辽史 · 脱脱 · Chapter 4 of 117

本纪·卷四

PinyinModern Translation
Size

tài zōng xià

这句话大意是:太宗下。

huì tóng yuán nián chūn zhèng yuè wù shēn shuò jìn jí zhū guó qiǎn shǐ lái hè

这句话大意是:会同元年春正月戊申朔,晋及诸国遣使来贺。

jìn shǐ qiě yán yǐ mìng hé níng zhuàn shèng dé shén gōng bēi

这句话大意是:晋使且言已命和凝撰《圣德神功碑》。

wù chén qiǎn rén shǐ jìn

这句话大意是:戊辰,遣人使晋。

èr yuè rén wǔ shì wéi jìn bái páo

这句话大意是:二月壬午,室韦进白麃。

wù zǐ tiě lí lái gòng

这句话大意是:戊子,铁骊来贡。

dīng yǒu liè sōng shān

这句话大意是:丁酉,猎松山。

wù xū xìng liáo hé dōng

这句话大意是:戊戌,幸辽河东。

bǐng shēn shàng sī rén huáng wáng qiǎn tì yǐn lǜ zōng shì yǐ xià jì qí xíng gōng

这句话大意是:丙申,上思人皇王,遣惕隐率宗室以下祭其行宫。

dīng wèi zhào zēng jìn shǐ suǒ jīng gòng yì hù

这句话大意是:丁未,诏增晋使所经供亿户。

sān yuè rén xū jiāng dōng xìng sān kè yán nóng wù fāng xìng qǐng jiǎn zī zhòng cù hái cháo cóng zhī

这句话大意是:三月壬戌,将东幸,三克言农务方兴,请减辎重,促还朝,从之。

bǐng yín nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:丙寅,女直来贡。

guǐ yǒu dōng xìng

这句话大意是:癸酉,东幸。

xià sì yuè wù yín shuò rú nán jīng

这句话大意是:夏四月戊寅朔,如南京。

jiǎ shēn nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:甲申,女直来贡。

yǐ yǒu xìng wēn quán

这句话大意是:乙酉,幸温泉。

jǐ chǒu hái gōng cháo yú huáng tài hòu

这句话大意是:己丑,还宫,朝于皇太后。

dīng yǒu nǚ zhí gòng gōng shǐ

这句话大意是:丁酉,女直贡弓矢。

jǐ hài xī nán biān dà xiáng wěn yē lǜ lǔ bù gǔ zòu dǎng xiàng jié

这句话大意是:己亥,西南边大详稳耶律鲁不古奏党项捷。

wǔ yuè jiǎ yín jìn fù qiǎn shǐ qǐng shàng zūn hào cóng zhī

这句话大意是:五月甲寅,晋复遣使请上尊号,从之。

liù yuè bǐng zǐ shuò tǔ yù hún jí nǚ zhí dōng gòng

这句话大意是:六月丙子朔,吐谷浑及女直东贡。

xīn mǎo nán táng lái gòng

这句话大意是:辛卯,南唐来贡。

guǐ sì zhào jiàn rì yuè sì shí táng tú xiě gǔ dì wáng shì yú liǎng wǔ

这句话大意是:癸巳,诏建日月四时堂,图写古帝王事于两庑。

qiū qī yuè guǐ hài qiǎn shǐ cì jìn mǎ

这句话大意是:秋七月癸亥,遣使赐晋马。

dīng mǎo qiǎn gǔ lí dǐ shǐ jìn méi lǐ le gǔ shǐ nán táng

这句话大意是:丁卯,遣鹘离底使晋,梅里了古使南唐。

wù chén qiǎn zhōng tái shěng yòu xiāng yē lǜ shù lán dié liè gē shǐ jìn lín hǎi jūn jié dù shǐ zhào sī wēn fù zhī cè jìn dì wèi yīng wǔ míng yì huáng dì

这句话大意是:戊辰,遣中台省右相耶律述兰迭烈哥使晋,临海军节度使赵思温副之,册晋帝为英武明义皇帝。

bā yuè wù zǐ nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:八月戊子,女直来贡。

gēng zǐ tǔ yù hún wū sūn

这句话大意是:庚子,吐谷浑、乌孙、。

mò hé jiē lái gòng

这句话大意是:靺鞨皆来贡。

jiǔ yuè gēng xū hēi chē zi shì wéi gòng míng mǎ

这句话大意是:九月庚戌,黑车子室韦贡名马。

biān chén zòu jìn qiǎn shǒu sī kōng féng dào zuǒ sàn qí cháng shì wéi xūn lái shàng huáng tài hòu zūn hào zuǒ pú yè liú xù yòu jiàn yì dài fū lú zhòng shàng huáng dì zūn hào suì qiǎn jiān jūn yín nǐ yǐ chōng jiē bàn

这句话大意是:边臣奏晋遣守司空冯道、左散骑常侍韦勋来上皇太后尊号,左仆射刘昫、右谏议大夫卢重上皇帝尊号,遂遣监军寅你已充接伴。

rén zǐ zhào qún chén jí gāo nián fán shòu dà chén jué zhì jiē cì jǐn páo jīn dài bái mǎ jīn shì ān lè zhe yú lìng

这句话大意是:壬子,诏群臣及高年,凡授大臣爵秩,皆赐锦袍、金带、白马、金饰鞍勒,著于令。

dōng shí yuè jiǎ xū shuò qiǎn láng jūn dí lǐ gū děng fǔ wèn jìn shǐ

这句话大意是:冬十月甲戌朔,遣郎君迪里姑等抚问晋使。

rén yín jìn qiǎn shǐ lái xiè cè lǐ

这句话大意是:壬寅,晋遣使来谢册礼。

shì rì fù yǒu shǐ jìn dú fēng tuó jí míng mǎ

这句话大意是:是日,复有使进独峰驼及名马。

shí yī yuè jiǎ chén shuò mìng nán běi zǎi xiàng jí yí lí jǐn jiù guǎn cì jìn shǐ féng dào yǐ xià yàn

这句话大意是:十一月甲辰朔,命南北宰相及夷离堇就馆赐晋使冯道以下宴。

bǐng wǔ shàng yù kāi huáng diàn zhào jiàn jìn shǐ

这句话大意是:丙午,上御开皇殿,召见晋使。

rén zǐ huáng tài hòu yù kāi huáng diàn féng dào wéi xūn cè shàng zūn hào yuē guǎng dé zhì rén zhāo liè chóng jiǎn yìng tiān huáng tài hòu

这句话大意是:壬子,皇太后御开皇殿,冯道、韦勋册上尊号曰广德至仁昭烈崇简应天皇太后。

jiǎ zǐ xíng zài shēng chái cè lǐ

这句话大意是:甲子,行再生柴册礼。

bǐng yín huáng dì yù xuān zhèng diàn liú xù lú zhòng cè shàng zūn hào yuē ruì wén shén wǔ fǎ tiān qǐ yùn míng dé zhāng xìn zhì dào guǎng jìng zhāo xiào sì shèng huáng dì

这句话大意是:丙寅,皇帝御宣政殿,刘昫、卢重册上尊号曰睿文神武法天启运明德章信至道广敬昭孝嗣圣皇帝。

dà shè gǎi yuán huì tóng

这句话大意是:大赦,改元会同。

shì yuè jìn fù qiǎn zhào yíng fèng biǎo lái hè yǐ yōu jì yíng mò zhuō tán shùn guī rú xīn wǔ yún yīng shuò huán wèi shí liù zhōu bìng tú jí lái xiàn

这句话大意是:是月,晋复遣赵莹奉表来贺,以幽、蓟、瀛、莫、涿、檀、顺、妫、儒、新、武、云、应、朔、寰、蔚十六州并图籍来献。

yú shì zhào yǐ huáng dōu wéi shàng jīng fǔ yuē lín huáng

这句话大意是:于是诏以皇都为上京,府曰临潢。

shēng yōu zhōu wèi nán jīng nán jīng wèi dōng jīng

这句话大意是:升幽州为南京,南京为东京。

gǎi xīn zhōu wèi fèng shèng zhōu wǔ zhōu wèi guī huà zhōu

这句话大意是:改新州为奉圣州,武州为归化州。

shēng běi nán èr yuàn jí yǐ shì yí lí jǐn wèi wáng yǐ zhǔ bù wèi lìng lìng wèi cì shǐ cì shǐ wèi jié dù shǐ èr bù tī lǐ jǐ wèi sī tú dá là gàn wèi fù shǐ má dōu bù wéi xiàn lìng xiàn dá là gàn wèi mǎ bù

这句话大意是:升北、南二院及乙室夷离堇为王,以主簿为令,令为刺史,刺史为节度使,二部梯里己为司徒,达剌干为副使,麻都不为县令,县达剌干为马步。

zhì xuān huī gē mén shǐ kòng hè kè shěng yù shǐ dài fū zhōng chéng shì yù pàn guān wén bān yá shǔ zhū gōng yuàn shì zhú

这句话大意是:置宣徽、合门使、控鹤、客省、御史大夫、中丞、侍御、判官、文班牙署、诸宫院世烛,。

mǎ qún yáo niǎn shì zhú

这句话大意是:马群、遥辇世烛,。

nán běi fǔ guó jiù zhàng láng jūn guān wèi chang shǐ

这句话大意是:南北府、国舅帐郎君官为敞史,。

zhū bù zǎi xiàng jié dù shǐ zhàng wèi sī kōng

这句话大意是:诸部宰相、节度使帐为司空,。

èr shì wéi tà lín wèi pú yè

这句话大意是:二室韦闼林为仆射,。

yīng fāng jiān yě děng jú guān zhǎng wèi xiáng wěn

这句话大意是:鹰坊、监冶等局官长为详稳。

shí èr yuè wù xū qiǎn tóng kuò ā bō děng shǐ jìn zhì jiā jìn féng dào shǒu tài fù liú xù shǒu tài bǎo yú guān gè yǒu chà

这句话大意是:十二月戊戌,遣同括、阿钵等使晋,制加晋冯道守太傅,刘昫守太保,馀官各有差。

èr nián chūn zhēng yuè yǐ sì yǐ shòu jìn cè qiǎn shǐ bào nán táng gāo lí

这句话大意是:二年春正月乙巳,以受晋册,遣使报南唐、高丽。

dīng wèi yù kāi huáng diàn yàn jìn shǐ féng dào yǐ xià cì wù yǒu chà

这句话大意是:丁未,御开皇殿,宴晋使冯道以下,赐物有差。

wù shēn jìn qiǎn jīn wú wèi dà jiàng jūn mǎ cóng bīn kǎo gōng láng zhōng liú zhī xīn lái gòng zhēn bì mìng fēn cì qún chén

现代白话:戊申,晋遣金我卫大将军马从斌、考功郎中刘知新来贡珍币,命分赐群臣。

bǐng chén jìn qiǎn shǐ xiè miǎn yán biān sì zhōu qián bì

这句话大意是:丙辰,晋遣使谢免沿边四州钱币。

èr yuè wù yín yàn zhū wáng jí jié dù shǐ lái hè shòu cè lǐ zhě réng mìng huáng tài zǐ tì yǐn dí niǎn jiàn zhī

这句话大意是:二月戊寅,宴诸王及节度使来贺受册礼者,仍命皇太子、惕隐迪辇饯之。

guǐ sì yè tài zǔ miào cì zài jīng lì mín wù jí nèi wài qún chén guān shǎng yǒu chà

这句话大意是:癸巳,谒太祖庙,赐在京吏民物,及内外群臣官赏有差。

dīng yǒu jiā jiān shì zhōng zuǒ jīn wú wèi shàng jiàng jūn wáng zī jiǎn jiào tài wèi

现代白话:丁酉,加兼侍中、左金我卫上将军王鄑检校太尉。

sān yuè tián yú niǎo tán zhī zé

这句话大意是:三月,畋于褭潭之则。

wù shēn nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:戊申,女直来贡。

dīng sì fēng huáng zǐ shù lǜ wéi shòu ān wáng yǎn sā gé wèi tài píng wáng

这句话大意是:丁巳,封皇子述律为寿安王,罨撒葛为太平王。

jǐ sì dà lài bǎi xìng

这句话大意是:己巳,大赉百姓。

xià sì yuè yǐ hài xìng mù yè shān

这句话大意是:夏四月乙亥,幸木叶山。

guǐ sì dōng jīng lù zòu láng shí rén

这句话大意是:癸巳,东京路奏狼食人。

wǔ yuè yǐ sì jìn nán jīng zhōu pìn yáng chū jìng

这句话大意是:五月乙巳,禁南京鬻牝羊出境。

sī nú gǔ duō lǐ děng zuò dào guān wù jí qí jiā

这句话大意是:思奴古多里等坐盗官物,籍其家。

nán táng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:南唐遣使来贡。

dīng wèi yǐ suǒ gòng wù cì qún chén

这句话大意是:丁未,以所贡物赐群臣。

wù shēn huí hú chán yú shǐ rén qǐ shòu guān zhào dì jiā cì shǐ xiàn lìng

这句话大意是:戊申,回鹘单于使人乞授官,诏第加刺史、县令。

liù yuè dīng chǒu yǔ xuě

这句话大意是:六月丁丑,雨雪。

shì xià zhu bi pín bì diàn

这句话大意是:是夏,驻跸频跸淀。

qiū qī yuè wù shēn jìn qiǎn shǐ jìn xī dài

这句话大意是:秋七月戊申,晋遣使进犀带。

gēng xū tǔ yù hún lái gòng

这句话大意是:庚戌,吐谷浑来贡。

yǐ mǎo chang shǐ ā bō zuò fèng shǐ shī zhí mìng chī zhī

这句话大意是:乙卯,敞史阿钵坐奉使失职,命笞之。

rùn yuè guǐ wèi yǐ shì dài wáng zuò fù diào bù jūn yǐ mù jiàn bèi tà ér shì zhī

这句话大意是:闰月癸未,乙室大王坐赋调不均,以木剑背挞而释之;。

bìng ba nán běi fǔ mín shàng gòng jí zǎi xiàng jié dù zhū fù yì fēi jiù zhì zhě

这句话大意是:并罢南、北府民上供,及宰相、节度诸赋役非旧制者。

yǐ yǒu qiǎn de liè cì jìn wū gǔ liáng mǎ

这句话大意是:乙酉,遣的烈赐晋乌古良马。

jǐ chǒu yǐ nán wáng fǔ èr cì shǐ tān dù gè zhàng yī bǎi réng xì yú hòu zhàng bèi shè guǐ jiàn xuǎn qún chén wèi mín suǒ ài zhě dài zhī

这句话大意是:己丑,以南王府二刺史贪蠹,各杖一百,仍系虞候帐,备射鬼箭,选群臣为民所爱者代之。

bā yuè yǐ chǒu jìn qiǎn shǐ gòng suì bì zòu shū xū hài èr suì jīn bì yú yān jīng

这句话大意是:八月乙丑,晋遣使贡岁币,奏输戌、亥二岁金币于燕京。

jiǔ yuè jiǎ xū zǔ bǔ ā lí dǐ lái gòng

这句话大意是:九月甲戌,阻卜阿离底来贡。

jǐ mǎo qiǎn shǐ shǐ jìn

这句话大意是:己卯,遣使使晋。

dōng shí yuè dīng wèi shàng yǐ wū gǔ bù shuǐ cǎo féi měi zhào běi nán yuàn xǐ sān shí liè hù jū zhī

这句话大意是:冬十月丁未,上以乌古部水草肥美,诏北、南院徙三石烈户居之。

shí yī yuè dīng hài tiě lí dūn huáng bìng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:十一月丁亥,铁骊、敦煌并遣使来贡。

shí èr yuè gēng zǐ diào yú yú tǔ hé

这句话大意是:十二月庚子,钓鱼于土河。

jiǎ zǐ huí hú shǐ zhě qiàn rén yǒu yǐ rèn xiāng jī zhě zhào fù qí shǐ chù zhī

这句话大意是:甲子,回鹘使者傔人有以刃相击者,诏付其使处之。

sān nián chūn zhēng yuè wù zǐ wú yuè wáng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:三年春正月戊子,吴越王遣使来贡。

gēng yín rén huáng wáng fēi lái cháo

这句话大意是:庚寅,人皇王妃来朝。

huí hú shǐ qǐ guān zhū guó shǐ cháo jiàn lǐ cóng zhī

这句话大意是:回鹘使乞观诸国使朝见礼,从之。

rén chén qiǎn péi yè ā bō shǐ jìn zhì shēng chén lǐ

这句话大意是:壬辰,遣陪谒阿钵使晋至生辰礼。

jìn yǐ bìng zhèn xīn dài zhī tǔ yù hún lái guī

这句话大意是:晋以并、镇、忻、代之吐谷浑来归。

èr yuè jǐ hài xī wáng láo gǔ níng lǜ liù jié dù shǐ cháo gòng

这句话大意是:二月己亥,奚王劳骨宁率六节度使朝贡。

gēng zǐ wū gǔ qiǎn shǐ xiàn fú lù guó fú cì qí bù yí lí jǐn qí gǔ yǐ jīng qí gōng

这句话大意是:庚子,乌古遣使献伏鹿国俘,赐其部夷离堇旗鼓以旌其功。

rén yín nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:壬寅,女直来贡。

xīn hài mò lí gǔ mò lǐ shǐ huí hú ā sà lán hái cì duì yī láo zhī

这句话大意是:辛亥,墨离鹘末里使回鹘阿萨兰还,赐对衣劳之。

yǐ mǎo yā lù jiāng nǚ zhí qiǎn shǐ lái jìn

这句话大意是:乙卯,鸭渌江女直遣使来觐。

sān yuè wù chén qiǎn shǐ shǐ jìn bào xìng nán jīng

这句话大意是:三月戊辰,遣使使晋,报幸南京。

jǐ sì rú nán jīng

这句话大意是:己巳,如南京。

xīn wèi mìng tì yǐn yē lǜ niè lí gǔ dé lǜ wàn qí xiān qū

这句话大意是:辛未,命惕隐耶律涅离骨德率万骑先驱。

rén shēn cì shí lǐng yǐ xī wáng láo gǔ níng jiān jūn yín nǐ yǐ cháo yè bù shí qiè zé zhī

这句话大意是:壬申,次石岭,以奚王劳骨宁、监军寅你已朝谒不时,切责之。

bǐng zǐ lǔ bù gū shàng dǎng xiàng fú huò shù

这句话大意是:丙子,鲁不姑上党项俘获数。

guǐ wèi liè shuǐ mén huò bái lù

这句话大意是:癸未,猎水门,获白鹿。

gēng yín zhào hù cóng rǎo mín zhě cóng jūn lǜ

这句话大意是:庚寅,诏扈从扰民者从军律。

jiǎ wǔ xìng jì zhōu

这句话大意是:甲午,幸蓟州。

yǐ wèi jìn jí nán táng gè qiǎn shǐ lái jìn

这句话大意是:乙未,晋及南唐各遣使来觐。

xià sì yuè gēng zǐ zhì yàn bèi fǎ jià rù zì gǒng chén mén yù yuán hé diàn xíng rù gē lǐ

这句话大意是:夏四月庚子,至燕,备法驾,入自拱辰门,御元和殿,行入合礼。

rén yín qiǎn rén shǐ jìn

这句话大意是:壬寅,遣人使晋。

yǐ sì xìng liú shǒu zhào yán shòu bié shù

这句话大意是:乙巳,幸留守赵延寿别墅。

bǐng wǔ jìn qiǎn xuān huī shǐ yáng duān wáng tiào děng lái wèn qǐ jū

这句话大意是:丙午,晋遣宣徽使杨端、王眺等来问起居。

rén zǐ yù biàn diàn yàn jìn jí zhū guó shǐ

这句话大意是:壬子,御便殿,宴晋及诸国使。

bǐng chén jìn qiǎn shǐ jìn chá yào

这句话大意是:丙辰,晋遣使进茶药。

rén xū yù zhāo qìng diàn yàn nán jīng qún chén

这句话大意是:壬戌,御昭庆殿,宴南京群臣。

guǐ hài jìn qiǎn shǐ hè duān wǔ yǐ suǒ jìn jié wù cì qún chén

这句话大意是:癸亥,晋遣使贺端午,以所进节物赐群臣。

yǐ chǒu nán táng jìn bái guī

这句话大意是:乙丑,南唐进白龟。

wǔ yuè gēng wǔ yǐ duān wǔ yàn qún chén jí zhū guó shǐ mìng huí hú dūn huáng èr shǐ zuò běn sú wǔ bǐ zhū shǐ guān zhī

这句话大意是:五月庚午,以端午宴群臣及诸国使,命回鹘、敦煌二使作本俗舞,俾诸使观之。

gēng chén jìn qiǎn shǐ jìn gōng shǐ

这句话大意是:庚辰,晋遣使进弓矢。

jiǎ shēn qiǎn huáng zǐ tiān dé jí jiǎn jiào sī tú dǐ yòng hé shǐ jìn

这句话大意是:甲申,遣皇子天德及检校司徒邸用和使晋。

wù zǐ yuè qí bīng yú nán jiāo

这句话大意是:戊子,阅骑兵于南郊。

liù yuè yǐ wèi shuò dōng jīng zǎi xiàng yē lǜ yǔ zhī yán bó hǎi xiāng dà sù xián bù fǎ zhào liáo zuǒ bù mín jǔ yǒu cái dé zhě dài zhī

这句话大意是:六月乙未朔,东京宰相耶律羽之言渤海相大素贤不法,诏僚佐部民举有才德者代之。

bǐng shēn yuè bù zú yú nán jiāo

这句话大意是:丙申,阅步卒于南郊。

gēng zǐ jìn jí xiá là gǔ zhǐ qiǎn shǐ lái jiàn

这句话大意是:庚子,晋及辖剌骨只遣使来见。

rén yín jià fā yān jīng mìng zhòng shū lìng xiāo sēng yǐn bù zhū dào jūn yú zhǎng zuò yíng

这句话大意是:壬寅,驾发燕京,命中书令萧僧隐部诸道军于长坐营。

guǐ chǒu cì fèng shèng zhōu

这句话大意是:癸丑,次奉圣州。

jiǎ yín láo jūn shì

这句话大意是:甲寅,劳军士。

qiū qī yuè jǐ sì liè huá dǐ liè shān

这句话大意是:秋七月己巳,猎猾底烈山。

guǐ yǒu cháo yú huáng tài hòu

这句话大意是:癸酉,朝于皇太后。

bǐng zǐ cóng huáng tài hòu shì rén huáng wáng fēi jí

这句话大意是:丙子,从皇太后视人皇王妃疾。

wù yín rén huáng wáng fēi xiāo shì hōng

这句话大意是:戊寅,人皇王妃萧氏薨。

jǐ mǎo yǐ ān zhòng róng jù zhèn zhōu pàn jìn zhào zhēng nán jiāng jūn liǔ yán biān bèi

这句话大意是:己卯,以安重荣据镇州叛晋,诏征南将军柳严边备。

bǐng xū xǐ rén huáng wáng xíng gōng yú qí fēi hōng suǒ

这句话大意是:丙戌,徙人皇王行宫于其妃薨所。

xīn mǎo jìn qiǎn shǐ qǐng xíng nán jiāo lǐ xǔ zhī

这句话大意是:辛卯,晋遣使请行南郊礼,许之。

bā yuè jǐ hài zhào dōng dān lì mín wèi qí wáng bèi fēi xiāo shì fú

这句话大意是:八月己亥,诏东丹吏民为其王倍妃萧氏服。

gēng zǐ zǔ bǔ lái gòng

这句话大意是:庚子,阻卜来贡。

rén yín qiǎn shǐ nán táng

这句话大意是:壬寅,遣使南唐。

yǐ sì zǔ bǔ hēi chē zi shì wéi lìn liè děng guó lái gòng

这句话大意是:乙巳,阻卜、黑车子室韦、赁烈等国来贡。

nán táng qiǎn shǐ qiú qīng zhān zhàng cì zhī

这句话大意是:南唐遣使求青毡帐,赐之。

wù shēn yǐ ān duān sī chéng wèi bái chuān zhōu

这句话大意是:戊申,以安端私城为白川州。

xīn hài bí gǔ dé shǐ qǐ cì jué yǐ qí guó xiāng shòu zhī

这句话大意是:辛亥,鼻骨德使乞赐爵,以其国相授之。

jiǎ yín zǔ bǔ lái gòng

这句话大意是:甲寅,阻卜来贡。

yǐ mǎo zhì bái chuān zhōu guān shǔ

这句话大意是:乙卯,置白川州官属。

bǐng chén zhào yǐ yú xié lǐ hé lú qú hé zhī jìn dì gěi cì nán yuàn ōu qín tū lǚ yǐ sī bó běi yuàn wēn nà hé là sān shí liè rén wéi nóng tián

这句话大意是:丙辰,诏以于谐里河、胪朐河之近地,给赐南院欧堇突吕、乙斯勃、北院温纳何剌、三石烈人为农田。

jiǔ yuè gēng wǔ shì zhōng cuī qióng gǔ yán jìn zhǔ wén bì xià shù yóu liè yì qǐng jié zhī

这句话大意是:九月庚午,侍中崔穷古言:“晋主闻陛下数游猎,意请节之。

shàng yuē zhèn zhī tián liè fēi tú cóng lè suǒ yǐ liàn xí wǔ shì yě

这句话大意是:”上曰:“朕之畋猎,非徒从乐,所以练习武事也。

nǎi zhào yù zhī

这句话大意是:”乃诏谕之。

rén wǔ biān jiāng zòu pò tǔ yù hún qín qí zhǎng

这句话大意是:壬午,边将奏破吐谷浑,擒其长;。

zhào zhǐ zhū qí shǒu è jí qí dīng zhuàng yú bìng shì zhī

这句话大意是:诏止诛其首恶及其丁壮,馀并释之。

bǐng xū jìn qiǎn shǐ gòng míng mǎ

这句话大意是:丙戌,晋遣使贡名马。

wù zǐ nǚ zhí jí wú yuè wáng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:戊子,女直及吴越王遣使来贡。

dōng shí yuè xīn chǒu qiǎn kè láng shǐ wú yuè lüè gū shǐ nán táng

这句话大意是:冬十月辛丑,遣克郎使吴越,略姑使南唐。

gēng shēn jìn qiǎn shǐ gòng bù jí qǐng qīn cí nán yuè cóng zhī

这句话大意是:庚申,晋遣使贡布,及请亲祠南岳,从之。

shí yī yuè jǐ sì nán táng qiǎn shǐ fèng là wán shū yán jìn mì shì

这句话大意是:十一月己巳,南唐遣使奉蜡丸书言晋密事。

dīng chǒu zhào yǒu sī jiào mín bō zhǒng fǎng jì

这句话大意是:丁丑,诏有司教民播种纺绩。

chú zǐ wáng mèi xù zhī fǎ

这句话大意是:除姊亡妹续之法。

shí èr yuè rén chén shuò lǜ bǎi liáo yè tài zǔ xíng gōng

这句话大意是:十二月壬辰朔,率百僚谒太祖行宫。

jiǎ wǔ fán chái lǐ bì cí yú shén zhàng

这句话大意是:甲午,燔柴,礼毕,祠于神帐。

bǐng shēn qiǎn shǐ shǐ jìn

这句话大意是:丙申,遣使使晋。

bǐng chén zhào qì dān rén shòu hàn guān zhě cóng hàn yí tīng yǔ hàn rén hūn yīn

这句话大意是:丙辰,诏契丹人授汉官者从汉仪,听与汉人婚姻。

dīng sì zhào yān jīng huáng chéng xī nán dié jiàn liáng diàn

这句话大意是:丁巳,诏燕京皇城西南堞建凉殿。

shì dōng zhu bi yú sǎn diàn

这句话大意是:是冬,驻跸于伞淀。

sì nián chūn zhēng yuè rén xū yǐ yǐ shì pǐn bēi tū guǐ sān bù guān guǎ bù néng zì cún zhě guān wèi zhī pèi

这句话大意是:四年春正月壬戌,以乙室、品卑、突轨三部鳏寡不能自存者,官为之配。

bǐng zǐ nán táng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:丙子,南唐遣使来贡。

gēng chén niè là wū wěi bù xiàn dǎng xiàng fú huò shù

这句话大意是:庚辰,涅剌、乌隗部献党项俘获数。

jǐ chǒu zhào dìng zhēng dǎng xiàng gōng

这句话大意是:己丑,诏定征党项功。

èr yuè bǐng shēn huáng tài zǐ huò bái zhāng

这句话大意是:二月丙申,皇太子获白獐。

jiǎ chén jìn qiǎn shǐ jìn xiāng yào

这句话大意是:甲辰,晋遣使进香药。

bǐng zǐ tiě lí lái gòng

这句话大意是:丙子,铁骊来贡。

dīng sì zhào yǒu sī biān shǐ zǔ qí shǒu kè hán shì jì

这句话大意是:丁巳,诏有司编《始祖奇首可汗事迹》。

jǐ wèi jìn qiǎn yáng yàn xún lái gòng

这句话大意是:己未,晋遣杨彦询来贡。

qiě yán zhèn zhōu ān zhòng róng bá hù zhuàng suì liú bù qiǎn

这句话大意是:且言镇州安重荣跋扈状,遂留不遣。

shì yuè jìn zhèn zhōu ān zhòng róng zhí liáo shǐ zhě zhuài là

这句话大意是:是月,晋镇州安重荣执辽使者拽剌。

sān yuè tè shòu huí hú shǐ kuò lǐ yú yuè bìng cì jīng qí gōng jiàn yī mǎ yú cì yǒu chà

这句话大意是:三月,特授回鹘使阔里于越,并赐旌旗、弓剑、衣马,馀赐有差。

guǐ yǒu jìn yǐ xǔ sì nán jiāo qiǎn shǐ lái xiè jìn huáng jīn shí yì

这句话大意是:癸酉,晋以许祀南郊,遣使来谢,进黄金十镒。

xià sì yuè jǐ mǎo jìn qiǎn shǐ jìn yīng táo

这句话大意是:夏四月己卯,晋遣使进樱桃。

wǔ yuè gēng chén tǔ yù hún yí lí jǐn sū děng pàn rù jìn

这句话大意是:五月庚辰,吐谷浑夷离堇苏等叛入晋。

qiǎn dié là wǎng yù jìn jí tài yuán shǒu chén

这句话大意是:遣牒蜡往谕晋及太原守臣。

liù yuè xīn mǎo zhèn wǔ jūn jié dù fù shǐ zhào chóng zhú qí jié dù shǐ yē lǜ huà lǐ yǐ shuò zhōu pàn fù jìn

这句话大意是:六月辛卯,振武军节度副使赵崇逐其节度使耶律画里,以朔州叛,附晋。

bǐng wǔ mìng xuān huī shǐ niǎo gǔ zhǐ fù shuò zhōu yǐ bīng wéi qí chéng yǒu jìn shǐ zhì qǐng kāi bì jí wù tīng yì sòng què xià

这句话大意是:丙午,命宣徽使褭古只赴朔州,以兵围其城,有晋使至,请开壁,即勿听,驿送阙下。

qiū qī yuè guǐ hài nán táng qiǎn shǐ fèng là wán shū

这句话大意是:秋七月癸亥,南唐遣使奉蜡丸书。

bǐng yín niǎo gǔ zhǐ zòu qǐng qiǎn shǐ zhì shuò lìng jiàng shǒu zhě yóu jiān bì fú nà

这句话大意是:丙寅,褭古只奏请遣使至朔令降,守者犹坚壁弗纳。

qiě yán jìn yǒu gòng wù

这句话大意是:且言晋有贡物。

mìng jí yǐ suǒ gòng wù cì gōng chéng jiàng xiào

这句话大意是:命即以所贡物赐攻城将校。

jǐ sì yǒu sī zòu shén dào chē yǒu fēng cháo chéng mì shǐ zhàn zhī jí

这句话大意是:己巳,有司奏神纛车有蜂巢成蜜,史占之,吉。

rén shēn jìn qiǎn shǐ jìn shuǐ jīng yàn

这句话大意是:壬申,晋遣使进水晶砚。

bā yuè guǐ sì nán táng fèng là wán shū

这句话大意是:八月癸巳,南唐奉蜡丸书。

gēng zǐ jìn qiǎn shǐ jìn xī gōng zhú shǐ

这句话大意是:庚子,晋遣使进犀弓、竹矢。

wú yuè wáng qiǎn shǐ fèng là wán shū

这句话大意是:吴越王遣使奉蜡丸书。

jiǔ yuè rén shēn yǒu xīng bèi yú jìn fēn

这句话大意是:九月壬申,有星孛于晋分。

dīng chǒu xìng guī huà zhōu

这句话大意是:丁丑,幸归化州。

dōng shí yuè xīn chǒu yǒu sī zòu yàn jì dà shú

这句话大意是:冬十月辛丑,有司奏燕、蓟大熟。

guǐ mǎo wú yuè wáng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:癸卯,吴越王遣使来贡。

shí yī yuè bǐng yín jìn yǐ tǎo ān zhòng róng lái gào

这句话大意是:十一月丙寅,晋以讨安重荣来告。

gēng wǔ tǔ yù hún qǐng xiáng qiǎn shǐ fǔ yù

这句话大意是:庚午,吐谷浑请降,遣使抚谕。

zǔ bǔ lái gòng yǐ qí wù cì zuǒ yòu

这句话大意是:阻卜来贡,以其物赐左右。

bǐng zǐ yā lù jiāng nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:丙子,鸭渌江女直来贡。

rén wǔ yǐ yǒng níng tiān shòu èr jié jí zhēng dàn chóng wǔ dōng zhì xī bìng shòu hè zhuó lìng

这句话大意是:壬午,以永宁、天授二节及正旦、重午、冬至、腊并受贺,著令。

shí èr yuè wù zǐ jìn qiǎn shǐ lái gào shān nán jié dù shǐ ān cóng jìn fǎn

这句话大意是:十二月戊子,晋遣使来告山南节度使安从进反。

zhào yǐ biàn yi tǎo zhī

这句话大意是:诏以便宜讨之。

gēng yín nán táng qiǎn shǐ fèng là wán shū

这句话大意是:庚寅,南唐遣使奉蜡丸书。

wù xū jìn qiǎn wáng shēng luán lái gòng

这句话大意是:戊戌,晋遣王升鸾来贡。

wù shēn jìn yǐ bài ān zhòng róng lái gào suì qiǎn yáng yàn xún guī

这句话大意是:戊申,晋以败安重荣来告,遂遣杨彦询归。

xīn hài jìn qiǎn shǐ qǐ ba shù bīng zhào tì yǐn shuò gǔ bān shī

这句话大意是:辛亥,晋遣使乞罢戍兵,诏惕隐朔古班师。

jiǎ yín gōng bá shuò zhōu qiǎn kòng hè zhǐ huī shǐ xié lǐ láo jūn

这句话大意是:甲寅,攻拔朔州,遣控鹤指挥使谐里劳军。

shí niǎo gǔ zhǐ zhàn mò chéng xià shàng nù mìng zhū chéng zhōng dīng zhuàng réng yǐ pàn mín shàng hù sān shí wèi niǎo gǔ zhǐ bù qǔ

这句话大意是:时褭古只战殁城下,上怒,命诛城中丁壮,仍以叛民上户三十为褭古只部曲。

wǔ nián chūn zhēng yuè bǐng chén shuò shàng zài guī huà zhōu yù xíng diàn shòu qún chén cháo

这句话大意是:五年春正月丙辰朔,上在归化州,御行殿受群臣朝。

yǐ zhū dào gòng wù jìn tài hòu jí cì zōng shì bǎi liáo

这句话大意是:以诸道贡物进太后及赐宗室百僚。

wù wǔ zhào qiú zhí yán běi wáng fǔ láng jūn yē lǜ hǎi sī yìng zhào zhào duì chēng zhǐ tè shòu xuān huī shǐ

这句话大意是:戊午,诏求直言,北王府郎君耶律海思应诏,召对称旨,特授宣徽使。

zhào zhèng shì lìng sēng yǐn děng yǐ qì dān hù fēn tún nán biān

这句话大意是:诏政事令僧隐等以契丹户分屯南边。

wù chén jìn hán ān zhòng róng shǒu lái xiàn

这句话大意是:戊辰,晋函安重荣首来献。

shàng shù yù qīn tǎo zhòng róng zhì shì nǎi zhǐ

这句话大意是:上数欲亲讨重荣,至是乃止。

guǐ yǒu qiǎn shǐ shǐ jìn

这句话大意是:癸酉,遣使使晋。

shì yuè jìn yǐ shuò zhōu píng qiǎn shǐ lái hè suì qiǎn kè shěng shǐ yē lǜ huà gē shǐ jìn bìng zhì shēng chén lǐ

这句话大意是:是月,晋以朔州平,遣使来贺,遂遣客省使耶律化哥使晋,并致生辰礼。

èr yuè rén chén shàng jiàng nán xìng yǐ zhū lù yǒu wèi píng zhě zhào tài zǐ jí qún chén yì jiē yuē jīn xiāng zhèn shuò sān zhōu suī yǐ píng rán tǔ yù hún wèi ān zhòng róng suǒ yòu yóu wèi guī mìng yi fā bīng tǎo zhī yǐ jǐng zhū bù

这句话大意是:二月壬辰,上将南幸,以诸路有未平者,召太子及群臣议,皆曰:“今襄、镇、朔三州虽已平,然吐谷浑为安重荣所诱,犹未归命,宜发兵讨之,以警诸部。

shàng yuē zhèng yǔ zhèn hé

这句话大意是:”上曰:“正与朕合。

suì zhào yǐ míng wáng wēi ēn dài yú yuè xìn ēn wèi xī nán lù zhāo tǎo shǐ yǐ tǎo zhī qiě yù míng wáng yi xiān liàn xí biān shì ér hòu zhī guān

这句话大意是:”遂诏以明王隈恩代于越信恩为西南路招讨使以讨之,且谕明王宜先练习边事,而后之官。

jiǎ wǔ rú nán jīng

这句话大意是:甲午,如南京。

qiǎn shǐ shǐ jìn suǒ tǔ yù hún pàn zhě

这句话大意是:遣使使晋索吐谷浑叛者。

yǐ wèi bí gǔ dé lái gòng

这句话大意是:乙未,鼻骨德来贡。

sān yuè yǐ mǎo shuò jìn qiǎn qí zhōu fáng yù shǐ sòng huī yè hàn lín chá jiǔ shǐ zhāng yán lái wèn qǐ jū

这句话大意是:三月乙卯朔,晋遣齐州防御使宋晖业、翰林茶酒使张言来问起居。

rùn yuè zhu bi yáng mén

这句话大意是:闰月,驻跸阳门。

xià sì yuè jiǎ yín shuò tiě lí lái gòng yǐ qí wù fēn cì qún chén

这句话大意是:夏四月甲寅朔,铁骊来贡,以其物分赐群臣。

bǐng zǐ jìn qiǎn shǐ jìn shè liǔ ān mǎ

这句话大意是:丙子,晋遣使进射柳鞍马。

wǔ yuè wǔ rì wù zǐ jìn tú zǎi

这句话大意是:五月五日戊子,禁屠宰。

liù yuè guǐ chǒu shuò jìn qí wáng zhòng guì qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:六月癸丑朔,晋齐王重贵遣使来贡。

dīng sì tú dǔ gǔ sù sā lái gòng

这句话大意是:丁巳,徒睹古、素撒来贡。

yǐ chǒu jìn zhǔ jìng táng cú zi zhòng guì lì

这句话大意是:乙丑,晋主敬瑭殂,子重贵立。

wù chén jìn qiǎn shǐ gào āi chuò cháo qī rì

这句话大意是:戊辰,晋遣使告哀,辍朝七日。

gēng wǔ qiǎn shǐ wǎng jìn diào jì

这句话大意是:庚午,遣使往晋吊祭。

dīng chǒu wén huáng tài hòu bù yù shàng chí rù shì tāng yào bì qīn cháng

这句话大意是:丁丑,闻皇太后不豫,上驰入侍,汤药必亲尝。

réng gào tài zǔ miào xìng pú sà táng fàn sēng wǔ wàn rén

这句话大意是:仍告太祖庙,幸菩萨堂,饭僧五万人。

qī yuè nǎi yù

这句话大意是:七月乃愈。

qiū qī yuè gēng yín jìn qiǎn jīn wú wèi dà jiàng jūn liáng yán pàn sì fāng guǎn shì zhū chóng jié lái xiè shū chēng sūn bù chēng chén qiǎn kè shěng shǐ qiáo róng ràng zhī

现代白话:秋七月庚寅,晋遣金我卫大将军梁言、判四方馆事朱崇节来谢,书称孙,不称臣,遣客省使乔荣让之。

jǐng yán guǎng dá yuē xiān dì zé shèng cháo suǒ lì jīn zhǔ zé wǒ guó zì cè

这句话大意是:景延广答曰:“先帝则圣朝所立,今主则我国自册。

wèi lín wèi sūn zé kě fèng biǎo chēng chén zé bù kě

这句话大意是:为邻为孙则可,奉表称臣则不可。

róng hái jù zòu zhī shàng shǐ yǒu nán fá zhī yì

这句话大意是:”荣还,具奏之,上始有南伐之意。

xīn mǎo zǔ bǔ bí gǔ dé wū gǔ lái gòng

这句话大意是:辛卯,阻卜、鼻骨德、乌古来贡。

jiāng jūn tà dé lǐ pú gǔ děng lǜ xiáng jiàng xiá dé zhì quē bìng xiàn suǒ huò

这句话大意是:将军闼德里、蒲骨等率降将辖德至阙,并献所获。

dīng wèi jìn qiǎn shǐ yǐ zǔ mǔ āi lái gào

这句话大意是:丁未,晋遣使以祖母哀来告。

bā yuè xīn yǒu nǚ zhí zǔ bǔ wū gǔ gè gòng fāng wù

这句话大意是:八月辛酉,女直、阻卜、乌古各贡方物。

jiǎ zǐ jìn fù xiāng zhōu

这句话大意是:甲子,晋复襄州。

wù chén zhào hé dōng jié dù shǐ liú zhī yuǎn sòng pàn chén wū gǔ zhǐ huī shǐ yóu yān jīng fù quē

这句话大意是:戊辰,诏河东节度使刘知远送叛臣乌古指挥使由燕京赴阙。

guǐ yǒu qiǎn tiān chéng jūn jié dù shǐ xiāo bài shí diào jì yú jìn

这句话大意是:癸酉,遣天城军节度使萧拜石吊祭于晋。

jiǔ yuè rén chén qiǎn shǐ hè jìn dì sì wèi

这句话大意是:九月壬辰,遣使贺晋帝嗣位。

dōng shí yuè jǐ sì zhēng zhū dào bīng

这句话大意是:冬十月己巳,征诸道兵。

qiǎn jiàng jūn mì gǔ dé fá dǎng xiàng

这句话大意是:遣将军密骨德伐党项。

shí yī yuè yǐ wèi wǔ dìng jūn zòu sōng shēng zǎo

这句话大意是:十一月乙未,武定军奏松生枣。

shí èr yuè guǐ hài jìn qiǎn shǐ lái xiè

这句话大意是:十二月癸亥,晋遣使来谢。

shì dōng zhu bi chì chéng

这句话大意是:是冬,驻跸赤城。

liù nián chūn èr yuè yǐ mǎo jìn qiǎn shǐ jìn xiān dì yí wù

这句话大意是:六年春二月乙卯,晋遣使进先帝遗物。

xīn yǒu jìn qiǎn shǐ qǐng jū biàn cóng zhī

这句话大意是:辛酉,晋遣使请居汴,从之。

sān yuè jǐ mǎo shuò wú yuè wáng qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:三月己卯朔,吴越王遣使来贡。

jiǎ shēn méi lǐ chuǎn yǐn lái guī

这句话大意是:甲申,梅里喘引来归。

wù zǐ nán táng qiǎn shǐ fèng là wán shū

这句话大意是:戊子,南唐遣使奉蜡丸书。

dīng wèi jìn zhì biàn qiǎn shǐ lái xiè

这句话大意是:丁未,晋至汴,遣使来谢。

xià sì yuè wù shēn shuò rì yǒu shí zhī

这句话大意是:夏四月戊申朔,日有食之。

wǔ yuè jǐ hài qiǎn shǐ rú jìn zhì shēng chén lǐ

这句话大意是:五月己亥,遣使如晋致生辰礼。

liù yuè dīng wèi shuò tiě lí lái gòng

这句话大意是:六月丁未朔,铁骊来贡。

jǐ wèi xī chú gǔ lǐ bù jìn bái shè

这句话大意是:己未,奚锄骨里部进白麝。

xīn yǒu mò zhōu jìn bái que

这句话大意是:辛酉,莫州进白鹊。

jìn qiǎn shǐ gòng jīn

这句话大意是:晋遣使贡金。

qiū bā yuè dīng wèi shuò jìn fù gòng jīn

这句话大意是:秋八月丁未朔,晋复贡金。

jǐ wèi rú fèng shèng zhōu

这句话大意是:己未,如奉圣州。

jìn qiǎn qí zi yán xù lái cháo

这句话大意是:晋遣其子延煦来朝。

dōng shí yī yuè xīn mǎo shàng jīng liú shǒu yē lǜ dí niǎn de jìn dié zhī yǒu èr xīn

这句话大意是:冬十一月辛卯,上京留守耶律迪辇得晋谍,知有二心。

jiǎ chén tiě lí lái gòng

这句话大意是:甲辰,铁骊来贡。

shí èr yuè dīng wèi rú nán jīng yì fá jìn

这句话大意是:十二月丁未,如南京,议伐晋。

mìng zhào yán shòu zhào yán zhāo ān duān jiě lǐ děng yóu cāng héng yì dìng fēn dào ér jìn dà jūn jì zhī

这句话大意是:命赵延寿、赵延昭、安端、解里等由沧、恒、易、定分道而进,大军继之。

shì suì yáng yàn zhāo qǐng yí zhèn nài luò jí xīn zhèn cóng zhī

这句话大意是:是岁,杨彦昭请移镇奈泺及新镇,从之。

qī nián chūn zhēng yuè jiǎ xū shuò zhào yán shòu yán zhāo lǜ qián fēng wǔ wàn qí cì rén qiū

这句话大意是:七年春正月甲戌朔,赵延寿、延昭率前锋五万骑次任丘。

bǐng zǐ ān duān rù yàn mén wéi xīn dài

这句话大意是:丙子,安端入雁门,围忻、代。

jǐ mǎo zhào yán shòu wéi bèi zhōu qí jūn xiào shào kē kāi nán mén nà liáo bīng tài shǒu wú luán tóu jǐng sǐ

这句话大意是:己卯,赵延寿围贝州,其军校邵珂开南门纳辽兵,太守吴峦投井死。

jǐ chǒu cì yuán chéng shòu yán shòu wèi bó děng zhōu jié dù shǐ fēng wèi wáng lǜ suǒ bù zhūn nán lè

这句话大意是:己丑,次元城,授延寿魏、博等州节度使,封魏王,率所部屯南乐。

bǐng shēn qiǎn bīng gōng lí yáng jìn zhāng yàn zé lái jù

这句话大意是:丙申,遣兵攻黎阳,晋张彦泽来拒。

xīn chǒu jìn qiǎn shǐ lái xiū jiù hǎo zhào gē hé běi zhū zhōu jí qiǎn sāng wéi hàn jǐng yán guǎng lái yì

这句话大意是:辛丑,晋遣使来修旧好,诏割河北诸州,及遣桑维翰、景延广来议。

èr yuè jiǎ chén shuò gōng bó zhōu cì shǐ zhōu rú yǐ chéng jiàng

这句话大意是:二月甲辰朔,攻博州,刺史周儒以城降。

jìn píng lú jūn jié dù shǐ yáng guāng yuǎn mì dào liáo shī zì mǎ jiā kǒu jì hé

这句话大意是:晋平卢军节度使杨光远密道辽师自马家口济河。

jìn jiāng jǐng yán guǎng mìng shí bīn shǒu má jiā kǒu bái zài róng shǒu mǎ jiā kǒu

这句话大意是:晋将景延广命石斌守麻家口,白再荣守马家口。

wèi jǐ zhōu rú yǐn liáo jūn má dá yíng yú hé dōng gōng yùn zhōu běi jīn yǐ yīng guāng yuǎn

这句话大意是:未几,周儒引辽军麻答营于河东,攻郓州北津,以应光远。

jìn qiǎn li shǒu zhēn huáng fǔ yù liáng hàn zhāng xuē huái ràng jiàng bīng wàn rén yuán hé shuǐ lù jù jìn

这句话大意是:晋遣李守贞、皇甫遇、梁汉璋、薛怀让将兵万人,缘河水陆俱进。

liáo jūn wéi jìn bié jiāng yú qi chéng jìn zhǔ zì jiāng jiù zhī liáo shī jiě qù

这句话大意是:辽军围晋别将于戚城,晋主自将救之,辽师解去。

shǒu zhēn děng zhì mǎ jiā kǒu má dá qiǎn bù zú wàn rén zhù yíng lěi qí bīng wàn rén shǒu yú wài yú bīng tún hé xī

这句话大意是:守贞等至马家口,麻答遣步卒万人筑营垒,骑兵万人守于外,馀兵屯河西。

dù wèi yǐ jìn bīng báo zhī liáo jūn bù lì

这句话大意是:渡未已,晋兵薄之,辽军不利。

sān yuè guǐ yǒu shuò zhào yán shòu yán jìn zhū jūn yán hé zhì zhà jiē wèi qiè bù gǎn zhàn

这句话大意是:三月癸酉朔,赵延寿言:“晋诸军沿河置栅,皆畏怯不敢战。

ruò lǜ dà bīng zhí dǐ chán yuān jù qí qiáo liáng jìn bì kě qǔ

这句话大意是:若率大兵直抵澶渊,据其桥梁,晋必可取。

shì rì jìn bīng zhù chán yuān qí qián jūn gāo xíng zhōu zài qi chéng

这句话大意是:”是日,晋兵驻澶渊,其前军高行周在戚城。

nǎi mìng yán shòu yán zhāo yǐ shù wàn qí chū xíng zhōu yòu shàng yǐ jīng bīng chū qí zuǒ

这句话大意是:乃命延寿、延昭以数万骑出行周右,上以精兵出其左。

zhàn zhì mù shàng fù yǐ jìn qí tū qí zhōng jūn jìn jūn bù néng zhàn

这句话大意是:战至暮,上复以劲骑突其中军,晋军不能战。

huì yǒu dié zhě yán jìn jūn dōng miàn shù shǎo yán hé chéng shān bù gù nǎi jí jī qí dōng piān zhòng jiē bēn kuì

这句话大意是:会有谍者言晋军东面数少,沿河城栅不固,乃急击其东偏,众皆奔溃。

zòng bīng zhuī jí suì dà bài zhī

这句话大意是:纵兵追及,遂大败之。

rén wǔ liú zhào yán zhāo shǒu bèi zhōu xǐ suǒ fú hù yú nèi dì

这句话大意是:壬午,留赵延昭守贝州,徙所俘户于内地。

xià sì yuè guǐ chǒu hái cì nán jīng

这句话大意是:夏四月癸丑,还次南京。

xīn wèi rú liáng xíng

这句话大意是:辛未,如凉陉。

wǔ yuè guǐ yǒu yē lǜ bá lǐ de zòu pò dé zhōu qín cì shǐ yǐn jū fán jí jiāng lì èr shí qī rén

这句话大意是:五月癸酉,耶律拔里得奏破德州,擒刺史尹居璠及将吏二十七人。

liù yuè jiǎ chén hēi chē zi shì lái gòng

这句话大意是:六月甲辰,黑车子室来贡。

yǐ sì rèn méi lǐ yào lǐ děng guó lái gòng

这句话大意是:乙巳,纴没里、要里等国来贡。

qiū qī yuè jǐ mǎo jìn yáng guāng yuǎn qiǎn rén fèng là wán shū

这句话大意是:秋七月己卯,晋杨光远遣人奉蜡丸书。

xīn mǎo jìn qiǎn zhāng huī fèng biǎo qǐ hé liú huī bù qiǎn

这句话大意是:辛卯,晋遣张晖奉表乞和,留晖不遣。

bā yuè xīn yǒu huí hú qiǎn shǐ qǐng hūn bù xǔ

这句话大意是:八月辛酉,回鹘遣使请婚,不许。

shì yuè jìn zhèn zhōu bīng lái xí fēi hú dà tóng jūn jié dù shǐ yē lǜ kǒng ā zhàn bài zhī

这句话大意是:是月,晋镇州兵来袭飞狐,大同军节度使耶律孔阿战败之。

jiǔ yuè gēng wǔ shuò běi xìng

这句话大意是:九月庚午朔,北幸。

dōng shí yuè dīng wèi bí gǔ dé lái gòng

这句话大意是:冬十月丁未,鼻骨德来贡。

rén xū tiān shòu jié zhū guó jìn hè wéi jìn bù zhì

这句话大意是:壬戌,天授节,诸国进贺,惟晋不至。

shí yī yuè rén shēn zhào zhēng zhū dào bīng yǐ rùn yuè shuò huì wēn yú hé běi

这句话大意是:十一月壬申,诏征诸道兵,以闰月朔会温榆河北。

shí èr yuè guǐ mǎo nán fá

这句话大意是:十二月癸卯,南伐。

jiǎ zǐ cì gǔ běi kǒu

这句话大意是:甲子,次古北口。

rùn yuè jǐ sì shuò yuè zhū dào bīng yú wēn yú hé

这句话大意是:闰月己巳朔,阅诸道兵于温榆河。

jǐ mǎo wéi héng zhōu xià qí jiǔ xiàn

这句话大意是:己卯,围恒州,下其九县。

bā nián chūn zhēng yuè gēng zǐ fēn bīng gōng xíng míng cí sān zhōu shā lüě dài jìn

这句话大意是:八年春正月庚子,分兵攻邢、洺、磁三州,杀掠殆尽。

rù yè dōu jìng

这句话大意是:入邺都境。

zhāng cóng ēn mǎ quán jié ān shěn qí bīng xī chén yú xiāng zhōu ān yáng shuǐ zhī nán

这句话大意是:张从恩、马全节、安审琦兵悉陈于相州安阳水之南。

huáng fǔ yù yǔ pú zhōu cì shǐ mù róng yàn chāo jiàng bīng qiān jì lái chān liáo jūn

这句话大意是:皇甫遇与濮州刺史慕容彦超将兵千骑来觇辽军。

zhì yè dōu yù liáo jūn shù wàn qiě zhàn qiě què zhì yú lín diàn

这句话大意是:至邺都,遇辽军数万,且战且却,至榆林店。

liáo jūn jì zhì yù yǔ yàn chāo lì zhàn bǎi yú hé yù mǎ bì bù zhàn shěn qí yǐn qí bīng yú shuǐ yǐ jiù liáo jūn nǎi hái

这句话大意是:辽军继至,遇与彦超力战百馀合,遇马毙,步战,审琦引骑兵逾水以救,辽军乃还。

èr yuè wéi wèi jìn jiāng dù zhòng wēi lǜ bīng lái jiù

这句话大意是:二月,围魏,晋将杜重威率兵来救。

wù zǐ jìn jiāng zhé cóng yuán xiàn shèng zhōu

这句话大意是:戊子,晋将折从阮陷胜州。

sān yuè wù xū shī bá qí zhōu shā qí cì shǐ chén bīn

这句话大意是:三月戊戌,师拔祁州,杀其刺史沈斌。

gēng zǐ dù zhòng wēi li shǒu zhēn gōng tài zhōu

这句话大意是:庚子,杜重威、李守贞攻泰州。

wù zǐ zhào yán shòu lǜ qián fēng báo tài chéng

这句话大意是:戊子,赵延寿率前锋薄泰城。

jǐ wèi zhòng wēi shǒu zhēn yǐn bīng nán dùn zhuī zhì yáng chéng dà bài zhī

这句话大意是:己未,重威、守贞引兵南遁,追至阳城,大败之。

fù yǐ bù zú wèi fāng zhèn lái jù yǔ zhàn èr shí yú hé

这句话大意是:复以步卒为方阵来拒,与战二十馀合。

rén xū fù bó zhàn shí yú lǐ

这句话大意是:壬戌,复搏战十馀里。

guǐ hài wéi jìn bīng yú bái tuán wèi cūn

这句话大意是:癸亥,围晋兵于白团卫村。

jìn bīng xià lù jiǎo wèi yíng

这句话大意是:晋兵下鹿角为营。

shì xī dà fēng

这句话大意是:是夕大风。

zhì shǔ mìng tiě yào jūn xià mǎ bá qí lù jiǎo fèn duǎn bīng rù jī

这句话大意是:至曙,命铁鹞军下马,拔其鹿角,奋短兵入击。

shùn fēng zòng huǒ yáng chén yǐ zhù qí shì

这句话大意是:顺风纵火扬尘,以助其势。

jìn jūn dà hū yuē dōu zhāo tǎo hé bù yòng bīng lìng shì zú tú sǐ

这句话大意是:晋军大呼曰:“都招讨何不用兵,令士卒徒死!

zhū jiāng jiē fèn chū zhàn

这句话大意是:”诸将皆奋出战。

zhāng yàn zé yào yuán fú huáng fǔ yù chū bīng dà zhàn zhū jiāng jì zhì liáo jūn què shù bǎi bù

这句话大意是:张彦泽、药元福、皇甫遇出兵大战,诸将继至,辽军却数百步。

fēng yì shén zhòu huì rú yè

这句话大意是:风益甚,昼晦如夜。

fú yàn qīng yǐ wàn qí héng jī liáo jūn lǜ bù zú bìng jìn liáo jūn bù lì

这句话大意是:符彦卿以万骑横击辽军,率步卒并进,辽军不利。

shàng chéng xī chē tuì shí yú lǐ jìn zhuī bīng jí huò yī tuó tuó chéng zhī nǎi guī

这句话大意是:上乘奚车退十馀里,晋追兵急,获一橐驼乘之乃归。

jìn bīng tuì bǎo dìng zhōu

这句话大意是:晋兵退保定州。

xià sì yuè jiǎ shēn hái cì nán jīng zhàng zhàn bù lì zhě gè shù bǎi

这句话大意是:夏四月甲申,还次南京,杖战不力者各数百。

gēng yín yàn jiàng shì yú yuán hé diàn

这句话大意是:庚寅,宴将士于元和殿。

guǐ sì rú liáng xíng

这句话大意是:癸巳,如凉陉。

liù yuè wù chén huí hú lái gòng

这句话大意是:六月戊辰,回鹘来贡。

xīn wèi tǔ yù hún bí gǔ dé jiē lái gòng

这句话大意是:辛未,吐谷浑、鼻骨德皆来贡。

xīn sì hēi chē zi shì wéi lái gòng

这句话大意是:辛巳,黑车子室韦来贡。

dīng hài zhào yán shòu zòu jìn bīng xí gāo yáng shù jiāng jī zǒu zhī

这句话大意是:丁亥,赵延寿奏晋兵袭高阳,戍将击走之。

qiū qī yuè yǐ mǎo liè píng dì sōng lín

这句话大意是:秋七月乙卯,猎平地松林。

jìn qiǎn mèng shǒu zhōng fèng biǎo qǐng hé réng yǐ qián shì dá zhī

这句话大意是:晋遣孟守中奉表请和,仍以前事答之。

bā yuè jǐ sì zhào shì wèi xiāo sù sā yuè qún mù yú běi xíng

这句话大意是:八月己巳,诏侍卫萧素撒阅群牧于北陉。

jiǔ yuè rén yín cì chì shān yàn cóng chén wèn jūn guó yào wu duì yuē jūn guó zhī wu ài mín wèi běn

这句话大意是:九月壬寅,次赤山,宴从臣,问军国要务,对曰:“军国之务,爱民为本。

mín fù zé bīng zú bīng zú zé guó qiáng

这句话大意是:民富则兵足,兵足则国强。

shàng yǐ wéi rán

这句话大意是:”上以为然。

xīn yǒu hái shàng jīng

这句话大意是:辛酉,还上京。

dōng shí yuè xīn wèi cí mù yè shān

这句话大意是:冬十月辛未,祠木叶山。

shí yī yuè wù xū nǚ zhí tiě lí lái gòng

这句话大意是:十一月戊戌,女直、铁骊来贡。

shí èr yuè guǐ hài shuò cháo yè tài zǔ xíng gōng

这句话大意是:十二月癸亥朔,朝谒太祖行宫。

yǐ chǒu yún zhōu jié dù shǐ yē lǜ kǒng ā huò jìn dié zhě

这句话大意是:乙丑,云州节度使耶律孔阿获晋谍者。

wù chén xī cì zhū guó gòng shǐ yī mǎ

这句话大意是:戊辰,腊,赐诸国贡使衣马。

jiǔ nián chūn zhēng yuè gēng zǐ huí hú lái gòng

这句话大意是:九年春正月庚子,回鹘来贡。

dīng wèi nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:丁未,女直来贡。

èr yuè wù chén bí gǔ dé zòu jūn jí

这句话大意是:二月戊辰,鼻骨德奏军籍。

sān yuè yǐ hài tǔ yù hún qiǎn jūn xiào xù liè xiàn shēng kǒu qiān hù shòu xù liè jiǎn jiào sī kōng

这句话大意是:三月乙亥,吐谷浑遣军校恤烈献生口千户,授恤烈检校司空。

xià sì yuè xīn yǒu shuò tǔ yù hún bái kě jiǔ lái fù

这句话大意是:夏四月辛酉朔,吐谷浑白可久来附。

shì yuè rú liáng xíng

这句话大意是:是月,如凉陉。

wǔ yuè gēng xū jìn yì zhōu shù jiāng sūn fāng jiǎn qǐng nèi fù

这句话大意是:五月庚戌,晋易州戍将孙方简请内附。

liù yuè wù zǐ yè zǔ líng gèng bì shén diàn wèi cháng sī

这句话大意是:六月戊子,谒祖陵,更閟神殿为长思。

qiū qī yuè xīn hài zhào zhēng zhū dào bīng gǎn shāng hé jià zhě yǐ jūn fǎ lùn

这句话大意是:秋七月辛亥,诏征诸道兵,敢伤禾稼者,以军法论。

guǐ chǒu nǚ zhí lái gòng

这句话大意是:癸丑,女直来贡。

yǐ mǎo yǐ zǔ bǔ qiú zhǎng hé là wèi běn bù yí lí jǐn

这句话大意是:乙卯,以阻卜酋长曷剌为本部夷离堇。

bā yuè bǐng yín wū gǔ lái gòng

这句话大意是:八月丙寅,乌古来贡。

shì yuè zì jiāng nán fá

这句话大意是:是月,自将南伐。

jiǔ yuè rén chén yuè zhū dào bīng yú yú yáng xi zǎo lín diàn

这句话大意是:九月壬辰,阅诸道兵于渔阳西枣林淀。

shì yuè zhào yán shòu yǔ jìn zhāng yàn zé zhàn yú dìng zhōu bài zhī

这句话大意是:是月,赵延寿与晋张彦泽战于定州,败之。

dōng shí yī yuè wù zǐ shuò jìn wéi zhèn zhōu

这句话大意是:冬十一月戊子朔,进围镇州。

bǐng shēn xiān qiǎn hòu jì bào jìn bīng zhì qiǎn jīng bīng duàn hé qiáo jìn bīng tuì bǎo wǔ qiáng

这句话大意是:丙申,先遣候骑报晋兵至,遣精兵断河桥,晋兵退保武强。

nán yuàn dài wáng dí niǎn jiāng jūn gāo mó hàn fēn bīng yóu yíng zhōu jiàn dào yǐ jìn dù zhòng wēi qiǎn bèi zhōu jié dù shǐ liáng hàn zhāng lǜ zhòng lái jù

这句话大意是:南院大王迪辇、将军高模翰分兵由瀛州间道以进,杜重威遣贝州节度使梁汉璋率众来拒。

yǔ zhàn dà bài zhī shā liáng hàn zhāng

这句话大意是:与战,大败之,杀梁汉璋。

dù zhòng wēi zhāng yàn zé yǐn bīng jù zhōng dù qiáo zhào yán shòu yǐ bù zú qián jī gāo yàn wēn yǐ qí bīng chéng zhī zhuī bēn zhú běi jiāng shī shù wàn zhǎn qí jiāng wáng qīng sòng yàn yún duò shuǐ sǐ

这句话大意是:杜重威、张彦泽引兵据中渡桥,赵延寿以步卒前击,高彦温以骑兵乘之,追奔逐北,僵尸数万,斩其将王清,宋彦筠堕水死。

zhòng wēi děng tuì bǎo zhōng dù zhài

这句话大意是:重威等退保中渡寨。

yì wǔ jūn jié dù shǐ li yīn yǐ chéng jiàng suì jìn bīng jiā hū tuó ér yíng

这句话大意是:义武军节度使李殷以城降,遂进兵,夹滹沱而营。

qù zhōng dù zhài sān lǐ fēn bīng wéi zhī

这句话大意是:去中渡寨三里,分兵围之。

yè zé liè qí huán shǒu zhòu zé chū bīng chāo lüě

这句话大意是:夜则列骑环守,昼则出兵抄掠。

fù mìng dà nèi tì yǐn yē lǜ shuò gǔ lǐ jí zhào yán shòu fēn bīng wéi shǒu zì jiāng qí zú yè dù hé chū qí hòu

这句话大意是:复命大内惕隐耶律朔骨里及赵延寿分兵围守,自将骑卒夜渡河出其后。

gōng xià luán chéng jiàng qí zú shù qiān

这句话大意是:攻下栾城,降骑卒数千。

fēn qiǎn jiàng shì jù qí yào hài

这句话大意是:分遣将士据其要害。

yú shì jūn zhōng yù bèi jūn shí sān rì bù dé jǔ yān huǒ dàn huò jìn rén jí qíng ér zòng zhī

这句话大意是:于是军中预备军食,三日不得举烟火,但获晋人,即黥而纵之。

zhū kuì yùn jiàn zhě jiē qì ér zǒu

这句话大意是:诸馈运见者皆弃而走。

yú shì jìn bīng nèi wài gé jué shí jìn shì qióng

这句话大意是:于是晋兵内外隔绝,食尽势穷。

shí èr yuè bǐng yín dù zhòng wēi li shǒu zhēn zhāng yàn zé děng lǜ suǒ bù èr shí wàn zhòng lái jiàng

这句话大意是:十二月丙寅,杜重威、李守贞、张彦泽等率所部二十万众来降。

shàng yōng shù wàn qí lín dà fù lì mǎ yǐ shòu zhī

这句话大意是:上拥数万骑,临大阜,立马以受之。

shòu zhòng wēi shǒu tài fù yè dōu liú shǒu shǒu zhēn tiān píng jūn jié dù shǐ yú gè lǐng jiù zhí

这句话大意是:授重威守太傅、邺都留守,守贞天平军节度使,馀各领旧职。

fēn jiàng zú zhī bàn fù zhòng wēi bàn yǐ lì zhào yán shòu

这句话大意是:分降卒之半付重威,半以隶赵延寿。

mìng yù shǐ dài fū jiě lǐ jiān jūn fu guì r zhāng yàn zé chí zhào rù biàn yù jìn dì mǔ lǐ shì yǐ ān qí yì qiě zhào sāng wéi hàn jǐng yán guǎng xiān lái

这句话大意是:命御史大夫解里、监军傅桂儿、张彦泽持诏入汴,谕晋帝母李氏,以安其意,且召桑维翰、景延广先来。

liú qí bīng qiān rén shǒu wèi zì lǜ dà jūn ér nán

这句话大意是:留骑兵千人守魏,自率大军而南。

rén shēn jiě lǐ děng zhì biàn jìn dì zhòng guì sù fú bài mìng yú mǔ lǐ shì fèng biǎo qǐng zuì

这句话大意是:壬申,解里等至汴,晋帝重贵素服拜命,舆母李氏奉表请罪。

chū zhòng guì jué hé hǎo wéi hàn shù jiàn zhǐ zhī bù cóng zhì shì yàn zé shā wéi hàn dài yán zì jīng sǐ

这句话大意是:初,重贵绝和好,维翰数谏止之,不从,至是彦泽杀维翰,绐言自经死。

zhào shōu zàng zhī fù qí tián yuán dì zhái réng hòu xù qí jiā

这句话大意是:诏收葬之,复其田园第宅,仍厚恤其家。

jiǎ xū yàn zé qiān zhòng guì jí qí mǔ ruò qī yú kāi fēng fǔ shǔ yǐ kòng hè zhǐ huī shǐ li róng dū bīng wèi zhī

这句话大意是:甲戌,彦泽迁重贵及其母若妻于开封府署,以控鹤指挥使李荣督兵卫之。

rén wǔ cì chì gāng

这句话大意是:壬午,次赤冈。

zhòng guì jǔ zú chū fēng qiū mén gǎo suǒ qiān yáng yǐ dài

这句话大意是:重贵举族出封丘门,稿索牵羊以待。

shàng bù rěn lín shì mìng gǎi guǎn fēng shàn sì

这句话大意是:上不忍临视,命改馆封禅寺。

jìn bǎi guān gǎo yī shā mào fǔ fú dài zuì

这句话大意是:晋百官缟衣纱帽,俯伏待罪。

shàng yuē qí zhǔ fù ēn qí chén hé zuì

这句话大意是:上曰:“其主负恩,其臣何罪。

mìng lǐng zhí rú gù jí shòu ān shū qiān jīn wú wèi shàng jiàng jūn

现代白话:”命领职如故,即授安叔千金我卫上将军。

shū qiān chū bān dú lì shàng yuē rǔ xíng zhōu zhī qǐng zhèn suǒ bù wàng

现代白话:叔千出班独立,上曰:“你邢州之请,朕所不忘。

nǎi jiā zhèn guó jūn jié dù shǐ gài zài xíng cháng mì qǐng nèi fù yě

这句话大意是:”乃加镇国军节度使,盖在邢尝密请内附也。

jiāng jūn kāng xiáng zhí jǐng yán guǎng lái xiàn zhào yǐ yá chóu shù qí zuì fán bā zhí sòng dōu dào zì shā

这句话大意是:将军康祥执景延广来献,诏以牙筹数其罪,凡八,絷送都,道自杀。

dà tóng yuán nián chūn zhèng yuè dīng hài shuò bèi fǎ jià rù biàn yù chóng yuán diàn shòu bǎi guān hè

这句话大意是:大同元年春正月丁亥朔,备法驾入汴,御崇元殿受百官贺。

wù zǐ yǐ shū mì fù shǐ liú mǐn quán zhī kāi fēng fǔ shā qín jì mín li yàn shēn jí zhèng zhōu fáng yù shǐ yáng chéng xūn yǐ qí dì chéng xìn wèi píng lú jūn jié dù shǐ xí fù jué

这句话大意是:戊子,以枢密副使刘敏权知开封府,杀秦继旻、李彦绅及郑州防御使杨承勋,以其弟承信为平卢军节度使,袭父爵。

chū yáng guāng yuǎn zài qīng zhōu qiú nèi fù qí zi chéng xūn bù tīng shā qí pàn guān qiū tāo jí dì chéng zuò děng zì guī yú jìn gù zhū zhī

这句话大意是:初,杨光远在青州求内附,其子承勋不听,杀其判官丘涛及弟承祚等自归于晋,故诛之。

jǐ chǒu yǐ zhāng yàn zé shàn xǐ zhòng guì kāi fēng shā sāng wéi hàn zòng bīng dà lüè bù dào zhǎn yú shì

这句话大意是:己丑,以张彦泽擅徙重贵开封,杀桑维翰,纵兵大掠,不道,斩于市。

jìn rén jī shí zhī

这句话大意是:晋人脔食之。

xīn mǎo jiàng zhòng guì wèi chóng lù dài fū jiǎn jiào tài wèi fēng fù yì hóu

这句话大意是:辛卯,降重贵为崇禄大夫、检校太尉,封负义侯。

guǐ sì yǐ zhāng lì wèi píng zhāng shì jìn li sōng wèi shū mì shǐ féng dào wèi tài fù hé níng wèi hàn lín xué shì zhào yíng wèi tài zǐ tài bǎo liú xù shǒu tài bǎo féng yù wèi tài zǐ shǎo bǎo

这句话大意是:癸巳,以张砺为平章事,晋李崧为枢密使,冯道为太傅,和凝为翰林学士,赵莹为太子太保,刘昫守太保,冯玉为太子少保。

guǐ mǎo qiǎn zhào yíng féng yù li yàn tāo jiāng sān bǎi qí sòng fù yì hóu jí qí mǔ lǐ shì tài fēi ān shì qī féng shì dì zhòng ruì zi yán xù yán bǎo děng yú huáng lóng fǔ ān zhì

这句话大意是:癸卯,遣赵莹、冯玉、李彦韬将三百骑送负义侯及其母李氏、太妃安氏、妻冯氏、弟重睿、子延煦、延宝等于黄龙府安置。

réng yǐ qí gōng nǚ wǔ shí rén nèi huàn sān rén dōng xī bān wǔ shí rén yī guān yī rén kòng hè sì rén páo dīng qī rén chá jiǔ sī sān rén yí luán sān rén jiàn zú shí rén cóng zhī

这句话大意是:仍以其宫女五十人、内宦三人、东西班五十人、医官一人、控鹤四人、庖丁七人、茶酒司三人、仪鸾三人、健卒十人从之。

èr yuè dīng sì shuò jiàn guó hào dà liáo dà shè gǎi yuán dà tóng

这句话大意是:二月丁巳朔,建国号大辽,大赦,改元大同。

shēng zhèn zhōu wèi zhōng jīng

这句话大意是:升镇州为中京。

yǐ zhào yán shòu wèi dà chéng xiàng jiān zhèng shì lìng shū mì shǐ zhōng jīng liú shǒu zhōng wài guān liáo jiàng shì jué shǎng yǒu chà

这句话大意是:以赵延寿为大丞相兼政事令、枢密使、中京留守,中外官僚将士爵赏有差。

xīn wèi hé dōng jié dù shǐ běi píng wáng liú zhī yuǎn zì lì wèi dì guó hào hàn

这句话大意是:辛未,河东节度使北平王刘知远自立为帝,国号汉。

zhào yǐ gěng chóng měi wèi zhāo yì jūn jié dù shǐ gāo táng yīng wèi zhāo dé jūn jié dù shǐ cuī tíng xūn wèi hé yáng jūn jié dù shǐ fēn jù yào dì

这句话大意是:诏以耿崇美为昭义军节度使,高唐英为昭德军节度使,崔廷勋为河阳军节度使,分据要地。

sān yuè bǐng xū shuò yǐ xiāo hàn wèi xuān wǔ jūn jié dù shǐ cì jiāng lì jué shǎng yǒu chà

这句话大意是:三月丙戌朔,以萧翰为宣武军节度使,赐将吏爵赏有差。

rén yín jìn zhū sī liáo lì pín yù huàn sì fāng jì bǎi gōng tú jí lì xiàng shí jīng tóng rén míng táng kè lòu tài cháng yuè pǔ zhū gōng xiàn lǔ bù fǎ wù jí kǎi zhàng xī sòng shàng jīng

这句话大意是:壬寅,晋诸司僚吏、嫔御、宦寺、方技、百工、图籍、历象、石经、铜人、明堂刻漏、太常乐谱、诸宫县、卤簿、法物及铠仗,悉送上京。

cí zhōu shuài liáng huī yǐ xiāng zhōu jiàng hàn jǐ yǒu mìng gāo táng yīng tǎo zhī

这句话大意是:磁州帅梁晖以相州降汉,己酉,命高唐英讨之。

xià sì yuè bǐng chén shuò fā zì biàn zhōu yǐ féng dào li sōng hé níng li huàn xú tái fú zhāng lì děng cóng xíng

这句话大意是:夏四月丙辰朔,发自汴州,以冯道、李崧、和凝、李浣、徐台符、张砺等从行。

cì chì gāng yè yǒu shēng rú léi qǐ yú yù wò dà xīng fù yǔn yú qí gǔ qián

这句话大意是:次赤冈,夜有声如雷,起于御幄,大星复陨于旗鼓前。

yǐ chǒu jì lí yáng dù gù wèi shì chén yuē zhèn cǐ xíng yǒu sān shī zòng bīng lüè chú sù yī yě

这句话大意是:乙丑,济黎阳渡,顾谓侍臣曰:“朕此行有三失:纵兵掠刍粟,一也;。

kuò mín sī cái èr yě

这句话大意是:括民私财,二也;。

bù jù qiǎn zhū jié dù hái zhèn sān yě

这句话大意是:不遽遣诸节度还镇,三也。

huáng tài dì qiǎn shǐ wèn jūn qián shì shàng bào yuē chū yǐ bīng èr shí wàn jiàng dù zhòng wēi zhāng yàn zé xià zhèn zhōu

这句话大意是:”皇太弟遣使问军前事,上报曰:“初以兵二十万降杜重威、张彦泽,下镇州。

jí rù biàn shì qí guān shǔ jù yuán zhě shěng zhī dāng qí cái zhě rèn zhī

这句话大意是:及入汴,视其官属具员者省之,当其才者任之。

sī shǔ suī cún guān lì fèi duò yóu chú fēi zhī hòu tú yǒu kòng cháo

这句话大意是:司属虽存,官吏废堕,犹雏飞之后,徒有空巢。

jiǔ jīng lí luàn yī zhì yú cǐ

这句话大意是:久经离乱,一至于此。

suǒ zài dào zéi tún jié tǔ gōng bù xī kuì xiǎng fēi shí mín bù kān mìng

这句话大意是:所在盗贼屯结,土功不息,馈饷非时,民不堪命。

hé dōng shàng wèi guī mìng xi lù qiú shuài yì xiāng dǎng fù sù yè yǐ sī zhì zhī zhī shù wéi tuī xīn shù liáo hé xié jūn qíng fǔ suí bǎi xìng sān zhě ér yǐ

这句话大意是:河东尚未归命,西路酋帅亦相党附,夙夜以思,制之之术,惟推心庶僚、和协军情、抚绥百姓三者而已。

jīn suǒ guī shùn fán qī shí liù chù de hù yī bǎi jiǔ wàn bǎi yī shí bā

这句话大意是:今所归顺凡七十六处,得户一百九万百一十八。

fēi biàn zhōu yán rè shuǐ tǔ nán jū zhǐ dé yī nián tài píng kě zhǐ zhǎng ér zhì

这句话大意是:非汴州炎热,水土难居,止得一年,太平可指掌而致。

qiě gǎi zhèn zhōu wèi zhōng jīng yǐ bèi xún xìng

这句话大意是:且改镇州为中京,以备巡幸。

yù fá hé dōng gū sì bié tú

这句话大意是:欲伐河东,姑俟别图。

qí gài rú cǐ

这句话大意是:其概如此。

wù chén cì gāo yì bù yù

这句话大意是:”戊辰,次高邑,不豫。

dīng chǒu bēng yú luán chéng nián sì shí liù

这句话大意是:丁丑,崩于栾城,年四十六。

shì suì jiǔ yuè rén zǐ shuò zàng yú fèng shān líng yuē huái líng miào hào tài zōng

这句话大意是:是岁九月壬子朔,葬于凤山,陵曰怀陵,庙号太宗。

tǒng hé èr shí liù nián qī yuè shàng zūn shì xiào wǔ huáng dì

这句话大意是:统和二十六年七月,上尊谥孝武皇帝。

zhòng xī èr shí yī nián jiǔ yuè zēng shì xiào wǔ huì wén huáng dì

这句话大意是:重熙二十一年九月,增谥孝武惠文皇帝。

zàn yuē tài zōng fu dìng duō fāng yuǎn jìn xiàng huà

这句话大意是:赞曰:太宗甫定多方,远近向化。

jiàn guó hào bèi diǎn zhāng zhì yú lí shù zhèng yuè míng shí lù qiú tú jiào gēng zhī pèi guān guǎ

这句话大意是:建国号,备典章,至于厘庶政,阅名实,录囚徒,教耕织,配鳏寡。

qiú zhí yán zhī shì de láng jūn hǎi sī jí zhuó xuān huī

这句话大意是:求直言之士,得郎君海思,即擢宣徽。

jiā táng zhāng jìng dá zhōng yú qí jūn zú yǐ lǐ zàng

这句话大意是:嘉唐张敬达忠于其君,卒以礼葬。

chuò yóu yù ér nà sān kè zhī qīng mǐn shì zú ér xià xiū yǎng zhī lìng

这句话大意是:辍游豫而纳三克之清,悯士卒而下休养之令。

qīn zhēng jìn guó zhòng guì miàn fù

这句话大意是:亲征晋国,重贵面缚。

sī kě wèi wēi dé jiān hóng yīng lüè jiān jiàn zhě yǐ

现代白话:斯可谓威德兼弘,英略间见者了。

rù biàn zhī hòu wú jǐ wēi zhī jiāo yǒu sān shī zhī xun

这句话大意是:入汴之后,无几微之骄,有“三失”之训。

chuán chēng zhèng bó zhī shàn chǔ shèng shū jìn qín shì zhī néng huǐ guò tài zōng gài jiān yǒu zhī qí zhuō yǐ hū

现代白话:《传》称郑伯之善处胜,《书》进《秦誓》之能悔过,太宗盖兼有之,其卓了乎!

✦ You read 本纪·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.