金史 · 脱脱 · Chapter 120 of 136

列传·卷五十八

PinyinModern Translation
Size

shì qī

这句话大意是:◎世戚。

shí jiā nú péi mǎn dá hū dǔ tú dān gōng wū gǔ lùn pú lǔ hǔ táng kuò dé wēn wū gǔ lùn zhān méi hé pú chá ā hǔ dié wū lín dá huī pú chá dǐng shòu tú dān sī zhōng tú dān yì wū lín dá fù wū gǔ lùn yuán zhōng zi yì táng kuò gòng wū lín dá lín tú dān gōng bì tú dān míng tú dān sì xǐ

这句话大意是:○石家奴 裴满达 忽睹 徒单恭 乌古论蒲鲁虎 唐括德温 乌古论粘没曷 蒲察阿虎迭 乌林答晖 蒲察鼎寿 徒单思忠 徒单绎 乌林答复 乌古论元忠(子谊) 唐括贡 乌林答琳 徒单公弼 徒单铭 徒单四喜。

jīn zhāo zǔ qǔ tú dān shì hòu fēi zhī zú zì cǐ shǐ jiàn

这句话大意是:金昭祖娶徒单氏,后妃之族,自此始见。

shì zǔ shí wū chūn wéi nán shì zǔ yù qiú hūn yǐ jié qí huān xīn wū chūn yuē nǚ zhí yǔ hú lǐ gǎi qǐ kě wèi hūn

这句话大意是:世祖时,乌春为难,世祖欲求昏以结其欢心,乌春曰:“女直与胡里改岂可为昏。

shì zōng shí cì jiā gǔ qīng chén zú tóng guó rén

这句话大意是:”世宗时,赐夹谷清臣族同国人。

qīng chén hú lǐ gǎi rén yě

这句话大意是:清臣,胡里改人也。

rán zé sì shí qī bù zhī zhōng yì yǒu bù tōng hūn yīn zhě yǐ qí gù zé mò néng jí yě

现代白话:然则四十七部之中亦有不通昏因者了,其故则莫能诘也。

yǒu guó jiā zhě hūn yīn yǒu héng zú néng shǐ fēng qì chún gù qīn yì bù yú ér guì jiàn děng wēi yǒu bié yān gài liáng fǎ yě yú

现代白话:有国家者,昏因有恒族,能使风气淳固,亲义不渝,而贵贱等威有别呢,盖良法也欤。

zuò shì qī chuán

这句话大意是:作《世戚传》。

shí jiā nú pú chá bù rén shì jū àn chū hǔ shuǐ

这句话大意是:石家奴,蒲察部人,世居案出虎水。

zǔ hú lǔ duǎn shì zǔ wài sūn

这句话大意是:祖斛鲁短,世祖外孙。

huán nǎn sàn dá zhī luàn zhāo sù huáng hòu fù mǔ xiōng dì jiē zài dí jìng hú lǔ duǎn yǐ jì yíng hái zhī

这句话大意是:桓赧、散达之乱,昭肃皇后父母兄弟皆在敌境,斛鲁短以计迎还之。

shí jiā nú zì yòu shí fǔ yǎng yú tài zǔ jiā jí zhǎng tài zǔ yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:石家奴自幼时抚养于太祖家,及长,太祖以女妻之。

nián shí wǔ cóng gōng níng jiāng zhōu bài liáo zhǔ qīn jūn gōng lín huáng fǔ jiē yǒu gōng xí móu kè

这句话大意是:年十五,从攻宁江州,败辽主亲军,攻临潢府皆有功,袭谋克。

qí hòu zì shān xī hù qí guó wáng móu liáng hǔ zhī sàng guī shàng jīng dào yóu xìng zhōng

这句话大意是:其后,自山西护齐国王谋良虎之丧归上京,道由兴中。

shì shí fāng gōng xìng zhōng wèi xià shí jiā nú zhì jiù yú yì lǜ qí suǒ lǐng měng ān bīng zhù wáng shī suì pò qí chéng

这句话大意是:是时,方攻兴中未下,石家奴置柩于驿,率其所领猛安兵助王师,遂破其城。

cóng zōng wàng tǎo zhāng jué

这句话大意是:从宗望讨张觉。

zài cóng zōng hàn fá sòng

这句话大意是:再从宗翰伐宋。

zōng hàn wén zōng wàng jūn yǐ wéi biàn qiǎn shí jiā nú jì shì dǐ píng dìng jūn yù dí bīng shù wàn bài zhī suì jiàn zōng wàng

这句话大意是:宗翰闻宗望军已围汴,遣石家奴计事,抵平定军遇敌兵数万,败之,遂见宗望。

yǐ hái bào zōng hàn wén qí píng dìng zhī zhàn shén jiā zhī

这句话大意是:已还报,宗翰闻其平定之战,甚嘉之。

míng nián fù fá sòng shí jiā nú lì lóu shì jūn

这句话大意是:明年,复伐宋,石家奴隶娄室军。

lóu shì tǎo shǎn xī wèi xià shí jiā nú lǐng suǒ bù bīng yuán zhī

这句话大意是:娄室讨陕西未下,石家奴领所部兵援之。

jì ér yǐ běn bù tún shù xī jīng huì qì dān dà shí chū bēn yǐ yú dǔ wèi yuán shuài shí jiā nú wèi fù xí zhū bù zú yǐ huán

这句话大意是:既而,以本部屯戍西京,会契丹大石出奔,以余睹为元帅,石家奴为副,袭诸部族以还。

wèi jǐ yǒu jí tuì jū xiāng lǐ

这句话大意是:未几,有疾,退居乡里。

tiān juàn jiān shòu shì zhōng fù mǎ dū wèi

这句话大意是:天眷间,授侍中、驸马都尉。

zài yǐ dū tǒng dìng biān bù xī zōng cì yù shū jiā jiǎng zhī

这句话大意是:再以都统定边部,熙宗赐御书嘉奖之。

fēng lán líng jùn wáng

这句话大意是:封兰陵郡王。

chú dōng jīng liú shǒu yǐ bìng zhì shì

这句话大意是:除东京留守,以病致仕。

zú nián liù shí sān jiā zèng yún wáng

这句话大意是:卒,年六十三,加赠郧王。

zhèng lóng duó wáng jué fēng lǔ guó gōng

这句话大意是:正隆夺王爵,封鲁国公。

péi mǎn dá běn míng hū tà pó lú mù bù rén

这句话大意是:裴满达,本名忽挞,婆卢木部人。

wéi rén chún zhí xiào yǒu

这句话大意是:为人淳直孝友。

tiān fǔ liù nián cóng pú jiā nú zhuī pàn kòu yú tiě lǚ chuān lì zhàn yǒu gōng

这句话大意是:天辅六年,从蒲家奴追叛寇于铁吕川,力战有功。

xī zōng qǔ hū dá nǚ shì wèi dào píng huáng hòu

这句话大意是:熙宗娶忽达女,是为悼平皇后。

tiān juàn yuán nián shòu shì xí měng ān

这句话大意是:天眷元年,授世袭猛安。

míng nián yǐ huáng hòu fù bài tài wèi fēng xú guó gōng

这句话大意是:明年,以皇后父拜太尉,封徐国公。

huáng tǒng yuán nián chú huì níng mù

这句话大意是:皇统元年,除会宁牧。

jū shù suì yǐ tài wèi fèng cháo qǐng

这句话大意是:居数岁,以太尉奉朝请。

jiǔ nián dào hòu sǐ

这句话大意是:九年,悼后死。

wú hé hǎi líng shì xī zōng yù yāo zhòng yù yáng xī zōng guò è yǐ dào hòu sǐ fēi zuì yú shì fēng hū tà wèi wáng

这句话大意是:无何,海陵弑熙宗,欲邀众誉,扬熙宗过恶,以悼后死非罪,于是封忽挞为王。

tiān dé sān nián hōng

这句话大意是:天德三年,薨。

zi hū dǔ wèi yān jīng liú shǒu yǐ zuì miǎn jū zhōng dōu hǎi líng mìng chí yì fù zhī

这句话大意是:子忽睹,为燕京留守,以罪免,居中都,海陵命驰驿赴之。

jí zàng shǐ mì shū jiān nà hé chūn nián zhì jì fù yín wǔ bǎi liǎng

这句话大意是:及葬,使秘书监纳合椿年致祭,赙银五百两。

hū dǔ tiān juàn sān nián quán měng ān huáng tǒng yuán nián wéi xíng jūn měng ān

这句话大意是:忽睹,天眷三年权猛安,皇统元年为行军猛安。

lì héng hǎi chóng yì jūn jié dù shǐ yǐ hòu qi hù shì zāng wū bù fǎ

这句话大意是:历横海、崇义军节度使,以后戚怙势赃污不法。

qí zài héng hǎi bài fù rén wèi fù jí sǐ wèi zhī xíng fú ér fēn qí zī

这句话大意是:其在横海,拜富人为父,及死,为之行服而分其资。

zài chóng yì fěng sì sēng shè zhāi ér shòu qí shī

这句话大意是:在崇义,讽寺僧设斋而受其施。

jí liú shǒu zhōng jīng yì jiāo zì gǒu kě yǐ de cái wú bù wèi zhě

现代白话:及留守中京,益骄恣,苟能够得财无不为者。

xuǎn zhū měng ān fù rén zǐ dì wèi zā yě guī qǔ cái wù shí hào xián láng jūn

这句话大意是:选诸猛安富人子弟为紥野,规取财物,时号“闲郎君”。

cháo tíng yǐ hū dǔ yǔ tú dān gōng děng wū làn zhì shén mìng bǐng dé chù zhì tiān xià guān lì hū dǔ yǐ zāng ba

这句话大意是:朝廷以忽睹与徒单恭等污滥至甚,命秉德黜陟天下官吏,忽睹以赃罢。

hǎi líng yǐ hū dǔ suǒ zhì zòng jiā nú rǎo mín nǎi dìng jìn wài guān rèn suǒ xián zá rén tiáo yuē

这句话大意是:海陵以忽睹所至纵家奴扰民,乃定禁外官任所闲杂人条约。

tiān dé sān nián fù qǐ wèi zhèng zhōu fáng yù shǐ gǎi ān guó jūn jié dù shǐ

这句话大意是:天德三年,复起为郑州防御使,改安国军节度使。

zú nián sān shí jiǔ

这句话大意是:卒,年三十九。

tú dān gōng běn míng xié yě

这句话大意是:徒单恭,本名斜也。

tiān juàn èr nián wèi fèng guó shàng jiàng jūn

这句话大意是:天眷二年,为奉国上将军。

yǐ gào wú shí fǎn shì chāo shòu lóng hǔ wèi shàng jiàng jūn

这句话大意是:以告吴十反事,超授龙虎卫上将军。

wèi hù bù shì láng chū wèi jǐ nán yǐn qiān huì níng mù fēng tán guó gōng

这句话大意是:为户部侍郎,出为济南尹,迁会宁牧,封谭国公。

fù chū wèi tài yuán yǐn

这句话大意是:复出为太原尹。

xié yě tān bǐ shǐ gōng huì yī fó xiàng zì chēng cháng jiàn fú qí xiàng rú cǐ dāng yǐ jīn zhù zhī

这句话大意是:斜也贪鄙,使工绘一佛像,自称尝见佛,其像如此,当以金铸之。

suì fù shǔ xiàn jīn ér wèi cháng zhù fú jǐn rù qí jiā bǎi xìng hào wèi jīn zǒng guǎn

这句话大意是:遂赋属县金,而未尝铸佛,尽入其家,百姓号为“金总管”。

bǐng dé lián fǎng guān lì xié yě yǐ zāng miǎn

这句话大意是:秉德廉访官吏,斜也以赃免。

hǎi líng cuàn lì hǎi líng hòu tú dān shì xié yě nǚ yóu shì fù yòng wèi huì níng mù fēng wáng

这句话大意是:海陵篡立,海陵后徒单氏,斜也女,由是复用为会宁牧,封王。

wèi jǐ bài píng zhāng zhèng shì hǎi líng liè yú hú là hún shuǐ xié yě biān liè wéi chǎng fán píng rì bù xiāng néng zhě zhé zhàng zhī

这句话大意是:未几,拜平章政事,海陵猎于胡剌浑水,斜也编列围场,凡平日不相能者辄杖之。

hǎi líng wèi zǎi xiàng yuē xié yě wèi xiāng zhèn fēi sī zhī

这句话大意是:海陵谓宰相曰:“斜也为相,朕非私之。

jīn wén jūn guó dà shì fán xié yě suǒ yán qīng děng yī wú qǔ qǐ qiān lǜ wú yī de hu

这句话大意是:今闻军国大事凡斜也所言,卿等一无取,岂千虑无一得吗?

tā zǎi xiàng wú yǐ duì wēn dōu sī zhōng jǔ shù shì duì yuē mǒu shì běn dāng rú cǐ xié yě zhé yǐ wéi rú bǐ jiē wàng shēng yì yì bù dá shì yí

这句话大意是:”他宰相无以对,温都思忠举数事对曰:“某事本当如此,斜也辄以为如彼,皆妄生异议,不达事宜。

chén dǎi shì kāng zōng lèi cháo zǎi xiàng wèi cháng yǒu rú xié yě zhuān zì zhě

这句话大意是:臣逮事康宗,累朝宰相未尝有如斜也专恣者。

hǎi líng mò rán

这句话大意是:”海陵默然。

xié yě yú dū táng jǐ zhàng lìng shǐ féng zhòng yǐn yù shǐ tái hé zhī hǎi líng zhàng zhī èr shí

这句话大意是:斜也于都堂脊杖令史冯仲尹,御史台劾之,海陵杖之二十。

xié yě měng ān bù rén sā hé chū zhě yán xié yě qiáng lǜ qǔ bù rén cái wù

这句话大意是:斜也猛安部人撒合出者,言斜也强率取部人财物。

hǎi líng mìng shì yù shǐ bǎo lǔ jū zhī

这句话大意是:海陵命侍御史保鲁鞫之。

bǎo lǔ jū bù yǐ shí hǎi líng zhàng bǎo lǔ ér yǐ sā hé chū wèi fú bǎo zhī hòu gǎi lì hé zā měng ān

这句话大意是:保鲁鞫不以实,海陵杖保鲁,而以撒合出为符宝祗候,改隶合紥猛安。

xié yě xiōng dìng gē shàng tài zǔ cháng nǚ wù lǔ dìng gē sǐ wú zi yǐ jì dì zhī zǐ chá là wèi hòu

这句话大意是:斜也兄定哥尚太祖长女兀鲁,定哥死无子,以季弟之子查剌为后。

xié yě móu qǔ qí xiōng jiā cái qiáng nà wù lǔ wèi shì ér bù xiāng néng wù lǔ cháng yuàn lì xié yě

这句话大意是:斜也谋取其兄家财,强纳兀鲁为室而不相能,兀鲁尝怨詈斜也。

xié yě qiè hū tà yǔ wù lǔ bù yè nǎi zèn wù lǔ yú hǎi líng hòu tú dān shì yuē wù lǔ yuàn shàng shā qí xiōng zōng mǐn yǒu yuàn wàng yǔ

这句话大意是:斜也妾忽挞与兀鲁不叶,乃谮兀鲁于海陵后徒单氏曰:“兀鲁怨上杀其兄宗敏,有怨望语。

huì hán wáng hēng gǎi guǎng níng yǐn zhū gōng zhǔ zōng fù wǎng hè qí mǔ wù lǔ yǐ yán wèi hēng mǔ hū tà yì yǐ yuàn wàng zhǐ chì wū wù lǔ

这句话大意是:”会韩王亨改广宁尹,诸公主宗妇往贺其母,兀鲁以言慰亨母,忽挞亦以怨望指斥诬兀鲁。

hǎi líng shǐ xiāo yù jū zhī hū tà de xìng yú tú dān hòu zuǒ yàn jiē bù gǎn yán suì shā wù lǔ xié yě yīn ér jǐn duó chá là jiā cái

这句话大意是:海陵使萧裕鞫之,忽挞得幸于徒单后,左验皆不敢言,遂杀兀鲁,斜也因而尽夺查剌家财。

dà dìng jiān jiē zhuī zhèng zhī

这句话大意是:大定间皆追正之。

hǎi líng yǐ wù lǔ yǒu yuàn wàng yǔ xié yě bù zòu suì zhàng xié yě miǎn suǒ jū guān

这句话大意是:海陵以兀鲁有怨望语,斜也不奏,遂杖斜也,免所居官。

é fù wèi sī tú jìn bài tài bǎo lǐng sān xǐng shì jiān quàn nóng shǐ

这句话大意是:俄,复为司徒,进拜太保,领三省事,兼劝农使。

zài jìn tài shī fēng liáng jìn guó wáng

这句话大意是:再进太师,封梁晋国王。

zhēn yuán èr nián jiǔ yuè xié yě cóng hǎi líng liè yú shùn zhōu

这句话大意是:贞元二年九月,斜也从海陵猎于顺州。

fāng liè wén xié yě hōng jí rì ba liè lín qí sàng qīn wéi zé zàng de qiǎn shǐ yíng zhì

这句话大意是:方猎,闻斜也薨,即日罢猎,临其丧,亲为择葬地,遣使营治。

jí zàng cì wēn liáng chē shàng jí hòu lǜ bǎi guān jì zhī cì shì yuē zhōng

这句话大意是:及葬,赐辒辌车,上及后率百官祭之,赐谥曰忠。

zhèng lóng jiān gǎi fēng zhào guó wáng zài jìn qí guó gōng

这句话大意是:正隆间,改封赵国王,再进齐国公。

qí qī xiān xié yě zú hǎi líng cháng zhì qí zàng suǒ zhì jì qǐ fù qí zi lǜ fǔ lǜ wú lǐ bǔ wèi jiàn yì dài fū

现代白话:其妻先斜也卒,海陵尝至其葬所致祭,起复其子率府率我里补为谏议大夫。

dà dìng jiān hǎi líng jiàng wèi shù rén tú dān shì wèi shù rén qī xié yě jiàng tè jìn gǒng guó gōng

这句话大意是:大定间,海陵降为庶人,徒单氏为庶人妻,斜也降特进巩国公。

wū gǔ lùn pú lǔ hǔ fù dāng hǎi guó chū yǒu gōng

这句话大意是:乌古论蒲鲁虎,父当海,国初有功。

pú lǔ hǔ tōng qì dān dà xiǎo zì qǔ sòng wáng zōng wàng nǚ zhāo níng gōng zhǔ shén gǔ

这句话大意是:蒲鲁虎通契丹大小字,娶宋王宗望女昭宁公主什古。

xī zōng chū wèi hù wèi gǎi pái yìn cháng shì zuǒ yòu

这句话大意是:熙宗初,为护卫,改牌印,常侍左右。

zhuǎn tōng jìn

这句话大意是:转通进。

xí fù móu kè zài qiān lín hǎi jūn jié dù shǐ gǎi wèi zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:袭父谋克,再迁临海军节度使,改卫州防御使。

hǎi líng cì shí nèi diàn wèi zhī yuē wèi zhōu fēng tǔ shén jiā wù yǐ fáng yù wèi jiàng yě

这句话大意是:海陵赐食内殿,谓之曰:“卫州风土甚佳,勿以防御为降也。

duì yuē pō wén wèi zhōu guān shǔ bù lì shǒu zhě

这句话大意是:”对曰:“颇闻卫州官署不利守者。

jí rì gǎi fén yáng jūn jié dù shǐ cì yī fú pèi yù dài jiàn

这句话大意是:”即日改汾阳军节度使,赐衣服、佩玉、带剑。

rù wèi tài zǐ zhān shì zú nián sì shí yī

这句话大意是:入为太子詹事,卒,年四十一。

hǎi líng qīn lín kū zhī hòu fēi jiē diào jì fù zèng shén hòu

这句话大意是:海陵亲临哭之,后妃皆吊祭,赙赠甚厚。

yǒu sī gěi sāng shì zèng tè jìn fù mǎ dū wèi

这句话大意是:有司给丧事,赠特进驸马都尉。

zhèng lóng lì zèng guāng lù dài fu

这句话大意是:正隆例赠光禄大夫。

táng kuò dé wēn běn míng ā lǐ shàng jīng lǜ hé rén yě

这句话大意是:唐括德温,本名阿里,上京率河人也。

zēng zǔ shí gǔ cóng tài zǔ píng là pēi má chǎn lǐng móu kè

这句话大意是:曾祖石古,从太祖平腊醅麻产,领谋克。

zǔ tuō bèi lǔ lǐng qí fù móu kè cóng tài zǔ fá liáo gōng níng jiāng tài zhōu zhàn yǒu gōng

这句话大意是:祖脱孛鲁,领其父谋克,从太祖伐辽,攻宁江、泰州战有功。

fù tà lǎn shàng kāng zōng nǚ cóng sòng wáng zōng wàng yǐ jūn èr wàn shōu píng zhōu zhì chéng dōng shí lǐ xǔ yù dí bīng shén zhòng zhàn bài zhī tài zǔ shǎng lài shén hòu shòu xíng jūn měng ān

这句话大意是:父挞懒,尚康宗女,从宋王宗望以军二万收平州,至城东十里许遇敌兵甚众,战败之,太祖赏赉甚厚,授行军猛安。

huáng tǒng chū qiān lóng hǔ wèi shàng jiàng jūn lì xīng píng lín hǎi děng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:皇统初,迁龙虎卫上将军,历兴平、临海等军节度使。

dé wēn shàn shè shàng ruì zōng huáng dì nǚ chǔ guó cháng gōng zhǔ

这句话大意是:德温善射,尚睿宗皇帝女楚国长公主。

tiān juàn sān nián shòu xuān wǔ jiāng jūn

这句话大意是:天眷三年,授宣武将军。

huáng tǒng yuán nián cóng dōu yuán shuài zōng bì nán zhēng yǐ shàn tū zhàn qiān guǎng wēi jiāng jūn

这句话大意是:皇统元年,从都元帅宗弼南征,以善突战迁广威将军。

liù nián qiān dìng yuǎn dà jiàng jūn

这句话大意是:六年,迁定远大将军。

qī nián shòu diàn qián yòu fù dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:七年,授殿前右副都点检。

tiān dé chū gǎi diàn qián zuǒ fù dōu diǎn jiǎn qiān bīng bù shàng shū

这句话大意是:天德初,改殿前左副都点检,迁兵部尚书。

chū wèi dà míng yǐn jiān běn lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn gǎi héng hǎi jūn jié dù shǐ yán ān yǐn jiān fū yán lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:出为大名尹兼本路兵马都总管,改横海军节度使,延安尹兼鄜延路兵马都总管。

shì zōng jí wèi fēng dào guó gōng wèi diàn qián dōu diǎn jiǎn fù mǎ dū wèi

这句话大意是:世宗即位,封道国公,为殿前都点检、驸马都尉。

dà dìng èr nián yǐ fù zǔ gōng shòu àn chū hǔ měng ān suǒ guǎn shì xí móu kè

这句话大意是:大定二年,以父祖功授按出虎猛安所管世袭谋克。

sān nián jiǔ yuè jiǔ rì shì zōng yǐ gù shì chū liè wèi dé wēn yuē hù cóng jūn shì èr qiān yǐn shí chú mò néng wú rǎo bǎi xìng hu

这句话大意是:三年九月九日,世宗以故事出猎,谓德温曰:“扈从军士二千,饮食刍秣能无扰百姓吗。

yán wèi yuē shù réng yǐ qián yī wàn guàn fēn gěi zhī

这句话大意是:”严为约束,仍以钱一万贯分给之。

sì nián wèi quàn nóng shǐ chū wèi xī jīng liú shǒu cì xī gōng yù dài zhào rù wèi huáng tài zǐ tài fù zú

这句话大意是:四年,为劝农使,出为西京留守,赐犀弓玉带,召入为皇太子太傅,卒。

shàng chuò cháo qīn lín sàng diàn jì fù zèng shén hòu

这句话大意是:上辍朝,亲临丧奠祭,赙赠甚厚。

shí bā nián zhuī lù qí fù tà lǎn bìng dé wēn qián hòu gōng shòu qí zhǎng zǐ fù mǎ dū wèi dǐng shì xí xī běi lù méi lǐ shān měng ān xǐ lì tài zhōu

这句话大意是:十八年,追录其父挞懒并德温前后功,授其长子驸马都尉鼎世袭西北路没里山猛安,徙隶泰州。

wū gǔ lùn zhān méi hé shàng jīng hú là wēn tún rén yě yí tún hé jiān

这句话大意是:乌古论粘没曷,上京胡剌温屯人也,移屯河间。

zǔ huàn duān tài zǔ fá liáo cháng shì zuǒ yòu zhuī liáo zhǔ yán xǐ què xià rén yuán bīng jiē yǒu gōng shòu shì xí móu kè

这句话大意是:祖唤端,太祖伐辽,常侍左右,追辽主延禧、却夏人援兵皆有功,授世袭谋克。

fù huan dǔ guān zhì guǎng wēi jiāng jūn

这句话大意是:父欢睹,官至广威将军。

zhān méi hé shàng ruì zōng nǚ jì guó cháng gōng zhǔ chū wèi hù wèi tiān dé èr nián xí móu kè

这句话大意是:粘没曷尚睿宗女冀国长公主,初为护卫,天德二年袭谋克。

hǎi líng fá sòng wèi yā jūn měng ān

这句话大意是:海陵伐宋,为押军猛安。

shì zōng jí wèi jūn hái shòu shì wèi qīn jūn bù jūn dōu zhǐ huī shǐ jiā fù mǎ dū wèi

这句话大意是:世宗即位,军还,授侍卫亲军步军都指挥使,加驸马都尉。

lì zuǒ fù diǎn jiǎn jìn zhí bèi jiǔ bù qīn shì jiōng jué zhàng sì shí

这句话大意是:历左副点检,禁直被酒不亲视扃𫔎,杖四十。

qiān yòu xuān huī shǐ quàn nóng shǐ chū wèi xīng píng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:迁右宣徽使、劝农使,出为兴平军节度使。

gǎi guǎng níng yǐn cì qián sān qiān guàn

这句话大意是:改广宁尹,赐钱三千贯。

zhān méi hé zhì guǎng níng shì jiǔ bù shì shì shàng yǐ bīng bù yuán wài láng zōng ān wèi shǎo yǐn zhào zōng ān jiè yù zhī shàng wèi zōng ān yuē rǔ néng jì xiū qián zhèng zhèn bù wàng rǔ miǎn zhī

现代白话:粘没曷至广宁,嗜酒不视事,上以兵部员外郎宗安为少尹,诏宗安戒谕之,上谓宗安曰:“你能继修前政,朕不忘你,勉之。

dà dìng zhōng zhān méi hé zú

这句话大意是:”大定中,粘没曷卒。

shàng wén zhī qiǎn qí zi fù mǎ dū wèi gōng shuō chí yì bēn sāng cì qián sān qiān guàn yán lù jì wù bìng cóng guān gěi

这句话大意是:上闻之,遣其子驸马都尉公说驰驿奔丧,赐钱三千贯,沿路祭物并从官给。

pú chá ā hǔ dié chū shòu xìn wǔ jiàng jūn shàng hǎi líng zǐ liáo guó cháng gōng zhǔ dí bō wèi fù mǎ dū wèi

这句话大意是:蒲察阿虎迭,初授信武将军,尚海陵姊辽国长公主迪钵,为驸马都尉。

liáo guó hōng jì shàng shān guó cháng gōng zhǔ cuī gē

这句话大意是:辽国薨,继尚邓国长公主崔哥。

huáng tǒng sān nián wèi yòu fù diǎn jiǎn

这句话大意是:皇统三年,为右副点检。

wǔ nián shǐ sòng wèi hè zhèng dàn shǐ gǎi zuǒ fù diǎn jiǎn lǐ bù gōng bù shàng shū guǎng níng xián píng lín huáng yǐn wǔ dìng jūn jié dù shǐ fēng gé wáng

这句话大意是:五年,使宋为贺正旦使,改左副点检,礼部、工部尚书,广宁、咸平、临潢尹,武定军节度使,封葛王。

hōng nián èr shí bā

这句话大意是:薨年二十八。

hǎi líng qīn lín zàng zèng tán wáng

这句话大意是:海陵亲临葬,赠谭王。

zhèng lóng lì zèng tè jìn chǔ guó gōng

这句话大意是:正隆例赠特进楚国公。

wū lín dá huī běn míng móu liáng hǔ míng dé huáng hòu xiōng yě

这句话大意是:乌林答晖,本名谋良虎,明德皇后兄也。

tiān juàn chū chōng hù wèi yǐ bǔ zōng pán zōng jùn gōng shòu zhōng yǒng xiào wèi qiān míng wēi jiāng jūn

这句话大意是:天眷初,充护卫,以捕宗磐、宗隽功授忠勇校尉,迁明威将军。

cóng zōng bì běi zhēng qiān guǎng wēi jiāng jūn shǎng yǐ jīn bì shàng jiù jī qiú mǎ

这句话大意是:从宗弼北征,迁广威将军,赏以金币、尚厩击球马。

jiǔ zhī chú diàn zhōng shì yù shǐ zài chú pú sù wǎn qún mù shǐ jǐn xù mù bù shì yóu yàn zī chǎn fán xi jìn zhì gǎi tè mǎn qún mù shǐ

这句话大意是:久之,除殿中侍御史,再除蒲速碗群牧使,谨畜牧,不事游宴,孳产蕃息,进秩,改特满群牧使。

shì zōng jí wèi zhào jiàn xíng zài chú zhōng dōu bīng mǎ dōu zhǐ huī shǐ

这句话大意是:世宗即位,召见行在,除中都兵马都指挥使。

shì zōng zhì zhōng dōu jiāng qiǎn shǐ yú sòng yǐ huī wèi shǐ

这句话大意是:世宗至中都,将遣使于宋,以晖为使。

shì zōng yuē huī cháng sī yòng guān qián wǔ bǎi guàn

这句话大意是:世宗曰:“晖尝私用官钱五百贯。

nǎi shù qí zuì ér ba zhī qiǎn gāo zhōng jiàn wǎng

这句话大意是:”乃数其罪而罢之,遣高忠建往。

yīn wèi zǎi chén yuē zhèn yú shǎng fá háo fā wú suǒ jiǎ jiè

这句话大意是:因谓宰臣曰:“朕于赏罚,豪发无所假借。

guǒ gōng lián bàn zhì suī sù suǒ bù xǐ bì jiā shēng zhuó ruò dǐ mào gōng fǎ suī zhì qīn bù shǎo shù

这句话大意是:果公廉办治,虽素所不喜,必加升擢,若抵冒公法,虽至亲不少恕。

qiān dū diǎn jiǎn jiān shì wèi qīn jūn fù dōu zhǐ huī shǐ zú

这句话大意是:”迁都点检、兼侍卫亲军副都指挥使,卒。

qiǎn guān zhì jì huáng tài zǐ zhū wáng bǎi guān huì sàng fù yín qiān liǎng zhòng cǎi sì shí duān juàn sì shí pǐ

这句话大意是:遣官致祭,皇太子诸王百官会丧,赙银千两、重彩四十端、绢四十匹。

zhào yǐ huī dì sān zi tiān xī shì xí nà lín hé měng ān qīn guǎn móu kè

这句话大意是:诏以晖第三子天锡世袭纳邻河猛安亲管谋克。

pú chá dǐng shòu běn míng hé shàng shàng jīng hé sù hé rén qīn huái huáng hòu fù yě

这句话大意是:蒲察鼎寿,本名和尚,上京曷速河人,钦怀皇后父也。

fù xìng chén hòu yǒu míng jiàn tōng qì dān hàn zì cháng yú lì shì

这句话大意是:赋性沉厚有明鉴,通契丹、汉字,长于吏事。

shàng xī zōng nǚ zhèng guó gōng zhǔ

这句话大意是:尚熙宗女郑国公主。

zhēn yuán sān nián yǐ hǎi líng nǚ dì qìng yi gōng zhǔ zi jiā dìng yuǎn dà jiàng jūn wèi shàng yī jú shǐ lèi guān qì wù jú shǐ

这句话大意是:贞元三年,以海陵女弟庆宜公主子加定远大将军,为尚衣局使,累官器物局使。

dà dìng èr nián jiā fù mǎ dū wèi zhí rú gù

这句话大意是:大定二年,加驸马都尉,职如故。

lì fú bǎo láng lǐ zhōu cì shǐ jùn zhōu fáng yù shǐ yǒu huì zhèng liǎng zhōu bǎi xìng kè shí jì zhī

这句话大意是:历符宝郎、蠡州刺史、浚州防御使,有惠政,两州百姓刻石纪之。

qiān tài níng jūn jié dù shǐ lì dōng píng fǔ héng hǎi jūn rù wèi yòu xuān huī shǐ gǎi zuǒ xuān huī shòu zhōng dōu lù hūn de hún shān měng ān hé sù mù dān shì xí móu kè

这句话大意是:迁泰宁军节度使,历东平府、横海军,入为右宣徽使,改左宣徽,授中都路昏得浑山猛安曷速木单世袭谋克。

gǎi hé jiān yǐn

这句话大意是:改河间尹。

hào lìng bì xíng háo yòu píng jì

这句话大意是:号令必行,豪右屏迹。

yǒu zōng shì jū hé jiān qīn xuē jū mín dǐng shòu zòu xǐ qí zú yú píng zhōu jùn nèi dà zhì

这句话大意是:有宗室居河间,侵削居民,鼎寿奏徙其族于平州,郡内大治。

zú guān

这句话大意是:卒官。

shàng wén zhī shēn jiā dào xī

这句话大意是:上闻之深加悼惜。

sàng zhì xiāng shān huáng tài zǐ wǎng diàn bǎi guān zhì jì fù yín cǎi juàn

这句话大意是:丧至香山,皇太子往奠,百官致祭,赙银彩绢。

míng chāng sān nián yǐ huáng hòu fù zèng tài wèi yuè guó gōng

这句话大意是:明昌三年,以皇后父赠太尉、越国公。

dǐng shòu jì shì lián yīn qi nǚ wèi huáng hòu zhǎng zǐ cí bù shī fán sān shàng dìng guó jǐng guó dào guó gōng zhǔ

这句话大意是:鼎寿既世连姻戚,女为皇后,长子辞不失凡三尚定国、景国、道国公主。

qí chǒng yù rú cǐ wèi cháng yǐ fù guì jiāo rén dāng shí yǐ wéi wài qī zhī guān yún

这句话大意是:其宠遇如此,未尝以富贵骄人,当时以为外戚之冠云。

tú dān sī zhōng zì liáng bì běn míng níng qìng

这句话大意是:徒单思忠,字良弼,本名宁庆。

zēng zǔ sài bǔ shàng jǐng zǔ nǚ

这句话大意是:曾祖赛补,尚景祖女。

cóng tài zǔ fá liáo zhàn mò yú lín huáng zhī hún hé

这句话大意是:从太祖伐辽,战殁于临潢之浑河。

fù sài yī shàng xī zōng mèi

这句话大意是:父赛一,尚熙宗妹。

zhèng lóng mò wèi zhǎn wǎn qún mù shǐ qì dān zéi wō wò rǎo běi biān sài yī yǔ zhàn sǐ zhī

这句话大意是:正隆末,为飐碗群牧使,契丹贼窝斡扰北边,赛一与战死之。

dà dìng chū zèng jīn wú wèi shàng jiàng jūn

现代白话:大定初,赠金我卫上将军。

sī zhōng tōng mǐn yǒu cái pō tōng jīng shǐ

这句话大意是:思忠通敏有才,颇通经史。

shì zōng zài qián dǐ fǔ yǎng zhī

这句话大意是:世宗在潜邸,抚养之。

fù xìng kuān hòu

这句话大意是:赋性宽厚。

shí yǒu èr suì cóng shàng zài jǐ nán yī rì yǔ yīn qī gōng zǐ chū yóu jìn jiāo yǒu zuì rén yāo gōng shǐ cè mǎ tū guò zhū gōng zi nù yù biān zhī sī zhōng yuē zuì rén hūn mèi yòu hé zú zé

这句话大意是:十有二岁从上在济南,一日,与姻戚公子出游近郊,有醉人腰弓矢策马突过,诸公子怒欲鞭之,思忠曰:“醉人昏昧,又何足责。

suì shì zhī

这句话大意是:”遂释之。

qí rén xíng shù shí bù hū zhí gōng shǐ sī zhōng kǒng yù shāng rén sù chí zhì qí bàng duó qí gōng chí ér hái zhī

这句话大意是:其人行数十步,忽执弓矢,思忠恐欲伤人,速驰至其傍,夺其弓,弛而还之。

shàng wén zhī jiā yǒu shí liàng yóu shì cháng shǐ shì cè

这句话大意是:上闻之,嘉有识量,由是常使侍侧。

shàng huáng dì èr nǚ táng guó gōng zhǔ

这句话大意是:尚皇弟二女唐国公主。

dà dìng chū shì zōng shǐ sī zhōng yíng nán zhēng wàn hù gāo zhōng jiàn wán yán fú shòu yú liáo kǒu chá qí qù jiù sī zhōng zhī qí chéng yì nǎi yǔ jù zhì dōng jīng

这句话大意是:大定初,世宗使思忠迎南征万户高忠建、完颜福寿于辽口,察其去就,思忠知其诚意,乃与俱至东京。

shì zōng jí wèi rú zhōng dōu sī zhōng cóng xíng jūn guó zhù shì bǔ yì hóng duō

这句话大意是:世宗即位,如中都,思忠从行,军国庶事补益弘多。

dà dìng yuán nián shí yuè bài diàn qián zuǒ wèi jiāng jūn èr nián jiā fù mǎ dū wèi zú

这句话大意是:大定元年十月,拜殿前左卫将军,二年,加驸马都尉,卒。

shàng wèi chuò cháo jí sàng suǒ lín diàn mìng yǒu sī bèi lǐ zàng zhī yíng fèi cóng guān gěi

这句话大意是:上为辍朝,即丧所临奠,命有司备礼葬之,营费从官给。

shí jiǔ nián shàng zhuī niàn sī zhōng fǔ lì gōng zèng piào qí wèi shàng jiàng jūn nǎi shòu qí zi duó wǔ gōng jiāng jūn shì xí zhōng dōu lù wū dú hún móu kè

这句话大意是:十九年,上追念思忠辅立功,赠骠骑卫上将军,乃授其子铎武功将军、世袭中都路乌独浑谋克。

tú dān yì běn míng shù bèi qí xiān shàng jīng àn chū hǔ dá ā rén

这句话大意是:徒单绎,本名术辈,其先上京按出虎达阿人。

zǔ sā hé mèn guó chū yǒu gōng shòu lóng ān fǔ lù hé zā móu kè duó gǔ ā lín měng ān

这句话大意是:祖撒合懑,国初有功,授隆安府路合紥谋克、夺古阿邻猛安。

yì měi zī yí tōng zhū guó yǔ

这句话大意是:绎美姿仪,通诸国语。

shàng xī zōng dì qī nǚ chén guó gōng zhǔ

这句话大意是:尚熙宗第七女沈国公主。

chōng fú bǎo zhī hòu qiān yù yuàn tōng jìn shòu fú bǎo láng

这句话大意是:充符宝祗候,迁御院通进,授符宝郎。

lì xuān dé tài ān zī zhōu cì shǐ yǒu lián míng

这句话大意是:历宣德、泰安、淄州刺史,有廉名。

gǎi tóng zhī guǎng níng fǔ shì yǐ mǔ è guó gōng zhǔ yōu bù fù

这句话大意是:改同知广宁府事,以母鄂国公主忧,不赴。

shì zōng tè xǔ yǐ yōu zhì zhōng xí fù fēng

这句话大意是:世宗特许以忧制中袭父封。

fú quē shòu tóng zhī jǐ nán fǔ shì

这句话大意是:服阙,授同知济南府事。

èr shí liù nián qiān dì zhōu fáng yù shǐ yǐ zhèng jì wén shēng lín hǎi jūn jié dù shǐ zú

这句话大意是:二十六年,迁棣州防御使,以政迹闻,升临海军节度使,卒。

yì jiā shì guì chǒng zì huì zǔ zhào zhì yì shàng gōng zhǔ zhě fán sì shì yún

这句话大意是:绎家世贵宠,自会祖照至绎尚公主者凡四世云。

wū lín dá fù běn míng ā lǐ là dōng píng rén yě

这句话大意是:乌林答复,本名阿里剌,东平人也。

fèng yù chū shēn dà dìng qī nián shàng shì zōng dì qī nǚ wǎn guó gōng zhǔ shòu fù mǎ dū wèi

这句话大意是:奉御出身,大定七年尚世宗第七女宛国公主,授驸马都尉。

gǎi yǐn jìn shǐ jiān fú bǎo láng chū wèi lǐ zhōu cì shǐ sān qiān guī dé jūn jié dù shǐ

这句话大意是:改引进使、兼符宝郎,出为蠡州刺史,三迁归德军节度使。

míng chāng sān nián zhuǎn zhī xìng zhōng fǔ shì jiǔ zhī wèi hé lǎn lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:明昌三年,转知兴中府事,久之,为曷懒路兵马都总管。

chéng ān sì nián bài jiàng yáng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:承安四年,拜绛阳军节度使。

这句话大意是:卒。

wū gǔ lùn yuán zhōng běn míng é lǐ yě qí xiān shàng jīng dú bá gǔ rén

这句话大意是:乌古论元忠,本名讹里也,其先上京独拔古人。

fù é lùn shàng tài zǔ nǚ bì guó gōng zhǔ

这句话大意是:父讹论,尚太祖女毕国公主。

yuán zhōng yòu xiù yì shì zōng zài qián dǐ yǐ cháng nǚ qī zhī hòu fēng lǔ guó dà zhǎng gōng zhǔ

这句话大意是:元忠幼秀异,世宗在潜邸以长女妻之,后封鲁国大长公主。

zhèng lóng mò cóng hǎi líng nán fá

这句话大意是:正隆末,从海陵南伐。

shì zōng jí wèi liáo yáng shí tài bǎo áng wèi hǎi líng zuǒ lǐng jūn dà dū dū qiǎn yuán zhōng cháo yú xíng zài suì shòu dìng yuǎn dà jiàng jūn zhuó fú bǎo láng

这句话大意是:世宗即位辽阳,时太保昂为海陵左领军大都督,遣元忠朝于行在,遂授定远大将军,擢符宝郎。

yù zhī yuē zhèn chū jí wèi qīn mì wú rú rǔ zhě shì cóng sù wèi yi jiè bù yú

现代白话:谕之曰:“朕初即位,亲密无如你者,侍从宿卫,宜戒不虞。

dà dìng èr nián jiā fù mǎ dū wèi chú jìn shì jú shǐ qiān diàn qián zuǒ wèi jiāng jūn

这句话大意是:”大定二年,加驸马都尉,除近侍局使,迁殿前左卫将军。

cóng shì zōng liè shàng yù shè hǔ yuán zhōng jiàn zhǐ zhī

这句话大意是:从世宗猎,上欲射虎,元忠谏止之。

jìn diàn qián yòu fù dōu diǎn jiǎn wèi hè sòng zhēng dàn shǐ hái zhuǎn zuǒ fù dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:进殿前右副都点检,为贺宋正旦使,还,转左副都点检。

zuò jiā nú jié lǎn mín shuì miǎn guān

这句话大意是:坐家奴结揽民税,免官。

shí yī nián fù jiù zhí

这句话大意是:十一年,复旧职。

míng nián shēng dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:明年,升都点检。

shí wǔ nián běi biān huái xiàn mìng yuán zhōng wǎng shòu zhī jí hái zhào yù yuē zhèn měi yù qīng zhí sù qí qǐn bì ān

这句话大意是:十五年,北边淮献,命元忠往受之,及还,诏谕曰:“朕每遇卿直宿,其寝必安。

jīn xià xìng jǐng míng gōng qīng qù jiǔ zhèn shén sī zhī

这句话大意是:今夏幸景明宫,卿去久,朕甚思之。

huì dà xīng fǔ shǒu chén quē suì yǐ yuán zhōng zhī fǔ shì

这句话大意是:会大兴府守臣阙,遂以元忠知府事。

yǒu sēng fàn fǎ lì fu de zhì yù huáng gū liáng guó dà cháng gōng zhǔ shǔ shǐ shì zhī yuán zhōng bù tīng zhǔ zòu qí shì shì zōng zhào wèi yuē qīng bù xún qíng shén kě jiā yě zhì jīng rú cǐ zhèn fù hé yōu

这句话大意是:有僧犯法,吏甫得置狱,皇姑梁国大长公主属使释之,元忠不听,主奏其事,世宗召谓曰:“卿不徇情,甚可嘉也,治京如此,朕复何忧。

zhì mǎn shòu lì bù shàng shū

这句话大意是:”秩满,授吏部尚书。

yǐ qí zi yì shàng xiǎn zōng cháng nǚ xuē guó gōng zhǔ

这句话大意是:以其子谊尚显宗长女薛国公主。

shí bā nián zhuó yù shǐ dài fū shòu sā bā shān shì xí móu kè

这句话大意是:十八年,擢御史大夫,授撒巴山世袭谋克。

shì zōng wèn zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì shú kě xiāng zhě liáng bì yǐ yuán zhōng duì nǎi bài píng zhāng zhèng shì fēng rèn guó gōng jìn shàng shū yòu chéng xiàng

这句话大意是:世宗问左丞相纥石烈良弼孰可相者,良弼以元忠对,乃拜平章政事,封任国公,进尚书右丞相。

cè lùn jìn shì zhī kē shè yuán zhōng zàn chéng zhī

这句话大意是:策论进士之科设,元忠赞成之。

shì zōng jiāng xìng huì níng yuán zhōng jìn jiàn bù tīng chū zhī zhēn dìng fǔ xún fù zhào wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:世宗将幸会宁,元忠进谏不听,出知真定府,寻复诏为右丞相。

shì zōng yù pì shàng jīng chéng yuán zhōng yuē cǐ bāng zāo zhèng lóng jūn xīng bǎi xìng diāo bì bì xià xiū yǎng èr shí yú nián shàng wèi wán fù

这句话大意是:世宗欲甓上京城,元忠曰:“此邦遭正隆军兴,百姓凋弊,陛下休养二十余年,尚未完复。

kuàng tǔ xìng shū è pì zhī kǒng nàn jīng jiǔ fēng yǔ cuī huài suì suì shàn wán mín jiāng yì yīn yǐ

现代白话:况土性疏恶,甓之恐难经久,风雨摧坏,岁岁缮完,民将益因了。

jià dōng xìng jiǔ zhī wèi hái yuán zhōng zòu yuē luán yú zhù cǐ yǐ yuè suì cāng chǔ rì shǎo shì mǎi jiàn guì jìn wèi jì zhū jú shǔ duō táo zhě yǒu sī bǔ zhì zhū fǎ kǒng shāng bì xià rén ài

这句话大意是:”驾东幸久之未还,元忠奏曰:“鸾舆驻此已阅岁,仓储日少,市买渐贵,禁卫暨诸局署多逃者,有司捕置诸法恐伤陛下仁爱。

shì zōng jiā nà zhī

这句话大意是:”世宗嘉纳之。

xún chū wèi běi jīng liú shǒu zé yù zhī yuē rǔ qiáng hàn zì yòng zhuān quán ér jié jìn mì

现代白话:寻出为北京留守,责谕之曰:“你强悍自用,颛权而结近密。

rǔ xīn pǒ cè qí sù zhī guān

现代白话:你心叵测,其速之官。

hòu zuǒ chéng zhāng rǔ bì zòu shì shì zōng è qí ē shùn wèi zuǒ yòu yuē qīng děng měi shì yī wéi gǒu bì bù kěn jìn yán gāo jué hòu lù hé yǐ shèng rèn

现代白话:”后左丞张你弼奏事,世宗恶其阿顺,谓左右曰:“卿等每事依违苟避,不肯尽言,高爵厚禄凭什么胜任。

rú wū gǔ lùn yuán zhōng wèi xiāng gāng zhí gǎn yán yì bù gù shēn chéng kě shàng yě

这句话大意是:如乌古论元忠为相,刚直敢言,义不顾身,诚可尚也。

yú shì gǎi zhī zhēn dìng fǔ shì yí zhī hé jiān

这句话大意是:”于是,改知真定府事,移知河间。

míng chāng èr nián zhī guǎng níng fǔ

这句话大意是:明昌二年,知广宁府。

yǐ hé jiān xiū zhù qiú chǎng rǎo mín huì shè xià chú shùn yì jūn jié dù shǐ

这句话大意是:以河间修筑球场扰民,会赦下,除顺义军节度使。

qǐ zhì shì bù xǔ tè jiā kāi fǔ yí tóng sān sī běi jīng liú shǒu

这句话大意是:乞致仕不许,特加开府仪同三司、北京留守。

xǐ zhī jǐ nán fǔ guò quē lìng yù yàn bān píng zhāng zhèng shì zhī shàng

这句话大意是:徙知济南府,过阙,令预宴,班平章政事之上。

chéng ān èr nián yí shǒu nán jīng xún gǎi zhī zhāng dé fǔ zú

这句话大意是:承安二年,移守南京,寻改知彰德府,卒。

fù wén shàng qiǎn xuān huī shǐ bái wǎn shāo fàn fù wù shén hòu

这句话大意是:讣闻,上遣宣徽使白琬烧饭,赙物甚厚。

yuán zhōng sù guì xìng cū háo ér nèi shēn jì shì zōng cháng zé zhī

这句话大意是:元忠素贵,性粗豪而内深忌,世宗尝责之。

yòu suǒ zhì bù néng jí nú pú shì yǐ cǐ wéi zǐ yún

这句话大意是:又所至不能戢奴仆,世以此为訾云。

zi yì

这句话大意是:子谊。

yì běn míng xióng míng

这句话大意是:谊本名雄名。

dà dìng bā nián shàng hǎi líng nǚ

这句话大意是:大定八年,尚海陵女。

yàn zōng shì jí liù pǐn yǐ shàng guān mìng fù yù yān shàng yuē cǐ nǚ yì tài zǔ zhī zēng sūn yóu zhèn zhī nǚ nǎi fù fèi wáng fēi qí nǚ zhī zuì yě

现代白话:宴宗室及六品以上官,命妇预呢,上曰:“此女亦太祖之曾孙,犹朕之女,乃父废亡,非其女之罪也。

hǎi líng nǚ zú dà dìng èr shí yī nián shàng xiǎn zōng nǚ guǎng píng jùn zhǔ

这句话大意是:”海陵女卒,大定二十一年,尚显宗女广平郡主。

yì lì shì gōng wèi wéi rén cū háo lèi qí fù

这句话大意是:谊历仕宫卫,为人粗豪类其父。

èr shí liù nián shàng wèi yuán wáng yuē yuán zhōng wù wàng qí kě fù xiāng yě

这句话大意是:二十六年,上谓原王曰:“元忠勿望其可复相也。

xióng míng yòu bù jí nǎi fù zhèn cháng yòu dài shū bù zhī ēn rǔ yi zhī qí wéi rén

现代白话:雄名又不及乃父,朕尝宥待,殊不知恩,你宜知其为人。

wèi píng zhāng zhèng shì xiāng yuē xióng míng kě lìng bǔ wài

这句话大意是:”谓平章政事襄曰:“雄名可令补外。

zì jīn gōng yè guān yǐ yǒu zhǐ bǔ wài zhě bǐ jí tíng shòu jí wú lìng rù gōng

这句话大意是:自今宫掖官已有旨补外者,比及廷授,即毋令入宫。

yú shì yì chú tóng zhī chéng zhōu jūn zhōu shì

这句话大意是:”于是,谊除同知澄州军州事。

zhāng zōng jí wèi guǎng píng jùn zhǔ jìn fēng qiū guó cháng gōng zhǔ yì gǎi shùn tiān jūn jié dù fù shǐ jiā fù mǎ dū wèi

这句话大意是:章宗即位,广平郡主进封邺国长公主,谊改顺天军节度副使,加驸马都尉。

chéng ān yuán nián lèi qiān mì shū jiān jiān lì bù shì láng gǎi xíng bù qiān gōng bù shàng shū

这句话大意是:承安元年,累迁秘书监兼吏部侍郎,改刑部,迁工部尚书。

tài hé yuán nián yù fù yuán zhōng yōu

这句话大意是:泰和元年,遇父元忠忧。

èr nián yǐ běn guān qǐ fù

这句话大意是:二年,以本官起复。

sān nián zhī dōng píng fǔ shì gǎi zhī zhēn dìng fǔ shì

这句话大意是:三年,知东平府事,改知真定府事。

liù nián fá sòng qiān yuán shuài zuǒ dōu jiān

这句话大意是:六年,伐宋,迁元帅左都监。

qī nián zhuǎn zuǒ jiān jūn

这句话大意是:七年,转左监军。

bā nián bài yù shǐ dài fū

这句话大意是:八年,拜御史大夫。

dà ān zhōng zhī dà míng fǔ

这句话大意是:大安中,知大名府。

zhì níng chū yǐ móu nì fú zhū

这句话大意是:至宁初,以谋逆伏诛。

táng kuò gòng běn míng dá gē tài fù ā lǐ zhī zǐ yě

这句话大意是:唐括贡,本名达哥,太傅阿里之子也。

shàng shì zōng dì sì nǚ wú guó gōng zhǔ shòu fù mǎ dū wèi chōng fèng yù

这句话大意是:尚世宗第四女吴国公主,授驸马都尉,充奉御。

tè shòu gǒng wèi zhí fù dōu zhǐ huī shǐ wǔ qiān xíng bù shì láng zuò shàn lí zhí xuē guān yī jiē chū wèi dé zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:特授拱卫直副都指挥使,五迁刑部侍郎,坐擅离职削官一阶,出为德州防御使。

shēng shùn tiān jūn jié dù shǐ yí zhèn héng hǎi

这句话大意是:升顺天军节度使,移镇横海。

zhào wèi zuǒ xuān huī shǐ qiān bīng bù shàng shū gǎi lì bù zhuǎn lǐ bù shàng shū jiān dà lǐ qīng

这句话大意是:召为左宣徽使,迁兵部尚书,改吏部,转礼部尚书、兼大理卿。

xiān shì dà lǐ qīng quē shì zōng mìng zǎi chén xuǎn kě shòu zhě zuǒ chéng zhāng rǔ bì jǔ xī jīng fù liú shǒu yáng zǐ yì fǎ lǜ xiáng míng

现代白话:先是,大理卿阙,世宗命宰臣选可授者,左丞张你弼举西京副留守杨子益法律详明。

shàng yuē zi yì suī míng fǎ ér yòng xīn bù zhèng qǐ kě rèn zhī yǐ fēn bié tiān xià shì fēi yě

这句话大意是:上曰:“子益虽明法,而用心不正,岂可任之以分别天下是非也?

dà lǐ xū yòng gōng zhèng rén

这句话大意是:大理须用公正人。

zuǒ chéng zhān gē wò tè là jǔ gòng kě rèn yǐ xián jiǎn bù fèn ér jiān lǐng shì zhí suì yǐ gòng wèi zhī

这句话大意是:”左丞粘割斡特剌举贡可任以闲简部分而兼领是职,遂以贡为之。

èr shí bā nián bài shū mì fù shǐ

这句话大意是:二十八年,拜枢密副使。

zhāng zōng lì wèi yù shǐ dài fū

这句话大意是:章宗立,为御史大夫。

huì gòng shēng rì yòu chéng xiàng xiāng cān zhī zhèng shì liú wěi lì bù láng zhōng zhōng dōu bīng mǎ dōu zhǐ huī shǐ hé xǐ wèi gòng shòu suì fàn yè jìn hé xǐ qiǎn jūn rén sòng xiāng zhì dì

这句话大意是:会贡生日,右丞相襄、参知政事刘玮、吏部郎中、中都兵马都指挥使和喜为贡寿,遂犯夜禁,和喜遣军人送襄至第。

jiān chá yù shǐ tú dān dé shèng hé qí shì xià xíng bù dǎi děng wèn zhuàng

这句话大意是:监察御史徒单德胜劾其事,下刑部逮等问状。

shàng yǐ xiāng wěi dà chén shì zhī ér gòng děng gè jiě zhí

这句话大意是:上以襄、玮大臣释之,而贡等各解职。

xún zhī dà xīng fǔ shì fù wèi shū mì fù shǐ

这句话大意是:寻知大兴府事,复为枢密副使。

qǐ zhì shì bù xǔ jìn shū mì shǐ fēng shēn guó gōng gǎi fēng xiāo

这句话大意是:乞致仕不许,进枢密使,封莘国公,改封萧。

fù shàng biǎo qǐ tuì shàng yuē xiàng yǐ cháng gào xù zhī yì yù wài chú jīn zhī gào jiāng fù ruò hé

这句话大意是:复上表乞退,上曰:“向已尝告,续知意欲外除,今之告将复若何。

suì yōu zhào xǔ zhī

这句话大意是:”遂优诏许之。

xún qǐ zhī zhēn dìng fǔ shì

这句话大意是:寻起知真定府事。

tài hé èr nián hōng

这句话大意是:泰和二年,薨。

wū lín dá lín běn míng liú zhù

这句话大意是:乌林答琳,本名留住。

shàng gào guó gōng zhǔ jiā fù mǎ dū wèi

这句话大意是:尚郜国公主,加驸马都尉。

zhēn yòu yuán nián wèi jìng nán jūn jié dù shǐ

这句话大意是:贞祐元年为静难军节度使。

xià rén fàn bīn zhōu lín jiàng

这句话大意是:夏人犯邠州,琳降。

huì yán ān fǔ qiǎn tōng shì zhāng fú sūn zhì xià guó xià rén shǐ fú sūn jiàn lín shí yǐ zhòng fēng gōng zhǔ lìng rén yǐ zhuàng fù fú sūn shǔ yǐ kěn dǎo cháo tíng jì zǎo tài píng de huán xiāng zhī yì

这句话大意是:会延安府遣通事张福孙至夏国,夏人使福孙见琳,时已中风,公主令人以状付福孙,属以恳祷朝廷,冀早太平得还乡之意。

fú sūn jù yǐ wén zhào cì yǐ yào wù

这句话大意是:福孙具以闻,诏赐以药物。

tú dān gōng bì běn míng xí liè hé běi dōng lù suàn zhǔ hǎi měng ān rén

这句话大意是:徒单公弼,本名习烈,河北东路算主海猛安人。

fù fǔ jūn nú shàng xī zōng nǚ jiā fù mǎ dū wèi zhōng wǔ dìng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:父府君奴,尚熙宗女,加驸马都尉,终武定军节度使。

gōng bì chū chōng fèng yù dà dìng èr shí qī nián shàng shì zōng nǚ xi guó gōng zhǔ jiā dìng yuǎn dà jiàng jūn fù mǎ dū wèi gǎi qì wù jú zhí zhǎng

这句话大意是:公弼初充奉御,大定二十七年,尚世宗女息国公主,加定远大将军、驸马都尉,改器物局直长。

zhuǎn fù shǐ jiān jìn shì jú zhí zhǎng

这句话大意是:转副使、兼近侍局直长。

dīng fù yōu qǐ fù běn jú fù shǐ

这句话大意是:丁父忧,起复本局副使。

zhāng zōng qiū shān shè zhòng hǔ hǔ nù tū ér qián shì wèi jiē bì qù gōng bì bù dòng hǔ yì suí bì

这句话大意是:章宗秋山射中虎,虎怒突而前,侍卫皆避去,公弼不动,虎亦随毙。

zhào zé shì wèi ér wèi yù gōng bì

这句话大意是:诏责侍卫而慰谕公弼。

chú bīn zhōu cì shǐ zài qiān bīng bù shì láng lèi chú zhī dà míng fǔ shì

这句话大意是:除滨州刺史,再迁兵部侍郎,累除知大名府事。

shì shí fá sòng jūn xīng yǒu sī dū bū zū jí niú tóu shuì shén jí gōng bì zòu jūn shì cóng róng mín yì pí bì kě huǎn zhēng yǐ shū mín

这句话大意是:是时,伐宋军兴,有司督逋租及牛头税甚急,公弼奏:“军士从戎,民亦疲弊,可缓征以纾民。

cháo tíng cóng zhī

这句话大意是:”朝廷从之。

dà ān chū zhī dà xīng fǔ shì yàn wǔ qīng dào yí qí yǒu yuān yǐ ér guǒ huò zhēn dào

这句话大意是:大安初,知大兴府事,谳武清盗,疑其有冤,已而果获真盗。

suì yú bài cān zhī zhèng shì jìn yòu chéng zhuǎn zuǒ chéng

这句话大意是:岁余拜参知政事,进右丞,转左丞。

zhì níng chū bài píng zhāng zhèng shì fēng dìng guó gōng

这句话大意是:至宁初,拜平章政事,封定国公。

zhēn yòu chū jìn bài yòu chéng xiàng ba zhī zhōng shān fǔ shì

这句话大意是:贞祐初,进拜右丞相,罢知中山府事。

shì shí zhōng dōu wéi jí bù kě xíng wéi jiě xuān zōng yuē zhōng shān xīn bèi bīng bù rú hé zhōng shàn

这句话大意是:是时,中都围急不可行,围解,宣宗曰:“中山新被兵,不如河中善。

nǎi gǎi zhī hé zhōng fǔ

这句话大意是:”乃改知河中府。

lì dìng guó jūn jié dù shǐ shì tài sūn tài shī tóng pàn dà mù qīn fǔ shì

这句话大意是:历定国军节度使事、太孙太师、同判大睦亲府事。

xìng dìng wǔ nián hōng xuān zōng chuò cháo fù zèng shì kè yuàn

这句话大意是:兴定五年薨,宣宗辍朝,赙赠,谥恪愿。

tú dān míng zì guó běn xiǎn zōng cì míng zhòng tài

这句话大意是:徒单铭,字国本,显宗赐名重泰。

zǔ zhēn bié yǒu chuán

这句话大意是:祖贞,别有传。

fù tè jìn jīng guó gōng

这句话大意是:父特进、泾国公。

xìng zhòng mò guǎ yán cū tōng jīng shǐ shì mǔ jìn xiào

这句话大意是:性重默寡言,粗通经史,事母尽孝。

dà dìng mò chōng fèng yù

这句话大意是:大定末,充奉御。

zhāng zōng jí wèi tè chì xí zhōng dōu lù hún tè shān měng ān

这句话大意是:章宗即位,特敕袭中都路浑特山猛安。

míng chāng wǔ nián shòu shàng yùn shǔ zhí zhǎng lèi qiān shì yí sī lìng sù zhí jiāng jūn shàng yī jú shǐ bīng bù láng zhōng yǔ dà lǐ píng shì sūn rén jiàn wèi cǎi fǎng shǐ fù àn tí xíng sī shì

这句话大意是:明昌五年,授尚酝署直长,累迁侍仪司令、宿直将军、尚衣局使、兵部郎中,与大理评事孙人鉴为采访使,复按提刑司事。

gǎi yòu wèi jiāng jūn zhuǎn zuǒ wèi chū wèi yǒng dìng jūn jié dù shǐ yí hé dōng běi lù àn chá shǐ zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:改右卫将军,转左卫,出为永定军节度使,移河东北路按察使、转运使。

dà ān sān nián gǎi zhī dà míng fǔ jiù shēng hé běi dōng xī dà míng lù ān fǔ shǐ

这句话大意是:大安三年,改知大名府,就升河北东西、大名路安抚使。

dà míng jiàn jī zhòng kùn míng qǐ dà chū jiāo chāo yǐ zhèn zhī

这句话大意是:大名荐饥重困,铭乞大出交钞以赈之。

chóng qìng chū yí zhī zhēn dìng fǔ fù chōng hé běi dōng xī dà míng lù xuān fǔ shǐ

这句话大意是:崇庆初,移知真定府,复充河北东西、大名路宣抚使。

zhì níng yuán nián jiǔ yuè fèng yíng xuān zōng yú zhāng dé fǔ é bài shàng shū yòu chéng chū wèi běi jīng liú shǒu yǐ lù zǔ bù néng fù

这句话大意是:至宁元年九月,奉迎宣宗于彰德府,俄拜尚书右丞,出为北京留守,以路阻不能赴。

zhēn yòu èr nián zú

这句话大意是:贞祐二年,卒。

zàn yuē tiān zǐ qǔ hòu wáng jī xià jià qǐ bù zhòng zāi

现代白话:赞曰:天子娶后,王姬下嫁,岂不重啊。

qín hàn yǐ lái wú shì shì shēng jiù zhī jiā

这句话大意是:秦、汉以来,无世世甥舅之家。

guān jū zhī dào quē wài qī jiāo yíng hé bǐ nóng yǐ bù zuò wáng jī sù yōng zhī yì jī xī yǐ

现代白话:《关雎》之道缺,外戚骄盈,《何彼秾了》不作,王姬肃雝之义几希了。

gài gǔ zhě yì xìng shì jué gōng hóu yǔ tiān zi wèi hūn yīn tā xìng bù dé cān yān

现代白话:盖古者异姓世爵公侯与天子为昏因,他姓不得参呢。

nǚ wèi wáng hòu jǐ shàng wáng jī ér zì guì qí guì fù hòu bù jiā yān chǒng róng bù yǔ yān

现代白话:女为王后,己尚王姬,而自贵其贵,富厚不加呢,宠荣不与呢。

shǐ hàn táng xíng cǐ dào zé wú lǚ shì wáng shì wǔ shì zhī nán gōng zhǔ xià jià gè ān qí fēn gè dé qí suǒ yǐ

现代白话:使汉、唐行此道,则无吕氏、王氏、武氏之难,公主下嫁各安其分、各得其所了。

jīn zhī tú dān ná lǎn táng kuò pú chá péi mǎn hé shí liè pú sàn jiē guì zú yě tiān zǐ qǔ hòu bì yú shì gōng zhǔ xià jià bì yú shì yǔ zhōu zhī qí jì wú yì cǐ hūn lǐ zhī zuì dé yí zhě shèng yú hàn táng yǐ

现代白话:金之徒单、拿懒、唐括、蒲察、裴满、纥石烈、仆散皆贵族也,天子娶后必于是,公主下嫁必于是,与周之齐、纪无异,此昏礼之最得宜者,盛于汉、唐了。

tú dān sì xǐ āi zōng huáng hòu zhī dì yě

这句话大意是:徒单四喜,哀宗皇后之弟也。

tiān xìng èr nián zhēng yuè xīn yǒu yè sì xǐ nèi shì mǎ fú huì zhì zì guī dé shí hé shuò yǐ shī lì jīng chéng yóu wèi zhī èr rén bèi zhǐ yíng liǎng gōng suì tuō yǐ bào jié zhí xiǎo huáng qí yǐ rù zhì zé zòu liǎng gōng yǐ fèng yíng zhī yì

这句话大意是:天兴二年正月辛酉夜,四喜、内侍马福惠至自归德,时河朔已失利,京城犹未知,二人被旨迎两宫,遂托以报捷,执小黄旗以入,至则奏两宫以奉迎之意。

shì rì zhào èr xiāng rù yì èr xiāng jí wū gǔ sūn nú shēn jiàn bù kě xíng

这句话大意是:是日,召二相入议,二相及乌古孙奴申谏不可行。

sì xǐ zuò sè yuē wǒ fèng zhì zhǐ yíng liǎng gōng yǒu gǎn yán bù xíng zhě dāng yǐ bié chì cóng shì yǐ

现代白话:四喜作色曰:“我奉制旨迎两宫,有敢言不行者,当以别敕从事了。

èr xiāng bù fù gǎn yán xíng yì suì jué

这句话大意是:”二相不复敢言,行议遂决。

zhì zhǐ suǒ qǔ liǎng gōng róu fēi péi mǎn shì jí lìng rén zhāng xiù ruǐ dōu xiá chéng yù tāng yào huáng rǔ mǔ gǒng guó fū rén děng shí yú rén wài jiē fàng qiǎn zhī

这句话大意是:制旨所取两宫、柔妃裴满氏及令人张秀蕊、都辖、承御、汤药、皇乳母巩国夫人等十余人外,皆放遣之。

yòu qǔ gōng zhōng bǎo wù mǎ tí jīn sì bǎi zhàng dà zhū rú lì huáng zhě qī qiān zhàng shēng jīn shān yī lóng nǎo bǎn èr jí xìn ruì yù xǐ réng xǔ cì zhōng xiào jūn yǐ liǎng gōng suí háng wù zhī bàn

这句话大意是:又取宫中宝物,马蹄金四百杖、大珠如栗黄者七千杖、生金山一、龙脑板二及信瑞御玺,仍许赐忠孝军以两宫随行物之半。

rén yín tài hòu yù rén ān diàn chū dìng jīn jí qī bǎo jīn xǐ fēn cì zhōng xiào jūn

这句话大意是:壬寅,太后御仁安殿,出锭金及七宝金洗分赐忠孝军。

shì yè liǎng gōng qí ér chū zhì chén liú jiàn chéng wài èr sān chù huǒ qǐ yí yǒu bīng chí huí jiān nú shēn chū bù yù xíng jí chéng tài hòu zhǐ chí hái

这句话大意是:是夜,两宫骑而出,至陈留,见城外二三处火起,疑有兵,迟回间,奴申初不欲行,即承太后旨驰还。

guǐ mǎo rù jīng dùn sì xǐ jiā shǎo qǐng hái gōng

这句话大意是:癸卯,入京顿四喜家,少顷,还宫。

fù yì yǐ shì yè zài wǎng tài hòu bèi yú ān mǎ bù néng dòng suì zhǐ

这句话大意是:复议以是夜再往,太后惫于鞍马不能动,遂止。

míng rì cuī lì biàn

这句话大意是:明日,崔立变。

sì xǐ shù jiǎ tǎ shī bù jí tǎ shī bù zhī fù yǎo zhù sì xǐ qī wán yán shì yǐ zhōng xiào zú jiǔ shí qī qí duó cáo mén ér chū jiāng wǎng guī dé bù dé chū zhuǎn chén zhōu mén yì wèi mén zú suǒ zhǐ

这句话大意是:四喜、术甲塔失不及塔失不之父咬住、四喜妻完颜氏,以忠孝卒九十七骑夺曹门而出,将往归德,不得出,转陈州门,亦为门卒所止。

mén shuài yù zhōu fáng yù shǐ ā bù hǎn xié hé yǐ dùn qù jīng lì guān wán yán hé zhù quán shuài zhí huī mén zú fàng tǎ shī bù děng qù qiě yuē zuì zài wǒ fēi rǔ děng zhī guò

现代白话:门帅裕州防御使阿不罕斜合已遁去,经历官完颜合住权帅职,麾门卒放塔失不等去,且曰:“罪在我,非你等之过。

míng rì lì yǐ shù shí qí zhào hé zhù hé zhù zì fēn bì sǐ yì yì guān ér wǎng

这句话大意是:”明日,立以数十骑召合住,合住自分必死,易衣冠而往。

lì zuǒ yòu è wàn yù jiā rèn

这句话大意是:立左右扼腕欲加刃。

lì yáo jiàn wèn rǔ shì fàng zhōng xiào jūn chū mén zhě yé

现代白话:立遥见,问:“你是放忠孝军出门者耶?

hé zhù yuē rán

这句话大意是:”合住曰:“然。

tiān zǐ shǐ mìng mǒu shí fàng zhī zuì zài mǒu

这句话大意是:天子使命,某实放之,罪在某。

lì hū ruò yǒu suǒ shěng gù qún zú yán cǐ guān rén wǒ shi zhī qián zhù lǐ chéng shí yǔ wǒ tóng shì

这句话大意是:”立忽若有所省,顾群卒言:“此官人我识之,前筑里城时与我同事。

wǒ suǒ bù shí yú zú dào guān mù zuì dāng sǐ cǐ guān rén bù zhī wèn dàn chī shù shí ér yǐ

这句话大意是:我所部十余卒盗官木罪当死,此官人不之问,但笞数十而已。

cǐ jiā néng shā rén néng jiù rén

这句话大意是:此家能杀人,能救人。

yīn hǎo wèi hé zhù yuē yè yǐ fàng chū wú bù rǔ zuì yě

现代白话:”因好谓合住曰:“业已放出,我不你罪也。

sì xǐ děng zhì guī dé shàng jīng wèn liǎng gōng hé rú èr rén zòu jīng chéng jūn biàn bù jí rù gōng

现代白话:四喜等至归德,上惊问两宫怎么样,二人奏京城军变不及入宫。

shàng yuē rǔ fù rǔ qī dú de chū yé

现代白话:上曰:“你父你妻独得出耶。

xià zhī yù jiē zhǎn yú shì

这句话大意是:”下之狱,皆斩于市。

zàn yuē sì xǐ fèng yíng liǎng gōng ér zhí cuī lì zhī biàn zhì zhě jū cǐ yǔ liǎng gōng zhōu xuán bīng jiān yǐ sì shì biàn zhī dìng ér xú tú zhī

这句话大意是:赞曰:四喜奉迎两宫,而值崔立之变,智者居此,与两宫周旋兵间,以俟事变之定而徐图之。

wàn yī bù rán yǐ yī sǐ xùn zhī ěr tā wú cè yě

这句话大意是:万一不然,以一死徇之耳,他无策也。

sì xǐ fèng qí sī qīn yǐ guī ér wàng rén zhǔ dài qí sǐ qǐ fēi yú hu

这句话大意是:四喜奉其私亲以归,而望人主贷其死,岂非愚乎!

✦ You read 列传·卷五十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.