhāng lín shǒu tài shī

这句话大意是:张琳守太师,。

li chù néng zhí shū mì yuàn

这句话大意是:李处能直枢密院,。

li shì wèi shào fǔ shǎo jiān

这句话大意是:李奭为少府少监,。

tí jǔ hàn lín yī guān li shuǎng chén mì shí yú rén céng yǔ dà jì

这句话大意是:提举翰林医官李爽、陈秘十余人曾与大计,。

bìng cì jìn shì jí dì

这句话大意是:并赐进士及第,。

shòu guān yǒu chà

这句话大意是:授官有差。

xiāo gàn wèi běi shū mì shǐ fù mǎ dū wèi xiāo dàn zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:萧干为北枢密使,驸马都尉萧旦知枢密院事。

gǎi yuàn jūn wèi cháng shèng jūn

这句话大意是:改怨军为常胜军。

yú shì sì shè zì chēng tiān xī huáng dì gǎi yuán jiàn fú jiàng fēng tiān zuò wèi xiāng yīn wáng

这句话大意是:于是肆赦,自称天锡皇帝,改元建福,降封天祚为湘阴王。

suì jù yǒu yàn yún píng jí shàng jīng liáo xī liù lù

这句话大意是:遂据有燕、云、平及上京、辽西六路。

tiān zuò suǒ yǒu shā mò yǐ běi xī nán xī běi lù liǎng dū zhāo tǎo fǔ zhū fān bù zú ér yǐ

这句话大意是:天祚所有,沙漠已北,西南、西北路两都招讨府、诸蕃部族而已。

xià sì yuè xīn mǎo xī nán miàn zhāo tǎo shǐ yē lǜ fú dǐng jiàng jīn yún nèi níng biān dōng shèng děng zhōu jiē jiàng

这句话大意是:夏四月辛卯,西南面招讨使耶律佛顶降金,云内、宁边、东胜等州皆降。

ā shū wèi jīn bīng suǒ qín

这句话大意是:阿疏为金兵所擒。

jīn yǐ qǔ xī jīng shā mò yǐ nán bù zú jiē jiàng

这句话大意是:金已取西京,沙漠以南部族皆降。

shàng suì dùn yú é suō liè

这句话大意是:上遂遁于讹莎烈。

shí huà bù mó gé shī jìn mǎ tuo shí yáng

这句话大意是:时化部谟葛失赆马、驼、食羊。

wǔ yuè jiǎ xū dū tǒng mǎ gē shōu jí sàn wáng huì yú ōu lǐ jǐn

这句话大意是:五月甲戌,都统马哥收集散亡,会于沤里谨。

bǐng zǐ yǐ mǎ gē zhī běi yuàn shū mì shǐ shì jiān dū tǒng

这句话大意是:丙子,以马哥知北院枢密使事,兼都统。

liù yuè chún qǐn jí wén shàng chuán xí tiān dé yún nèi shuò wǔ yīng wèi děng zhōu

这句话大意是:六月,淳寝疾,闻上传檄天德、云内、朔、武、应、蔚等州。

hé zhū fān jīng bīng wǔ wàn qí yuē yǐ bā yuè rù yàn

这句话大意是:合诸蕃精兵五万骑,约以八月入燕;。

bìng qiǎn rén wèn láo suǒ yī qiú míng yào

这句话大意是:并遣人问劳,索衣裘、茗药。

chún shén jīng mìng nán běi miàn dà chén yì

这句话大意是:淳甚惊,命南、北面大臣议。

ér li chù wēn xiāo gān děng yǒu yíng qín jù xiāng zhī shuō jí fán hàn bǎi guān yì zhī

这句话大意是:而李处温、萧干等有迎秦拒湘之说,集蕃汉百官议之。

cóng qí yì zhě dōng lì wéi nán miàn xíng yíng dōu bù shǔ yē lǜ níng xi lì

这句话大意是:从其议者东立,惟南面行营都部署耶律宁西立。

chù wēn děng wèn gù níng yuē tiān zuò guǒ néng yǐ zhū fān bīng dà jǔ duó yàn zé shì tiān shù wèi jǐn qǐ néng jù zhī

这句话大意是:处温等问故,宁曰:“天祚果能以诸蕃兵大举夺燕,则是天数未尽,岂能拒之?

fǒu zé qín xiāng fù zǐ yě jù zé jiē jù

这句话大意是:否则,秦、湘,父子也,拒则皆拒。

zì gǔ ān yǒu yíng zi ér jù qí fù zhě

这句话大意是:自古安有迎子而拒其父者?

chù wēn děng xiāng gù wēi xiào yǐ níng shàn luàn jūn xīn yù shā zhī

这句话大意是:”处温等相顾微笑,以宁扇乱军心,欲杀之。

chún yī zhěn cháng tàn yuē bǐ zhōng chén yě yān kě shā

现代白话:淳欹枕长叹曰:“彼忠臣也,呢可杀?

tiān zuò guǒ lái wú yǒu sǐ ěr fù hé miàn mù xiāng jiàn yé

现代白话:天祚果来,我有死耳,复何面目相见耶!

yǐ ér chún sǐ zhòng nǎi yì lì qí qī xiāo shì wèi huáng tài hòu zhǔ jūn guó shì

这句话大意是:”已而淳死,众乃议立其妻萧氏为皇太后,主军国事。

fèng yí mìng yíng lì tiān zuò cì zǐ qín wáng dìng wèi dì

这句话大意是:奉遗命,迎立天祚次子秦王定为帝。

tài hòu suì chēng zhì gǎi yuán dé xīng

这句话大意是:太后遂称制,改元德兴。

chù wēn fù zǐ jù huò nán tōng tóng guàn yù xié xiāo tài hòu nà tǔ yú sòng běi tōng yú jīn yù wèi nèi yìng wài yǐ yuán lì dà gōng zì chén

这句话大意是:处温父子惧祸,南通童贯,欲挟萧太后纳土于宋,北通于金,欲为内应,外以援立大功自陈。

xiāo tài hòu mà yuē wù qín jìn guó wáng zhě jiē rǔ fù zǐ

现代白话:萧太后骂曰:“误秦晋国王者,皆你父子!

xī shǔ qí guò shù shí cì sǐ jī qí zi shì ér zhé zhī

这句话大意是:”悉数其过数十,赐死,脔其子奭而磔之;。

jí qí jiā de qián qī wàn mín jīn yù bǎo qì chēng shì wèi zǎi xiàng shù yuè zhī jiān suǒ qǔ yě

这句话大意是:籍其家,得钱七万缗,金玉宝器称是,为宰相数月之间所取也。

mó gé shī yǐ bīng lái yuán wèi jīn rén bài yú hóng huī shuǐ qín qí zi tuó gǔ jí qí shǔ ā dí yīn

这句话大意是:谟葛失以兵来援,为金人败于洪灰水,擒其子陀古及其属阿敌音。

xià guó yuán bīng zhì yì wèi jīn suǒ bài

这句话大意是:夏国援兵至,亦为金所败。

qiū qī yuè dīng sì shuò dí liè bù pí shì pàn wū gǔ bù jié dù shǐ yē lǜ táng gǔ tǎo píng zhī jiā tài zǐ tài bǎo

这句话大意是:秋七月丁巳朔,敌烈部皮室叛,乌古部节度使耶律棠古讨平之,加太子太保。

yǐ chǒu shàng jīng máo bā shí lǜ èr qiān hù jiàng jīn

这句话大意是:乙丑,上京毛八十率二千户降金。

xīn wèi xià guó qiǎn cáo jià lái wèn qǐ jū

这句话大意是:辛未,夏国遣曹价来问起居。

bā yuè wù xū qīn yù jīn jūn zhàn yú shí niǎn yì bài jì dū tǒng xiāo tè mò jí qí zhí sā gǔ bèi zhí

这句话大意是:八月戊戌,亲遇金军,战于石辇驿,败绩,都统萧特末及其侄撒古被执。

xīn chǒu huì jūn yú huan tà xīn chá là jīn bīng zhuī zhī jí qì zī zhòng yǐ dùn

这句话大意是:辛丑,会军于欢挞新查剌,金兵追之急,弃辎重以遁。

jiǔ yuè dí liè bù pàn dū tǒng mǎ gē kè zhī

这句话大意是:九月,敌烈部叛,都统马哥克之。

dōng shí yuè jīn bīng gōng wèi zhōu jiàng

这句话大意是:冬十月,金兵攻蔚州,降。

shí yī yuè yǐ chǒu wén jīn bīng zhì fèng shèng zhōu suì lǜ wèi bīng zhūn yú luò kūn suǐ

这句话大意是:十一月乙丑,闻金兵至奉圣州,遂率卫兵屯于落昆髓。

qín jìn wáng chún qī xiāo dé fēi wǔ biǎo yú jīn qiú lì qín wáng bù xǔ yǐ jìn bīng shǒu jū yōng

这句话大意是:秦晋王淳妻萧德妃五表于金,求立秦王,不许,以劲兵守居庸。

jí jīn bīng lín guān yá shí zì bēng shù zú duō yā sǐ bù zhàn ér kuì

这句话大意是:及金兵临关,厓石自崩,戍卒多压死,不战而溃。

dé fēi chū gǔ běi kǒu qū tiān dé jūn

这句话大意是:德妃出古北口,趋天德军。

shí èr yuè zhī jīn zhǔ fǔ dìng nán jīng shàng suì yóu sǎo lǐ guān chū jū sì bù zú xiáng wěn zhī jiā

这句话大意是:十二月,知金主抚定南京,上遂由扫里关出居四部族详稳之家。

sān nián chūn zhēng yuè dīng sì xī wáng huí lí bǎo tiě hào chēng tiān fù yuán nián mìng dū tǒng mǎ gē tǎo zhī

这句话大意是:三年春正月丁巳,奚王回离保僣号,称天复元年,命都统马哥讨之。

jiǎ zǐ chū zhāng jué wèi liáo xìng jūn jié dù fù shǐ mín tuī jué lǐng zhōu shì

这句话大意是:甲子,初,张瑴为辽兴军节度副使,民推瑴领州事。

qín jìn wáng chún jì sǐ xiāo dé fēi qiǎn shí lì ài zhī píng zhōu

这句话大意是:秦晋王淳既死,萧德妃遣时立爱知平州。

jué zhī liáo bì wáng liàn bīng chù mǎ jí dīng zhuàng wèi bèi

这句话大意是:瑴知辽必亡,练兵畜马,籍丁壮为备。

lì ài zhì jué fú nà

这句话大意是:立爱至,瑴弗纳。

jīn shuài zhān hǎn rù yàn shǒu wèn píng zhōu shì yú gù cān zhī zhèng shì kāng gōng bì

这句话大意是:金帅粘罕入燕,首问平州事于故参知政事康公弼。

gōng bì yuē jué kuáng wàng guǎ móu suī yǒu xiāng bīng bǐ hé néng wéi

这句话大意是:公弼曰:“瑴狂妄寡谋,虽有乡兵,彼何能为?

shì zhī bù yí tú zhī wèi wǎn

这句话大意是:示之不疑,图之未晚。

jīn rén zhāo shí lì ài fù jūn qián jiā jué lín hǎi jūn jié dù shǐ réng zhī píng zhōu

这句话大意是:”金人招时立爱赴军前,加瑴临海军节度使,仍知平州。

jì ér yòu yù yǐ jīng bīng sān qiān xiān xià píng zhōu qín zhāng jué

这句话大意是:既而又欲以精兵三千先下平州,擒张瑴。

gōng bì yuē ruò jiā bīng shì qù zhī pàn yě

这句话大意是:公弼曰:“若加兵,是趣之叛也。

gōng bì qǐng zì wǎng chān zhī

这句话大意是:”公弼请自往觇之。

jué wèi gōng bì yuē liáo zhī bā lù qī lù yǐ xiáng

这句话大意是:瑴谓公弼曰:“辽之八路,七路已降;。

dú píng zhōu wèi jiě jiǎ zhě fáng xiāo gàn ěr

这句话大意是:独平州未解甲者,防萧干耳。

hòu lù gōng bì ér hái

这句话大意是:”厚赂公弼而还。

gōng bì fù zhān hǎn yuē bǐ wú zú lǜ

这句话大意是:公弼复粘罕曰:“彼无足虑。

jīn rén suì gǎi píng zhōu wèi nán jīng jiā jué shì zhōng shū mén xià píng zhāng shì pàn liú shǒu shì

这句话大意是:”金人遂改平州为南京,加瑴试中书门下平章事,判留守事。

gēng chén yi jǐn qián xiǎn chéng chuān háo yì děng zhōu xiāng jì jiē jiàng

这句话大意是:庚辰,宜、锦、干、显、成、川、豪、懿等州相继皆降。

shàng jīng lú yàn lún pàn shā qì dān rén

这句话大意是:上京卢彦伦叛,杀契丹人。

èr yuè yǐ yǒu shuò xìng zhōng fǔ jiàng jīn

这句话大意是:二月乙酉朔,兴中府降金。

lái zhōu guī dé jūn jié dù shǐ tián hào quán xí zhōu cì shǐ dù shī huí quán qiān zhōu cì shǐ gāo yǒng chāng quán rùn zhōu cì shǐ zhāng chéng jiē jí suǒ guǎn hù jiàng jīn

这句话大意是:来州归德军节度使田颢、权隰州刺史杜师回、权迁州刺史高永昌、权润州刺史张成,皆籍所管户降金。

bǐng xū zhū xiāo dé fēi jiàng chún wèi shù rén jǐn shì qí dǎng

这句话大意是:丙戌,诛萧德妃,降淳为庶人,尽释其党。

guǐ sì xìng zhōng yí zhōu fù chéng shǒu

这句话大意是:癸巳,兴中、宜州复城守。

sān yuè zhu bi yú yún nèi zhōu nán

这句话大意是:三月,驻跸于云内州南。

xià sì yuè jiǎ shēn shuò yǐ zhī běi yuàn shū mì shǐ shì xiāo sēng xiào nú wèi zhū dào dà dū dū

这句话大意是:夏四月甲申朔,以知北院枢密使事萧僧孝奴为诸道大都督。

bǐng shēn jīn bīng zhì jū yōng guān qín yē lǜ dà shí

这句话大意是:丙申,金兵至居庸关,擒耶律大石。

wù xū jīn bīng wéi zī zhòng yú qīng zhǒng yìng zhài tài bǎo tè mǔ gē qiè liáng wáng yā lǐ yǐ dùn qín wáng xǔ wáng zhū fēi gōng zhǔ cóng chén jiē xiàn méi

这句话大意是:戊戌,金兵围辎重于青冢,硬寨太保特母哥窃梁王雅里以遁,秦王、许王、诸妃、公主、从臣皆陷没。

gēng zǐ liáng sòng dà zhǎng gōng zhǔ tè lǐ wáng guī

这句话大意是:庚子,梁宋大长公主特里亡归。

rén yín jīn qiǎn rén lái zhāo

这句话大意是:壬寅,金遣人来招。

guǐ mǎo dá yán qǐng hé

这句话大意是:癸卯,答言请和。

bǐng wǔ jīn bīng sòng zú shǔ zī zhòng dōng xíng nǎi qiǎn bīng yāo zhàn yú bái shuǐ luò zhào wáng xí ní liè xiāo dào níng jiē bèi zhí

这句话大意是:丙午,金兵送族属辎重东行,乃遣兵邀战于白水泺,赵王习泥烈、萧道宁皆被执。

shàng qiǎn pái yìn láng jūn móu lú wǎ sòng tù niǔ jīn yìn wěi jiàng suì xi dùn yún nèi

这句话大意是:上遣牌印郎君谋卢瓦送兔纽金印伪降,遂西遁云内。

fù mǎ dū wèi rǔ nú yì jīn jiàng

这句话大意是:驸马都尉乳奴诣金降。

jǐ yǒu jīn fù yǐ shū lái zhāo dá qí shū

这句话大意是:己酉,金复以书来招,答其书。

rén zǐ jīn shuài shū lái bù xǔ qǐng hé

这句话大意是:壬子,金帅书来,不许请和。

shì yuè tè mǔ gē qiè yā lǐ zhì shàng nù bù néng jǐn jiù zhū zǐ jí zhī

这句话大意是:是月,特母哥挈雅里至,上怒不能尽救诸子,诘之。

wǔ yuè yǐ mǎo xià guó wáng li qián shùn qiǎn shǐ qǐng lín qí guó

这句话大意是:五月乙卯,夏国王李干顺遣使请临其国。

gēng shēn jūn jiāng yē lǜ dí liè děng yè jié liáng wáng yā lǐ bēn xī běi bù lì yǐ wéi dì gǎi yuán shén lì

这句话大意是:庚申,军将耶律敌烈等夜劫梁王雅里奔西北部,立以为帝,改元神历。

xīn yǒu dù hé zhǐ yú jīn sù jūn běi

这句话大意是:辛酉,渡河,止于金肃军北。

huí lí bǎo wèi zhòng suǒ shā

这句话大意是:回离保为众所杀。

liù yuè qiǎn shǐ cè li qián shùn wèi xià guó huáng dì

这句话大意是:六月,遣使册李干顺为夏国皇帝。

qiū jiǔ yuè yē lǜ dà shí zì jīn qiú guī

这句话大意是:秋九月,耶律大石自金求归。

dōng shí yuè fù dù hé dōng hái jū tū lǚ bù bù

这句话大意是:冬十月,复渡河东还,居突吕不部。

liáng wáng yā lǐ mò yē lǜ shù liè jì zhī

这句话大意是:梁王雅里殁,耶律术烈继之。

shí yī yuè shù liè wèi zhòng suǒ shā

这句话大意是:十一月,术烈为众所杀。

sì nián chūn zhēng yuè shàng qū dū tǒng mǎ gē jūn

这句话大意是:四年春正月,上趋都统马哥军。

jīn rén lái gōng qì yíng běi dùn mǎ gē bèi zhí

这句话大意是:金人来攻,弃营北遁,马哥被执。

mó gé shī lái yíng jìn mǎ tuo yáng yòu lǜ bù rén fáng wèi

这句话大意是:谟葛失来迎,赆马、驼、羊,又率部人防卫。

shí shì cóng fá liáng shù rì yǐ yī yì yáng

这句话大意是:时侍从乏粮数日,以衣易羊。

zhì wū gǔ dí liè bù yǐ dōu diǎn jiǎn xiāo yǐ xuē zhī běi yuàn shū mì shǐ shì fēng mó gé shī wèi shén yú yuè wáng

这句话大意是:至乌古敌烈部,以都点检萧乙薛知北院枢密使事,封谟葛失为神于越王。

tè mǔ gē jiàng jīn

这句话大意是:特母哥降金。

èr yuè yē lǜ yáo shè děng shí rén móu pàn fú zhū

这句话大意是:二月,耶律遥设等十人谋叛,伏诛。

xià wǔ yuè jīn rén jì kè yàn qū yàn zhī dà jiā dōng xǐ yǐ yàn kōng chéng jí zhuō yì tán shùn jǐng jì zhōu yǔ sòng yǐ sāi méng

这句话大意是:夏五月,金人既克燕,驱燕之大家东徙,以燕空城及涿、易、檀、顺、景、蓟州与宋以塞盟。

zuǒ qǐ gōng kāng gōng bì cáo yǒng yì yú zhòng wén jiē dōng qiān

这句话大意是:左企弓、康公弼、曹勇义、虞仲文皆东迁。

yàn mín liú lí dào lù bù shèng qí kǔ rù píng zhōu yán yú liú shǒu zhāng jué yuē zǎi xiàng zuǒ qǐ gōng bù móu shǒu yàn shǐ wú mín liú lí wú suǒ ān jí

现代白话:燕民流离道路,不胜其苦,入平州,言于留守张瑴曰:“宰相左企弓不谋守燕,使我民流离,无所安集。

gōng jīn lín jù zhèn wò qiáng bīng jìn zhōng yú liáo bì néng shǐ wǒ fù guī xiāng tǔ rén xīn yì wéi gōng shì wàng

这句话大意是:公今临巨镇,握强兵,尽忠于辽,必能使我复归乡土,人心亦惟公是望。

jué suì zhào zhū jiàng lǐng yì

这句话大意是:”瑴遂召诸将领议。

jiē yuē wén tiān zuò bīng shì fù zhèn chū mò mò nán

这句话大意是:皆曰:“闻天祚兵势复振,出没漠南。

gōng ruò zhàng yì qín wáng fèng yíng tiān zuò yǐ tú zhōng xīng xiān zé zuǒ qǐ gōng děng pàn jiàng zhī zuì ér zhū zhī jǐn guī yàn mín shǐ fù mǒu yè ér yǐ píng zhōu guī sòng zé sòng wú bù jiē nà píng zhōu suì wèi fán zhèn yǐ

现代白话:公若仗义勤王,奉迎天祚,以图中兴,先责左企弓等叛降之罪而诛之,尽归燕民,使复某业,而以平州归宋,则宋无不接纳,平州遂为蕃镇了。

jí hòu rì jīn rén jiā bīng nèi yòng píng shān zhī jūn wài de sòng wèi zhī yuán yòu hé jù yān

现代白话:即后日金人加兵,内用平山之军,外得宋为之援,又何惧呢!

jué yuē cǐ dà shì yě bù kě cǎo cǎo

这句话大意是:”瑴曰:“此大事也,不可草草。

hàn lín xué shì li shí zhì ér duō móu kě zhào yǔ yì

这句话大意是:翰林学士李石智而多谋,可召与议。

shí zhì qí yán yǔ zhī hé

这句话大意是:”石至,其言与之合。

nǎi qiǎn zhāng qiān lǜ wǔ bǎi yú qí chuán liú shǒu lìng zhào zǎi xiàng zuǒ qǐ gōng cáo yǒng yì shū mì shǐ yú zhòng wén cān zhī zhèng shì kāng gōng bì zhì luán hé xi àn qiǎn yì shì guān zhào mì xiào wǎng shù shí zuì yuē tiān zuò bō qiān jiā shān bù jí fèng yíng yī yě

这句话大意是:乃遣张谦率五百余骑,传留守令,召宰相左企弓、曹勇义、枢密使虞仲文、参知政事康公弼至滦河西岸,遣议事官赵秘校往数十罪,曰:“天祚播迁夹 山,不即奉迎,一也;。

quàn huáng shū qín jìn wáng tiě hào èr yě

这句话大意是:劝皇叔秦晋王僣号,二也;。

dǐ jié jūn fù jiàng fēng xiāng yīn sān yě

这句话大意是:诋讦君父,降封湘阴,三也;。

tiān zuò qiǎn zhī gē wáng yǒu qìng lái yì shì ér shā zhī sì yě

这句话大意是:天祚遣知合王有庆来议事而杀之,四也;。

xí shū shǐ zhì yǒu yíng qín jù xiāng zhī yì wǔ yě

这句话大意是:檄书始至,有迎秦拒湘之议,五也;。

bù móu shǒu yàn ér jiàng liù yě

这句话大意是:不谋守燕而降,六也;。

bù gù dà yì chén shì yú jīn qī yě

这句话大意是:不顾大义,臣事于金,七也;。

gēn kuò yàn cái qǔ yuè yú jīn bā yě

这句话大意是:根括燕财,取悦于金,八也;。

shǐ yàn rén qiān xǐ shī yè jiǔ yě

这句话大意是:使燕人迁徙失业,九也;。

jiào jīn rén fā bīng xiān xià píng zhōu shí yě

这句话大意是:教金人发兵先下平州,十也。

ěr yǒu shí zuì suǒ bù róng zhū

现代白话:你有十罪,所不容诛。

zuǒ qǐ gōng děng wú yǐ duì jiē yì shā zhī

这句话大意是:”左企弓等无以对,皆缢杀之。

réng chēng bǎo dà sān nián huà tiān zuò xiàng zhāo xī yè shì bì gào ér hòu xíng chēng liáo guān zhì

这句话大意是:仍称保大三年,画天祚象,朝夕谒,事必告而后行,称辽官秩。

liù yuè bǎng yù yàn rén fù yè héng chǎn wèi cháng shèng jūn suǒ zhàn zhě xī hái zhī

这句话大意是:六月,榜谕燕人复业,恒产为常胜军所占者,悉还之。

yàn mín jì dé guī dà yuè

这句话大意是:燕民既得归,大悦。

hàn lín xué shì li shí gēng míng ān bì xié gù sān sī shǐ gāo dǎng wǎng yān shān shuō sòng wáng ān zhōng yuē píng zhōu dài jiǎ wàn yú jué yǒu wén wǔ cái kě yòng wèi píng hàn

这句话大意是:翰林学士李石更名安弼,偕故三司使高党往燕山,说宋王安中曰:“平州带甲万余,瑴有文武材,可用为屏翰;。

bù rán jiāng wèi zhǒu yè zhī huàn

这句话大意是:不然,将为肘腋之患。

ān zhōng shēn rán zhī lìng ān bì yǔ dǎng yì sòng

这句话大意是:”安中深然之,令安弼与党诣宋。

sòng zhǔ zhào shuài chén wáng ān zhōng zhān dù hòu jiā ān fǔ yǔ miǎn sān nián cháng fù

这句话大意是:宋主诏帅臣王安中、詹度厚加安抚,与免三年常赋。

jué wén zhī zì wèi dé jì

这句话大意是:瑴闻之,自谓得计。

qiū qī yuè jīn rén zhūn lái zhōu dū mǔ wén píng zhōu fù sòng yǐ èr qiān jì wèn zuì xiān rù yíng zhōu

这句话大意是:秋七月,金人屯来州,阇母闻平州附宋,以二千骑问罪,先入营州。

jué yǐ jīng bīng wàn qí jī bài zhī

这句话大意是:瑴以精兵万骑击败之。

sòng jiàn píng zhōu wèi tài níng jūn yǐ jué wèi jié dù shǐ yǐ ān bì dǎng wèi huī yóu gé dài zhì lìng xuān fǔ sī chū yín juàn shù wàn kào shǎng

这句话大意是:宋建平州为泰宁军,以瑴为节度使,以安弼、党为徽猷阁待制,令宣抚司出银绢数万犒赏。

jué xǐ yuǎn yíng

这句话大意是:瑴喜,远迎。

jīn rén dié zhī jǔ bīng lái xí jué bù dé guī bēn yàn

这句话大意是:金人谍知,举兵来袭,瑴不得归,奔燕。

jīn rén kè sān zhōu shǐ lái suǒ jué wáng ān zhōng huì zhī

这句话大意是:金人克三州,始来索瑴,王安中讳之。

suǒ jí zhǎn yī rén mào lèi zhě qù

这句话大意是:索急,斩一人貌类者去。

jīn rén yuē fēi jué yě yǐ bīng lái qǔ

这句话大意是:金人曰,非瑴也,以兵来取。

ān zhōng bù dé yǐ shā jué hán qí shǒu sòng jīn

这句话大意是:安中不得已,杀瑴,函其首送金。

tiān zuò jì dé lín yá yē lǜ dà shí bīng guī yòu de yīn shān shì wéi mó gé shī bīng zì wèi dé tiān zhù zài móu chū bīng fù shōu yàn yún

这句话大意是:天祚既得林牙耶律大石兵归,又得阴山室韦谟葛失兵,自谓得天助,再谋出兵,复收燕、云。

dà shí lín yá lì jiàn yuē zì jīn rén chū xiàn cháng chūn liáo yáng zé chē jià bù xìng guǎng píng diàn ér dōu zhōng jīng

这句话大意是:大石林牙力谏曰:“自金人初陷长春、辽阳,则车驾不幸广平淀,而都中京;。

jí xiàn shàng jīng zé dōu yān shān

这句话大意是:及陷上京,则都燕山;。

jí xiàn zhōng jīng zé xìng yún zhōng

这句话大意是:及陷中京,则幸云中;。

zì yún zhōng ér bō qiān jiā shān

这句话大意是:自云中而播迁夹山。

xiàng yǐ quán shī bù móu zhàn bèi shǐ jǔ guó hàn dì jiē wèi jīn yǒu

这句话大意是:向以全师不谋战备,使举国汉地皆为金有。

guó shì zhì cǐ ér fāng qiú zhàn fēi jì yě

这句话大意是:国势至此,而方求战,非计也。

dāng yǎng bīng dài shí ér dòng bù kě qīng jǔ

这句话大意是:当养兵待时而动,不可轻举。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

dà shí suì shā yǐ xuē jí pō lǐ kuò zhì běi nán miàn guān shǔ zì lì wèi wáng lǜ suǒ bù xi qù

这句话大意是:大石遂杀乙薛及坡里括,置北、南面官属,自立为王,率所部西去。

shàng suì lǜ zhū jūn chū jiā shān xià yú yáng lǐng qǔ tiān dé dōng shèng níng biān yún nèi děng zhōu

这句话大意是:上遂率诸军出夹山,下渔阳岭,取天德、东胜、宁边、云内等州。

nán xià wǔ zhōu yù jīn rén zhàn yú yǎn è xià shuǐ fù kuì zhí qū shān yīn

这句话大意是:南下武州,遇金人,战于奄遏下水,复溃,直趋山阴。

bā yuè guó jiù xiáng wěn xiāo tà bù yě bǐ yàn zhī hòu chá là jiàng jīn

这句话大意是:八月,国舅详稳萧挞不也、笔砚祗候察剌降金。

shì yuè jīn zhǔ ā gǔ dǎ sǐ

这句话大意是:是月,金主阿骨打死。

jiǔ yuè jiàn zhōu jiàng jīn

这句话大意是:九月,建州降金。

dōng shí yuè nà tū lǚ bù bù rén é gē zhī qī ān gé yǐ é gē wèi běn bù jié dù shǐ

这句话大意是:冬十月,纳突吕不部人讹哥之妻谙葛,以讹哥为本部节度使。

zhāo gǔ yá lǜ zhòng jiàng jīn

这句话大意是:昭古牙率众降金。

jīn gōng xìng zhōng fǔ jiàng zhī

这句话大意是:金攻兴中府,降之。

shí yī yuè cóng xíng zhě jǔ bīng luàn běi hù wèi tài bǎo shù zhě shè lì xiáng wěn yá bù lǐ děng jī bài zhī

这句话大意是:十一月,从行者举兵乱,北护卫太保术者、舍利详稳牙不里等击败之。

shí èr yuè zhì èr zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:十二月,置二总管府。

✦ You read 本纪·卷二十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.