金史 · 脱脱 · Chapter 124 of 136

列传·卷六十二

PinyinModern Translation
Size

zhōng yì sì

这句话大意是:◎忠义四。

mǎ qìng xiáng shāng héng shù jiǎ tuō lǔ huī yáng dá fū féng yán dēng wū gǔ sūn zhòng duān wū gǔ sūn nú shēn pú chá qí cài bā r wēn dūn chāng sūn wán yán jiàng shān bì zī lún guō há má

这句话大意是:○马庆祥 商衡 术甲脱鲁灰 杨达夫 冯延登 乌古孙仲端 乌古孙奴申蒲察琦 蔡八儿 温敦昌孙 完颜绛山 毕资伦 郭虾蟆。

mǎ qìng xiáng zì ruì níng běn míng xí lǐ jí sī

这句话大意是:马庆祥,字瑞宁,本名习礼吉思。

xiān shì zì xi chéng rù jū lín táo dí dào yǐ mǎ wèi shì hòu xǐ jiā jìng zhōu tiān shān

这句话大意是:先世自西城入居临洮狄道,以马为氏,后徙家净州天山。

tài hé zhōng shì bǔ shàng shū shěng yì shǐ

这句话大意是:泰和中,试补尚书省译史。

dà ān chū wèi wáng shǐ tōng wèn dà yuán xuǎn shǐ fù shàng yuē xí lǐ jí sī zhì biàn tōng liù guó yǔ wǎng bì wú rǔ yě

这句话大意是:大安初,卫王始通问大元,选使副,上曰:“习礼吉思智辩通六国语,往必无辱也。

shǐ hái shòu kāi fēng fǔ pàn guān

这句话大意是:”使还,授开封府判官。

nèi chéng zhī yì chōng yìng bàn shǐ bù rǎo ér shì jí

这句话大意是:内城之役充应办使,不扰而事集。

wèi jǐ dà yuán bīng chū shǎn yòu cháo tíng mìng wán yán zhòng yuán wèi fèng xiáng yuán shuài jǔ qìng xiáng wèi fù shàng yuē cǐ zhèn zhì yě qiě zhù chéng yǒu láo

这句话大意是:未几,大元兵出陕右,朝廷命完颜仲元为凤翔元帅,举庆祥为副,上曰:“此朕志也,且筑城有劳。

jí bài fèng xiáng fǔ lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn pàn guān

这句话大意是:”即拜凤翔府路兵马都总管判官。

yuán guāng yuán nián dōng shí yī yuè wén dà jiàng méng gǔ bù huā jiāng gōng fèng xiáng xíng shěng xí qìng xiáng yǔ zhì zhōng xū qiān fēn dào qīng yě

这句话大意是:元光元年冬十一月,闻大将萌古不花将攻凤翔,行省檄庆祥与治中胥谦分道清野。

jiāng xíng mìng huà gōng xiào qí mào fù qí jiā rén

这句话大意是:将行,命画工肖其貌,付其家人。

huò yuē jūn fāng zhuàng hé nǎi wèi cǐ bù xiáng

这句话大意是:或曰:“君方壮,何乃为此不祥?

qìng xiáng yuē fēi rǔ suǒ zhī yě

现代白话:”庆祥曰:“非你所知也。

míng rì suì xíng

这句话大意是:”明日遂行。

yù xiān fēng yú kuài shuǐ zhàn bù lì

这句话大意是:遇先锋于浍水,战不利。

qiě xíng qiě zhàn jiāng jí chéng huì dà bīng yāo qí guī lù dù bù néng tuō lìng qí qí yuē wú shǔ hé guó hòu ēn jié lì xiào sǐ nǎi qí zhí yě

现代白话:且行且战,将及城,会大兵邀其归路,度不能脱,令其骑曰:“我属荷国厚恩,竭力效死,乃其职也。

zhū qí jiē yuē nuò

这句话大意是:”诸骑皆曰:“诺。

rén shū sǐ zhàn liáng jiǔ shǐ jǐn

这句话大意是:”人殊死战,良久矢尽。

dà bīng wéi shù zā yù jiàng zhī jūn yōng yǐ xíng yǔ yán wǎng fù jìng bù qū ér sǐ nián sì shí yǒu liù

这句话大意是:大兵围数匝,欲降之,军拥以行,语言往复,竟不屈而死,年四十有六。

yuán shuài guō zhòng yuán yú qí shī yǐ guī zàng fèng xiáng pǔ mén sì zhī dōng

这句话大意是:元帅郭仲元舆其尸以归,葬凤翔普门寺之东。

shì wén zhào zèng fǔ guó shàng jiàng jūn héng zhōu cì shǐ shì zhōng mǐn

这句话大意是:事闻,诏赠辅国上将军、恒州刺史,谥忠愍。

xū qiān jí qí zǐ sì hēng yì bù qū sǐ qiān zèng fǔ guó shàng jiàng jūn zhāng huà jūn jié dù shǐ sì hēng zèng wēi yuǎn jiāng jūn fèng xiáng fǔ pàn guān

这句话大意是:胥谦及其子嗣亨亦不屈死,谦赠辅国上将军、彰化军节度使,嗣亨赠威远将军、凤翔府判官。

zhēn zhōu jīn shèng bǎo tí kòng pú sàn hú shā yì sǐ zèng yín qīng róng lù dà fū

这句话大意是:桢州金胜堡提控仆散胡沙亦死,赠银青荣禄大夫。

zhèng dà èr nián āi zōng zhào bāo sǐ jié shì ruò mǎ xí lǐ jí sī wáng qīng tián róng li guì wáng bīn féng wàn nú zhāng dé wēi gāo xíng zhōng chéng jì jī péng zhāng shān děng shí yǒu sān rén wèi lì bāo zhōng miào réng lù qí gū

这句话大意是:正大二年,哀宗诏褒死节士,若马习礼吉思、王清、田荣、李贵、王斌、冯万奴、张德威、高行中、程济、姬芃、张山等十有三人,为立褒忠庙,仍录其孤。

èr rén zhě yì qí míng yú yì wú suǒ kǎo

这句话大意是:二人者逸其名,余亦无所考。

shāng héng zì píng shū cáo zhōu rén

这句话大意是:商衡,字平叔,曹州人。

zhì níng yuán nián tè ēn dì yī rén shòu fū zhōu luò jiāo zhǔ bù

这句话大意是:至宁元年,特恩第一人,授鄜州洛郊主簿。

yǐ lián néng huàn méi xiàn xún pì wēi róng lìng

这句话大意是:以廉能换郿县,寻辟威戎令。

xìng dìng sān nián suì jī mín wú suǒ yú dí héng bái xíng shěng de kāi cāng zhèn dài quán huó zhě shén zhòng

这句话大意是:兴定三年,岁饥,民无所于籴,衡白行省,得开仓赈贷,全活者甚众。

hòu yīn dì zhèn chéng pǐ xià rén chéng xìn rù qīn héng lǜ fán bù tǔ háo shǒu yù yìng dí bǎo yǐ wú yú

这句话大意是:后因地震城圮,夏人乘衅入侵,衡率蕃部土豪守御应敌,保以无虞。

zhì mǎn xiàn rén wèi lì shēng cí

这句话大意是:秩满,县人为立生祠。

zài pì yuán wǔ lìng

这句话大意是:再辟原武令。

wèi jǐ rù wèi shàng shū shěng lìng shǐ zhuǎn hù bù zhǔ shì liǎng yuè bài jiān chá yù shǐ

这句话大意是:未几,入为尚书省令史,转户部主事,两月拜监察御史。

āi zōng yí chéng guó fū rén bù shí chū rù gōng wéi gàn yù zhèng shì shēng jì shén è

这句话大意是:哀宗姨郕国夫人不时出入宫闱,干预政事,声迹甚恶。

héng shàng zhāng jí yán zì shì chéng guó bèi zhào nǎi gǎn jìn jiàn

这句话大意是:衡上章极言,自是郕国被召乃敢进见。

nèi zú qìng shān nú jiàng bīng shǒu xū yí yǔ li quán zhàn bài cháo tíng zhì ér bù wèn

这句话大意是:内族庆山奴将兵守盱眙,与李全战败,朝廷置而不问。

héng shàng yán zì gǔ bài jūn zhī jiàng bì zhèng diǎn xíng bù ěr zé wú yǐ xiè tiān xià

现代白话:衡上言:“自古败军之将必正典刑,不你则无以谢天下。

zhào jiàng qìng shān nú wèi dìng guó jūn jié dù shǐ

这句话大意是:”诏降庆山奴为定国军节度使。

hù bù shì láng quán shàng shū cáo wēn zhī nǚ zài yè tíng qīn jiù gàn yù quán lì qí jiā rén tián wěi zhū sī tān mò zhāng lù

这句话大意是:户部侍郎权尚书曹温之女在掖庭,亲旧干预权利,其家人填委诸司,贪墨彰露。

tái chén wú gǎn yán zhě héng lì shǔ qí zuì

这句话大意是:台臣无敢言者,衡历数其罪。

zhào ba wēn hù bù gǎi tài hòu fǔ wèi wèi

这句话大意是:诏罢温户部,改太后府卫尉。

zài shàng zhāng yán wēn guǒ kě zuì dāng biǎn zhú wú zuì zé chén wèi wàng yán qǐ yǒu shì fēi bù bié ér liǎng kě zhī lǐ

这句话大意是:再上章言:“温果可罪,当贬逐,无罪则臣为妄言,岂有是非不别而两可之理。

āi zōng wèi zhī dòng róng nǎi chū wēn wèi rǔ zhōu fáng yù shǐ

现代白话:”哀宗为之动容,乃出温为你州防御使。

wèi jǐ wèi yòu sī dōu shì gǎi tóng zhī hé píng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:未几,为右司都事,改同知河平军节度使。

wèi fù gǎi shū mì yuàn jīng lì guān yáo lǐng chāng wǔ jūn tóng zhī jié dù shǐ shì

这句话大意是:未赴,改枢密院经历官,遥领昌武军同知节度使事。

chéng xiàng wán yán sài bù lǐng shǎn xī xíng shěng zòu héng wèi zuǒ yòu sī yuán wài láng mì yuàn biǎo liú yǒu zhǐ xíng shěng dì zhòng jí yú dé rén kě cóng chéng xiàng zòu

这句话大意是:丞相完颜赛不领陕西行省,奏衡为左右司员外郎,密院表留,有旨:“行省地重,急于得人,可从丞相奏。

míng nián zhào qiān xíng shěng zài zòu liú zhī

这句话大意是:”明年,召迁,行省再奏留之。

zhèng dà bā nián yǐ mǔ sāng hái jīng shī

这句话大意是:正大八年,以母丧还京师。

shí yuè qǐ fù wèi qín lán zǒng shuài fǔ jīng lì guān

这句话大意是:十月,起复为秦蓝总帅府经历官。

tiān xìng yuán nián èr yuè guān shǎn xíng shěng tú dān wù diǎn děng bài yú tiě lǐng héng wèi zhī zhū shuài cún mò zhāo jí kuì jūn yǐ xū qí zhì

这句话大意是:天兴元年二月,关陕行省徒单兀典等败于铁岭,衡未知诸帅存殁,招集溃军以须其至。

suì wèi bīng shì suǒ de yù jiàng zhī bù wéi qū

这句话大意是:遂为兵士所得,欲降之,不为屈。

jiān zhì zhǎng shuǐ xiàn dōng yuè cí qián yòu zhī shǐ zhāo luò yáng héng yuē wǒ luò yáng shi hé rén wèi rǔ zhāo zhī yé

现代白话:监至长水县东岳祠前,诱之使招洛阳,衡曰:“我洛阳识何人,为你招之耶?

bīng zhī bù kě yòu yù zuó qí jīn

这句话大意是:”兵知不可诱,欲捽其巾。

héng chēn mù dà hū yuē rǔ yù xié cóng wǒ yé

现代白话:衡瞋目大呼曰:“你欲胁从我耶?

zhōng bù kěn jiàng wàng quē zhān bài yuē zhǔ jiàng wú zhuàng wáng bīng shī lì

这句话大意是:”终不肯降,望阙瞻拜曰:“主将无状,亡兵失利。

chén zǐ zuì zé yì wú suǒ táo dàn yǐ yī sǐ bào guó ěr

这句话大意是:臣子罪责,亦无所逃,但以一死报国耳。

suì yǐn pèi dāo zì jǐng nián sì shí yǒu liù

这句话大意是:”遂引佩刀自刭,年四十有六。

zhèng dà chū hé jiān xǔ gǔ yì què bài zhāng yán bā zuò lǜ fēi qí cái shěng sì xiǎo chén yǒu kě rèn zǎi xiàng zhě bù dà shēng chù zhī zé wú yǐ zhì zhōng xīng

这句话大意是:正大初,河间许古诣阙拜章,言:“八座率非其材,省寺小臣有可任宰相者,不大升黜之则无以致中兴。

zhāng zòu zhào gǔ fù dōu táng wèn shú wèi kě xiāng zhě gǔ yǐ héng duì zé héng zhī cái kě zhī yǐ

现代白话:”章奏,诏古赴都堂,问孰为可相者,古以衡对,则衡之材可知了。

shù jiǎ tuō lǔ huī shàng jīng rén shì wèi běi jīng lù bù zhǎng

这句话大意是:术甲脱鲁灰,上京人,世为北京路部长。

qí xiān yǒu kāi guó gōng shòu běi jīng lù sòng ā dá ā měng ān tuō lǔ huī zì yòu xí jué

这句话大意是:其先有开国功,授北京路宋阿答阿猛安,脱鲁灰自幼袭爵。

zhēn yòu èr nián xuān zōng qiān biàn lǜ běn bù bīng fù zhōng dōu hù cóng shàng xǐ tè shòu yù qián mǎ bù jūn dōu zǒng lǐng

这句话大意是:贞祐二年,宣宗迁汴,率本部兵赴中都扈从,上喜,特授御前马步军都总领。

sòng rén lüè nán bǐ mìng tóng qiān shū mì yuàn shì shí quán jiāng dà jūn nán fá tuō lǔ huī lǜ běn bù lǚ cuī sòng bīng pò chéng zhài yǐ gōng yáo shòu chāng wǔ jūn jié dù shǐ yuán shuài yòu dōu jiān xíng cài xi děng lù yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:宋人略南鄙,命同签枢密院事时全将大军南伐,脱鲁灰率本部屡摧宋兵破城寨,以功遥授昌武军节度使、元帅右都监、行蔡、息等路元帅府事。

jì ér sòng rén yǒu yīn xù mù yuè jìng zhě luó zú qín zhī fǎ dāng xiè sòng cháo tíng tuō lǔ huī yuē guó jiā zì qiān dū yǐ lái jìng tǔ rì cù mín lì diāo hào xìng biān wú shì rén shāo de xi

这句话大意是:既而,宋人有因畜牧越境者,逻卒擒之,法当械送朝廷,脱鲁灰曰:“国家自迁都以来,境土日蹙,民力凋耗,幸边无事,人稍得息。

ruò lù cǐ cáo zé biān xìn fù shēng bīng lián huò jié yǐ

现代白话:若戮此曹,则边衅复生,兵连祸结了。

bù rú shì zhī yǐ jué bīng duān

这句话大意是:不如释之,以绝兵端。

āi zōng jí wèi shòu zhèn nán jūn jié dù shǐ cài zhōu guǎn nèi guān chá shǐ xíng hù gōng bù shàng shū

这句话大意是:哀宗即位,授镇南军节度使、蔡州管内观察使、行户、工部尚书。

shí dà yuán bīng rù shǎn xī

这句话大意是:时大元兵入陕西。

nǎi shàng zhāng yuē sòng rén yǔ wǒ wèi chóu dí qǐng yǐ lì qū zì bǎo fēi qí běn xīn

这句话大意是:乃上章曰:“宋人与我为仇敌,顷以力屈自保,非其本心。

jīn shǎn xī bèi bīng hé nán chū shī zhuǎn zhàn lián nián bù jué bīng sǐ yú zhèn mín pí yú yì guó lì jié yǐ

现代白话:今陕西被兵,河南出师,转战连年不绝,兵死于阵,民疲于役,国力竭了。

shòu sì yí dài nán jiē xū chu hóng ǎo zéi li quán cháo xué yě

这句话大意是:寿、泗一带南接盱、楚,红袄贼李全巢穴也。

wàn yī sòng rén dié zhī yǔ quán chéng xū ér rù fù bèi shòu dí fēi jì zhī de zhě yě

这句话大意是:万一宋人谍知,与全乘虚而入,腹背受敌,非计之得者也。

chén yǐ lìng suǒ bù yán biān jǐng chì yǐ bèi fēi cháng

这句话大意是:臣已令所部沿边警斥,以备非常。

yi chì shòu sì shuài chén jǐn chì hòu yán fēng suì cháng ruò dí zhì cǐ bīng fǎ suǒ wèi wú shì qí bù lái tè wú yǒu yǐ dài zhī zhī dào yě

现代白话:宜敕寿、泗帅臣谨斥候,严烽燧,常若敌至,此兵法所谓‘无恃其不来,特我有以待之’之道也。

shàng shì ér xíng zhī

这句话大意是:”上是而行之。

zhèng dà èr nián qiū chuán yán sòng rén jiāng rù qīn nóng sī lìng mín xiān qī yì hé tuō lǔ huī yuē fu mín suǒ shì yǐ yǎng shì fǔ yù jí gòng yì guó jiā zhě qiū chéng ér yǐ

这句话大意是:正大二年秋,传言宋人将入侵,农司令民先期刈禾,脱鲁灰曰:“夫民所恃以仰事俯育及供亿国家者,秋成而已。

jīn shǐ qiū wú suǒ huò guó hé yǐ yǎng mín hé yǐ gěi

现代白话:今使秋无所获,国凭什么仰,民凭什么给?

suì qiǎn jūn xún luó tīng mín dài shú ér yì sòng rén zú bù rù kòu

这句话大意是:”遂遣军巡逻,听民待熟而刈,宋人卒不入寇。

dié zhě yòu bào guāng zhōu wāng tài wèi jiāng yǐ bā yuè fā bīng lái qǔ zhēn yáng yì zhě qǐng jí dīng nán yǐ bèi tuō lǔ huī yuē wāng tài wèi kuāng qiè rén ěr níng gǎn wéi cǐ

这句话大意是:谍者又报光州汪太尉将以八月发兵来取真阳,议者请籍丁男以备,脱鲁灰曰:“汪太尉恇怯人耳,宁敢为此?

bì jiān rén shēng yán lái kòu yù shǐ wú mín fèi wù yě bù kě xìn

现代白话:必奸人声言来寇,欲使我民废务也,不可信。

yǐ ér guǒ rán

这句话大意是:”已而果然。

pàn rén jiāo fēng zǐ zhě yán hé nán běi lǚ wèi fǎn fù cháo tíng shòu yǐ tí kòng zhī zhí lìng jiāng sān qiān rén shù suì píng

这句话大意是:叛人焦风子者,沿河南北屡为反复,朝廷授以提控之职,令将三千人戍遂平。

sì nián chūn fēng zǐ móu lǜ qí zhòng rù sòng tuō lǔ huī cè zhī yǐ bīng shù qiān fú pó yáng dào zéi guǒ yè chū cǐ tú fú fā yì zhī

这句话大意是:四年春,风子谋率其众入宋,脱鲁灰策之,以兵数千伏鄱阳道,贼果夜出此途,伏发殪之。

qī nián dà yuán bīng gōng lán guān zhì bā dù cāng tuì

这句话大意是:七年,大元兵攻蓝关,至八渡仓退。

jǔ cháo jiē hè yǐ wéi wú shì

这句话大意是:举朝皆贺,以为无事。

tuō lǔ huī dú yán yuē tóng guān xiǎn ài bīng jīng zú yòng

这句话大意是:脱鲁灰独言曰:“潼关险隘,兵精足用。

rán shāng luò yǐ nán bīn yú sòng jìng tài shān chóng fù sòng rén bù zhī shǒu guó jiā yì bù néng yú sòng jìng tún shù

这句话大意是:然商、洛以南濒于宋境,大山重复,宋人不知守,国家亦不能逾宋境屯戍。

dà bīng ruò yóu sàn guān rù xìng yuán xià jīn fáng rào chū xiāng hàn běi rù shān bǐ zé dà shì qù yǐ

现代白话:大兵若由散关入兴元,下金、房,绕出襄、汉,北入邓鄙,则大事去了。

yi yǔ sòng rén shì yuàn yù yǐ fǔ chē zhī shì chún wáng chǐ hán bǐ bì jiàn cóng

这句话大意是:宜与宋人释怨,谕以辅车之势,唇亡齿寒,彼必见从。

jù qí xiǎn yào yǐ bèi bù rán bì bài

这句话大意是:据其险要以备,不然必败。

shì qiū bì shòu xiǎo guān zǐ yuán shuài zhūn shāng zhōu dà jí kǒu

这句话大意是:”是秋,必授小关子元帅,屯商州大吉口。

jiǔ nián chūn cóng xíng shěng cān zhèng tú dān wú diǎn jiāng tóng guān bīng rù yuán zhì shāng shān yù xuě dà bīng yāo jī zhī shì zú jī dòng bù néng zhàn ér kuì

现代白话:九年春,从行省参政徒单我典将潼关兵入援,至商山遇雪,大兵邀击之,士卒饥冻,不能战而溃。

tuō lǔ huī bèi zhí bù qū bá pèi dāo zì shā

这句话大意是:脱鲁灰被执不屈,拔佩刀自杀。

yáng dá fū zì jìn qīng yào zhōu sān yuán rén

这句话大意是:杨达夫,字晋卿,耀州三原人。

tài hé sān nián jìn shì

这句话大意是:泰和三年进士。

yǒu cái gàn suǒ zhì kě jì

这句话大意是:有才干,所至可纪。

zhào bǔ shěng yuàn cǎo zòu zhāng zuò zì wù jiàng píng liáng fǔ pàn guān

这句话大意是:召补省掾,草奏章,坐字误,降平凉府判官。

cháng zhǔ hù xiàn bù shì yī cóng jiǎn lì mín lè zhī

这句话大意是:尝主鄠县簿,事一从简,吏民乐之。

dá fū yì ài qí shān shuǐ zhī shèng yīn jiā yān

现代白话:达夫亦爱其山水之胜,因家呢。

rì yǐ shī jiǔ zì yú liǎo wú huàn qíng

这句话大意是:日以诗酒自娱,了无宦情。

huì yǒu zhào xǐ mín dōng rù guān dá fū yǔ zhòng xíng jí sháo bì bīng yú zhōu běi zhī héng lǐng wèi yóu qí suǒ zhí jiāng chǐ yī hài zhī

这句话大意是:会有诏徙民东入关,达夫与众行,及韶,避兵于州北之横岭,为游骑所执,将褫衣害之。

dá fū tǐng rán zhí lì mǎ shǒu lüè wú suǒ jù

这句话大意是:达夫挺然直立马首,略无所惧。

shāo qīn rǔ zhī jí dà yán yuē wǒ jīn guó chén zi jí wéi rǔ suǒ zhí bù guò yī sǐ rěn luǒ tǎn yǐ dú tiān rì yé

现代白话:稍侵辱之,即大言曰:“我金国臣子,即为你所执,不过一死,忍裸袒以黩天日耶!

suì jiàn shā

这句话大意是:”遂见杀。

liǎng shān qián fú zhī mín qiè guān zhī zhě jiē xiāng gào yuē ruò cǐ hǎo guān yì rì cí zhī dàng zuò wǒ héng lǐng zhī shén

这句话大意是:两山潜伏之民窃观之者,皆相告曰:“若此好官,异日祠之,当作我横岭之神。

féng yán dēng zì zi jùn jí zhōu jí xiāng rén

这句话大意是:冯延登,字子俊,吉州吉乡人。

shì yè yī

这句话大意是:世业医。

yán dēng yòu yǐng wù jì zhǎng shì jǔ yè chéng ān èr nián dēng cí fù jìn shì dì

这句话大意是:延登幼颖悟,既长,事举业,承安二年登词赋进士第。

diào lín zhēn bù dé shùn zhōu jūn shì pàn guān

这句话大意是:调临真簿、德顺州军事判官。

tài hé yuán nián zhuǎn níng biān lìng

这句话大意是:泰和元年,转宁边令。

dà ān yuán nián qiū qī yuè shuāng hài jia mín jiān yú shí yán dēng fā sù zhèn dài quán huó shén zhòng

这句话大意是:大安元年秋七月,霜害稼,民艰于食,延登发粟赈贷,全活甚众。

zhēn yòu èr nián bǔ shàng shū shěng lìng shǐ xún shòu hé zhōng fǔ pàn guān jiān xíng shàng shū shěng zuǒ yòu sī yuán wài láng

这句话大意是:贞祐二年,补尚书省令史,寻授河中府判官、兼行尚书省左右司员外郎。

xìng dìng wǔ nián rù wèi guó shǐ yuàn biān xiū guān gǎi tài cháng bó shì

这句话大意是:兴定五年,入为国史院编修官,改太常博士。

yuán guāng èr nián zhī dēng wén gǔ yuàn jiān hàn lín xiū zhuàn fèng shǐ xià guó jiù chōng jiē sòng bàn shǐ

这句话大意是:元光二年,知登闻鼓院,兼翰林修撰,奉使夏国,就充接送伴使。

zhèng dà qī nián shí èr yuè qiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:正大七年十二月,迁国子祭酒。

jiǎ hàn lín xué shì chéng zhǐ chōng guó xìn shǐ

这句话大意是:假翰林学士承旨,充国信使。

yǐ bā nián chūn fèng guó shū cháo jiàn wū guó xiàn yù yíng

这句话大意是:以八年春奉国书朝见于虢县御营。

yǒu zhǐ wèn rǔ shi fèng xiáng shuài fǒu

现代白话:有旨问:“你识凤翔帅否?

duì yuē shi zhī

这句话大意是:”对曰:“识之。

yòu wèn hé rú rén

现代白话:”又问:“怎么样人?

yuē mǐn yú shì zhě yě

这句话大意是:”曰:“敏于事者也。

yòu wèn rǔ néng zhāo zhī shǐ jiàng jí shì rǔ sǐ bù zé shā rǔ yǐ

现代白话:”又问:“你能招之使降即贳你死,不则杀你了。

yuē chén fèng shū qǐng hé zhāo xiáng qǐ shǐ zhí hu

这句话大意是:”曰:“臣奉书请和,招降岂使职吗。

zhāo xiáng yì sǐ hái cháo yì sǐ bù ruò jīn rì jí sǐ wèi yù yě

这句话大意是:招降亦死,还朝亦死,不若今日即死为愈也。

míng rì fù wèn rǔ zēng sī zhī bù

现代白话:”明日,复问:“你曾思之不?

duì rú qián wèn zhì zài sān zhí yì bù huí

这句话大意是:”对如前,问至再三,执义不回。

yòu míng rì nǎi yù zhǐ yún rǔ zuì yīng sǐ dàn gǔ wú shā shǐ zhě lǐ rǔ ài rǔ xū rán yóu rǔ mìng yě

现代白话:又明日,乃喻旨云:“你罪应死,但古无杀使者理,你爱你须髯犹你命也。

huà zuǒ yòu yǐ dāo jié qù zhī yán dēng àn rán bù dòng nǎi jiān zhī fēng zhōu

这句话大意是:”叱左右以刀截去之,延登岸然不动,乃监之丰州。

èr nián hòu fàng hái āi zōng fǔ wèi jiǔ zhī fù yǐ wéi jì jiǔ lì lǐ lì èr bù shì láng quán xíng bù shàng shū

这句话大意是:二年后放还,哀宗抚慰久之,复以为祭酒,历礼、吏二部侍郎,权刑部尚书。

míng nián dà yuán bīng wéi biàn jīng cāng cù táo nàn wèi qí bīng suǒ de yù yōng ér běi xíng

这句话大意是:明年,大元兵围汴京,仓猝逃难,为骑兵所得,欲拥而北行。

yán dēng cí qíng kāng kǎi yì bù shòu rǔ suì yuè chéng páng jǐng zhōng nián wǔ shí bā

这句话大意是:延登辞情慷慨,义不受辱,遂跃城旁井中,年五十八。

wū gǔ sūn zhòng duān běn míng bǔ jí zì zi zhèng

这句话大意是:乌古孙仲端,本名卜吉,字子正。

chéng ān èr nián cè lùn jìn shì

这句话大意是:承安二年策论进士。

xuān zōng shí lèi guān lǐ bù shì láng

这句话大意是:宣宗时,累官礼部侍郎。

yǔ hàn lín dài zhì ān yán zhēn fèng shǐ qǐ hé yú dà yuán yè jiàn tài shī guó wáng mù huá lí yú shì ān yán zhēn liú zhǐ zhòng duān dú wǎng

这句话大意是:与翰林待制安延珍奉使乞和于大元,谒见太师国王木华黎,于是安延珍留止,仲端独往。

bìng dà xià shè liú shā yú cōng lǐng zhì xī yù jìn jiàn tài zǔ huáng dì zhì qí shǐ shì nǎi hái

这句话大意是:并大夏,涉流沙,逾葱岭,至西域,进见太祖皇帝,致其使事乃还。

zì xìng dìng sì nián qī yuè qǐ xíng míng nián shí èr yuè hái zhì

这句话大意是:自兴定四年七月启行,明年十二月还至。

cháo tíng jiā qí yǒu fèng shǐ láo jìn guān liǎng jiē yán zhēn jìn yī jiē

这句话大意是:朝廷嘉其有奉使劳,进官两阶,延珍进一阶。

lì yù zhōu cì shǐ

这句话大意是:历裕州刺史。

zhèng dà yuán nián zhào wèi yù shǐ zhōng chéng fèng zhào ān fǔ shǎn xī

这句话大意是:正大元年,召为御史中丞,奉诏安抚陕西。

jí guī quán cān zhī zhèng shì

这句话大意是:及归,权参知政事。

zhèng dà wǔ nián shí èr yuè zhī kāi fēng fǔ shì wán yán má jīn chū lì bù láng zhōng yáng jū rén yǐ fèng shǐ bù zhí shàng shū shěng jù yù yǒu zhǐ shì zhī bèi zài shǐ

这句话大意是:正大五年十二月,知开封府事完颜麻斤出、吏部郎中杨居仁以奉使不职,尚书省具狱,有旨释之备再使。

zhòng duān yán yuē

这句话大意是:仲端言曰;。

má jīn chū děng rǔ jūn mìng shī chén jié dà bù jìng yi cháng lǐ bì zhū zhī

这句话大意是:“麻斤出等辱君命,失臣节,大不敬,宜偿礼币诛之。

zòu shàng má jīn chū děng miǎn sǐ chú míng

这句话大意是:”奏上,麻斤出等免死除名。

huì yì jiàng dà jūn shì jí zhèng tài hòu fèng fú shè wáng jiā bài guó zhī yǔ shàng nù biǎn tóng zhōu jié dù shǐ

这句话大意是:会议降大军事,及诤太后奉佛,涉亡家败国之语,上怒,贬同州节度使。

āi zōng jiāng qiān guī dé zhào wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ jiān tóng qiān dà mù qīn fǔ shì liú shǒu biàn jīng

这句话大意是:哀宗将迁归德,召为翰林学士承旨,兼同签大睦亲府事,留守汴京。

jí dà yuán bīng wéi biàn rì jiǔ shí jǐn zhū jiāng bù xiāng tǒng yī zhòng duān zì dù biàn zhōng shì biàn bù cè

这句话大意是:及大元兵围汴,日久食尽,诸将不相统一,仲端自度汴中事变不测。

yī rì yǔ tóng nián rǔ zhōu fáng yù péi mǎn sī zhōng xiǎo yǐn tán tài xué tóng shè shì yǐ wéi xiào lè yīn shù yán rén sǐ yì yì shì ěr

现代白话:一日与同年你州防御裴满思忠小饮,谈太学同舍事以为笑乐,因数言“人死亦易事耳。

sī zhōng yuē wú xiōng hé gù pín chū cǐ yǔ

现代白话:”思忠曰:“我兄为什么频出此语?

zhòng duān yīn xiě yī shī shì zhī qí shī dà gài wèi rén shēng dà shì cháo yàn huò zài huá wū xìng liáng huò zài cūn jū máo cí jí qiū shè fu lín jiē dāng shì qù

这句话大意是:”仲端因写一诗示之,其诗大概谓人生大似巢燕,或在华屋杏梁,或在村居茅茨,及秋社甫临,皆当逝去。

rén shēng suī yǒu fù guì pín jiàn bù tóng yào zhī zhōng yǒu yī sǐ ěr

这句话大意是:人生虽有富贵贫贱不同,要之终有一死耳。

shū bì lián yǐn shù bēi sòng sī zhōng chū mén yuē cǐ bié zhōng tiān yǐ

现代白话:书毕,连饮数杯,送思忠出门,曰:“此别终天了。

sī zhōng qù zhòng duān jí zì yì qí qī yì cóng sǐ

这句话大意是:”思忠去,仲端即自缢,其妻亦从死。

míng rì cuī lì biàn

这句话大意是:明日,崔立变。

zhòng duān wéi rén lè yì kuān hòu zhī dà tǐ fèng gōng hào shàn dú de shì yù

这句话大意是:仲端为人乐易宽厚知大体,奉公好善,独得士誉。

yī zi míng ài shí cháng wèi hù wèi fèng yù yǐ zhū guān nú gōng shòu jié dù shì xí qiān hù

这句话大意是:一子名爱实,尝为护卫、奉御,以诛官奴功授节度、世袭千户。

sī zhōng míng zhèng zhī běn míng pú là dǔ yì chéng ān èr nián jìn shì

这句话大意是:思忠名正之,本名蒲剌笃,亦承安二年进士。

wū gǔ sūn nú shēn zì dào yuǎn

这句话大意是:乌古孙奴申,字道远。

yóu yì shǐ rù guān

这句话大意是:由译史入官。

xìng kàng tè gǎn wéi yǒu zhí qì

这句话大意是:性伉特敢为,有直气。

cháng wèi jiān chá yù shǐ shí zhōng chéng wán yán bǎi jiā yǐ kù liè wén nú shēn yǐ shì jiū ba cháo shì sǒng rán

这句话大意是:尝为监察御史,时中丞完颜百家以酷烈闻,奴申以事纠罢,朝士耸然。

hòu wèi zuǒ sī láng zhōng jìn shì jú shǐ jiē yǒu míng

这句话大意是:后为左司郎中、近侍局使,皆有名。

āi zōng dōng qiān wèi jiàn yì dài fū jìn shì jú shǐ xíng shěng zuǒ yòu sī láng zhōng jiān zhī gōng shěng shì liú biàn jīng jū shǒu

这句话大意是:哀宗东迁,为谏议大夫、近侍局使、行省左右司郎中、兼知宫省事,留汴京居守。

cuī lì biàn zhī míng rì tóng yù shǐ dài fū péi mǎn ā hǔ dài zì yì sǐ yú tái zhōng

这句话大意是:崔立变之明日,同御史大夫裴满阿虎带自缢死于台中。

shì rì hù bù shàng shū wán yán zhū kē yì zì yì

这句话大意是:是日,户部尚书完颜珠颗亦自缢。

ā hǔ dài zì zhòng níng zhū kē zì zhòng píng jiē nǚ zhí jìn shì

这句话大意是:阿虎带字仲宁,珠颗字仲平,皆女直进士。

shí bù rǔ ér sǐ zhě fèng yù wán yán máng gē dà mù qīn fǔ shì wū gǔ sūn zhòng duān

这句话大意是:时不辱而死者,奉御完颜忙哥、大睦亲府事乌古孙仲端。

dà lǐ péi mǎn dé huī yòu fù diǎn jiǎn wán yán ā sā cān zhèng wán yán nú shēn zhī zǐ má yīn kě zhī zhě shù rén yú gè yǒu chuán

这句话大意是:大理裴满德辉、右副点检完颜阿撒、参政完颜奴申之子麻因,可知者数人,余各有传。

pú chá qí běn míng ā lián zì rén qīng dì zhōu yáng xìn rén

这句话大意是:蒲察琦,本名阿怜,字仁卿,棣州阳信人。

shì bǔ xíng bù yuàn

这句话大意是:试补刑部掾。

xiōng shì xí móu kè xiōng sǐ qí chéng xí

这句话大意是:兄世袭谋克,兄死,琦承袭。

zhèng dà liù nián qín lán zǒng shuài fǔ pì qí wèi ān píng dū wèi zhān gé hé diǎn xià dū tǒng jiān zhī shì

这句话大意是:正大六年,秦、蓝总帅府辟琦为安平都尉粘葛合典下都统兼知事。

qí dōng xiǎo guān pò shì shì yǐ pò

这句话大意是:其冬,小关破,事势已迫。

qí cháng zài hé diǎn zuǒ yòu hé diǎn lìng bì shǐ shí qí bù qù yuē yè yǐ cóng gōng sǐ shēng dāng gòng zhī shàng ān suǒ bì yé

这句话大意是:琦常在合典左右,合典令避矢石,琦不去,曰:“业已从公,死生当共之,尚安所避耶。

āi zōng qiān guī dé biàn jīng lì jiǎng yì suǒ shòu chén yán wén zì qí guān zé yù shǐ dài fū nà hé níng yǐ xià shí qī rén jiē cháo chén zhī xuǎn ér qí yǐ yǒu lùn yì yù yān

现代白话:”哀宗迁归德,汴京立讲议所,受陈言文字,其官则御史大夫纳合宁以下十七人,皆朝臣之选,而琦以有论议预呢。

shí zuǒ sī dōu shì yuán hào wèn lǐng jiǎng yì jiān kàn dú chén yán wén zì yǔ qí shén xiāng de

这句话大意是:时左司都事元好问领讲议,兼看读陈言文字,与琦甚相得。

cuī lì biàn hòu lìng gǎi yì jīn jì qí wèi hǎo wèn yuē jīn rì yì jīn jì zài jīng rén jiē kě dú qí bù kě

这句话大意是:崔立变后,令改易巾髻,琦谓好问曰:“今日易巾髻,在京人皆可,独琦不可。

qí yī xíng bù yì shǐ xí xiān xiōng shì jué ān rěn zuò cǐ

这句话大意是:琦一刑部译史,袭先兄世爵,安忍作此?

jīn yǐ yī sǐ fù gōng

这句话大意是:今以一死付公。

rán sǐ zé jí sǐ fù gōng yī yán yì shèng yǐ

现代白话:然死则即死,付公一言亦剩了。

yīn qì tì ér bié

这句话大意是:”因泣涕而别。

qí jì zhì qí jiā mǔ shì fāng zhòu qǐn jīng ér wù

这句话大意是:琦既至其家,母氏方昼寝,惊而寤。

qí wèn ā mǔ hé wéi mǔ yuē shì mèng sān rén qián fú liáng jiān gù jīng wù

这句话大意是:琦问阿母何为,母曰:“适梦三人潜伏梁间,故惊寤。

rén qīng guì yuē liáng shàng rén guǐ yě

这句话大意是:”仁卿跪曰:“梁上人,鬼也。

r yì zài xuán liáng ā mǔ mèng xiān jiàn ěr

这句话大意是:儿意在悬梁,阿母梦先见耳。

jiā rén bèi qì quàn yuē jūn bù niàn lǎo mǔ yú

这句话大意是:”家人辈泣劝曰:“君不念老母欤?

mǔ zhǐ zhī yuē wù quàn r suǒ chǔ shì yǐ

现代白话:”母止之曰:“勿劝,儿所处是了。

jí zì yì shí nián sì shí yú

这句话大意是:”即自缢,时年四十余。

qí xìng chén jìng hào dú shū zhī gǔ jīn shì

这句话大意是:琦性沉静好读书,知古今事。

qí mǔ wán yán shì yǐ xiào jǐn chēng

这句话大意是:其母完颜氏,以孝谨称。

cài bā r bù zhī qí suǒ shǐ

这句话大意是:蔡八儿,不知其所始。

jiǎo jié yǒu yǒng xìng chún zhì kě rèn

这句话大意是:矫捷有勇,性纯质可任。

shí wéi zhōng xiào jūn yuán shuài

这句话大意是:时为忠孝军元帅。

tiān xìng èr nián zì xi zhōu rù yuán huì dà jiàng bēn zhǎn qiǎn shù bǎi qí zhù chéng dōng lìng rén dà hū yuē chéng zhōng sù jiàng dāng miǎn shā lù bù rán wú jiào lèi yǐ

现代白话:天兴二年,自息州入援,会大将奔盏遣数百骑驻城东,令人大呼曰:“城中速降,当免杀戮,不然无噍类了。

yú shì shàng dēng chéng qiǎn bā r lǜ wǎn qiáng bīng bǎi yú qián chū àn mén dù rǔ shuǐ zuǒ yòu jiāo shè zhī

现代白话:”于是,上登城,遣八儿率挽强兵百余潜出暗门,渡你水,左右交射之。

zì shì bīng bù fù báo chéng zhù zhǎng lěi wéi jiǔ kùn jì

这句话大意是:自是兵不复薄城,筑长垒为久困计。

shàng lìng fēn jūn fáng shǒu sì chéng yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn wù lín dá hú tǔ shǒu xī miàn bā r fù zhī

这句话大意是:上令分军防守四城,以殿前都点检兀林答胡土守西面,八儿副之。

yǐ ér āi zōng dù cài chéng bù shǒu chuán wèi chéng lín

这句话大意是:已而哀宗度蔡城不守,传位承麟。

qún chén rù hè bān dìng bā r bù bài wèi suǒ qīn yuē shì zhì yú cǐ yǒu sǐ ér yǐ ān néng gēng shì yī jūn hu

这句话大意是:群臣入贺,班定,八儿不拜,谓所亲曰:“事至于此,有死而已,安能更事一君乎!

suì zhàn sǐ

这句话大意是:”遂战死。

máo quán zhě ēn zhōu rén

这句话大意是:毛牷者,恩州人。

zhēn yòu zhōng wèi dào xuān zōng nán dù lǜ zhòng guī guó shǔ wèi yì jūn zhāo fǔ

这句话大意是:贞祐中为盗,宣宗南渡,率众归国,署为义军招抚。

āi zōng qiān cài yǐ quán wèi dū wèi

这句话大意是:哀宗迁蔡,以牷为都尉。

wéi chéng zhī zhàn

这句话大意是:围城之战。

quán lì jū duō chéng pò zì yì

这句话大意是:牷力居多,城破自缢。

qí zi xiān quán zhàn mò

这句话大意是:其子先牷战殁。

shí sǐ shì zhě zé yǒu yán zhōng hǎo yǐ wáng ā lǘ fán qiáo yān

现代白话:时死事者则有阎忠、郝乙、王阿驴、樊乔呢。

zhōng huá zhōu rén

这句话大意是:忠,滑州人。

wèi wáng shí kāi zhōu cì shǐ sài gē pàn zhōng dān qí rù chéng fù sài gē yǐ chū yóu shì jiàn bèi zhuó yòng

这句话大意是:卫王时,开州刺史赛哥叛,忠单骑入城,缚赛哥以出,由是渐被擢用。

yǐ cí zhōu rén tóng rì zhàn sǐ āi zōng zèng guān

这句话大意是:乙,磁州人,同日战死,哀宗赠官。

ā lǘ fán qiáo jiē hé zhōng rén chū wèi pào jūn wàn hù

这句话大意是:阿驴、樊乔,皆河中人,初为炮军万户。

fèng xiáng pò běi jiàng cóng jūn gōng biàn sī pào rú gù jí dài zhǔ zhě yuē pào lì yú duǎn bù lì yú zhǎng

这句话大意是:凤翔破,北降,从军攻汴,司炮如故,即绐主者曰:“炮利于短,不利于长。

xìn zhī shǐ jié qí mù shù chǐ gěng shí yú wò yóu shì jī suī qǐ fú suǒ jī wú lì

这句话大意是:”信之,使截其木数尺、绠十余握,由是机虽起伏,所击无力。

jí rì èr rén jiē juān jiā zǒu chéng

这句话大意是:即日二人皆捐家走城。

shì shí nǚ zhí rén wú sǐ shì zhě cháng gōng zhǔ yán yú āi zōng yuē jìn lái lì gōng xiào mìng duō zhū sè rén wú shì shí zé zì jiā rén zhēng qiáng yǒu shì zé tā rén jìn lì yān dé bù yuàn

现代白话:是时,女直人无死事者,长公主言于哀宗曰:“近来立功效命多诸色人,无事时则自家人争强,有事则他人尽力,呢得不怨。

shàng mò rán

这句话大意是:”上默然。

yú gè yǒu chuán

这句话大意是:余各有传。

wēn dūn chāng sūn huáng tài hòu zhī zhí wèi wèi qī shí wǔ zhī zǐ

这句话大意是:温敦昌孙,皇太后之侄,卫尉七十五之子。

wéi rén duǎn xiǎo jīng hàn xìng fù kǎi dì

这句话大意是:为人短小精悍,性复恺弟。

lèi qiān zhū jú fēn guān

这句话大意是:累迁诸局分官。

shàng xìng cài shòu diàn qián zuǒ fù diǎn jiǎn

这句话大意是:上幸蔡,授殿前左副点检。

wéi chéng zhōng shù yǐn jūn qián chū xún luó

这句话大意是:围城中,数引军潜出巡逻。

shí shàng shí xū yú rǔ hé yú shén měi shàng yǐ shuǐ duō fú shī è zhī

现代白话:时尚食须鱼,你河鱼甚美,上以水多浮尸,恶之。

chéng xi yǒu jī shuǐ yuē liàn jiāng yú dà qiě duō wǎng bǔ bì jūn wèi nǎi kě

这句话大意是:城西有积水曰练江,鱼大且多,往捕必军卫乃可。

chāng sūn cháng zì lǐng bīng yǐ wǎng suǒ de dòng qiān yú jīn fēn cì jiàng shì

这句话大意是:昌孙常自领兵以往,所得动千余斤,分赐将士。

hòu zhī qí chū zuǒ yòu shè fú cì ér yāo zhī lì zhàn ér sǐ

这句话大意是:后知其出,左右设伏,伺而邀之,力战而死。

cài chéng pò qián jiān chá yù shǐ nà tǎn hú shī dǎ wén zhī tòng kū tóu shuǐ ér sǐ

这句话大意是:蔡城破,前监察御史纳坦胡失打闻之,恸哭,投水而死。

wán yán jiàng shān āi zōng zhī fèng yù yě xì chū shǐ zǔ

这句话大意是:完颜绛山,哀宗之奉御也,系出始祖。

tiān xìng èr nián shí yuè cài chéng bèi wéi chéng zhōng jī mín wàn yú su yú yǒu sī qiú chū yǒu sī nán zhī mín dà hū yú dào

这句话大意是:天兴二年十月,蔡城被围,城中饥民万余诉于有司求出,有司难之,民大呼于道。

shàng wén zhī qiǎn jìn shì guān fēn jiān sì mén mén rì chū qiān rén bì lǎo zhì léi jí zhě tīng qí chū

这句话大意是:上闻之,遣近侍官分监四门,门日出千人,必老稚羸疾者听其出。

jiàng shān shí zài běi mén mǐn rén zhī jī chū guò qí shù mìng zhàng zhī sì shí

这句话大意是:绛山时在北门,悯人之饥,出过其数,命杖之四十。

rán chū zhě duō xiè chéng zhōng xū shí xún zhǐ zhī

这句话大意是:然出者多泄城中虚实,寻止之。

sān nián zhēng yuè jǐ yǒu cài chéng pò āi zōng chuán lì chéng lín jí zì yì yú yōu lán xuān

这句话大意是:三年正月己酉,蔡城破,哀宗传立承麟,即自缢于幽兰轩。

quán diǎn jiǎn nèi zú xié liè jiǎo zhì zhào chéng yù shí zhǎn shì jìn shì jú dà shǐ jiāo chūn hé nèi shì jú diàn tóu sòng guī fù shàng qián xiǎo yǐ míng fēn dà yì jí shì cóng guān ba liáng bì ā lēi gēn wén qīng jiē cóng sǐ

这句话大意是:权点检内族斜烈矫制召承御石盏氏、近侍局大使焦春和、内侍局殿头宋珪赴上前,晓以名分大义,及侍从官巴良弼、阿勒根文卿皆从死。

xié liè jiāng sǐ yí yán jiàng shān shǐ fén yōu lán xuān

这句话大意是:斜烈将死,遗言绛山,使焚幽兰轩。

huǒ fāng chì zǐ chéng pò dà bīng tū rù jìn shì zuǒ yòu jiē zǒu bì dú jiàng shān liú bù qù wèi bīng suǒ zhí wèn yuē rǔ wèi shuí

现代白话:火方炽,子城破,大兵突入,近侍左右皆走避,独绛山留不去,为兵所执,问曰:“你为谁?

jiàng shān yuē wú fèng yù jiàng shān yě

现代白话:”绛山曰:“我奉御绛山也。

bīng yuē zhòng jiē sàn zǒu ér dú hòu hé yě

这句话大意是:”兵曰:“众皆散走,而独后何也?

yuē wú jūn zhōng yú shì wú hòu huǒ miè huī hán shōu yì qí gǔ ěr

现代白话:”曰:“我君终于是,我候火灭灰寒,收瘗其骨耳。

bīng xiào yuē ruò kuáng zhě yé

这句话大意是:”兵笑曰:“若狂者耶?

rǔ mìng qiě bù néng bǎo néng yì ér jūn yé

现代白话:你命且不能保,能瘗而君耶?

jiàng shān yuē rén gè shì qí jūn

这句话大意是:”绛山曰:“人各事其君。

wú jūn yǒu tiān xià shí yú nián gōng yè fú zhōng shēn sǐ shè jì rěn shǐ bào lù yí hái yǔ shì zú děng yé

现代白话:我君有天下十余年,功业弗终,身死社稷,忍使暴露遗骸与士卒等耶?

wú nì zhī jūn bèi bì bù yí wú wú shì yǐ liú

现代白话:我逆知君辈必不遗我,我是以留。

guǒ yì wú jūn zhī hòu suī cùn zhǎn wú bù hèn yǐ

现代白话:果瘗我君之后,虽寸斩我不恨了。

bīng yǐ gào qí shuài bēn zhǎn yuē cǐ qí nán zǐ yě

这句话大意是:”兵以告其帅,奔盏曰:“此奇男子也。

xǔ zhī

这句话大意是:”许之。

jiàng shān nǎi duó qí yú jìn guǒ yǐ bì qīn yì yú rǔ shuǐ zhī páng

现代白话:绛山乃掇其余烬,裹以弊衾,瘗于你水之旁。

zài bài hào kū jiāng fù rǔ shuǐ sǐ

现代白话:再拜号哭,将赴你水死。

jūn shì jiù zhī de miǎn hòu bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:军士救之得免,后不知所终。

bì zī lún jìn shān rén yě

这句话大意是:毕资伦,缙山人也。

tài hé nán zhēng yǐ yōng gù cóng jūn jūn hái lì shòu jìn yì fù wèi

这句话大意是:泰和南征,以佣雇从军,军还,例授进义副尉。

chóng qìng yuán nián gǎi jìn shān wèi zhèn zhōu shù hǔ gāo qí wèi fáng yù shǐ xíng yuán shuài fǔ shì yú shì zhōu xuǎn zī lún wèi fáng chéng jūn qiān hù

这句话大意是:崇庆元年,改缙山为镇州,术虎高琪为防御使、行元帅府事于是州,选资伦为防城军千户。

zhì níng yuán nián qiū dà yuán bīng zhì zhèn zhōu gāo qí qì chéng dùn

这句话大意是:至宁元年秋,大元兵至镇州,高琪弃城遁。

zī lún xíng jí chāng píng shōu bì qiān mín bīng zhuǎn zhàn yǒu gōng zhuó shòu dū tǒng jūn

这句话大意是:资伦行及昌平,收避迁民兵,转战有功,擢授都统军。

jūn shù qiān yǔ jūn zhōng jiàng lǐng chén sī zhōng níng zǐ dōu bèi tóng lì yī fǔ zhūn zhèng zhōu jí wèi zhōu shí hào chén bì jūn

这句话大意是:军数千,与军中将领沉思忠、宁子都辈同隶一府,屯郑州及卫州,时号“沈、毕军”。

jī gōng zhì dōu zǒng lǐng sī zhōng wèi fù dū wèi

这句话大意是:积功至都总领,思忠为副都尉。

pú sàn ā hǎi nán zhēng jūn cì méi lín guān bù dé guò ā hǎi wèn zhū jiāng shuí néng qǔ cǐ guān zhě zī lún shǒu chū yìng mìng

这句话大意是:仆散阿海南征,军次梅林关不得过,阿海问诸将谁能取此关者,资伦首出应命。

wèn xū jūn shì jǐ hé yuē zhǐ yòng zī lún suǒ tǒng zú yǐ bù fán yú jūn

现代白话:问须军士几何,曰:“止用资伦所统足了,不烦余军。

míng rì chí míng chū sòng jūn bù yì yǐn bīng bù zhī wàn zhòng bēng suì qǔ méi lín guān

这句话大意是:”明日迟明,出宋军不意,引兵簿之,万众崩,遂取梅林关。

ā hǎi jūn de nán xíng liú tí kòng wáng lù jūn wàn rén shǒu guān

这句话大意是:阿海军得南行,留提控王禄军万人守关。

bù shù rì sòng bīng duó guān shǒu zhī ā hǎi yǐ méi lín guī tú wèi dí jù jì wú suǒ chū fù wèn shuí néng qǔ méi lín zhě yǐ shuài zhí shǎng zhī

这句话大意是:不数日,宋兵夺关守之,阿海以梅林归途为敌据,计无所出,复问:“谁能取梅林者,以帅职赏之。

zī lún fù chū yìng mìng yǐ běn jūn zài duó méi lín

这句话大意是:”资伦复出应命,以本军再夺梅林。

ā hǎi pò qí huáng àn jūn ér hái lùn gōng zī lùn dì yī shòu yáo lǐng tóng zhī chāng wǔ jūn jié dù shǐ xuān chà zǒng lǐng dōu tí kòng

这句话大意是:阿海破蕲、黄,按军而还,论功资论第一,授遥领同知昌武军节度使、宣差总领都提控。

jì ér shū mì yuàn yǐ zī lún sī zhōng bù xiāng néng kǒng bài shì yǐ zī lún tǒng běn jūn zhūn sì zhōu

这句话大意是:既而枢密院以资伦、思忠不相能,恐败事,以资伦统本军屯泗州。

xìng dìng wǔ nián zhēng yuè wù xū tí kòng wáng lù tāng bǐng huì jūn zhōng yàn yǐn sòng guī shān tǒng zhì shí qīng chéng xì xí pò sì zhōu xi chéng

这句话大意是:兴定五年正月戊戌,提控王禄汤饼会军中宴饮,宋龟山统制时青乘隙袭破泗州西城。

zī lún zhī shī jì duò nán chéng qiú sǐ wèi sòng jūn suǒ zhí yǐ jiàn shí qīng

这句话大意是:资伦知失计,堕南城求死,为宋军所执,以见时青。

qīng shuō zhī yuē bì xuān chà wǒ zhī ěr hǎo nán zǐ yì yi xiāng shí dá biàn

现代白话:青说之曰:“毕宣差,我知你好男子,亦宜相时达变。

jīn guó shì yǐ shuāi ruò ěr kěn jiàng wǒ sòng yì bù fù ěr

现代白话:金国势已衰弱,你肯降我,宋亦不负你。

ruò bù cóng jiàn liú tiān shuài jí sǐ yǐ

现代白话:若不从,见刘天帅即死了。

zī lún jí kǒu mà yuē shí qīng nì zéi tīng wǒ yán

这句话大意是:”资伦极口骂曰:“时青逆贼听我言。

wǒ chū shēn zhì pín jiàn jié liǔ qì wéi shēng zì zhēng nán shǐ dé yī guān jīn zhí jū sān pǐn

这句话大意是:我出身至贫贱,结柳器为生,自征南始得一官,今职居三品。

bù xìng shī guó jiā chéng chí gān fēn yī sǐ shàng bù néng bào kěn cóng rǔ fǎn zéi qiú shēng yé

现代白话:不幸失国家城池,甘分一死尚不能报,肯从你反贼求生耶!

qīng zhī wú jiàng yì xià xū yí yù

这句话大意是:”青知无降意,下盱眙狱。

shí lín huái lìng li mǒu zhě yì bèi zhí hòu de guī wèi sì zhōu cóng yí yí là yáng gē yán qí shì

这句话大意是:时临淮令李某者亦被执,后得归,为泗州从宜移剌羊哥言其事。

yáng gē yǐ zī lún è yǔ mà shí qīng bì bèi shā jí yǐ sǐ bù qū jié wén yú cháo

这句话大意是:羊哥以资伦恶语骂时青必被杀,即以死不屈节闻于朝。

shí zī lún zi niú r nián shí èr jū sù zhōu shōu chōng huáng hòu wèi fèng gé shè rén

这句话大意是:时资伦子牛儿年十二,居宿州,收充皇后位奉阁舍人。

sòng rén yì shǎng zī lún zhōng fèn bù náo yù quán huó zhī qián yǐ tiě shéng qiú yú zhèn jiāng fǔ tǔ yù lüè gěi yī shí shǐ bù zhì hán è xié yòu bǎi fāng shí yī yǐn chū wèn yún rǔ jiàng fǒu

现代白话:宋人亦赏资伦忠愤不挠,欲全活之,钤以铁绳,囚于镇江府土狱,略给衣食使不至寒饿,胁诱百方,时一引出问云:“你降否?

zī lún huò mà huò bù yǔ rú shì shí sì nián

这句话大意是:”资伦或骂或不语,如是十四年。

jí xū yí jiàng shì jiàng sòng sòng shǐ zǒng shuài nà hé mǎi zhù yǐ xià běi wàng kū bài wèi zhī cí gù zhǔ qū zī lún zài páng guān zhī

这句话大意是:及盱眙将士降宋,宋使总帅纳合买住已下北望哭拜,谓之辞故主,驱资伦在旁观之。

zī lún jiàn mǎi zhù mà yuē nà hé mǎi zhù guó jiā wèi cháng fù rǔ hé suǒ qiú sǐ bù kě nǎi zuò rú cǐ zī bí yé

现代白话:资伦见买住骂曰:“纳合买住,国家未尝负你,何所求死不可,乃作如此觜鼻耶!

mǎi zhù fǔ shǒu bù gǎn yǎng shì

这句话大意是:”买住俯首不敢仰视。

jí cài zhōu pò āi zōng zì yì sòng rén yǐ gào zī lún

这句话大意是:及蔡州破,哀宗自缢,宋人以告资伦。

zī lún tàn yuē wú wú suǒ wàng yǐ

现代白话:资伦叹曰:“我无所望了。

róng wǒ yī jì wú jūn nǎi jiàng ěr

现代白话:容我一祭我君乃降耳。

sòng rén xìn zhī wèi tú niú yáng shè jì zhèn jiāng nán àn

这句话大意是:”宋人信之,为屠牛羊设祭镇江南岸。

zī lún jì bì fú dì dà kū chéng qí bù fáng tóu jiāng shuǐ ér sǐ

这句话大意是:资伦祭毕,伏地大哭,乘其不防投江水而死。

sòng rén yì zhī xuān shì sì fāng réng yì wèi lì cí

这句话大意是:宋人义之,宣示四方,仍议为立祠。

zhèn jiāng zhī qiú yǒu fāng shì zhě qīn cháng jiàn zhī yǐ gào yuán hào wèn jí yán sì zhōu chéng xiàn zī lún bèi zhí shì qiě yuē zī lún cháng shēn miàn chì sè quán jiá wēi gāo rán shū ér huáng

这句话大意是:镇江之囚有方士者亲尝见之,以告元好问,及言泗州城陷资伦被执事,且曰:“资伦长身,面赤色,颧颊微高,髯疏而黄。

zī bǐng zhì zhí zhòng rán nuò gù qí jiān rěn shǒu jié zhuó zhuó rú cǐ

这句话大意是:资禀质直,重然诺,故其坚忍守节卓卓如此。

xuān zōng shí lù zài zī lún wéi luàn bīng suǒ shā dāng shí chuán wén bù dé qí shí yún

这句话大意是:”《宣宗实录》载资伦为乱兵所杀,当时传闻不得其实云。

guō há má huì zhōu rén

这句话大意是:郭虾蟆,会州人。

shì wèi bǎo jiá shè shēng shǒu yǔ xiōng lù dà jù yǐ shàn shè yìng mù

这句话大意是:世为保甲射生手,与兄禄大俱以善射应募。

xìng dìng chū lù dà yǐ gōng qiān yáo shòu tóng zhī píng liáng fǔ shì jiān huì zhōu cì shǐ jìn guān yī jiē cì xìng yán zhǎn

这句话大意是:兴定初,禄大以功迁遥授同知平凉府事、兼会州刺史,进官一阶,赐姓颜盏。

xià rén gōng huì zhōu lù dà yáo jiàn qí zhǔ bīng zhě rén mǎ jiē yī jīn chū rù zhèn zhōng yuē èr bǎi yú bù yī fà zhōng qí kēng yì zhī

这句话大意是:夏人攻会州,禄大遥见其主兵者人马皆衣金,出入阵中,约二百余步,一发中其吭,殪之。

yòu shè yī rén shǐ guàn liǎng shǒu yú shù dí dà hài

这句话大意是:又射一人,矢贯两手于树,敌大骇。

chéng pò lù dà há má jù bèi qín

这句话大意是:城破,禄大、虾蟆俱被禽。

xià rén lián qí jì qiú zhī xiōng dì jiē shì sǐ bù qū

这句话大意是:夏人怜其技,囚之,兄弟皆誓死不屈。

cháo tíng wén zhī yì jiā yōu jiǎng ér wèi zhī cún méi nǎi tè qiān lù tài zǐ bàn niú guān yī jiē shòu xún wèi zhí yǐ jīng qí zhōng

这句话大意是:朝廷闻之,议加优奖,而未知存没,乃特迁禄大子伴牛官一阶,授巡尉职,以旌其忠。

qí hòu xiōng dì móu bēn huì zì bá qí xū shì jué lù dà jìng wèi suǒ shā há má dú bá guī

这句话大意是:其后兄弟谋奔会,自拔其须,事觉,禄大竟为所杀,虾蟆独拔归。

shàng sī lù dà zhī zhōng mìng fù qiān bàn niú guān yī jiē yáo shòu huì zhōu jūn shì pàn guān há má yáo shòu gǒng zhōu qián xiá

这句话大意是:上思禄大之忠,命复迁伴牛官一阶,遥授会州军事判官,虾蟆遥授巩州钤辖。

huì yán zhě qǐ jiǎng yòng lù dà dì suì qiān há má guān liǎng jiē shòu tóng zhī lán zhōu jūn zhōu shì

这句话大意是:会言者乞奖用禄大弟,遂迁虾蟆官两阶,授同知兰州军州事。

xìng dìng wǔ nián dōng xià rén wàn yú qīn dìng xī há má bài zhī zhǎn shǒu qī bǎi huò mǎ wǔ shí pǐ yǐ gōng qiān tóng zhī lín táo fǔ shì

这句话大意是:兴定五年冬,夏人万余侵定西,虾蟆败之,斩首七百,获马五十匹,以功迁同知临洮府事。

yuán guāng èr nián xià rén bù qí shù shí wàn gōng fèng xiáng shén jí yuán shuài chì zhǎn hé xǐ yǐ há má zǒng lǐng jūn shì

这句话大意是:元光二年,夏人步骑数十万攻凤翔甚急,元帅赤盏合喜以虾蟆总领军事。

cóng xún chéng háo wài yī rén zuò hú chuáng yǐ jiàn lì bù jí qì mào ruò miè shì chéng shǒu zhě

这句话大意是:从巡城,濠外一人坐胡床,以箭力不及,气貌若蔑视城守者。

hé xǐ zhǐ sì há má yún rǔ néng shè cǐ rén fǒu

现代白话:合喜指似虾蟆云:“你能射此人否?

há má cè liáng yuǎn jìn yuē kě

这句话大意是:”虾蟆测量远近,曰:“可。

há má píng shí fā shǐ cì yè xià jiǎ bù yǎn chù shè zhī wú bù zhōng jí chí gōng shǐ cì zuò zhě jǔ zhǒu yī fà ér bì

这句话大意是:”虾蟆平时发矢,伺腋下甲不掩处射之无不中,即持弓矢伺坐者举肘,一发而毙。

bīng tuì shēng yáo shòu jìng nán jūn jié dù shǐ xún gǎi tōng yuǎn jūn jié dù shǐ shòu shān dōng xi lù wò kě bì là móu kè réng qiǎn shǐ shǎng lài biàn yù zhū jùn yān

现代白话:兵退,升遥授静难军节度使,寻改通远军节度使,授山东西路斡可必剌谋克,仍遣使赏赉,遍谕诸郡呢。

shì nián dōng há má yǔ gǒng zhōu yuán shuài tián ruì gōng qǔ huì zhōu

这句话大意是:是年冬,虾蟆与巩州元帅田瑞攻取会州。

há má lǜ qí bīng wǔ bǎi jiē bèi zhě nà bì zhōu zhī nán shān ér xià xià rén cù wàng zhī yǐ wéi shén

这句话大意是:虾蟆率骑兵五百皆被赭衲,蔽州之南山而下,夏人猝望之以为神。

chéng shàng yǒu jǔ shǒu yú xuán fēng bǎn zhě há má shè zhī shǒu yǔ bǎn jù guàn

这句话大意是:城上有举手于悬风版者,虾蟆射之,手与版俱贯。

fán shè sǐ shù bǎi rén

这句话大意是:凡射死数百人。

xià rén zhèn kǒng nǎi chū jiàng

这句话大意是:夏人震恐,乃出降。

gài huì zhōu wèi xià rén suǒ jù jìn sì nián zhì shì fù yān

现代白话:盖会州为夏人所据近四年,至是复呢。

zhèng dà chū tián ruì jù gǒng zhōu pàn zhào shǎn xī liǎng xíng shěng bìng lì jī zhī

这句话大意是:正大初,田瑞据巩州叛,诏陕西两行省并力击之。

há má lǜ zhòng xiān dēng ruì kāi mén tū chū wèi qí dì jì suǒ shā zhǎn shǒu wǔ qiān yú jí yǐ gōng qiān yáo shòu zhī fèng xiáng fǔ shì běn lù bīng mǎ dōu zǒng guǎn yuán shuài zuǒ dōu jiān jiān xíng lán huì táo hé yuán shuài fǔ shì

这句话大意是:虾蟆率众先登,瑞开门突出,为其弟济所杀,斩首五千余级,以功迁遥授知凤翔府事、本路兵马都总管、元帅左都监、兼行兰、会、洮、河元帅府事。

liù nián jiǔ yuè há má jìn xi mǎ èr pǐ zhào yuē qīng wǔ yì chāo jué

这句话大意是:六年九月,虾蟆进西马二匹,诏曰:“卿武艺超绝。

cǐ mǎ kě chōng zhàn yòng zhèn chéng cǐ qǐ néng jǐn qí lì

这句话大意是:此马可充战用,朕乘此岂能尽其力。

jì rù jìn jí shàng jiù wù yě jiù yǐ cì qīng

这句话大意是:既入进,即尚厩物也,就以赐卿。

réng cì jīn dǐng yī yù tù hú yī bìng suǒ qiǎn guō lún gē děng wù yǒu chà

这句话大意是:”仍赐金鼎一、玉兔鹘一,并所遣郭伦哥等物有差。

tiān xìng èr nián āi zōng qiān cài zhōu lǜ gū chéng bù néng bǎo nǐ qiān gǒng chāng yǐ zhān gé wán zhǎn wèi gǒng chāng xíng shěng

这句话大意是:天兴二年,哀宗迁蔡州,虑孤城不能保,拟迁巩昌,以粘葛完展为巩昌行省。

sān nián chūn zhēng yuè wán zhǎn wén cài yǐ pò yù ān zhòng xīn chéng shǒu yǐ dài sì lì zhě nǎi qiǎn rén chēng shǐ zhě zhì zì cài yǒu zhǐ xuān yù

这句话大意是:三年春正月,完展闻蔡已破,欲安众心,城守以待嗣立者,乃遣人称使者至自蔡,有旨宣谕。

suí dé zhōu shuài wāng shì xiǎn zhě yì zhī cài xiōng wèn qiě jí wán zhǎn zhì jǐ yù fā jiǎo zhào shì yīn yǐ bīng tú zhī rán jù há má wēi wàng nǎi qiǎn shǐ yuē há má bìng lì pò gǒng chāng

这句话大意是:绥德州帅汪世显者亦知蔡凶问,且嫉完展制己,欲发矫诏事,因以兵图之,然惧虾蟆威望,乃遣使约虾蟆并力破巩昌。

shǐ zhě zhì há má wèi zhī yuē zhān gé gōng fèng zhào wéi xíng shěng hào lìng shú gǎn bù cóng

这句话大意是:使者至,虾蟆谓之曰:“粘葛公奉诏为行省,号令孰敢不从。

jīn zhǔ shàng shòu wéi yú cài nǐ qiān gǒng chāng

这句话大意是:今主上受围于蔡,拟迁巩昌。

guó jiā wēi jí zhī jì wǒ bèi jì bù néng zhì sǐ fù yuán yòu bù néng yè zhòng fèng yíng nǎi yù gōng zhān gé gōng xiān fèi qiān xìng zhī de shàng zhì hé suǒ guī hu

这句话大意是:国家危急之际,我辈既不能致死赴援,又不能叶众奉迎,乃欲攻粘葛公,先废迁幸之地,上至何所归吗。

rǔ shuài ruò yù bèi guó jiā rèn zì wèi zhī hé jí yú wǒ

现代白话:你帅若欲背国家,任自为之,何及于我。

shì xiǎn jí gōng gǒng chāng pò zhī jié shā wán zhǎn sòng kuǎn yú dà yuán fù qiǎn shǐ zhě èr shí yú bèi yù há má yǐ huò fú bù cóng

这句话大意是:”世显即攻巩昌破之,劫杀完展,送款于大元,复遣使者二十余辈谕虾蟆以祸福,不从。

jiǎ wǔ chūn jīn guó yǐ wáng xī zhōu wú bù guī shùn zhě dú há má jiān shǒu gū chéng

这句话大意是:甲午春,金国已亡,西州无不归顺者,独虾蟆坚守孤城。

bǐng shēn suì dōng shí yuè dà bīng bìng lì gōng zhī

这句话大意是:丙申岁冬十月,大兵并力攻之。

há má dù bù néng zhī jí zhōu zhōng suǒ yǒu jīn yín tóng tiě zá zhù wèi pào yǐ jī gōng zhě shā niú mǎ yǐ shí zhàn shì yòu zì fén lú shě jī jù yuē wú zhì zī bīng

这句话大意是:虾蟆度不能支,集州中所有金银铜铁,杂铸为炮以击攻者,杀牛马以食战士,又自焚卢舍积聚,曰:“无至资兵。

rì yǔ xuè zhàn ér dà bīng yì bù néng zú bá

这句话大意是:”日与血战,而大兵亦不能卒拔。

jí jūn shì sǐ shāng zhě zhòng nǎi mìng jī xīn yú zhōu xiè hū jí jiā rén jí chéng zhōng jiàng xiào qī nǚ bì zhū yī shì jiāng zì fén zhī

这句话大意是:及军士死伤者众,乃命积薪于州廨,呼集家人及城中将校妻女,闭诸一室,将自焚之。

há má zhī qiè yù yǒu suǒ su lì zhǎn yǐ xùn

这句话大意是:虾蟆之妾欲有所诉,立斩以徇。

huǒ jì chì lǜ jiāng shì yú huǒ qián chí mǎn yǐ dài

这句话大意是:火既炽,率将士于火前持满以待。

chéng pò bīng tián wěi yǐ rù áo zhàn jì jiǔ shì zú yǒu gōng jǐn shǐ jué zhě tǐng shēn rù huǒ zhōng

这句话大意是:城破,兵填委以入,鏖战既久,士卒有弓尽矢绝者,挺身入火中。

há má dú shàng dà cǎo jī yǐ mén fēi zì bì fā èr sān bǎi shǐ wú bù zhōng zhě shǐ jǐn tóu gōng jiàn yú huǒ zì fén

这句话大意是:虾蟆独上大草积,以门扉自蔽,发二三百矢无不中者,矢尽,投弓剑于火自焚。

chéng zhōng wú yī rén kěn jiàng zhě

这句话大意是:城中无一人肯降者。

há má sǐ shí nián sì shí wǔ

这句话大意是:虾蟆死时年四十五。

tǔ rén wèi lì cí

这句话大意是:土人为立祠。

wán zhǎn zì shì chāng

这句话大意是:完展字世昌。

tài hé sān nián cè lùn jìn shì

这句话大意是:泰和三年策论进士。

chū wéi xíng shěng yǐ là wán wèi zhào qī yǐ tiān xìng èr nián jiǔ yuè jí dà jūn yǔ shàng huì yú ráo fēng guān chū sòng bù yì qǔ xìng yuán

这句话大意是:初为行省,以蜡丸为诏,期以天兴二年九月集大军与上会于饶峰关,出宋不意取兴元。

jì ér bù guǒ yún

这句话大意是:既而不果云。

✦ You read 列传·卷六十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.