金史 · 脱脱 · Chapter 135 of 136

列传·卷七十三

PinyinModern Translation
Size

wài guó xià

这句话大意是:◎外国下。

gāo lí

这句话大意是:○高丽。

gāo lí guó wáng wáng jiè

这句话大意是:高丽国王,王楷。

qí de yā lù jiāng yǐ dōng hé lǎn lù yǐ nán dōng nán jiē zhì yú hǎi

这句话大意是:其地鸭绿江以东,曷懒路以南,东南皆至于海。

zì liáo shí suì shí qiǎn shǐ xiū gòng shì jù liáo shǐ

这句话大意是:自辽时,岁时遣使修贡,事具《辽史》。

táng chū mò hé yǒu sù mò hēi shuǐ liǎng bù jiē chén shǔ yú gāo lí

这句话大意是:唐初,靺鞨有粟末、黑水两部,皆臣属于高丽。

táng miè gāo lí sù mò bǎo dōng móu shān jiàn qiáng dà hào bó hǎi xìng dà shì yǒu wén wù lǐ yuè

这句话大意是:唐灭高丽,粟末保东牟山渐强大,号渤海,姓大氏,有文物礼乐。

zhì táng mò shāo shuāi zì hòu bù fù yǒu wén

这句话大意是:至唐末稍衰,自后不复有闻。

jīn fá liáo bó hǎi lái guī gài qí yí yì yě

这句话大意是:金伐辽,渤海来归,盖其遗裔也。

hēi shuǐ mò hé jū gǔ sù shèn de yǒu shān yuē bái shān gài cháng bái shān jīn guó zhī suǒ qǐ yān

现代白话:黑水靺鞨居古肃慎地,有山曰白山,盖长白山,金国之所起呢。

nǚ zhí suī jiù shǔ gāo lí bù fù xiāng tōng zhě jiǔ yǐ

现代白话:女直虽旧属高丽,不复相通者久了。

jí jīn miè liáo gāo lí yǐ shì liáo jiù lǐ chēng chén yú jīn

这句话大意是:及金灭辽,高丽以事辽旧礼称臣于金。

chū yǒu yī zhě shàn zhì jí běn gāo lí rén bù zhī qí shǐ zì hé ér lái yì bù zhe qí xìng míng jū nǚ zhí zhī wán yán bù

这句话大意是:初,有医者善治疾,本高丽人,不知其始自何而来,亦不著其姓名,居女直之完颜部。

mù zōng shí qī shǔ yǒu jí cǐ yī zhě zhěn shì zhī mù zōng wèi yī zhě yuē rǔ néng shǐ cǐ rén bìng yù zé wú qiǎn rén sòng rǔ guī rǔ xiāng guó

现代白话:穆宗时戚属有疾,此医者诊视之,穆宗谓医者曰:“你能使此人病愈,则我遣人送你归你乡国。

yī zhě yuē nuò

这句话大意是:”医者曰:“诺。

qí rén jí guǒ yù mù zōng nǎi yǐ chū yuē guī zhī

这句话大意是:”其人疾果愈,穆宗乃以初约归之。

yǐ lí gǔ lǐng pú sàn bù hú shí lái bó qín jū gāo lí nǚ zhí zhī liǎng jiān mù zōng shǐ zú rén sōu ā zhāo zhī yīn shǐ sōu ā sòng yī zhě guī zhī gāo lí jìng shàng

这句话大意是:乙离骨岭仆散部胡石来勃堇居高丽、女直之两间,穆宗使族人叟阿招之,因使叟阿送医者,归之高丽境上。

yī zhě guī zhì gāo lì yīn wèi gāo lí rén nǚ zhí jū hēi shuǐ bù zhě bù zú rì qiáng bīng yì jīng hàn nián gǔ lǚ rěn

这句话大意是:医者归至高丽,因谓高丽人,女直居黑水部者部族日强,兵益精悍,年谷屡稔。

gāo lí wáng wén zhī

这句话大意是:高丽王闻之。

nǎi tōng shǐ yú nǚ zhí

这句话大意是:乃通使于女直。

jì ér hú shí lái lái guī suì lǜ yǐ lí gǔ lǐng dōng zhū bù jiē nèi fù

这句话大意是:既而,胡石来来归,遂率乙离骨岭东诸部皆内附。

mù zōng shí nián guǐ wèi ā shū zì liáo shǐ qí tú dá jì lái shuō hé lǎn diàn rén hé lǎn diàn rén zhí zhī

这句话大意是:穆宗十年癸未,阿疏自辽使其徒达纪来说曷懒甸人,曷懒甸人执之。

mù zōng yǐ dá jì sòng gāo lí wèi gāo lí wáng yuē qián cǐ wéi luàn yú rǔ bǐ zhě jiē cǐ bèi yě

现代白话:穆宗以达纪送高丽,谓高丽王曰:“前此为乱于你鄙者,皆此辈也。

jí pò xiāo hǎi lǐ shǐ wò lǔ hǎn wǎng gāo lí bào jié gāo lí yì shǐ shǐ lái hè

这句话大意是:”及破萧海里,使斡鲁罕往高丽报捷,高丽亦使使来贺。

wèi jǐ fù shǐ xié gé yǔ wò lǔ hǎn wǎng pìn gāo lí wáng yuē xié gé nǚ zhí zhī zú dì yě qí lǐ yǒu jiā yǐ

现代白话:未几,复使斜葛与斡鲁罕往聘,高丽王曰:“斜葛,女直之族弟也,其礼有加了。

nǎi yǐ yī dà yín pán wèi xiè

这句话大意是:”乃以一大银盘为谢。

jué hòu hé lǎn diān zhū bù jǐn yù lái fù gāo lí wén zhī bù yù shǐ lái fù kǒng jìn yú jǐ ér bù lì yě shǐ rén yāo zhǐ zhī

这句话大意是:厥后,曷懒甸诸部尽欲来附,高丽闻之不欲使来附,恐近于己而不利也,使人邀止之。

xié gé zài gāo lí jí wǎng lái hé lǎn dào zhōng jù zhī qí shì suì shǐ shí shì huan wǎng nà hé lǎn diàn rén

这句话大意是:斜葛在高丽及往来曷懒道中,具知其事,遂使石适欢往纳曷懒甸人。

wèi xíng ér mù zōng méi kāng zōng sì qiǎn shí shì huan yǐ xīng xiǎn tǒng mén zhī bīng wǎng zhì yǐ lí gǔ lǐng yì mù bīng qū huó niè shuǐ xùn dì hé lǎn diān shōu pàn wáng qī chéng

这句话大意是:未行而穆宗没,康宗嗣,遣石适欢以星显统门之兵往至乙离骨岭,益募兵趋活涅水,徇地曷懒甸,收叛亡七城。

gāo lí shǐ rén lái gào yuē shì yǒu dāng yì zhě

这句话大意是:高丽使人来告曰:“事有当议者。

hé lǎn diàn guān shǔ shǐ xié lēi xiáng wěn yě là bǎo xiáng wěn wǎng shí shì huan yì shǐ bēi lǔ wǎng gāo lí zhí yě là bǎo děng ér qiǎn bēi lǔ yuē wú yǔ ěr shì

现代白话:”曷懒甸官属使斜勒详稳、冶剌保详稳往,石适欢亦使杯鲁往,高丽执冶剌保等,而遣杯鲁曰:“无与你事。

yú shì wǔ shuǐ zhī mín jiē fù yú gāo lí tuán liàn shǐ xiàn zhě shí sì rén

这句话大意是:”于是,五水之民皆附于高丽,团练使陷者十四人。

èr nián jiǎ shēn gāo lí lái gōng shí shì huan dà pò zhī shā huò shén zhòng zhuī rù qí jìng fén lüè qí shù shǒu ér hái

这句话大意是:二年甲申,高丽来攻,石适欢大破之,杀获甚众,追入其境,焚略其戍守而还。

sì yuè gāo lí fù lái gōng shí shì huan yǐ wǔ bǎi rén yù yú pì dēng shuǐ fù dà pò zhī zhuī rù pì dēng shuǐ zhú qí cán zhòng yú jìng

这句话大意是:四月,高丽复来攻,石适欢以五百人御于辟登水,复大破之,追入辟登水,逐其残众逾境。

yú shì gāo lí wáng yuē gào biān xìn zhě jiē guān shǔ xiáng dān bàng dōu lǐ xī bì hǎn bèi yě

这句话大意是:于是,高丽王曰:“告边衅者皆官属祥丹、傍都里、昔毕罕辈也。

shí sì tuán liàn liù lù shǐ rén zài gāo lí zhě jiē guī zhī qiǎn shǐ lái qǐng hé

这句话大意是:”十四团练、六路使人在高丽者,皆归之,遣使来请和。

suì shǐ xié gé jīng zhèng jiāng jiè zhì yǐ lí gǔ shuǐ hé lǎn diān huó mí shuǐ liú zhī liǎng yuè

这句话大意是:遂使斜葛经正疆界,至乙离骨水、曷懒甸活祢水,留之两月。

xié gé bù néng tīng sòng měi yī shì zhé zhì zhī wàn mín pō kǔ zhī

这句话大意是:斜葛不能听讼,每一事辄至枝蔓,民颇苦之。

kāng zōng zhào xié gé hái ér qiǎn shí shì huan wǎng

这句话大意是:康宗召斜葛还,而遣石适欢往。

shí shì huan lì mù fǔ yú sān chán shuǐ qí cháng yīn yǔ gāo lí wǎng lái wéi luàn jiē zhě jí zhèng qí zuì yú wú suǒ wèn

这句话大意是:石适欢立幕府于三潺水,其尝阴与高丽往来为乱阶者,即正其罪,余无所问。

kāng zōng yǐ wéi néng

这句话大意是:康宗以为能。

sì nián bǐng xū gāo lí shǐ shǐ hēi huan fāng shí lái hè sì wèi kāng zōng shǐ bēi lǔ bào pìn qiě xún qián yuē qǔ wáng mìng zhī mín gāo lí xǔ zhī

这句话大意是:四年丙戌,高丽使使黑欢方石来贺嗣位,康宗使杯鲁报聘,且寻前约,取亡命之民,高丽许之。

yuē shǐ shǐ zhì jìng shàng shòu zhī

这句话大意是:曰:“使使至境上受之。

kāng zōng yǐ wéi xìn rán shǐ wán yán bù ā guō wū lín dá bù shèng kūn wǎng jìng shàng shòu zhī

这句话大意是:”康宗以为信然,使完颜部阿聒、乌林答部胜昆往境上受之。

kāng zōng tián yú mǎ jì lǐng yǐ zhǐ cūn yǐ dài zhī

这句话大意是:康宗畋于马纪岭乙只村以待之。

ā guō shèng kūn zhì jìng shàng gāo lí qiǎn rén shā zhī ér chū bīng hé lǎn diān zhù jiǔ chéng

这句话大意是:阿聒、胜昆至境上,高丽遣人杀之,而出兵曷懒甸,筑九城。

kāng zōng guī zhòng xián yuē bù kě jǔ bīng yě kǒng liáo rén jiāng yǐ zuì wǒ

这句话大意是:康宗归,众咸曰:“不可举兵也,恐辽人将以罪我。

tài zǔ dú yuē ruò bù jǔ bīng qǐ zhǐ shī hé lǎn diān zhū bù jiē fēi wú yǒu yě

现代白话:”太祖独曰:“若不举兵,岂止失曷懒甸,诸部皆非我有也。

kāng zōng yǐ wéi rán nǎi shǐ wò sāi jiàng bīng fá zhī dà pò gāo lí bīng

这句话大意是:”康宗以为然,乃使斡塞将兵伐之,大破高丽兵。

liù yuè gāo lí lǜ zhòng lái zhàn wò sāi bài zhī jìn wéi qí chéng

这句话大意是:六月,高丽率众来战,斡塞败之,进围其城。

qī yuè gāo lí fù qǐng hé kāng zōng yuē shì ruò zhuó zhōng zé yǔ zhī hé

这句话大意是:七月,高丽复请和,康宗曰:“事若酌中,则与之和。

gāo lí xǔ guī wáng rù zhī mín ba jiǔ chéng zhī shù fù suǒ qīn gù dì suì yǔ zhī hé

这句话大意是:”高丽许归亡入之民,罢九城之戍,复所侵故地,遂与之和。

shōu guó yuán nián jiǔ yuè tài zǔ yǐ kè huáng lóng fǔ mìng jiā gǔ sā hē gōng bǎo zhōu

这句话大意是:收国元年九月,太祖已克黄龙府,命加古撒喝攻保州。

bǎo zhōu jìn gāo lí liáo qīn gāo lí zhì bǎo zhōu

这句话大意是:保州近高丽,辽侵高丽置保州。

zhì shì mìng sā hē qǔ zhī jiǔ bù xià sā hē qǐng jì shī qiě yán gāo lí wáng jiāng qiǎn shǐ lái

这句话大意是:至是,命撒喝取之,久不下,撒喝请济师,且言高丽王将遣使来。

tài zǔ shǐ nà hé wū chǔn yǐ bǎi qí yì zhī zhào sā hē yuē rǔ lǐng piān shī lǚ pò zhòng dí duō suǒ fú huò jí wén hú shā shù zhàn yǒu gōng zhèn shén jiā zhī

现代白话:太祖使纳合乌蠢以百骑益之,诏撒喝曰:“你领偏师,屡破重敌,多所俘获,及闻胡沙数战有功,朕甚嘉之。

ruò bǎo zhōu wèi xià dàn shǒu biān shù wú yǐ kè huáng lóng fǔ wén liáo zhǔ qiě zhì sì pò dà dí fù yì rǔ bīng

现代白话:若保州未下,但守边戍,我已克黄龙府,闻辽主且至,俟破大敌复益你兵。

suǒ yán gāo lí qiǎn shǐ shì wèi zhī guǒ fǒu zhì zé hù sòng yǐ lái

这句话大意是:所言高丽遣使事,未知果否,至则护送以来。

biān jìng zhī shì shèn zhī wú hū

这句话大意是:边境之事,慎之毋忽。

shí yī yuè xì liáo nǚ zhí má mèn tài wān děng shí wǔ rén jiē jiàng gōng kāi zhōu qǔ zhī jǐn jiàng bǎo zhōu zhū bù nǚ zhí

这句话大意是:”十一月,系辽女直麻懑太弯等十五人皆降,攻开州取之,尽降保州诸部女直。

tài zǔ yǐ sā hē wèi bǎo zhōu lù dū tǒng

这句话大意是:太祖以撒喝为保州路都统。

tài zǔ yǐ pò zǒu liáo zhǔ jūn sā hē pò hé zhǔ shùn huà èr chéng fù qǐng jì shī gōng bǎo zhōu shǐ wò lǔ yǐ jiá shì qiān rén wǎng

这句话大意是:太祖已破走辽主军,撒喝破合主、顺化二城,复请济师攻保州,使斡鲁以甲士千人往。

èr nián rùn yuè gāo lí qiǎn shǐ lái hè jié qiě yuē bǎo zhōu běn wú jiù dì yuàn yǐ jiàn hái

现代白话:二年闰月,高丽遣使来贺捷,且曰:“保州本我旧地,愿以见还。

tài zǔ wèi shǐ zhě yuē ěr qí zì qǔ zhī

现代白话:”太祖谓使者曰:“你其自取之。

zhào sā hē wū chǔn děng yuē ruò gāo lí lái qǔ bǎo zhōu yì yǐ hú là gǔ xí xiǎn děng jūn bèi zhī huò yù hé bīng wú de zhé wǎng dàn jǐn shǒu biān shù

这句话大意是:”诏撒喝、乌蠢等曰:“若高丽来取保州,益以胡剌古、习显等军备之,或欲合兵,无得辄往,但谨守边戍。

jí sā hē ā shí lài děng gōng bǎo zhōu liáo shǒu jiāng dùn qù ér gāo lí bīng yǐ zài chéng zhōng

这句话大意是:”及撒喝、阿实赉等攻保州,辽守将遁去,而高丽兵已在城中。

jì ér gāo lí guó wáng shǐ pú mǎ qǐng bǎo zhōu zhào yù gāo lí wáng yuē bǎo zhōu jìn ěr biān jìng tīng ěr zì qǔ jīn nǎi qín wǒ shī tú pò dí chéng xià

现代白话:既而,高丽国王使蒲马请保州,诏谕高丽王曰:“保州近你边境,听你自取,今乃勤我师徒,破敌城下。

qiě pú mǎ zhǐ shì kǒu chén sì yǒu biǎo qǐng jí dāng bié yì

这句话大意是:且蒲马止是口陈,俟有表请,即当别议。

tiān fǔ èr nián shí èr yuè zhào yù gāo lí guó wáng yuē zhèn shǐ xīng shī fá liáo yǐ cháng bù gào lài huáng tiān zhù shùn lǚ bài dí bīng běi zì shàng jīng nán zhì yú hǎi qí jiān jīng fǔ zhōu xiàn bù zú rén mín xī jiē fǔ dìng

这句话大意是:天辅二年十二月,诏谕高丽国王曰:“朕始兴师伐辽,已尝布告,赖皇天助顺,屡败敌兵,北自上京,南至于海,其间京府州县部族人民悉皆抚定。

jīn qiǎn bèi qín shù bèi bào yù réng cì mǎ yì pǐ zhì kě lǐng yě

这句话大意是:今遣孛堇术孛报谕,仍赐马一匹,至可领也。

sān nián gāo lí zēng zhù cháng chéng sān chǐ biān lì fā bīng zhǐ zhī fú cóng bào yuē xiū bǔ jiù chéng

这句话大意是:三年,高丽增筑长城三尺,边吏发兵止之,弗从,报曰:“修补旧城。

hé lǎn diān bèi qín hú là gǔ xí xiǎn yǐ wén zhào yuē wú de qīn yì shēng shì dàn shèn gù yíng lěi guǎng bù ěr mù ér yǐ

这句话大意是:”曷懒甸孛堇胡剌古、习显以闻,诏曰:“毋得侵轶生事,但慎固营垒,广布耳目而已。

sì nián xián zhōu lù dū tǒng sī yǐ bīng fēn tún yú bǎo zhōu bì lǐ wéi èr chéng qǐng yì bīng zhào yuē rǔ děng fēn liè tún shù yǐ gù fēng shǒu shén shàn

现代白话:四年,咸州路都统司以兵分屯于保州、毕里围二城,请益兵,诏曰:“你等分列屯戍,以固封守,甚善。

gāo lí lěi shì chén shì yú liáo huò yǒu jiāo tōng kě cháng qiǎn rén zhēn sì

这句话大意是:高丽累世臣事于辽,或有交通,可常遣人侦伺。

shǐ xí xiǎn yǐ huò liáo guó zhōu jùn yù gāo lí qí guó fāng zhū luàn zhě shǐ wèi xí xiǎn yuē cǐ yǔ xiān fù guó wáng zhī shū

这句话大意是:使习显以获辽国州郡谕高丽,其国方诛乱者,使谓习显曰:“此与先父国王之书。

xí xiǎn jiù guǎn

这句话大意是:”习显就馆。

fán zhū lù guān liáo qī shí yú rén jí yī jiù lǐ jiē jiàn ér yǐ biǎo lái hè bìng gòng fāng wù

这句话大意是:凡诛戮官僚七十余人,即依旧礼接见,而以表来贺,并贡方物。

fù yǐ liáo dì wáng rù xià guó bào zhī

这句话大意是:复以辽帝亡入夏国报之。

gāo suí xié yě fèng shǐ gāo lí zhì jìng shàng jiē dài zhī lǐ bù xùn suí děng bù gǎn wǎng tài zōng yuē gāo lí shì chén yú liáo dāng yǐ shì liáo zhī lǐ shì wǒ ér wǒ guó yǒu xīn sàng liáo zhǔ wèi huò wù jù qiáng zhī

这句话大意是:高随、斜野奉使高丽,至境上,接待之礼不逊,随等不敢往,太宗曰:“高丽世臣于辽,当以事辽之礼事我,而我国有新丧,辽主未获,勿遽强之。

mìng gāo suí děng hái

这句话大意是:”命高随等还。

tiān huì èr nián tóng zhī nán lù dū tǒng gǔ shí dá zòu gāo lí nà pàn wáng zēng biān bèi bì yǒu yì tú

这句话大意是:天会二年,同知南路都统鹘实答奏,高丽纳叛亡、增边备,必有异图。

zhào yuē fán yǒu tōng wèn wú wéi cháng shì

这句话大意是:诏曰:“凡有通问,毋违常式。

huò lái qīn lüè zé zhěng ěr háng liè yǔ zhī cóng shì

现代白话:或来侵略,则整你行列与之从事。

gǎn xiān fàn bǐ zhě suī jié bì fá

这句话大意是:敢先犯彼者,虽捷必罚。

zhào dū mǔ yǐ jiá shì qiān rén shù hǎi dǎo yǐ bèi zhī

这句话大意是:”诏阇母以甲士千人戍海岛,以备之。

sì nián guó wáng wáng jiè qiǎn shǐ fèng biǎo chēng fān yōu zhào dá zhī

这句话大意是:四年,国王王楷遣使奉表称藩,优诏答之。

shàng shǐ gāo bó shū wū zhì zhōng shǐ gāo lí fán qiǎn shǐ wǎng lái dāng jǐn xún liáo jiù réng qǔ bǎo zhōu lù jí biān dì rén kǒu zài bǐ jiè zhě xū jìn shù fā huán

这句话大意是:上使高伯淑、乌至忠使高丽,凡遣使往来当尽循辽旧,仍取保州路及边地人口在彼界者,须尽数发还。

chì bó shū yuē ruò yī yī tīng cóng jí yǐ bǎo zhōu de cì zhī

这句话大意是:敕伯淑曰:“若一一听从,即以保州地赐之。

gāo bó shū zhì gāo lì wáng jiè fù biǎo xiè yī yī shì liáo jiù zhì

这句话大意是:”高伯淑至高丽,王楷附表谢,一依事辽旧制。

bā nián jiè shàng biǎo qǐ miǎn suǒ bǎo zhōu wáng rù biān hù

这句话大意是:八年,楷上表,乞免索保州亡入边户。

shì suì gāo lí shí rén bǔ yú dà fēng piāo qí chuán dǐ hǎi àn hé sū guǎn rén huò zhī zhào hái qí guó

这句话大意是:是岁,高丽十人捕鱼,大风飘其船抵海岸,曷苏馆人获之,诏还其国。

jì ér xù shàng biǎo qǐng bù suǒ bǎo zhōu wáng rù gāo lí hù kǒu tài zōng cóng zhī zì shì bǎo zhōu fēng yù shǐ dìng

这句话大意是:既而勖上表请不索保州亡入高丽户口,太宗从之,自是保州封域始定。

huáng tǒng èr nián zhào jiā jiè kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó

这句话大意是:皇统二年,诏加楷开府仪同三司、上柱国。

liù nián jiè hōng zi xiàn sì lì

这句话大意是:六年,楷薨,子𬀪嗣立。

dà dìng sì nián yā lù jiāng bǎo shù pō bèi qīn yuè fén huǐ

这句话大意是:大定四年,鸭绿江堡戍颇被侵越焚毁。

wǔ nián zhēng yuè shì zōng yīn zhēng dàn shǐ cháo cí yù zhī yuē biān jìng xiǎo xiǎo bù yú ěr zhǔ shǐ rán yá jiāng lì wèi zhī yá

现代白话:五年正月,世宗因正旦使朝辞,谕之曰:“边境小小不虞,你主使然邪,疆吏为之邪?

ruò guǒ jiāng lì wèi zhī ěr zhǔ yì dāng chéng jiè zhī yě

现代白话:若果疆吏为之,你主亦当惩戒之也。

chū gāo lí shǐ zhě bié yǒu sī jìn lǐ wù yǐ wéi cháng shì suì wàn chūn jié shàng yǐ shǐ zhě sī jìn bù yīng diǎn lǐ zhào ba zhī

这句话大意是:”初,高丽使者别有私进礼物以为常,是岁万春节,上以使者私进不应典礼,诏罢之。

shí nián wáng xiàn dì yì yáng gōng hào fèi xiàn zì lì

这句话大意是:十年,王𬀪弟翼阳公皓废𬀪自立。

shí yuè cì shēng rì shǐ dà zōng zhèng chéng zhǎn zhì jiè shàng gāo lí biān lì chēng qián wáng yǐ ràng wèi bù kěn shòu shǐ zhě

这句话大意是:十月,赐生日使、大宗正丞飐至界上,高丽边吏称前王已让位,不肯受使者。

shí yī nián sān yuè wáng hào yǐ ràng guó lái zòu gào zhào pó sù lù wù shòu yǒu sī yí wén xiáng wèn

这句话大意是:十一年三月,王皓以让国来奏告,诏婆速路勿受,有司移文详问。

gāo lí gào yuē qián wáng jiǔ bìng hūn mào bù zhì yǐ mǔ dì hào quán shè guó shì

这句话大意是:高丽告曰:“前王久病,昏耄不治,以母弟皓权摄国事。

shàng yuē ràng guó dà shì yě hé yǐ bù xiān chén qǐng

现代白话:”上曰:“让国大事也,凭什么不先陈请。

zhào yǒu sī zài xiáng wèn

这句话大意是:”诏有司再详问。

gāo lí nǎi yǐ wáng xiàn ràng guó biǎo lái dà lüè chēng xiān chén jiè yí xùn chuán wèi yú dì yòu yán qí zi yǒu zuì bù kě lì zhī yì

这句话大意是:高丽乃以王𬀪让国表来,大略称先臣楷遗训传位于弟,又言其子有罪不可立之意。

shàng yí zhī yǐ wèn zǎi zhí chéng xiàng liáng bì zòu yuē cǐ bù kě xìn

这句话大意是:上疑之,以问宰执,丞相良弼奏曰:“此不可信。

xiàn zhǐ yī zi wǎng nián shēng sūn cháng yǒu biǎo zì chén shēng sūn zhī xǐ yī yě

这句话大意是:𬀪止一子,往年生孙,尝有表自陈生孙之喜,一也。

hào cháng zuò luàn xiàn qiú zhī èr yě

这句话大意是:皓尝作乱,𬀪囚之,二也。

jīn xiàn bù qiǎn shǐ hào nǎi qiǎn shǐ sān yě

这句话大意是:今𬀪不遣使,皓乃遣使,三也。

cháo tíng cì xiàn shēng rì shǐ hào bù zhuǎn dá yú xiàn nǎi chēng wèi gǎn fèng shòu sì yě

这句话大意是:朝廷赐𬀪生日使,皓不转达于𬀪,乃称未敢奉受,四也。

jīn hào cuàn xiōng wū yú tiān zǐ ān kě rěn yě

这句话大意是:今皓篡兄诬于天子,安可忍也。

yòu chéng mèng hào yuē dāng xún bǐ guó shì mín guǒ jiē tuī fú jí dāng qiǎn shǐ fēng cè

这句话大意是:”右丞孟浩曰:“当询彼国士民,果皆推服,即当遣使封册。

shàng yuē fēng yī guó zhī jūn xún yú mín zhòng cǐ yǔ chú bài měng ān móu kè hé yì

这句话大意是:”上曰:“封一国之君询于民众,此与除拜猛安谋克何异。

nǎi què qí shǐ zhě ér yǐ zhào shū xiáng wèn wáng xiàn lì bù shì láng jìng wèi xuān wèn wáng xiàn shǐ

这句话大意是:”乃却其使者,而以诏书详问王𬀪,吏部侍郎靖为宣问王𬀪使。

hào shí cuàn guó qiú xiàn yú hǎi dǎo

这句话大意是:皓实篡国,囚𬀪于海岛。

jìng zhì gāo lì hào chēng wáng xiàn yǐ bì wèi chū jū tā suǒ bìng jiā wú sǔn bù néng jiù wèi bài mìng wǎng fù xiǎn yuǎn fēi shǐ zhě suǒ yí wǎng

这句话大意是:靖至高丽,皓称王𬀪已避位出居他所,病加无损,不能就位拜命,往复险远,非使者所宜往。

jìng jìng bù dé jiàn xiàn nǎi yǐ zhào shòu hào zhuǎn qǔ xiàn biǎo fù zòu qí yán yǔ qián biǎo dà gài xiāng tóng

这句话大意是:靖竟不得见𬀪,乃以诏授皓,转取𬀪表附奏,其言与前表大概相同。

jìng hái shàng wèn dà chén jiē yuē xiàn biǎo rú cǐ kě suì fēng zhī

这句话大意是:靖还,上问大臣,皆曰:“𬀪表如此,可遂封之。

chéng xiàng liáng bì píng zhāng zhèng shì shǒu dào yuē dài hào qí qǐng wèi wǎn yě

这句话大意是:”丞相良弼、平章政事守道曰:“待皓祈请未晚也。

shí èr yuè hào qiǎn qí lǐ bù shì láng zhāng yì míng děng qǐng fēng

这句话大意是:”十二月,皓遣其礼部侍郎张翼明等请封。

shí èr nián sān yuè suì cì fēng cè

这句话大意是:十二年三月,遂赐封册。

hào shēng rì zài zhēng yuè shí jiǔ rì shì suì shí èr yuè jiāng jǐn wèi jí qiǎn shǐ yǒu sī qǐng zhì lái suì jǔ xíng yān

现代白话:皓生日在正月十九日,是岁十二月将尽,未及遣使,有司请至来岁举行呢。

shí wǔ nián gāo lí xī jīng liú shǒu zhào wèi chǒng pàn hào qiǎn xú yàn děng jiǔ shí liù rén shàng biǎo yuē qián wáng běn fēi bì ràng dà jiàng jūn zhèng chōng fu láng jiàng li yì fāng shí shì zhī

这句话大意是:十五年,高丽西京留守赵位宠叛皓,遣徐彦等九十六人上表曰:“前王本非避让,大将军郑冲夫、郎将李义方实弑之。

chén wèi chǒng qǐng yǐ cí bēi lǐng yǐ xī zhì yā lù jiāng sì shí yú chéng nèi shǔ qǐng bīng zhù yuán

这句话大意是:臣位宠请以慈悲岭以西至鸭绿江四十余城内属,请兵助援。

shàng yuē wáng hào yǐ jiā fēng cè wèi chǒng zhé gǎn chēng bīng wéi luàn qiě yù nà tǔ zhèn huái fǔ wàn bāng qǐ zhù pàn chén wèi nüè

这句话大意是:”上曰:“王皓已加封册,位宠辄敢称兵为乱,且欲纳土,朕怀抚万邦,岂助叛臣为虐。

zhào zhí xú yàn děng sòng gāo lí

这句话大意是:”诏执徐彦等送高丽。

qǐng zhī wáng hào dìng zhào wèi chǒng zhī luàn qiǎn shǐ zòu xiè zì wèi chǒng zhī luàn hào suǒ qiǎn shēng rì huí xiè héng cì huí xiè hè zhèng dàn jìn fèng wàn chūn jié děng shǐ jiē zǔ bù tōng zhì shì hào bìng zòu zhī

这句话大意是:顷之,王皓定赵位宠之乱,遣使奏谢,自位宠之乱,皓所遣生日回谢、横赐回谢、贺正旦、进奉、万春节等使,皆阻不通,至是,皓并奏之。

zhào dá qí yì qí hé qiǎn rén shǐ lìng jié cì rù cháo

这句话大意是:诏答其意,其合遣人使令节次入朝。

shí qī nián hè zhèng dàn lǐ wù yù dài nǎi shí shì yù zhě yǒu sī qǐng yí wèn shàng yuē bǐ xiǎo guó wú néng shí zhě wù yǐ wéi yù ěr bù bì yí wèn

这句话大意是:十七年,贺正旦礼物,玉带乃石似玉者,有司请移问,上曰:“彼小国无能识者,误以为玉耳,不必移问。

nǎi zhǐ

这句话大意是:”乃止。

shí èr yuè yǒu sī zòu gāo lí xià jié yā mǎ guān shùn chéng lì wài jiāng dài jiǎ sān guò jiè shàng yǐ shǐ rén suǒ zuò zuì zhòng dàn lìng fā huán běn guó ér yǐ

这句话大意是:十二月,有司奏高丽下节押马官顺成例外将带甲三过界,上以使人所坐罪重,但令发还本国而已。

èr shí sān nián hào mǔ rèn shì hōng hào qǐ miǎn cì shēng rì jí hè xiè děng shì zhào cóng zhī

这句话大意是:二十三年,皓母任氏薨,皓乞免赐生日及贺谢等事,诏从之。

zhāng zōng jí wèi zhào shǐ zhì jiè shàng pō jī zhì zhào yí wèn gāo lí xùn xiè

这句话大意是:章宗即位,诏使至界上颇稽滞,诏移问,高丽逊谢。

míng chāng sān nián xià jié jīn tǐng huí zhì píng zhōu fǔ níng xiàn ōu sǐ dàng yì rén hé tiān r yǒu sī qǐng fán rén shǐ wǎng huán qǐ liàng shè bīng wèi

这句话大意是:明昌三年,下节金挺回至平州抚宁县,殴死当驿人何添儿,有司请“凡人使往还,乞量设兵卫。

cān zhī zhèng shì zhāng wàn gōng yuē kě yú sù dùn zhī de xún hù zhī

这句话大意是:”参知政事张万公曰:“可于宿顿之地巡护之。

shàng kě qí zòu

这句话大意是:”上可其奏。

zhào zì jīn jiē sòng bàn shǐ fù shī guān fáng zhě dāng zuò

这句话大意是:诏自今接送伴使副,失关防者当坐。

gù shì hè zhèng dàn shǐ shí èr yuè èr shí jiǔ rì rù jiàn míng chāng liù nián shí èr yuè jǐ mǎo lì chūn zhào yú qián èr rì dīng chǒu rù jiàn yún

这句话大意是:故事,贺正旦使十二月二十九日入见,明昌六年十二月己卯立春,诏于前二日丁丑入见云。

chéng ān èr nián hào biǎo zì chén shuāi bìng yǐ guó ràng qí dì

这句话大意是:承安二年,皓表自陈衰病,以国让其弟。

quán guó shì

这句话大意是:权国事。

shì suì hào fèi

这句话大意是:是岁,皓废,。

tài hé sì nián zhēng yuè yǐ chǒu shuò gāo lí qiàn rén yǐ xiǎo pèi dāo gē lí wǔ xià xún láng fèng zhí jiàn ér jiū zhī zhào guǎn bàn guān zì jīn qián qī yí wén jìn zhǐ

这句话大意是:泰和四年正月乙丑朔,高丽傔人以小佩刀割梨庑下巡廊,奉职见而纠之,诏馆伴官自今前期移文禁止。

shì suì wáng hōng zi yīng sì lì

这句话大意是:是岁,王薨,子韺嗣立。

tài hé qī nián zhēng yuè shì shí yòng bīng fá sòng xià yì yǒu gù dú gāo lí qiǎn zhēng dàn shǐ zhào bù cì qǔ yàn

这句话大意是:泰和七年正月,是时用兵伐宋,夏亦有故,独高丽遣正旦使,诏不赐曲宴。

jí tiān shòu jié xià gāo lí shǐ zhě jiē zài yǒu sī zòu dà dìng chū sòng wèi qǐng hé xià gāo lí shǐ zhě cì qǔ yàn jīn qǐng yī dà dìng gù shì

这句话大意是:及天寿节,夏、高丽使者皆在,有司奏:“大定初,宋未请和,夏、高丽使者赐曲宴,今请依大定故事。

zhào cóng zhī

这句话大意是:”诏从之。

zhì níng yuán nián bā yuè wáng wú hōng sì zi wèi xíng qǐ fù

这句话大意是:至宁元年八月,王祦薨,嗣子未行起复。

jiǔ yuè xuān zōng jí wèi biān lì zòu gāo lí dié chēng sì zi wèi qǐ fù bù kě yǐ xiōng fú yíng jí zhào yòu bù kě yǐ cǎo tǔ míng xián shǔ biǎo

现代白话:九月,宣宗即位,边吏奏:“高丽牒称,嗣子未起复,不能够凶服迎吉诏,又不能够草土名衔署表。

lǐ guān yì rén chén bù yǐ sī ēn fèi gōng yì yi quán yòng jí fú yíng zhào shǔ biǎo yòng quán guó shì míng xián

这句话大意是:”礼官议:“人臣不以私恩废公义,宜权用吉服迎诏,署表用权国事名衔。

sì gāo lí gào āi shǐ zhì quē rán hòu qiǎn shǐ zhì jì wèi wèn jí xíng fēng cè

这句话大意是:俟高丽告哀使至阙,然后遣使致祭、慰问及行封册。

zhì kě

这句话大意是:”制可。

míng nián xuān zōng qiān biàn liáo dōng dào lù bù tōng xìng dìng sān nián liáo dōng xíng shěng zòu gāo lí fù yǒu fèng biǎo cháo gòng zhī yì zǎi chén zòu kě lìng xíng shěng shòu qí biǎo zhāng qí cháo gòng zhī lǐ sì tā rì xú yì

这句话大意是:明年,宣宗迁汴,辽东道路不通,兴定三年,辽东行省奏高丽复有奉表朝贡之意,宰臣奏:“可令行省受其表章,其朝贡之礼俟他日徐议。

xuān zōng yǐ wéi rán nǎi qiǎn shǐ fǔ yù gāo lí zhōng yǐ dào lù bù tōng wèi huáng yíng yà zhào xíng shěng qiě jī mí wù jué qí hǎo rán zì shì bù fù tōng wèn yǐ

现代白话:”宣宗以为然,乃遣使抚谕高丽,终以道路不通,未遑迎迓,诏行省且羁縻勿绝其好,然自是不复通问了。

zàn yuē jīn rén běn chū hé mò zhī fù yú gāo lí zhě shǐ tōng hǎo wèi lín guó jì ér wèi jūn chén zhēn yòu yǐ hòu dào lù bù tōng jǐn yī zài jiàn ér yǐ

这句话大意是:赞曰:金人本出鞨靺之附于高丽者,始通好为邻国,既而为君臣,贞祐以后道路不通,仅一再见而已。

rù shèng cháo yóu zǐ sūn xiāng chuán zì wèi zhì gù bù fù bèi lùn lùn qí yǔ jīn shì xiāng shè zhě yān

现代白话:入圣朝犹子孙相传自为治,故不复备论,论其与金事相涉者呢。

jīn guó yǔ jiě

这句话大意是:金国语解。

jīn wén shàng shū cí duō qí sè gài yì dāng shì zhī fāng yán yě

这句话大意是:今文《尚书》辞多奇涩,盖亦当世之方言也。

jīn shǐ suǒ zài běn guó zhī yǔ de zhū zhòng yì ér kě jiě zhě hé kě quē yān

现代白话:《金史》所载本国之语,得诸重译,而可解者何可阙呢。

ruò qí chén liáo zhī xiǎo zì huò yǐ jiàn huò yǐ jí yóu yǒu gǔ rén shàng zhì zhī fēng bù kě wén yě

这句话大意是:若其臣僚之小字,或以贱,或以疾,犹有古人尚质之风,不可文也。

guó xìng wèi mǒu hàn xìng wèi mǒu hòu wèi xiào wén yǐ lái yǐ yǒu zhī yǐ

现代白话:国姓为某,汉姓为某,后魏孝文以来已有之了。

cún zhū piān zhōng yǐ bèi kǎo suǒ

这句话大意是:存诸篇终,以备考索。

guān chēng

这句话大意是:官称。

dōu bó jí liè zǒng zhì guān míng yóu hàn yún zhǒng zǎi

这句话大意是:都勃极烈,总治官名,犹汉云冢宰。

ān bǎn bó jí liè guān zhī zūn qiě guì zhě

这句话大意是:谙版勃极烈,官之尊且贵者。

guó lùn bó jí liè zūn lǐ yōu chóng de zì yóu zhě

这句话大意是:国论勃极烈,尊礼优崇得自由者。

hú lǔ bó jí liè tǒng lǐng guān zhī chēng

这句话大意是:胡鲁勃极烈,统领官之称。

yí lài bó jí liè wèi dì sān yuē yí lài

这句话大意是:移赉勃极烈,位第三曰“移赉”。

ā mǎi bó jí liè zhì chéng yì zhě

这句话大意是:阿买勃极烈,治城邑者。

yǐ shì bó jí liè yíng yá zhī guān

这句话大意是:乙室勃极烈,迎邪之官。

zhá shī hā bó jí liè shǒu guān shǔ zhī chēng

这句话大意是:札失哈勃极烈,守官署之称。

zè bó jí liè yīn yáng zhī guān

这句话大意是:昃勃极烈,阴阳之官。

dié bó jí liè cuì èr zhī zhí

这句话大意是:迭勃极烈,倅贰之职。

měng ān qiān fū zhǎng

这句话大意是:猛安,千夫长。

móu kè bǎi fū zhǎng yě

这句话大意是:谋克,百夫长也。

zhū zhǎn xiáng wěn biān shù zhī guān

这句话大意是:诸飐“详稳”,边戍之官。

zhū yí lǐ jǐn bù luò xū zhài zhī shǒu lǐng

这句话大意是:诸“移里堇”,部落墟砦之首领。

xiáng wěn yí lǐ jǐn běn liáo yǔ jīn rén yīn zhī ér shāo yì tóng yān

现代白话:详稳、移里堇,本辽语,金人因之而稍异同呢。

tū lǐ zhǎng bù luò cí sòng chá fēi wéi zhě

这句话大意是:秃里,掌部落词讼,察非违者。

wū lǔ gǔ mù yǔ zhī guān

这句话大意是:乌鲁古,牧圉之官。

wò lǐ duo guān fǔ zhì shì zhī suǒ

这句话大意是:斡里朵,官府治事之所。

rén shì

这句话大意是:人事。

bèi lùn chū pēi tāi zhī míng

这句话大意是:孛论出,胚胎之名。

ā hú dié zhǎng zǐ

这句话大意是:阿胡迭,长子。

gǔ nǎn jì yě

这句话大意是:骨赧,季也。

pú yáng wēn yuē yòu zǐ

这句话大意是:蒲阳温,曰幼子。

yì dōu cì dì zhī tōng chēng

这句话大意是:益都,次第之通称。

dì jiǔ yuē wū yě shí liù yuē nǚ lǔ huan

这句话大意是:第九曰“乌也”,十六曰“女鲁欢”。

àn dá hǎi kè zhī tōng chēng

这句话大意是:按答海,客之通称。

shān zhǐ kūn shè rén yě

这句话大意是:山只昆,舍人也。

sàn yì bèi qí nán zǐ

这句话大意是:散亦孛,奇男子。

sàn dá lǎo rén zhī chēng yě

这句话大意是:散答,老人之称也。

shén gǔ nǎi jí rén

这句话大意是:什古乃,瘠人。

sā hé niǎn lí hēi zhī míng

这句话大意是:撒合辇,黧黑之名。

bǎo huó lǐ zhū rú

这句话大意是:保活里,侏儒。

ā lǐ sūn mào bù yáng yě

这句话大意是:阿里孙,貌不扬也。

ā tú hǎn cǎi xīn zhī zǐ

这句话大意是:阿徒罕,采薪之子。

dá bù yě yún tián zhě

这句话大意是:答不也,耘田者。

ā tǔ gǔ shàn cǎi bǔ zhě

这句话大意是:阿土古,善采捕者。

ā lǐ xǐ wéi liè yě

这句话大意是:阿里喜,围猎也。

bá lǐ sù jiǎo dǐ xì zhě

这句话大意是:拔里速,角牴戏者。

ā lí hé mèn bì yīng gǔ zhě

这句话大意是:阿离合懑,臂鹰鹘者。

hú lǔ là hù cháng

这句话大意是:胡鲁剌,户长。

ā hé rén nú yě

这句话大意是:阿合,人奴也。

wù shù yuē tóu

这句话大意是:兀术,曰头。

zhān hǎn xīn yě

这句话大意是:粘罕,心也。

wèi kě yá yòu yuē wú yì kě

现代白话:畏可,牙,又曰我亦可。

pán lǐ hé jiāng zhǐ

这句话大意是:盘里合,将指。

sān hé rén zhī yè yě

这句话大意是:三合,人之靥也。

yá wú tǎ yáng chuāng

现代白话:牙我塔,疡疮。

pú là dōu mù chì ér máng yě

这句话大意是:蒲剌都,目赤而盲也。

shí gē lǐ sǒu jí

这句话大意是:石哥里,溲疾。

màn dōu gē chī ái zhī wèi

这句话大意是:谩都謌,痴𫘤之谓。

móu liáng hǔ wú lài zhī míng

这句话大意是:谋良虎,无赖之名。

jiē bù měi zhī chēng yě

这句话大意是:皆不美之称也。

yú rén tóng shòu fú yuē hū dōu

这句话大意是:与人同受福曰“忽都”。

yǐ lì zhù rén yuē ā xi bǎo

这句话大意是:以力助人曰“阿息保”。

cí bù shī jiǔ xǐng yě

这句话大意是:辞不失,酒醒也。

nú shēn hé mù zhī yì

这句话大意是:奴申,和睦之义。

é chū hǔ kuān róng zhī míng yě

这句话大意是:讹出虎,宽容之名也。

sài lǐ ān lè

这句话大意是:赛里,安乐。

dí gǔ nǎi lái yě

这句话大意是:迪古乃,来也。

sā bā xùn sù zhī yì

这句话大意是:撒八,迅速之义。

wū gǔ chū fāng yán yuē zài xiū yóu yán zài bù fù yě

这句话大意是:乌古出,方言曰再休,犹言再不复也。

fán shì zhī xiān zhě yuē shí lún

这句话大意是:凡事之先者曰“石伦”。

yǐ wù yú rén yǐ rán yuē ā lǐ bái

这句话大意是:以物与人已然曰“阿里白”。

wú lǐ bǔ xù jī zhī míng

现代白话:我里补,畜积之名。

xí shī yóu rén yún cháng chuān yě

这句话大意是:习失,犹人云常川也。

fán shì wù yǐ de yuē wù dài qǔ yǐ míng zǐ zhě yóu yán huò qǔ rú wù rán yě

这句话大意是:凡市物已得曰“兀带”,取以名子者,犹言货取如物然也。

wù xiàng

这句话大意是:物象。

wù diǎn míng xīng

这句话大意是:兀典,明星。

ā lín shān

这句话大意是:阿邻,山。

tài shén gāo yě

这句话大意是:太神,高也。

shān zhī shàng ruì zhě yuē hā dān pō tuó yuē ā lǎn dà ér jùn yuē xié lǔ

这句话大意是:山之上锐者曰“哈丹”,坡陀曰“阿懒”,大而峻曰“斜鲁”。

tè lín hǎi yě

这句话大意是:忒邻,海也。

shā hū dài zhōu yě

这句话大意是:沙忽带,舟也。

shēng tiě yuē wò lùn fǔ yuē dū mǔ rèn yuē xié liè

这句话大意是:生铁曰“斡论”,釜曰“阇母”,刃曰“斜烈”。

pó lú huǒ zhě zhuì yě

这句话大意是:婆卢火者槌也。

jīn yuē ān chūn

这句话大意是:金曰“桉春”。

yín shù kě zhū yě

这句话大意是:银术可,珠也。

bù náng yuē pú lú hún pén yuē ā lǐ hǔ guàn yuē huó nǚ

这句话大意是:布囊曰“蒲卢浑”,盆曰“阿里虎”,罐曰“活女”。

wū liè cǎo lǐn yě

这句话大意是:乌烈,草廪也。

shā là yī jīn yě

这句话大意是:沙剌,衣襟也。

huó xī hú sè zhī chì zhě yě

这句话大意是:活腊胡,色之赤者也。

hú là zào tū

这句话大意是:胡剌,灶突。

wù lèi

这句话大意是:物类。

huán duān sōng

这句话大意是:桓端,松。

ā hǔ lǐ sōng zǐ

这句话大意是:阿虎里,松子。

shú niǎn lián yě

这句话大意是:孰辇,莲也。

huó lí hǎn gāo

这句话大意是:活离罕,羔。

hé xǐ quǎn zǐ

这句话大意是:合喜,犬子。

é gǔ nǎi quǎn zhī yǒu wén zhě

这句话大意是:讹古乃,犬之有文者。

xié gē diāo shǔ

这句话大意是:斜哥,貂鼠。

pú ā shān jī

这句话大意是:蒲阿,山鸡。

wō móu hǎn niǎo luǎn yě

这句话大意是:窝谋罕,鸟卵也。

xìng shì

这句话大意是:姓氏。

wán yán hàn xìng yuē wáng

这句话大意是:完颜,汉姓曰王。

wū gǔ lùn yuē shāng

这句话大意是:乌古论曰商。

hé shí liè yuē gāo

这句话大意是:纥石烈曰高。

tú dān yuē dù

这句话大意是:徒单曰杜。

nǚ xī liè yuē láng

这句话大意是:女奚烈曰郎。

wū yán yuē zhū

这句话大意是:兀颜曰朱。

pú chá yuē li

这句话大意是:蒲察曰李。

yán zhǎn yuē zhāng

这句话大意是:颜盏曰张。

wēn dí hǎn yuē wēn

这句话大意是:温迪罕曰温。

shí mǒ yuē xiāo

这句话大意是:石抹曰萧。

ào tún yuē cáo

这句话大意是:奥屯曰曹。

bèi shù lǔ yuē lǔ

这句话大意是:孛术鲁曰鲁。

yí là yuē liú

这句话大意是:移剌曰刘。

wò lè yuē shí

这句话大意是:斡勒曰石。

nà là yuē kāng

这句话大意是:纳剌曰康。

jiā gǔ yuē tóng

这句话大意是:夹谷曰仝。

péi mǎn yuē má

这句话大意是:裴满曰麻。

ní máng gǔ yuē yú

这句话大意是:尼忙古曰鱼。

wò zhǔn yuē zhào

这句话大意是:斡准曰赵。

ā diǎn yuē léi

这句话大意是:阿典曰雷。

ā lǐ kǎn yuē hé

这句话大意是:阿里侃曰何。

wēn dūn yuē kōng

这句话大意是:温敦曰空。

wú lǔ yuē huì

现代白话:我鲁曰惠。

mǒ yán yuē mèng

这句话大意是:抹颜曰孟。

dōu liè yuē qiáng

这句话大意是:都烈曰强。

sàn dá yuē luò

这句话大意是:散答曰骆。

ā bù hā yuē tián

这句话大意是:呵不哈曰田。

wū lín dá yuē cài

这句话大意是:乌林答曰蔡。

pú sàn yuē lín

这句话大意是:仆散曰林。

shù hǔ yuē dǒng

这句话大意是:术虎曰董。

gǔ lǐ jiǎ yuē wāng

这句话大意是:古里甲曰汪。

qí hòu shì zú huò yīn rén biàn yì nán yǐ biàn jǔ gū zài qí kě zhī zhě yún

这句话大意是:其后氏族或因人变易,难以遍举,姑载其可知者云。

jīn guó yǔ jiě zhōng

这句话大意是:金国语解终。

✦ You read 列传·卷七十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.