shì jì
这句话大意是:◎世纪。
jīn zhī xiān chū mò hé shì
这句话大意是:金之先,出靺鞨氏。
mò hé běn hào wù jí
这句话大意是:靺鞨本号勿吉。
wù jí gǔ sù shèn de yě
这句话大意是:勿吉,古肃慎地也。
yuán wèi shí wù jí yǒu qī bù yuē sù mò bù yuē bó duō bù yuē ān chē gǔ bù yuē fú niè bù yuē hào shì bù yuē hēi shuǐ bù yuē bái shān bù
这句话大意是:元魏时,勿吉有七部:曰粟末部、曰伯咄部、曰安车骨部、曰拂涅部、曰号室部、曰黑水部、曰白山部。
duò chēng mò hé ér qī bù bìng tóng
这句话大意是:隋称靺鞨,而七部并同。
táng chū yǒu hēi shuǐ mò hé lì mò mò hé qí wǔ bù wú wén
这句话大意是:唐初, 有黑水靺鞨、栗末靺鞨,其五部无闻。
sù mò mò hé shǐ fù gāo lí xìng dà shì
这句话大意是:粟末靺鞨始附高丽,姓大氏。
li jī pò gāo lí sù mò mò hé bǎo dōng móu shān
这句话大意是:李绩破高丽,粟末靺鞨保东牟山。
hòu wèi bó hǎi chēng wáng chuán shí yú shì
这句话大意是:后为渤海,称王,传十余世。
yǒu wén zì lǐ yuè guān fǔ zhì dù
这句话大意是:有文字、礼乐、官府、制度。
yǒu wǔ jīng shí wǔ fǔ liù shí èr zhōu
这句话大意是:有五京、十五府、六十二州。
hēi shuǐ mò hé jū sù shèn de dōng bīn hǎi nán jiē gāo lí yì fù yú gāo lí
这句话大意是:黑水靺鞨居肃慎地,东濒海,南接高丽,亦附于高丽。
cháng yǐ bīng shí wǔ wàn zhòng zhù gāo lí jù táng tài zōng bài yú ān shì
这句话大意是:尝以兵十五万众助高丽拒唐太宗,败于安市。
kāi yuán zhōng lái cháo zhì hēi shuǐ fǔ yǐ bù zhǎng wèi dū du cì shǐ zhì zhǎng shǐ jiān zhī
这句话大意是:开元中,来朝,置黑水府,以部长为都督、刺史,置长史监之。
cì dū du xìng lǐ shì míng xiàn chéng lǐng hēi shuǐ jīng lüè shǐ
这句话大意是:赐都督姓李氏,名献诚,领黑水经略使。
qí hòu bó hǎi shèng qiáng hēi shuǐ yì shǔ zhī cháo gòng suì jué
这句话大意是:其后渤海盛强,黑水役属之,朝贡遂绝。
wǔ dài shí qì dān jǐn qǔ bó hǎi de ér hēi shuǐ mò hé fù shǔ yú qì dān
这句话大意是:五代时,契丹尽取渤海地,而黑水靺鞨附属于契丹。
qí zài nán zhě jí qì dān hào shú nǚ zhí
这句话大意是:其在南者籍契丹,号熟女直;。
qí zài běi zhě bù zài qì dān jí hào shēng nǚ zhí
这句话大意是:其在北者不在契丹籍,号生女直。
shēng nǚ zhí de yǒu hùn tóng jiāng cháng bái shān hùn tóng jiāng yì hào hēi lóng jiāng suǒ wèi bái shān hēi shuǐ shì yě
这句话大意是:生女直地有混同江、长白山,混同江亦号黑龙江,所谓“白山黑水”是也。
jīn zhī shǐ zǔ huì hán pǔ chū cóng gāo lí lái nián yǐ liù shí yú yǐ
现代白话:金之始祖讳函普,初从高丽来,年已六十余了。
xiōng ā gǔ nǎi hǎo fú liú gāo lí bù kěn cóng yuē hòu shì zǐ sūn bì yǒu néng xiāng jù zhě wú bù néng qù yě
现代白话:兄阿古乃好佛,留高丽不肯从,曰:“后世子孙必有能相聚者,我不能去也。
dú yǔ dì bǎo huó lǐ jù
这句话大意是:”独与弟保活里俱。
shǐ zǔ jū wán yán bù pū gàn shuǐ zhī yá bǎo huó lǐ jū yé lǎn
这句话大意是:始祖居完颜部仆干水之涯,保活里居耶懒。
qí hòu hú shí mén yǐ hé sū guǎn guī tài zǔ zì yán qí zǔ xiōng dì sān rén xiāng bié ér qù gài zì wèi ā gǔ nǎi zhī hòu
这句话大意是:其后胡十门以曷苏馆归太祖,自言其祖兄弟三人相别而去,盖自谓阿古乃之后。
shí tǔ mén dí gǔ nǎi bǎo huó lǐ zhī yì yě
这句话大意是:石土门、迪古乃,保活里之裔也。
jí tài zǔ bài liáo bīng yú jìng shàng huò yē lǜ xiè shí nǎi shǐ liáng fú wò dá cì zhāo yù bó hǎi rén yuē nǚ zhí bó hǎi běn tóng yī jiā
这句话大意是:及太祖败辽兵于境上,获耶律谢十,乃使梁福、斡荅刺招谕渤海人曰:“女直、渤海本同一家。
gài qí chū jiē wù jí zhī qī bù yě
这句话大意是:”盖其初皆勿吉之七部也。
shǐ zǔ zhì wán yán bù jū jiǔ zhī qí bù rén cháng shā tā zú zhī rén yóu shì liǎng zú jiāo wù hǒng dòu bù néng jiě
这句话大意是:始祖至完颜部,居久之,其部人尝杀它族之人,由是两族交恶,哄斗不能解。
wán yán bù rén wèi shǐ zǔ yuē ruò néng wéi bù rén jiě cǐ yuàn shǐ liǎng zú bù xiāng shā bù yǒu xián nǚ nián liù shí ér wèi jià dāng yǐ xiāng pèi réng wèi tóng bù
这句话大意是:完颜部人谓始祖曰:“若能为部人解此怨,使两族不相杀,部有贤女,年六十而未嫁,当以相配,仍为同部。
shǐ zǔ yuē nuò
这句话大意是:”始祖曰:“诺。
nǎi zì wǎng yù zhī yuē shā yī rén ér dòu bù jiě sǔn shāng yì duō
这句话大意是:”乃自往谕之曰:“杀一人而斗不解,损伤益多。
hé ruò zhǐ zhū shǒu luàn zhě yī rén bù nèi yǐ wù nà cháng rǔ kě yǐ wú dòu ér qiě huò lì yān
现代白话:曷若止诛首乱者一人,部内以物纳偿你,能够无斗,而且获利呢。
yuàn jiā cóng zhī
这句话大意是:”怨家从之。
nǎi wèi yuē yuē fán yǒu shā shāng rén zhě zhēng qí jiā rén kǒu yī mǎ shí ǒu zì niú shí huáng jīn liù liǎng yǔ suǒ shā shāng zhī jiā jí liǎng jiě bù dé sī dòu
这句话大意是:乃为约曰:“凡有杀伤人者,征其家人口一、马十偶、牸牛十、黄金六两,与所杀伤之家,即两解,不得私斗。
yuē jǐn rú yuē
这句话大意是:”曰:“谨如约。
nǚ zhí zhī sú shā rén cháng mǎ niú sān shí zì cǐ shǐ
这句话大意是:”女直之俗,杀人偿马牛三十,自此始。
jì bèi cháng rú yuē bù zhòng xìn fú zhī xiè yǐ qīng niú yī bìng xǔ guī liù shí zhī fù
这句话大意是:既备偿如约,部众信服之,谢以青牛一,并许归六十之妇。
shǐ zǔ nǎi yǐ qīng niú wèi pìn lǐ ér nà zhī bìng de qí zī chǎn
这句话大意是:始祖乃以青牛为聘礼而纳之,并得其赀产。
hòu shēng èr nán zhǎng yuē wū lǔ cì yuē wò lǔ yī nǚ yuē zhù sī bǎn suì wèi wán yán bù rén
这句话大意是:后生二男,长曰乌鲁,次曰斡鲁,一女曰注思板,遂为完颜部人。
tiān huì shí sì nián zhuī shì jǐng yuán huáng dì miào hào shǐ zǔ
这句话大意是:天会十四年,追谥景元皇帝,庙号始祖。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē guāng líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰光陵。
wǔ nián zēng shì shǐ zǔ yì xiàn jǐng yuán huáng dì
这句话大意是:五年,增谥始祖懿宪景元皇帝。
zi dé dì huì wū lǔ
这句话大意是:子德帝,讳乌鲁。
tiān huì shí sì nián zhuī shì dé huáng dì
这句话大意是:天会十四年,追谥德皇帝。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē xī líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰熙陵。
wǔ nián zēng shì yuān mù xuán dé huáng dì
这句话大意是:五年,增谥渊穆玄德皇帝。
zǐ ān dì huì bá hǎi
这句话大意是:子安帝,讳跋海。
tiān huì shí sì nián zhuī shì ān huáng dì
这句话大意是:天会十四年,追谥安皇帝。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng jiàn líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏建陵。
wǔ nián zēng shì hé jìng qìng ān huáng dì
这句话大意是:五年,增谥和靖庆安皇帝。
zi xiàn zǔ huì suí kě
这句话大意是:子献祖,讳绥可。
hēi shuǐ jiù sú wú shì lú fù shān shuǐ kǎn de liáng mù qí shàng fù yǐ tǔ xià zé chū suí shuǐ cǎo yǐ jū dōng zé rù chù qí zhōng qiān xǐ bù cháng
这句话大意是:黑水旧俗无室庐,负山水坎地,梁木其上,覆以土,夏则出随水草以居,冬则入处其中,迁徙不常。
xiàn zǔ nǎi xǐ jū hǎi gǔ shuǐ gēng kěn shù yì shǐ zhù shì yǒu dòng yǔ zhī zhì rén hū qí de wèi nà gé lǐ
这句话大意是:献祖乃徙居海古水,耕垦树艺,始筑室,有栋宇之制,人呼其地为纳葛里。
nà gé lǐ zhě hàn yǔ jū shì yě
这句话大意是:纳葛里者,汉语居室也。
zì cǐ suì dìng jū yú ān chū hǔ shuǐ zhī cè yǐ
现代白话:自此遂定居于安出虎水之侧了。
tiān huì shí sì nián zhuī shì dìng zhāo huáng dì miào hào xiàn zǔ
这句话大意是:天会十四年,追谥定昭皇帝,庙号献祖。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē huī líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰辉陵。
wǔ nián zēng shì xiàn zǔ chún liè dìng zhāo huáng dì
这句话大意是:五年,增谥献祖纯烈定昭皇帝。
zi zhāo zǔ huì shí lǔ gāng yì zhì zhí
这句话大意是:子昭祖,讳石鲁,刚毅质直。
shēng nǚ zhí wú shū qì wú yuē shù bù kě jiǎn zhì
这句话大意是:生女直无书契,无约束,不可检制。
zhāo zǔ yù shāo lì tiáo jiào zhū fù bù rén jiē bú yuè yù kēng shā zhī
这句话大意是:昭祖欲稍立条教,诸父、部人皆不悦,欲坑杀之。
yǐ bèi zhí shū fù xiè lǐ hū zhī bù zhòng jiāng shā zhāo zǔ yuē wú xiōng zi xián rén yě bì néng chéng jiā ān jí bù zhòng cǐ bèi nài hé zhé yù kēng shā zhī
现代白话:已被执,叔父谢里忽知部众将杀昭祖,曰:“我兄子,贤人也,必能承家,安辑部众,此辈奈何辄欲坑杀之!
jí wǎng wān gōng zhù shǐ shè yú zhòng zhōng jié zhí zhě jiē sàn zǒu zhāo zǔ nǎi de miǎn
这句话大意是:”亟往,弯弓注矢射于众中,劫执者皆散走,昭祖乃得免。
zhāo zǔ shāo yǐ tiáo jiào wèi zhì bù luò jìn qiáng
这句话大意是:昭祖稍以条教为治,部落浸强。
liáo yǐ tì yǐn guān zhī
这句话大意是:辽以惕隐官之。
zhū bù yóu yǐ jiù sú bù kěn yòng tiáo jiào
这句话大意是:诸部犹以旧俗,不肯用条教。
zhāo zǔ yào wǔ zhì yú qīng lǐng bái shān shùn zhě fǔ zhī bù cóng zhě tǎo fá zhī rù yú sū bīn yé lǎn zhī de suǒ zhì kè jié hái jīng pū yàn shuǐ
这句话大意是:昭祖耀武至于青岭、白山,顺者抚之,不从者讨伐之,入于苏滨、耶懒之地,所至克捷,还经仆燕水。
pū yàn hàn yǔ è chuāng yě
这句话大意是:仆燕,汉语恶疮也。
zhāo zǔ è qí dì míng suī yǐ kùn bèi bù kěn zhǐ
这句话大意是:昭祖恶其地名,虽已困惫,不肯止。
xíng zhì gū lǐ diān de jí
这句话大意是:行至姑里甸,得疾。
dài yè qǐn yú cūn shè
这句话大意是:迨夜,寝于村舍。
yǒu dào zhì suì zhōng yè qǐ xíng zhì bī là jì cūn zhǐ yān
现代白话:有盗至,遂中夜启行,至逼剌纪村止呢。
shì xī zú
这句话大意是:是夕,卒。
zài jiù ér xíng yù zéi yú lù duó jiù qù
这句话大意是:载柩而行,遇贼于路,夺柩去。
bù zhòng zhuī zéi yǔ zhàn fù de jiù
这句话大意是:部众追贼与战,复得柩。
jiā gǔ bù rén pú hǔ fù lái xí zhī chuí jí pú hǔ wèn zhū lù rén yuē shí lǔ jiù qù cǐ jǐ hé
这句话大意是:加古部人蒲虎复来袭之,垂及,蒲虎问诸路人曰:“石鲁柩去此几何?
qí rén yuē yuǎn yǐ zhuī zhī bù jí yě
现代白话:”其人曰:“远了,追之不及也。
pú hǔ suì zhǐ
这句话大意是:”蒲虎遂止。
yú shì nǎi de guī zàng yān
现代白话:于是乃得归葬呢。
shēng nǚ zhí zhī sú zhì zhāo zǔ shí shāo yòng tiáo jiào mín pō tīng cóng shàng wèi yǒu wén zì wú guān fǔ bù zhī suì yuè huì shuò shì yǐ nián shòu xiū duǎn mò de ér kǎo yān
现代白话:生女直之俗,至昭祖时稍用条教,民颇听从,尚未有文字,无官府,不知岁月晦朔,是以年寿修短莫得而考呢。
tiān huì shí wǔ nián zhuī shì chéng xiāng huáng dì miào hào zhāo zǔ
这句话大意是:天会十五年,追谥成襄皇帝,庙号昭祖。
huáng tǒng sì nián cáng hào ān líng
这句话大意是:皇统四年,藏号安陵。
wǔ nián zēng shì zhāo zǔ wǔ huì chéng xiāng huáng dì
这句话大意是:五年,增谥昭祖武惠成襄皇帝。
zi jǐng zǔ huì wū gǔ nǎi
这句话大意是:子景祖,讳乌古乃。
liáo tài píng yuán nián xīn yǒu suì shēng
这句话大意是:辽太平元年辛酉岁生。
zì shǐ zǔ zhì cǐ yǐ liù shì yǐ
现代白话:自始祖至此,已六世了。
jǐng zǔ shāo yì shǔ zhū bù zì bái shān yé huǐ tǒng mén yé lǎn tǔ gǔ lùn zhī shǔ yǐ zhì wǔ guó zhī zhǎng jiē tīng mìng
这句话大意是:景祖稍役属诸部,自白山、耶悔、统门、耶懒、土骨论之属,以至五国之长,皆听命。
shì shí liáo zhī biān mín yǒu táo ér guī zhě
这句话大意是:是时,辽之边民有逃而归者。
jí liáo yǐ bīng xǐ tiě lè wū rě zhī mín tiě lè wū rě duō bù kěn xǐ yì táo ér lái guī
这句话大意是:及辽以兵徙铁勒、乌惹之民,铁勒、乌惹多不肯徙,亦逃而来归。
liáo shǐ hé lǔ lín yá jiàng bīng lái suǒ bū táo zhī mín
这句话大意是:辽使曷鲁林牙将兵来索逋逃之民。
jǐng zǔ kǒng liáo bīng shēn rù jǐn de shān chuān dào lù xiǎn yì huò jiāng tú zhī nǎi yǐ jì zhǐ zhī yuē bīng ruò shēn rù zhū bù bì jīng rǎo biàn shēng bù cè bū hù yì bù kě de fēi jì yě
这句话大意是:景祖恐辽兵深入,尽得山川道路险易,或将图之,乃以计止之曰:“兵若深入,诸部必惊扰,变生不测,逋户亦不可得,非计也。
hé lǔ yǐ wéi rán suì zhǐ qí jūn yǔ hé lǔ zì xíng suǒ zhī
这句话大意是:”曷鲁以为然,遂止其军,与曷鲁自行索之。
shì shí lín bù suī shāo cóng hái lǎn shuǐ wū lín dá bù shí xiǎn shàng jù zǔ bù fú
这句话大意是:是时,邻部虽稍从,孩懒水乌林答部石显尚拒阻不服。
gōng zhī bù kè
这句话大意是:攻之,不克。
jǐng zǔ yǐ jì gào yú liáo zhǔ liáo zhǔ qiǎn shǐ zé ràng shí xiǎn
这句话大意是:景祖以计告于辽主,辽主遣使责让石显。
shí xiǎn nǎi qiǎn qí zi pó zhū kān rù cháo liáo zhǔ hòu cì qiǎn hái
这句话大意是:石显乃遣其子婆诸刊入朝,辽主厚赐遣还。
qí hòu shí xiǎn yǔ pó zhū kān rù jiàn liáo zhǔ yú chūn sōu
这句话大意是:其后石显与婆诸刊入见辽主于春搜。
liáo zhǔ nǎi liú shí xiǎn yú biān dì ér qiǎn pó zhū kān hái suǒ bù
这句话大意是:辽主乃留石显于边地,而遣婆诸刊还所部。
jǐng zǔ zhī móu yě
这句话大意是:景祖之谋也。
jì ér wǔ guó pú niè bù jié dù shǐ bá yǐ mén pàn liáo yīng lù bù tōng
这句话大意是:既而五国蒲聂部节度使拔乙门叛辽,鹰路不通。
liáo rén jiāng tǎo zhī xiān qiǎn tóng gàn lái yù zhǐ
这句话大意是:辽人将讨之,先遣同干来谕旨。
jǐng zǔ yuē kě yǐ jì qǔ
现代白话:景祖曰:“能够计取。
ruò yòng bīng bǐ jiāng zǒu bǎo xiǎn zǔ fēi suì yuè kě píng yě
这句话大意是:若用兵,彼将走保险阻,非岁月可平也。
liáo rén cóng zhī
这句话大意是:”辽人从之。
gài jǐng zǔ zhōng wèi liáo bīng zhī rù qí jìng yě gù zì yǐ wéi gōng
这句话大意是:盖景祖终畏辽兵之入其境也,故自以为功。
yú shì jǐng zǔ yáng yǔ bá yǐ mén wèi hǎo ér yǐ qī zǐ wèi zhì xí ér qín zhī xiàn wū liáo zhǔ
这句话大意是:于是景祖阳与拔乙门为好,而以妻子为质,袭而擒之,献于辽主。
liáo zhǔ zhào jiàn yú qǐn diàn yàn cì jiā děng yǐ wéi shēng nǚ zhí bù zú jié dù shǐ
这句话大意是:辽主召见于寝殿,燕赐加等,以为生女直部族节度使。
liáo rén hū jié dù shǐ wèi tài shī jīn rén chēng dōu tài shī zhě zì cǐ shǐ
这句话大意是:辽人呼节度使为太师,金人称都太师者自此始。
liáo zhǔ jiàng kè yìn yǔ zhī jǐng zǔ bù kěn xì liáo jí cí yuē qǐng sì tā rì
这句话大意是:辽主将刻印与之,景祖不肯系辽籍,辞曰:“请俟他日。
liáo zhǔ zhōng yù yǔ zhī qiǎn shǐ lái
这句话大意是:”辽主终欲与之,遣使来。
jǐng zǔ guǐ shǐ bù rén yáng yán yuē zhǔ gōng ruò shòu yìn xì jí bù rén bì shā zhī
这句话大意是:景祖诡使部人扬言曰:“主公若受印系籍,部人必杀之!
yòng shì yǐ jù zhī liáo shǐ nǎi hái
这句话大意是:”用是以拒之,辽使乃还。
jì wèi jié dù shǐ yǒu guān shǔ jì gāng jiàn lì yǐ
现代白话:既为节度使,有官属,纪纲渐立了。
shēng nǚ zhí jiù wú tiě lín guó yǒu yǐ jiǎ zhòu lái zhōu zhě qīng zī hòu gǔ yǐ yǔ mào yì yì lìng kūn dì zú rén jiē shòu zhī
这句话大意是:生女直旧无铁,邻国有以甲胄来鬻者,倾赀厚贾以与贸易,亦令昆弟族人皆售之。
de tiě jì duō yīn zhī yǐ xiū gōng shǐ bèi qì xiè bīng shì shāo zhèn qián hòu yuàn fù zhě zhòng
这句话大意是:得铁既多,因之以修弓矢,备器械,兵势稍振,前后愿附者众。
wò mǐn shuǐ pú chá bù tài shén tè bǎo shuǐ wán yán bù tǒng mén shuǐ wēn dí hén bù shén yǐn shuǐ wán yán bù jiē xiāng jì lái fù
这句话大意是:斡泯水蒲察部、泰神忒保水完颜部、统门水温迪痕部、神隐水完颜部,皆相继来附。
jǐng zǔ wéi rén kuān shù néng róng wù píng shēng bú jiàn xǐ yùn
这句话大意是:景祖为人宽恕,能容物,平生不见喜愠。
tuī cái yú rén fēn shí jiě yī wú suǒ lìn xī
这句话大意是:推财与人,分食解衣,无所吝惜。
rén huò wǔ zhī yì bù niàn
这句话大意是:人或忤之,亦不念。
xiān shí yǒu pàn qù zhě qiǎn rén yù yòu zhī
这句话大意是:先时,有叛去者,遣人谕诱之。
pàn zhě yuē rǔ zhǔ huó luó yě
现代白话:叛者曰:“你主,活罗也。
huó luó wú néng huò zhī wú qǐ néng wèi huó luó qū zāi
现代白话:活罗,我能获之,我岂能为活罗屈啊!
huó luó hàn yǔ cí wū yě
这句话大意是:”活罗,汉语慈乌也。
běi fāng yǒu zhī zhuàng rú dà jī shàn zhuó wù jiàn mǎ niú tuó tuó jí jiān yǒu chuāng zhuó qí jí jiān shí zhī mǎ niú zhé sǐ ruò jī bù dé shí suī shā shí yì shí zhī
这句话大意是:北方有之,状如大鸡,善啄物,见马牛橐驼脊间有疮,啄其脊间食之,马牛辄死,若饥不得食,虽砂石亦食之。
jǐng zǔ shì jiǔ hào sè yǐn dàn guò rén shí rén hū yuē huó luó gù bǐ yǐ cǐ shàn zhī yì bù yǐ jiè yì
这句话大意是:景祖嗜酒好色,饮啖过人,时人呼曰活罗,故彼以此讪之,亦不以介意。
qí hòu shàn zhě lì qū lái jiàng hòu cì qiǎn hái
这句话大意是:其后讪者力屈来降,厚赐遣还。
hé lǎn shuǐ yǒu lǜ zhòng jiàng zhě lù qí suì yuè xìng míng jí qiǎn qù bǐ fù qí gù
这句话大意是:曷懒水有率众降者,录其岁月姓名,即遣去,俾复其故。
rén yǐ cǐ yì xìn fú zhī
这句话大意是:人以此益信服之。
liáo xián yōng bā nián wǔ guó méi niān bù xiè yě bó qín pàn liáo yīng lù bù tōng
这句话大意是:辽咸雍八年,五国没拈部谢野勃堇叛辽,鹰路不通。
jǐng zǔ fá zhī xiè yě lái yù
这句话大意是:景祖伐之,谢野来御。
jǐng zǔ bèi zhòng kǎi lǜ zhòng lì zhàn
这句话大意是:景祖被重铠,率众力战。
xiè yě bīng bài zǒu bá lǐ mài luò
这句话大意是:谢野兵败,走拔里迈泺。
shí fāng shí yuè bīng hū jiě xiè yě bù néng jūn zhòng jiē kuì qù nǎi xuán shī
这句话大意是:时方十月,冰忽解,谢野不能军,众皆溃去,乃旋师。
dào zhōng yù bū wáng yào zhē xiǎn zǔ zhòu yè jù zhàn bǐ zhì bù yǐ bèi
这句话大意是:道中遇逋亡,要遮险阻,昼夜拒战,比至部已惫。
jí wǎng jiàn liáo biān jiāng dá lǔ gǔ zì chén bài xiè yě gōng
这句话大意是:即往见辽边将达鲁骨,自陈败谢野功。
xíng cì lái liú shuǐ wèi jiàn dá lǔ gǔ jí zuò ér fù zú yú jiā nián wǔ shí sì
这句话大意是:行次来流水,未见达鲁骨,疾作而复,卒于家,年五十四。
tiān huì shí sì nián zhuī shì huì huán huáng dì miào hào jǐng zǔ
这句话大意是:天会十四年,追谥惠桓皇帝,庙号景祖。
huáng tǒng sì nián cáng hào dìng líng
这句话大意是:皇统四年,藏号定陵。
wǔ nián zēng shì jǐng zǔ yīng liè huì huán huáng dì
这句话大意是:五年,增谥景祖英烈惠桓皇帝。
dì èr zi xí jié dù shǐ shì wèi shì zǔ huì hé lǐ bō
这句话大意是:第二子袭节度使,是为世祖,讳劾里钵。
shēng nǚ zhí zhī sú shēng zǐ nián zhǎng jí yì jū
这句话大意是:生女直之俗,生子年长即异居。
jǐng zǔ jiǔ zǐ yuán pèi táng kuò shì shēng hé zhě cì shì zǔ cì hé sūn cì sù zōng cì mù zōng
这句话大意是:景祖九子,元配唐括氏生劾者,次世祖,次劾孙,次肃宗,次穆宗。
jí dāng yì jū jǐng zǔ yuē hé zhě róu hé kě zhì jiā wu
这句话大意是:及当异居,景祖曰:“劾者柔和,可治家务。
hé lǐ bō yǒu qì liàng zhì shí hé shì bù chéng
这句话大意是:劾里钵有器量智识,何事不成。
hé sūn yì róu shàn rén ěr
这句话大意是:劾孙亦柔善人耳。
nǎi mìng hé zhě yǔ shì zǔ tóng jū hé sūn yǔ sù zōng tóng jū
这句话大意是:”乃命劾者与世祖同居,劾孙与肃宗同居。
jǐng zǔ zú shì zǔ jì zhī
这句话大意是:景祖卒,世祖继之。
shì zǔ zú sù zōng jì zhī
这句话大意是:世祖卒,肃宗继之。
sù zōng zú mù zōng jì zhī
这句话大意是:肃宗卒,穆宗继之。
mù zōng fù chuán shì zǔ zhī zǐ zhì yú tài zǔ jìng dēng dà wèi yān
现代白话:穆宗复传世祖之子,至于太祖,竟登大位呢。
shì zǔ liáo zhòng xī bā nián jǐ mǎo suì shēng
这句话大意是:世祖,辽重熙八年己卯岁生。
liáo xián yōng shí nián xí jié dù shǐ
这句话大意是:辽咸雍十年,袭节度使。
jǐng zǔ yì mǔ dì bá hēi yǒu yì zhì shì zǔ lǜ qí wèi biàn jiā yì shì zhī bù shǐ jiàng bīng dàn wèi bù zhǎng
这句话大意是:景祖异母弟跋黑有异志,世祖虑其为变,加意事之,不使将兵,但为部长。
bá hēi suì yòu huán nǎn sàn dá wū chūn wō móu hǎn wéi luàn jí jiān zhū bù shǐ èr yú shì zǔ
这句话大意是:跋黑遂诱桓赧、散达、乌春、窝谋罕为乱,及间诸部使贰于世祖。
shì zǔ yóu yù fǔ wèi zhī yǔ zài bá hēi huán nǎn děng chuán zhōng
这句话大意是:世祖犹欲抚慰之,语在跋黑、桓赧等传中。
shì zǔ cháng mǎi jiā gǔ bù duàn gōng wū bù zhūn bèi jiǎ jiǔ shí wū chūn yù tuō cǐ yǐ wèi bīng duān shì zǔ hái qí jiǎ yǔ zài wū chūn chuán
这句话大意是:世祖尝买加古部锻工乌不屯被甲九十,乌春欲托此以为兵端,世祖还其甲,语在《乌春传》。
bù zhōng yǒu liú yán yuē yù shēng zé fù yú bá hēi yù sǐ zé fù yú hé lǐ bō pō là shū
这句话大意是:部中有流言曰:“欲生则附于跋黑,欲死则附于劾里钵、颇剌淑。
shì zǔ wén zhī yí yān
现代白话:”世祖闻之,疑呢。
wú yǐ chá zhī nǎi yáng wéi jù zhuāng yù yǒu suǒ wǎng zhě yīn qiǎn rén yáng yán yuē kòu zhì
这句话大意是:无以察之,乃佯为具装,欲有所往者,阴遣人扬言曰:“寇至!
bù zhòng wén zhě mò zhī xū shí yǒu bǎo yú bá hēi zhī shì zhě yǒu bǎo yú shì zǔ zhī shì zhě shì zǔ nǎi jǐn de xiōng dì bù shǔ xiàng bèi bǐ cǐ zhī qíng yǐ
现代白话:”部众闻者莫知虚实,有保于跋黑之室者,有保于世祖之室者,世祖乃尽得兄弟部属向背彼此之情了。
jiān shù nián wū chūn lái gōng shì zǔ jù zhī
这句话大意是:间数年,乌春来攻,世祖拒之。
shí shí yuè yǐ bàn dà yǔ lèi zhòu yè bīng sī fù de wū chūn bù néng jìn
这句话大意是:时十月已半,大雨累昼夜,冰澌覆地,乌春不能进。
jì ér huǐ yuē cǐ tiān yě
这句话大意是:既而悔曰:“此天也!
nǎi yǐn bīng qù
这句话大意是:”乃引兵去。
wū chūn shě yú ā lǐ ǎi cūn zǐ bù nǎi jiā ér yǐ bīng wéi qí dì shèng kūn yú hú bù cūn
这句话大意是:乌春舍于阿里矮村滓不乃家,而以兵围其弟胜昆于胡不村。
bīng tuì shèng kūn zhí qí xiōng zǐ bù nǎi ér qǐng lì shā yú shì zǔ qiě qǐng miǎn qí nú lù
这句话大意是:兵退,胜昆执其兄滓不乃,而请莅杀于世祖,且请免其孥戮。
cóng zhī
这句话大意是:从之。
huán nǎn sàn dá yì jǔ bīng qiǎn sù zōng jù zhī
这句话大意是:桓赧、散达亦举兵,遣肃宗拒之。
dàng shì shí wū chūn bīng zài běi huán nǎn bīng zài nán qí shì shén shèng
这句话大意是:当是时,乌春兵在北,桓赧兵在南,其势甚盛。
jiè zhī yuē kě hé zé yǔ zhī hé fǒu zé jué zhàn
这句话大意是:戒之曰:“可和则与之和,否则决战!
sù zōng bīng bài
这句话大意是:”肃宗兵败。
huì wū chūn yǐ jiǔ yǔ jiě qù shì zǔ nǎi yǐ piān shī shè shě hěn shuǐ jīng tiē gē shuǐ fù huán nǎn sàn dá zhī jiā
这句话大意是:会乌春以久雨解去,世祖乃以偏师涉舍很水,经贴割水,覆桓赧、散达之家。
míng rì dà wù huì míng shī dào zhì pó duō tǔ shuǐ nǎi jué
这句话大意是:明日,大雾晦冥,失道,至婆多吐水乃觉。
jí hái zhì shě hěn tiē gē zhī jiān shēng gāo fù wàng zhī jiàn liù qí lái dà hū chí jī zhī
这句话大意是:即还至舍很、贴割之间,升高阜望之,见六骑来,大呼,驰击之。
shì zǔ shè yī rén bì shēng huò wǔ rén wèn zhī nǎi zhī bo huī sā gǔ chū shǐ zhù héng nǎn sàn dá zhě yě
这句话大意是:世祖射一人毙,生获五人,问之,乃知卜灰、撒骨出使助恒赧、散达者也。
shì zǔ zhì huán nǎn sàn dá suǒ jū fén dàng qí shì jiā
这句话大意是:世祖至桓赧、散达所居,焚荡其室家。
shā bǎi xǔ rén jiù jiāng zhǔ bǎo yì sǐ zhī
这句话大意是:杀百许人,旧将主保亦死之。
bǐ shì zǔ hái yǔ sù zōng huì sù zōng bīng yòu bài yǐ
现代白话:比世祖还,与肃宗会,肃宗兵又败了。
shì zǔ ràng sù zōng shī lì zhī zhuàng
这句话大意是:世祖让肃宗失利之状。
qiǎn rén yì hé huán nǎn sàn dá yuē yǐ ěr yíng gē zhī dà chì mǎ cí bù shī zhī zǐ liú mǎ yǔ wǒ wǒ zé hé
现代白话:遣人议和,桓赧、散达曰:“以你盈歌之大赤马、辞不失之紫骝马与我,我则和。
èr mǎ jiē nǚ zhí míng mǎ bù xǔ
这句话大意是:”二马皆女直名马,不许。
huán nǎn sàn dá dà huì zhū bù lái gōng guò péi mǎn bù yǐ qí fù yú shì zǔ yě zòng huǒ fén zhī
这句话大意是:桓赧、散达大会诸部来攻,过裴满部,以其附于世祖也,纵火焚之。
pú chá bù shā qí bó qín hú bǔ dá bó qín shǐ ā xǐ lái gào nán shì zǔ shǐ zhī guǐ cóng yǐ zì quán yuē zhàn zé yǐ qí gǔ zì bié
这句话大意是:蒲察部沙祇勃堇、胡补答勃堇使阿喜来告难,世祖使之诡从以自全,曰:“战则以旗鼓自别。
shì zǔ wǎng yù huán nǎn zhī zhòng jiāng xíng yǒu bào zhě yuē bá hēi shí yú ài qiè zhī fù jiā ròu zhàng yàn sǐ yǐ
现代白话:”世祖往御桓赧之众,将行,有报者曰:“跋黑食于爱妾之父家,肉胀咽死了!
nǎi qiǎn sù zōng qiú yuán yú liáo suì lǜ zhòng chū
这句话大意是:”乃遣肃宗求援于辽,遂率众出。
shǐ cí bù shī qǔ hǎi gū xiōng dì bīng yǐ ér nǎi zhī hǎi gū xiōng dì èr wū huán nǎn yǐ
现代白话:使辞不失取海姑兄弟兵,已而乃知海姑兄弟贰于桓赧了。
yù bìng qǔ qí zhòng jìng zhì hǎi gū
这句话大意是:欲并取其众,径至海姑。
zhēn zhě bào yuē dí yǐ zhì
这句话大意是:侦者报曰:“敌已至。
jiāng zhàn shì zǔ jiè cí bù shī yuē rǔ xiān zhèn yú tuō huō gǎi yuán dài wú sān yáng qí sān míng gǔ jí qì qí jué zhàn
现代白话:”将战,世祖戒辞不失曰:“你先阵于脱豁改原,待我三扬旗,三鸣鼓,即弃旗决战。
sǐ shēng wéi zài jīn rì mìng bù zú xī
这句话大意是:死生惟在今日,命不足惜!
shǐ péi mǎn hú xǐ qiān dà zǐ liú mǎ yǐ wéi èr mǎ chí zhì zhèn
这句话大意是:”使裴满胡喜牵大紫骝马以为贰马,驰至阵。
shí huán nǎn sàn dá shèng qiáng shì zǔ jūn lì wèi zhàn ér jù jiē zhí lì wú rén sè
这句话大意是:时桓赧、散达盛强,世祖军吏未战而惧,皆植立无人色。
shì zǔ yáng yáng rú píng cháng yì wú zé ràng zhī yán dàn lìng shì zú jiě jiǎ shǎo qì yǐ shuǐ wò miàn diào qiàn shuǐ yǐn zhī
这句话大意是:世祖阳阳如平常,亦无责让之言,但令士卒解甲少憩,以水沃面,调蒨水饮之。
yǒu qǐng xùn lì zhī jūn shì fù zhèn
这句话大意是:有顷,训励之,军势复振。
nǎi bì zhòng dú yǐn mù zōng zhí qí shǒu mì yǔ zhī yán yuē jīn rì zhī shì ruò shèng zé yǐ wàn yī yǒu bù shèng wú bì wú shēng
现代白话:乃避众独引穆宗,执其手密与之言曰:“今日之事,若胜则已,万一有不胜,我必无生。
rǔ jīn jiè mǎ yáo guān wù yù zhàn shì
现代白话:你今介马遥观,勿预战事。
ruò wǒ sǐ rǔ wù shōu wú gǔ wù gù liàn qīn qī jí chí mǎ bēn gào rǔ xiōng pō là shū yú liáo xì jí shòu yìn qǐ shī yǐ bào cǐ chóu
现代白话:若我死,你勿收我骨,勿顾恋亲戚,亟驰马奔告你兄颇剌淑,于辽系籍受印,乞师以报此仇!
yǔ bì tǎn xiù bù bèi jiǎ yǐ yùn páo chuí lán hù qián hòu xīn chàng gōng tí jiàn sān yáng qí sān míng gǔ qì qí bó zhàn shēn wéi jūn fēng tū rù dí zhèn zhòng cóng zhī
这句话大意是:”语毕,袒袖,不被甲,以缊袍垂襕护前后心,韔弓提剑,三扬旗,三鸣鼓,弃旗搏战,身为军锋,突入敌阵,众从之。
cí bù shī cóng hòu fèn jī dà bài zhī
这句话大意是:辞不失从后奋击,大败之。
chéng shèng zhú zhī zì ā bù wān zhì yú běi ài diān sǐ zhě rú pū má pò duō tǔ shuǐ shuǐ wèi zhī chì qì chē jiǎ mǎ niú jūn shí jǐn huò zhī
这句话大意是:乘胜逐之,自阿不弯至于北隘甸,死者如仆麻,破多吐水水为之赤,弃车甲马牛军实尽获之。
shì zǔ yuē jīn rì zhī jié fēi tiān bù néng jí cǐ yì kě yǐ zhī zú yǐ
现代白话:世祖曰:“今日之捷,非天不能及此,亦能够知足了。
suī zòng zhī qù bài jūn zhī qì mò shì bù zhèn
这句话大意是:虽纵之去,败军之气,没世不振。
nǎi yǐn jūn hái
这句话大意是:”乃引军还。
shì zǔ shì qí zhàn dì chí tū chéng dà lù kuò qiě sān shí lǒng
这句话大意是:世祖视其战地,驰突成大路,阔且三十陇。
shǒu shā jiǔ rén zì xiāng zhòng jī rén jiē yì zhī
这句话大意是:手杀九人,自相重积,人皆异之。
huán nǎn sàn dá zì cǐ bù néng fù jù wèi jǐ gè yǐ qí shǔ lái jiàng liáo dà ān qī nián yě
这句话大意是:桓赧、散达自此不能复聚,未几,各以其属来降,辽大安七年也。
chū huán nǎn xiōng dì zhī biàn shù lǔ bù bo huī pú chá bù sā gǔ chū zhù zhī
这句话大意是:初,桓赧兄弟之变,术鲁部卜灰、蒲察部撒骨出助之。
zhì shì zhāo zhī bù kěn hé
这句话大意是:至是,招之,不肯和。
bo huī zhī dǎng shí lǔ suì shā bo huī lái jiàng
这句话大意是:卜灰之党石鲁遂杀卜灰来降。
sā gǔ chū zhuī niè wáng zhě dào bàng rén qián shè zhī zhōng kǒu ér sǐ
这句话大意是:撒骨出追蹑亡者,道傍人潜射之,中口而死。
zì shì jiù bù xī guī
这句话大意是:自是旧部悉归。
jǐng zǔ shí wò lè bù rén bēi nǎi lái shǔ jí shì yǒu tā zhì
这句话大意是:景祖时,斡勒部人杯乃来属,及是,有他志。
huì qí jiā shī huǒ yīn yǐ zòng huǒ wū huan bù shì zǔ zhēng cháng rú yuē
这句话大意是:会其家失火,因以纵火诬欢部,世祖征偿如约。
bēi nǎi bù zì ān suì jié wū chūn wō móu hǎn jǔ bīng
这句话大意是:杯乃不自安,遂结乌春、窝谋罕举兵。
shǐ sù zōng yǔ zhàn bài zhī huò bēi nǎi shì zǔ xiàn zhī yú liáo
这句话大意是:使肃宗与战,败之,获杯乃,世祖献之于辽。
là pēi má chǎn qīn lüè yě jū nǚ zhí lüè lái liú shuǐ mù mǎ
这句话大意是:腊醅、麻产侵掠野居女直,略来流水牧马。
shì zǔ jī zhī zhōng sì chuàng jiǔ zhī jí yù
这句话大意是:世祖击之,中四创,久之疾愈。
là pēi děng fù lüè mù zōng mù mǎ jiāo jié zhū bù
这句话大意是:腊醅等复略穆宗牧马,交结诸部。
shì zǔ fù fá zhī là pēi děng dài jiàng nǎi xuán
这句话大意是:世祖复伐之,腊醅等绐降,乃旋。
là pēi de gū lǐ diān bīng bǎi shí yǒu qī rén jù mù léng shuǐ shǒu xiǎn shí xiǎn zi pó zhū kān yì zài qí zhōng
这句话大意是:腊醅得姑里甸兵百十有七人,据暮棱水守险,石显子婆诸刊亦在其中。
shì zǔ wéi ér kè zhī jǐn huò gū lǐ diān bīng
这句话大意是:世祖围而克之,尽获姑里甸兵。
má chǎn dùn qù
这句话大意是:麻产遁去。
suì qín là pēi jí pó zhū kān jiē xiàn zhī liáo
这句话大意是:遂擒腊醅及婆诸刊,皆献之辽。
jì yǐ fù qǐng zhī liáo rén yǔ zhī bìng yǐ qián hòu suǒ xiàn zuì rén guī zhī
这句话大意是:既已,复请之,辽人与之,并以前后所献罪人归之。
huan dōu zài pò wū chūn děng yú xié duī gù shí bá shí jiē jiù qín
这句话大意是:欢都在破乌春等于斜堆,故石、拔石皆就擒。
shì zǔ zì jiāng yǔ huan dōu hé bīng lǐng dōng zhū jūn jiē zhì
这句话大意是:世祖自将与欢都合兵岭东,诸军皆至。
shì shí wū chūn yǐ qián sǐ wō móu hǎn qǐng yú liáo yuàn hé jiě
这句话大意是:是时,乌春已前死,窝谋罕请于辽,愿和解。
jì yǔ hé fù lái xí nǎi jìn jūn wéi zhī
这句话大意是:既与和,复来袭,乃进军围之。
wō móu hǎn qì chéng dùn qù
这句话大意是:窝谋罕弃城遁去。
pò qí chéng jǐn fú huò zhī yǐ gōng chà cì fēn cì zhū jūn
这句话大意是:破其城,尽俘获之,以功差次分赐诸军。
chéng shǐ pò yì qú cháng shēng shā zhòng jiē cháng guì liáo shǐ zhě zài zuò
这句话大意是:城始破,议渠长生杀,众皆长跪,辽使者在坐。
hū yī rén pèi zhǎng dāo tū qián zhǐ chǐ wèi shì zǔ yuē wù shā wǒ
这句话大意是:忽一人佩长刀突前咫尺,谓世祖曰:“勿杀我!
liáo shǐ jí zuǒ yòu jiē zǒu nì
这句话大意是:”辽使及左右皆走匿。
shì zǔ sè bù shǎo dòng zhí qí rén zhī shǒu yǔ zhī yuē wú bù shā rǔ yě
现代白话:世祖色不少动,执其人之手,语之曰:“我不杀你也。
yú shì fá zuǒ yòu nì zhě yuē rǔ děng hé gǎn shī cì yé
现代白话:”于是罚左右匿者,曰:“你等何敢失次耶?
fá jì yǐ nǎi xú shǐ zhí tū qián zhě shā zhī
这句话大意是:”罚既已,乃徐使执突前者杀之。
qí dǎn yǒng zhèn wù rú cǐ
这句话大意是:其胆勇镇物如此。
shī hái qǐn jí suì dǔ
这句话大意是:师还,寝疾,遂笃。
yuán qǔ ná lǎn shì kū bù zhǐ shì zǔ yuē rǔ wù kū rǔ wéi hòu wǒ yī suì ěr
现代白话:元娶拏懒氏哭不止,世祖曰:“你勿哭,你惟后我一岁耳。
sù zōng qǐng hòu shì yuē rǔ wéi hòu wǒ sān nián
现代白话:”肃宗请后事,曰:“你惟后我三年。
sù zōng chū wèi rén yuē wú xiōng zhì cǐ yì bù yǔ wǒ hǎo yán
现代白话:”肃宗出,谓人曰:“我兄至此,亦不与我好言。
nǎi kòu de ér kū
这句话大意是:”乃叩地而哭。
é hū mù zōng wèi yuē wū yā shù róu shàn ruò bàn jí qì dān shì ā gǔ dǎ néng zhī
这句话大意是:俄呼穆宗谓曰:“乌雅束柔善,若办集契丹事,阿骨打能之。
liáo dà ān bā nián wǔ yuè shí wǔ rì zú
这句话大意是:”辽大安八年五月十五日卒。
xí wèi shí jiǔ nián nián wǔ shí sì
这句话大意是:袭位十九年,年五十四。
míng nián ná lǎn shì zú
这句话大意是:明年,拏懒氏卒。
yòu míng nián sù zōng zú
这句话大意是:又明年,肃宗卒。
sù zōng bìng dǔ tàn yuē wǒ xiōng zhēn duō zhì zāi
现代白话:肃宗病笃,叹曰:“我兄真多智啊!
shì zǔ tiān xìng yán zhòng yǒu zhì shí yī jiàn bì shi zàn wén bù wàng
这句话大意是:”世祖天性严重,有智识,一见必识,暂闻不忘。
níng hán bù suō lì dòng zhǐ bù huí gù
这句话大意是:凝寒不缩栗,动止不回顾。
měi zhàn wèi cháng bèi jiǎ xiān yǐ mèng zhào hou qí shèng fù
这句话大意是:每战未尝被甲,先以梦兆候其胜负。
cháng chéng zuì qí lǘ rù shì zhōng míng rì jiàn lǘ zú jì wèn ér zhī zhī zì shì bù fù yǐn jiǔ
这句话大意是:尝乘醉骑驴入室中,明日见驴足迹,问而知之,自是不复饮酒。
xí wèi zhī chū nèi wài kuì pàn dì jiāo wèi kòu
这句话大意是:袭位之初,内外溃叛,缔交为寇。
shì zǔ nǎi yīn bài wèi gōng biàn ruò wèi qiáng
这句话大意是:世祖乃因败为功,变弱为强。
jì pò huán nǎn sàn dá wū chūn wō móu hǎn jī yè zì cǐ dà yǐ
现代白话:既破桓赧、散达、乌春、窝谋罕,基业自此大了。
tiān huì shí wǔ nián zhuī shì shèng sù huáng dì miào hào shì zǔ
这句话大意是:天会十五年,追谥圣肃皇帝,庙号世祖。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē yǒng líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰永陵。
wǔ nián zēng shì shì zǔ shén wǔ shèng sù huáng dì
这句话大意是:五年,增谥世祖神武圣肃皇帝。
mǔ dì pō là shū xí jié dù shǐ jǐng zǔ dì sì zǐ yě shì wèi sù zōng
这句话大意是:母弟颇剌淑袭节度使,景祖第四子也,是为肃宗。
liáo zhòng xī shí yī nián rén wǔ suì shēng
这句话大意是:辽重熙十一年壬午岁生。
zài fù xiōng shí hào guó xiāng
这句话大意是:在父兄时号国相。
guó xiāng zhī chēng bù zhī shǐ hé shí
这句话大意是:国相之称不知始何时。
chū yǎ dá wèi guó xiāng
这句话大意是:初,雅达为国相。
yǎ dá zhě huán nǎn sàn dá zhī fù yě
这句话大意是:雅达者,桓赧、散达之父也。
jǐng zǔ yǐ bì mǎ qiú zhī yú yǎ dá ér mìng sù zōng wèi zhī
这句话大意是:景祖以币马求之于雅达,而命肃宗为之。
sù zōng zì yòu jī mǐn shàn biàn
这句话大意是:肃宗自幼机敏善辩。
dāng qí xiōng shí shēn jū guó xiāng jìn xīn kuāng fǔ
这句话大意是:当其兄时,身居国相,尽心匡辅。
shì shí shū fù bá hēi yǒu yì zhì jí huán nǎn sàn dá wū chūn wō móu hǎn shí xiǎn fù zi là pēi má chǎn zuò nán yòng bīng zhī jì sù zōng lǚ dāng yī miàn
这句话大意是:是时,叔父跋黑有异志,及桓赧、散达、乌春、窝谋罕、石显父子、腊醅、麻产作难,用兵之际,肃宗屡当一面。
yóu néng zhī liáo rén guó zhèng rén qíng
这句话大意是:尤能知辽人国政人情。
fán yǒu liáo shì yī qiè wěi zhī sù zōng zhuān xīn yān
现代白话:凡有辽事,一切委之肃宗专心呢。
fán bái shì yú liáo guān jiē lìng yuǎn guì chén cí yì zhě chuán zhì zhī wǎng wǎng wèi yì zhě cuò luàn
这句话大意是:凡白事于辽官,皆令远跪陈辞,译者传致之,往往为译者错乱。
sù zōng yù de zì qián wěi qǔ yán zhī gù xiān bù yǐ shí gào yì zhě
这句话大意是:肃宗欲得自前委曲言之,故先不以实告译者。
yì zhě huò zhī bù dé yǐ yǐn zhī qián shǐ zì yán
这句话大意是:译者惑之,不得已,引之前,使自言。
nǎi yǐ cǎo mù wǎ shí wèi chóu méi shù qí shì ér chén zhī
这句话大意是:乃以草木瓦石为筹,枚数其事而陈之。
guān lì tīng zhě jiē è rán wèn qí gù zé wèi bēi cí yǐ duì yuē bǐ lòu wú wén gù rú cǐ
这句话大意是:官吏听者皆愕然,问其故,则为卑辞以对曰:“鄙陋无文,故如此。
guān lì yǐ wéi shí rán bù fù yí zhī shì yǐ suǒ su wú bù rú yì
这句话大意是:”官吏以为实然,不复疑之,是以所诉无不如意。
huán nǎn sàn dá zhī zhàn bù rén sài hǎn sǐ zhī qí dì huó luó yīn huái fèn yuàn
这句话大意是:桓赧、散达之战,部人赛罕死之,其弟活罗阴怀忿怨。
yī rì hū yǐ jiàn jí zhì sù zōng xiàng shàng yuē wú xiōng wèi rǔ bèi sǐ yǐ
现代白话:一日,忽以剑脊置肃宗项上曰:“我兄为你辈死了!
jǐng rǔ yǐ cháng zé rú zhī hé
现代白话:刭你以偿,则如之何?
jiǔ zhī yīn qí xiōng jiù zhì suì nù ér gōng xí bù chū xí bù chū zǒu bì zhī
这句话大意是:”久之,因其兄柩至,遂怒而攻习不出,习不出走避之。
gōng sù zōng yú jiā shǐ zhù cì shì zhī qún zhe yú mén fēi
这句话大意是:攻肃宗于家,矢注次室之裙,著于门扉。
fù gōng huan dōu huan dōu zhōng jiǎ jù yú shì zhōng jì bù néng rù chí qí mén zhān ér qù wǎng fù bēi nǎi
这句话大意是:复攻欢都,欢都衷甲拒于室中,既不能入,持其门旃而去,往附杯乃。
bēi nǎi yòu wū chūn bīng dù lǐng shì zǔ yǔ yù yú sū sù hǎi diàn
这句话大意是:杯乃诱乌春兵度岭,世祖与遇于苏素海甸。
shì zǔ yuē yǔ xī yǒu yì mèng jīn bù kě qīn zhàn
这句话大意是:世祖曰:“予昔有异梦,今不可亲战。
ruò zuǒ jūn zhōng yǒu lì zhàn zhě zé dà gōng chéng yǐ
现代白话:若左军中有力战者,则大功成了!
mìng sù zōng jí xié liè cí bù shī yǔ zhī zhàn
这句话大意是:”命肃宗及斜列、辞不失与之战。
sù zōng xià mǎ míng hū shì zǔ fù zì hū qí míng ér yán yuē ruò tiān zhù wǒ dāng wèi zhòng bù zhǎng zé jīn rì zhī shì shén qí jiān zhī
这句话大意是:肃宗下马,名呼世祖,复自呼其名而言曰:“若天助我当为众部长,则今日之事神祇监之。
yǔ bì zài bài
这句话大意是:”语毕再拜。
suì zhù huǒ shù yùn
这句话大意是:遂炷火束缊。
qǐng zhī dà fēng zì hòu qǐ huǒ yì chì
这句话大意是:顷之,大风自后起,火益炽。
shì shí bā yuè bìng qīng cǎo jiē fén zhī yān yàn zhǎng tiān
这句话大意是:是时八月,并青草皆焚之,烟焰涨天。
wǒ jūn suí yān chōng jī dà bài zhī
这句话大意是:我军随烟冲击,大败之。
suì huò bēi nǎi qiú ér xiàn zhū liáo
这句话大意是:遂获杯乃,囚而献诸辽。
bìng huò huó luó sù zōng shì qí zuì zuǒ yòu rèn shǐ zhī hòu jìng de qí lì yān
现代白话:并获活罗,肃宗释其罪,左右任使之,后竟得其力呢。
dà ān bā nián zì guó xiāng xí wèi
这句话大意是:大安八年,自国相袭位。
shì shí má chǎn shàng jù zhí wū kǎi shuǐ shàn wán yíng pù yòu nà wáng mìng
这句话大意是:是时,麻产尚据直屋铠水,缮完营堡,诱纳亡命。
zhāo zhī bù tīng qiǎn kāng zōng fá zhī
这句话大意是:招之,不听,遣康宗伐之。
tài zǔ bié jūn qǔ má chǎn jiā shǔ qí fǔ wú yí
这句话大意是:太祖别军取麻产家属,锜釜无遗。
jì huò má chǎn shā zhī xiàn guó yú liáo
这句话大意是:既获麻产,杀之,献馘于辽。
táo wēn shuǐ mín lái fù
这句话大意是:陶温水民来附。
èr nián guǐ yǒu qiǎn tài zǔ yǐ piān shī fá ní máng gǔ bù shuài shuǐ mǒ lí hǎi cūn bá hēi bō lì kāi píng zhī zì shì kòu zéi jiē xi
这句话大意是:二年癸酉,遣太祖以偏师伐泥厖古部帅水抹离海村跋黑、播立开,平之,自是寇贼皆息。
sān nián bā yuè sù zōng zú
这句话大意是:三年八月,肃宗卒。
tiān huì shí wǔ nián zhuī shì mù xiàn huáng dì
这句话大意是:天会十五年,追谥穆宪皇帝。
huáng tǒng sì nián cáng hào tài líng
这句话大意是:皇统四年,藏号泰陵。
wǔ nián zēng shì sù zōng míng ruì mù xiàn huáng dì
这句话大意是:五年,增谥肃宗明睿穆宪皇帝。
mǔ dì mù zōng huì yíng gē zì wū lǔ wán jǐng zǔ dì wǔ zǐ yě
这句话大意是:母弟穆宗,讳盈歌,字乌鲁完,景祖第五子也。
nán rén chēng yáng gē tài shī yòu yuē yáng gē zhuī shì xiào píng huáng dì hào mù zōng yòu yuē yáng gē hào rén zǔ
这句话大意是:南人称扬割太师,又曰扬割追谥孝平皇帝,号穆宗,又曰扬割号仁祖。
jīn dài wú hào rén zǔ zhě mù zōng huì yíng gē shì xiào píng yíng jìn yáng gē jìn gē nán běi yīn é
这句话大意是:金代无号仁祖者,穆宗讳盈歌,谥孝平,“盈”近“扬”,“歌”近“割”,南北音讹。
liáo rén hū jié dù shǐ wèi tài shī zì jǐng zǔ zhì tài zǔ jiē yǒu shì chēng
这句话大意是:辽人呼节度使为太师,自景祖至太祖皆有是称。
fán cóng yán sōng mò jì zhāng dì jīn zhì děng shū jiē wú zú qǔ
这句话大意是:凡《丛言》、《松漠记》、张棣《金志》等书皆无足取。
mù zōng liáo zhòng xī èr shí èr nián guǐ sì suì shēng
这句话大意是:穆宗,辽重熙二十二年癸巳岁生。
sù zōng shí qín má chǎn liáo mìng mù zōng wèi xiáng wěn
这句话大意是:肃宗时擒麻产,辽命穆宗为详稳。
dà ān shí nián jiǎ xū xí jié dù shǐ nián sì shí èr
这句话大意是:大安十年甲戌,袭节度使,年四十二。
yǐ xiōng hé zhě zi sā gǎi wéi guó xiāng
这句话大意是:以兄劾者子撒改为国相。
sān nián bǐng zǐ táng kuò bù bá gé bó qín yǔ wēn dōu bù rén bá tè yǒu jiù bá gé yǐ shì wǎng bá tè shā bá gé
这句话大意是:三年丙子,唐括部跋葛勃堇与温都部人跋忒有旧,跋葛以事往,跋忒杀跋葛。
shǐ tài zǔ lǜ shī fá bá tè bá tè wáng qù zhuī jí shā zhī xīng xiǎn shuǐ hé shí liè bù ā shū máo dǔ lù zǔ bīng wéi nán mù zōng zì jiāng fá ā shū sā gǎi yǐ piān shī gōng dùn ēn chéng bá zhī
这句话大意是:使太祖率师伐跋忒,跋忒亡去,追及,杀之星显水,纥石烈部阿疏、毛睹禄阻兵为难,穆宗自将伐阿疏,撒改以偏师攻钝恩城,拔之。
ā shū chū wén lái fá nǎi zì sù yú liáo
这句话大意是:阿疏初闻来伐,乃自诉于辽。
suì liú hé zhě shǒu ā shū chéng mù zōng nǎi hái
这句话大意是:遂留劾者守阿疏城,穆宗乃还。
huì táo wēn shuǐ tú lóng gǔ shuǐ hé shí liè bù ā gé bǎn jí shí lǔ zǔ wǔ guó yīng lù zhí shā liáo bǔ yīng shǐ zhě
这句话大意是:会陶温水、徒笼古水纥石烈部阿阁版及石鲁阻五国鹰路,执杀辽捕鹰使者。
liáo zhào mù zōng tǎo zhī ā gé bǎn děng jù xiǎn lì zhà
这句话大意是:辽诏穆宗讨之,阿阁版等据险立栅。
fāng dà hán nǎi mù shàn shè zhě cāo jìn gōng lì shǐ gōng zhī
这句话大意是:方大寒,乃募善射者操劲弓利矢攻之。
shù rì rù qí chéng chū liáo shǐ cún zhě shù rén bǐ zhī guī
这句话大意是:数日,入其城,出辽使存者数人,俾之归。
tǒng mén hún chǔn shuǐ zhī jiāo wū gǔ lùn bù liú kě zhà dōu yǔ sū bīn shuǐ wū gǔ lùn dí kù dé qǐ bīng yú mǐ lǐ mí shí hǎn chéng nà gēn niè zhī zǐ dùn ēn yì wáng qù yú shì liǎng dǎng zuò nán
这句话大意是:统门、浑蠢水之交乌古论部留可、诈都与苏滨水乌古论敌库德,起兵于米里迷石罕城,纳根涅之子钝恩亦亡去,于是两党作难。
bā yuè sā gǎi wéi dū tǒng cí bù shī ā lǐ hé mèn wò dài fù zhī yǐ fá liú kě zhà dōu wù tǎ děng
这句话大意是:八月,撒改为都统,辞不失、阿里合懑、斡带副之,以伐留可、诈都、坞塔等。
mán dōu hē shí tǔ mén fá dí kù dé
这句话大意是:谩都诃、石土门伐敌库德。
sā gǎi yù xiān píng biān dì chéng bǎo huò yù xiān qǔ liú kě mò néng jué nǎi mìng tài zǔ wǎng
这句话大意是:撒改欲先平边地城堡,或欲先取留可,莫能决,乃命太祖往。
dùn ēn jiāng yuán liú kě chéng mán dōu hē bīng wèi jí ér gōng zhī
这句话大意是:钝恩将援留可,乘谩都诃兵未集而攻之。
shí tǔ mén jūn jì yǔ mán dōu hē huì yíng jī dùn ēn dà bài zhī jiàng mǐ lǐ mí shí hǎn chéng huò dùn ēn dí kù dé shì fú shā
这句话大意是:石土门军既与谩都诃会,迎击钝恩,大败之,降米里迷石罕城,获钝恩、敌库德,释弗杀。
tài zǔ dù pén nuò lǐng yǔ sā gǎi huì gōng pò liú kě chéng liú kě yǐ xiān wǎng liáo yǐ jǐn shā qí chéng zhōng qú cháng
现代白话:太祖度盆搦岭,与撒改会,攻破留可城,留可已先往辽了,尽杀其城中渠长。
hái wéi wù tǎ chéng wù tǎ xiān yǐ wáng zài wài chéng jiàng yú jūn
这句话大意是:还围坞塔城,坞塔先已亡在外,城降于军。
zhà dōu yì jiàng yú pú jiā nú yú shì fǔ níng zhū lù rú jiù shí
这句话大意是:诈都亦降于蒲家奴,于是抚宁诸路如旧时。
tài shī yīn zhì mù zōng jiào tǒng mén hún chǔn yé huǐ xīng xiǎn sì lù jí lǐng dōng zhū bù zì jīn wù fù chēng dōu bù zhǎng
这句话大意是:太师因致穆宗,教统门、浑蠢、耶悔、星显四路及岭东诸部自今勿复称都部长。
mìng shèng guān chǒu ā děng fǔ dìng yǐ lí gǔ lǐng zhù ā mēn shuǐ zhī xi zhū bù jū mín yòu mìng wò dài jí piān pí xī píng èr niè náng hǔ èr chǔn chū děng lù kòu dào ér hái
这句话大意是:命胜官、丑阿等抚定乙离骨岭注阿门水之西诸部居民,又命斡带及偏裨悉平二涅囊虎、二蠢出等路寇盗而还。
qī nián gēng chén hé zhě shàng shǒu ā shū chéng máo dǔ lù lái jiàng
这句话大意是:七年庚辰,劾者尚守阿疏城,毛睹禄来降。
ā shū yóu zài liáo liáo shǐ shǐ lái bà bīng
这句话大意是:阿疏犹在辽,辽使使来罢兵。
wèi dào mù zōng shǐ wū lín dá shí lǔ wǎng zuǒ hé zhě jiè zhī yuē liáo shǐ lái bà bīng dàn huàn wǒ jūn yī fú qí zhì yǔ ā shū chéng zhōng wú biàn wù lìng liáo shǐ zhī zhī
这句话大意是:未到,穆宗使乌林答石鲁往佐劾者,戒之曰:“辽使来罢兵,但换我军衣服旗帜与阿疏城中无辨,勿令辽使知之。
yīn jiè hé zhě yuē liáo shǐ kě yǐ jì què wù tīng qí yán jù bà bīng yě
现代白话:”因戒劾者曰:“辽使能够计却,勿听其言遽罢兵也。
liáo shǐ guǒ lái bà bīng mù zōng shǐ pú chá bù hú lǔ bó qín miǎo xùn bèi qín yǔ jù zhì ā shū chéng
这句话大意是:”辽使果来罢兵,穆宗使蒲察部胡鲁勃堇、邈逊孛堇与俱至阿疏城。
hé zhě jiàn liáo shǐ guǐ wèi hú lǔ miǎo xùn yuē wǒ bù zú zì xiāng gōng jī gàn rǔ děng hé shì
现代白话:劾者见辽使,诡谓胡鲁、邈逊曰:“我部族自相攻击,干你等何事?
shuí shi rǔ zhī tài shī
现代白话:谁识你之太师?
nǎi yuán chuàng cì shā hú lǔ miǎo xùn suǒ chéng mǎ
这句话大意是:”乃援创刺杀胡鲁、邈逊所乘马。
liáo shǐ jīng hài jù zǒu bù gǎn huí gù jìng guī
这句话大意是:辽使惊骇遽走,不敢回顾,径归。
jū shù rì pò qí chéng
这句话大意是:居数日,破其城。
dí gù bǎo hái zì liáo
这句话大意是:狄故保还自辽。
zài chéng zhōng zhí ér shā zhī
这句话大意是:在城中,执而杀之。
ā shū fù su yú liáo
这句话大意是:阿疏复诉于辽。
liáo qiǎn xī jié dù shǐ yǐ liè lái
这句话大意是:辽遣奚节度使乙烈来。
mù zōng zhì lái liú shuǐ xīng hé cūn jiàn yǐ liè
这句话大意是:穆宗至来流水兴和村,见乙烈。
wèn ā shū chéng shì mìng mù zōng yuē fán gōng chéng suǒ huò cún zhě fù yǔ zhī bù cún zhě bèi cháng
这句话大意是:问阿疏城事,命穆宗曰:“凡攻城所获,存者复与之,不存者备偿。
qiě zhēng mǎ shù bǎi pǐ
这句话大意是:”且征马数百匹。
mù zōng yǔ liáo zuǒ móu yuē ruò cháng ā shū zé zhū bù bù fù kě hào lìng rèn shǐ yě
这句话大意是:穆宗与僚佐谋曰:“若偿阿疏,则诸部不复可号令任使也。
nǎi lìng zhǔ wēi tū dá liǎng shuǐ zhī mín yáng wèi zǔ jué yīng lù fù shǐ biē gù dé bù jié dù shǐ yán yú liáo yuē yù kāi yīng lù fēi shēng nǚ zhí jié dù shǐ bù kě
这句话大意是:”乃令主隈、秃答两水之民阳为阻绝鹰路,复使鳖故德部节度使言于辽曰:“欲开鹰路,非生女直节度使不可。
liáo bù zhī qí wèi mù zōng móu yě xìn zhī mìng mù zōng tǎo zǔ jué yīng lù zhě ér ā shū chéng shì suì zhǐ
这句话大意是:”辽不知其为穆宗谋也,信之,命穆宗讨阻绝鹰路者,而阿疏城事遂止。
mù zōng shēng yán píng yīng lù tián yú tǔ wēn shuǐ ér guī
这句话大意是:穆宗声言平鹰路,畋于土温水而归。
shì suì liú kě lái jiàng
这句话大意是:是岁,留可来降。
bā nián xīn sì liáo shǐ shǐ chí cì wù lái shǎng píng yīng lù zhī yǒu gōng zhě
这句话大意是:八年辛巳,辽使使持赐物来赏平鹰路之有功者。
jiǔ nián rén wǔ shǐ pú jiā nú yǐ liáo cì gěi zhǔ wēi tū dá zhī mín qiě xiū yīng lù ér guī
这句话大意是:九年壬午,使蒲家奴以辽赐,给主隈、秃答之民,且修鹰路而归。
dōng xiāo hǎi lǐ pàn rù yú xì àn nǚ zhí ā diǎn bù qiǎn qí zú rén wò dá là lái gěi jié hé yuē yuàn yǔ tài shī wèi you tóng wǎng fá liáo
这句话大意是:冬,萧海里叛,入于系案女直阿典部,遣其族人斡达剌来给结和,曰:“愿与太师为友,同往伐辽。
mù zōng zhí wò dá là
这句话大意是:”穆宗执斡达剌。
huì liáo mìng mù zōng bǔ tǎo hǎi lǐ mù zōng sòng wò dá là yú liáo mù jūn de jiǎ qiān yú
这句话大意是:会辽命穆宗捕讨海里,穆宗送斡达剌于辽,募军得甲千余。
nǚ zhí jiá bīng zhī shù shǐ jiàn yú cǐ gài wèi cháng mǎn qiān yě
这句话大意是:女直甲兵之数,始见于此,盖未尝满千也。
jūn cì hùn tóng shuǐ xiāo hǎi lǐ zài shǐ rén lái fù zhí zhī
这句话大意是:军次混同水,萧海里再使人来,复执之。
jì ér yǔ hǎi lǐ yù
这句话大意是:既而与海里遇。
hǎi lǐ yáo wèn yuē wǒ shǐ zhě ān zài
这句话大意是:海里遥问曰:“我使者安在?
duì yuē yǔ hòu rén xié lái
这句话大意是:”对曰:“与后人偕来。
hǎi lǐ bù xìn
这句话大意是:”海里不信。
shì shí liáo zhuī hǎi lǐ bīng shù qiān rén gōng zhī bù néng kè
这句话大意是:是时,辽追海里兵数千人,攻之不能克。
mù zōng wèi liáo jiāng yuē tuì ěr jūn wǒ dāng dú qǔ hǎi lǐ
现代白话:穆宗谓辽将曰:“退你军,我当独取海里。
liáo jiāng xǔ zhī
这句话大意是:”辽将许之。
tài zǔ cè mǎ tū zhàn liú shǐ zhōng hǎi lǐ shǒu hǎi lǐ duò mǎ xià zhí ér shā zhī dà pò qí jūn
这句话大意是:太祖策马突战,流矢中海里首,海里堕马下,执而杀之,大破其军。
shǐ ā lí hé mèn xiàn guó yú liáo
这句话大意是:使阿离合懑献馘于辽。
jīn rén zì cǐ zhī liáo bīng zhī yì yǔ yě
这句话大意是:金人自此知辽兵之易与也。
shì yì yě kāng zōng zuì xiān dēng yú shì yǐ xiān dēng bìng yǒu gōng zhě wèi qián xíng cì yǐ zhū jūn hù fú huò guī suǒ bù
这句话大意是:是役也,康宗最先登,于是以先登并有功者为前行,次以诸军护俘获归所部。
mù zōng cháo liáo zhǔ yú yú suǒ dà bèi jiā shǎng shòu yǐ shǐ xiāng xī yǔ jiā děng
这句话大意是:穆宗朝辽主于渔所,大被嘉赏,授以使相,锡予加等。
shí nián guǐ wèi èr yuè mù zōng hái
这句话大意是:十年癸未二月,穆宗还。
liáo shǐ shǐ shòu cóng pò hǎi lǐ zhě guān shǎng
这句话大意是:辽使使授从破海里者官赏。
gāo lí shǐ lái tōng hǎo
这句话大意是:高丽始来通好。
shí yuè èr shí jiǔ rì mù zōng zú nián wǔ shí yǒu yī
这句话大意是:十月二十九日,穆宗卒,年五十有一。
chū zhū bù gè yǒu xìn pái mù zōng yòng tài zǔ yì shàn zhì pái hào zhě zhì yú fǎ zì shì hào lìng nǎi yī mín tīng bù yí yǐ
现代白话:初,诸部各有信牌,穆宗用太祖议,擅置牌号者置于法,自是号令乃一,民听不疑了。
zì jǐng zǔ yǐ lái liǎng shì sì zhǔ zhì yè xiāng yīn zú dìng lí xī yī qiè zhì yǐ běn bù fǎ lìng dōng nán zhì yú yǐ lí gǔ hé lǎn yé lǎn tǔ gǔ lùn dōng běi zhì yú wǔ guó zhǔ wēi tū dá jīn gài shèng yú cǐ
这句话大意是:自景祖以来,两世四主,志业相因,卒定离析,一切治以本部法令,东南至于乙离骨、曷懒、耶懒、土骨论,东北至于五国、主隈、秃答,金盖盛于此。
tiān huì shí wǔ nián zhuī shì xiào píng huáng dì miào hào mù zōng
这句话大意是:天会十五年,追谥孝平皇帝,庙号穆宗。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē xiàn líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰献陵。
wǔ nián zēng shì zhāng shùn xiào píng huáng dì
这句话大意是:五年,增谥章顺孝平皇帝。
xiōng zi kāng zōng huì wū yā shù zì máo lù wán shì zǔ zhǎng zǐ yě
这句话大意是:兄子康宗,讳乌雅束,字毛路完,世祖长子也。
liáo qīng níng qī nián xīn chǒu suì shēng
这句话大意是:辽清宁七年辛丑岁生。
qián tǒng sān nián guǐ wèi xí jié dù shǐ nián sì shí sān
这句话大意是:干统三年癸未,袭节度使,年四十三。
mù zōng mò nián ā shū shǐ dá jì yòu shàn biān mín hé lǎn diàn rén zhí sòng zhī
这句话大意是:穆宗末年,阿疏使达纪诱扇边民,曷懒甸人执送之。
mù zōng shǐ shí shì huan fǔ nà hé lǎn diān wèi xíng mù zōng zú zhì shì qiǎn yān
现代白话:穆宗使石适欢抚纳曷懒甸,未行,穆宗卒,至是遣呢。
xiān shì gāo lí tōng hǎo jì ér pō yǒu xì gāo lí shǐ lái qǐng yì shì shǐ zhě zhì gāo lì jù ér bù nà
这句话大意是:先是,高丽通好,既而颇有隙,高丽使来请议事,使者至高丽,拒而不纳。
wǔ shuǐ zhī mín fù yú gāo lí zhí tuán liàn shǐ shí sì rén
这句话大意是:五水之民附于高丽,执团练使十四人。
yǔ zài gāo lí chuán zhōng
这句话大意是:语在《高丽传》中。
èr nián jiǎ shēn gāo lí zài lái fá shí shì huan zài pò zhī
这句话大意是:二年甲申,高丽再来伐,石适欢再破之。
gāo lí fù qǐng hé qián suǒ zhí tuán liàn shí sì rén jiē qiǎn guī shí shì huan fǔ dìng biān mín ér hái
这句话大意是:高丽复请和,前所执团练十四人皆遣归,石适欢抚定边民而还。
sū bīn shuǐ mín bù tīng mìng shǐ wò dài zhì huó luó hǎi chuān zhào zhū guān liáo gào yù zhī
这句话大意是:苏滨水民不听命,使斡带至活罗海川,召诸官僚告谕之。
hán guó bù sū bīn shuǐ jū wò huō bó qín bù zhì
这句话大意是:含国部苏滨水居斡豁勃堇不至。
wò zhǔn bù zhí dé bù jì zhì fù wáng qù
这句话大意是:斡准部、职德部既至,复亡去。
wù tǎ yù èr bù yú mǎ jì lǐng zhí zhī ér lái suì fá wò huō kè zhī
这句话大意是:坞塔遇二部于马纪岭,执之而来,遂伐斡豁,克之。
wò dài jìn zhì běi qín hǎi gōng bá hóng tè chéng nǎi hái
这句话大意是:斡带进至北琴海,攻拔泓忒城,乃还。
sì nián bǐng xū gāo lí qiǎn hēi huan fāng shí lái hè xí wèi qiǎn bēi lǔ bào zhī
这句话大意是:四年丙戌,高丽遣黑欢方石来贺袭位,遣杯鲁报之。
gāo lí yuē hái zhū wáng zài bǐ zhě nǎi shǐ ā guō shèng kūn wǎng shòu zhī
这句话大意是:高丽约还诸亡在彼者,乃使阿聒、胜昆往受之。
gāo lí bèi yuē shā èr shǐ zhù jiǔ chéng yú hé lǎn diān yǐ bīng shù wàn lái gōng
这句话大意是:高丽背约,杀二使,筑九城于曷懒甸,以兵数万来攻。
wò sài bài zhī
这句话大意是:斡赛败之。
wò lǔ yì zhù jiǔ chéng yǔ gāo lí jiǔ chéng xiāng duì
这句话大意是:斡鲁亦筑九城,与高丽九城相对。
gāo lí fù lái gōng wò sài fù bài zhī
这句话大意是:高丽复来攻,斡赛复败之。
gāo lí yuē yǐ huán bū táo zhī rén tuì jiǔ chéng zhī jūn
这句话大意是:高丽约以还逋逃之人,退九城之军。
fù suǒ qīn gù dì
这句话大意是:复所侵故地。
jiǔ yuè nǎi bà bīng
这句话大意是:九月,乃罢兵。
qī nián jǐ chǒu suì bù dēng jiǎn dào zéi zhēng cháng zhèn pín fá zhě
这句话大意是:七年己丑,岁不登,减盗贼征偿,振贫乏者。
shí yī nián guǐ sì kāng zōng zú nián wǔ shí sān
这句话大意是:十一年癸巳,康宗卒,年五十三。
tiān huì shí wǔ nián zhuī shì gōng jiǎn huáng dì
这句话大意是:天会十五年,追谥恭简皇帝。
huáng tǒng sì nián hào qí cáng yuē qiáo líng
这句话大意是:皇统四年,号其藏曰乔陵。
wǔ nián zēng shì kāng zōng xiàn mǐn gōng jiǎn huáng dì
这句话大意是:五年,增谥康宗献敏恭简皇帝。
zàn yuē jīn zhī jué chū xiōng dì sān rén yì wēi yǐ
现代白话:赞曰:金之厥初,兄弟三人,亦微了。
xī zōng zhuī dì zǔ zōng dìng zhe shǐ zǔ jǐng zǔ shì zǔ miào shì shì bù tiāo
这句话大意是:熙宗追帝祖宗,定著始祖、景祖、世祖庙,世世不祧。
shǐ zǔ qǔ liù shí zhī fù ér shēng èr nán yī nǚ qǐ fēi tiān yé
这句话大意是:始祖娶六十之妇而生二男一女,岂非天耶?
jǐng zǔ bù shòu liáo jí liáo yìn qǔ yǎ dá guó xiāng yǐ yǔ qí zi
这句话大意是:景祖不受辽籍辽印,取雅达国相以与其子。
shì zǔ jì pò huán nǎn sàn dá liáo zhèng rì shuāi ér yǐ tài zǔ shǔ zhī mù zōng qí sī lǜ qǐ bù shēn yuǎn yǐ fu
现代白话:世祖既破桓赧、散达,辽政日衰,而以太祖属之穆宗,其思虑岂不深远了夫!