辽史 · 脱脱 · Chapter 89 of 117

列传·卷十九

PinyinModern Translation
Size

yē lǜ zhù chéng zhù zhēn pú lǔ yáng xī yē lǜ hán liú yáng jí yē lǜ hé shàng

这句话大意是:耶律庶成(庶箴 蒲鲁) 杨皙 耶律韩留 杨佶 耶律和尚。

yē lǜ zhù chéng zì xǐ yǐn xiǎo zì chén liù jì fù fáng zhī hòu

这句话大意是:耶律庶成,字喜隐,小字陈六,季父房之后。

fù wú jiǔ jiǎn jiào tài shī

这句话大意是:父吴九,检校太师。

zhù chéng yòu hào xué shū guò mù bù wàng

这句话大意是:庶成幼好学,书过目不忘。

shàn liáo hàn wén zì yú shī yóu gōng

这句话大意是:善辽、汉文字,于诗尤工。

zhòng xī chū bǔ pái yìn láng jūn lèi qiān shū mì zhí xué shì

这句话大意是:重熙初,补牌印郎君,累迁枢密直学士。

yǔ xiāo hán jiā nú gè jìn sì shí yì lè fù dì jiē shǎng

这句话大意是:与萧韩家奴各进《四时逸乐赋》,帝嗟赏。

chū qì dān yī rén xiān zhī qiè mài shěn yào shàng mìng zhù chéng yì fāng mài shū xíng zhī zì shì rén jiē tōng xí suī zhū bù zú yì zhī yī shì

这句话大意是:初,契丹医人鲜知切脉审药,上命庶成译方脉书行之,自是人皆通习,虽诸部族亦知医事。

shí rù jìn zhōng cān jué yí yì

这句话大意是:时入禁中,参决疑议。

xié lín yá xiāo hán jiā nú děng zhuàn shí lù jí lǐ shū

这句话大意是:偕林牙萧韩家奴等撰《实录》及《礼书》。

yǔ shū mì fù shǐ xiāo dé xiū dìng fǎ lìng shàng zhào zhù chéng yuē fāng jīn fǎ lìng qīng zhòng bù lún

这句话大意是:与枢密副使萧德修定法令,上诏庶成曰:“方今法令轻重不伦。

fǎ lìng zhě wéi zhèng suǒ xiān rén mìng suǒ xì bù kě bù shèn

这句话大意是:法令者,为政所先,人命所系,不可不慎。

qīng qí shěn duó qīng zhòng cóng yí xiū dìng

这句话大意是:卿其审度轻重,从宜修定。

zhù chéng cān zhuó gǔ jīn kān zhèng é miù chéng shū yǐ jìn

这句话大意是:”庶成参酌古今,刊正讹谬,成书以进。

dì lǎn ér shàn zhī

这句话大意是:帝览而善之。

zhù chéng fāng jìn yòng wèi qī hú dǔ suǒ wū yǐ zuì duó guān chù wèi zhù yē lǜ

这句话大意是:庶成方进用,为妻胡笃所诬,以罪夺官,绌为“庶耶律”。

shǐ tǔ bō fán shí èr nián qīng níng jiān shǐ guī

这句话大意是:使吐蕃凡十二年,清宁间始归。

dì zhī qí wū zhào fù běn zú réng qiān suǒ duó guān zú

这句话大意是:帝知其诬,诏复本族,仍迁所夺官,卒。

zhù chéng cháng wèi lín yá mèng shàn bǔ zhě hú lǚ gǔ bo yuē guān zhǐ lín yá yīn qī dé zuì

这句话大意是:庶成尝为林牙,梦善卜者胡吕古卜曰:“官止林牙,因妻得罪。

jí zhì yú lǐ fǎ dāng lí hūn

这句话大意是:”及置于理,法当离婚。

hú dǔ shì yǒu shēn zhì qī bù chǎn ér sǐ

这句话大意是:胡笃适有娠,至期不产而死。

pōu shì zhī qí zi yǐ shǒu bào xīn shí zhě wèi wū fu zhī bào

这句话大意是:剖视之,其子以手抱心,识者谓诬夫之报。

yǒu shī wén xíng yú shì

这句话大意是:有诗文行于世。

dì zhù zhēn

这句话大意是:弟庶箴。

zhù zhēn zì chén fu shàn zhǔ wén

这句话大意是:庶箴,字陈甫,善属文。

zhòng xī zhōng wèi běn zú jiāng jūn

这句话大意是:重熙中,为本族将军。

xián yōng yuán nián tóng zhī dōng jīng liú shǒu shì é xǐ wū yǎn tū jué bù jié dù shǐ

这句话大意是:咸雍元年,同知东京留守事,俄徙乌衍突厥部节度使。

jiǔ nián zhī jì zhōu shì

这句话大意是:九年,知蓟州事。

míng nián qiān dū lín yá

这句话大意是:明年,迁都林牙。

shàng biǎo qǐ guǎng běn guó xìng shì yuē wǒ cháo chuàng yè yǐ lái fǎ zhì xiū míng

这句话大意是:上表乞广本国姓氏曰:“我朝创业以来,法制修明;。

wéi xìng shì zhǐ fēn wéi èr yē lǜ yǔ xiāo ér yǐ

这句话大意是:惟姓氏止分为二,耶律与萧而已。

shǐ tài zǔ zhì qì dān dà zì qǔ zhū bù xiāng lǐ zhī míng xù zuò yī piān zhe yú juǎn mò

这句话大意是:始太祖制契丹大字,取诸部乡里之名,续作一篇,著于卷末。

chén qǐng tuī guǎng zhī shǐ zhū bù gè lì xìng shì shù nán nǚ hūn gòu yǒu hé diǎn lǐ

这句话大意是:臣请推广之,使诸部各立姓氏,庶男女婚媾有合典礼。

dì yǐ jiù zhì bù kě jù lí bù tīng

这句话大意是:”帝以旧制不可遽厘,不听。

dà kāng èr nián chū yē lǜ yǐ xīn wèi zhōng jīng liú shǒu zhù zhēn yǔ yē lǜ mèng jiǎn biǎo hè

这句话大意是:大康二年,出耶律乙辛为中京留守,庶箴与耶律孟简表贺。

qǐng zhī yǐ xīn fù wèi shū mì shǐ zhuān quán zì nüè

这句话大意是:顷之,乙辛复为枢密使,专权恣虐。

zhù zhēn sī jiàn yǐ xīn qì yuē qián kàng biǎo fēi zhù zhēn zhī yuàn yě

这句话大意是:庶箴私见乙辛泣曰:“前抗表,非庶箴之愿也。

yǐ xīn xìn qí yán nǎi de zì ān

这句话大意是:”乙辛信其言,乃得自安。

wén zhě bǐ zhī

这句话大意是:闻者鄙之。

bā nián zhì shì zú

这句话大意是:八年,致仕,卒。

zi pú lǔ

这句话大意是:子蒲鲁。

pú lǔ zì nǎi zhǎn

这句话大意是:蒲鲁,字乃展。

yòu cōng wù hào xué fu qī suì néng sòng qì dān dà zì

这句话大意是:幼聪悟好学,甫七岁,能诵契丹大字。

xí hàn wén wèi shí nián bó tōng jīng jí

这句话大意是:习汉文,未十年,博通经籍。

zhòng xī zhōng jǔ jìn shì dì

这句话大意是:重熙中,举进士第。

zhǔ wén yǐ guó zhì wú qì dān shì jìn shì zhī tiáo wén yú shàng yǐ zhù zhēn shàn lìng zǐ jiù kē mù biān zhī èr bǎi

这句话大意是:主文以国制无契丹试进士之条,闻于上,以庶箴擅令子就科目,鞭之二百。

xún mìng fǔ lǔ wèi pái yìn láng jūn

这句话大意是:寻命莆鲁为牌印郎君。

yìng zhào fù shī lì chéng yǐ jìn

这句话大意是:应诏赋诗,立成以进。

dì jiā shǎng gù zuǒ yòu yuē wén cái rú cǐ bì bù néng wǔ shì

这句话大意是:帝嘉赏,顾左右曰:“文才如此,必不能武事。

pú lǔ zòu yuē chén zì méng yì fāng jiān xí qí shè zài liú bèi zhōng yì kě zhōu xuán

这句话大意是:”蒲鲁奏曰:“臣自蒙义方,兼习骑射,在流辈中亦可周旋。

dì wèi zhī xìn

这句话大意是:”帝未之信。

huì cóng liè sān shǐ zhōng sān tù dì qí zhī zhuǎn tōng jìn

这句话大意是:会从猎,三矢中三兔,帝奇之,转通进。

shì shí fù zhù zhēn cháng jì jiè yù shī pú lǔ dá yǐ fù zhòng chēng qí diǎn yǎ

这句话大意是:是时,父庶箴尝寄《戒谕诗》,蒲鲁答以赋,众称其典雅。

chǒng yù jiàn lóng

这句话大意是:宠遇渐隆。

qīng níng chū zú

这句话大意是:清宁初卒。

yáng xī zì chāng shí ān cì rén

这句话大意是:杨皙,字昌时,安次人。

yòu tōng wǔ jīng dà yì

这句话大意是:幼通《五经》大义。

shèng zōng wén qí yǐng wù zhào shì jiǎng shòu mì shū shěng jiào shū láng

这句话大意是:圣宗闻其颖悟,诏试讲,授秘书省校书郎。

tài píng shí yī nián zhuó jìn shì yǐ kē wèi zhù zuò zuǒ láng

这句话大意是:太平十一年,擢进士乙科,为著作佐郎。

zhòng xī shí èr nián lèi qiān shū mì dōu chéng zhǐ quán dù zhī shǐ

这句话大意是:重熙十二年,累迁枢密都承旨,权度支使。

dēng duì chēng zhǐ jìn shū mì fù shǐ

这句话大意是:登对称旨,进枢密副使。

lì cháng níng jūn jié dù shǐ shān xī lù zhuǎn yùn shǐ zhī xìng zhōng fǔ

这句话大意是:历长宁军节度使,山西路转运使,知兴中府。

qīng níng chū rù zhī nán yuàn shū mì shǐ yǔ yáo jǐng xíng tóng zǒng cháo zhèng

这句话大意是:清宁初,入知南院枢密使,与姚景行同总朝政。

qǐng xíng chái cè lǐ

这句话大意是:请行柴册礼。

fēng zhào guó gōng

这句话大意是:封赵国公。

yǐ zú jí fù zhī xìng zhōng fǔ

这句话大意是:以足疾,复知兴中府。

xián yōng chū xǐ fēng qí zhào cì tóng dé gōng chén shàng shū zuǒ pú yè jiān zhōng shū lìng bài shū mì shǐ gǎi fēng jìn gěi zǎi xiàng shū mì shǐ liǎng tīng qiàn cóng fēng zhào wáng

这句话大意是:咸雍初,徙封齐,召赐同德功臣、尚书左仆射,兼中书令,拜枢密使,改封晋,给宰相、枢密使两厅傔从,封赵王。

lǚ qǐng guī zhèng yì cì bǎo jié gōng chén zhì shì

这句话大意是:屡请归政,益赐保节功臣,致仕。

dà kāng wǔ nián lì gǎi liáo xī jùn wáng hōng

这句话大意是:大康五年,例改辽西郡王,薨。

yē lǜ hán liú zì sù níng zhòng fù duò guó wáng zhī hòu

这句话大意是:耶律韩留,字速宁,仲父隋国王之后。

yǒu míng shi dǔ xíng yì jǔ zhǐ yán zhòng gōng wèi shī

这句话大意是:有明识,笃行义,举止严重,工为诗。

tǒng hé jiān zhào shè yù yuàn tōng jìn

这句话大意是:统和间,召摄御院通进。

kāi tài sān nián shāo qiān wū gǔ dí liè bù dōu jiān é zhī xiáng wěn shì

这句话大意是:开泰三年,稍迁乌古敌烈部都监,俄知详稳事。

dí liè bù pàn jiāng gōng fēn jūn cóng shū mì shǐ yē lǜ shì liáng tǎo píng zhī jiā qiān niú wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:敌烈部叛,将宫分军,从枢密使耶律世良讨平之,加千牛卫大将军。

zhòng xī yuán nián lèi qiān zhì tóng zhī shàng jīng liú shǒu gǎi xī liù bù tū lǐ tài wèi

这句话大意是:重熙元年,累迁至同知上京留守,改奚六部秃里太尉。

xìng bù gǒu hé wèi shū mì shǐ xiāo jiě lǐ suǒ jì

这句话大意是:性不苟合,为枢密使萧解里所忌。

shàng yù zhào yòng hán liú jiě lǐ yán mù bìng bù néng shì yì qián qǐn

这句话大意是:上欲召用韩留,解里言目病不能视,议前寝。

sì nián zhào wèi běi miàn lín yá

这句话大意是:四年,召为北面林牙。

dì yuē zhèn zǎo yù yòng qīng wén yǒu jí gù dài zhī zhì jīn

这句话大意是:帝曰:“朕早欲用卿,闻有疾,故待之至今。

hán liú duì yuē chén xī yǒu mù jí cái shù yuè ěr

这句话大意是:”韩留对曰:“臣昔有目疾,才数月耳;。

rán liào bù zhì yú hūn

这句话大意是:然料不至于昏。

dì chén nú zhuō bù néng shì quán guì shì yǐ bù huò zǎo dǔ tiān yán

这句话大意是:第臣驽拙,不能事权贵,是以不获早睹天颜。

fēi bì xià shèng chá zé yú chén qǐ yǒu jīn rì yé

这句话大意是:非陛下圣察,则愚臣岂有今日耶!

zhào jìn shù huái shī shàng jiā tàn

这句话大意是:”诏进《述怀诗》,上嘉叹。

fāng jiāng dà yòng zú

这句话大意是:方将大用,卒。

yáng jí zì zhèng shū nán jīng rén

这句话大意是:杨佶,字正叔,南京人。

yòu yǐng wù yì cháng dú shū zì néng chéng jù shí zhě qí zhī

这句话大意是:幼颖悟异常,读书自能成句,识者奇之。

ruò guàn shēng míng jí shèn

这句话大意是:弱冠,声名籍甚。

tǒng hé èr shí sì nián jǔ jìn shì dì yī lì jiào shū láng dà lǐ zhèng

这句话大意是:统和二十四年,举进士第一,历校书郎、大理正。

kāi tài liù nián zhuǎn yí cáo láng diǎn zhǎng shū mìng jiā jiàn yì dài fū

这句话大意是:开泰六年,转仪曹郎,典掌书命,加谏议大夫。

chū zhī yì zhōu zhì shàng qīng jiǎn zhēng fā qī huì bì xìn

这句话大意是:出知易州,治尚清简,征发期会必信。

rù wèi dà lǐ shǎo qīng

这句话大意是:入为大理少卿。

lèi qiān hàn lín xué shì wén zhāng hào dé tǐ

这句话大意是:累迁翰林学士,文章号得体。

bā nián yàn de jī yì mín duō liú piǎo yǐ jí tóng zhī nán jīng liú shǒu shì fā cāng lǐn zhèn fá jué pín mín yù zǐ zhě jì yòng ér chū zhī

这句话大意是:八年,燕地饥疫,民多流殍,以佶同知南京留守事,发仓廪,振乏绝,贫民鬻子者计佣而出之。

sòng qiǎn méi xún hè qiān líng jié zhào jí yíng sòng duō chàng chóu xún měi jiàn chēng shǎng

这句话大意是:宋遣梅询贺千龄节,诏佶迎送,多唱酬,询每见称赏。

fù wèi hàn lín xué shì

这句话大意是:复为翰林学士。

zhòng xī yuán nián shēng hàn lín xué shì chéng zhǐ

这句话大意是:重熙元年,升翰林学士承旨。

dīng mǔ yōu qǐ fù gōng bù shàng shū

这句话大意是:丁母忧,起复工部尚书。

lì zhōng shùn jūn jié dù shǐ shuò wǔ děng zhōu guān chá chǔ zhì shǐ tiān dé jūn jié dù shǐ jiā tè jìn jiǎn jiào tài shī tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì fù bài cān zhī zhèng shì jiān zhī nán yuàn shū mì shǐ

这句话大意是:历忠顺军节度使,朔武等州观察处置使,天德军节度使,加特进检校太师、同中书门下平章事,复拜参知政事,兼知南院枢密使。

shí wǔ nián chū wèi wǔ dìng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:十五年,出为武定军节度使。

jìng nèi kàng hàn miáo jià jiāng gǎo

这句话大意是:境内亢旱,苗稼将槁。

shì shì zhī xī yǔ zé zhān zú

这句话大意是:视事之夕,雨泽沾足。

bǎi xìng gē yuē hé yǐ sū wǒ

现代白话:百姓歌曰:“凭什么苏我?

shàng tiān jiàng yǔ

这句话大意是:上天降雨。

shuí qí fǔ wǒ

这句话大意是:谁其抚我?

yáng gōng wéi zhǔ

这句话大意是:杨公为主。

tà yáng shuǐ shī gù dào suì wèi mín hài nǎi yǐ jǐ fèng chuàng cháng qiáo rén bù bìng shè

这句话大意是:”漯阳水失故道,岁为民害,乃以己俸创长桥,人不病涉。

jí bèi zhào jùn mín pān yuán qì sòng

这句话大意是:及被召,郡民攀辕泣送。

shàng yù qīng liáng diàn yàn láo zhī jí rì chú lì bù shàng shū jiān mén xià shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

这句话大意是:上御清凉殿宴劳之,即日除吏部尚书,兼门下侍郎、同中书门下平章事。

shàng yuē qīng jīn rì hé jiǎn lǚ wàng zhī yù wén wáng

这句话大意是:上曰:“卿今日何减吕望之遇文王!

jí duì yuē lǚ wàng bǐ chén zāo jì yǒu shí nián zhī wǎn

这句话大意是:”佶对曰:“吕望比臣遭际有十年之晚。

shàng yuè

这句话大意是:”上悦。

qí jū xiàng wèi yǐ jìn xián wéi jǐ rèn shì zǒng dà gāng zé chéng bǎi sī rén rén lè wèi zhī yòng

这句话大意是:其居相位,以进贤为己任,事总大纲,责成百司,人人乐为之用。

sān qǐng zhì zhèng xǔ zhī yuè gěi qián sù qiàn lì sì shí qiǎn shǐ cún wèn

这句话大意是:三请致政,许之,月给钱粟傔隶,四时遣使存问。

这句话大意是:卒。

yǒu dēng yíng jí xíng yú shì

这句话大意是:有《登瀛集》行于世。

yē lǜ hé shàng zì tè mǒ xì chū jì fù fáng

这句话大意是:耶律和尚,字特抹,系出季父房。

shàn huá jī

这句话大意是:善滑稽。

zhòng xī chū bǔ zhī hòu láng jūn

这句话大意是:重熙初,补祗候郎君。

shí dì dǔ yú qīn qīn fán sān fù zhī hòu jiē xù fù xiōng xíng dì yú hé shàng yóu xiá ài

这句话大意是:时帝笃于亲亲,凡三父之后,皆序父兄行第,于和尚尤狎爱。

rán měi shì yàn yǐn suī huī xié wèi cháng yǒu yī yán zhī guò yóu shì shàng yì zhòng zhī

这句话大意是:然每侍宴饮,虽诙谐,未尝有一言之过,由是上益重之。

lì jī qìng yǒng xīng gōng shǐ lèi qiān zhì tóng zhī nán yuàn xuān huī shǐ shì nán miàn lín yá

这句话大意是:历积庆、永兴宫使,累迁至同知南院宣徽使事、南面林牙。

shí liù nián chū wèi huái huà jūn jié dù shǐ é zhào wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:十六年,出为怀化军节度使,俄召为御史大夫。

èr shí sān nián yīn dà cè jiā tiān píng jūn jié dù shǐ jiǎn jiào tài shī xǐ zhōng jīng lù àn wèn shǐ zú

这句话大意是:二十三年,因大册,加天平军节度使、检校太师,徙中京路按问使,卒。

hé shàng yā yǒu měi xíng shù yǐ cái xù qīn yǒu rén jiē ài zhòng

这句话大意是:和尚雅有美行,数以财恤亲友,人皆爱重。

rán shì jiǔ bù shì shì yǐ gù bù huò bǐng yòng

这句话大意是:然嗜酒不事事,以故不获柄用。

huò yǐ wéi yán dá yuē wú fēi bù zhī gù rén shēng rú fēng dēng shí huǒ bù yǐn jiāng hé wéi

现代白话:或以为言,答曰:“我非不知,顾人生如风灯石火,不饮将何为?

wǎn nián shěn miǎn yóu shén rén chēng wèi jiǔ xiān yún

这句话大意是:”晚年沈湎尤甚,人称为“酒仙”云。

lùn yuē zhù chéng dìng fǎ lìng zhì mín zhě bù róng gāo xià qí shǒu

这句话大意是:论曰:庶成定法令,治民者不容高下其手。

zhù zhēn suī cháng biǎo qǐng guǎng xìng shì yǐ zhì diǎn lǐ qí suí shì fǔ yǎng zé yǒu kuì yú qí zi pú lǔ yǐ

现代白话:庶箴虽尝表请广姓氏,以秩典礼,其随势俯仰,则有愧于其子蒲鲁了。

yáng xī wéi shàng chǒng yù dié fēng wáng jué ér gōng yè bù shǎo gài jiàn

这句话大意是:杨皙为上宠遇,迭封王爵,而功业不少概见。

rán de ài mín zhì guó zhī yào qí yáng jí zāi

现代白话:然得爱民治国之要,其杨佶啊!

✦ You read 列传·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.