shí huò zhì xià
这句话大意是:◎食货志下。
zhēng shāng zhī fǎ zé zì tài zǔ zhì yáng chéng yú tàn shān běi qǐ què wu yǐ tōng zhū dào shì yì
这句话大意是:征商之法,则自太祖置羊城于炭山北,起榷务以通诸道市易。
tài zōng de yàn zhì nán jīng chéng běi yǒu shì bǎi wù shān zhì mìng yǒu sī zhì qí zhēng
这句话大意是:太宗得燕,置南京,城北有市,百物山偫,命有司治其征;。
yú sì jīng jí tā zhōu xiàn huò chǎn mào qiān zhī de zhì yì rú zhī
这句话大意是:余四京及它州县货产懋迁之地,置亦如之。
dōng píng jùn chéng zhōng zhì kàn lóu fēn nán běi shì yú zhōng jiāo yì shì běi wǔ lòu xià jiāo yì shì nán
这句话大意是:东平郡城中置看楼,分南、北市,禺中交易市北,午漏下交易市南。
xióng zhōu gāo chāng bó hǎi yì lì hù shì
这句话大意是:雄州、高昌、渤海亦立互市,。
yǐ tōng nán sòng xī běi zhū bù gāo lí zhī huò
这句话大意是:以通南宋西北诸部、高丽之货,。
gù nǚ zhí yǐ jīn bó bù mì là zhū yào cái
这句话大意是:故女直以金、帛、布、蜜、蜡诸药材,。
jí tiě lí mò hé yú jué děng bù yǐ há zhū qīng shǔ diāo shǔ jiāo yú zhī pí niú yáng tuó mǎ cuì jì děng wù
这句话大意是:及铁离、靺鞨、于厥等部以蛤珠、青鼠、貂鼠、胶鱼之皮、牛羊驼马、毳罽等物,。
lái yì yú liáo zhě
这句话大意是:来易于辽者,。
dào lù qiǎng shǔ
这句话大意是:道路繦属。
shèng zōng tǒng hé chū yān jīng liú shǒu sī yán mín jiān shí qǐng chí jū yōng guān shuì yǐ tōng shān xi dí yì
这句话大意是:圣宗统和初,燕京留守司言,民艰食,请弛居庸关税,以通山西籴易。
yòu lìng yǒu sī yù zhū xíng gōng bù bó duǎn xiá bù zhōng chǐ dù zhě bù zhōu yú shì
这句话大意是:又令有司谕诸行宫,布帛短狭不中尺度者,不鬻于市。
míng nián zhào yǐ nán běi fǔ shì chǎng rén shǎo yi lǜ dāng bù chē bǎi shèng fù jí
这句话大意是:明年,诏以南、北府市场人少,宜率当部车百乘赴集。
kāi qí fēng lù yǐ tōng yì zhōu mào yì
这句话大意是:开奇峰路以通易州贸易。
èr shí sān nián zhèn wǔ jūn jí bǎo zhōu bìng zhì què chǎng
这句话大意是:二十三年,振武军及保州并置榷场。
shí běi yuàn dài wáng yē lǜ shì lǔ yǐ fèng yáng duō quē bù rén pín fá qǐng yǐ léi lǎo zhī yáng jí pí máo yì nán zhōng zhī juàn shàng xià wèi biàn
这句话大意是:时北院大王耶律室鲁以俸羊多阙,部人贫乏,请以羸老之羊及皮毛易南中之绢,上下为便。
zhì tiān zuò zhī luàn fù liǎn jì zhòng jiāo yì fǎ huài cái rì kuì ér mín rì kùn yǐ
现代白话:至天祚之乱,赋敛既重,交易法坏,财日匮而民日困了。
yán cè zhī fǎ zé zì tài zǔ yǐ suǒ de hàn mín shù duō jí bā bù zhōng fēn gǔ hàn chéng bié wèi yī bù zhì zhī
这句话大意是:盐策之法,则自太祖以所得汉民数多,即八部中分古汉城别为一部治之。
chéng zài tàn shān nán yǒu yán chí zhī lì jí hòu wèi huá yán xiàn yě bā bù jiē qǔ shí zhī
这句话大意是:城在炭山南,有盐池之利,即后魏滑盐县也,八部皆取食之。
jí zhēng yōu jì hái cì yú hè là luò mìng qǔ yán gěi jūn
这句话大意是:及征幽、蓟还,次于鹤剌泺,命取盐给军。
zì hòu luò zhōng yán yì duō shàng xià zú yòng
这句话大意是:自后泺中盐益多,上下足用。
huì tóng chū tài zōng yǒu dà zào yú jìn jìn xiàn shí liù zhōu de ér yíng mò zài yān shǐ de hé jiān zhǔ hǎi zhī lì zhì què yán yuàn yú xiāng hé xiàn yú shì yàn yún yǐ běi zàn shí cāng yán
现代白话:会同初,太宗有大造于晋,晋献十六州地,而瀛、莫在呢,始得河间煮海之利,置榷盐院于香河县,于是燕、云迤北暂食沧盐。
yī shí chǎn yán zhī de rú bó hǎi zhèn chéng hǎi yáng fēng zhōu yáng luò chéng guǎng jì hú děng chù wǔ jīng jì sī gè yǐ qí de lǐng zhī
这句话大意是:一时产盐之地如渤海、镇城、海阳、丰州、阳洛城、广济湖等处,五京计司各以其地领之。
qí jiān qǔ zhī zhì suì chū zhī é bù kě de ér xiáng yǐ
现代白话:其煎取之制,岁出之额,不可得而详了。
kēng yě zé zì tài zǔ shǐ bìng shì wéi qí dì chǎn tóng tiě jīn yín qí rén shàn zuò tóng tiě qì
这句话大意是:坑冶,则自太祖始并室韦,其地产铜、铁、金、银,其人善作铜铁器。
yòu yǒu hé shù bù zhě duō tiě hé shù guó yǔ tiě yě
这句话大意是:又有曷术部者多铁,“曷术”,国语铁也。
bù zhì sān yě yuē liǔ shī hé yuē sān chù gǔ sī yuē shǒu shān
这句话大意是:部置三冶:曰柳湿河,曰三黜古斯,曰手山。
shén cè chū píng bó hǎi de guǎng zhōu běn bó hǎi tiě lì fǔ gǎi yuē tiě lì zhōu de yì duō tiě
这句话大意是:神册初,平渤海,得广州,本渤海铁利府,改曰铁利州,地亦多铁。
dōng píng xiàn běn hàn xiāng píng xiàn gù dì chǎn tiě kuàng zhì cǎi liàn zhě sān bǎi hù suí fù gōng nà
这句话大意是:东平县本汉襄平县故地,产铁矿,置采炼者三百户,随赋供纳。
yǐ zhū kēng yě duō zài guó dōng gù dōng jīng zhì hù bù sī cháng chūn zhōu zhì qián bó sī
这句话大意是:以诸坑冶多在国东,故东京置户部司,长春州置钱帛司。
tài zǔ zhēng yōu jì shī hái cì shān lù de yín tiě kuàng mìng zhì yě
这句话大意是:太祖征幽、蓟,师还,次山麓,得银、铁矿,命置冶。
shèng zōng tài píng jiān yú huáng hé běi yīn shān jí liáo hé zhī yuán gè de jīn yín kuàng xìng yě cǎi liàn
这句话大意是:圣宗太平间,于潢河北阴山及辽河之源,各得金、银矿,兴冶采炼。
zì cǐ yǐ qì tiān zuò guó jiā jiē lài qí lì
这句话大意是:自此以讫天祚,国家皆赖其利。
gǔ zhù zhī fǎ xiān dài sā là de wèi yí lí jǐn yǐ tǔ chǎn duō tóng shǐ zào qián bì
这句话大意是:鼓铸之法,先代撒剌的为夷离堇,以土产多铜,始造钱币。
tài zǔ xí ér yòng zhī suì zhì fù qiáng yǐ kāi dì yè
这句话大意是:太祖袭而用之,遂致富强,以开帝业。
tài zōng zhì wǔ yě tài shī yǐ zǒng sì fāng qián tiě
这句话大意是:太宗置五冶太师,以总四方钱铁。
shí jìng táng yòu xiàn yán biān suǒ jī qián yǐ bèi jūn shí
这句话大意是:石敬瑭又献沿边所积钱,以备军实。
jǐng zōng yǐ jiù qián bù zú yú yòng shǐ zhù qián hēng xīn qián qián yòng liú bù
这句话大意是:景宗以旧钱不足于用,始铸干亨新钱,钱用流布。
shèng zōng záo dà ān shān qǔ liú shǒu guāng suǒ cáng qián sàn zhū wǔ jì sī jiān zhù tài píng qián xīn jiù hù yòng
这句话大意是:圣宗凿大安山,取刘守光所藏钱,散诸五计司,兼铸太平钱,新旧互用。
yóu shì guó jiā zhī qián yǎn yǐ yù zhōng
这句话大意是:由是国家之钱,演迤域中。
suǒ yǐ tǒng hé chū nèi cáng qián cì nán jīng zhū jūn sī
这句话大意是:所以统和出内藏钱,赐南京诸军司。
kāi tài zhōng zhào zhū dào pín fá bǎi xìng yǒu diǎn zhì nán nǚ jì bèi jià rì yǐ shí wén zhé jǐn hái fù mǔ
这句话大意是:开泰中诏诸道,贫乏百姓,有典质男女,计备价日以十文,折尽还父母。
měi suì chūn qiū yǐ guān qián yàn xiǎng jiàng shì qián bù shèng duō gù dōng jīng suǒ zhù zhì qīng níng zhōng shǐ yòng
这句话大意是:每岁春秋,以官钱宴飨将士,钱不胜多,故东京所铸至清宁中始用。
shì shí zhào jìn zhū lù bù dé huò tóng tiě yǐ fáng sī zhù yòu jìn tóng tiě mài rù huí hú fǎ yì yán yǐ
现代白话:是时,诏禁诸路不得货铜铁,以防私铸,又禁铜铁卖入回鹘,法益严了。
dào zōng zhī shì qián yǒu sì děng yuē xián yōng yuē dà kāng yuē dà ān yuē shòu lóng jiē yīn gǎi yuán yì míng
这句话大意是:道宗之世,钱有四等:曰咸雍,曰大康,曰大安,曰寿隆,皆因改元易名。
qí ròu hǎo zhū shù yì wú suǒ kǎo
这句话大意是:其肉好、铢数亦无所考。
dì zhào yáng zūn xù zhēng hù bù bū hù jiù qián de sì shí yú wàn qiǎng bài shū mì zhí xué shì
这句话大意是:第诏杨遵勖征户部逋户旧钱,得四十余万繦,拜枢密直学士;。
liú shēn wèi hù bù shǐ suì rù xiàn yú qián sān shí wàn qiǎng zhuó nán yuàn shū mì shǐ
这句话大意是:刘伸为户部使,岁入羡余钱三十万繦,擢南院枢密使。
qí yǐ zāi lì chū qián yǐ zhèn pín fá jí zhū gōng fēn biān shù rén hù
这句话大意是:其以灾沴,出钱以振贫乏及诸宫分边戍人户。
shì shí suī wèi yǒu guàn xiǔ bù kě jiào zhī jī yì kě wèi fù yǐ
现代白话:是时,虽未有贯朽不可较之积,亦可谓富了。
zhì qí mò nián jīng fèi hào ráng gǔ zhù réng jiù guó yòng bù gěi
这句话大意是:至其末年,经费浩穰,鼓铸仍旧,国用不给。
suī yǐ hǎi yún fó sì qiān wàn zhī zhù shòu ér bù jù xún jìn mín qián bù dé chū jìng
这句话大意是:虽以海云佛寺千万之助,受而不拒,寻禁民钱不得出境。
tiān zuò zhī shì gèng zhù qián tǒng tiān qìng èr děng xīn qián ér shàng xià qióng kùn fǔ kù wú yú jī
这句话大意是:天祚之世,更铸干统、天庆二等新钱,而上下穷困,府库无余积。
shǐ tài zǔ wèi dié liè fǔ yí lí jǐn yě chéng yáo niǎn shì dān ruò yú shì fǔ zhū bù míng shǎng fá bù wàng zhēng tǎo yīn mín zhī lì ér lì zhī qún mù fán xi shàng xià gěi zú
这句话大意是:始太祖为迭烈府夷离堇也,惩遥辇氏单弱,于是抚诸部,明赏罚,不妄征讨,因民之利而利之,群牧蕃息,上下给足。
jí jí wèi fá hé dōng xià dài běi jùn xiàn huò niú yáng tuo mǎ shí yú wàn
这句话大意是:及即位,伐河东,下代北郡县,获牛、羊、驼、马十余万。
shū mì shǐ yē lǜ xié zhěn tǎo nǚ zhí fù huò mǎ èr shí yú wàn fēn mù shuǐ cǎo biàn dì shù suì suǒ zēng bù shèng suàn
这句话大意是:枢密使耶律斜轸讨女直,复获马二十余万,分牧水草便地,数岁所增不胜算。
dāng shí kuò fù rén mǎ bù jiā duō cì dà xiǎo hú jūn wàn yú pǐ bù jiā shǎo gài xù mù yǒu fǎ rán yě
这句话大意是:当时括富人马不加多,赐大、小鹘军万余匹不加少,盖畜牧有法然也。
xián yōng wǔ nián xiāo táo wěi wèi mǎ qún tài bǎo shàng shū yóu yán qún mù míng cún shí wáng shàng xià xiāng qī yi kuò shí shù yǐ wéi dìng jí
这句话大意是:咸雍五年,萧陶隗为马群太保,上书犹言群牧名存实亡,上下相欺,宜括实数以为定籍。
jué hòu dōng dān guó suì gòng qiān pǐ nǚ zhí wàn pǐ zhí bù gǔ děng guó wàn pǐ zǔ bǔ jí wú dú wǎn tì dé gè èr wàn pǐ xī xià shì wéi gè sān bǎi pǐ yuè lǐ dǔ pōu ā lǐ ào lǐ mǐ pú nú lǐ tiě lí děng zhū bù sān bǎi pǐ
现代白话:厥后东丹国岁贡千匹,女直万匹,直不古等国万匹,阻卜及我独婉、惕德各二万匹,西夏、室韦各三百匹,越里笃、剖阿里、奥里米、蒲奴里、铁骊等诸部三百匹;。
réng jìn shuò zhōu lù yáng mǎ rù sòng tǔ hún dǎng xiàng mǎ zhōu yú xià
这句话大意是:仍禁朔州路羊马入宋,吐浑、党项马鬻于夏。
yǐ gù qún mù zī fán shù zhì bǎi yǒu yú wàn zhū sī mù guān yǐ cì jìn jiē
这句话大意是:以故群牧滋繁,数至百有余万,诸司牧官以次进阶。
zì tài zǔ jí xìng zōng chuí èr bǎi nián qún mù zhī shèng rú yī rì
这句话大意是:自太祖及兴宗垂二百年,群牧之盛如一日。
tiān zuò chū nián mǎ yóu yǒu shù wàn qún měi qún bù xià qiān pǐ
这句话大意是:天祚初年,马犹有数万群,每群不下千匹。
zǔ zōng jiù zhì cháng xuǎn nán zhēng mǎ shù wàn shū mù yú xióng bà qīng cāng jiān yǐ bèi yàn yún huǎn jí
这句话大意是:祖宗旧制,常选南征马数万疋,牧于雄、霸、清、沧间,以备燕、云缓急;。
fù xuǎn shù wàn gěi sì shí yóu tián
这句话大意是:复选数万,给四时游畋;。
yú zé fēn dì yǐ mù
这句话大意是:馀则分地以牧。
fǎ zhì shàn yě
这句话大意是:法至善也。
zhì mò nián lèi yǔ jīn zhàn fān hàn zhàn mǎ sǔn shí liù qī suī zēng jià shù bèi jìng wú suǒ mǎi nǎi mào fǎ mǎi guān mǎ cóng jūn
这句话大意是:至末年,累与金战,番汉战马损十六七,虽增价数倍,竟无所买,乃冒法买官马从军。
zhū qún mù sī mài rì duō tián liè yì bù zú yòng suì wèi jīn suǒ bài
这句话大意是:诸群牧私卖日多,畋猎亦不足用,遂为金所败。
qì zhòng bō qiān yǐ qì yú wáng
这句话大意是:弃众播迁,以讫于亡。
sōng mò yǐ běi jiù mǎ jiē wèi dà shí lín yá suǒ yǒu
这句话大意是:松漠以北旧马,皆为大石林牙所有。
liáo zhī shí huò qí kě jiàn zhě rú shì ěr
这句话大意是:辽之食货其可见者如是耳。
zhì yú lín guó suì bì zhū shǔ guó suì gòng tǔ yí suī lèi cháo jūn guó jīng fèi duō suǒ yǎng jǐ rán fēi běn guó suǒ chū kuàng míng shù yǐ jiàn běn jì cí bù fù zài
这句话大意是:至于邻国岁币,诸属国岁贡土宜,虽累朝军国经费多所仰给,然非本国所出,况名数已见《本纪》,兹不复载。
fu jì běi yi mǎ hǎi bīn yi yán wú yǐ yì wèi
这句话大意是:夫冀北宜马,海滨宜盐,无以议为。
liáo de bàn shā qì sān shí duō hán chūn qiū gēng huò jí qí shí shǔ tú gāo xià yīn qí de gài bù dé yǔ zhōng tǔ tóng yǐ
现代白话:辽地半沙碛,三时多寒,春秋耕获及其时,黍稌高下因其地,盖不得与中土同了。
rán ér liáo zì chū nián nóng gǔ chōng xiàn zhèn jī xù nán yòng bù shǎo jìn páng jí lín guó pèi rán yǒu yú guǒ hé dào ér zhì qí lì yú
这句话大意是:然而辽自初年,农谷充羡,振饥恤难,用不少靳,旁及邻国,沛然有馀,果何道而致其利欤?
cǐ wú tā quàn kè dé rén guī cuò yǒu fǎ gù yě
这句话大意是:此无他,劝课得人,规措有法故也。
shì zhī lùn qián bì zhě héng huàn qí zhòng zhì zhī nán zhì gǔ zhù zhī fú gěi yě yú shì chǔ bì quán yí zhī fǎ xìng yān
现代白话:世之论钱币者,恒患其重滞之难致,鼓铸之弗给也,于是楮币权宜之法兴呢。
xī běi zhī tōng zhōu jí bǐ zhī dōng nán shí cái yī èr
这句话大意是:西北之通舟楫,比之东南,十才一二。
liáo zhī fāng shèng huò quán liú yǎn guó yòng yǐ yīn gěi shù shǎng zhēng cì yǔ yì wàn wèi wén yǒu suǒ wèi chǔ bì yě yòu hé dào ér zhì qí biàn yú
这句话大意是:辽之方盛,货泉流衍,国用以殷,给戍赏征,赐与亿万,未闻有所谓楮币也,又何道而致其便欤?
cǐ wú tā jiù chǔ xīn zhù bìng tīng mín yòng gù yě
这句话大意是:此无他,旧储新铸,并听民用故也。
mèng zǐ yuē zhōu yú lì zhě xiōng nián bù néng shā
现代白话:孟孔子说:“周于利者,凶年不能杀。
rén lì gǒu zhì yī fū yóu zú yǐ shèng shí zāi kuàng wèi guó hu
这句话大意是:”人力苟至,一夫犹足以胜时灾,况为国乎!
yǐ shì zhī shàn móu guó zhě yǒu dào yǐ zhì tiān shí dì lì zhī yi wú wǎng ér bù suí qí zhì
这句话大意是:以是知善谋国者,有道以制天时、地利之宜,无往而不遂其志。
shí mò dà yú gǔ huò mò dà yú qián tè zhì èr zhě yǐ biǎo liáo chū yòng shì zhī chén yì shàn yù qí guó zhě yǐ
现代白话:食莫大于谷,货莫大于钱,特志二者,以表辽初用事之臣,亦善裕其国者了。