shí huò zhì shàng
这句话大意是:◎食货志上。
qì dān jiù sú qí fù yǐ mǎ qí qiáng yǐ bīng
这句话大意是:契丹旧俗,其富以马,其强以兵。
zòng mǎ wū yě chí bīng yú mín
这句话大意是:纵马于野,弛兵于民。
yǒu shì ér zhàn
这句话大意是:有事而战。
kuò qí jiè fū mǎo mìng chén jí
这句话大意是:彍骑介夫,卯命辰集。
mǎ zhú shuǐ cǎo rén yǎng dòng lào wǎn qiáng shè shēng yǐ gěi rì yòng qiǔ liáng chú jiāo dào zài shì yǐ
现代白话:马逐水草,人仰湩酪,挽强射生,以给日用,糗粮刍茭,道在是了。
yǐ shì zhì shèng suǒ xiàng wú qián
这句话大意是:以是制胜,所向无前。
jí qí yǒu guó nèi jiàn zōng miào cháo tíng wài zhì jùn xiàn mù shǒu zhì dù rì zēng jīng fèi rì guǎng shàng xià xiāng shī fú yù jìn shèng ér shí huò zhī yòng sī wèi jí yǐ
现代白话:及其有国,内建宗庙朝廷,外置郡县牧守,制度日增,经费日广,上下相师,服御浸盛,而食货之用斯为急了。
yú shì wǔ jīng jí cháng chūn liáo xī píng zhōu zhì yán tiě zhuǎn yùn dù zhī qián bó zhū sī yǐ zhǎng chū nà
这句话大意是:于是五京及长春、辽西、平州置盐铁、转运、度支、钱帛诸司,以掌出纳。
qí zhì shù chà děng suī bù kě xī ér dà yào sǎn jiàn jiù shǐ
这句话大意是:其制数差等虽不可悉,而大要散见旧史。
ruò nóng gǔ zū fù yán tiě mào yì kēng yě quán bì qún mù zhú lèi cǎi zhí jī ér wèi piān yǐ cún yī dài shí dài zhī lüè
这句话大意是:若农谷、租赋、盐铁、贸易、坑冶、泉币、群牧,逐类采摭,缉而为篇,以存一代食贷之略。
chū huáng zǔ yún dé shí wèi dà dié liè fǔ yí lí jǐn xǐ jià sè shàn xù mù xiāng dì lì yǐ jiào mín gēng
这句话大意是:初,皇祖匀德实为大迭烈府夷离堇,喜稼穑,善畜牧,相地利以教民耕。
zhòng fù shù lán wèi yú yuè chì guó rén shù sāng má xí zǔ zhī
这句话大意是:仲父述澜为于越,饬国人树桑麻,习组织。
tài zǔ píng zhū dì zhī luàn mǐ bīng qīng fù zhuān yì yú nóng
这句话大意是:太祖平诸弟之乱,弭兵轻赋,专意于农。
cháng yǐ hù kǒu zī fán jiū xiá shū yuǎn fēn běi dà nóng wù wèi èr bù chéng yǐ shù yì zhū bù xiào zhī
这句话大意是:尝以户口滋繁,𫄙辖疏远,分北大浓兀为二部,程以树艺,诸部效之。
tài zōng huì tóng chū jiāng dōng liè sān kè zòu jiǎn zī zhòng jí qū běi shān qǔ wù yǐ bèi guó yòng wú hài nóng wù
这句话大意是:太宗会同初,将东猎,三克奏减辎重,疾趋北山取物,以备国用,无害农务。
xún zhào yǒu sī quàn nóng sāng jiào fǎng jì
这句话大意是:寻诏有司劝农桑,教纺绩。
yǐ wū gǔ zhī de shuǐ cǎo fēng měi mìng ōu kūn shí liè jū zhī yì yǐ hǎi lēi shuǐ zhī shàn dì wèi nóng tián
这句话大意是:以乌古之地水草丰美,命瓯昆石烈居之,益以海勒水之善地为农田。
sān nián zhào yǐ xié lǐ hé lú qú hé jìn dì cì nán yuàn ōu qín tū lǚ yǐ sī bó běi yuàn wēn nà hé là sān shí liè rén yǐ shì gēng zhòng
这句话大意是:三年,诏以谐里河、胪朐河近地,赐南院欧堇突吕、乙斯勃、北院温纳河剌三石烈人,以事耕种。
bā nián zhu bi chì shān yàn cóng chén wèn jūn guó yào wu
这句话大意是:八年,驻跸赤山,宴从臣问军国要务。
zuǒ yòu duì yuē jūn guó zhī wu ài mín wèi běn
这句话大意是:左右对曰:“军国之务,爱民为本。
mín fù zé bīng zú bīng zú zé guó qiáng
这句话大意是:民富则兵足,兵足则国强。
shàng shēn rán zhī
这句话大意是:”上深然之。
shì nián zhào zhēng zhū dào bīng réng jiè gǎn yǒu shāng hé jià zhě yǐ jūn fǎ lùn
这句话大意是:是年,诏征诸道兵,仍戒敢有伤禾稼者以军法论。
yīng lì jiān yún zhōu jìn jiā hé shí wèi zhòng nóng suǒ zhào
这句话大意是:应历间,云州进嘉禾,时谓重农所召。
bǎo níng qī nián hàn yǒu sòng bīng shǐ lái qǐ liáng zhào cì sù èr shí wàn hú zhù zhī
这句话大意是:保宁七年,汉有宋兵,使来乞粮,诏赐粟二十万斛助之。
fēi jīng fèi yǒu yú qí néng ruò shì
这句话大意是:非经费有余,其能若是?
shèng zōng qián hēng wǔ nián zhào yuē wǔ jià bù dēng kāi tǎng cáng ér dài mín shuì
这句话大意是:圣宗干亨五年诏曰:“五稼不登,开帑藏而代民税;。
míng huáng wèi zāi ba yáo yì yǐ xù jī pín
这句话大意是:螟蝗为灾,罢徭役以恤饥贫。
tǒng hé sān nián dì cháng guò gǎo chéng jiàn yǐ shì ào wěi bù xià fù rén dí niǎn děng shǔ guò shú wèi huò qiǎn rén zhù yì
这句话大意是:”统和三年,帝尝过藁城,见乙室奥隗部下妇人迪辇等黍过熟未获,遣人助刈。
tài shī hán dé ràng yán bīng hòu bū mín qì yè hé jià qī mǔ mù rén huò zhī yǐ bàn gěi huò zhě
这句话大意是:太师韩德让言,兵后逋民弃业,禾稼栖亩,募人获之,以半给获者。
zhèng shì lìng shì fǎng yì yán shān xī zhū zhōu gěi jūn xīng mín lì diāo bì tián gǔ duō lìn yú biān bīng qǐng fù jīn nián zū
这句话大意是:政事令室昉亦言,山西诸州给军兴,民力凋敝,田谷多躏于边兵,请复今年租。
liù nián shuāng hàn zāi mín jī zhào sān sī jiù yǐ shuì qián zhé sù gū jià bù shí qí zēng yǐ lì mín
这句话大意是:六年,霜旱,灾民饥,诏三司,旧以税钱折粟,估价不实,其增以利民。
yòu xǐ jí bì zhài jū mín sān bǎi hù yú tán shùn jì sān zhōu zé wò rǎng gěi niú zhǒng gǔ
这句话大意是:又徙吉避寨居民三百户于檀、顺、蓟三州,择沃壤,给牛、种谷。
shí sān nián zhào zhū dào zhì yì cāng
这句话大意是:十三年,诏诸道置义仓。
suì qiū shè mín suí suǒ huò hù chū sù zhì cāng shè sī jí qí mù
这句话大意是:岁秋,社民随所获,户出粟庤仓,社司籍其目。
suì jiǎn fā yǐ zhèn mín
这句话大意是:岁俭,发以振民。
shí wǔ nián zhào miǎn nán jīng jiù qiàn yì cāng sù réng jìn zhū jūn guān fēi shí tián mù fáng nóng
这句话大意是:十五年,诏免南京旧欠义仓粟,仍禁诸军官非时畋牧妨农。
kāi tài yuán nián zhào yuē zhèn wéi bǎi xìng yáo yì fán zhòng zé duō gěi gōng jià
这句话大意是:开泰元年,诏曰:“朕惟百姓徭役烦重,则多给工价;。
nián gǔ bù dēng fā cāng yǐ dài
这句话大意是:年谷不登,发仓以贷;。
tián yuán wú fèi zhě gěi niú zhǒng yǐ zhù zhī
这句话大意是:田园芜废者 ,给牛种以助之。
tài píng chū xìng yàn yàn mín yǐ nián fēng jìn tǔ chǎn zhēn yì
这句话大意是:”太平初幸燕,燕民以年丰进土产珍异。
shàng lǐ gāo nián huì guān guǎ cì pú lián rì
这句话大意是:上礼高年,惠鳏寡,赐酺连日。
jiǔ nián yàn de jī hù bù fù shǐ wáng jiā qǐng zào chuán mù xí hǎi cáo zhě yí liáo dōng sù xiǎng yàn yì zhě chēng dào xiǎn bù biàn ér qǐn
这句话大意是:九年,燕地饥,户部副使王嘉请造船,募习海漕者,移辽东粟饷燕,议者称道险不便而寝。
xìng zōng jí wèi qiǎn shǐ yuè zhū dào hé jià
这句话大意是:兴宗即位,遣使阅诸道禾稼。
shì nián tōng kuò hù kǒu zhào yuē zhèn yú zǎo suì xí zhī jià sè
这句话大意是:是年,通括户口,诏曰:“朕于早岁,习知稼穑。
lì bàn zhě guǎng wu gēng yún hǎn wén shū nà
这句话大意是:力办者广务耕耘,罕闻输纳;。
jiā shí zhě quán kuī zhòng zhí duō zhì liú wáng
这句话大意是:家食者全亏种植,多至流亡。
yi tōng jiǎn kuò pǔ suì jūn píng
这句话大意是:宜通检括,普遂均平。
jìn zhū zhí guān bù dé shàn zào jiǔ mí gǔ
这句话大意是:”禁诸职官不得擅造酒糜谷;。
yǒu hūn jì zhě yǒu sī gěi wén zì shǐ tīng
这句话大意是:有婚祭者,有司给文字始听。
dào zōng chū nián xī běi yǔ gǔ sān shí lǐ chūn zhōu dǒu sù liù qián
这句话大意是:道宗初年,西北雨谷三十里,春州斗粟六钱。
shí xī fān duō pàn shàng yù wèi shǒu yù jì mìng yē lǜ táng gǔ dū gēng jià yǐ gěi xi jūn
这句话大意是:时西蕃多叛,上欲为守御计,命耶律唐古督耕稼以给西军。
táng gǔ lǜ zhòng tián lú qú hé cè suì dēng shàng shú
这句话大意是:唐古率众田胪朐河侧,岁登上熟。
yí tún zhèn zhōu fán shí sì rěn jī sù shù shí wàn hú měi dòu bù guò shù qián
这句话大意是:移屯镇州,凡十四稔,积粟数十万斛,每斗不过数钱。
yǐ mǎ rén wàng qián wèi nán jīng dù zhī pàn guān gōng sī jiān yù jiǎn kuò hù kǒu yòng fǎ píng shù nǎi qiān zhōng jīng dù zhī shǐ
这句话大意是:以马人望前为南京度支判官,公私兼裕,检括户口,用法平恕,乃迁中京度支使。
shì shì bàn suì jī sù shí wǔ wàn hú zhuó zuǒ sàn qí cháng shì
这句话大意是:视事半岁,积粟十五万斛,擢左散骑常侍。
liáo zhī nóng gǔ zhì shì wèi shèng
这句话大意是:辽之农谷至是为盛。
ér dōng jīng rú xián xìn jì fù chén hǎi tóng yín wū suì chūn tài děng wǔ shí yú chéng nèi yán biān zhū zhōu gè yǒu hé dí cāng yī zǔ zōng fǎ chū chén yì xīn xǔ mín zì yuàn jiǎ dài shōu xī èr fēn
这句话大意是:而东京如咸、信、蓟、复、辰、海、同、银、乌、遂、春、泰等五十余城内,沿边诸州,各有和籴仓,依祖宗法,出陈易新,许民自愿假贷,收息二分。
suǒ zài wú lǜ èr sān shí wàn shí suī lèi bīng xìng wèi cháng yòng fá
这句话大意是:所在无虑二三十万石,虽累兵兴,未尝用乏。
dài tiān qìng jiān jīn bīng dà rù jǐn wèi suǒ yǒu
这句话大意是:迨天庆间,金兵大入,尽为所有。
huì tiān zuò bō qiān yē lǜ dí liè děng bī lì liáng wáng yā lǐ lìng qún mù rén hù yùn yán luò cāng sù
这句话大意是:会天祚播迁,耶律敌烈等逼立梁王雅里,令群牧人户运盐泺仓粟。
rén hù qīn hào yì jí qí chǎn yǐ cháng
这句话大意是:人户侵耗,议籍其产以偿。
yā lǐ zì dìng qí zhí sù yī chē yī yáng sān chē yī niú wǔ chē yī mǎ bā chē yī tuo
这句话大意是:雅里自定其直:粟一车一羊,三车一牛,五车一马,八车一驼。
cóng zhě yuē jīn yī yáng yì sù èr dòu shàng bù kě de cǐ zhí tài qīng
这句话大意是:从者曰:“今一羊易粟二斗,尚不可得,此直太轻。
yā lǐ yuē mín yǒu zé wǒ yǒu
这句话大意是:”雅里曰:“民有则我有。
ruò lìng jǐn cháng zhòng hé yǐ kān
现代白话:若令尽偿,众凭什么堪?
shì suī wú jí rán shǐ tiān wèi jué liáo sī yán yì zú yǐ shōu rén xīn yǐ
现代白话:”事虽无及,然使天未绝辽,斯言亦足以收人心了。
fu fù shuì zhī zhì zì tài zǔ rèn hán yán huī shǐ zhì guó yòng
这句话大意是:夫赋税之制,自太祖任韩延徽,始制国用。
tài zōng jí wǔ jīng hù dīng yǐ dìng fù shuì hù dīng zhī shù wú suǒ yú kǎo
这句话大意是:太宗籍五京户丁以定赋税,户丁之数无所于考。
shèng zōng qián hēng jiān yǐ shàng jīng yún wéi hù zī jù shí ráo shàn bì yáo yì yí hài pín mín suì lēi gè hù fán zǐ qián dào běn xī sòng guī guān yǔ mín jūn chà
这句话大意是:圣宗干亨间,以上京“云为户”资具实饶,善避徭役,遗害贫民,遂勒各户,凡子钱到本,悉送归官,与民均差。
tǒng hé zhōng yē lǜ zhāo yán xī běi zhī zhòng měi suì nóng shí yī fū zhēn hòu yī fū zhì gōng tián èr fu gěi jiū guān zhī yì
这句话大意是:统和中,耶律昭言,西北之众,每岁农时,一夫侦候,一夫治公田,二夫给𫄙官之役。
dāng shí yán biān gè zhì tún tián shù bīng yì tián jī gǔ yǐ gěi jūn xiǎng
这句话大意是:当时沿边各置屯田戍兵,易田积谷以给军饷。
gù tài píng qī nián zhào zhū tún tián zài guān hú sù bù dé shàn dài zài zhūn zhě lì gēng gōng tián bù shū shuì fù cǐ gōng tián zhì yě
这句话大意是:故太平七年诏,诸屯田在官斛粟不得擅贷,在屯者力耕公田,不输税赋,此公田制也。
yú mín yìng mù huò zhì xián tián huò zhì sī tián zé jì mǔ chū sù yǐ fù gōng shàng
这句话大意是:馀民应募,或治闲田,或治私田,则计亩出粟以赋公上。
tǒng hé shí wǔ nián mù mín gēng luán hé kuàng dì shí nián shǐ zū cǐ zài guān xián tián zhì yě
这句话大意是:统和十五年,募民耕滦河旷地,十年始租,此在官闲田制也。
yòu zhào shān qián hòu wèi nà shuì hù bìng yú mì yún yàn lè liǎng xiàn zhàn tián zhì yè rù shuì cǐ sī tián zhì yě
这句话大意是:又诏山前后未纳税户,并于密云、燕乐两县,占田置业入税,此私田制也。
gè bù dà chén cóng shàng zhēng fá fú lüě rén hù zì zhì fú guō wéi tóu xià jūn zhōu
这句话大意是:各部大臣从上征伐,俘掠人户,自置郛郭,为头下军州。
fán shì jǐng zhī fù gè guī tóu xià wéi jiǔ shuì fù nà shàng jīng cǐ fēn tóu xià jūn zhōu fù wèi èr děng yě
这句话大意是:凡市井之赋各归头下,惟酒税赴纳上京,此分头下军州赋为二等也。
xiān shì liáo dōng xīn fù de bù què gū ér yán qū zhī jìn yì chí
这句话大意是:先是,辽东新附地不榷酤,而盐曲之禁亦弛。
féng yán xiū hán shào xūn xiāng jì shāng lì yù yǔ yàn dì píng shān lì jiā shéng yuē qí mín bìng zhī suì qǐ dà yán lín zhī luàn
这句话大意是:冯延休、韩绍勋相继商利,欲与燕地平山例加绳约,其民病之,遂起大延琳之乱。
lián nián zhào fù qí zū mín shǐ ān jìng
这句话大意是:连年诏复其租民,始安靖。
nán jīng suì nà sān sī yán tiě qián zhé juàn dà tóng suì nà sān sī shuì qián zhé sù
这句话大意是:南京岁纳三司盐铁钱折绢,大同岁纳三司税钱折粟。
kāi yuǎn jūn gù shì mín suì shū shuì dǒu sù zhé wǔ qián yē lǜ mǒ zhǐ shǒu jùn biǎo qǐng zhé liù qián yì jiē lì mín shàn zhèng yě
这句话大意是:开远军故事,民岁输税,斗粟折五钱,耶律抹只守郡,表请折六钱,亦皆利民善政也。