金史 · 脱脱 · Chapter 112 of 136

列传·卷五十

PinyinModern Translation
Size

wán yán hé dá yí là pú ā

这句话大意是:完颜合达 移剌蒲阿。

wán yán hé dá míng zhān zì jǐng shān

这句话大意是:完颜合达,名瞻,字景山。

shào zhǎng bīng jiān xí gōng mǎ néng dé rén sǐ lì

这句话大意是:少长兵间,习弓马,能得人死力。

zhēn yòu chū yǐ qīn wèi jūn sòng qí guó gōng zhǔ chōng hù wèi

这句话大意是:贞祐初,以亲卫军送岐国公主,充护卫。

sān nián shòu lín huáng fǔ tuī guān quán yuán shuài yòu jiān jūn

这句话大意是:三年,授临潢府推官,权元帅右监军。

shí lín huáng bì qiān yǔ quán qìng liǎng zhōu zhī mín gòng bì píng zhōu

这句话大意是:时临潢避迁,与全、庆两州之民共壁平州。

hé dá lì qí jīng lüè shǐ wū lín dá qǐ zhù qǐ zhù yǐ biàn yi shòu jūn zhōng dōu tǒng lèi qiān tí kòng pèi jīn fú

这句话大意是:合达隶其经略使乌林答乞住,乞住以便宜授军中都统,累迁提控,佩金符。

wèi jǐ huì yàn nán zhū shuài jiàng bīng fù zhōng dū chéng xíng zhì píng zhōu qiān ān xiàn lín huáng quán qìng liǎng jūn biàn shā qǐ zhù yōng hé dá hái píng zhōu tuī wèi shuài tǒng qǐ zhù jūn

这句话大意是:未几,会燕南诸帅将兵复中都城,行至平州迁安县,临潢、全庆两军变,杀乞住,拥合达还平州,推为帅,统乞住军。

hé dá yǐ jì zhū shǒu luàn zhě shù rén

这句话大意是:合达以计诛首乱者数人。

qí nián liù yuè běi bīng dà jiàng hǎn dé bù qiǎn jiān zhàn tí jūn zhì píng zhōu chéng xià yǐ zhōu rén huáng cháng rù chéng zhāo xiáng fù lǎo bù cóng hé dá yǐn bīng nì zhàn zhī shì shì bù dí yǐ běn jūn jiàng yú zhèn

这句话大意是:其年六月,北兵大将喊得不遣监战提军至平州城下,以州人黄裳入城招降,父老不从,合达引兵逆战,知事势不敌,以本军降于阵。

jiān zhàn yǐ hé dá běi shàng liú bàn fā lìng hái shǒu píng zhōu

这句话大意是:监战以合达北上,留半发,令还守平州。

yǐ ér móu zì bá guī nǎi qiǎn fèng xiān xiàn lìng hé shí liè bù lǐ gē běi jīng jiào shòu pú chá hú lǐ ān yòu sān bù jiǎn fǎ pú chá pú nǚ shè hǎi lái bào

这句话大意是:已而,谋自拔归,乃遣奉先县令纥石烈布里哥、北京教授蒲察胡里安、右三部检法蒲察蒲女涉海来报。

sì nián shí yī yuè hé dá guǒ lǜ suǒ bù jí zhōu mín bìng hǎi xī nán guī guó

这句话大意是:四年十一月,合达果率所部及州民并海西南归国。

zhào jìn guān sān jiē shēng zhèn nán jūn jié dù shǐ zhù yì dōu yǔ yuán shuài měng gǔ gāng xiāng yìng jiē chōng xuān chà dōu tí kòng

这句话大意是:诏进官三阶,升镇南军节度使,驻益都,与元帅蒙古纲相应接,充宣差都提控。

shí èr yuè dà yuán bīng xùn dì bó xīng lè ān shòu guāng dōng shè wéi zhōu zhī jìng měng gǔ gāng qiǎn hé dá lǜ bīng lǚ zhàn yú shòu guāng lín zī

这句话大意是:十二月,大元兵徇地博兴、乐安、寿光,东涉潍州之境,蒙古纲遣合达率兵屡战于寿光、临淄。

xìng dìng yuán nián zhēng yuè zhuǎn tōng yuǎn jūn jié dù shǐ jiān gǒng zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:兴定元年正月,转通远军节度使、兼巩州管内观察使。

qī yuè gǎi píng xī jūn jié dù shǐ jiān hé zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:七月,改平西军节度使、兼河州管内观察使。

èr nián zhēng yuè zhī yán ān fǔ shì jiān fū yán lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:二年正月,知延安府事、兼鄜延路兵马都总管。

sān nián zhēng yuè zhào fá sòng yǐ hé dá wèi yuán shuài yòu dōu jiān

这句话大意是:三年正月,诏伐宋,以合达为元帅右都监。

sān yuè pò sòng bīng yú méi lín guān qín tǒng lǐng zhāng shí

这句话大意是:三月,破宋兵于梅林关,擒统领张时。

yòu bài sòng bīng yú mǎ lǐng bǎo huò mǎ bǎi pǐ

这句话大意是:又败宋兵于马岭堡,获马百匹。

yòu bá má chéng xiàn huò qí lìng zhāng tì gàn bàn guān guō shǒu jì

这句话大意是:又拔麻城县,获其令张倜、干办官郭守纪。

sì yuè xià rén fàn tōng qín zhài hé dá chū bīng ān sāi bǎo dǐ lóng zhōu xià rén zì chéng zhōng chū bù qí èr qiān nì zhàn jìn bīng jī zhī zhǎn shǒu shù shí jí fú shí rén suì gōng lóng zhōu xiàn qí xī nán yú huì rì mù nǎi hái

这句话大意是:四月,夏人犯通秦寨,合达出兵安塞堡,抵隆州,夏人自城中出步骑二千逆战,进兵击之,斩首数十级,俘十人,遂攻隆州,陷其西南隅,会日暮乃还。

liù yuè xíng yuán shuài fǔ shì yú táng shān shàng qiǎn yù yuē yǐ qīng cái gàn gù wěi qīng wú shǐ dí rén qīn yì dì gù wú yǔ kě yě

现代白话:六月,行元帅府事于唐、邓,上遣谕曰:“以卿才干,故委卿,无使敌人侵轶,第固我圉可也。

sì nián zhēng yuè fù wèi yuán shuài yòu dōu jiān zhūn yán ān

这句话大意是:”四年正月,复为元帅右都监,屯延安。

shí yuè xià rén gōng suí dé zhōu zhù bīng yú zhǔ tiān shān

这句话大意是:十月,夏人攻绥德州,驻兵于拄天山。

hé dá jiàng bīng jī zhī bié qiǎn xiān fēng tí kòng fán zé děng gè lǜ suǒ bù fēn sān dào yǐ jìn bì huì yú shān diān

这句话大意是:合达将兵击之,别遣先锋提控樊泽等各率所部分三道以进,毕会于山颠。

jiàn xià rén shù wàn yú fu shān ér zhèn jí zòng bīng fēn jī

这句话大意是:见夏人数万余傅山而阵,即纵兵分击。

zé xiān dēng cuī qí zuǒ jūn zhū jiāng jì gōng qí yòu bài zhī

这句话大意是:泽先登,摧其左军,诸将继攻其右,败之。

wǔ nián wǔ yuè zhī yán ān fǔ shì jiān qián zhí

这句话大意是:五年五月,知延安府事,兼前职。

shàng yán zhū jūn guān yǐ lǚ xǐ gù wǎng wǎng bù zhī suǒ jū dì xíng yū zhí xiǎn yì huǎn jí zhī jì kǒng zhì bài shì zì jīn qǐ wù xǐ

这句话大意是:上言:“诸军官以屡徙,故往往不知所居地形迂直险易,缓急之际恐至败事,自今乞勿徙。

yòu yán hé nán shǎn xī zhèn fáng jūn jiē fēn tún zhū lù zài yíng wéi lǎo zhì ér yǐ

这句话大意是:”又言:“河南、陕西镇防军皆分屯诸路,在营惟老稚而已。

qǐ xuǎn lǎo chéng rén wèi gè lù tǒng jūn yǐ zhèn fǔ zhī qiě dū qí zǐ dì xí qí shè jiāng lái kě yòng

这句话大意是:乞选老成人为各路统军以镇抚之,且督其子弟习骑射,将来可用。

jiē cóng zhī

这句话大意是:”皆从之。

shí yī yuè xià rén gōng ān sāi bǎo qí jūn xiān zhì hé dá yǔ zhēng xíng yuán shuài nà hé mǎi zhù yù zhī

这句话大意是:十一月,夏人攻安塞堡,其军先至,合达与征行元帅纳合买住御之。

hé dá cè zhī yuē bǐ běi fāng bīng zhì xiān pò xià rén zé hòu yì wéi lì

这句话大意是:合达策之曰:“比北方兵至,先破夏人则后易为力。

yú shì qián jūn guǒ liáng bèi dào jiān jìn yè xí qí yíng xià rén guǒ dà kuì zhuī shā sì shí lǐ zhuì yá gǔ sǐ zhě bù kě shèng jì

这句话大意是:”于是潜军裹粮倍道兼进,夜袭其营,夏人果大溃,追杀四十里,坠崖谷死者不可胜计。

shàng wén zhī cì jīn gè wǔ shí liǎng zhòng bì shí duān qiě zhào yù yuē qīng děng kè chéng dà gōng zhèn wén zhī liáng xǐ

这句话大意是:上闻之,赐金各五十两、重币十端,且诏谕曰:“卿等克成大功,朕闻之良喜。

jīng huà rú cǐ bǐ dāng zhī wèi qī zhī shù nián qīng děng kě yǐ xiū xī yǐ

现代白话:经画如此,彼当知畏,期之数年,卿等能够休息了。

réng zhào yǐ hé dá zhī gōng biàn yù hé nán shuài chén

这句话大意是:”仍诏以合达之功遍谕河南帅臣。

shì yuè yǔ yuán shuài mǎi zhù yòu zhàn yán ān jiē bèi zhòng chuāng

这句话大意是:是月,与元帅买住又战延安,皆被重创。

shí èr yuè yǐ bǎo yán ān gōng cì jīn dài yī yù tǔ hú yī zhòng bì shí duān

这句话大意是:十二月,以保延安功赐金带一、玉吐鹘一,重币十端。

yuán guāng yuán nián zhēng yuè qiān yuán shuài zuǒ jiān jūn shòu shān dōng xi lù wú gǎi bì là shì xí móu kè

现代白话:元光元年正月,迁元帅左监军,授山东西路我改必剌世袭谋克。

quán cān zhī zhèng shì xíng shěng shì yú jīng zhào

这句话大意是:权参知政事,行省事于京兆。

wèi jǐ zhēn bài

这句话大意是:未几,真拜。

shì nián wǔ yuè shàng yán qǐng hé zhōng ān fǔ sī bào běi jiāng àn chá r lǜ bīng rù xí jí yì zhōu jìn jí róng jiě zhī jìng jīn shí yǐ shǔ yóu wú huí yì gài jiāng rǒu wú hé mài

现代白话:是年五月,上言:“顷河中安抚司报,北将按察儿率兵入隰、吉、翼州,浸及荣、解之境,今时已暑,犹无回意,盖将蹂我禾麦。

tǎng rú cǐ zé hé dōng zhī tǔ fēi wú yǒu yě

现代白话:倘如此,则河东之土非我有也。

yòu hé nán shǎn xī diào dù yǎng jǐ xiè yán jīn zhèng lù yán zhī shí ér dí rǎo zhī jiāng shī qí lì

这句话大意是:又河南、陕西调度仰给解盐,今正漉盐之时,而敌扰之,将失其利。

qǐ sù jì shī chén yǐ nǐ fēn bīng èr wàn yǔ píng yáng shàng dǎng jìn yáng sān gōng fǔ bīng tóng lì yù zhī

这句话大意是:乞速济师,臣已拟分兵二万,与平阳、上党、晋阳三公府兵同力御之。

qiè jiàn hé zhōng róng jiě sī xiàn guān yǔ jūn mín duō bù xiāng ān shǒu yù zhī jiān huò shī shì jī

这句话大意是:窃见河中、荣、解司县官与军民多不相谙,守御之间或失事机。

qǐ cóng jiù fǎ fán sī xiàn guān shǐ jiān jūn mín shù jī shàng xià xiāng de yì yǐ jí shì

这句话大意是:乞从旧法,凡司县官使兼军民,庶几上下相得,易以集事。

yòu yán yán lì jīn fāng dí bīng pò jìng bù hòu yǐ fēn rén shú kěn mào xiǎn ér qǔ zhī

这句话大意是:”又言盐利,“今方敌兵迫境,不厚以分人,孰肯冒险而取之?

ruò zì shū yùn zhě shí yǔ qí bā zé rén zhēng fù yǐ jì guó yòng

这句话大意是:若自输运者十与其八,则人争赴以济国用。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jiā zhōu tí kòng wáng gōng zuǒ yán wū hé dá yuē qù suì shí yuè běi bīng jì pò jiā zhōu gòu fú liáng hé shàng

这句话大意是:葭州提控王公佐言于合达曰:“去岁十月,北兵既破葭州,构浮梁河上。

gōng zuǒ yù zhōu zhì běi shí shān zi zhāo jí yú zhòng dé èr qiān yú rén yù fù zhōu chéng

这句话大意是:公佐寓州治北石山子,招集余众得二千余人,欲复州城。

yǐ shì zú jiē zì běi táo guī zhě qiě wú kǎi zhàng gù cháng qǐng bīng yú shuài fǔ jiāng fén qí fú qiáo yǐ qǔ jiā zhōu shuài fǔ bù tīng

这句话大意是:以士卒皆自北逃归者,且无铠仗,故尝请兵于帅府,将焚其浮桥,以取葭州,帅府不听。

yòu qǐng bīng yuán hù lǎo yòu shāo xǐ nèi dì ér shuài fǔ yì bù yīng

这句话大意是:又请兵援护老幼稍徙内地,而帅府亦不应。

jīn jiā zhōu zhī mín pò yú dí jìng jiē yǒu dòng yáo zhī xīn

这句话大意是:今葭州之民迫于敌境,皆有动摇之心。

ruò shì qiū dí qí fù lái zé gōng zuǒ lì qū sǐ yú dí shǒu ér yí mín yì jù tú yǐ

现代白话:若是秋敌骑复来,则公佐力屈死于敌手,而遗民亦俱屠了。

hé dá nǎi shàng yán chén yuàn chí zhì yán ān yǔ yuán shuài mǎi zhù yì yǐ bīng hù gōng zuǒ jūn mín lái zhūn wú bǔ sì xì ér dòng

这句话大意是:”合达乃上言:“臣愿驰至延安,与元帅买住议,以兵护公佐军民来屯吴堡,伺隙而动。

zhào shěng yuàn yì zhī yú shì mìng hé dá lǜ bīng qǔ jiā zhōu

这句话大意是:”诏省院议之,于是命合达率兵取葭州。

xíng zhì fū zhōu qiān hù zhāng zi zhèng děng shā wàn hù chén wén jiāng lüè chéng zhōng

这句话大意是:行至鄜州,千户张子政等杀万户陈纹,将掠城中。

hé dá yǐ lè bīng wèi bèi zi zhèng děng nǎi chū chéng zǒu hé dá zhuī jí zhī zhòng fù lái guī zhǎn shǒu è shù shí rén jūn nǎi dìng

这句话大意是:合达已勒兵为备,子政等乃出城走,合达追及之,众复来归,斩首恶数十人,军乃定。

liù yuè hé dá shàng yán lèi huò dié zhě jiē yún běi fāng yǐ yuē xià rén jiāng yóu hé zhōng jiā zhōu yǐ rù shǎn xī

这句话大意是:六月,合达上言:“累获谍者,皆云北方已约夏人,将由河中、葭州以入陕西。

fáng qiū zài jìn yi yù wèi jì

这句话大意是:防秋在近,宜预为计。

jīn shǎn xī zhòng bīng liǎng xíng shěng fēn zhì zhī rán jīng zhào dǐ píng liáng liù bǎi yú lǐ wàn yī dí gěng qí jiān shǐ bù dé tōng shì zì gū yě

这句话大意是:今陕西重兵两行省分制之,然京兆抵平凉六百余里,万一敌梗其间,使不得通,是自孤也。

yi lìng píng liáng xíng shěng nèi zú bái sā lǐng jūn dōng xià yǔ chén xié lì yù dí yǐ píng tóng shǎn dí tuì hòu fù yì fēn sī wèi biàn

这句话大意是:宜令平凉行省内族白撒领军东下,与臣协力御敌,以屏潼、陕,敌退后复议分司为便。

zhào xǔ zhī

这句话大意是:”诏许之。

èr nián èr yuè yǐ bǎo fèng xiáng zhī gōng jìn guān cì jīn bì jí tōng xī dài yī

这句话大意是:二年二月,以保凤翔之功进官,赐金币及通犀带一。

shì shí hé zhōng yǐ pò hé dá tí bīng fù qǔ zhī

这句话大意是:是时,河中已破,合达提兵复取之。

zhèng dà èr nián qī yuè shǎn xī hàn shén hé dá zhāi jiè qǐng yǔ yǔ shù shì suì dà rěn mín lì shí sòng dé

这句话大意是:正大二年七月,陕西旱甚,合达斋戒请雨,雨澍,是岁大稔,民立石颂德。

yán ān jì cán huǐ hé dá lìng yú xi lù mǎi niú fù zhǔ zhě zhāo jí sàn wáng zhù qí gēng kěn zì shì yán ān zhī mín shāo fù gēng jià zhī lì

这句话大意是:延安既残毁,合达令于西路买牛付主者,招集散亡,助其耕垦,自是延安之民稍复耕稼之利。

bā yuè gǒng zhōu tián ruì fǎn hé dá tǎo zhī zhū jūn jìn gōng hé dá yí wén yù zhī yuē zuì zhǐ tián ruì yī shēn yú wú suǒ wèn

这句话大意是:八月,巩州田瑞反,合达讨之,诸军进攻,合达移文谕之曰:“罪止田瑞一身,余无所问。

bù shù rì ruì dì jì shā ruì yǐ jiàng hé dá rú yuē fǔ dìng yī zhōu mín lài yǐ níng

这句话大意是:”不数日,瑞弟济杀瑞以降,合达如约抚定一州,民赖以宁。

sān nián zhào qiān píng liáng xíng shěng

这句话大意是:三年,诏迁平凉行省。

sì nián èr yuè zhēng hái bài píng zhāng zhèng shì ruì guó gōng

这句话大意是:四年二月,征还,拜平章政事,芮国公。

qī nián qī yuè gēng yín shuò yǐ píng zhāng zhèng shì fáng zhí shū mì fù shǐ

这句话大意是:七年七月庚寅朔,以平章政事妨职枢密副使。

chū pú ā miàn zòu hé dá zài jūn zhōng jiǔ jīn rì duō shì zhī jì nǎi zài yú shěng yòng wéi qí zhǎng

这句话大意是:初,蒲阿面奏:“合达在军中久,今日多事之际乃在于省,用违其长。

chén děng yù yǔ shū mì xié lì jūn wù zhuó zhī xiàng wèi shì yì wèi wǎn

这句话大意是:臣等欲与枢密协力军务,擢之相位似亦未晚。

gù yǒu cǐ shòu

这句话大意是:”故有此授。

shí yuè jǐ wèi shuò zhào hé dá jí shū mì fù shǐ pú ā jiù wèi zhōu

这句话大意是:十月己未朔,诏合达及枢密副使蒲阿救卫州。

chū cháo tíng yǐ héng shān gōng xian tún wèi zhōu gōng fǔ jié zhì bù yī yù hé ér yī zhī

这句话大意是:初,朝廷以恒山公仙屯卫州,公府节制不一,欲合而一之。

zhì shì hé shuò zhū jūn wéi wèi nèi wài bù tōng yǐ lián yuè dàn jiàn tǎ shàng shí jǔ huǒ ér yǐ

这句话大意是:至是,河朔诸军围卫,内外不通已连月,但见塔上时举火而已。

hé dá děng jì zhì xiān yǐ qīn wèi bīng sān qiān cháng zhī běi bīng xiǎo tuì yì rì wéi jiě

这句话大意是:合达等既至,先以亲卫兵三千尝之,北兵小退,翼日围解。

shàng dēng chéng tiān mén kào jūn jiē shòu shì xí móu kè cì liáng mǎ yù dài quán gěi yuè fèng běn shǎi gài yì ēn yě

这句话大意是:上登承天门犒军,皆授世袭谋克,赐良马玉带,全给月俸本色,盖异恩也。

wèi jǐ yǐ pú ā quán cān hé zhèng shì tóng hé dá xíng shěng shì yú wén xiāng yǐ bèi tóng guān

这句话大意是:未几,以蒲阿权参和政事,同合达行省事于阌乡,以备潼关。

xiān shì shǎn shěng yán bèi yù cè cháo guān jí yì shàng cè qīn zhēng zhōng cè xìng shǎn xià cè qì qín bǎo tóng guān

这句话大意是:先是,陕省言备御策,朝官集议,上策亲征,中策幸陕,下策弃秦保潼关。

yì zhě wèi zhǐ kě zhù shǎn xī jūn yǐ jué yī zhàn shǐ shǎn xī bù shǒu hé nán yì bù kě bǎo

这句话大意是:议者谓止可助陕西军以决一战,使陕西不守,河南亦不可保。

zhì shì zì shǎn yǐ xī yì bù shǒu yǐ

现代白话:至是,自陕以西亦不守了。

bā nián zhēng yuè běi shuài sù bù jué gōng pò xiǎo guān cán lú shì zhū yáng sǎn màn bǎi yú lǐ jiān

这句话大意是:八年正月,北帅速不泬攻破小关,残卢氏、朱阳,散漫百余里间。

tóng guān zǒng shuài nà hé mǎi zhù lǜ jiā gǔ yí dí liè dū wèi gāo yīng jù zhī qiú jiù de èr shěng

这句话大意是:潼关总帅纳合买住率夹谷移迪烈、都尉高英拒之,求救地二省。

shěng yǐ chén hé shàng zhōng xiào jūn yī qiān dū wèi jiā gǔ zé jūn yī wàn wǎng yīng běi jūn tuì zhuī zhì gǔ kǒu ér hái

这句话大意是:省以陈和尚忠孝军一千,都尉夹谷泽军一万往应,北军退,追至谷口而还。

liǎng shěng zhé chēng dà jié yǐ wén

这句话大意是:两省辄称大捷,以闻。

jì ér běi jūn gōng fēng xiáng èr shěng tí bīng chū guān èr shí lǐ yǔ wèi běi jūn jiāo zhì wǎn fù shōu bīng rù guān fèng xiáng suì pò

这句话大意是:既而北军攻风翔,二省提兵出关二十里,与渭北军交,至晚复收兵入关,凤翔遂破。

èr shěng suì qì jīng zhào yǔ yá gǔ tǎ qǐ qiān jū mín yú hé nán liú qìng shān nú shǒu zhī

这句话大意是:二省遂弃京兆,与牙古塔起迁居民于河南,留庆山奴守之。

jiǔ yuè běi bīng rù hé zhōng shí èr xiāng fáng qiū hái shǎn liàng yǐ jūn mǎ chū lěng shuǐ gǔ yǐ wéi shēng yuán

这句话大意是:九月,北兵入河中,时二相防秋还陕,量以军马出冷水谷以为声援。

shí yī yuè dèng zhōu bào běi bīng dào ráo fēng guān yóu jīn zhōu ér dōng

这句话大意是:十一月,邓州报,北兵道饶峰关,由金州而东。

yú shì liǎng shěng jūn rù shān qiǎn tí kòng liú tiān shān yǐ zhā fù xià xiāng yáng zhì zhì sī yuē tóng yù běi bīng qiě suǒ jūn shí

这句话大意是:于是,两省军入邓,遣提控刘天山以劄付下襄阳制置司,约同御北兵,且索军食。

liǎng shěng yǐ qián yuè guǐ mǎo xíng liú yáng wò yǎn jūn shǒu wén xiāng

这句话大意是:两省以前月癸卯行,留杨沃衍军守阌乡。

wò yǎn xún bèi zhǐ qǔ luò nán lù rù shāng zhōu zhūn fēng yáng chuān bèi shàng jīn yǔ héng shān gōng xiān xiāng jǐ jiǎo

这句话大意是:沃衍寻被旨取洛南路入商州,屯丰阳川备上津,与恒山公仙相掎角。

hé dá fù liú yù wǔ zhōng láng jiàng wán yán chén hé shàng yú wén xiāng nán shí wǔ lǐ nǎi xíng

这句话大意是:合达复留御侮中郎将完颜陈和尚于阌乡南十五里,乃行。

chén hé shàng yì suí ér wǎng

这句话大意是:陈和尚亦随而往。

wò yǎn jūn bā qiān jí shāng zhōu zhī mù guā píng yī rì yè chí sān bǎi lǐ rù táo huā bǎo zhī běi bīng yóu fēng yáng ér dōng yì dōng hái huì dà jūn yú zhèn píng

这句话大意是:沃衍军八千及商州之木瓜平,一日夜驰三百里入桃花堡,知北兵由丰阳而东,亦东还,会大军于镇平。

héng shān gōng xian wàn rén yuán zhù hú líng guān zhì shì yì yóu jīng zǐ kǒu shùn yáng lái huì

这句话大意是:恒山公仙万人元驻胡陵关,至是亦由荆子口、顺阳来会。

shí èr yuè shuò jù zhì shān xià zhūn shùn yáng

这句话大意是:十二月朔,俱至邓下,屯顺阳。

nǎi qiǎn tiān shān rù sòng

这句话大意是:乃遣天山入宋。

chū sòng rén yú guó cháo jūn zhī bó zhī shū zhī nà suì bì jiāng bǎi nián

这句话大意是:初,宋人于国朝君之、伯之、叔之,纳岁币将百年。

nán dù yǐ hòu sòng yǐ wǒ wèi bù zú lǜ jué bù wǎng lái

这句话大意是:南渡以后,宋以我为不足虑,绝不往来。

gù xuān zōng nán fá shì mǎ shé hào shí bù yī cún suī gōng xiàn huái shàng shù zhōu tú shǐ jiāo jiāng hàn zú zì qí shā lǔ bǎo qí sī yù ér yǐ

这句话大意是:故宣宗南伐,士马折耗十不一存,虽攻陷淮上数州,徒使骄将悍卒恣其杀虏、饱其私欲而已。

yòu xuān huī shǐ ào dūn ā hǔ shǐ běi fāng běi zhōng dà chén yǒu yǐ yú dì tú zhǐ shì zhī yuē shāng zhōu zhì cǐ zhōng jūn mǎ jǐ hé

这句话大意是:又宣徽使奥敦阿虎使北方,北中大臣有以舆地图指示之曰:“商州至此中军马几何?

yòu zhǐ xìng yuán yún wǒ bù cóng shāng zhōu zé qǔ xìng yuán lù rù rǔ jiè yǐ

现代白话:”又指兴元云:“我不从商州,则取兴元路入你界了。

ā hǔ hái zòu xuān zōng shén yōu zhī

这句话大意是:”阿虎还奏,宣宗甚忧之。

āi zōng jí wèi qún chén jiàn yán kě yīn guó sàng qiǎn shǐ bào āi fù yǐ yí liú wù yīn yǔ zhī jiǎng jiě jǐn chè biān bèi gòng shǒu wǔ xiū zhī xiǎn

这句话大意是:哀宗即位,群臣建言,可因国丧遣使报哀,副以遗留物,因与之讲解,尽撤边备,共守武休之险。

suì xià shěng yuàn yì zhī ér dāng guó zhě yǒu yǎng ér bù néng fǔ zhī jí jiē yǐ cháo tíng xiān qiǎn rén zé yú guó tǐ yǒu kuī wèi cí

这句话大意是:遂下省院议之,而当国者有仰而不能俯之疾,皆以朝廷先遣人则于国体有亏为辞。

yuán nián shàng yù nán bǐ zhū shuài qiǎn rén wǎng chú zhōu yǔ sòng tōng hǎo

这句话大意是:元年,上谕南鄙诸帅,遣人往滁州与宋通好。

sòng rén měi yǐ zòu bǐng wèi cí hé shì suì bù jiǎng

这句话大意是:宋人每以奏禀为辞,和事遂不讲。

rán shí nián zhī jiān cháo tíng lǚ chì biān jiāng bù wàng qīn lüè bǐ wǒ shāo de xiū xī sòng rén shǐ xìn zhī suì yǒu jì hǎo zhī yì

这句话大意是:然十年之间,朝廷屡敕边将不妄侵掠,彼我稍得休息,宋人始信之,遂有继好之意。

jí tiān shān yǐ zhā fù zhì sòng zhā fù zhě zhǐ huī zhī bié míng sòng zhì shǐ chén gāi nù rǔ tiān shān qiě yǐ è yǔ fù zhī

这句话大意是:及天山以劄付至宋,劄付者指挥之别名,宋制使陈该怒辱天山,且以恶语复之。

bào zhì shí zhě jiē wèi qiè tàn

这句话大意是:报至,识者皆为窃叹。

wù chén běi bīng dù hàn jiāng ér běi zhū jiāng yǐ wéi kě chéng qí bàn dù jī zhī pú ā bù cóng

这句话大意是:戊辰,北兵渡汉江而北,诸将以为可乘其半渡击之,蒲阿不从。

bǐng zǐ bīng bì dù zhàn yú yǔ shān zhī qián běi bīng xiǎo què yíng yú sān shí lǐ zhī wài

这句话大意是:丙子,兵毕渡,战于禹山之前,北兵小却,营于三十里之外。

èr xiāng yǐ dà jié yì bào bǎi guān biǎo hè zhū xiāng zhì jiǔ shěng zhōng zuǒ chéng li xī qiě xǐ qiě qì yuē fēi jīn rì zhī jié shēng líng zhī huò kě shèng yán zāi

现代白话:二相以大捷驿报,百官表贺,诸相置酒省中,左丞李蹊且喜且泣曰:“非今日之捷,生灵之祸,可胜言啊!

gài yǐ wéi shí rán yě

这句话大意是:”盖以为实然也。

xiān shì hé nán wén běi bīng chū ráo fēng bǎi xìng wǎng wǎng rù chéng bì bǎo xiǎn gù jí wén dí yǐ tuì zhì yǒu yàn rán bù dòng zhě bù èr sān rì yóu qí zhì rén wú suǒ táo xī wèi jié shū suǒ wù

这句话大意是:先是,河南闻北兵出饶峰,百姓往往入城壁、保险固,及闻敌已退,至有晏然不动者,不二三日游骑至,人无所逃,悉为捷书所误。

jiǔ nián zhēng yuè dīng yǒu liǎng shěng jūn kuì yú yáng dí zhī sān fēng shān

这句话大意是:九年正月丁酉,两省军溃于阳翟之三峰山。

chū yǔ shān zhī zhàn liǎng jūn xiāng jù běi jūn sǎn màn ér běi jīn jūn jù qí chéng xū xí jīng chéng nǎi móu rù yuán

这句话大意是:初,禹山之战,两军相拒,北军散漫而北,金军惧其乘虚袭京城,乃谋入援。

shí běi bīng qiǎn sān qiān qí qū hé shàng yǐ èr shí yú rì bì yáng nán yáng fāng chéng xiāng jiá zhì jīng zhū xiàn jiē pò suǒ yǒu jī jù fén huǐ wú yú

这句话大意是:时北兵遣三千骑趋河上,已二十余日,泌阳、南阳、方城、襄、郏至京诸县皆破,所有积聚焚毁无余。

jīn jūn yóu shān ér dōng wú suǒ yǎng jǐ nǎi bìng shān rù yáng dí

这句话大意是:金军由邓而东,无所仰给,乃并山入阳翟。

jì xíng běi bīng jí xí zhī qiě xíng qiě zhàn běi bīng shāng shé yì duō

这句话大意是:既行,北兵即袭之,且行且战,北兵伤折亦多。

héng shān yī jūn wèi tū qí sān qiān suǒ chōng jūn shū sǐ dòu běi qí tuì zǒu

这句话大意是:恒山一军为突骑三千所冲,军殊死斗,北骑退走。

zhuī bēn zhī jì hū dà wù sì sài liǎng shěng mìng shōu jūn

这句话大意是:追奔之际,忽大雾四塞,两省命收军。

shǎo zhī wù sàn nǎi qián qián yī dà jiàn cháng kuò shù lǐ fēi cǐ wù zé běi bīng rén mǎ mǎn zhōng yǐ

现代白话:少之,雾散乃前,前一大涧,长阔数里,非此雾则北兵人马满中了。

míng rì zhì sān fēng shān suì kuì shì zài pú ā chuán

这句话大意是:明日,至三峰山,遂溃,事载蒲阿传。

hé dá zhī dà shì yǐ qù yù xià mǎ zhàn ér pú ā yǐ shī suǒ zài

这句话大意是:合达知大事已去,欲下马战,而蒲阿已失所在。

hé dá yǐ shù bǎi qí zǒu jūn zhōu běi bīng qiàn qí chéng wài gōng zhī zǒu mén bù dé chū nì kū shì zhōng chéng pò běi bīng fā ér shā zhī

这句话大意是:合达以数百骑走钧州,北兵堑其城外攻之,走门不得出,匿窟室中,城破,北兵发而杀之。

shí cháo tíng bù zhī qí sǐ huò yún yǐ zǒu jīng zhào cì yǐ shǒu zhào mù rén fǎng zhī

这句话大意是:时朝廷不知其死,或云已走京兆,赐以手诏,募人访之。

jí gōng biàn nǎi yáng yán yuē rǔ jiā suǒ shì wéi huáng hé yǔ hé dá ěr

现代白话:及攻汴,乃扬言曰:“你家所恃,惟黄河与合达耳。

jīn hé dá wèi wǒ shā huáng hé wèi wǒ yǒu bù jiàng hé dài

这句话大意是:今合达为我杀,黄河为我有,不降何待?

hé dá shú zhī dí qíng xí yú háng zhèn qiě zhòng yì qīng cái yǔ xià tóng gān kǔ yǒu fú huò jí fēn gěi yù dí zé shēn xiān zhī ér bù bì zhòng yì lè wèi zhī yòng qí wéi rén yì kě zhī yǐ

现代白话:合达熟知敌情,习于行阵,且重义轻财,与下同甘苦,有俘获即分给,遇敌则身先之而不避,众亦乐为之用,其为人亦可知了。

zuǒ chéng zhāng xíng xìn cháng jiàn zhī yuē wán yán hé dá jīn zhī liáng jiàng yě

这句话大意是:左丞张行信尝荐之曰:“完颜合达,今之良将也。

yí là pú ā běn qì dān rén shǎo cóng jūn yǐ láo zì qiān hù qiān dū tǒng

这句话大意是:移剌蒲阿,本契丹人,少从军,以劳自千户迁都统。

chū āi zōng wèi huáng tài zǐ kòng zhì shū mì yuàn xuǎn chōng qīn wèi jūn zǒng lǐng pèi jīn fú

这句话大意是:初,哀宗为皇太子,控制枢密院,选充亲卫军总领,佩金符。

yuán guāng èr nián dōng shí èr yuè gēng yín xuān zōng jí dà jiàn huáng tài zǐ yì mǔ xiōng yīng wáng shǒu chún xiān rù shì jí tài zǐ zì dōng gōng kòu mén qiú jiàn lìng pú ā zhōng jiǎ jù bīng tún yú gèn yuè yǐ bèi fēi cháng

这句话大意是:元光二年冬十二月庚寅,宣宗疾大渐,皇太子异母兄英王守纯先入侍疾,太子自东宫扣门求见,令蒲阿衷甲聚兵屯于艮岳,以备非常。

āi zōng jí wèi cháng wèi jìn chén yán xiàng fēi pú ā hé zhì yú cǐ

这句话大意是:哀宗即位,尝谓近臣言:“向非蒲阿,何至于此。

suì zì yáo shòu tóng zhī huī zhōu jūn zhōu shì quán shū mì yuàn pàn guān zì shì jūn guó dà jì duō cóng jué zhī

这句话大意是:”遂自遥授同知睢州军州事,权枢密院判官,自是军国大计多从决之。

zhèng dà sì nián shí èr yuè hé shuò jūn tū rù shāng zhōu cán zhū yáng lú shì

这句话大意是:正大四年十二月,河朔军突入商州,残朱阳、卢氏。

pú ā nì zhàn zhì líng bǎo dōng yù yóu qí shí yú huò yī rén yú jí tuì pú ā zhé yǐ jié wén

这句话大意是:蒲阿逆战至灵宝东,遇游骑十余,获一人,余即退,蒲阿辄以捷闻。

shǎng shì xí móu kè réng hòu cì zhī

这句话大意是:赏世袭谋克,仍厚赐之。

rén gòng zhī qí wǎng shàng ér wú gǎn yán lì bù láng zhōng yáng jū rén yǐ wēi yán qǔ nù

这句话大意是:人共知其罔上,而无敢言,吏部郎中杨居仁以微言取怒。

liù nián èr yuè bǐng chén yǐ pú ā quán shū mì fù shǐ

这句话大意是:六年二月丙辰,以蒲阿权枢密副使。

zì qù nián xià běi jūn zhī zài shǎn xī zhě qīn qīn zhì jīng zhōu qiě zǔ qìng yáng liáng dào

这句话大意是:自去年夏,北军之在陕西者骎骎至泾州,且阻庆阳粮道。

pú ā zòu shǎn xī shè liǎng xíng shěng běn yǐ fān wèi hé nán jīn běi jūn zhī lái sān nián yú zī xíng shěng tǒng jūn mǎ èr sān shí wàn wèi cháng duì lěi yì wèi cháng dé yī shé jiàn hé yòng xíng shěng

这句话大意是:蒲阿奏:“陕西设两行省,本以藩卫河南,今北军之来三年于兹,行省统军马二三十万,未尝对垒,亦未尝得一折箭,何用行省。

yuàn guān yì jù zòu jiāng lái xū yòng mì yuàn jūn mǎ gòu dàng shàng bù yǔ zhě jiǔ zhī

这句话大意是:”院官亦俱奏将来须用密院军马勾当,上不语者久之。

shì hòu yǐ chéng xiàng sài bù xíng shàng shū shěng shì yú guān zhōng zhào píng zhāng zhèng shì hé dá hái cháo bái sā yì zhào zhì quē pú ā lǜ wán yán chén hé shàng zhōng xiào jūn yī qiān zhù bīn zhōu qiě lìng guān běi shì

这句话大意是:是后,以丞相赛不行尚书省事于关中,召平章政事合达还朝,白撒亦召至阙,蒲阿率完颜陈和尚忠孝军一千驻邠州,且令观北势。

bā yuè bǐng shēn pú ā zài fù lù zhōu

这句话大意是:八月丙申,蒲阿再复潞州。

shí yuè yǐ wèi shuò pú ā dōng hái

这句话大意是:十月乙未朔,蒲阿东还。

shí èr yuè yǐ wèi zhào pú ā yǔ zǒng shuài yá wú tǎ quán qiān shū mì yuàn shì é kě jiù qìng yáng

现代白话:十二月乙未,诏蒲阿与总帅牙我塔、权签枢密院事讹可救庆阳。

qī nián zhēng yuè zhàn běi bīng yú dà chāng yuán běi jūn hái qìng yáng wéi jiě

这句话大意是:七年正月,战北兵于大昌原,北军还,庆阳围解。

zhào yǐ é kě zhūn bīn zhōu pú ā yá wú tǎ hái jīng zhào

现代白话:诏以讹可屯邠州,蒲阿、牙我塔还京兆。

wèi jǐ yǐ quán cān zhī zhèng shì yǔ hé dá xíng shěng yú wén xiāng

这句话大意是:未几,以权参知政事与合达行省于阌乡。

bā nián zhēng yuè běi jūn rù shǎn xī fèng xiáng pò liǎng xíng shěng qì jīng zhào ér dōng zhì luò yáng yì bèi zhào yì hé zhōng shì yǔ zài bái huá chuán

这句话大意是:八年正月,北军入陕西,凤翔破,两行省弃京兆而东,至洛阳驿,被召议河中事,语在白华传。

shí èr yuè běi bīng jì zì hàn jiāng liǎng shěng jūn rù dèng zhōu yì dí suǒ cóng chū wèi yóu guāng huà jié jiāng zhàn wèi biàn fàng zhī dù ér zhàn wèi biàn zhāng huì yǐ jié jiāng wèi biàn zòng zhī dù wǒ fù kōng xū néng bù wèi suǒ kuì hu

这句话大意是:十二月,北兵济自汉江,两省军入邓州,议敌所从出,谓由光化截江战为便,放之渡而战为便、张惠以“截江为便,纵之渡,我腹空虚,能不为所溃吗?

pú ā huī zhī yuē rǔ dàn zhī nán shì yú běi shì hé zhī

现代白话:”蒲阿麾之曰:“你但知南事,于北事何知。

wǒ xiàng yú yù zhōu de zhì zhǐ yún shǐ bǐ zài shā qì qiě dāng wǎng qiú zhī kuàng jīn zì lái hu

这句话大意是:我向于裕州得制旨云,‘使彼在沙碛,且当往求之’,况今自来吗。

rǔ děng gèng wù shì dà chāng yuán jiù wèi zhōu shàn chē huí zòng chū zhī

现代白话:你等更勿似大昌原、旧卫州、扇车回纵出之。

dìng zhù gāo fán jiē wèi pú ā cǐ yán wéi rán

这句话大意是:”定住、高、樊皆谓蒲阿此言为然。

hé dá nǎi wèn àn de mù mù yǐ wéi bù rán

这句话大意是:合达乃问按得木,木以为不然。

jūn zhōng yǐ mù běi rén zhī qí jūn qíng cǐ yán wèi yǒu lǐ rán bù néng duó pú ā zhī yì

这句话大意是:军中以木北人,知其军情,此言为有理,然不能夺蒲阿之议。

shùn yáng liú èr shí rì guāng huà tàn qí zhì yún qiān jì yǐ běi dù liǎng shěng shì yè jìn jūn bǐ xiǎo zhì yǔ shān tàn zhě xù yún běi qí yǐ jǐn jì

这句话大意是:顺阳留二十日,光化探骑至,云“千骑已北渡”,两省是夜进军,比晓至禹山,探者续云“北骑已尽济”。

guǐ yǒu běi jūn jiāng jìn liǎng shěng lì jūn gāo shān gè fēn jù dì shì bù yíng yú shān qián qí zhūn yú shān hòu

这句话大意是:癸酉,北军将近,两省立军高山,各分据地势,步迎于山前,骑屯于山后。

jiǎ xū rì wèi chū běi bīng zhì dà shuài yǐ liǎng xiǎo qí qián dǎo lái guān guān jìng bù qián sàn rú yàn chì zhuǎn shān lù chū qí bīng zhī hòu fēn sān duì ér jìn zī zhòng wài yú èr wàn rén

这句话大意是:甲戌,日未出,北兵至,大帅以两小旗前导来观,观竟不前,散如雁翅,转山麓出骑兵之后,分三队而进,辎重外余二万人。

hé dá lìng zhū jūn guān jīn rì shì shì bù dàng zhàn qiě dài zhī

这句话大意是:合达令诸军,“观今日事势,不当战,且待之。

é ér běi qí tū qián jīn bīng bù dé bù zhàn zhì yǐ duǎn bīng xiāng jiē zhàn sān jiāo běi qí shǎo tuì

这句话大意是:”俄而北骑突前,金兵不得不战,至以短兵相接,战三交,北骑少退。

běi bīng zhī zài xi zhě wàng pú ā qīn rào jiǎ qí hòu ér tū zhī zhì yú sān wèi pú chá dìng zhù lì jù ér tuì

这句话大意是:北兵之在西者望蒲阿亲绕甲骑后而突之,至于三,为蒲察定住力拒而退。

dà shuài yǐ qí jù zhū jiāng yì liáng jiǔ

这句话大意是:大帅以旗聚诸将,议良久。

hé dá zhī běi bīng yì xiàng

这句话大意是:合达知北兵意向。

shí gāo yīng jūn fāng běi gù ér běi bīng chū qí bèi yōng zhī yīng jūn dòng hé dá jǐ zhǎn yīng yīng fù dū jūn lì zhàn

这句话大意是:时高英军方北顾,而北兵出其背拥之,英军动,合达几斩英,英复督军力战。

běi bīng shāo què guān biàn yīng jūn dìng fù yōng fán zé jūn hé dá zhǎn yī qiān fū zhǎng jūn shū sǐ dòu nǎi què zhī

这句话大意是:北兵稍却观变,英军定,复拥樊泽军,合达斩一千夫长,军殊死斗,乃却之。

běi bīng huí zhèn nán xiàng lái lù

这句话大意是:北兵回阵,南向来路。

liǎng shěng fù yì bǐ suī hào sān wàn ér zī zhòng sān zhī yī yān

现代白话:两省复议:“彼虽号三万,而辎重三之一呢。

yòu xiāng chí èr sān rì bù dé shí chéng qí què tuì dāng yōng zhī

这句话大意是:又相持二三日不得食,乘其却退当拥之。

zhāng huì zhǔ cǐ yì pú ā yán jiāng lù yǐ jué huáng hé bù bīng bǐ rù zhòng dì jiāng ān guī hu

这句话大意是:”张惠主此议,蒲阿言:“江路已绝,黄河不冰,彼入重地,将安归吗?

hé yǐ sù wèi

现代白话:凭什么速为。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

yǐ hài běi bīng hū bù zhī suǒ zài yíng huǒ jì wú yī hào

这句话大意是:乙亥,北兵忽不知所在,营火寂无一耗。

liǎng shěng jí zhū jiāng yì sì rì bú jiàn jūn yòu bú jiàn yíng dèng zhōu jīn sòng jí lù rén bù jué ér yì wú jiàn zhě qǐ nán dù ér guī hu

这句话大意是:两省及诸将议,四日不见军,又不见营,邓州津送及路人不绝,而亦无见者,岂南渡而归吗?

jǐ mǎo luó qí nǎi zhī běi jūn zài guāng huà duì àn zǎo lín zhōng zhòu zuò shí yè bù xià mǎ wàng lín zhōng wǎng lái bù wǔ liù shí bù ér bù wén yīn xiǎng qí yǒu móu kě zhī yǐ

现代白话:己卯,逻骑乃知北军在光化对岸枣林中,昼作食,夜不下马,望林中往来,不五六十步而不闻音响,其有谋可知了。

chū yǔ shān zhàn ba yǒu èr qí mí rù yíng wèn zhī zhī běi bīng fán qī tóu xiàng dà jiàng tǒng zhī

这句话大意是:初,禹山战罢,有二骑迷入营,问之,知北兵凡七头项,大将统之。

fù yǒu zhà xiáng zhě shí rén bì yī léi mǎ qì sù jiān kǔ liǎng shěng xìn zhī yì yǐ féi mǎ yǐn zhī jiǔ jí nuǎn yī shí ér zhì zhī zhèn hòu shí rén zhě jiē biān mǎ ér qù shǐ wù qí wèi chān qí yě

这句话大意是:复有诈降者十人,弊衣羸马泣诉艰苦,两省信之,易以肥马,饮之酒,及暖衣食而置之阵后,十人者皆鞭马而去,始悟其为觇骑也。

gēng chén liǎng shěng yì rù shān jiù liáng chén sì jiān dào lín hòu běi bīng hū lái tū liǎng shěng jūn yíng jī jiāo suí zhī jì běi bīng yǐ bǎi qí yāo zī zhòng ér qù jīn bīng jǐ bù chéng liè dǎi yè nǎi rù chéng jù jūn shì mí lù míng zhōng zhāo zhī

这句话大意是:庚辰,两省议入邓就粮,辰巳间到林后,北兵忽来突,两省军迎击,交绥之际,北兵以百骑邀辎重而去,金兵几不成列,逮夜乃入城,惧军士迷路,鸣钟招之。

fán zé zhūn chéng xi gāo yīng zhūn chéng dōng

这句话大意是:樊泽屯城西,高英屯城东。

jiǔ nián zhēng yuè rén wǔ shuò yào bīng yú shān chéng xià

这句话大意是:九年正月壬午朔,耀兵于邓城下。

běi bīng bù yǔ zhàn dà jiàng shǐ lái suǒ jiǔ liǎng shěng yǔ zhī èr shí píng

这句话大意是:北兵不与战,大将使来索酒,两省与之二十瓶。

guǐ wèi

这句话大意是:癸未,。

dà jūn fā dèng zhōu

这句话大意是:大军发邓州,。

qū jīng shī

这句话大意是:趋京师,。

qí èr wàn

这句话大意是:骑二万,。

bù shí sān wàn

这句话大意是:步十三万,。

qí shuài pú chá dìng zhù

这句话大意是:骑帅蒲察定住,。

pú chá dá jí bǔ

这句话大意是:蒲察答吉卜,。

láng jiàng àn tè mù

这句话大意是:郎将按忒木,。

zhōng xiào jūn zǒng lǐng jiā gǔ ài dá nèi zú dá lǔ huan

这句话大意是:忠孝军总领夹谷爱答、内族达鲁欢,。

zǒng lǐng jiā gǔ yí tè là

这句话大意是:总领夹谷移特剌,。

tí kòng bù jūn lín zī jùn wáng zhāng huì

这句话大意是:提控步军临淄郡王张惠,。

tiǎn kòu dū wèi wán yán ā pái gāo yīng fán zé

这句话大意是:殄寇都尉完颜阿排、高英、樊泽,。

zhōng jūn chén hé shàng

这句话大意是:中军陈和尚,。

yǔ héng shān gōng wǔ xian yáng wò yǎn jūn hé

这句话大意是:与恒山公武仙、杨沃衍军合。

shì rì cì wǔ duo shān xià qǔ yā lù běi bīng yǐ sān qiān qí wěi zhī suì zhù yíng dài yáng wǔ

这句话大意是:是日,次五朵山下,取鸦路,北兵以三千骑尾之,遂驻营待杨武。

yáng wǔ zhì zhī shēn yù liǎng zhōu yǐ xiáng

这句话大意是:杨武至,知申、裕两州已降。

qī rì zhì yè yì běi qí míng rì dāng fù xí wǒ bǐ zhǐ qí sān qiān ér wǒ shì yǐ ruò jiāng wèi suǒ qīng dāng yǔ zhī zhàn

这句话大意是:七日至夜,议北骑明日当复袭我,彼止骑三千,而我示以弱,将为所轻,当与之战。

nǎi fú qí wǔ shí yú dèng zhōu dào

这句话大意是:乃伏骑五十于邓州道。

míng rì jūn xíng běi qí xí zhī rú gù jīn yǐ wàn rén yōng zhī ér dōng fú fā běi bīng nán bì

这句话大意是:明日军行,北骑袭之如故,金以万人拥之而东,伏发,北兵南避。

shì rì yǔ sù zhú lín zhōng

这句话大意是:是日雨,宿竹林中。

gēng yín dùn ān gāo

这句话大意是:庚寅,顿安皋。

xīn mǎo sù yā lù lǔ shān

这句话大意是:辛卯,宿鸦路、鲁山。

hé xī jūn yǐ xiàn shēn yù yōng lǎo yòu niú yáng qǔ yā lù jīn jūn shì zhí zhī duó qí niú yáng xiǎng jūn

这句话大意是:河西军已献申、裕,拥老幼牛羊取鸦路,金军适值之,夺其牛羊饷军。

guǐ sì wàng jūn zhōu zhì shā hé běi qí wǔ qiān dài yú hé běi jīn jūn duó qiáo yǐ guò běi jūn jí xi shǒu liǎn bì

这句话大意是:癸巳,望钧州,至沙河,北骑五千待于河北,金军夺桥以过,北军即西首敛避。

jīn jūn zòng jī běi jūn bù zhàn fù nán dù shā hé

这句话大意是:金军纵击,北军不战,复南渡沙河。

jīn jūn yù pán yíng běi jūn fù dù hé lái xí

这句话大意是:金军欲盘营,北军复渡河来袭。

jīn jūn bù néng de shí yòu bù dé xiū xī

这句话大意是:金军不能得食,又不得休息。

hé hūn yǔ zuò míng dàn biàn xuě

这句话大意是:合昏,雨作,明旦变雪。

běi bīng zēng jí wàn rén qiě xíng qiě zhàn zhì huáng yú diàn wàng jūn zhōu èr shí wǔ lǐ yǔ xuě bù néng jìn pán yíng sān rì

这句话大意是:北兵增及万人,且行且战,致黄榆店,望钧州二十五里,雨雪不能进,盘营三日。

bǐng shēn yī jìn shì rù jūn zhōng chuán zhǐ jí zhū shuài tīng chǔ fèn zhì zhǐ yún liǎng shěng jūn xī fù jīng shī wǒ yù mén kào jūn huàn yì yù mǎ rán hòu chū zhàn wèi wǎn

这句话大意是:丙申,一近侍入军中传旨,集诸帅听处分,制旨云:“两省军悉赴京师,我御门犒军,换易御马,然后出战未晚。

fù yǒu mì zhǐ yún jìn zhī zhāng jiā wān tòu lòu èr sān bǎi qí yǐ qiān wèi mèng liǎng zhōu liǎng shěng dāng cháng qiè fáng bèi

这句话大意是:”复有密旨云:“近知张家湾透漏二三百骑,已迁卫、孟两州,两省当常切防备。

lǐng zhǐ qì pú ā fú xiù ér qǐ hé dá yù zài yì pú ā yán zhǐ cǐ ér yǐ fù hé suǒ yì

这句话大意是:”领旨讫,蒲阿拂袖而起,合达欲再议,蒲阿言:“止此而已,复何所议。

gài yǐ duó pò yǐ

现代白话:”盖已夺魄了。

jūn jí xíng

这句话大意是:军即行。

běi jūn zì běi dù zhě bì jí qián hòu yǐ dà shù sāi qí jūn lù wò yǎn jūn duó lù de zhī

这句话大意是:北军自北渡者毕集,前后以大树塞其军路,沃衍军夺路,得之。

hé dá yòu yì chén hé shàng xiān yōng shān shàng dà shì bǐ zài zhěng dùn jīn jūn yǐ jiē zhú lín qù jūn zhōu zhǐ shí yú lǐ yǐ

现代白话:合达又议陈和尚先拥山上大势,比再整顿,金军已接竹林,去钧州止十余里了。

jīn jūn suì jìn běi jūn guǒ què sān fēng zhī dōng běi xī nán

这句话大意是:金军遂进,北军果却三峰之东北、西南。

wǔ gāo qián fēng yōng qí xī nán yáng fán yōng qí dōng běi běi bīng jù què zhǐ yǒu sān fēng zhī dōng

这句话大意是:武、高前锋拥其西南,杨、樊拥其东北,北兵俱却,止有三峰之东。

zhāng huì àn de lín lì shān shàng wàng běi bīng èr sān shí wàn yuē hòu èr shí lǐ

这句话大意是:张惠、按得林立山上望北兵二三十万,约厚二十里。

àn de mù yǔ zhāng huì móu yuē cǐ dì bù zhàn yù hé wéi yé

这句话大意是:按得木与张惠谋曰:“此地不战,欲何为耶?

nǎi lǜ qí bīng wàn yú chéng shàng ér xià yōng zhī běi bīng què

这句话大意是:”乃率骑兵万余乘上而下拥之,北兵却。

xū yú xuě dà zuò bái wù bì kōng rén bù xiāng dí

这句话大意是:须臾雪大作,白雾蔽空,人不相觌。

shí xuě yǐ sān rì zhàn dì duō má tián wǎng wǎng gēng sì wǔ guò rén mǎ suǒ jiàn ní nào méi jìng

这句话大意是:时雪已三日,战地多麻田,往往耕四五过,人马所践泥淖没胫。

jūn shì bèi jiǎ gǔ jiāng lì xuě zhōng qiāng shuò jié dòng rú chuán jūn shì yǒu bù shí zhì sān rì zhě

这句话大意是:军士被甲骨僵立雪中,枪槊结冻如椽,军士有不食至三日者。

běi bīng yǔ hé běi jūn hé sì wài wéi zhī chì xīn fán niú yáng ròu gēng dì xiū xī

这句话大意是:北兵与河北军合,四外围之,炽薪燔牛羊肉,更递休息。

chéng jīn kùn bèi nǎi kāi jūn zhōu lù zòng zhī zǒu ér yǐ shēng jūn jiā jī zhī

这句话大意是:乘金困惫,乃开钧州路纵之走,而以生军夹击之。

jīn jūn suì kuì shēng rú bēng shān hū tiān qì kāi jì rì guāng jiǎo rán jīn jūn wú yī rén de táo zhě

这句话大意是:金军遂溃,声如崩山,忽天气开霁,日光皎然,金军无一人得逃者。

wǔ xian lǜ sān shí qí rù zhú lín zhōng yáng fán zhāng sān jūn zhēng lù běi bīng wéi zhī shù zhòng jí gāo yīng cán bīng gòng zhàn yú shì lín cūn nán wò yǎn zé yīng jiē sǐ wéi zhāng huì bù chí dà qiāng fèn zhàn ér mò

这句话大意是:武仙率三十骑入竹林中,杨、樊、张三军争路,北兵围之数重,及高英残兵共战于柿林村南,沃衍、泽、英皆死,惟张惠步持大枪奋战而殁。

pú ā zǒu jīng shī wèi zhì zhuī jí qín zhī

这句话大意是:蒲阿走京师,未至,追及,擒之。

qī yuè xiè zhì guān shān zhào wèn jiàng fǒu wǎng fù shù bǎi yán dàn yuē wǒ jīn guó dà chén wéi dāng jīn guó jìng nèi sǐ ěr

这句话大意是:七月,械至官山,召问降否,往复数百言,但曰:“我金国大臣,惟当金国境内死耳。

suì jiàn shā

这句话大意是:”遂见杀。

zàn yuē jīn zì nán dù yòng bīng kè jié zhī gōng shǐ bù jué shū rán ér de bù jiā pì shā shāng xiāng dāng jūn zǐ yí zhī

现代白话:赞曰:金自南渡,用兵克捷之功,史不绝书,然而地不加辟,杀伤相当,有德行的人疑之。

yì shí fá sòng táng zhōu zhī yì sàng shī qī bǎi zhǔ jiàng é lùn nì zhī ér yǐ jié wén

这句话大意是:异时伐宋,唐州之役,丧师七百,主将讹论匿之,而以捷闻。

yù shǐ nà lán jiū zhī xuān zōng jiǎng yù shǐ ér bù zuì é lùn shì jūn chén xiāng shuài ér wèi xū shēng yě

这句话大意是:御史纳兰纠之,宣宗奖御史,而不罪讹论,是君臣相率而为虚声也。

yǔ shān zhī jié liǎng shěng wèi qī suì zhì wù guó qǐ fēi xuān zōng qián shì yǒu yǐ qǐ zhī yé

这句话大意是:禹山之捷,两省为欺,遂致误国,岂非宣宗前事有以启之耶?

zhì yú sān fēng shān zhī bài bù kě shōu shí shàng xià mù è chì ér jīn shì yǐ qù shí jiǔ

这句话大意是:至于三峰山之败,不可收拾,上下〈目咢〉眙,而金事已去十九。

tiān cháo qǔ dào xiāng hàn xuán jūn shēn rù jī quán ruò shén yòu huò tiān zhù yòng néng fàn bīng jiā zhī suǒ jì yǐ jiàn wàn shì zhī jùn gōng hé dá suī liáng jiàng hé zú yǐ dāng zhī

这句话大意是:天朝取道襄、汉,悬军深入,机权若神,又获天助,用能犯兵家之所忌,以建万世之俊功,合达虽良将,何足以当之。

pú ā wú móu dú yǐ yī sǐ wú kuì yóu zú qǔ yān ěr

现代白话:蒲阿无谋,独以一死无愧,犹足取呢你。

✦ You read 列传·卷五十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.