辽史 · 脱脱 · Chapter 77 of 117

列传·卷七

PinyinModern Translation
Size

yē lǜ wū zhì yē lǜ hǒu hé lǔ bù yē lǜ ān tuán yē lǜ wā yē lǜ tuí yù yē lǜ tà liè

这句话大意是:耶律屋质 耶律吼(何鲁不) 耶律安抟 耶律洼 耶律颓昱 耶律挞烈。

yē lǜ wū zhì zì dí niǎn xì chū mèng fù fáng

这句话大意是:耶律屋质,字敌辇,系出孟父房。

zī jiǎn jìng yǒu qì shí zhòng rán nuò

这句话大意是:姿简静,有器识,重然诺。

yù shì zào cì chù zhī cóng róng rén mò néng cè

这句话大意是:遇事造次,处之从容,人莫能测。

bó xué zhī tiān wén

这句话大意是:博学,知天文。

huì tóng jiān wèi tì yǐn

这句话大意是:会同间,为惕隐。

tài zōng bēng zhū dà chén lì shì zōng tài hòu wén zhī nù shén qiǎn huáng zǐ li hú yǐ bīng nì jī yù ān duān liú gē děng yú tài dé quán bài guī

这句话大意是:太宗崩,诸大臣立世宗,太后闻之,怒甚,遣皇子李胡以兵逆击,遇安端、刘哥等于泰德泉,败归。

li hú jǐn zhí shì zōng chén liáo jiā shǔ wèi shǒu zhě yuē wǒ zhàn bù kè xiān yì cǐ cáo

这句话大意是:李胡尽执世宗臣僚家属,谓守者曰:“我战不克,先殪此曹!

rén jiē xiōng huàn xiāng wèi yuē ruò guǒ zhàn zé shì fù zǐ xiōng dì xiāng yí yǐ

现代白话:”人皆恟涣相谓曰:“若果战,则是父子兄弟相夷了!

jūn cì huáng hé héng dù gé àn xiāng jù

这句话大意是:”军次潢河横渡,隔岸相拒。

shí wū zhì cóng tài hòu shì zōng yǐ wū zhì shàn chóu yù háng jiān nǎi shè shì fèng shū yǐ shì tài hòu

这句话大意是:时屋质从太后,世宗以屋质善筹,欲行间,乃设事奉书,以试太后。

tài hòu de shū yǐ shì wū zhì

这句话大意是:太后得书,以示屋质。

wū zhì dú jìng yán yuē tài hòu zuǒ tài zǔ dìng tiān xià gù chén yuàn jié sǐ lì

这句话大意是:屋质读竟,言曰:“太后佐太祖定天下,故臣愿竭死力。

ruò tài hòu jiàn yí chén suī yù jìn zhōng de hu

这句话大意是:若太后见疑,臣虽欲尽忠,得吗?

wèi jīn zhī jì mò ruò yǐ yán hé jiě shì bì yǒu chéng

这句话大意是:为今之计,莫若以言和解,事必有成;。

fǒu jí yi sù zhàn yǐ jué shèng fù

这句话大意是:否即宜速战,以决胜负。

rán rén xīn yī yáo guó huò bù qiǎn wéi tài hòu cái chá

这句话大意是:然人心一摇,国祸不浅,惟太后裁察。

tài hòu yuē wǒ ruò yí qīng ān kěn yǐ shū shì rǔ

现代白话:”太后曰:“我若疑卿,安肯以书示你?

wū zhì duì yuē li hú yǒng kāng wáng jiē tài zǔ zǐ sūn shén qì fēi yí tā zú hé bù kě zhī yǒu

这句话大意是:”屋质对曰:“李胡、永康王皆太祖子孙,神器非移他族,何不可之有?

tài hòu yi sī cháng cè yǔ yǒng kāng wáng hé yì

这句话大意是:太后宜思长策,与永康王和议。

tài hòu yuē shuí kě qiǎn zhě

这句话大意是:”太后曰:“谁可遣者?

duì yuē tài hòu bù yí chén chén qǐng wǎng

这句话大意是:”对曰:“太后不疑臣,臣请往。

wàn yī yǒng kāng wáng jiàn tīng miào shè zhī fú

这句话大意是:万一永康王见听,庙社之福。

tài hòu nǎi qiǎn wū zhì shòu shū yú dì

这句话大意是:”太后乃遣屋质授书于帝。

dì qiǎn xuān huī shǐ yē lǜ hǎi sī fù shū cí duō bù xùn

这句话大意是:帝遣宣徽使耶律海思复书,辞多不逊。

wū zhì jiàn yuē shū yì rú cǐ guó jiā zhī yōu wèi ài yě

这句话大意是:屋质谏曰:“书意如此,国家之忧未艾也。

néng shì yuàn yǐ ān shè jì zé chén yǐ wéi mò ruò hé hǎo

这句话大意是:能释怨以安社稷,则臣以为莫若和好。

dì yuē bǐ zhòng wū hé ān néng dí wǒ

这句话大意是:”帝曰:“彼众乌合,安能敌我?

wū zhì yuē jí bù dí nài gǔ ròu hé

这句话大意是:”屋质曰:“即不敌,奈骨肉何!

kuàng wèi zhī shú shèng

这句话大意是:况未知孰胜。

jiè yuē xìng shèng zhū chén zhī zú zhí yú li hú zhě wú jiào lèi yǐ

现代白话:借曰幸胜,诸臣之族执于李胡者,无噍类了。

yǐ cǐ jì zhī wéi hé wéi shàn

这句话大意是:以此计之,惟和为善。

zuǒ yòu wén zhě shī sè

这句话大意是:”左右闻者失色。

dì liáng jiǔ wèn yuē ruò hé ér hé

这句话大意是:帝良久,问曰:“若何而和?

wū zhì duì yuē yǔ tài hòu xiāng jiàn gè shū fèn huì hé zhī bù nán

这句话大意是:”屋质对曰:“与太后相见,各纾忿恚,和之不难;。

bù rán jué zhàn fēi wǎn

这句话大意是:不然,决战非晚。

dì rán zhī suì qiǎn hǎi sī yì tài hòu yuē hé

这句话大意是:”帝然之,遂遣海思诣太后约和。

wǎng fǎn shù rì yì nǎi dìng

这句话大意是:往返数日,议乃定。

shǐ xiāng jiàn yuàn yán jiāo ràng shū wú hé yì

这句话大意是:始相见,怨言交让,殊无和意。

tài hòu wèi wū zhì yuē rǔ dāng wèi wǒ huà zhī

现代白话:太后谓屋质曰:“你当为我画之。

wū zhì jìn yuē tài hòu yǔ dài wáng ruò néng shì yuàn chén nǎi gǎn jìn shuō

这句话大意是:”屋质进曰:“太后与大王若能释怨,臣乃敢进说。

tài hòu yuē rǔ dì yán zhī

现代白话:”太后曰:“你第言之。

wū zhì jiè yè zhě chóu zhí zhī wèi tài hòu yuē xī rén huáng wáng zài hé gù lì sì shèng

现代白话:”屋质借谒者筹执之,谓太后曰:“昔人皇王在,为什么立嗣圣?

tài hòu yuē lì sì shèng zhě tài zǔ yí zhǐ

这句话大意是:”太后曰:“立嗣圣者,太祖遗旨。

yòu yuē dài wáng hé gù shàn lì bù bǐng zūn qīn

现代白话:”又曰:“大王为什么擅立,不禀尊亲?

dì yuē rén huáng wáng dāng lì ér bù lì suǒ yǐ qù zhī

这句话大意是:”帝曰:“人皇王当立而不立,所以去之。

wū zhì zhèng sè yuē rén huáng wáng shè fù mǔ zhī guó ér bēn táng zǐ dào dāng rú shì yé

这句话大意是:”屋质正色曰:“人皇王舍父母之国而奔唐,子道当如是耶?

dài wáng jiàn tài hòu bù shǎo xùn xiè wéi yuàn shì xún

这句话大意是:大王见太后,不少逊谢,惟怨是寻。

tài hòu qiān yú piān ài tuō xiān dì yí mìng wàng shòu shén qì

这句话大意是:太后牵于偏爱,托先帝遗命,妄授神器。

rú cǐ hé gǎn wàng hé dāng sù jiāo zhàn

这句话大意是:如此何敢望和,当速交战!

zhì chóu ér tuì

这句话大意是:”掷筹而退。

tài hòu qì yuē xiàng tài zǔ zāo zhū dì luàn tiān xià tú dú chuāng yí wèi fù yōng kě zài hu

这句话大意是:太后泣曰:“向太祖遭诸弟乱,天下荼毒,疮痍未复,庸可再乎!

nǎi suǒ chóu yī

这句话大意是:”乃索筹一。

dì yuē fù bù wéi ér zi wèi yòu shuí jiù yě

这句话大意是:帝曰:“父不为而子为,又谁咎也!

yì qǔ chóu ér zhí

这句话大意是:”亦取筹而执。

zuǒ yòu gǎn jī dà tòng

这句话大意是:左右感激,大恸。

tài hòu fù wèi wū zhì yuē yì jì dìng shén qì jìng shuí guī

这句话大意是:太后复谓屋质曰:“议既定,神器竟谁归?

wū zhì yuē tài hòu ruò shòu yǒng kāng wáng shùn tiān hé rén fù hé yí

这句话大意是:”屋质曰:“太后若授永康王,顺天合人,复何疑?

li hú lì shēng yuē wǒ zài wù yù ān dé lì

这句话大意是:”李胡厉声曰:“我在,兀欲安得立!

wū zhì yuē lǐ yǒu shì dí bù chuán zhū dì

这句话大意是:”屋质曰:“礼有世嫡,不传诸弟。

xī sì shèng zhī lì shàng yǐ wéi fēi kuàng gōng bào lì cán rěn rén duō yuàn dú

这句话大意是:昔嗣圣之立,尚以为非,况公暴戾残忍,人多怨讟。

wàn kǒu yī cí yuàn lì yǒng kāng wáng bù kě duó yě

这句话大意是:万口一辞,愿立永康王,不可夺也。

tài hòu gù li hú yuē rǔ yì wén cǐ yán hu

现代白话:”太后顾李胡曰:“你亦闻此言吗?

rǔ shí zì wèi zhī

现代白话:你实自为之!

nǎi xǔ lì yǒng kāng

这句话大意是:”乃许立永康。

dì wèi wū zhì yuē rǔ yǔ zhèn shǔ yóu jìn hé fǎn zhù tài hòu

现代白话:帝谓屋质曰:“你与朕属尤近,何反助太后?

wū zhì duì yuē chén yǐ shè jì zhì zhòng bù kě qīng fù gù rú shì ěr

这句话大意是:”屋质对曰:“臣以社稷至重,不可轻付,故如是耳。

shàng xǐ qí zhōng

这句话大意是:”上喜其忠。

tiān lù èr nián yē lǜ tiān dé xiāo hàn móu fǎn xià yù tì yǐn liú gē jí qí dì pén dōu jié tiān dé děng wéi luàn

这句话大意是:天禄二年,耶律天德、萧翰谋反下狱,惕隐刘哥及其弟盆都结天德等为乱。

yē lǜ shí là qián gào wū zhì wū zhì jù yǐn rù jiàn bái qí shì

这句话大意是:耶律石剌潜告屋质,屋质遽引入见,白其事。

liú gē děng bù fú shì suì qǐn

这句话大意是:刘哥等不服,事遂寝。

wèi jǐ liú gē yāo jià guān chū pú pěng shāng shàng shòu xiù rèn ér jìn

这句话大意是:未几,刘哥邀驾观樗蒲,捧觞上寿,袖刃而进。

dì jué mìng zhí zhī qīn jí qí shì

这句话大意是:帝觉,命执之,亲诘其事。

liú gē zì shì dì fù bù wèn

这句话大意是:刘哥自誓,帝复不问。

wū zhì zòu yuē dāng shǐ liú gē yǔ shí là duì zhuàng bù kě zhé shù

这句话大意是:屋质奏曰:“当使刘哥与石剌对状,不可辄恕。

dì yuē qīng wèi zhèn jū zhī

这句话大意是:”帝曰:“卿为朕鞫之。

wū zhì lǜ jiàn shì wǎng xùn zhī tiān dé děng fú zuì

这句话大意是:”屋质率剑士往讯之,天德等伏罪。

zhū tiān dé zhàng hàn qiān liú gē yǐ pén dōu shǐ xiá jiá sī guó

这句话大意是:诛天德,杖翰,迁刘哥,以盆都使辖戛斯国。

sān nián biǎo liè tài níng wáng chá gē yīn móu shì shàng bù tīng

这句话大意是:三年,表列泰宁王察割阴谋事,上不听。

wǔ nián wèi yòu pí shì xiáng wěn

这句话大意是:五年,为右皮室详稳。

qiū shàng jì ràng guó huáng dì yú xíng gōng yǔ qún chén jiē zuì chá gē shì dì

这句话大意是:秋,上祭让国皇帝于行宫,与群臣皆醉,察割弑帝。

wū zhì wén yǒu yán yī zǐ zhě bù kě shī nǎi yì yī ér chū jí qiǎn rén zhào zhū wáng nǎi yù jìn wèi zhǎng pí shì děng tóng lì tǎo zéi

这句话大意是:屋质闻有言“衣紫者不可失”,乃易衣而出,亟遣人召诸王,乃喻禁卫长皮室等同力讨贼。

shí shòu ān wáng guī zhàng wū zhì qiǎn dì chōng yíng zhī

这句话大意是:时寿安王归帐,屋质遣弟冲迎之。

wáng zhì shàng yóu yù

这句话大意是:王至,尚犹豫。

wū zhì yuē dài wáng sì shèng zǐ zéi ruò de zhī bì bù róng

这句话大意是:屋质曰:“大王嗣圣子,贼若得之,必不容。

qún chén jiāng shuí shì shè jì jiāng shuí lài

这句话大意是:群臣将谁事,社稷将谁赖?

wàn yī luò zéi shǒu huǐ jiāng hé jí

这句话大意是:万一落贼手,悔将何及?

wáng shǐ wù

这句话大意是:”王始悟。

zhū jiāng wén wū zhì chū xiāng jì ér zhì

这句话大意是:诸将闻屋质出,相继而至。

chí míng zhěng bīng chū zéi bù yì wéi zhī suì zhū chá gē

这句话大意是:迟明整兵,出贼不意,围之,遂诛察割。

luàn jì píng mù zōng jí wèi wèi wū zhì yuē zhèn zhī xìng mìng shí chū qīng shǒu

这句话大意是:乱既平,穆宗即位,谓屋质曰:“朕之性命,实出卿手。

mìng zhī guó shì yǐ nì dǎng cái chǎn jǐn cì zhī wū zhì gù cí

这句话大意是:”命知国事,以逆党财产尽赐之,屋质固辞。

yīng lì wǔ nián wèi běi yuàn dài wáng zǒng shān xī shì

这句话大意是:应历五年,为北院大王,总山西事。

bǎo níng chū sòng wéi tài yuán yǐ wū zhì lǜ bīng wǎng yuán zhì bái mǎ lǐng qiǎn jìng zú yè chū jiàn dào jí chí zhù tài yuán xi míng gǔ jǔ huǒ

这句话大意是:保宁初,宋围太原,以屋质率兵往援,至白马岭,遣劲卒夜出间道,疾驰驻太原西,鸣鼓举火。

sòng bīng yǐ wéi dà jūn zhì jù ér xiāo dùn

这句话大意是:宋兵以为大军至,惧而宵遁。

yǐ gōng jiā yú yuè

这句话大意是:以功加于越。

sì nián hàn liú jì yuán qiǎn shǐ lái gòng zhì bì yú wū zhì wū zhì yǐ wén dì mìng shòu zhī

这句话大意是:四年,汉刘继元遣使来贡,致币于屋质,屋质以闻,帝命受之。

wǔ nián wǔ yuè hōng nián wǔ shí qī

这句话大意是:五年五月薨,年五十七。

dì tòng dào chuò cháo sān rì

这句话大意是:帝痛悼,辍朝三日。

hòu dào zōng zhào shàng jīng lì cí jì xiǎng shù bēi yǐ jì qí gōng yún

这句话大意是:后道宗诏上京立祠祭享,树碑以纪其功云。

yē lǜ hǒu zì hé lǔ liù yuàn bù yí lí jǐn pú gǔ zhǐ zhī hòu

这句话大意是:耶律吼,字曷鲁,六院部夷离堇蒲古只之后。

duān què hào shī bù shì shēng chǎn

这句话大意是:端悫好施,不事生产。

tài zōng tè jiā yǐ rèn

这句话大意是:太宗特加倚任。

huì tóng liù nián wèi nán yuàn dài wáng lì shì qīng jiǎn rén bù gǎn yǐ nián shào yì zhī

这句话大意是:会同六年,为南院大王,莅事清简,人不敢以年少易之。

shí jìn zhǔ shí zhòng guì biǎo bù chēng chén cí duō jù màn hǒu yán jìn zuì bù kě bù fá

这句话大意是:时晋主石重贵表不称臣,辞多踞慢,吼言晋罪不可不伐。

jí dì qīn zhēng yǐ suǒ bù bīng cóng

这句话大意是:及帝亲征,以所部兵从。

jì rù biàn zhū jiāng jiē qǔ nèi tǎng zhēn yì hǒu dú qǔ mǎ kǎi dì jiā zhī

这句话大意是:既入汴,诸将皆取内帑珍异,吼独取马铠,帝嘉之。

jí dì bēng yú luán chéng wú yí zhào jūn zhōng yōu jù bù zhī suǒ wéi

这句话大意是:及帝崩于栾城,无遗诏,军中忧惧不知所为。

hǒu yì běi yuàn dài wáng yē lǜ wā yì yuē tiān wèi bù kě yī rì kuàng

这句话大意是:吼诣北院大王耶律洼议曰:“天位不可一日旷。

ruò qǐng yú tài hòu zé bì shǔ li hú

这句话大意是:若请于太后,则必属李胡。

li hú bào lì cán rěn jù néng zǐ mín

这句话大意是:李胡暴戾残忍,讵能子民。

bì yù yàn rén wàng

这句话大意是:必欲厌人望。

zé dāng lì yǒng kāng wáng

这句话大意是:则当立永康王。

wā rán zhī

这句话大意是:”洼然之。

huì yē lǜ ān tuán lái yì yǔ hǒu hé suì dìng yì lì yǒng kāng wáng shì wèi shì zōng

这句话大意是:会耶律安抟来,意与吼合,遂定议立永康王,是为世宗。

qǐng zhī yǐ gōng jiā cǎi fǎng shǐ cì yǐ bǎo huò

这句话大意是:顷之,以功加采访使,赐以宝货。

hǒu cí yuē chén wèi yǐ gāo gǎn fù qiú fù

这句话大意是:吼辞曰:“臣位已高,敢复求富!

chén cóng dì de lù zhū zǐ zuò shì jí mò bì xià āi ér chū zhī zé chén shòu cì duō yǐ

现代白话:臣从弟的琭诸子坐事籍没,陛下哀而出之,则臣受赐多了。

shàng yuē hǒu shě zhòng shǎng yǐ zú rén wèi qǐng qí xián yuǎn shén

这句话大意是:”上曰:“吼舍重赏,以族人为请,其贤远甚。

xǔ zhī réng cì gōng hù wǔ shí

这句话大意是:”许之,仍赐宫户五十。

shí yǒu qǔ dāng shì míng liú zuò qī xián chuán zhě hǒu yǔ qí yī

这句话大意是:时有取当世名流作《七贤传》者,吼与其一。

tiān lù sān nián zú nián sān shí jiǔ

这句话大意是:天禄三年卒,年三十九。

zi hé lǔ bù

这句话大意是:子何鲁不。

hé lǔ bù zì xié níng cháng yǔ yē lǜ wū zhì píng chá gē luàn

这句话大意是:何鲁不,字斜宁,尝与耶律屋质平察割乱。

mù zōng yǐ qí fù hǒu shǒu yì lì shì zōng gù bù xiǎn yòng

这句话大意是:穆宗以其父吼首议立世宗,故不显用。

wǎn nián wèi běn zú chang shǐ

这句话大意是:晚年为本族敞史。

jí jǐng zōng jí wèi yǐ píng chá gē gōng shòu zhāo dé jūn jié dù shǐ wèi běi yuàn dài wáng

这句话大意是:及景宗即位,以平察割功,授昭德军节度使,为北院大王。

shí huáng lóng fǔ jūn jiāng yàn pō shā shǒu chén yǐ pàn hé lǔ bù tǎo zhī pò yú yā lù jiāng

这句话大意是:时黄龙府军将燕颇杀守臣以叛,何鲁不讨之,破于鸭渌江。

zuò bù qīn zhuī jī yǐ zhì shī zéi zhàng zhī

这句话大意是:坐不亲追击,以至失贼,杖之。

qián hēng jiān zú

这句话大意是:干亨间卒。

yē lǜ ān tuán zēng zǔ yán mù xuán zǔ zhī zhǎng zǐ

这句话大意是:耶律安抟,曾祖岩木,玄祖之长子。

zǔ chu bù lǔ wèi běn bù yí lí jǐn

这句话大意是:祖楚不鲁,为本部夷离堇。

fù dié lǐ yòu duō jí shí tài zǔ wèi tà mǎ xuè shā lǐ cháng jiā fǔ yù

这句话大意是:父迭里,幼多疾,时太祖为挞马狘沙里,常加抚育。

shén cè liù nián wèi tì yǐn cóng tài zǔ jiāng lóng jūn tǎo zǔ bǔ dǎng xiàng yǒu gōng

这句话大意是:神册六年,为惕隐,从太祖将龙军讨阻卜、党项有功。

tiān zàn sān nián wèi nán yuàn yí lí jǐn zhēng bó hǎi gōng hū hàn chéng fú zhǎn shén zhòng

这句话大意是:天赞三年,为南院夷离堇,征渤海,攻忽汗城,俘斩甚众。

tài zǔ bēng chún qīn huáng hòu chēng zhì yù yǐ dà yuán shuài sì wèi

这句话大意是:太祖崩,淳钦皇后称制,欲以大元帅嗣位。

dié lǐ jiàn yán dì wèi xuān xiān dí cháng

这句话大意是:迭里建言,帝位宣先嫡长;。

jīn dōng dān wáng fù cháo dāng lì

这句话大意是:今东丹王赴朝,当立。

yóu shì wǔ zhǐ

这句话大意是:由是忤旨。

yǐ dǎng fù dōng dān wáng zhào xià yù xùn jū jiā yǐ páo luò

这句话大意是:以党附东丹王,诏下狱,讯鞫,加以炮烙。

bù fú shā zhī jí qí jiā

这句话大意是:不伏,杀之,籍其家。

ān tuán zì yòu ruò chéng rén jū fù sāng āi huǐ guò lǐ jiàn zhě shāng zhī

这句话大意是:安抟自幼若成人,居父丧,哀毁过礼,见者伤之。

tài zōng lǚ jiā wèi yù cháng yuē cǐ r bì wèi lìng qì

这句话大意是:太宗屡加慰谕,尝曰:“此儿必为令器。

jì zhǎng guǎ yán xiào zhòng rán nuò dòng zūn shéng ju shì mǔ zhì xiào

这句话大意是:”既长,寡言笑,重然诺,动遵绳矩,事母至孝。

yǐ fù sǐ fēi zuì wèi zàng bù yù yàn lè

这句话大意是:以父死非罪,未葬,不预宴乐。

shì zōng zài fān dǐ yóu jiā lián xù ān tuán mì zì jié nà

这句话大意是:世宗在藩邸,尤加怜恤,安抟密自结纳。

tài zōng fá jìn hái zhì luán chéng bēng zhū jiāng yù lì shì zōng yǐ li hú jí shòu ān wáng zài cháo yóu yù wèi jué

这句话大意是:太宗伐晋还,至栾城崩,诸将欲立世宗,以李胡及寿安王在朝,犹豫未决。

shí ān tuán zhí sù wèi shì zōng mì zhào wèn jì

这句话大意是:时安抟直宿卫,世宗密召问计。

ān tuán yuē dài wáng cōng ān kuān shù rén huáng wáng zhī dí cháng

这句话大意是:安抟曰:“大王聪安宽恕,人皇王之嫡长;。

xiān dì suī yǒu shòu ān tiān xià zhǔ yì duō zài dài wáng

这句话大意是:先帝虽有寿安,天下属意多在大王。

jīn ruò bù duàn hòu huǐ wú jí

这句话大意是:今若不断,后悔无及。

huì yǒu zì jīng shī lái zhě ān tuán zhà yǐ li hú sǐ chuán bào jūn zhōng jiē yǐ wéi xìn

这句话大意是:”会有自京师来者,安抟诈以李胡死传报军中,皆以为信。

yú shì ān tuán yì běi nán èr dài wáng jì zhī

这句话大意是:于是安抟诣北、南二大王计之。

běi yuàn dài wáng wā wén ér jù qǐ yuē wú èr rén fāng yì cǐ shì

现代白话:北院大王洼闻而遽起曰:“我二人方议此事。

xiān dì cháng yù yǐ yǒng kāng wáng wèi chǔ èr jīn rì zhī shì yǒu wǒ bèi zài shú gǎn bù cóng

这句话大意是:先帝尝欲以永康王为储贰,今日之事,有我辈在,孰敢不从!

dàn kǒng bù bái tài hòu ér lì wèi guó jiā qǐ xìn

这句话大意是:但恐不白太后而立,为国家启衅。

ān tuán duì yuē dài wáng jì zhī xiān dì yù yǐ yǒng kāng wáng wèi chǔ fù kuàng yǒng kāng wáng xián míng rén xīn lè fù

这句话大意是:”安抟对曰:“大王既知先帝欲以永康王为储副,况永康王贤明,人心乐附。

jīn tiān xià fu dìng shāo huǎn zé dà shì qù yǐ

现代白话:今天下甫定,稍缓则大事去了。

ruò bái tài hòu bì lì li hú

这句话大意是:若白太后,必立李胡。

qiě li hú cán bào xíng lù gòng zhī guǒ sì wèi rú shè jì hé

这句话大意是:且李胡残暴,行路共知,果嗣位,如社稷何?

nán yuàn dài wáng hǒu yuē cǐ yán shì yě

这句话大意是:”南院大王吼曰:“此言是也。

wú jì jué yǐ

现代白话:我计决了!

nǎi zhěng jūn zhào zhū jiāng fèng shì zōng jí wèi yú tài zōng jiù qián

这句话大意是:”乃整军,召诸将奉世宗即位于太宗柩前。

dì lì yǐ ān tuán wèi fù xīn zǒng zhī sù wèi

这句话大意是:帝立,以安抟为腹心,总知宿卫。

shì suì yuē hé yú huáng hé héng dù

这句话大意是:是岁,约和于潢河横渡。

tài hòu wèn ān tuán yuē wú yǔ rǔ yǒu hé xì

现代白话:太后问安抟曰:“我与你有何隙?

ān tuán yǐ fù sǐ wèi duì tài hòu mò rán

这句话大意是:”安抟以父死为对,太后默然。

jí zhì běi yuàn shū mì shǐ shàng mìng ān tuán wèi zhī cì nú bì bǎi kǒu chǒng rèn wú bǐ shì jiē qǔ jué yān

现代白话:及置北院枢密使,上命安抟为之,赐奴婢百口,宠任无比,事皆取决呢。

rán xìng tài kuān shì xún gǒu jiǎn háo huá zòng zì bù néng zhì

这句话大意是:然性太宽,事循苟简,豪猾纵恣不能制。

tiān lù mò chá gē bīng fàn yù wò yòu bù néng tǎo yóu shì zhōng wài duǎn zhī

这句话大意是:天禄末,察割兵犯御幄,又不能讨,由是中外短之。

mù zōng jí wèi yǐ lì shì zōng zhī gù bù fù wěi yòng

这句话大意是:穆宗即位,以立世宗之故,不复委用。

yīng lì sān nián huò wū ān tuán yǔ qí wáng yǎn sā gé móu luàn xì yù sǐ

这句话大意是:应历三年,或诬安抟与齐王罨撒葛谋乱,系狱死。

zhí sā gěi zuǒ pí shì xiáng wěn

这句话大意是:侄撒给,左皮室详稳。

yē lǜ wā zì dí niǎn duò guó wáng shì lǔ sūn nán yuàn yí lí jǐn wǎn sī zi

这句话大意是:耶律洼,字敌辇,隋国王释鲁孙,南院夷离堇绾思子。

shǎo yǒu qì shí rén yǐ gōng fǔ qī zhī

这句话大意是:少有器识,人以公辅期之。

tài zǔ shí suī wèi guān cháng rèn yǐ shì

这句话大意是:太祖时,虽未官,常任以事。

tài zōng jí wèi wèi tì yǐn

这句话大意是:太宗即位,为惕隐。

tiān xiǎn mò dì yuán hé dōng wā wèi xiān fēng bài zhāng jìng dá jūn yú tài yuán běi

这句话大意是:天显末,帝援河东,洼为先锋,败张敬达军于太原北。

huì tóng zhōng qiān běi yuàn dài wáng

这句话大意是:会同中,迁北院大王。

jí fá jìn fù wèi xiān fēng yǔ liáng hàn zhāng zhàn yú yíng zhōu bài zhī

这句话大意是:及伐晋,复为先锋,与梁汉璋战于瀛州,败之。

tài zōng bēng yú luán chéng nán fāng zhōu jùn duō pàn shì mǎ kùn fá jūn zhōng bù zhī suǒ wéi

这句话大意是:太宗崩于栾城,南方州郡多叛,士马困乏,军中不知所为。

wā yǔ yē lǜ hǒu dìng cè lì shì zōng nǎi lìng zhū jiāng yuē dà xíng shàng bīn shén qì wú zhǔ yǒng kāng wáng rén huáng wáng zhī dí cháng tiān rén suǒ shǔ dāng lì

这句话大意是:洼与耶律吼定策立世宗,乃令诸将曰:“大行上宾,神器无主,永康王人皇王之嫡长,天人所属,当立;。

yǒu bù cóng zhě yǐ jūn fǎ cóng shì

这句话大意是:有不从者,以军法从事。

zhū jiāng jiē yuē nuò

这句话大意是:”诸将皆曰:“诺。

shì zōng jí wèi cì gōng hù wǔ shí bài yú yuè

这句话大意是:”世宗即位,赐宫户五十,拜于越。

zú nián wǔ shí sì

这句话大意是:卒,年五十四。

yē lǜ tuí yù zì tuán níng mèng fù chǔ guó wáng zhī hòu

这句话大意是:耶律颓昱,字团宁,孟父楚国王之后。

fù mò duó cháng wèi yí lí jǐn

这句话大意是:父末掇,尝为夷离堇。

tuí yù xìng duān zhí

这句话大意是:颓昱性端直。

huì tóng zhōng lǐng jiǔ shí liè bù zhèng jì kuān měng

这句话大意是:会同中,领九石烈部,政济宽猛。

shì zōng jí wèi wèi tì yǐn

这句话大意是:世宗即位,为惕隐。

tiān lù sān nián jiān zhèng shì lìng fēng qī shuǐ jùn wáng

这句话大意是:天禄三年,兼政事令,封漆水郡王。

jí mù zōng lì yǐ kuāng zàn gōng cháng xǔ yǐ běn bù dài wáng

这句话大意是:及穆宗立,以匡赞功,尝许以本部大王。

hòu jiāng zàng shì zōng tuí yù kěn yán yú dì yuē chén méng xiān dì hòu ēn wèi néng bào

这句话大意是:后将葬世宗,颓昱恳言于帝曰:“臣蒙先帝厚恩,未能报;。

xìng jí dà zàng chén qǐng péi wèi

这句话大意是:幸及大葬,臣请陪位。

dì yóu shì bú yuè qǐn qí yì

这句话大意是:”帝由是不悦,寝其议。

hōng

这句话大意是:薨。

yē lǜ tà liè zì niè lǔ gǔn liù yuàn bù láng jūn yǎn gǔ zhí zhī hòu

这句话大意是:耶律挞烈,字涅鲁衮,六院部郎君甗古直之后。

chén hòu duō zhì yǒu rèn zhòng cái

这句话大意是:沉厚多智,有任重才。

nián sì shí wèi shì

这句话大意是:年四十未仕。

huì tóng jiān wèi biān bù lìng wěn

这句话大意是:会同间,为边部令稳。

yīng lì chū shēng nán yuàn dài wáng jūn fù yì quàn gēng jia bù rén huà zhī hù kǒu fēng zhí

这句话大意是:应历初,升南院大王,均赋役,劝耕稼,部人化之,户口丰殖。

shí zhōu rén qīn hàn yǐ tà liè dū tǒng xī nán dào jūn yuán zhī

这句话大意是:时周人侵汉,以挞烈都统西南道军援之。

zhōu yǐ xià tài yuán shù chéng hàn rén bù gǎn zhàn

这句话大意是:周已下太原数城,汉人不敢战。

jí wén tà liè bīng zhì zhōu zhǔ qiǎn guō cóng yì shàng jūn děng lǜ jīng qí jù yú xīn kǒu

这句话大意是:及闻挞烈兵至,周主遣郭从义、尚钧等率精骑拒于忻口。

tà liè jī bài zhī huò qí jiāng shǐ yàn chāo zhōu jūn dùn guī fù suǒ xiàn chéng yì hàn zhǔ yì tà liè xiè

这句话大意是:挞烈击败之,获其将史彦超,周军遁归,复所陷城邑,汉主诣挞烈谢。

jí hàn zhǔ cú sòng shī lái fá shàng mìng tà liè wéi xíng jūn dōu tǒng fā zhū dào bīng jiù zhī

这句话大意是:及汉主殂,宋师来伐,上命挞烈为行军都统,发诸道兵救之。

jì chū yàn mén sòng dié zhī ér tuì

这句话大意是:既出雁门,宋谍知而退。

bǎo níng yuán nián jiā jiān zhèng shì lìng zhì zhèng

这句话大意是:保宁元年,加兼政事令,致政。

qián hēng chū zhào zhī

这句话大意是:干亨初,召之。

shàng jiàn xū fà hào rán jīng lì yóu jiàn wèn yǐ zhèng shì hòu lǐ zhī

这句话大意是:上见须发皓然,精力犹健,问以政事,厚礼之。

yǐ jí hōng nián qī shí jiǔ

这句话大意是:以疾薨,年七十九。

tà liè fán yòng bīng shǎng fá xìn míng de shì zú xīn

这句话大意是:挞烈凡用兵,赏罚信明,得士卒心。

hé dōng dān ruò bù wéi zhōu sòng suǒ bìng zhě tà liè yǒu lì yān

现代白话:河东单弱,不为周、宋所并者,挞烈有力呢。

zài zhì suǒ bù xiū biān fú bǎi xìng wú chēng nián gǔ lǚ rěn

这句话大意是:在治所不修边幅,百姓无称,年谷屡稔。

shí yē lǜ wū zhì jū běi yuàn tà liè jū nán yuàn jù yǒu zhèng jī cháo yì yǐ wéi fù mín dài wáng yún

这句话大意是:时耶律屋质居北院,挞烈居南院,俱有政迹,朝议以为“富民大王”云。

zàn yuē lì sì yǐ dí lǐ yě

这句话大意是:赞曰:立嗣以嫡,礼也。

tài zōng bēng fēi ān tuán hǒu wā móu ér kè duàn cè lì shì zōng fēi wū zhì zhí ér néng jiàn dù tài hòu zhī sī zhé li hú zhī bào yǐ chéng héng dù zhī yuē zé luàn jiāng shuí dìng

这句话大意是:太宗崩,非安抟、吼、洼谋而克断,策立世宗,非屋质直而能谏,杜太后之私,折李胡之暴,以成横渡之约,则乱将谁定?

sì chén zhě shù jī chūn qiū shǒu zhǐ zhī gōng zāi

现代白话:四臣者,庶几《春秋》首止之功啊。

✦ You read 列传·卷七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.