金史 · 脱脱 · Chapter 123 of 136

列传·卷六十一

PinyinModern Translation
Size

zhōng yì sān

这句话大意是:◎忠义三。

tú dān háng wán yán chén hé shàng yáng wò yǎn wū gǔ lùn hēi hàn tuó mǎn hú tǔ mén jī rǔ zuò ài shēn mǎ jiān lóng fù yǔ xiǎn

现代白话:○徒单航 完颜陈和尚 杨沃衍 乌古论黑汉 陀满胡土门 姬你作 爱申(马肩龙附) 禹显。

tú dān háng yī míng zhāng sēng fù mǎ shū mì shǐ mǒu zhī zǐ yě

这句话大意是:徒单航,一名张僧,驸马枢密使某之子也。

fù hào jiǔ fù mǎ wèi wáng yǒu shì běi biān gǎi shòu dōu yuán shuài réng quán píng zhāng shū bù yǔn rén wàng

这句话大意是:父号九驸马,卫王有事北边,改授都元帅,仍权平章,殊不允人望。

zhāng sēng shí wéi lì bù shì láng lì quàn qí fù qǐng cí shuài zhí suì bài píng zhāng

这句话大意是:张僧时为吏部侍郎,力劝其父请辞帅职,遂拜平章。

zhì níng yuán nián hú shā hǔ shì nì jiàng háng wèi ān zhōu cì shǐ

这句话大意是:至宁元年,胡沙虎弑逆,降航为安州刺史。

huì běi bīng dà zhì chéng xià shēng yán dū chéng yǐ shī shǒu rǔ kě sù jiàng

现代白话:会北兵大至城下,声言“都城已失守,你可速降。

háng wèi qí mín yuē chéng shǒu suī yán wàn yī gōng pò rǔ bèi wú jié yí yǐ

现代白话:”航谓其民曰:“城守虽严,万一攻破,你辈无孑遗了。

wǒ jiā liǎng shì fù mǎ shòu guó hòu ēn jué bù kě jiàng

这句话大意是:我家两世驸马,受国厚恩,决不可降。

rǔ bèi jì jiāng ān chū

现代白话:你辈计将安出?

qí mín yuē tài shǒu bù qū wǒ bèi yì hé rěn jiàng yuàn yǐ sǐ shǒu

这句话大意是:”其民曰:“太守不屈,我辈亦何忍降,愿以死守。

háng nǎi jǐn chū jiā cái yǐ kào jūn mín jūn mín jiē jìn lì bèi yù

这句话大意是:”航乃尽出家财以犒军民,军民皆尽力备御。

yòu wǔ rì chéng wēi háng dù bù kě zhī wèi qí qī nú yuē jīn shì jí yǐ wéi yǒu sǐ ěr

现代白话:又五日,城危,航度不可支,谓其妻孥曰:“今事急了,惟有死你。

nǎi xiān yì qí qī ná wèi qí jiā rén yuē wǒ sǐ jí chè wū fén zhī

这句话大意是:”乃先缢其妻拏,谓其家人曰:“我死即撤屋焚之。

suì zì yì sǐ

这句话大意是:”遂自缢死。

chéng pò rén yóu lì zhàn yuē tài shǒu jì sǐ wǒ bèi bù kě dú jiàng

这句话大意是:城破,人犹力战,曰:“太守既死,我辈不可独降。

sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:”死者甚众。

wán yán chén hé shàng míng yí zì liáng zuǒ yì yǐ xiǎo zì xíng fēng zhōu rén

这句话大意是:完颜陈和尚,名彝,字良佐,亦以小字行,丰州人。

xì chū xiāo wáng zhū sūn

这句话大意是:系出萧王诸孙。

fù qǐ gē tài hé nán zhēng yǐ gōng shòu tóng zhī jiē zhōu jūn shì jí sòng fù jiē zhōu qǐ gē zhàn mò yú jiā líng jiāng

这句话大意是:父乞哥,泰和南征,以功授同知阶州军事,及宋复阶州,乞哥战殁于嘉陵江。

zhēn yòu zhōng chén hé shàng nián èr shí yú wèi běi bīng suǒ lüè dà shuài shén ài zhī zhì zhàng xià

这句话大意是:贞祐中,陈和尚年二十余,为北兵所掠,大帅甚爱之,置帐下。

shí chén hé shàng mǔ liú fēng zhōu cóng xiōng ān píng dū wèi xié liè shì zhī shén jǐn

这句话大意是:时陈和尚母留丰州,从兄安平都尉斜烈事之甚谨。

chén hé shàng zài běi suì yú tuō yǐ shěng mǔ qǐ hái

这句话大意是:陈和尚在北岁余,托以省母,乞还。

dà shuài yǐ zú jiān zhī zhì fēng nǎi yǔ xié liè jié shā jiān zú

这句话大意是:大帅以卒监之至丰,乃与斜烈劫杀监卒。

duó mǎ fèng qí mǔ nán bēn dà bīng jué hé qí zhuī zhī yóu tā lù dé miǎn

这句话大意是:夺马奉其母南奔,大兵觉,合骑追之,由他路得免。

jì ér shī mǎ mǔ lǎo bù néng xíng zài yǐ lù jiǎo chē xiōng dì gòng wǎn nán dù hé

这句话大意是:既而失马,母老不能行,载以鹿角车,兄弟共挽,南渡河。

xuān zōng qí zhī

这句话大意是:宣宗奇之。

xié liè yǐ shì guān shòu dū tǒng chén hé shàng shì bǔ hù wèi wèi jǐ zhuǎn fèng yù

这句话大意是:斜烈以世官授都统,陈和尚试补护卫,未几转奉御。

jí xié liè xíng shòu sì yuán shuài fǔ shì zòu chén hé shàng zì suí zhào yǐ chōng xuān chà tí kòng pèi jīn fú

这句话大意是:及斜烈行寿、泗元帅府事,奏陈和尚自随,诏以充宣差提控,佩金符。

xié liè pì tài yuán wáng wò wèi jīng lì

这句话大意是:斜烈辟太原王渥为经历。

wò zì zhòng zé wén zhāng lùn yì yǔ léi yuān li xiàn néng xiāng shàng xià gù de shī yǒu zhī

这句话大意是:渥字仲泽,文章论议与雷渊、李献能相上下,故得师友之。

chén hé shàng tiān zī gāo míng yǎ hǎo wén shǐ zì jū jìn wèi rì rén yǐ xiù cái mù zhī

这句话大意是:陈和尚天资高明,雅好文史,自居禁卫日,人以秀才目之。

zhì shì wò shòu yǐ xiào jīng xiǎo xué lún yǔ chūn qiū zuǒ shì zhuàn lüè tōng qí yì

这句话大意是:至是,渥授以《孝经》、《小学》、《论语》、《春秋左氏传》,略通其义。

jūn zhōng wú shì zé chuāng xià zuò niú máo xì zì rú hán kǔ zhī shì qí shì shì wèi mò rán

这句话大意是:军中无事,则窗下作牛毛细字,如寒苦之士,其视世味漠然。

zhèng dà èr nián xié liè luò shuài zhí lì wèi zǒng lǐng zhūn fāng chéng

这句话大意是:正大二年,斜烈落帅职,例为总领,屯方城。

chén hé shàng suí yǐ wǎng fán xiōng jūn zhōng shì jiē yù zhī zhī

这句话大意是:陈和尚随以往,凡兄军中事皆预知之。

xié liè shí zài bìng jūn zhōng li tài hé zhě yǔ fāng chéng zhèn fáng jūn gé yi wēng xiāng ōu su yú chén hé shàng yi wēng shì bù zhí jí liàng chī zhī

这句话大意是:斜烈时在病,军中李太和者,与方城镇防军葛宜翁相殴,诉于陈和尚,宜翁事不直,即量笞之。

yi wēng sù xiōng hàn chǐ yǐ lǐ qū shòu zhàng jìng yù yù yǐ sǐ liú yǔ qí qī bì bào chén hé shàng

这句话大意是:宜翁素凶悍,耻以理屈受杖,竟郁郁以死,留语其妻,必报陈和尚。

qī sòng chén hé shàng yǐ sī fèn qīn guān gù shā qí fu su yú tái shěng yú jìn shì jī xīn lóng jīn qiáo nán yuē bù dé bào zé zì fén yǐ xiè qí fu

这句话大意是:妻讼陈和尚以私忿侵官,故杀其夫,诉于台省,于近侍,积薪龙津桥南,约不得报,则自焚以谢其夫。

yǐ gù chén hé shàng xì yù

这句话大意是:以故陈和尚系狱。

yì zhě yí chén hé shàng niǔ yú jìn jìn yǐ bīng kǔn zhī zhòng bì hèng zì wéi fǎ dāng yǐ dà bì

这句话大意是:议者疑陈和尚,狃于禁近,倚兵阃之重,必横恣违法,当以大辟。

zòu shàng jiǔ bù néng jué

这句话大意是:奏上,久不能决。

chén hé shàng jù shū yù zhōng dú zhī fán shí yǒu bā yuè

这句话大意是:陈和尚聚书狱中读之,凡十有八月。

míng nián xié liè bìng yù zhào tí bīng ér xi rù cháo āi zōng guài qí shòu shén wèn qīng níng yǐ fāng chéng yù wèi jué gù yé

这句话大意是:明年,斜烈病愈,诏提兵而西,入朝,哀宗怪其瘦甚,问:“卿宁以方城狱未决故耶?

qīng dàn xíng wú jīn shè zhī yǐ

现代白话:卿但行,我今赦之了。

yǐ tái jiàn fù yǒu yán bù gǎn shè

这句话大意是:”以台谏复有言,不敢赦。

wèi jǐ xié liè zú

这句话大意是:未几,斜烈卒。

shàng wén shǐ chí shè chén hé shàng yuē yǒu sī zòu rǔ yǐ sī fèn shā rén

现代白话:上闻,始驰赦陈和尚,曰:“有司奏你以私忿杀人。

rǔ xiōng sǐ shī wú yī míng jiàng

现代白话:你兄死,失我一名将。

jīn yǐ rǔ xiōng gù qǔ fǎ shè rǔ tiān xià bì yǒu yì wǒ zhě

现代白话:今以你兄故,曲法赦你,天下必有议我者。

tā rì rǔ fèn fā lì gōng míng guó jiā de rǔ lì shǐ yǐ wǒ wèi bù wàng shè yǐ

现代白话:他日,你奋发立功名,国家得你力,始以我为不妄赦了。

chén hé shàng qiě qì qiě bài bēi dòng zuǒ yòu bù néng chū yī yán wèi xiè

这句话大意是:”陈和尚且泣且拜,悲动左右,不能出一言为谢。

nǎi yǐ bái yī lǐng zǐ wēi jūn dōu tǒng yú nián zhuǎn zhōng xiào jūn tí kòng

这句话大意是:乃以白衣领紫微军都统,逾年转忠孝军提控。

wǔ nián běi bīng rù dà chāng yuán píng zhāng hé dá wèn shuí kě wèi qián fēng zhě chén hé shàng chū yìng mìng

这句话大意是:五年,北兵入大昌原,平章合达问谁可为前锋者,陈和尚出应命。

xiān yǐ mù yù yì yī ruò jiāng jiù mù rán zhě huàn jiǎ shàng mǎ bù fǎn gù

这句话大意是:先已沐浴易衣,若将就木然者,擐甲上马不反顾。

shì rì yǐ sì bǎi qí pò bā qiān zhòng sān jūn zhī shì yǒng yuè sī zhàn gài zì jūn xīng èr shí nián shǐ yǒu cǐ jié

这句话大意是:是日,以四百骑破八千众,三军之士踊跃思战,盖自军兴二十年始有此捷。

zòu gōng dì yī shǒu zhào bāo yù shòu dìng yuǎn dà jiàng jūn píng liáng fǔ pàn guān shì xí móu kè

这句话大意是:奏功第一,手诏褒谕,授定远大将军、平凉府判官,世袭谋克。

yī rì míng dòng tiān xià

这句话大意是:一日名动天下。

zhōng xiào yī jūn jiē huí hé nǎi mǎn qiāng hún jí zhōng yuán bèi fú bì zuì lái guī zhě zhì hěn líng tū hào nán zhì

这句话大意是:忠孝一军,皆回纥、乃满、羌、浑及中原被俘避罪来归者,鸷狠凌突,号难制。

chén hé shàng yù zhī yǒu fāng zuò zuò jìn tuì jiē zhōng chéng shì suǒ guò zhōu yì cháng liào suǒ gěi wài qiū háo wú fàn jiē qū jiān bù fù xuān zá měi zhàn zé xiān dēng xiàn zhèn jí ruò fēng yǔ zhū jūn yǐ yǐ wéi zhòng

这句话大意是:陈和尚御之有方,坐作进退皆中程式,所过州邑常料所给外秋毫无犯,街曲间不复喧杂,每战则先登陷阵,疾若风雨,诸军倚以为重。

liù nián yǒu wèi zhōu zhī shèng

这句话大意是:六年,有卫州之胜。

bā nián yǒu dǎo huí gǔ zhī shèng

这句话大意是:八年,有倒回谷之胜。

zì xíng tú bù sì wǔ qiān wèi yù wǔ zhōng láng jiàng

这句话大意是:自刑徒不四五迁为御侮中郎将。

fù shū yí là pú ā wú chí zhòng zhī lüè cháng yī rì yè chí èr bǎi lǐ qū xiǎo lì jūn zhōng mò gǎn jiàn zhǐ

这句话大意是:副枢移剌蒲阿无持重之略,尝一日夜驰二百里趋小利,军中莫敢谏止。

chén hé shàng sī wèi tóng liè yuē fù shū yǐ dà jiàng jūn wèi piāo lüè zhī shì jīn rì de shēng kǒu sān bǎi míng rì de niú yáng yī èr qiān shì zú chuǎn sǐ zhě zé bù fù jì

这句话大意是:陈和尚私谓同列曰:“副枢以大将军为剽略之事,今日得生口三百,明日得牛羊一二千,士卒喘死者则不复计。

guó jiā shù nián suǒ jī yī dàn bì wéi shì rén pò chú jǐn yǐ

现代白话:国家数年所积,一旦必为是人破除尽了。

huò yǐ gào pú ā yī rì zhì jiǔ huì zhū jiāng yǐn jiǔ xíng zhì chén hé shàng pú ā yuē rǔ céng duǎn cháng wǒ yòu wèi guó jiā bīng lì dāng yóu wǒ jǐn huài chéng yǒu fǒu

现代白话:”或以告蒲阿,一日,置酒会诸将饮,酒行至陈和尚,蒲阿曰:“你曾短长我,又谓国家兵力当由我尽坏,诚有否?

chén hé shàng yǐn bì xú yuē yǒu

这句话大意是:”陈和尚饮毕,徐曰“有。

pú ā jiàn qí wú jù róng màn wèi hǎo yǔ yún yǒu guò dāng miàn lùn wú hòu yán yě

这句话大意是:”蒲阿见其无惧容,漫为好语云:“有过当面论,无后言也。

jiǔ nián zhēng yuè sān fēng shān zhī bài zǒu jūn zhōu

这句话大意是:九年正月,三峰山之败,走钧州。

chéng pò dà bīng rù jí zòng jūn xiàng zhàn

这句话大意是:城破,大兵入,即纵军巷战。

chén hé shàng qū bì yǐn chǔ shā lüě shāo dìng nǎi chū zì yán yuē wǒ jīn guó dà jiāng yù jiàn bái shì

这句话大意是:陈和尚趋避隐处,杀掠稍定乃出,自言曰:“我金国大将,欲见白事。

bīng shì yǐ shù qí jiā zhī yì xíng zhàng qián

这句话大意是:”兵士以数骑夹之,诣行帐前。

wèn qí xìng míng yuē wǒ zhōng xiào jūn zǒng lǐng chén hé shàng yě

这句话大意是:问其姓名,曰:“我忠孝军总领陈和尚也。

dà chāng yuán zhī shèng zhě wǒ yě wèi zhōu zhī shèng yì wǒ yě dǎo huí gǔ zhī shèng yì wǒ yě

这句话大意是:大昌原之胜者我也,卫州之胜亦我也,倒回谷之胜亦我也。

wǒ sǐ luàn jūn zhōng rén jiāng wèi wǒ fù guó jiā jīn rì míng bái sǐ tiān xià bì yǒu zhī wǒ zhě

这句话大意是:我死乱军中,人将谓我负国家,今日明白死,天下必有知我者。

shí yù qí jiàng zhuó zú jìng zhé bù wéi qū huō kǒu wěn zhì ěr xùn xuè ér hū zhì sǐ bù jué

这句话大意是:”时欲其降,斫足胫折不为屈,豁口吻至耳,噀血而呼,至死不绝。

dà jiàng yì zhī lèi yǐ mǎ dòng zhù yuē hǎo nán zǐ tā rì zài shēng dāng lìng wǒ de zhī

这句话大意是:大将义之,酹以马湩,祝曰:“好男子,他日再生,当令我得之。

shí nián sì shí yī

这句话大意是:”时年四十一。

shì nián liù yuè zhào zèng zhèn nán jūn jié dù shǐ sù xiàng bāo zhōng miào lè shí jì qí zhōng liè

这句话大意是:是年六月,诏赠镇南军节度使,塑像褒忠庙,勒石纪其忠烈。

xié liè míng dǐng zì guó qì bì lǐ hǎi shì xí měng ān

这句话大意是:斜烈名鼎,字国器,毕里海世袭猛安。

nián èr shí yǐ shàn zhàn zhī míng

这句话大意是:年二十,以善战知名。

zì shòu sì yuán shuài zhuǎn ān píng dū wèi zhèn shāng zhōu wēi wàng shén zhòng jìng xián xià shì yǒu gǔ xián jiāng zhī fēng

这句话大意是:自寿、泗元帅转安平都尉,镇商州,威望甚重,敬贤下士,有古贤将之风。

chū zhì shāng zhōu yī rì sōu fú yú dà zhú lín zhōng de ōu yáng xiū zǐ sūn wèn ér zhī zhī bìng qí zú shǔ xiāng lǐ sān qiān yú rén jiē zòng qiǎn zhī

这句话大意是:初至商州,一日搜伏,于大竹林中得欧阳修子孙,问而知之,并其族属乡里三千余人皆纵遣之。

yáng wò yǎn yī míng wò liè cì xìng wù lín dá shuò zhōu jìng biān guān zhuāng rén běn shǔ táng kuò dí là bù zú

这句话大意是:杨沃衍,一名斡烈,赐姓兀林答,朔州静边官庄人,本属唐括迪剌部族。

shǎo cháng wèi běi biān tún tián xiǎo lì

这句话大意是:少尝为北边屯田小吏,。

huì dà yuán bīng rù jìng

这句话大意是:会大元兵入境,。

cháo mìng xǐ táng kuò zú nèi dì

这句话大意是:朝命徙唐括族内地,。

wò yǎn liú bù xǐ

这句话大意是:沃衍留不徙,。

lǜ běn bù zú yuàn cóng zhě rù bǎo shuò zhōu nán shān chá qǐ gōu

这句话大意是:率本部族愿从者入保朔州南山茶杞沟,。

yǒu zhòng shù qiān

这句话大意是:有众数千,。

tuī wò yǎn wèi zhāo fǔ shǐ

这句话大意是:推沃衍为招抚使,。

hào qí gōu yuē fǔ

这句话大意是:号其沟曰府,。

gù cán pò zhèn xiàn tú dǎng rì jí

这句话大意是:故残破镇县徒党日集,。

guān jūn bù néng zhì

这句话大意是:官军不能制。

yòu yǔ dà bīng zhàn lián huò xiǎo jié jí fá shí suì xíng piāo jié

这句话大意是:又与大兵战,连获小捷,及乏食,遂行剽劫。

guān jūn bǔ zhī jù zhàn bù xià zhuǎn zǒu níng yù wǔ shuò níng biān zhū zhōu mín yǐ wéi bìng

这句话大意是:官军捕之,拒战不下,转走宁、隩、武、朔、宁边诸州,民以为病。

cháo tíng qiǎn rén zhāo zhī wò yǎn jí yǐ zhòng lái guī

这句话大意是:朝廷遣人招之,沃衍即以众来归。

shí xuān zōng shì nán qiān cì qí mén wén zhī shén xǐ suì yǐ wéi wǔ zhōu cì shǐ

这句话大意是:时宣宗适南迁,次淇门,闻之甚喜,遂以为武州刺史。

wǔ zhōu lǚ jīng cán huǐ wò yǎn rù zhōu wèi jǐ ér dà bīng lái gōng sǐ zhàn èr shí qī zhòu yè bù néng bá nǎi tuì shí zhēn yòu èr nián èr yuè yě

这句话大意是:武州屡经残毁,沃衍入州未几,而大兵来攻,死战二十七昼夜不能拔,乃退,时贞祐二年二月也。

jì ér cháo tíng yǐ wǔ zhōu zhōng bù kě shǒu lìng wò yǎn qiān qí jūn mín zhù kě lán zhōu yǐ wǔ zhōu gōng zhuó wèi běn zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:既而朝廷以武州终不可守,令沃衍迁其军民驻岢岚州,以武州功擢为本州防御使。

é shēng kě lán wèi jié zhèn yǐ wò yǎn wèi jié dù shǐ réng zhào yù yuē qīng yú guó jìn zhōng lèi yǒu láo jī

这句话大意是:俄升岢岚为节镇,以沃衍为节度使,仍诏谕曰:“卿于国尽忠,累有劳绩。

jīn tè shēng sān pǐn ēn yì hòu yǐ qí yì lì zhōng qín yǔ xuān fǔ sī jí mù yǐ ān jūn mín

现代白话:今特升三品,恩亦厚了,其益励忠勤,与宣抚司辑睦以安军民。

wò yǎn zì fèng zhào jí yǐ shēng xǔ guó yuē wéi rén bù sǐ wáng shì ér sǐ yú jiā fēi dà zhàng fū yě

这句话大意是:”沃衍自奉诏即以身许国,曰:“为人不死王事而死于家,非大丈夫也。

sān nián fèng zhǐ zhūn jīng bīn lǒng sān zhōu wò yǎn fēn qí jūn jiǔ qiān rén wéi shí yì wǔ dōu tǒng qīn tǒng zhě shí zhī sì

这句话大意是:三年,奉旨屯泾、邠、陇三州,沃衍分其军九千人为十翼五都统,亲统者十之四。

shì dōng xī xià sì wàn yú qí wéi dìng xī zhōu yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sài bù yǐ wò yǎn tí kòng jūn shì lǜ bīng yǔ xià rén zhàn zhǎn shǒu jǐ èr qiān shēng qín shù shí rén huò mǎ bā bǎi yú pǐ qì xiè chēng shì yú xī dùn qù

这句话大意是:是冬,西夏四万余骑围定西州,元帅右都监完颜赛不以沃衍提控军事,率兵与夏人战,斩首几二千,生擒数十人,获马八百余匹,器械称是,余悉遁去。

zhào shǎn xī xíng shěng shì gōng guān shǎng zhī

这句话大意是:诏陕西行省视功官赏之。

xìng dìng yuán nián chūn shàng yǐ wò yǎn lèi yǒu zhàn gōng cì jīn xìng

这句话大意是:兴定元年春,上以沃衍累有战功,赐今姓。

wèi jǐ yáo shòu tōng yuǎn jūn jié dù shǐ jiān gǒng zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:未几,遥授通远军节度使、兼巩州管内观察使。

shì dōng

这句话大意是:是冬,。

zhào shǎn xī xíng shěng fá sòng

这句话大意是:诏陕西行省伐宋,。

wò yǎn yǔ yuán shuài zuǒ dōu jiān nèi zú bái sā tōng yuǎn jūn jié dù shǐ wēn dí hǎn lóu shì tóng zhī tōng yuǎn jūn jié dù shǐ shì wū gǔ lùn cháng shòu píng xī jūn jié dù fù shǐ hé sù jiā wù dí jiàng bīng wǔ qiān chū gǒng zhōu yán chuān

这句话大意是:沃衍与元帅左都监内族白撒、通远军节度使温迪罕娄室、同知通远军节度使事乌古论长寿、平西军节度副使和速嘉兀迪将兵五千出巩州盐川,。

zhì gù chéng féng xià bīng sān bǎi

这句话大意是:至故城逢夏兵三百,。

jī zǒu zhī

这句话大意是:击走之。

yòu rù xī hé zhōu zhì qí shān bǎo yù bīng liù qiān fán sān duì qiǎn jūn fēn jī zhú běi sān shí yú lǐ zhǎn shǒu sì bǎi jí shēng huò shí rén mǎ èr bǎi pǐ jiǎ zhàng bù shèng jì

这句话大意是:又入西和州至岐山堡,遇兵六千凡三队,遣军分击,逐北三十余里,斩首四百级,生获十人、马二百匹、甲仗不胜计。

xún fù de sàn guān

这句话大意是:寻复得散关。

èr nián zhēng yuè jié bào zhì shàng dà xǐ zhào qiān wò yǎn guān yī jiē yáo shòu zhī lín táo fǔ shì

这句话大意是:二年正月,捷报至,上大喜,诏迁沃衍官一阶,遥授知临洮府事。

sān nián wǔ xiū guān zhī jié wò yǎn gōng jū duō zhào tè qiān yī guān

这句话大意是:三年,武休关之捷,沃衍功居多,诏特迁一官。

yuán guāng yuán nián zhēng yuè yáo shòu zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:元光元年正月,遥授中京留守。

liù yuè jìn bài yuán shuài yòu jiān jūn réng shì xí nà gǔ hú lǐ ài bì là móu kè

这句话大意是:六月,进拜元帅右监军,仍世袭纳古胡里爱必剌谋克。

èr nián chūn běi bīng yóu qí shù bǎi lüè yán ān ér nán wò yǎn lǜ bīng zhuī zhī zhàn yú yě zhū lǐng huò sì rén ér hái

这句话大意是:二年春,北兵游骑数百掠延安而南,沃衍率兵追之,战于野猪岭,获四人而还。

é ér bīng dà zhì zhù dé ān zhài fù jī zǒu zhī

这句话大意是:俄而,兵大至,驻德安寨,复击走之。

wèi jǐ dà bīng gōng fèng xiáng hái dào chū bǎo ān wò yǎn qiǎn tí kòng wán yán chá là pò yú shí lóu tái qián hòu huò mǎ èr bǎi fú yìn shù shí

这句话大意是:未几,大兵攻凤翔还,道出保安,沃衍遣提控完颜查剌破于石楼台,前后获马二百、符印数十。

zhào yǒu sī lùn shǎng

这句话大意是:诏有司论赏。

chū wén yě zhū lǐng yǒu bīng wò yǎn yuē tuó mǎn hú tǔ mén yǐ bù jūn huì zhàn

这句话大意是:初,闻野猪岭有兵,沃衍约陀满胡土门以步军会战。

hú tǔ mén sù jiàng cháng qīng wò yǎn zhì shì shī qī

这句话大意是:胡土门宿将,常轻沃衍,至是失期。

wò yǎn zhàn hái huì zhū jiāng yù zhǎn hú tǔ mén zhū jiāng āi qǐng nǎi shì zhī

这句话大意是:沃衍战还,会诸将欲斩胡土门,诸将哀请乃释之。

shí dà bīng shēng shì yì zhèn shǎn xī xíng shěng xí wò yǎn qīng yě bù cóng yuē

这句话大意是:时大兵声势益振,陕西行省檄沃衍清野,不从,曰;。

wǒ ruò qīng yě míng nián mín hé suǒ de shí

这句话大意是:“我若清野,明年民何所得食?

suì gé dà jiàn chí shì shǐ mín bì mài shì

这句话大意是:”遂隔大涧持势使民毕麦事。

zhèng dà èr nián jìn bài yuán shuài zuǒ jiān jūn yáo lǐng zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:正大二年,进拜元帅左监军,遥领中京留守。

bā nián dōng píng zhāng hé dá cān zhèng pú ā yóu dèng zhōu ér xi wò yǎn zì fēng yáng chuān yù yú wǔ duo shān xià wèn yǔ shān zhī zhàn rú hé hé dá yuē wǒ jūn suī shèng ér dà bīng yǐ sǎn màn qū jīng shī yǐ

现代白话:八年冬,平章合达、参政蒲阿由邓州而西,沃衍自丰阳川遇于五朵山下,问禹山之战如何,合达曰:“我军虽胜,而大兵已散漫趋京师了。

wò yǎn fèn yún píng zhāng cān zhèng méng guó hòu ēn wò bīng bǐng shī shì jī bù néng zhàn yù nǎi zòng bīng shēn rù shàng hé yán yé

这句话大意是:”沃衍愤云:“平章、参政蒙国厚恩,握兵柄,失事机,不能战御,乃纵兵深入,尚何言耶!

sān fēng shān zhī bài wò yǎn zǒu jūn zhōu

这句话大意是:三峰山之败,沃衍走钧州。

qí bù qǔ bái liú nú dāi liú shèng jì jiàng qǐng yú dà shuài yuàn rù jūn zhāo wò yǎn

这句话大意是:其部曲白留奴、呆刘胜既降,请于大帅,愿入钧招沃衍。

dà shuài zhì liú nú lìng shèng rù jūn jiàn wò yǎn dào dà shuài yì jiàng zé dāng shòu dà guān

这句话大意是:大帅质留奴,令胜入钧见沃衍,道大帅意,降则当授大官。

wò yǎn shàn yán wèi fǔ zhī shǐ qián bá jiàn zhuó zhī yuē wǒ qǐ shēn xì wēi méng guó dà ēn rǔ yù yǐ cǐ wū wǒ yé

现代白话:沃衍善言慰抚之,使前,拔剑斫之,曰:“我起身细微,蒙国大恩,你欲以此污我耶!

suì yí yǔ bù qǔ hòu shì wàng biàn jīng bài qiě kū yuē wú miàn mù jiàn cháo tíng wéi yǒu yī sǐ ěr

这句话大意是:”遂遗语部曲后事,望汴京拜且哭曰:“无面目见朝廷,惟有一死耳。

jí zì yì

这句话大意是:”即自缢。

bù qǔ jǔ huǒ bìng suǒ yù wū fén zhī cóng sǐ zhě shí yú rén

这句话大意是:部曲举火并所寓屋焚之,从死者十余人。

wò yǎn sǐ shí nián wǔ shí èr

这句话大意是:沃衍死时年五十二。

chū dà bīng pò xī xià cháng qū ér zhì guān fǔ qiān lǐ jiē xiōng xiōng bù ān suī zhì zhě yì wú rú zhī hé

这句话大意是:初,大兵破西夏,长驱而至,关辅千里皆汹汹不安,虽智者亦无如之何。

wò yǎn yǔ qí bù jiàng liú xìng gē zhě lǜ bīng wǎng lái bīn lǒng jiān lǚ zhàn lǚ shèng gù dà jūn cù bù néng dōng xià

这句话大意是:沃衍与其部将刘兴哥者率兵往来邠、陇间,屡战屡胜,故大军猝不能东下。

xìng gē fèng xiáng guó xiàn rén qǐ yú qún dào rén hū yuē rè liú

这句话大意是:兴哥,凤翔虢县人,起于群盗,人呼曰“热刘”。

hòu yú qīng huà zhàn sǐ dà bīng zhì lèi jiǔ yǐ diào xī zhōu qí lǎo yǔ zhī

这句话大意是:后于清化战死,大兵至酹酒以吊,西州耆老语之。

zhì wéi qì xià

这句话大意是:至为泣下。

wū gǔ lùn hēi hàn chū yǐ qīn jūn rù shì cháng wèi táng shān yuán shuài fǔ bǎ jūn guān

这句话大意是:乌古论黑汉,初以亲军入仕,尝为唐、邓元帅府把军官。

tiān xìng èr nián táng zhōu cì shǐ nèi zú xié lǔ bìng zú dèng zhōu zǒng shuài fǔ yǐ pú chá dū wèi quán táng zhōu shì

这句话大意是:天兴二年,唐州刺史内族斜鲁病卒,邓州总帅府以蒲察都尉权唐州事。

sòng jūn liǎng lái wéi táng yòu táng zhī liáng duō wèi dèng zhōu suǒ qǔ yǐ gù fá shí

这句话大意是:宋军两来围唐,又唐之粮多为邓州所取,以故乏食。

liù yuè qiǎn wàn hù jiā gǔ dìng zhù rù guī dé zòu qǐng jūn liáng bù bào

这句话大意是:六月,遣万户夹谷定住入归德,奏请军粮,不报。

qī yuè zhèn fáng jūn féng zǒng lǐng zhēn gǎi zhù wèi biàn shā pú chá dū wèi

这句话大意是:七月,镇防军冯总领、甄改住为变,杀蒲察都尉。

shí cháo tíng dào gěng shuài fǔ chéng zhì yǐ hēi hàn quán cì shǐ xíng shuài fǔ shì

这句话大意是:时朝廷道梗,帅府承制以黑汉权刺史行帅府事。

jì ér zhèn fáng jūn yǒu guī sòng zhī móu shí yù zhōu dà chéng shān niè dū tǒng yī jūn wǔ bǎi rén zài zhōu dú bù yù guī sòng yǔ zhèn fáng jūn wèi dí zhèn fáng bù néng shèng qì lǎo yòu bēn zǎo yáng sòng rén yǐ gù zhī táng zhī xū shí

这句话大意是:既而镇防军有归宋之谋,时裕州大成山聂都统一军五百人在州,独不欲归宋,与镇防军为敌,镇防不能胜,弃老幼奔枣阳,宋人以故知唐之虚实。

huì shān shuài yí là yuàn yǐ chéng pàn guī yú sòng yí shū zhāo hēi hàn hēi hàn shā qí shǐ zhě bù bào

这句话大意是:会邓帅移剌瑗以城叛归于宋,遗书招黑汉,黑汉杀其使者不报。

sòng wáng ān fǔ lǜ bīng gōng táng è sī wáng tài wèi jì zhì gōng yì jí

这句话大意是:宋王安抚率兵攻唐,鄂司王太尉继至,攻益急。

hēi hàn wén āi zōng qiān cài qiǎn rén qiú jiù shàng mìng quán cān zhèng wù lín dá hú tǔ jiàng bīng yǐ wǎng

这句话大意是:黑汉闻哀宗迁蔡,遣人求救,上命权参政兀林答胡土将兵以往。

sòng rén shè fú zòng qí bàn rù chéng yāo jī zhī hú tǔ dà bài jǐn cún sān shí qí yǐ huán

这句话大意是:宋人设伏,纵其半入城,邀击之,胡土大败,仅存三十骑以还。

chéng zhōng liáng jǐn rén xiāng shí hēi hàn shā qí ài qiè dàn shì shì zhēng shā qí qī zǐ

这句话大意是:城中粮尽,人相食,黑汉杀其爱妾啖士,士争杀其妻子。

guān lǚ jù yì yù jiàng hēi hàn yǔ niè dū tǒng zhí yì yì jiān féng zǒng lǐng nǎi sī chū chéng yǔ wáng ān fǔ huì yǐn yuē míng rì sòng jūn rù chéng

这句话大意是:官屡聚议欲降,黑汉与聂都统执议益坚,冯总领乃私出城与王安抚会饮,约明日宋军入城。

féng guī sòng jūn bù dé rù niè dū tǒng qǐng féng yì shì jí zuò zhōng zhǎn zhī

这句话大意是:冯归,宋军不得入,聂都统请冯议事,即坐中斩之。

jí qí dǎng jiē sǐ

这句话大意是:及其党皆死。

zǒng lǐng zhào chǒu r zhě chū yǔ féng tóng móu nèi bù zì ān kāi xī mén nà sòng jūn

这句话大意是:总领赵丑儿者初与冯同谋,内不自安,开西门纳宋军。

hēi hàn lǜ dà chéng shān jūn xiàng zhàn zì chén zhì wǔ sòng jūn dà bài ér chū shā shāng wú shù

这句话大意是:黑汉率大成山军巷战,自辰至午,宋军大败而出,杀伤无数。

sòng rén chéng xià dà hū zhào chǒu r yuē bìng lì shā dà chéng shān jūn

这句话大意是:宋人城下大呼赵丑儿,约并力杀大成山军。

dà chéng jūn bài sòng rén huò hēi hàn xié shǐ jiàng hēi hàn bù qū wèi suǒ shā

这句话大意是:大成军败,宋人获黑汉,胁使降,黑汉不屈,为所杀。

qí de tuō zǒu zhě shí yú rén zǒng lǐng yí là wàng jūn nǚ xī liè jūn chǒu r zǒu cài zhōu jiē de qiān shǎng hòu jù sǐ yú jiǎ wǔ zhī nán

这句话大意是:其得脱走者十余人,总领移剌望军、女奚烈军、丑儿走蔡州,皆得迁赏,后俱死于甲午之难。

tuó mǎn hú tǔ mén zì zi xiù cè lùn jìn shì yě

这句话大意是:陀满胡土门,字子秀,策论进士也。

lèi guān hàn lín dài zhì

这句话大意是:累官翰林待制。

zhēn yòu èr nián qiān zhī zhōng shān fǔ

这句话大意是:贞祐二年,迁知中山府。

sān nián gǎi zhī lín táo fǔ jiān běn lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:三年,改知临洮府、兼本路兵马都总管。

pàn zéi lán zhōu chéng chén sēng děng yòu xià rén rù kòu wéi lín táo fán bàn yuè chéng zhōng bīng shù qiān ér sù qiě bù zhī zhòng jiē wēi zhī

这句话大意是:叛贼兰州程陈僧等诱夏人入寇,围临洮凡半月,城中兵数千而粟且不支,众皆危之。

hú tǔ mén rì wèi kāi yù nì shùn huò fú jiē zì fèn

这句话大意是:胡土门日为开谕逆顺祸福,皆自奋。

yīn bǔ qí dǎng yù wèi nèi yìng zhě èr shí rén zhǎn zhī zhì shǒu chéng wài

这句话大意是:因捕其党欲为内应者二十人,斩之,掷首城外。

zéi sì miàn lái gōng nǎi yè chū xí zéi lěi xià bīng dà luàn jīn jūn chéng zhī suì dà jié xià rén dùn qù

这句话大意是:贼四面来攻,乃夜出袭贼垒,夏兵大乱,金军乘之,遂大捷,夏人遁去。

sì nián zhī hé zhōng fǔ shì quán hé dōng nán lù xuān fǔ fù shǐ

这句话大意是:四年,知河中府事,权河东南路宣抚副使。

shí yuè jìn yuán shuài yòu jiān jūn jiān qián zhí

这句话大意是:十月,进元帅右监军、兼前职。

xìng dìng èr nián wèi jiàng yáng jūn jié dù shǐ jiān jiàng zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:兴定二年,为绛阳军节度使、兼绛州管内观察使。

shí yuè qiān yuán shuài zuǒ jiān jūn xíng yuán shuài fǔ shì jiān zhī jìn ān fǔ hé dōng nán lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn

这句话大意是:十月,迁元帅左监军、行元帅府事、兼知晋安府、河东南路兵马都总管。

yú shì xiū chéng chí shàn jiǎ bīng jī chú liáng yǐ bèi zhàn shǒu

这句话大意是:于是,修城池,缮甲兵,积刍粮,以备战守。

mín bú yuè xíng shěng xū dǐng wén zhī yí yǐ shū yuē yuán shuài shǐ zhèn hé zhōng huì ài zài mín yí pèi jìn ān yuǎn jìn xīn yǎng

这句话大意是:民不悦,行省胥鼎闻之,遗以书曰:“元帅始镇河中,惠爱在民,移旆晋安,远近忻仰。

qù suì bīng rù píng yáng bù shǒu hé dōng bǎo wán zhě wéi jiàng ér yǐ

这句话大意是:去岁兵入,平阳不守,河东保完者惟绛而已。

gài gōng zuò chóu zhì shèng wēi dé sù zhe gù bù dòng shēng qì yǐ zhì wú yú yě

这句话大意是:盖公坐筹制胜,威德素著,故不动声气以至无虞也。

ěr lái chuán wén zhì zhèng tài gāng kē zhēng tài zhòng dǐng qiē yōu zhī

这句话大意是:迩来传闻,治政太刚,科征太重,鼎切忧之。

gǔ rén yǒu yán yù xià bù kuān zé rén duō jù huò yòng rén yǒu yí zé shì bù jìn xīn

这句话大意是:古人有言,御下不宽则人多惧祸,用人有疑则士不尽心。

kuàng dà bīng zài ěr lín jìng yǐ xū xiǎo rén yì dòng chéng bù kě bù lǜ yě

现代白话:况大兵在迩,邻境已虚,品行较差的人易动,诚不可不虑也。

yuàn gōng yǐ qiān xū dài xià zhōng xiào jié rén míng shǎng fá píng fù shuì shàng yǐ fēn shèng zhǔ xiāo gàn zhī yōu xià yǐ wéi hé dōng cháng chéng zhī tuō

这句话大意是:愿公以谦虚待下,忠孝结人,明赏罚,平赋税,上以分圣主宵旰之忧,下以为河东长城之托。

hú tǔ mén de shū jù mín bù cóng qiě huò shēng biàn nǎi shàng yán chén běn suǒ cái wěi yīng zhòng jì fāng jiāng zhì huáng bēi jī chú liáng wèi hàn yù zhī jì ér xiǎo mín nán yǔ lǜ shǐ yǐ chén zhèng lìng pō jí jiē yǒu yuàn yán suì yí xíng shěng zhī yōu

这句话大意是:”胡土门得书,惧民不从且或生变,乃上言:“臣本琐材,猥膺重寄,方将治隍碑、积刍粮为捍御之计,而小民难与虑始,以臣政令颇急,皆有怨言,遂贻行省之忧。

zì wén xùn yù cuò shēn wú suǒ nèi zì quān huǐ wài jiā kuān fǔ shù jī shǎo wèi zhòng xīn

这句话大意是:自闻训谕,措身无所,内自悛悔,外加宽抚,庶几少慰众心。

ér jìn yǐ cháo mìng fēn jūn guò hé zé yòu xuān yán shuài chén bù yì bīng bǎo shǒu ér fǎn zhù hé nán jiāng qì wǒ yě

这句话大意是:而近以朝命分军过河,则又喧言帅臣不益兵保守,而反助河南,将弃我也。

rén xīn rú cǐ kǒng yī dàn suì shēng tā biàn

这句话大意是:人心如此,恐一旦遂生他变。

xiàng zhě li gé zài píng yáng rén bù ān zhī ér gé yǐn rěn bù yán yǐ zhì yú bài

这句话大意是:向者李革在平阳,人不安之,而革隐忍不言,以至于败。

chén shí zhuō miào wú yǐ fú rén gǎn yǐ dǐng shū shàng wén wéi cháo tíng tú zhī

这句话大意是:臣实拙缪,无以服人,敢以鼎书上闻,惟朝廷图之。

cháo tíng yǐ dǐng yán qiǎn lì bù shàng shū shǒu yán lǘ shān dài zhī

这句话大意是:”朝廷以鼎言,遣吏部尚书守颜闾山代之。

huò yuē hú tǔ mén yù yǐ jì qù jìn ān nǎi dà xīng yì zì wèi shā lù wu shī mín xīn gù dǐng yán jí zhī

这句话大意是:或曰,胡土门欲以计去晋安,乃大兴役,恣为杀戮,务失民心,故鼎言及之。

wèi jǐ jìn ān shī shǒu sǐ zhě jǐ bǎi wàn rén suì shī hé dōng

这句话大意是:未几,晋安失守,死者几百万人,遂失河东。

sān nián bā yuè gǎi tài cháng qīng quán qiān shū mì yuàn shì zhī guī dé fǔ shì

这句话大意是:三年八月,改太常卿、权签枢密院事、知归德府事。

yuán guāng èr nián èr yuè zuò shàng shū bù shí xuē yī guān

这句话大意是:元光二年二月,坐上书不实,削一官。

zhèng dà sān nián qī yuè fù wèi lín táo fǔ zǒng guǎn

这句话大意是:正大三年七月,复为临洮府总管。

sì nián wǔ yuè chéng pò bèi zhí yòu zhī jiàng bù yīng shǐ zhī guì bù cóng yǐ dāo luàn zhuó qí xī jìng zhōng bù wéi qū suì shā zhī

这句话大意是:四年五月,城破被执,诱之降不应,使之跪不从,以刀乱斫其膝胫,终不为屈,遂杀之。

wǔ nián zhào zèng zhōng jīng liú shǒu lì xiàng bāo zhōng miào lù yòng qí zǐ sūn

这句话大意是:五年,诏赠中京留守,立像褒忠庙,录用其子孙。

qí qī wū gǔ lùn shì yì sǐ jié yǒu chuán

这句话大意是:其妻乌古论氏亦死节,有传。

jī rǔ zuò zì qīn zhī rǔ yáng rén quán zhōu jié dù fù shǐ duān xiū zhī zhí sūn yě

现代白话:姬你作,字钦之,你阳人,全州节度副使端修之侄孙也。

fù mào yǐ yīn shì bù yuàn zhuǎn shàng shū shěng lìng shǐ

这句话大意是:父懋,以荫试部掾,转尚书省令史。

rǔ zuò dú shū zhī yì lǐ xìng háo dàng bù jū xì xíng píng rì yǐ cái liàng chēng

现代白话:你作读书知义理,性豪宕,不拘细行,平日以才量称。

zhèng dà mò bì bīng sōng shān bǎo xiāng lín shù bǎi jiā zhòng yǐ zhǎng shì zhī

这句话大意是:正大末,避兵崧山,保乡邻数百家,众以长事之。

hòu xǐ jū jiāo yá shān zhài huì jìn shì jú shǐ wū gǔ lùn sì hé fǔ yù xī shān yǐ biàn yi shòu rǔ zuò běi shān zhāo fǔ shǐ pèi yín fú suì qiān rù rǔ zhōu

现代白话:后徙居交牙山砦,会近侍局使乌古论四和抚谕西山,以便宜授你作北山招抚使,佩银符,遂迁入你州。

chū rǔ zhōu cán pò zhī hòu tiān xìng yuán nián zhēng yuè tóng zhī xuān huī yuàn shì zhāng jiè shòu fáng yù shǐ zì biàn lǜ xiāng jiá xiàn tǔ bīng bǎi yú rén rù qīng yáng duǒ

现代白话:初,你州残破之后,天兴元年正月,同知宣徽院事张楷授防御使,自汴率襄、郏县土兵百余人入青阳垛。

shí hū yán shí zhě lǐng qīng yáng zhài shì

这句话大意是:时呼延实者领青阳砦事。

shí zhào chéng rén běn yáng wò yǎn bù qǔ yǐ zhàn gōng zhì bǎo chāng jūn jié dù shǐ xián jū rǔ zhī xī shān

现代白话:实赵城人,本杨沃衍部曲,以战功至宝昌军节度使,闲居你之西山。

jiè zì chuāi bù néng fú zhòng nǎi yǐ zhōu shì tuō shí xún wǎng dèng zhōu cóng héng shān gōng wǔ xian

这句话大意是:楷自揣不能服众,乃以州事托实,寻往邓州从恒山公武仙。

hòu dà yuán bīng zhì chéng pò shā shù qiān rén nǎi xǔ jiàng yǐ zhāng xuān chà zhě guǎn zhōu shì

这句话大意是:后大元兵至,城破,杀数千人,乃许降,以张宣差者管州事。

sān yuè jūn zhōu kuì jūn liǔ qiān hù zhě rù zhōu zhāng táo qù liǔ suì jù zhī

这句话大意是:三月,钧州溃军柳千户者入州,张逃去,柳遂据之。

wèi jǐ chéng fù pò

这句话大意是:未几,城复破。

jí rǔ zuò zhì běi bīng suī qù dàn kōng chéng ěr

现代白话:及你作至,北兵虽去,但空城你。

rǔ zuò zhāo jí sàn wáng fù lì shì jǐng běi bīng lǚ zhāo zhī bù cóng shù zhàn hù yǒu shèng fù

现代白话:你作招集散亡,复立市井,北兵屡招之不从,数战互有胜负。

yǐ ér běi bīng fù lái gōng rǔ zuò qīn dū shì zú yǐ sǐ jù zhī

现代白话:已而北兵复来攻,你作亲督士卒,以死拒之。

bīng tuì jiàn dào nà zòu āi zōng xuān yù cǐ zhōu wú xiǎn gù kě shì rǔ nǎi néng wéi guó yòng mìng jīn shòu yǐ tóng zhī rǔ zhōu fáng yù shǐ biàn yí cóng shì

现代白话:兵退,间道纳奏,哀宗宣谕:“此州无险固可恃,你乃能为国用命,今授以同知你州防御使,便宜从事。

shì shí cǐ zhōu nán tōng dèng zhōu xi jiē luò yáng dōng zé biàn jīng shǐ chuán suǒ chū gòng yì sān miàn chuán tōng yīn hào

这句话大意是:是时,此州南通邓州,西接洛阳,东则汴京,使传所出,供亿三面,传通音耗。

rán hū yán shí zài qīng yáng wèi zǒng shuài jì rǔ zuò chéng shǒu zhī gōng bù néng xiāng xià zhōu shì dòng wèi suǒ zhì

现代白话:然呼延实在青阳为总帅,忌你作城守之功,不能相下,州事动为所制。

shí yù qiān zhōu rù shān wèi tā rì bì wèi dà bīng suǒ pò

这句话大意是:实欲迁州入山,谓他日必为大兵所破。

rǔ zuò yǐ wéi cāng zhōng liáng shàng duō sì miàn kuì jūn rì zhì cǐ bèi jīng bǎi sǐ jī zhī jiē kě yòng cháo tíng yǐ wǒ shǒu cǐ zhōu zǒng shuài nǎi yù qì zhī hé xīn zāi

现代白话:你作以为“仓中粮尚多,四面溃军日至,此辈经百死,激之皆可用,朝廷倚我守此州,总帅乃欲弃之,何心啊。

chán jiān jì xíng yǒu xiāng tú zhī xì xiáng yì guān yáng péng shì zhī yuē wài nán wèi jiě ér gù sī fèn

这句话大意是:”谗间既行,有相图之隙,详议官杨鹏释之曰:“外难未解而顾私忿。

yǔ shén zhūn qiē

这句话大意是:”语甚谆切。

shí nǎi hái shān péng yīn quàn rǔ zuò nà zòu qǐ sǐ shǒu cǐ zhōu yǐ jiān jūn mín zhī xīn

现代白话:实乃还山,鹏因劝你作纳奏,乞死守此州,以坚军民之心。

qí dōng zhàn yú xiāng jiá de mǎ bǎi yú shì qì pō zhèn suì yǐ rǔ zuò wéi zǒng shuài bù fù yǔ shí xiàng guān yǐ

现代白话:其冬,战于襄、郏,得马百余,士气颇振,遂以你作为总帅,不复与实相关了。

tiān xìng èr nián liù yuè āi zōng zài cài zhōu qiǎn shǐ zhēng bīng rù yuán

这句话大意是:天兴二年六月,哀宗在蔡州,遣使征兵入援。

zhōu rén wèi luó qí suǒ rǎo nóng shì jǐn fèi chéng zhōng liáng yì chuí jǐn

这句话大意是:州人为逻骑所扰,农事尽废,城中粮亦垂尽。

shì yuè zhōng jīng pò bù qǔ sī yì yǒu chún wáng zhī jù jì yǐ chéng jiàng jù rǔ zuò bù gǎn yán nǎi yǐ qiān zhōu rù shān bái zhī

现代白话:是月,中京破,部曲私议有唇亡之惧,计以城降,惧你作,不敢言,乃以迁州入山白之。

rǔ zuò nù yuē wú jiā fù zǔ shí lù bǎi nián jīn zhāo yán yòu yǐ zhōu shì shuài zhí wěi wǒ wú shēng wèi jīn mín sǐ wèi jīn guǐ

现代白话:你作怒曰:“我家父祖食禄百年,今朝延又以州事帅职委我,我生为金民,死为金鬼。

rǔ bèi yù bì yú shān fēi yù jiàng hu

现代白话:你辈欲避于山,非欲降吗?

yǒu zài yán qiān zhě wú bì zhǎn zhī

现代白话:有再言迁者我必斩之。

bā yuè tǎ chá jiāng dà bīng gōng cài jīng rǔ zhōu

现代白话:八月,塔察将大兵攻蔡,经你州。

zhōu rén liáng gāo zuò luàn yǔ gù lì wēn zé wáng hé qī bā rén jìng rù zhōu xiè rǔ zuò bù wéi bèi suì wèi suǒ shā

现代白话:州人梁皋作乱,与故吏温泽、王和七八人径入州廨,你作不为备,遂为所杀。

shí xuān shǐ shí guī tǐ jiū luò yáng suǒ yǐ pò jí qiáng shēn sǐ jié shì yǐ lù zǔ liú rǔ zhōu yì

现代白话:时宣使石珪体究洛阳所以破及强伸死节事,以路阻,留你州驿。

liáng gāo jì shā rǔ zuò zǒu gào guī yuē rǔ zuò sī jī liáng hú bù xù jūn mín zhòng nù shā zhī yǐ

现代白话:梁皋既杀你作,走告珪曰:“你作私积粮斛,不恤军民,众怒杀之了。

gāo bù tú rǔ zuò guān zhí wéi xuān shǐ cái zhī

现代白话:皋不图你作官职,惟宣使裁之。

guī jù nǎi yǐ gāo quán rǔ zhōu fáng yù shǐ xíng shuài fǔ shì

现代白话:”圭惧,乃以皋权你州防御使、行帅府事。

tuō zǒu rù cài yǐ gāo shā rǔ zuò shì wén

现代白话:脱走入蔡,以皋杀你作事闻。

āi zōng shén jiē xī zhī qiǎn jìn shì zhāng tiān xī zèng rǔ zuò chāng wǔ jūn jié dù shǐ zǐ sūn shì xí móu kè réng zhào xiàn shān shuài hū yán shí dēng fēng shuài fàn zhēn bìng lì tǎo gāo

现代白话:哀宗甚嗟惜之,遣近侍张天锡赠你作昌武军节度使,子孙世袭谋克,仍诏岘山帅呼延实、登封帅范真并力讨皋。

tiān xī bì xiàn shān yuǎn xiān yuē fàn zhēn zhēn yǐ huī xià li mǒu zhě wǎng yǐ fǔ yù jūn mín wèi míng

这句话大意是:天锡避岘山远,先约范真,真以麾下李某者往,以抚谕军民为名。

gāo shuài jūn shì yíng yú dōng mén zhī cháo tíng tú jǐ yīn wèi zhī bèi li yóu yù bù gǎn fā

这句话大意是:皋率军士迎于东门,知朝廷图己,阴为之备,李犹豫不敢发。

gāo guǎn tiān xī yú wàng sōng lóu yǐn dú yú shí tiān xī suì zhòng dú ér sǐ

这句话大意是:皋馆天锡于望崧楼,隐毒于食,天锡遂中毒而死。

gāo hòu wèi dà yuán bīng suǒ shā

这句话大意是:皋后为大元兵所杀。

yáng péng zì fēi qīng néng shī

这句话大意是:杨鹏字飞卿,能诗。

ài shēn yì qí zú yǔ míng huò yuē yī míng máng gē

这句话大意是:爱申,逸其族与名,或曰一名忙哥。

běn guó xiàn zhèn fáng jūn lèi gōng qiān jūn zhōng zǒng lǐng

这句话大意是:本虢县镇防军,累功迁军中总领。

li wén xiù jù qín zhōu xuān zōng zhào fèng xiáng jūn tǎo zhī jūn wéi qín zhōu chéng

这句话大意是:李文秀据秦州,宣宗诏凤翔军讨之,军围秦州城。

shí ài shēn zài jūn zhōng yǒu zuì dāng sǐ

这句话大意是:时爱申在军中,有罪当死。

xuān zōng wèn zhī shū shuài yǒu zhī qí míng zhě zòu cǐ rén jiàng shuài cái zhōng shí kě yǐ

这句话大意是:宣宗问之枢帅,有知其名者奏此人将帅材,忠实可倚。

xuān zōng mìng chí shè zhī yǐ wéi dé shùn jié dù shǐ xíng yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:宣宗命驰赦之,以为德顺节度使、行元帅府事。

zhèng dà sì nián chūn dà bīng xi lái nǐ yǐ dé shùn wèi zuò xià zhī suǒ dé shùn wú jūn rén shén wēi zhī

这句话大意是:正大四年春,大兵西来,拟以德顺为坐夏之所,德顺无军,人甚危之。

ài shēn shi fèng xiáng mǎ jiān lóng shùn qīng zhě kě yǔ móu shì nǎi yí shū zhāo zhī jiān lóng de shū yù xíng fèng xiáng zǒng guǎn hé sù jiā guó jiàn yǐ dà bīng fāng jìn wú chéng kě shì dé shùn jué bù kě shǒu quàn wù wǎng

现代白话:爱申识凤翔马肩龙舜卿者可与谋事,乃遗书招之,肩龙得书欲行,凤翔总管禾速嘉国鉴以大兵方进,我城可恃,德顺决不可守,劝勿往。

jiān lóng yuē ài shēn píng shēng wèi cháng shi wǒ yī jiàn xǔ wèi zhī jǐ

这句话大意是:肩龙曰:“爱申平生未尝识我,一见许为知己。

wǒ zhī dé shùn bù kě shǒu wǎng zé bì sǐ rán yǐ zhī jǐ gù

这句话大意是:我知德顺不可守,往则必死,然以知己故。

bù dé bù wèi zhī sǐ ěr

这句话大意是:不得不为之死耳。

nǎi jǔ xíng tuó fù zú fù míng wèi sǐ bié mào xiǎn ér qù

这句话大意是:”乃举行橐付族父,明为死别,冒险而去。

jì zhì bù shù rì shòu wéi chéng zhōng wéi yǒu yì bīng xiāng jūn bā jiǔ qiān rén dà bīng jǔ tiān xià zhī shì gōng zhī

这句话大意是:既至,不数日受围,城中惟有义兵乡军八九千人,大兵举天下之势攻之。

ài shēn jiǎ shùn qīng fèng xiáng zǒng guǎn fǔ pàn guān shǒu yù yī yǔ gòng zhī

这句话大意是:爱申假舜卿凤翔总管府判官,守御一与共之。

fán gōng bǎi èr shí zhòu yè lì jìn nǎi pò ài shēn yǐ jiàn zì jǐng shí nián wǔ shí sān

这句话大意是:凡攻百二十昼夜,力尽乃破,爱申以剑自刭,时年五十三。

jūn zhōng mù shēng zhì jiān lóng ér bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:军中募生致肩龙,而不知所终。

tái jiàn yǒu yán dāng zèng dé shùn sǐ shì zhě guān yǐ quàn zhōng wài

这句话大意是:台谏有言当赠德顺死事者官,以劝中外。

zhào gè zèng guān pèi shí bāo zhōng miào

这句话大意是:诏各赠官,配食褒忠庙。

jiān lóng zì shùn qīng wǎn píng rén

这句话大意是:肩龙字舜卿,宛平人。

xiān shì liáo dà zú yǒu zhī xìng zhōng fǔ zhě gù rén hào xìng zhōng mǎ shì

这句话大意是:先世辽大族,有知兴中府者,故人号兴中马氏。

zǔ dà zhōng jīn chū dēng kē jié dù quán jǐn liǎng zhōu

这句话大意是:祖大中,金初登科,节度全、锦两州。

fù chéng yì míng chāng wǔ nián dēng kē shì wèi jīng zhào fǔ lù tǒng jūn sī pàn guān

这句话大意是:父成谊,明昌五年登科,仕为京兆府路统军司判官。

jiān lóng zài tài xué yǒu fù shēng

这句话大意是:肩龙在太学有赋声。

xuān zōng chū yǒu wū zōng shì cóng tǎn shā rén jiāng zhì zhī sǐ

这句话大意是:宣宗初,有诬宗室从坦杀人,将置之死。

rén bù gǎn yán qí yuān jiān lóng shàng shū dà lüè wèi cóng tǎn yǒu jiàng shuài cái shǎo chū qí yòu zhě chén yī jiè shū shēng wú yòng yú shì yuàn dài cóng tǎn sǐ liú wèi tiān zǐ jiàng bīng

这句话大意是:人不敢言其冤,肩龙上书,大略谓:“从坦有将帅材,少出其右者,臣一介书生,无用于世,愿代从坦死,留为天子将兵。

shū zòu zhào wèn rǔ yǔ cóng tǎn jiāo fēn hòu yú

现代白话:”书奏,诏问:“你与从坦交分厚欤?

jiān lóng duì yuē chén zhī yǒu cóng tǎn cóng tǎn wèi cháng shi chén

这句话大意是:”肩龙对曰:“臣知有从坦,从坦未尝识臣。

cóng tǎn yuān rén bù gǎn yán chén yǐ sǐ bǎo zhī

这句话大意是:从坦冤人,不敢言,臣以死保之。

xuān zōng gǎn wù shè cóng tǎn shòu jiān lóng dōng píng lù shì wěi xíng shěng shì yàn

这句话大意是:”宣宗感悟,赦从坦,授肩龙东平录事,委行省试验。

zǎi xiàng hóu zhì yǔ yǔ bù qì liú shù yuè bà guī jiāng dù hé yǔ pái àn guān fēn jìng sōu qiè zhōng de jūn mǎ liáng liào míng shù jí lì hài shù shì yí qí wèi jiān rén zhēn sì zhě xì guī dé yù gēn kān

这句话大意是:宰相侯挚与语不契,留数月罢归,将渡河,与排岸官纷竞,搜箧中,得军马粮料名数及利害数事,疑其为奸人侦伺者,系归德狱根勘。

shì cóng tǎn zhì lì jiù chū zhī

这句话大意是:适从坦至,立救出之。

zhèng dà sān nián kè fèng xiáng yuán shuài ài shēn shēn qì zhòng zhī zhì shì tóng sǐ yú nán

这句话大意是:正大三年,客凤翔,元帅爱申深器重之,至是,同死于难。

yǔ xiǎn yàn mén rén

这句话大意是:禹显,雁门人。

zhēn yòu chū lì shàng dǎng gōng zhāng kāi lèi yǐ zhàn gōng shòu yì shèng jūn jié dù shǐ jiān qìn zhōu zhāo fǔ fù shǐ

这句话大意是:贞祐初,隶上党公张开,累以战功授义胜军节度使、兼沁州招抚副使。

yuán guāng èr nián sì yuè dà shuài dá r jué àn chá r gōng hé dōng zhāng kāi qiǎn xiǎn è lóng zhū gǔ jiā gōng bài zhī qín yuán shuài hán guāng guó huò zī zhòng jiǎ zhàng shén zhòng zhuī zhì qí xiàn ér hái suǒ lì zhōu xiàn xī fù zhī

这句话大意是:元光二年四月,大帅达儿泬、按察儿攻河东,张开遣显扼龙猪谷,夹攻败之,擒元帅韩光国,获辎重甲仗甚众,追至祁县而还,所历州县悉复之。

xiǎn jiāng jūn sān bǎi rén shǒu xiāng yuán bā nián bù qiān

这句话大意是:显将军三百人,守襄垣,八年不迁。

dà shuài cháng jí hé shuò bù qí shù wàn gōng zhī zhì yú shù sì bù néng bá

这句话大意是:大帅尝集河朔步骑数万攻之,至于数四不能拔。

jì ér zhàn yú yù nǚ zhài dà huò

这句话大意是:既而,战于玉女寨,大获。

kāi yán yú cháo quán yuán shuài yòu dōu jiān

这句话大意是:开言于朝,权元帅右都监。

zhèng dà liù nián dōng shí èr yuè jūn nèi biàn chéng pò bèi qín

这句话大意是:正大六年冬十二月,军内变,城破被擒。

shuài yì zhī bù yù jiā hài

这句话大意是:帅义之,不欲加害。

chū yǐ tiě shéng qián zhī jì ér mì yǔ jiù bù qū èr shí rén dùn qù wén shàng dǎng gōng jūn fù zhèn jiāng wǎng cóng zhī

这句话大意是:初以铁绳钤之,既而密与旧部曲二十人遁去,闻上党公军复振,将往从之。

dà bīng sì xiàng lái zhuī xiǎn shì yǔ fù fǔ yī bīng xiāng shī qǐ fàn shān sì zhōng sēng zǒu bào yān bèi zhí bù qū sǐ shí nián sì shí yī

现代白话:大兵四向来追,显适与负釜一兵相失,乞饭山寺中,僧走报呢,被执不屈死,时年四十一。

qín zhōu rén zhāng bāng xiàn zì zhèng shū dēng zhèng dà zhōng jìn shì dì wèi yǒng gù lìng

这句话大意是:秦州人张邦宪,字正叔,登正大中进士第,为永固令。

tiān xìng èr nián bì bīng xú zhōu

这句话大意是:天兴二年,避兵徐州。

zhuō yì lǜ bīng zhì chéng bāng xiàn bèi zhí jiāng qū zhī běi bāng xiàn mà yuē wǒ jìn shì yě wù méng cháo tíng yòng wèi yì cháng kě cóng rǔ cáo fǎn yé

现代白话:卓翼率兵至城,邦宪被执,将驱之北,邦宪骂曰:“我进士也,误蒙朝廷用为邑长,可从你曹反耶!

suì yù hài

这句话大意是:”遂遇害。

liú quán zhě péng chéng mín yě

这句话大意是:刘全者,彭城民也。

lǜ xiāng lín shù bǎi bì bīng mò gōu tuī wèi zhài zhǔ

这句话大意是:率乡邻数百避兵沫沟,推为砦主。

běi bīng zhì xú jǐn fú qí lǎo yòu quán fù yì zài qí zhōng běi bīng zhì zhī yǐ zhāo quán quán fù qí rén sòng xú zhōu yīn qiè qí fù yǐ guī

这句话大意是:北兵至徐,尽俘其老幼,全父亦在其中,北兵质之以招全,全缚其人送徐州,因窃其父以归。

xú shuài yì dōu jiā qí zhōng chéng zhì yǐ wéi zhāo xìn xiào wèi yáo lǐng péng chéng xiàn wèi

这句话大意是:徐帅益都嘉其忠,承制以为昭信校尉,遥领彭城县尉。

hòu yù guó yòng ān nù qí bù fù jǐ jiàn shā

这句话大意是:后遇国用安,怒其不附己,见杀。

✦ You read 列传·卷六十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.