北齐书 · 李百药 · Chapter 37 of 50

列传·卷三十七

PinyinModern Translation
Size

wèi shōu zì bó qǐ xiǎo zì fú zhù jù lù xià qǔ yáng rén yě

这句话大意是:魏收,字伯起,小字佛助,巨鹿下曲阳人也。

zēng zǔ jī zǔ sháo

这句话大意是:曾祖缉,祖韶。

èr fù zǐ jiàn zì jìng zhōng zèng yí tóng dìng zhōu cì shǐ

这句话大意是:[二]父子建,字敬忠,赠仪同、定州刺史。

shōu nián shí wǔ pō yǐ zhǔ wén

这句话大意是:收年十五,颇已属文。

jí suí fù fù biān hǎo xí qí shè yù yǐ wǔ yì zì dá

这句话大意是:及随父赴边,好习骑射,欲以武艺自达。

xíng yáng zhèng bó diào zhī yuē wèi láng nòng jǐ duō shǎo

这句话大意是:荥阳郑伯调之曰:"魏郎弄戟多少?

shōu cán suì zhé jié dú shū

这句话大意是:"收惭,遂折节读书。

xià yuè zuò bǎn suí shù yīn fěng sòng jī nián bǎn wèi zhī ruì jiǎn ér jīng lì bù chuò

这句话大意是:夏月,坐板□,随树阴讽诵,积年,板□为之锐减,而精力不辍。

yǐ wén huá xiǎn

这句话大意是:以文华显。

chū chú tài xué bó shì

这句话大意是:初除太学博士。

jí ěr zhū róng yú hé yīn làn hài cháo shì shōu yì zài wéi zhōng yǐ rì yàn huò miǎn

这句话大意是:及尒朱荣于河阴滥害朝士,收亦在围中,以日晏获免。

lì bù shàng shū li shén zhòng shōu cái xué zòu shòu sī tú jì shì cān jūn

这句话大意是:吏部尚书李神□重收才学,奏授司徒记室参军。

yǒng ān sān nián chú běi zhǔ kè láng zhōng

这句话大意是:永安三年,除北主客郎中。

jié mǐn dì lì miào jiǎn jìn shì zhào shì shōu wèi fēng shàn shū shōu xià bǐ biàn jiù bù lì gǎo cǎo sān wén jiāng qiān yán suǒ gǎi wú jǐ

这句话大意是:节闵帝立,妙简近侍,诏试收为封禅书,收下笔便就,不立稿草,[三]文将千言,所改无几。

shí huáng mén láng gǔ sī tóng shì lì shēn qí zhī bái dì yuē sì suī qī bù zhī cái wú yǐ guò cǐ

这句话大意是:时黄门郎贾思同侍立,深奇之,白帝曰:[四]"虽七步之才,无以过此。

qiān sàn qí shì láng xún diǎn qǐ jū zhù bìng xiū guó shǐ jiān zhōng shū shì láng shí nián èr shí liù

这句话大意是:"迁散骑侍郎,寻□典起居注,并修国史,兼中书侍郎,时年二十六。

xiào wǔ chū yòu zhào shōu shè běn zhí wén gào tián jī shì xián chēng zhǐ

这句话大意是:孝武初,又诏收摄本职,文诰填积,事咸称旨。

huáng mén láng cuī cóng qí shén wǔ rù cháo xūn zhuó yú shì shōu chū bù yì mén

这句话大意是:黄门郎崔□从齐神武入朝,熏灼于世,收初不诣门。

wèi dì dēng zuò shè yún zhèn tuō tǐ xiào wén shōu chī qí shuài zhí

这句话大意是:□为帝登阼赦,云"朕托体孝文",收嗤其率直。

zhèng yuán láng li shèn yǐ gào zhī shēn fèn jì

这句话大意是:正员郎李慎以告之,□深愤忌。

shí jié mǐn dì cú lìng shōu wèi zhào

这句话大意是:时节闵帝殂,令收为诏。

nǎi xuān yán shōu pǔ tài shì chū rù wéi wò yī rì zào zhào yōu wéi cí zhǐ rán zé yì qí zhī shì jǐn wèi nì rén

这句话大意是:□乃宣言:收普泰世出入帏幄,一日造诏,优为词旨,然则义旗之士尽为逆人;。

yòu shōu fù lǎo hé jiě guān guī shì

这句话大意是:又收父老,合解官归侍。

nán tái jiāng jiā tán hé lài shàng shū xīn xióng wéi yán yú zhōng wèi qì nǎi jiě

这句话大意是:南台将加弹劾,赖尚书辛雄为言于中尉綦□,乃解。

shōu yǒu jiàn shēng dì zhòng tóng xiān wèi chǐ lù yīn cǐ bù jù shàng jí qiǎn hái xiāng fú shì

这句话大意是:收有贱生弟仲同,先未齿录,因此怖惧,上籍,遣还乡扶侍。

xiào wǔ cháng dà fā shì zú shòu yú sōng shǎo zhī nán xún yǒu liù rì

这句话大意是:孝武尝大发士卒,狩于嵩少之南旬有六日。

shí tiān hán cháo yě jiē yuàn

这句话大意是:时天寒,朝野嗟怨。

dì yǔ cóng guān jí zhū fēi zhǔ qí jì yì shì duō fēi lǐ dù

这句话大意是:帝与从官及诸妃主,奇伎异饰,多非礼度。

shōu yù yán zé jù yù mò bù néng yǐ nǎi shàng nán shòu fù yǐ fěng yān shí nián èr shí qī suī fù yán yín lì ér zhōng guī yǎ zhèng

现代白话:收欲言则惧,欲默不能已,乃上南狩赋以讽呢,时年二十七,虽富言淫丽,而终归雅正。

dì shǒu zhào bào yān shén jiàn bāo měi

现代白话:帝手诏报呢,甚见褒美。

zhèng bó wèi yuē qīng bù yù lǎo fū yóu yīng zhú tù

这句话大意是:郑伯谓曰:"卿不遇老夫,犹应逐兔。

chū shén wǔ gù ràng tiān zhù dà jiàng jūn wèi dì shōu wèi zhào lìng suì suǒ qǐng

这句话大意是:初神武固让天柱大将军,魏帝□收为诏,令遂所请。

yù jiā xiàng guó wèn pǐn zhì shōu yǐ shí duì dì suì zhǐ

这句话大意是:欲加相国,问品秩,收以实对,帝遂止。

shōu jì wèi cè zhǔ xiāng zhī yì yǐ qián shì bù ān qiú jiě zhào xǔ yān

现代白话:收既未测主相之意,以前事不安,求解,诏许呢。

jiǔ zhī chú dì xiōng zi guǎng píng wáng zàn kāi fǔ cóng shì zhōng láng shōu bù gǎn cí nǎi wèi tíng zhú fù yǐ zhì jǐ yì

这句话大意是:久之,除帝兄子广平王赞开府从事中郎,收不敢辞,乃为庭竹赋以致己意。

xún jiān zhōng shū shè rén yǔ jì yīn wēn zi shēng hé jiān xíng zi cái qí yù shì hào sān cái

这句话大意是:寻兼中书舍人,与济阴温子升、河间邢子才齐誉,世号三才。

shí xiào wǔ cāi jì shén wǔ nèi yǒu jiàn xì shōu suì yǐ jí gù cí ér miǎn

这句话大意是:时孝武猜忌神武,内有间隙,收遂以疾固辞而免。

qí jiù cuī xiào fēn guài ér wèn zhī shōu yuē jù yǒu jìn yáng zhī jiǎ

这句话大意是:其舅崔孝芬怪而问之,收曰:"惧有晋阳之甲。

xún ér shén wǔ nán shàng dì xi rù guān

这句话大意是:"寻而神武南上,帝西入关。

shōu jiān tōng zhí sàn qí cháng shì fù wáng xīn shǐ liáng xīn fēng liú wén biàn shōu cí zǎo fù yì liáng zhǔ jí qí chén xián jiā jìng yì

这句话大意是:收兼通直散骑常侍,副王昕使梁,昕风流文辩,收辞藻富逸,梁主及其□臣咸加敬异。

xiān shì nán běi chū hé li xié lú yuán míng shǒu tōng shǐ mìng èr rén cái qì bìng wèi lín guó suǒ zhòng

这句话大意是:先是南北初和,李谐、卢元明首通使命,二人才器,并为邻国所重。

zhì cǐ liáng zhǔ chēng yuē lú li mìng shì wáng wèi zhōng xīng wèi zhī hòu lái fù hé rú ěr

现代白话:至此,梁主称曰:"卢、李命世,王、魏中兴,未知后来复怎么样耳?

shōu zài guǎn suì mǎi wú bì rù guǎn qí bù xià yǒu mǎi bì zhě shōu yì huàn qǔ biàn xíng jiān huì liáng cháo guǎn sī jiē wèi zhī huò zuì

这句话大意是:"收在馆,遂买吴婢入馆,其部下有买婢者,收亦唤取,遍行奸秽,梁朝馆司皆为之获罪。

rén chēng qí cái ér bǐ qí xíng

这句话大意是:人称其才而鄙其行。

zài tú zuò pìn yóu fù cí shén měi shèng

这句话大意是:在途作聘游赋,辞甚美盛。

shǐ hái shàng shū yòu pú yè gāo lóng zhī qiú nán huò yú xīn shōu bù néng rú zhì suì fěng yù shǐ zhōng wèi gāo zhòng mì jìn zhǐ xīn shōu yú qí tái jiǔ zhī de shì

这句话大意是:使还,尚书右仆射高隆之求南货于昕、收,不能如志,遂讽御史中尉高仲密禁止昕、收于其台,久之得释。

jí sūn qiān sǐ sī mǎ zi rú jiàn shōu zhào fù jìn yáng yǐ wéi zhōng wài fǔ zhǔ bù

这句话大意是:及孙搴死,司马子如荐收,召赴晋阳,以为中外府主簿。

yǐ shòu zhǐ guāi wǔ pín bèi xián zé jiā yǐ chuí chǔ jiǔ bù dé zhì

这句话大意是:以受旨乖忤,频被嫌责,加以棰楚,久不得志。

huì sī mǎ zi rú fèng shǐ bà cháo shōu jià qí yú guāng

这句话大意是:会司马子如奉使霸朝,收假其余光。

zi rú yīn yàn xì yán yú shén wǔ yuē wèi shōu tiān zǐ zhōng shū láng yī guó dà cái yuàn dài wáng jiè yǐ yán sè

这句话大意是:子如因宴戏言于神武曰:"魏收天子中书郎,一国大才,愿大王借以颜色。

yóu cǐ zhuǎn fǔ shǔ rán wèi shén yōu lǐ

这句话大意是:"由此转府属,然未甚优礼。

shōu cóng shū jì jǐng yǒu cái xué lì guān zhù míng bìng zài shōu qián rán shōu cháng suǒ qī hū

这句话大意是:收从叔季景,有才学,历官著名,并在收前,然收常所欺忽。

jì jǐng shōu chū fù bìng dùn qiū li zhù zhě gù dà sī nóng xié zhī zǐ yě yǐ huá biàn jiàn chēng céng wèi shōu yuē bà cháo biàn yǒu èr wèi

这句话大意是:季景、收初赴并,顿丘李庶者,故大司农谐之子也,以华辩见称,曾谓收曰:"霸朝便有二魏。

shōu lǜ ěr yuē yǐ cóng shū jiàn bǐ biàn shì yé shū zhī bǐ qīng

现代白话:"收率你曰:"以从叔见比,便是耶输之比卿。

yé shū zhě gù shàng shū lìng chén liú gōng jì bó zhī zǐ yě yú chī yǒu míng hǎo zì rù shì sì gāo jià mǎi wù shāng gǔ gòng suǒ chī wán

这句话大意是:"耶输者,故尚书令陈留公继伯之子也,愚痴有名,好自入市肆,高价买物,商贾共所嗤玩。

shōu hū jì jǐng gù fāng zhī wǔ bù xùn lì duō rú cǐ

这句话大意是:收忽季景,故方之,[五]不逊例多如此。

shōu běn yǐ wén cái bì wàng yǐng tuō jiàn zhī wèi jì bù suí qiú xiū guó shǐ

这句话大意是:收本以文才,必望颖脱见知,位既不遂,求修国史。

cuī xiān wéi yán yú wén xiāng yuē guó shǐ shì zhòng gōng jiā fù zǐ bà wáng gōng yè jiē xū jù zǎi fēi shōu bù kě

这句话大意是:崔暹为言于文襄曰:"国史事重,公家父子霸王功业,皆须具载,非收不可。

wén xiāng qǐ shōu jiān sàn qí cháng shì xiū guó shǐ

这句话大意是:"文襄启收兼散骑常侍,修国史。

wǔ dìng èr nián chú zhèng cháng shì lǐng jiān zhōng shū shì láng réng xiū shǐ

这句话大意是:武定二年,除正常侍,领兼中书侍郎,仍修史。

wèi dì yàn bǎi liáo wèn hé gù míng rén rì jiē mò néng zhī

现代白话:魏帝宴百僚,问为什么名人日,皆莫能知。

shōu duì yuē jìn yì láng dǒng xūn dá wèn lǐ sú yún zhēng yuè yī rì wèi jī èr rì wèi gǒu sān rì wèi sì rì wèi yáng wǔ rì wèi niú liù rì wèi mǎ qī rì wéi rén

这句话大意是:收对曰:"晋议郎董勋答问礼俗云:『正月一日为鸡,二日为狗,三日为□,四日为羊,五日为牛,六日为马,七日为人。

shí xíng shào yì zài cè shén nǜ yān

现代白话:』"时邢卲亦在侧,甚恧呢。

zì wèi liáng hé hǎo shū xià zhǐ měi yún xiǎng bǐ jìng nèi níng jìng cǐ shuài tǔ ān hé

这句话大意是:自魏、梁和好,书下纸每云:"想彼境内宁静,此率土安和。

liáng hòu shǐ qí shū nǎi qù bǐ zì zì chēng yóu zhe cǐ yù shì wú wài zhī yì

这句话大意是:"梁后使,其书乃去"彼"字,自称犹着"此",欲示无外之意。

shōu dìng bào shū yún xiǎng jìng nèi qīng yàn jīn wàn guó ān hé

这句话大意是:收定报书云:"想境内清晏,今万国安和。

liáng rén fù shū yī yǐ wéi tǐ

这句话大意是:"梁人复书,依以为体。

hòu shén wǔ rù cháo jìng dì shòu xiàng guó gù ràng lìng shōu wèi qǐ

这句话大意是:后神武入朝,静帝授相国,固让,令收为启。

qǐ chéng chéng shàng wén xiāng shí shì cè shén wǔ zhǐ shōu yuē cǐ rén dāng fù wèi cuī guāng

这句话大意是:启成呈上,文襄时侍侧,神武指收曰:"此人当复为崔光。

sì nián shén wǔ yú xī mén bào cí yàn jí wèi sī mǎ zi rú yuē wèi shōu wèi shǐ guān shū wú děng shàn è wén běi fá shí zhū guì cháng xiǎng shǐ guān yǐn shí sī mǎ pú yè pō céng xiǎng bù

现代白话:"四年,神武于西门豹祠宴集,谓司马子如曰:"魏收为史官,书我等善恶,闻北伐时,诸贵常饷史官饮食,司马仆射颇曾饷不?

yīn gòng dà xiào

这句话大意是:"因共大笑。

réng wèi shōu yuē qīng wù jiàn yuán kāng děng zài wú mù xià qū zǒu wèi wú yǐ wéi qín láo wǒ hòu shì shēn míng zài qīng shǒu wù wèi wǒ bù zhī

现代白话:仍谓收曰:"卿勿见元康等在我目下趋走,谓我以为勤劳,我后世身名在卿手,勿谓我不知。

xún jiā jiān zhù zuò láng

这句话大意是:"寻加兼著作郎。

shōu xī zài luò jīng qīng bó yóu shén rén hào yún wèi shōu jīng jiá dié

这句话大意是:收昔在洛京,轻薄尤甚,人号云"魏收惊蛱蝶"。

wén xiāng céng yóu dōng shān lìng jǐ shì huáng mén shì láng hào děng yàn

这句话大意是:文襄曾游东山,令给事黄门侍郎颢等宴。

wén xiāng yuē wèi shōu shì cái wú yí shì liù xū chū qí duǎn

这句话大意是:文襄曰:"魏收恃才无宜适,[六]须出其短。

wǎng fù shù fān shōu hū dà chàng yuē yáng zūn yàn lǐ qū yǐ dào

这句话大意是:"往复数番,收忽大唱曰:"杨遵彦理屈已倒。

yīn cóng róng yuē wǒ chuō yǒu yú xiá shān lì bù dòng ruò yù dāng tú kǒng piān piān suì shì

这句话大意是:"愔从容曰:"我绰有余暇,山立不动,若遇当涂,恐翩翩遂逝。

dāng tú zhě wèi

这句话大意是:"当涂者,魏;。

piān piān zhě jiá dié yě

这句话大意是:翩翩者,蛱蝶也。

wén xiāng xiān zhī zhī dà xiào chēng shàn

这句话大意是:文襄先知之,大笑称善。

wén xiāng yòu yuē xiàng yǔ yóu wēi yi gèng zhǐ chì

这句话大意是:文襄又曰:"向语犹微,宜更指斥。

yīn yīng shēng yuē wèi shōu zài bìng zuò yī piān shī duì dú qì yún dǎ cóng shū jì jǐng chū liù bǎi hú mǐ qī yì bù biàn cǐ

这句话大意是:"愔应声曰:"魏收在并作一篇诗,对□读讫,云:『打从叔季景出六百斛米,[七]亦不辨此。

yuǎn jìn suǒ zhī fēi gǎn wàng yǔ

这句话大意是:』远近所知,非敢妄语。

wén xiāng xǐ yuē wǒ yì xiān wén

这句话大意是:"文襄喜曰:"我亦先闻。

rén jiē xiào

这句话大意是:"□人皆笑。

shōu suī zì shēn xuě bù fù kàng jù zhōng shēn bìng zhī

这句话大意是:收虽自申雪,不复抗拒,终身病之。

hóu jǐng pàn rù liáng kòu nán jìng wén xiāng shí zài jìn yáng lìng shōu wèi xí wǔ shí yú zhǐ bù rì ér jiù

这句话大意是:侯景叛入梁,寇南境,文襄时在晋阳,令收为檄五十余纸,不日而就。

yòu xí liáng cháo lìng sòng hóu jǐng chū yè zhí bǐ sān gēng biàn chéng wén guò qī zhǐ

这句话大意是:又檄梁朝,令送侯景,初夜执笔,三更便成,文过七纸。

wén xiāng shàn zhī

这句话大意是:文襄善之。

wèi dì céng jì qiū dà shè pǔ lìng fù shī shōu shī mò yún chǐ shū zhēng jiàn yè zhé jiǎn zhào cháng ān

这句话大意是:魏帝曾季秋大射,普令赋诗,收诗末云:"尺书征建邺,折简召长安。

wén xiāng zhuàng zhī gù zhū rén yuē zài cháo jīn yǒu wèi shōu biàn shì guó zhī guāng cǎi yǎ sú wén mò tōng dá zòng héng

这句话大意是:"文襄壮之,顾诸人曰:"在朝今有魏收,便是国之光采,雅俗文墨,通达纵横。

wǒ yì shǐ zi cái zi shēng shí yǒu suǒ zuò zhì yú cí qì bìng bù jí zhī

这句话大意是:我亦使子才、子升时有所作,至于词气,并不及之。

wú huò yì yǒu suǒ huái wàng ér bù yǔ yǔ ér bù jìn yì yǒu wèi jí shōu chéng cǎo jiē yǐ zhōu xī cǐ yì nán yǒu

现代白话:我或意有所怀,忘而不语,语而不尽,意有未及,收呈草皆以周悉,此亦难有。

yòu jiān zhǔ kè láng jiē liáng shǐ xiè tǐng xú líng

这句话大意是:"又□兼主客郎接梁使谢珽、徐陵。

hóu jǐng jì xiàn liáng liáng pó yáng wáng fàn shí wéi hé zhōu cì shǐ wén xiāng shōu yǐ shū yù zhī

这句话大意是:侯景既陷梁,梁鄱阳王范时为合州刺史,文襄□收以书喻之。

fàn de shū réng lǜ bù wu xī shàng cì shǐ cuī shèng niàn rù jù qí chéng

这句话大意是:范得书,仍率部伍西上,刺史崔圣念入据其城。

wén xiāng wèi shōu yuē jīn dìng yī zhōu qīng yǒu qí lì yóu hèn chǐ shū zhēng jiàn yè wèi ěr

这句话大意是:文襄谓收曰:"今定一州,卿有其力,犹恨『尺书征建邺』未□耳。

wén xiāng bēng wén xuān rú jìn yáng lìng yǔ huáng mén láng cuī jì shū gāo dé zhèng lì bù láng zhōng wèi jǐn yú běi dì zhǎng jī mì

这句话大意是:文襄崩,文宣如晋阳,令与黄门郎崔季舒、高德正,吏部郎中尉瑾于北第掌机密。

zhuǎn mì shū jiān jiān zhù zuò láng yòu chú dìng zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:转秘书监,兼著作郎,又除定州大中正。

shí qí jiāng shòu shàn yáng yīn zòu shōu zhì zhī bié guǎn lìng zhuàn shàn dài zhào cè zhū wén qiǎn xú zhī cái shǒu mén bù tīng chū

这句话大意是:时齐将受禅,杨愔奏收置之别馆,令撰禅代诏册诸文,遣徐之才守门不听出。

tiān bǎo yuán nián chú zhōng shū lìng réng jiān zhù zuò láng fēng fù píng xiàn zi

这句话大意是:天保元年,除中书令,仍兼著作郎,封富平县子。

èr nián zhào zhuàn wèi shǐ

这句话大意是:二年,诏撰魏史。

sì nián chú wèi yǐn gù yōu yǐ lù lì zhuān zài shǐ gé bù zhī jùn shì

这句话大意是:四年,除魏尹,故优以禄力,专在史阁,不知郡事。

chū dì lìng chén gè yán ěr zhì shōu yuē chén yuàn de zhí bǐ dōng guān zǎo chéng wèi shū

现代白话:初帝令□臣各言你志,收曰:"臣愿得直笔东观,早成魏书。

gù dì shǐ shōu zhuān qí rèn

这句话大意是:"故帝使收专其任。

yòu zhào píng yuán wáng gāo lóng zhī zǒng jiān zhī shǔ míng ér yǐ

这句话大意是:又诏平原王高隆之总监之,署名而已。

dì shōu yuē hǎo zhí bǐ wǒ zhōng bù zuò wèi tài wǔ zhū shǐ guān

这句话大意是:帝□收曰:"好直笔,我终不作魏太武诛史官。

shǐ wèi chū shān yàn hǎi zhuàn dài jì shí yú juǎn qí hòu cuī hào diǎn shǐ yóu yā gāo yǔn bā chéng jùn li biāo cuī guāng li yǎn zhī tú shì xiū qí yè

这句话大意是:"始魏初邓彦海撰代记十余卷,其后崔浩典史,游雅、高允、[八]程骏、李彪、崔光、李琰之徒世修其业。

hào wèi biān nián tǐ biāo shǐ fēn zuò jì biǎo zhì chuán shū yóu wèi chū

这句话大意是:浩为编年体,彪始分作纪、表、志、传,书犹未出。

xuān wǔ shí mìng xíng luán zhuī zhuàn xiào wén qǐ jū zhù shū zhì tài hé shí sì nián jiǔ yòu mìng cuī hóng wáng zūn yè bǔ xù yān

现代白话:宣武时,命邢峦追撰孝文起居注,书至太和十四年,[九]又命崔鸿、王遵业补续呢。

xià qì xiào míng shì shén wěi xī

这句话大意是:下讫孝明,事甚委悉。

jì yīn wáng huī yè zhuàn biàn zōng shì lù sān shí juǎn

这句话大意是:济阴王晖业撰辨宗室录三十卷。

shōu yú shì bù tōng zhí cháng shì fáng yán yòu sī kōng sī mǎ xīn yuán zhí guó zǐ bó shì diāo róu péi áng zhī shàng shū láng gāo xiào gàn zhuān zǒng zhēn zhuó yī yǐ chéng wèi shū

这句话大意是:收于是部通直常侍房延佑、司空司马辛元植、国子博士刁柔、裴昂之、尚书郎高孝干专总斟酌,[一○]以成魏书。

biàn dìng míng chēng suí tiáo zhēn jǔ yòu sōu cǎi wáng yí zhuì xù hòu shì bèi yī dài shǐ jí biǎo ér shàng wén zhī

这句话大意是:辨定名称,随条甄举,又搜采亡遗,缀续后事,备一代史籍,表而上闻之。

lēi chéng yī dài dà diǎn fán shí èr jì jiǔ shí èr liè zhuàn hé yī bǎi yī shí juǎn

这句话大意是:勒成一代大典:凡十二纪,九十二列传,合一百一十卷。

wǔ nián sān yuè zòu shàng zhī

这句话大意是:五年三月奏上之。

qiū chú liáng zhōu cì shǐ

这句话大意是:秋,除梁州刺史。

shōu yǐ zhì wèi chéng zòu qǐng zhōng yè xǔ zhī

这句话大意是:收以志未成,奏请终业,许之。

shí yī yuè fù zòu shí zhì tiān xiàng sì juǎn dì xíng sān juǎn lǜ lì èr juǎn lǐ yuè sì juǎn shí huò yī juàn xíng fá yī juàn líng zhēng èr juǎn guān shì èr juǎn shì lǎo yī juàn fán èr shí juǎn xù yú jì chuán hé yī bǎi sān shí juǎn fēn wéi shí èr zhì

这句话大意是:十一月,复奏十志:天象四卷,地形三卷,律历二卷,礼乐四卷,食货一卷,刑罚一卷,灵征二卷,官氏二卷,释老一卷,凡二十卷,续于纪传,合一百三十卷,分为十二帙。

qí shǐ sān shí wǔ lì èr shí wǔ xù jiǔ shí sì lùn qián hòu èr biǎo yī qǐ yān

现代白话:其史三十五例,二十五序,九十四论,前后二表一启呢。

suǒ yǐn shǐ guān kǒng qí líng bī wéi qǔ xué liú xiān xiāng yī fù zhě

这句话大意是:所引史官,恐其凌逼,唯取学流先相依附者。

fáng yán yòu xīn yuán zhí huī zhòng ràng yī yī suī sù shè cháo wèi bìng fēi shǐ cái

这句话大意是:房延佑、辛元植、眭仲让[一一]虽夙涉朝位,并非史才。

diāo róu péi áng zhī yǐ rú yè jiàn zhī quán bù kān biān jī

这句话大意是:刁柔、裴昂之以儒业见知,全不堪编缉。

gāo xiào gàn yǐ zuǒ dào qiú jìn

这句话大意是:高孝干以左道求进。

xiū shǐ zhū rén zǔ zōng yīn qī duō bèi shū lù shì yǐ měi yán

这句话大意是:修史诸人祖宗姻戚多被书录,饰以美言。

shōu xìng pō jí bù shèn néng píng sù yǒu yuàn zhě duō méi qí shàn

这句话大意是:收性颇急,不甚能平,夙有怨者,多没其善。

měi yán hé wù xiǎo zi gǎn gòng wèi shōu zuò sè jǔ zhī zé shǐ shàng tiān àn zhī dāng shǐ rù dì

这句话大意是:每言:"何物小子,敢共魏收作色,举之则使上天,按之当使入地。

chū shōu zài shén wǔ shí wéi tài cháng shǎo qīng xiū guó shǐ de yáng xiū zhī zhù yīn xiè xiū zhī yuē wú yǐ xiè dé dāng wèi qīng zuò jiā chuán

这句话大意是:"初收在神武时为太常少卿修国史,得阳休之助,因谢休之曰:"无以谢德,当为卿作佳传。

xiū zhī fù gù wèi shì wèi běi píng tài shǒu yǐ tān nüè wèi zhōng wèi li píng suǒ dàn huò zuì zài zài wèi qǐ jū zhù

这句话大意是:"休之父固,魏世为北平太守,以贪虐为中尉李平所弹获罪,载在魏起居注。

shōu shū yún gù wèi běi píng shén yǒu huì zhèng zuò gōng shì miǎn guān

这句话大意是:收书云:"固为北平,甚有惠政,坐公事免官。

yòu yún li píng shēn xiāng jìng zhòng

这句话大意是:"又云:"李平深相敬重。

ěr zhū róng yú wèi wèi zéi shōu yǐ gāo shì chū zì ěr zhū qiě nà róng zǐ jīn gù jiǎn qí è ér zēng qí shàn lùn yún ruò xiū dé yì zhī fēng zé wéi péng yī huò fu hé zú shù

这句话大意是:"尒朱荣于魏为贼,收以高氏出自尒朱,且纳荣子金,故减其恶而增其善,论云:"若修德义之风,则韦、彭、伊、霍夫何足数。

yī èr

这句话大意是:"[一二]。

shí lùn jì yán shōu zhe shǐ bù píng wén xuān zhào shōu yú shàng shū shěng yǔ zhū jiā zǐ sūn gòng jiā lùn tǎo qián hòu tóu sù bǎi yǒu yú rén yún yí qí jiā shì zhí wèi huò yún qí jiā bú jiàn jì lù huò yún wàng yǒu fēi huǐ

这句话大意是:时论既言收着史不平,文宣诏收于尚书省与诸家子孙共加论讨,前后投诉百有余人,云"遗其家世职位",或云"其家不见记录",或云"妄有非毁"。

shōu jiē suí zhuàng dá zhī

这句话大意是:收皆随状答之。

fàn yáng lú fěi fù tóng fù chū zú zǔ xuán chuán xià dùn qiū li zhù jiā chuán chēng qí běn shì liáng guó méng rén yī sān fěi zhù jī yì yún shǐ shū bù zhí

这句话大意是:范阳卢斐父同附出族祖玄传下,顿丘李庶家传称其本是梁国蒙人,[一三]斐、庶讥议云:"史书不直。

shōu xìng jí bù shèng qí fèn qǐ wū qí yù jiā tú hài

这句话大意是:"收性急,不胜其愤,启诬其欲加屠害。

dì dà nù qīn zì jié zé

这句话大意是:帝大怒,亲自诘责。

fěi yuē chén fù shì wèi wèi zhì yí tóng gōng yè xiǎn zhù míng wén tiān xià yǔ shōu wú qīn suì bù lì zhuàn

这句话大意是:斐曰:"臣父仕魏,位至仪同,功业显著,名闻天下,与收无亲,遂不立传。

bó líng cuī chāo wèi zhǐ běn jùn gōng cáo gèng wú shì shì shōu wài qīn nǎi wèi chuán shǒu

这句话大意是:博陵崔绰,位止本郡功曹,更无事□,是收外亲,乃为传首。

shōu yuē chāo suī wú wèi míng yì kě jiā suǒ yǐ hé chuán

这句话大意是:"收曰:"绰虽无位,名义可嘉,所以合传。

dì yuē qīng hé yóu zhī qí hǎo rén

这句话大意是:"帝曰:"卿何由知其好人?

shōu yuē gāo yǔn céng wèi chāo zàn chēng yǒu dào dé

这句话大意是:"收曰:"高允曾为绰赞,称有道德。

dì yuē sī kōng cái shì wéi rén zuò zàn zhèng yīng chēng yáng

这句话大意是:"帝曰:"司空才士,为人作赞,正应称扬。

yì rú qīng wéi rén zuò wén zhāng dào qí hǎo zhě qǐ néng jiē shí

这句话大意是:亦如卿为人作文章,道其好者岂能皆实?

shōu wú yǐ duì zhàn lì ér yǐ

这句话大意是:"收无以对,战栗而已。

dàn dì xiān zhòng shōu cái bù yù jiā zuì

这句话大意是:但帝先重收才,不欲加罪。

shí tài yuán wáng sōng nián yì bàng shǐ jí fěi zhù bìng huò zuì gè bèi biān pèi jiǎ fāng huò yīn yǐ zhì sǐ lú sī dào yì dǐ zuì

这句话大意是:时太原王松年亦谤史,及斐、庶并获罪,各被鞭配甲坊,或因以致死,卢思道亦抵罪。

rán yóu yǐ kǒu fèi téng wèi shǐ qiě wù shī xíng lìng guān bó yì

这句话大意是:然犹以□口沸腾,□魏史且勿施行,令□官博议。

tīng yǒu jiā shì zhě rù shǔ bù shí zhě chén dié

这句话大意是:听有家事者入署,不实者陈牒。

yú shì kǒu xuān rán hào wèi huì shǐ tóu dié zhě xiāng cì shōu wú yǐ kàng zhī

这句话大意是:于是□口諠然,号为"秽史",投牒者相次,收无以抗之。

shí zuǒ pú yè yáng yīn yòu pú yè gāo dé zhèng èr rén shì qīng cháo yě yǔ shōu jiē qīn shōu suì wèi qí jiā bìng zuò chuán

这句话大意是:时左仆射杨愔、右仆射高德正二人势倾朝野,与收皆亲,收遂为其家并作传。

èr rén bù yù yán shǐ bù shí yì sāi sù cí zhōng wén xuān shì gèng bù zhòng lùn

这句话大意是:二人不欲言史不实,抑塞诉辞,终文宣世更不重论。

yòu shàng shū lù cāo cháng wèi yīn yuē wèi shōu wèi shū kě wèi bó wù hóng cái yǒu dà gōng yú wèi shì

这句话大意是:又尚书陆操尝谓愔曰:"魏收魏书可谓博物宏才,有大功于魏室。

yīn wèi shōu yuē cǐ wèi bù kān zhī shū chuán zhī wàn gǔ

这句话大意是:"愔谓收曰:"此谓不刊之书,传之万古。

dàn hèn lùn jí zhū jiā zhī yè qīn yīn guò wéi fán suì yǔ jiù shǐ tǐ lì bù tóng ěr

这句话大意是:但恨论及诸家枝叶亲姻,过为繁碎,与旧史体例不同耳。

shōu yuē wǎng yīn zhōng yuán sāng luàn rén shì pǔ dié yí yì lüè jìn shì yǐ jù shū qí zhī liú

这句话大意是:"收曰:"往因中原丧乱,人士谱牒,遗逸略尽,是以具书其支流。

wàng gōng guān guò zhī rén yǐ miǎn yóu zé

这句话大意是:望公观过知仁,以免尤责。

bā nián xià chú tài zǐ shǎo fù jiān guó shǐ fù cān yì lǜ lìng

这句话大意是:八年夏,除太子少傅、监国史,复参议律令。

sān tái chéng wén xuān yuē tái chéng xū yǒu fù

这句话大意是:三台成,文宣曰:"台成须有赋。

yīn xiān yǐ gào shōu shōu shàng huáng jū xīn diàn tái fù qí wén shén zhuàng lì

这句话大意是:"愔先以告收,收上皇居新殿台赋,其文甚壮丽。

shí suǒ zuò zhě zì xíng shào yǐ xià xián bù dǎi yān

现代白话:时所作者,自邢卲已下咸不逮呢。

shōu shàng fù qián shù rì nǎi gào shào

这句话大意是:收上赋前数日乃告卲。

shào hòu gào rén yuē shōu shén è rén bù zǎo yán zhī

这句话大意是:卲后告人曰:"收甚恶人,不早言之。

dì céng yóu dōng shān shōu zuò zhào xuān yáng wēi dé pì yù guān xī é qǐng ér qì cí lǐ hóng zhuàng

这句话大意是:"帝曾游东山,□收作诏,宣扬威德,譬喻关西,俄顷而讫,词理宏壮。

dì duì bǎi liáo dà jiē shǎng zhī

这句话大意是:帝对百僚大嗟赏之。

réng jiān tài zǐ zhān shì

这句话大意是:仍兼太子詹事。

shōu qǔ qí jiù nǚ cuī áng zhī mèi chǎn yī nǚ wú zi

这句话大意是:收娶其舅女,崔昂之妹,产一女,无子。

wèi tài cháng liú fāng sūn nǚ zhōng shū láng cuī zhào shī nǚ fū jiā zuò shì dì bìng cì shōu wèi qī shí rén bǐ zhī gǔ chōng zhì zuǒ yòu fū rén

这句话大意是:魏太常刘芳孙女,中书郎崔肇师女,夫家坐事,帝并赐收为妻,时人比之贾充置左右夫人。

rán wú zi

这句话大意是:然无子。

hòu bìng shén kǒng shēn hòu dí yìng bù píng nǎi fàng èr jī

这句话大意是:后病甚,恐身后嫡媵不平,乃放二姬。

yī sì jí jí chōu zhuī yì zuò huái lí fù yǐ shēn yì

这句话大意是:[一四]及疾瘳追忆,作怀离赋以申意。

wén xuān měi yǐ hān yàn zhī cì yún tài zǐ xìng nuò zōng shè shì zhòng zhōng dāng chuán wèi cháng shān

这句话大意是:文宣每以酣宴之次,云:"太子性懦,宗社事重,终当传位常山。

shōu wèi yáng yīn yuē gǔ rén yún tài zǐ guó zhī gēn běn bù kě dòng yáo

这句话大意是:"收谓杨愔曰:"古人云,太子国之根本,不可动摇。

zhì zūn sān jué hòu měi yán chuán wèi cháng shān lìng chén xià yí èr

这句话大意是:至尊三爵后,每言传位常山,令臣下疑贰。

ruò shí biàn xū jué xíng

这句话大意是:若实,便须决行。

cǐ yán fēi xì

这句话大意是:此言非戏。

wèi shōu jì tiǎn shī fū zhèng dāng shǒu zhī yǐ sǐ dàn kǒng guó jiā bù ān

这句话大意是:魏收既忝师傅,正当守之以死,但恐国家不安。

yīn yǐ shōu yán bái yú dì zì cǐ biàn zhǐ

这句话大意是:"愔以收言白于帝,自此便止。

dì shù yàn xǐ shōu měi yù shì cóng

这句话大意是:帝数宴喜,收每预侍从。

huáng tài zǐ zhī nà zhèng liáng dì yě yǒu sī bèi shè láo zhuàn dì jì hān yǐn qǐ ér zì huǐ fù zhī

这句话大意是:皇太子之纳郑良娣也,有司备设牢馔,帝既酣饮,起而自毁覆之。

réng zhào shōu yuē zhī wǒ yì bù

这句话大意是:仍诏收曰:"知我意不?

shōu yuē chén yú wèi liáng dì jì dōng gōng zhī qiè lǐ bù xū láo yǎng wéi shèng huái yuán cǐ huǐ qù

这句话大意是:"收曰:"臣愚谓良娣既东宫之妾,理不须牢,仰惟圣怀,缘此毁去。

dì dà xiào wò shōu shǒu yuē qīng zhī wǒ yì

这句话大意是:"帝大笑,握收手曰:"卿知我意。

ān dé wáng yán zōng nà zhào jùn li zǔ shōu nǚ wèi fēi hòu dì xìng li zhái yàn ér fēi mǔ sòng shì jiàn èr shí liú yú dì qián

这句话大意是:"安德王延宗纳赵郡李祖收女为妃,后帝幸李宅宴,而妃母宋氏荐二石榴于帝前。

wèn zhū rén mò zhī qí yì dì tóu zhī

这句话大意是:问诸人莫知其意,帝投之。

shōu yuē shí liú fáng zhōng duō zǐ wáng xīn hūn fēi mǔ yù zǐ sūn duō

这句话大意是:收曰:"石榴房中多子,王新婚,妃母欲子孙□多。

dì dà xǐ zhào shōu qīng hái jiāng lái réng cì shōu měi jǐn èr shū

这句话大意是:"帝大喜,诏收"卿还将来",仍赐收美锦二疋。

shí nián chú yí tóng sān sī

这句话大意是:十年,除仪同三司。

dì zài yàn xí kǒu yǐ wéi zhōng shū jiān mìng zhòng shū láng li yīn yú shù xià zào zhào

这句话大意是:帝在宴席,口□以为中书监,命中书郎李愔于树下造诏。

yīn yǐ shōu yī dài shèng cái nán yú lǜ ěr jiǔ ér wèi qì

现代白话:愔以收一代盛才,难于率你,久而未讫。

bǐ chéng dì yǐ zuì xǐng suì bù zhòng yán yīn réng bù zòu shì jìng qǐn

这句话大意是:比成,帝已醉醒,遂不重言,愔仍不奏,事竟寝。

jí dì bēng yú jìn yáng yì zhào shōu jí zhōng shān tài shǒu yáng xiū zhī cān yì jí xiōng zhī lǐ bìng zhǎng zhào gào

这句话大意是:及帝崩于晋阳,驿召收及中山太守阳休之参议吉凶之礼,并掌诏诰。

réng chú shì zhōng qiān tài cháng qīng

这句话大意是:仍除侍中,迁太常卿。

wén xuān shì jí miào hào líng míng jiē shōu yì yě

这句话大意是:文宣谥及庙号、陵名,皆收议也。

jí xiào zhāo jū zhōng zǎi shì mìng shōu jìn zhōng wèi zhū zhào wén jī rì bù chū

这句话大意是:及孝昭居中宰事,命收禁中为诸诏文,积日不出。

zhuǎn zhōng shū jiān

这句话大意是:转中书监。

huáng jiàn yuán nián chú jiān shì zhōng yòu guāng lù dài fu réng yí tóng jiān shǐ

这句话大意是:皇建元年,除兼侍中、右光禄大夫,仍仪同、监史。

shōu xiān fù wáng xīn shǐ liáng bù xiāng xié mù

这句话大意是:收先副王昕使梁,不相协睦。

shí xīn dì xī qīn mì

这句话大意是:时昕弟晞亲密。

ér xiào zhāo bié lìng yáng xiū zhī jiān zhōng shū zài jìn yáng diǎn zhào gào shōu liú zài qiū gài xī suǒ wéi

这句话大意是:而孝昭别令阳休之兼中书,在晋阳典诏诰,收留在邺,盖晞所为。

shōu dà bù píng wèi tài zǐ shè rén lú xún zǔ yuē ruò shǐ qīng zuò wén gào wǒ yì bù yán

这句话大意是:收大不平,谓太子舍人卢询祖曰:"若使卿作文诰,我亦不言。

yòu chú zǔ tǐng wèi zhù zuò láng yù yǐ dài shōu

这句话大意是:"又除祖珽为著作郎,欲以代收。

sī kōng zhǔ bù li zhù wén cí shì yě

这句话大意是:司空主簿李翥,文词士也。

wén ér gào rén yuē zhào gào xī guī yáng zǐ liè zhù zuò fù qiǎn zǔ xiào zhēng wén shǐ dùn shī kǒng wèi gōng fā bèi

这句话大意是:闻而告人曰:"诏诰悉归阳子烈,著作复遣祖孝征,文史顿失,恐魏公发背。

yú shí zhào yì èr wáng sān kè shōu zhí wáng sù dù yù yì yǐ yuán sī mǎ shì wèi èr wáng tōng cáo bèi sān kè

这句话大意是:"于时诏议二王三恪,收执王肃、杜预义,以元、司马氏为二王,通曹备三恪。

zhào zhū lǐ xué zhī guān jiē zhí zhèng xuán wǔ dài zhī yì

这句话大意是:诏诸礼学之官,皆执郑玄五代之议。

xiào zhāo hòu xìng yuán yì kè bù yù guǎng jí gù yì cóng shōu

这句话大意是:孝昭后姓元,议恪不欲广及,故议从收。

yòu chú jiān tài zǐ shǎo fù jiě shì zhōng

这句话大意是:又除兼太子少傅,解侍中。

dì yǐ wèi shǐ wèi xíng zhào shōu gèng jiā yán shěn

这句话大意是:帝以魏史未行,诏收更加研审。

shōu fèng zhào pō yǒu gǎi zhèng

这句话大意是:收奉诏,颇有改正。

jí zhào xíng wèi shǐ shōu yǐ wéi zhí zhì mì gé wài rén wú yóu de jiàn

这句话大意是:及诏行魏史,收以为直置秘阁,外人无由得见。

yú shì mìng sòng yī běn fù shěng yī běn fù qiū xià rèn rén xiě zhī

这句话大意是:于是命送一本付□省,一本付邺下,任人写之。

dà níng yuán nián jiā kāi fǔ

这句话大意是:大宁元年,加开府。

hé qīng èr nián jiān yòu pú yè

这句话大意是:河清二年,兼右仆射。

shí wǔ chéng hān yǐn zhōng rì cháo shì zhuān wěi shì zhōng gāo yuán hǎi

这句话大意是:时武成酣饮终日,朝事专委侍中高元海。

yuán hǎi fán yōng bù kān dà rèn yǐ shōu cái míng zhèn sú dōu guān shàng shū bì yì yún cháng yú duàn gē nǎi xū xīn yǐ zhàng

这句话大意是:元海凡庸,不堪大任,以收才名振俗,都官尚书毕义云长于断割,乃虚心倚仗。

shōu wèi bì bù néng kuāng jiù wèi yì zhě suǒ jī

这句话大意是:收畏避不能匡救,为议者所讥。

dì yú huá lín bié qǐ xuán zhōu yuàn bèi shān shuǐ tái guān zhī lì zhào yú gé shàng huà shōu qí jiàn zhòng rú cǐ

这句话大意是:帝于华林别起玄洲苑,备山水台观之丽,诏于阁上画收,其见重如此。

shǐ shōu bǐ wēn zi shēng xíng shào shāo wéi hòu jìn yī wǔ shào jì bèi shū chū zi shēng yǐ zuì yōu sǐ shōu suì dà bèi rèn yòng dú bù yī shí

这句话大意是:始收比温子升、邢卲稍为后进,[一五]卲既被疏出,子升以罪幽死,收遂大被任用,独步一时。

yì lùn gēng xiāng zǐ huǐ gè yǒu péng dǎng

这句话大意是:议论更相訾毁,各有朋党。

shōu měi yì lòu xíng shào wén

这句话大意是:收每议陋邢卲文。

shào yòu yún jiāng nán rèn fǎng wén tǐ běn shū wèi shōu fēi zhí mó nǐ yì dà tōu qiè

这句话大意是:卲又云:"江南任昉,文体本疏,魏收非直模拟,亦大偷窃。

shōu wén nǎi yuē yī cháng yú shěn yuē jí zhōng zuò zéi hé yì dào wǒ tōu rèn fǎng

这句话大意是:"收闻乃曰:"伊常于沈约集中作贼,何意道我偷任昉。

rèn chén jù yǒu zhòng míng xíng wèi gè yǒu suǒ hào

这句话大意是:"任、沈俱有重名,邢、魏各有所好。

wǔ píng zhōng huáng mén láng yán zhī tuī yǐ èr gōng yì wèn pú yè zǔ tǐng tǐng dá yuē jiàn xíng wèi zhī zāng pǐ jí shì rèn chén zhī yōu liè

这句话大意是:武平中,黄门郎颜之推以二公意问仆射祖珽,珽答曰:"见邢、魏之臧否,即是任、沈之优劣。

shōu yǐ wēn zi shēng quán bù zuò fù xíng suī yǒu yī liǎng shǒu yòu fēi suǒ zhǎng cháng yún huì xū zuò fù shǐ chéng dà cái shì

这句话大意是:"收以温子升全不作赋,邢虽有一两首,又非所长,常云:"会须作赋,始成大才士。

wéi yǐ zhāng biǎo bēi zhì zì xǔ cǐ wài gèng tóng ér xì

这句话大意是:唯以章表碑志自许,此外更同儿戏。

yī liù zì wǔ dìng èr nián yǐ hòu guó jiā dà shì zhào mìng jūn guó wén cí jiē shōu suǒ zuò

这句话大意是:"[一六]自武定二年已后,国家大事诏命,军国文词,皆收所作。

měi yǒu jǐng jí shòu zhào lì chéng huò shí zhōng shǐ cuī cù shōu bǐ xià yǒu tóng sù gòu mǐn sù zhī gōng xíng wēn suǒ bù dǎi qí cān yì diǎn lǐ yǔ xíng xiāng liè

这句话大意是:每有警急,受诏立成,或时中使催促,收笔下有同宿构,敏速之工,邢、温所不逮,其参议典礼与邢相埒。

jì ér zhào jùn

这句话大意是:既而赵郡。

gōng

这句话大意是:公。

zēng nián huò miǎn yī qī shōu zhī ér guò zhī shì fā chú míng

这句话大意是:增年获免,[一七]收知而过之,事发除名。

qí nián yòu yǐ tuō fù chén shǐ fēng xiào yǎn dié lìng qí mén kè yǔ xíng yù kūn lún bó zhì de qí huò guǒ rán rù biǎo měi yù yíng chǐ děng shù shí jiàn zuì dāng liú yǐ shú lùn

这句话大意是:其年又以托附陈使封孝琰,牒令其门客与行,遇昆仑舶至,得奇货猓然褥表、美玉盈尺等数十件,罪当流,以赎论。

sān nián qǐ chú qīng dōu yǐn

这句话大意是:三年,起除清都尹。

xún qiǎn huáng mén láng yuán wén yáo shōu yuē qīng jiù rén shì wǒ jiā zuì jiǔ qián zhě zhī zuì qíng zài kě shù

这句话大意是:寻遣黄门郎元文遥□收曰:"卿旧人,事我家最久,前者之罪,情在可恕。

bǐ lìng qīng wèi yǐn fēi wèi měi shòu dàn chū qǐ qīng zhēn zhuó rú cǐ

这句话大意是:比令卿为尹,非谓美授,但初起卿,斟酌如此。

zhèn qǐ kě yòng qīng zhī cái ér wàng qīng shēn dài zhì shí yuè dāng hái qīng kāi fǔ

这句话大意是:朕岂可用卿之才而忘卿身,待至十月,当还卿开府。

tiān tǒng yuán nián chú zuǒ guāng lù dài fu

这句话大意是:"天统元年,除左光禄大夫。

èr nián xíng qí zhōu cì shǐ xún wéi zhēn

这句话大意是:二年,行齐州刺史,寻为真。

shōu yǐ zǐ zhí shào nián shēn yǐ jiè lì zhe zhěn zhōng piān qí cí yuē

这句话大意是:收以子侄少年,申以戒厉,着枕中篇,其词曰:。

wú céng lǎn guǎn zǐ zhī shū qí yán yuē rèn zhī zhòng zhě mò rú shēn tú zhī wèi zhě mò rú kǒu qī zhī yuǎn zhě mò rú nián

现代白话:"我曾览管子之书,其言曰:"任之重者莫如身,途之畏者莫如口,期之远者莫如年。

yǐ zhòng rèn xíng wèi tú zhì yuǎn qī wéi jūn zǐ wèi néng jí yǐ

现代白话:以重任行畏途,至远期,惟有德行的人为能及了。

zhuī ér wèi zhī kuì rán cháng xī

这句话大意是:"追而味之,喟然长息。

ruò fú yuè lì wéi zhòng yǒu qián dài ér bù qīng

这句话大意是:若夫岳立为重,有潜戴而不倾;。

shān cáng chēng gù yì qū fù ér fú tíng

这句话大意是:山藏称固,亦趋负而弗停;。

lǚ liáng dú jùn néng xíng gē ér fěi tì

这句话大意是:吕梁独浚,能行歌而匪惕;。

jiāo yuán zuò xiǎn huò jī zhǒng ér bù jīng

这句话大意是:焦原作险,或跻踵而不惊;。

jiǔ gāi fāng jí gù miǎo rán ér xùn jǔ

这句话大意是:九陔方集,故眇然而迅举;。

wǔ jì dāng dìng xiǎng yǎo hū ér shàng zhēng

这句话大意是:五纪当定,想窅乎而上征。

gǒu rèn zhòng yě yǒu dù zé rèn zhī ér yù gù

这句话大意是:苟任重也有度,则任之而愈固;。

chéng wēi yě yǒu shù gài chéng zhī ér mǐ xù

这句话大意是:乘危也有术,盖乘之而靡恤。

bǐ qī yuǎn ér néng tōng yī bā guǒ yīng zhī ér kě bì

这句话大意是:彼期远而能通,[一八]果应之而可必。

qǐ shén lǐ zhī dú ěr yì rén shì qí rú yī

现代白话:岂神理之独你,亦人事其如一。

wū hū

这句话大意是:呜呼!

chù tiān rǎng zhī jiān láo sǐ shēng zhī de gōng zhī yǐ shì yù qiān zhī yǐ míng lì liáng ròu bù qī ér gòng zhēn zhū yù wú zú ér jù zhì

这句话大意是:处天壤之间,劳死生之地,攻之以嗜欲,牵之以名利,粱肉不期而共臻,珠玉无足而俱致;。

yú shì hū jiāo shē réng zuò wēi wáng xuán zhì

这句话大意是:于是乎骄奢仍作,危亡旋至。

rán zé shàng zhī dà xián wéi jǐ wéi zhé huò chū huò chù bù cháng qí jié

这句话大意是:然则上知大贤,唯几唯哲,或出或处,不常其节。

qí shū yě jì shì chéng wù qí juǎn yě shēng xiāo miè

这句话大意是:其舒也济世成务,其卷也声销□灭。

yù bó zǐ nǚ jiāo lán lǜ lǚ chǎn yú wú suǒ xiān

这句话大意是:玉帛子女,椒兰律吕,谄谀无所先;。

chēng ròu dù gǔ gāo chún tiāo shé yuàn è mò zhī qián

这句话大意是:称肉度骨,膏唇挑舌,怨恶莫之前。

xūn míng gòng shān hé tóng jiǔ zhì yè yǔ jīn shí bǐ jiān

这句话大意是:勋名共山河同久,志业与金石比坚。

sī gài hòu dòng bù ráo yóu rèn huā rán

这句话大意是:斯盖厚栋不桡,游刃砉然。

dǎi yú jué dé bù cháng sàng qí jīn pú

这句话大意是:逮于厥德不常,丧其金璞。

chí wù rén shì gǔ dòng liú sú

这句话大意是:驰骛人世,鼓动流俗。

xié tāng rì ér wèi hán bāo hè ér wèi zú

这句话大意是:挟汤日而谓寒,包□壑而未足。

yuán bù qīng ér liú zhuó biǎo bù duān ér yǐng qū

这句话大意是:源不清而流浊,表不端而影曲。

jiē hū

这句话大意是:嗟乎!

jiāo qī jù jiān yī jiǔ hán shǔ shén cù

这句话大意是:胶漆讵坚,[一九]寒暑甚促。

fǎn lì ér chéng hài huà róng ér jiù rǔ

这句话大意是:反利而成害,化荣而就辱。

xīn qī gèng lái de sàng réng xù

这句话大意是:欣戚更来,得丧仍续。

zhì yǒu shēn yù chī mèi hún chén bì yù

这句话大意是:至有身御魑魅,魂沉狴狱。

jù fēi zú lì bù qiáng mí zài dāng jú

这句话大意是:讵非足力不强,迷在当局。

shú kě wèi chē jiè qián qīng rén shī xiān jué

这句话大意是:孰可谓车戒前倾,人师先觉。

wén zhū jūn zi yǎ dào zhī shì yóu áo jīng shù yàn yù wén shǐ

现代白话:"闻诸有德行的人,雅道之士,游遨经术,厌饫文史。

bǐ yǒu jī fēng tán yǒu shèng lǐ

这句话大意是:笔有奇锋,谈有胜理。

xiào tì zhī zhì shén míng tōng yǐ

现代白话:孝悌之至,神明通了。

shěn dào ér xíng liàng lù ér zhǐ

这句话大意是:审道而行,量路而止。

zì wǒ jí wù xiān rén hòu jǐ

这句话大意是:自我及物,先人后己。

qíng wú xì yú róng cuì xīn mǐ zhì yú yùn xǐ

这句话大意是:情无系于荣悴,心靡滞于愠喜。

bù yǎng wàng yú qiū hè bù dài jià yú chéng shì

这句话大意是:不养望于丘壑,不待价于城市。

yán xíng xiāng gù shèn zhōng yóu shǐ

这句话大意是:言行相顾,慎终犹始。

yǒu yī yú sī yù wèi yǔ yí

这句话大意是:有一于斯,郁为羽仪。

kè jū zhǎn shì zhī wú bù wéi

这句话大意是:恪居展事,知无不为。

huò zuǒ huò yòu zé máo shì yōu yi

这句话大意是:或左或右,则髦士攸宜;。

wú huǐ wú lìn gù gāo ér bù wēi

这句话大意是:无悔无吝,故高而不危。

yì hu yǒng jìn wàng tuì gǒu de huàn shī shè qiān jīn zhī chǎn yāo wàn zhōng zhī zhì tóu liè fēng zhī mén qù yán huǒ zhī shì zài jué ér zhuì qí yí yàn huò dūn nǎi sàng qí zhēn jí

这句话大意是:异乎勇进忘退,苟得患失,射千金之产,邀万钟之秩,投烈风之门,趣炎火之室,载蹶而坠其贻宴,或蹲乃丧其贞吉。

kě bù wèi yú

这句话大意是:可不畏欤!

kě bù jiè yú

这句话大意是:可不戒欤!

mén yǒu yǐ huò shì bù kě bù mì

这句话大意是:"门有倚祸,事不可不密;。

qiáng yǒu fú kòu yán bù kě ér shī

这句话大意是:墙有伏寇,言不可而失。

yi dì qí yán yi duān qí xíng

这句话大意是:宜谛其言,宜端其行。

yán zhī bù shàn xíng zhī bù zhèng

这句话大意是:言之不善,行之不正。

guǐ zhí qiáng liáng rén qiú jìng tíng

这句话大意是:鬼执强梁,人囚径廷。

yōu duó qí pò míng yāo qí mìng

这句话大意是:幽夺其魄,明夭其命。

bù fú fēi fǎ bù xíng fēi dào

这句话大意是:不服非法,不行非道。

gōng dǐng wèi jǐ xìn sī yù fēi shēn bǎo

这句话大意是:公鼎为己信,私玉非身宝。

guò niè wèi gàn yú lán zuò qīng

这句话大意是:过涅为绀,逾蓝作青。

èr chí shéng shì zhí zhì shuǐ guān píng

这句话大意是:[二○]持绳视直,置水观平。

shí rán hòu qǔ wèi ruò wú yù

这句话大意是:时然后取,未若无欲。

zhī zhǐ zhī zú zhù miǎn yú rǔ

这句话大意是:知止知足,庶免于辱。

shì yǐ wèi bì chá qí jǐ jǔ bì shèn yú wēi

这句话大意是:"是以为必察其几,举必慎于微。

zhī jī lǜ wēi sī wáng zé xī

这句话大意是:知几虑微,斯亡则稀。

jì chá qiě shèn fú lù yōu guī

这句话大意是:既察且慎,福禄攸归。

xī qú yuàn shi sì shí jiǔ fēi yán zǐ jǐ sān yuè bù wéi

这句话大意是:昔蘧瑗识四十九非,颜子几三月不违。

èr yī kuǐ bù wú yǐ zhì yú qiān lǐ

这句话大意是:[二一]跬步无已,至于千里。

fù yī kuì jìn jí yú wàn rèn

这句话大意是:覆一篑进,及于万仞。

gù yún xíng yuǎn zì ěr dēng gāo zì bēi kě dà kě jiǔ yǔ shì tuī yí

这句话大意是:故云行远自迩,登高自卑,可大可久,与世推移。

yuè mǎn rú guī hòu yè zé kuī

这句话大意是:月满如规,后夜则亏。

jǐn róng yú zhī wàng mù ér wèi

这句话大意是:槿荣于枝,望暮而萎。

fu xī yì ér fēi sǔn shú yǒu sǔn ér bù hài

这句话大意是:夫奚益而非损,孰有损而不害?

yì bù yù duō lì bù yù dà

这句话大意是:益不欲多,利不欲大。

wéi jū dé zhě wèi qí shén tǐ zhēn zhě jù qí dà

这句话大意是:唯居德者畏其甚,体真者惧其大。

dào zūn zé bàng jí rèn zhòng ér yuàn huì

这句话大意是:道尊则□谤集,任重而□怨会。

qí dá yě zé ní fù qī huáng qí zhōng yě ér zhōu gōng láng bèi

这句话大意是:其达也则尼父栖遑,其忠也而周公狼狈。

wú yuē rén zhī wǒ xiá zài wǒ bù kě ér fù

这句话大意是:无曰人之我狭,在我不可而覆。

wú yuē rén zhī wǒ hòu zài wǒ bù kě ér jiù

这句话大意是:无曰人之我厚,在我不可而咎。

rú shān zhī dà wú bù yǒu yě

这句话大意是:如山之大,无不有也;。

rú gǔ zhī xū wú bù shòu yě

这句话大意是:如谷之虚,无不受也;。

néng gāng néng róu zhòng kě fù yě

这句话大意是:能刚能柔,重可负也;。

néng xìn néng shùn xiǎn kě zǒu yě

这句话大意是:能信能顺,险可走也;。

néng zhī néng yú qī kě jiǔ yě

这句话大意是:能知能愚,期可久也。

zhōu miào zhī rén sān jiān qí kǒu

这句话大意是:周庙之人,三缄其口。

lòu zài qián qī qì liú hòu

这句话大意是:漏□在前,欹器留后。

bǐ zhū lái yì chuán zhī zuò yòu

这句话大意是:俾诸来裔,传之坐右。

qí hòu chén duō yán wèi shǐ bù shí wǔ chéng fù gèng shěn shōu yòu huí huàn

这句话大意是:其后□臣多言魏史不实,武成复□更审,收又回换。

suì wèi lú tóng lì zhuàn cuī chāo fǎn gèng fù chū

这句话大意是:遂为卢同立传,崔绰返更附出。

yáng yīn jiā chuán běn yún yǒu wèi yǐ lái yī mén ér yǐ zhì shì gǎi cǐ bā zì

这句话大意是:杨愔家传,本云"有魏以来一门而已",至是改此八字;。

èr èr yòu xiān yún hóng nóng huá yīn rén nǎi gǎi zì yún hóng nóng yǐ pèi wáng huì lóng zì yún tài yuán rén

这句话大意是:[二二]又先云"弘农华阴人",乃改"自云弘农",以配王慧龙自云太原人。

cǐ qí shī yě

这句话大意是:此其失也。

xún chú kāi fǔ zhōng shū jiān

这句话大意是:寻除开府、中书监。

wǔ chéng bēng wèi fā sāng

这句话大意是:武成崩,未发丧。

zài nèi zhū gōng yǐ hòu zhǔ jí wèi yǒu nián yí yú shè lìng

这句话大意是:在内诸公以后主即位有年,疑于赦令。

zhū gōng yǐn shōu fǎng yān shōu gù zhí yi yǒu ēn zé nǎi cóng zhī

现代白话:诸公引收访呢,收固执宜有恩泽,乃从之。

zhǎng zhào gào chú shàng shū yòu pú yè zǒng yì jiān wǔ lǐ shì wèi tè jìn

这句话大意是:掌诏诰,除尚书右仆射,总议监五礼事,位特进。

shōu zòu qǐng zhào yàn shēn hé shì kāi xú zhī cái gòng jiān

这句话大意是:收奏请赵彦深、和士开、徐之才共监。

xiān yǐ gào shì kāi shì kāi jīng cí yǐ bù xué

这句话大意是:先以告士开,士开惊辞以不学。

shōu yuē tiān xià shì jiē yóu wáng wǔ lǐ fēi wáng bù jué

这句话大意是:收曰:"天下事皆由王,五礼非王不决。

shì kāi xiè ér xǔ zhī

这句话大意是:"士开谢而许之。

duō yǐn wén shì lìng zhí bǐ rú zhě mǎ jìng dé xióng ān shēng quán huì shí zhǔ zhī

这句话大意是:多引文士令执笔,儒者马敬德、熊安生、权会实主之。

wǔ píng sān nián hōng

这句话大意是:武平三年薨。

zèng sī kōng shàng shū zuǒ pú yè shì wén zhēn

这句话大意是:赠司空、尚书左仆射,谥文贞。

yǒu jí qī shí juǎn

这句话大意是:有集七十卷。

shōu shuò xué dà cái rán xìng biǎn bù néng dá mìng tǐ dào

这句话大意是:收硕学大才,然性褊,不能达命体道。

jiàn dāng tú guì yóu měi yǐ yán sè xiāng yuè

这句话大意是:见当途贵游,每以言色相悦。

rán tí hòu bèi yǐ míng xíng wèi xiān fú huá qīng xiǎn zhī tú suī yǒu cái néng fú zhòng yě

这句话大意是:然提□后辈,以名行为先,浮华轻险之徒,虽有才能,弗重也。

chū hé jiān xíng zi cái jí jì jǐng yǔ shōu bìng yǐ wén zhāng xiǎn shì chēng dà xíng xiǎo wèi èr sān yán yóu jùn yě

这句话大意是:初河间邢子才及季景与收并以文章显,世称大邢小魏,[二三]言尤俊也。

shōu shǎo zǐ cái shí suì zi cái měi yuē fú zhù liáo rén zhī wěi

这句话大意是:收少子才十岁,子才每曰:"佛助寮人之伟。

hòu shōu shāo yǔ zi cái zhēng míng wén xuān biǎn zi cái yuē ěr cái bù jí wèi shōu

现代白话:"后收稍与子才争名,文宣贬子才曰:"你才不及魏收。

shōu yì dé zhì

这句话大意是:"收益得志。

zì xù yún xiān chēng wēn xíng hòu yuē xíng wèi

这句话大意是:自序云:"先称温、邢,后曰邢、魏。

rán shōu nèi lòu xíng xīn bù xǔ yě

这句话大意是:"然收内陋邢,心不许也。

shōu jì qīng jí hǎo shēng lè shàn hú wǔ

这句话大意是:收既轻疾,好声乐,善胡舞。

wén xuān mò shù yú dōng shān yǔ zhū yōu wéi xiǎn hóu yǔ gǒu dì chǒng xiá zhī

这句话大意是:文宣末,数于东山与诸优为狝猴与狗□,帝宠狎之。

shōu wài xiōng bó líng cuī yán cháng yǐ shuāng shēng cháo shōu yuē yú wèi shuāi shōu

这句话大意是:收外兄博陵崔岩尝以双声嘲收曰:"愚魏衰收。

shōu dá yuē yán yán xīng shòu shì shuí suǒ shēng yáng yí gǒu jiá tóu tuán bí píng fàn fáng líng lóng zhe kǒng cháo dīng

这句话大意是:"收答曰:"颜岩腥瘦,是谁所生,羊颐狗颊,头团鼻平,饭房笭笼,着孔嘲玎。

qí biàn jié bù jū ruò shì

这句话大意是:"其辩捷不拘若是。

jì yuán shǐ bǐ duō hàn yú rén qí wáng zhī suì shōu bèi fā qì qí gǔ yú wài

这句话大意是:既缘史笔,多憾于人,齐亡之岁,收□被发,弃其骨于外。

xiān yǎng dì zǐ rén biǎo wèi sì wèi zhì shàng shū shàn bù láng zhōng

这句话大意是:先养弟子仁表为嗣,位至尚书膳部郎中。

duò kāi huáng zhōng zú yú wēn xiàn lìng

这句话大意是:隋开皇中卒于温县令。

jiào kān jì

这句话大意是:校勘记。

yī běi qí shū juǎn sān shí qī àn cǐ juǎn yuán quē sòng běn sān cháo běn nán běn jú běn juǎn mò yǒu sòng rén xiào yǔ yún cǐ chuán yǔ běi shǐ tóng dàn bù xù shì jiā yòu wú lùn zàn yí fēi zhèng shǐ

这句话大意是:[一] 北齐书卷三十七 按此卷原缺,宋本、三朝本、南本、局本卷末有宋人校语云:"此传与北史同,但不序世家,又无论赞,疑非正史。

àn cǐ chuán yǔ běi shǐ juǎn wǔ liù wèi shōu chuán jī běn xiāng tóng zhī zì jù xiǎo yǒu chū rù dàn chuán shǒu shì xì yǒu yì

这句话大意是:"按此传与北史卷五六魏收传基本相同,只字句小有出入,但传首□世系有异。

yí běi qí shū yuán wén cán cún chuán shǒu shì xì yǐ xià hòu rén yǐ běi shǐ bǔ

这句话大意是:疑北齐书原文残存传首世系,以下后人以北史补。

èr zēng zǔ jī zǔ sháo běi shǐ juǎn wǔ liù wèi shōu chuán wèi shū juǎn yī sì zì xù shōu zǔ míng yuè

这句话大意是:[二] 曾祖缉祖韶 北史卷五六魏收传、魏书卷一○四自序收祖名"悦"。

àn wèi shū juǎn jiǔ èr wèi pǔ qī fáng shì chuán chēng pǔ zi jī jī zi yuè wèi jì yīn tài shǒu wèi shū juǎn jiǔ yī wáng ruì fù zǐ chūn chuán chēng chūn qī jù lù wèi yuè nǚ yòu yǒu xiōng zi jiàn hé xiōng zi shōu zhī yǔ

这句话大意是:按魏书卷九二魏溥妻房氏传称溥子缉,"缉子悦为济阴太守",魏书卷九一王叡附子椿传称"椿妻巨鹿魏悦女",又有"兄子建"和"兄子收"之语。

zhī sháo dàng zuò yuè

这句话大意是:知"韶"当作"悦"。

sān zhào shì shōu wèi fēng shàn shū shōu xià bǐ biàn jiù bù lì gǎo cǎo yù lǎn juǎn liù èr qī yī yè yǐn běi qí shū yún wèi shōu jù lù rén yǐ wén zhāng jiàn zhī

这句话大意是:[三] 诏试收为封禅书收下笔便就不立稿草 御览卷六○○二七○一页引北齐书云:"魏收巨鹿人,以文章见知。

céng fèng zhào wèi fēng shàn wén

这句话大意是:曾奉诏为封禅文。

shōu duì yuē fēng shàn zhě dì zhī shèng shì xī sī mǎ zhǎng qīng shàng jué bǐ yú cǐ yǐ chén xià cái hé gǎn nǐ yì

这句话大意是:收对曰:『封禅者,帝之盛事,昔司马长卿尚绝笔于此,以臣下材,何敢拟议。

chén suī yú qiǎn gǎn bù jié zuò

这句话大意是:臣虽愚浅,敢不竭作。

nǎi yú yù qián xià bǐ biàn jiù bù lì gǎo cǎo

这句话大意是:』乃于御前下笔便就,不立稿草。

àn zì shōu duì yuē yǐ xià zhì nǎi yú yù qián sān shí jiǔ zì wèi běn shū hé wèi shū běi shǐ suǒ wú zì shì běi qí shū yuán wén dàn yù lǎn yě jiā shān jié gù wén yì bù guàn

这句话大意是:"按自"收对曰"已下至"乃于御前"三十九字为本书和魏书、北史所无,自是北齐书原文,但御览也加删节,故文意不贯。

sì bái dì yuē sān cháo běn bǎi nà běn běi běn jí běn jú běn wú bái zì nán běn yī běi shǐ juǎn wǔ liù zēng cǐ zì diàn běn cóng zhī

这句话大意是:[四] 白帝曰 三朝本、百衲本、北本、汲本、局本无"白"字,南本依北史卷五六增此字,殿本从之。

àn yù lǎn tóng shàng juǎn yè yě yǒu bái zì

这句话大意是:按御览同上卷页也有"白"字。

ruò wú zé xià miàn de huà biàn shì jié mǐn dì yǔ hé bì tè bié shù gǔ sī tóng shì lì

这句话大意是:若无,则下面的话便是节闵帝语,何必特别□述贾思同侍立。

jīn cóng nán běn

这句话大意是:今从南本。

wǔ shōu hū jì jǐng gù fāng zhī zhū běn wú gù zì

这句话大意是:[五] 收忽季景故方之 诸本无"故"字。

nán běn jí běi shǐ juǎn wǔ liù hū xià yǒu yǐ zì nán běn dāng jí yī běi shǐ zēng

这句话大意是:南本及北史卷五六"忽"下有"以"字,南本当即依北史增。

cè fǔ juǎn jiǔ sì sì yī yī yī èr sān yè yǒu gù zì

这句话大意是:册府卷九四四一一一二三页有"故"字。

àn cè fǔ duō jù bǔ běn běi qí shū zhī yuán yǒu cǐ zì jīn jù bǔ

这句话大意是:按册府多据补本北齐书,知原有此字,今据补。

liù wèi shōu shì cái wú yí shì zhū běn wú yí shì sān zì zuò shǐ qì qīng

这句话大意是:[六] 魏收恃才无宜适 诸本"无宜适"三字作"使气卿"。

sān cháo běn bǎi nà běn jí běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ juǎn bā jiǔ wǔ wǔ yè yù lǎn juǎn jiǔ sì wǔ sì yī jiǔ qī yè dōu zuò wú yí shì

这句话大意是:三朝本、百衲本及北史卷五六、册府卷八○○九五○五页、御览卷九四五四一九七页都作"无宜适"。

àn sòng shū juǎn bā bā xuē ān dōu chuán yǒu xiǎo zi wú yí shì yǔ zhè shì dāng shí kǒu yǔ nán běn yǐ xià wàng gǎi jīn cóng sān cháo běn

这句话大意是:按宋书卷八八薛安都传有"小子无宜适"语,这是当时口语,南本以下妄改,今从三朝本。

qī dǎ cóng shū jì jǐng chū liù bǎi hú mǐ běi shǐ juǎn wǔ liù hú mǐ zuò dòu fān

这句话大意是:[七] 打从叔季景出六百斛米 北史卷五六"斛米"作"斗番"。

àn cǐ yǔ zuò hú mǐ zuò dòu fān dōu bù kě jiě

这句话大意是:按此语作"斛米"作"斗番"都不可解。

bā yóu yā gāo yǔn zhū běn tuō yā gāo èr zì

这句话大意是:[八] 游雅高允 诸本脱"雅高"二字。

àn yóu yā gāo yǔn cān yù xiū shǐ bìng jiàn wèi shū juǎn sì bā jí juǎn wǔ sì běn chuán jīn jù wèi shū juǎn yī sì zì xù bǔ

这句话大意是:按游雅、高允参预修史,并见魏书卷四八及卷五四本传,今据魏书卷一○四自序补。

jiǔ xuān wǔ shí mìng xíng luán zhuī zhuàn xiào wén qǐ jū zhù shū zhì tài hé shí sì nián zhū běn wú zhì zì yú wén yì bù hé jīn jù běi shǐ juǎn wǔ liù bǔ

这句话大意是:[九] 宣武时命邢峦追撰孝文起居注书至太和十四年 诸本无"至"字,于文义不合,今据北史卷五六补。

yī zhuān zǒng zhēn zhuó běi shǐ juǎn wǔ liù wèi shū juǎn yī sì jiē bǎi nà běn zhuān zuò chuán cè fǔ juǎn wǔ wǔ liù liù liù qī bā yè zuò bó

这句话大意是:[一○] 专总斟酌 北史卷五六、魏书卷一○四皆百衲本"专"作"传",册府卷五五六六六七八页作"博"。

àn bó zǒng jí guǎng fàn shōu jí zhī yì

这句话大意是:按"博总"即广泛收集之意。

yí běn zuò bó é zuò chuán hòu rén yǐ dú bù kě tōng yòu qù rén páng

这句话大意是:疑本作"博",讹作"传",后人以读不可通,又去人旁。

yī yī huī zhòng ràng zhū běn huī é mù nán běi diàn sān běn zhòng yòu é yuán

这句话大意是:[一一] 眭仲让 诸本"眭"讹"睦",南、北、殿三本"仲"又讹"元"。

jīn jù běi shǐ juǎn wǔ liù gǎi

这句话大意是:今据北史卷五六改。

cān juǎn sì wǔ xiào jì

这句话大意是:参卷四五校记。

yī èr ruò xiū dé yì zhī fēng zé wéi péng yī huò fu hé zú shù zhū běn wéi zuò hán sān cháo běn bǎi nà běn zuò wéi

这句话大意是:[一二]若修德义之风则韦彭伊霍夫何足数 诸本"韦"作"韩",三朝本、百衲本作"韦"。

àn wèi shū juǎn qī sì ěr zhū róng chuán lùn zuò péng wéi

这句话大意是:按魏书卷七四尒朱荣传论作"彭韦"。

péng wéi zhǐ dà péng shǐ wéi shì chuán shuō zhōng de shāng dài bà zhǔ gù zhì yú yī yǐn huò guāng zhī qián

这句话大意是:"彭、韦"指大彭、豕韦,是传说中的商代霸主,故置于伊尹、霍光之前。

hán xìn péng yuè jūn bù shàn zhōng hé ěr zhū róng xiāng sì yǔ cǐ lùn suǒ wèi xiū dé yì zhī fēng fu hé zú shù yǔ bù hé

这句话大意是:韩信、彭越均不善终,和尒朱荣相似,与此论所谓"修德义之风","夫何足数"语不合。

jīn cóng sān cháo běn

这句话大意是:今从三朝本。

yī sān dùn qiū li zhù jiā chuán chēng qí běn shì liáng guó méng rén zhū běn méng zuò jiā

这句话大意是:[一三] 顿丘李庶家传称其本是梁国蒙人 诸本"蒙"作"家"。

hóng yí zhū shǐ kǎo yì juǎn yī èr yún liáng guó jiā rén dàng shì méng rén zhī é

这句话大意是:洪颐□诸史考异卷一二云:"梁国家人当是蒙人之讹。

àn li zhù shì li píng zhī sūn jiàn wèi shū juǎn liù liù li píng chuán zhè yī jiā shì běi wèi wài qī

这句话大意是:"按李庶是李平之孙见魏书卷六六李平传,这一家是北魏外戚。

píng bó fù jùn jiàn wèi shū juǎn bā sān wài qī chuán shuō tā shì liáng guó méng xiàn rén yuán huáng hòu xiōng yě juǎn yī sān wén chéng yuán huáng hòu lǐ shì chuán yě shuō tā shì liáng guó méng xiàn rén

这句话大意是:平伯父峻,见魏书卷八三外戚传,说他是"梁国蒙县人,元皇后兄也",卷一三文成元皇后李氏传也说她是"梁国蒙县人"。

hóng shuō shì jīn gǎi zhèng

这句话大意是:洪说是,今改正。

yī sì nǎi fàng èr jī sān cháo běn bǎi nà běn jí běn jú běn jí cè fǔ juǎn jiǔ sì yī yī yī bā èr yè fàng zuò shā nán běi diàn sān běn jí běi shǐ juǎn wǔ liù zuò fàng

这句话大意是:[一四] 乃放二姬 三朝本、百衲本、汲本、局本及册府卷九四一一一○八二页"放"作"杀",南、北、殿三本及北史卷五六作"放"。

àn fēng jiàn dì zhǔ cán bào xiōng è shā èr jī wán quán kě néng

这句话大意是:按封建地主残暴凶恶,杀二姬完全可能。

dàn běi shǐ juǎn sì èr liú fāng fù sūn tì chuán shuō qí zǐ wèi rèn shì fù mò rù gōng yǐ cì wèi shōu yòu yún tì zǐ wèi jiā zhě shōu shí yǐ fàng chū tì yīn cì yù jià zhī suǒ yún èr jī qí yī jí liú fāng sūn nǚ zhī zuò fàng shì

这句话大意是:但北史卷四二刘芳附孙逖传说"其姊为任氏妇,没入宫,□以赐魏收",又云"逖姊魏家者,收时已放出,逖因次欲嫁之",所云"二姬",其一即刘芳孙女,知作"放"是。

jīn cóng nán běn

这句话大意是:今从南本。

yī wǔ shǐ shōu bǐ wēn zi shēng xíng shào shāo wéi hòu jìn zhū běn bǐ zuò yǔ nán běn yī běi shǐ juǎn wǔ liù gǎi jīn cóng zhī

这句话大意是:[一五] 始收比温子升邢卲稍为后进 诸本"比"作"与",南本依北史卷五六改,今从之。

yī liù wéi yǐ zhāng biǎo bēi zhì zì xǔ cǐ wài gèng tóng ér xì yù lǎn juǎn wǔ bā qī èr liù sì wǔ yè yǐn sān guó diǎn lüè zuò wéi yǐ zhāng biǎo zì xǔ cǐ tóng ér xì

这句话大意是:[一六] 唯以章表碑志自许此外更同儿戏 御览卷五八七二六四五页引三国典略作"唯以章表自许,此同儿戏"。

àn rú cǐ chuán zé shì zhāng biǎo bēi zhì zhī wài lián zuò fù yě tóng ér xì hé shàng wén huì xū zuò fù shǐ chéng dà cái shì zhī yǔ máo dùn

这句话大意是:按如此传,则是章表碑志之外,连作赋也同儿戏,和上文"会须作赋,始成大才士"之语矛盾。

yí yù lǎn shì zhè lǐ yǎn wài gèng èr zì

这句话大意是:疑御览是,这里衍"外更"二字。

yī qī jì ér zhào jùn gōng zēng nián huò miǎn zhāng sēn jiè yún àn péng chéng wáng yóu chuán juǎn yī cǐ shì zhào jùn li gōng tǒng mǔ shì cǐ dàn zuò zhào jùn gōng sān zì dāng yǒu tuō wén

这句话大意是:[一七] 既而赵郡公增年获免 张森楷云:"案彭城王浟传卷一○,此是赵郡李公统母事,此但作『赵郡公』三字,当有脱文。

àn zhāng shuō shì

这句话大意是:"按张说是。

yī bā bǐ qī yuǎn ér néng tōng zhū běn qī zuò qí

这句话大意是:[一八] 彼期远而能通 诸本"期"作"其"。

běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ juǎn bā yī qī jiǔ qī èr yè zuò qī

这句话大意是:北史卷五六、册府卷八一七九七二○页作"期"。

àn shàng wén shuō qī zhī yuǎn zhě mò rú nián zuò qī shì jīn jù gǎi

这句话大意是:按上文说"期之远者莫如年",作"期"是,今据改。

yī jiǔ jiāo qī jù jiān zhū běn jù zuò wèi

这句话大意是:[一九] 胶漆讵坚 诸本"讵"作"谓"。

běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ tóng shàng juǎn yè zuò jù

这句话大意是:北史卷五六、册府同上卷页作"讵"。

àn wén yì zuò jù shì jīn jù gǎi

这句话大意是:按文义作"讵"是,今据改。

èr guò niè wèi gàn yú lán zuò qīng sān cháo běn niè zuò shī tā běn dōu zuò zī bǎi nà běn yě yī tā běn gǎi zī běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ tóng shàng juǎn yè zuò niè

这句话大意是:[二○] 过涅为绀逾蓝作青 三朝本"涅"作"湿",他本都作"缁"百衲本也依他本改"缁",北史卷五六、册府同上卷页作"涅"。

àn huái nán zǐ chù zhēn piān yún yǐ niè rǎn zī zé hēi yú niè yǐ lán rǎn qīng zé qīng yú lán zhè èr jù jí qǔ cǐ yì zuò niè shì sān cháo běn xíng é zuò shī shàng cún hén jì jīn jù běi shǐ cè fǔ gǎi

这句话大意是:按淮南子俶真篇云:"以涅染缁,则黑于涅,以蓝染青,则青于蓝",这二句即取此义,作"涅"是,三朝本形讹作"湿",尚存痕迹,今据北史、册府改。

èr yī xī qú yuàn shi sì shí jiǔ fēi yán zǐ jǐ sān yuè bù wéi sān cháo běn bǎi nà běn jí běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ sòng běn juǎn bā yī qī jǐ shàng yǒu zì

这句话大意是:[二一] 昔蘧瑗识四十九非颜子几三月不违 三朝本、百衲本及北史卷五六、册府宋本卷八一七"几"上有"□"字。

tā běn wú

这句话大意是:他本无。

àn jǐ jí qí dài shù jǐ zhī yì běn dāng yǒu zì dàn zhè yàng jiù hé shàng jù bú duì

这句话大意是:按"□几"即"其殆庶几"之意,本当有"□"字,但这样就和上句不对。

yí shàng jù shi zì shàng xià xiān tuō yī zì hòu rén suì shān zì yǐ jiù duì ǒu

这句话大意是:疑上句"识"字上下先脱一字,后人遂删"□"字以就对偶。

jīn shàng jù tuō zì wú cóng bǔ rù zhè lǐ yě bù bǔ

这句话大意是:今上句脱字无从补入,这里也不补。

èr èr yáng yīn jiā chuán běn yún yǒu wèi yǐ lái yī mén ér yǐ zhì shì gǎi cǐ bā zì zhū běn yún zuò wú sān cháo běn bǎi nà běn jí běi shǐ juǎn wǔ liù cè fǔ juǎn wǔ liù èr liù qī wǔ yè zuò yún

这句话大意是:[二二] 杨愔家传本云有魏以来一门而已至是改此八字 诸本"云"作"无",三朝本、百衲本及北史卷五六、册府卷五六二六七五○页作"云"。

yòu zhū běn jí běi shǐ gǎi bìng zuò jiā cè fǔ zuò gǎi

这句话大意是:又诸本及北史"改"并作"加",册府作"改"。

àn jīn wèi shū juǎn wǔ bā yáng bō chuán jí suǒ wèi yáng yīn jiā chuán wú cǐ bā zì dú jiàn yú běi shǐ juǎn sì yī yáng bō chuán lùn

这句话大意是:按今魏书卷五八杨播传即所谓"杨愔家传"无此八字,独见于北史卷四一杨播传论。

ruò wèi shū dìng běn jiā cǐ bā zì hé gù bú jiàn yú chuán shì zhū běn

现代白话:若魏书定本"加此八字",为什么不见于传世诸本?

zhī wèi shū chū gǎo tè shū cǐ bā zì yǐ mèi yáng yīn hòu lái yáng yīn bèi shā yòu xuē qù bā zì yǐ shì bù qīn yáng shì

这句话大意是:知魏书初稿,特书此八字以媚杨愔,后来杨愔被杀,又削去八字,以示不亲杨氏。

lǐ yán shòu rèn wéi bù gāi xuē qù gù zài běi shǐ chuán lùn zhōng yòu jù wèi shū chū gǎo xiě shàng cǐ bā zì

这句话大意是:李延寿认为不该削去,故在北史传论中又据魏书初稿写上此八字。

lǐ yán shòu yú wèi shōu chuán zhōng shuō cǐ qí zhǐ wèi shōu shī yě shì shuō tā xuē qù bú duì bú shì shuō yǒu cǐ bā zì bú duì

这句话大意是:李延寿于魏收传中说"此其指魏收失也",是说他削去不对,不是说有此八字不对。

zhè lǐ yún zì xiān é wáng yòu xiě zuò wú hòu rén suì bìng xià gǎi zì yě gǎi zuò jiā

这句话大意是:这里"云"字先讹"亡",又写作"无",后人遂并下"改"字也改作"加"。

běi qí shū jiù běn hé běi shǐ yún zì shàng bù wù ér gǎi zì wéi cè fǔ dú shì

这句话大意是:北齐书旧本和北史"云"字尚不误,而"改"字唯册府独是。

jīn cóng sān cháo běn jí cè fǔ

这句话大意是:今从三朝本及册府。

èr sān chū hé jiān xíng zi cái jí jì jǐng yǔ shōu bìng yǐ wén zhāng xiǎn shì chēng dà xíng xiǎo wèi běi shǐ juǎn wǔ liù zi cái xià yǒu zǐ míng èr zì

这句话大意是:[二三] 初河间邢子才及季景与收并以文章显世称大邢小魏 北史卷五六"子才"下有"子明"二字。

àn xíng xīn zì zǐ míng zi cái zú zǐ jiàn wèi shū juǎn bā sān wén yuàn chuán běi shǐ juǎn sì sān xíng luán chuán

这句话大意是:按邢昕字子明,子才族子,见魏书卷八三文苑传、北史卷四三邢峦传。

chuán yún dà xíng xiǎo wèi dāng shí bì yǐ zi cái zǐ míng wèi dà xiǎo xíng jì jǐng yǔ shōu wèi dà xiǎo wèi cái yǒu zhè huà zhè lǐ dāng tuō zǐ míng èr zì

这句话大意是:传云"大邢小魏",当时必以子才、子明为大小邢,季景与收为大小魏,才有这话,这里当脱"子明"二字。

✦ You read 列传·卷三十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.