金史 · 脱脱 · Chapter 18 of 136

本纪·卷十八

PinyinModern Translation
Size

āi zōng xià

这句话大意是:◎哀宗下。

jiǔ yuè wù yín shuò zhào jiǎn qīn wèi jūn

这句话大意是:九月戊寅朔,诏减亲卫军。

jǐ chǒu jūn shì shā zhèng mén shǒu zhě chū bēn

这句话大意是:己丑,军士杀郑门守者出奔。

rén chén qǐ shàng dǎng gōng zhāng kāi jí lín zī jùn wáng wáng yì shēn guǎng píng jùn wáng fàn chéng jìn wèi yuán shuài

这句话大意是:壬辰,起上党公张开及临淄郡王王义深、广平郡王范成进为元帅。

yǐ qián yù shǐ dài fū wán yán hé zhōu quán cān zhī zhèng shì

这句话大意是:以前御史大夫完颜合周权参知政事。

yǐ wèi yǐ bǎng zhào mín mài fàng xià nián jūn xū qián shàng hù tián zū rú zhī

这句话大意是:乙未,以榜召民卖放下年军需钱,上户田租如之。

xīn chǒu yè dà léi gōng bù shàng shū pú nǎi sù zhèn sǐ

这句话大意是:辛丑,夜大雷,工部尚书蒲乃速震死。

rùn yuè wù shēn shuò qiǎn shǐ yǐ tiě quàn yī hǔ fú liù dà xìn pái shí zhī jīn lóng wén yù yī yī yuè wáng yù yú dài yī gōng shǐ èr cì yǎn wáng yòng ān qí fù mǔ qī jiē zèng fēng zhī

这句话大意是:闰月戊申朔,遣使以铁券一、虎符六、大信牌十、织金龙文御衣一、越王玉鱼带一、弓矢二赐兖王用安,其父母妻皆赠封之。

yòu yǐ shì xí xuān mìng shí jùn wáng xuān mìng shí yù miǎn gǔ dài shí fù yòng ān qí tóng méng kě cì zhě jí cì zhī

这句话大意是:又以世袭宣命十、郡王宣命十、玉免鹘带十付用安,其同盟可赐者即赐之。

xīn hài qiǎn zhāng kāi wēn sā xīn liú yì gāo xiǎn lǜ bù jūn hù chén liú tōng xǔ liáng dào

这句话大意是:辛亥,遣张开、温撒辛、刘益、高显率步军护陈留、通许粮道。

ba pín mín jìn xiàn liáng

这句话大意是:罢贫民进献粮。

wù wǔ zhāo xiāng dǎo

这句话大意是:戊午,招乡导。

jǐ wèi yǒu jiàn shè rù gōng zhōng shū jiān chén xìng míng liǎng rì ér zài de zhī

这句话大意是:己未,有箭射入宫中,书奸臣姓名,两日而再得之。

xīn yǒu zài kuò jīng chéng sù yǐ yù shǐ dài fū hé zhōu diǎn jiǎn tú dān bǎi jiā děng zhǔ zhī

这句话大意是:辛酉,再括京城粟,以御史大夫合周、点检徒单百家等主之。

bǐng yín kuò sù shǐ zhě bīng mǎ dōu zǒng lǐng wán yán jiǔ zhù yǐ sù yǒu péng bài zhàng shā xiào fù yú shěng mén

这句话大意是:丙寅,括粟使者兵马都总领完颜九住以粟有蓬稗,杖杀孝妇于省门。

shí yuè yǐ qián sī nóng qīng li huàn fēi yǔ zhào zuǒ chéng li xī hù bù shì láng yáng tīng xì yù jiāng yǐ jūn chǔ shī jì zuò zuì

这句话大意是:十月,以前司农卿李涣飞语,诏左丞李蹊、户部侍郎杨𬘩系狱,将以军储失计坐罪。

é xī tīng bìng chú míng ér zhǐ jí tīng jiā zī

这句话大意是:俄蹊、𬘩并除名,而止籍𬘩家赀。

huàn suì quán hù bù shàng shū

这句话大意是:涣遂权户部尚书。

xún shè cán qiàn liáng qí yīng yǐ liáng shì xì zhě jiē shì zhī

这句话大意是:寻赦残欠粮,其应以粮事系者皆释之。

zhào zhēng zhū dào jūn qī yǐ shí èr yuè yī rì rù yuán

这句话大意是:诏征诸道军,期以十二月一日入援。

shí yī yuè dīng wèi shuò cì pín mín zhōu

这句话大意是:十一月丁未朔,赐贫民粥。

píng zhāng zhèng shì hóu zhì zhì shì

这句话大意是:平章政事侯挚致仕。

zuǒ sī láng zhōng xié mǎo ài shí yǐ yán shì wǔ jìn shì sòng yǒu sī xún shì zhī

这句话大意是:左司郎中斜卯爱实以言事忤近侍,送有司,寻释之。

jǐ yǒu wèi zhōu jūn xiào bái zhòu qǔ fēng bèi cāng mǐ

这句话大意是:己酉,卫州军校白昼取丰备仓米。

rén zǐ jīng chéng rén xiāng shí

这句话大意是:壬子,京城人相食。

guǐ chǒu zhào cáo mén sòng mén fàng shì mín chū jiù shí

这句话大意是:癸丑,诏曹门、宋门放士民出就食。

rén xū zhào zhū jiàng xiàng rù yì shì

这句话大意是:壬戌,召诸将相入议事。

yǎn wáng yòng ān lǜ bīng zhì xú zhōu yuán shuài wáng dé quán bì chéng bù nà

这句话大意是:兖王用安率兵至徐州,元帅王德全闭城不纳。

huì liú ān guó yǔ sù shuài zhòng sēng nú yǐn bīng rù yuán zhì lín huàn yòng ān shǐ rén jié shā zhī gōng xú zhōu jiǔ bù néng xià tuì bǎo lián shuǐ

这句话大意是:会刘安国与宿帅众僧奴引兵入援,至临涣,用安使人劫杀之,攻徐州久不能下,退保涟水。

zhì shǐ yīn shì yīng yǐ yòng ān bù fù yuán hái zhì sù zhōu xi yù dà yuán bīng sǐ zhī

这句话大意是:制使因世英以用安不赴援,还至宿州西,遇大元兵,死之。

bǐng yín hé jiè yuán shuài quán xìng bǎo jūn jié dù shǐ zhào wěi xí jù shǎn zhōu yǐ pàn shā xíng shěng ā bù hǎn nú shí là yǐ xià fán èr shí yī rén wū ā bù hǎn nú shí là děng fǎn zhuàng yǐ wén

这句话大意是:丙寅,河、解元帅权兴宝军节度使赵伟袭据陕州以叛,杀行省阿不罕奴十剌以下凡二十一人,诬阿不罕奴十剌等反状以闻。

shàng zhī qí yuān bù néng zhí qí shì jiù shòu wěi yuán shuài zuǒ jiān jūn jiān xī ān jūn jié dù shǐ xíng zǒng shuài fǔ shì

这句话大意是:上知其冤,不能直其事,就授伟元帅左监军,兼西安军节度使,行总帅府事。

wěi xún yì guī běi

这句话大意是:伟寻亦归北。

shí èr yuè bǐng zǐ shuò yǐ shì shì wēi jí qiǎn jìn shì jí bái huá wèn jì huá duì yǐ jì jì yǐ xī rù qí zhī yì suì yǐ wéi yòu sī láng zhōng

这句话大意是:十二月丙子朔,以事势危急,遣近侍即白华问计,华对以纪季以酅入齐之义,遂以为右司郎中。

jiǎ shēn zhào yì qīn chū

这句话大意是:甲申,诏议亲出。

yǐ yǒu zài yì yú dà qìng diàn shàng yù yǐ guān nú gāo xiǎn liú yì wèi yuán shuài bù guǒ

这句话大意是:乙酉,再议于大庆殿,上欲以官奴、高显、刘益为元帅,不果。

shì rì chú bài hù cóng jí shǒu jīng chéng guān

这句话大意是:是日,除拜扈从及守京城官。

yǐ yòu chéng xiàng shū mì shǐ jiān zuǒ fù yuán shuài sài bù

这句话大意是:以右丞相、枢密使兼左副元帅赛不,。

píng zhāng zhèng shì quán shū mì shǐ jiān yòu fù yuán shuài bái sā

这句话大意是:平章政事、权枢密使兼右副元帅白撒,。

yòu fù yuán shuài jiān shū mì fù shǐ quán cān zhī zhèng shì é chū

这句话大意是:右副元帅兼枢密副使权参知政事讹出,。

bīng bù shū quán shàng shū zuǒ chéng li xī

这句话大意是:兵部书权尚书左丞李蹊,。

yuán shuài zuǒ jiān jūn xíng zǒng shuài fǔ shì tú dān bǎi jiā děng lǜ zhū jūn hù cóng

这句话大意是:元帅左监军行总帅府事徒单百家等率诸军扈从。

cān zhī zhèng shì jiān shū mì yuàn fù shǐ wán yán nú shēn

这句话大意是:参知政事兼枢密院副使完颜奴申,。

shū mì fù shǐ jiān zhī kāi fēng fǔ quán cān zhī zhèng shì xí niē ā bù

这句话大意是:枢密副使兼知开封府权参知政事习捏阿不,。

lǐ chéng sì miàn dōu zǒng lǐng hù bù shàng shū wán yán zhū kē

这句话大意是:里城四面都总领、户部尚书完颜珠颗,。

wài chéng dōng miàn yuán shuài bǎ sā hé

这句话大意是:外城东面元帅把撒合,。

nán miàn yuán shuài shù jiǎ yǎo zhù

这句话大意是:南面元帅术甲咬住,。

xī miàn yuán shuài cuī lì

这句话大意是:西面元帅崔立,。

běi miàn yuán shuài bèi shù lǔ mǎi nú děng liú shǒu

这句话大意是:北面元帅孛术鲁买奴等留守。

chú bài jì dìng yǐ jīng chéng fù zhī

这句话大意是:除拜既定,以京城付之。

zhuó wèi fán hàn lín xiū zhuàn rú dèng zhōu zhāo wǔ xian rù yuán

这句话大意是:擢魏璠翰林修撰,如邓州招武仙入援。

dīng hài shàng yù duān mén fā fǔ kù jí liǎng fǔ qì mǐn gōng rén yī wù cì jiàng shì

这句话大意是:丁亥,上御端门,发府库及两府器皿宫人衣物赐将士。

wù xū guān nú ā lǐ hé móu lì jīng wáng bù guǒ cháo tíng zhī qí móu zhì bù wèn

这句话大意是:戊戌,官奴、阿里合谋立荆王不果,朝廷知其谋,置不问。

gēng zǐ shàng fā nán jīng yǔ tài hòu huáng hòu zhū fēi bié tài tòng

这句话大意是:庚子,上发南京,与太后、皇后、诸妃别,太恸。

xíng cì gōng zhǔ yuàn tài hòu qiǎn zhōng guān chí mǐ ròu biàn kào jūn shì

这句话大意是:行次公主苑,太后遣中官持米肉遍犒军士。

xīn chǒu zhì kāi yáng mén wài huī bǎi guān tuì

这句话大意是:辛丑,至开阳门外,麾百官退。

zhào yù shù bīng yuē shè jì zōng miào zài cǐ rǔ děng zhuàng shì yě wú yǐ bù yù jìn fā zhī shù biàn wèi wú gōng ruò bǎo shǒu wú yú jiāng lái gōng shǎng gù qǐ zài zhàn shì xià

现代白话:诏谕戍兵曰:“社稷宗庙在此,你等壮士也,毋以不预进发之数,便谓无功,若保守无虞,将来功赏顾岂在战士下?

wén zhě jiē sǎ qì

这句话大意是:”闻者皆洒泣。

shì rì gǒng chāng yuán shuài wán yán hū xié hǔ zhì zì jīn chāng wéi shàng yán jīng xi sān bǎi lǐ zhī jiān wú jǐng zào bù kě wǎng dōng xíng zhī yì suì jué yǐ wéi shàng shū yòu chéng cóng xíng suì cì chén liú

这句话大意是:是日,巩昌元帅完颜忽斜虎至自金昌,为上言京西三百里之间无井灶,不可往,东行之议遂决,以为尚书右丞从行,遂次陈留。

rén yín cì qǐ xiàn

这句话大意是:壬寅,次杞县。

guǐ mǎo cì huáng chéng

这句话大意是:癸卯,次黄城。

chéng xiàng wán yán sài bù zhī zǐ àn chūn yǒu zuì fú zhū

这句话大意是:丞相完颜赛不之子按春有罪,伏诛。

jiǎ chén cì huáng líng gāng

这句话大意是:甲辰,次黄陵堈。

yǐ sì zhū jiāng qǐng xìng hé shuò cóng zhī

这句话大意是:乙巳,诸将请幸河朔,从之。

èr nián zhēng yuè bǐng wǔ shuò jì hé běi fēng dà zuò hòu jūn bù kè jì

这句话大意是:二年正月丙午朔,济河,北风大作,后军不克济。

dīng wèi dà yuán bīng zhuī jī yú nán àn yuán shuài wán yán zhū r hè dōu xǐ sǐ zhī jiàn wēi dū wèi wán yán wù lùn chū jiàng

这句话大意是:丁未,大元兵追击于南岸,元帅完颜猪儿、贺都喜死之,建威都尉完颜兀论出降。

jǐ yǒu shàng kū jì zhàn sǐ shì yú hé běi àn jiē zèng guān zhǎn wù lùn chū èr dì yǐ xùn

这句话大意是:己酉,上哭祭战死士于河北岸,皆赠官,斩兀论出二弟以殉。

shè hé shuò zhāo jí bīng liáng yì qǔ wèi zhōu

这句话大意是:赦河朔,招集兵粮,议取卫州。

yuán shuài pú chá guān nú jiāng zhōng xiào jūn qiān rén dōng miàn yuán shuài gāo xiǎn guǒ yì dū wèi zhān gē yǎo zhù lǐng jūn wàn rén wèi qián fēng zhì pú chéng

这句话大意是:元帅蒲察官奴将忠孝军千人,东面元帅高显、果毅都尉粘哥咬住领军万人为前锋,至蒲城。

gēng xū shàng cì òu má gāng píng zhāng zhèng shì bái sā yuán shuài hé sù jiā wū dǐ bù jì zhì

这句话大意是:庚戌,上次沤麻冈,平章政事白撒、元帅和速嘉兀底不继至。

xīn hài bái sā yǐn bīng gōng wèi zhōu bù kè

这句话大意是:辛亥,白撒引兵攻卫州,不克。

yǐ mǎo wén dà yuán bīng zì hé nán dù hé zhì wèi zhī xī nán suì tuì shī dīng sì zhàn yú bái gōng miào bái sā bài jì qì jūn dōng dùn

这句话大意是:乙卯,闻大元兵自河南渡河,至卫之西南,遂退师,丁巳,战于白公庙,白撒败绩,弃军东遁。

yuán shuài liú yì shàng dǎng gōng zhāng kāi yì dùn bìng wèi mín jiā suǒ shā

这句话大意是:元帅刘益、上党公张开亦遁,并为民家所杀。

yì bù qǔ wáng quán jiàng

这句话大意是:益部曲王全降。

wù wǔ shàng jìn cì pú chéng fù huán wèi lóu cūn

这句话大意是:戊午,上进次蒲城,复还魏楼村。

li xīn zì biàn jīng chū bēn fú zhū

这句话大意是:李辛自汴京出奔,伏诛。

jǐ wèi shàng yǐ bái sā móu yè qì liù jūn dù hé yǔ fù yuán shuài hé lǐ hé liù qī rén zǒu guī dé

这句话大意是:己未,上以白撒谋,夜弃六军渡河,与副元帅、合里合六七人走归德。

gēng shēn zhū jūn shǐ zhī shàng yǐ wǎng suì kuì

这句话大意是:庚申,诸军始知上已往,遂溃。

xīn yǒu sī nóng dà qīng pú chá shì dá yuán shuài wán yán hū tǔ chū guī dé xī mén fèng yíng shàng rù guī dé

这句话大意是:辛酉,司农大卿蒲察世达、元帅完颜忽土出归德西门,奉迎上入归德。

shè zài fǔ qiú

这句话大意是:赦在府囚。

jūn mín pǔ qín yī guān cì jìn shì zhōng chǎng wáng fǔ yǐ xià shí liù rén chū shēn

这句话大意是:军民普覃一官,赐进士终场王辅以下十六人出身。

qiǎn fèng yù shù jiǎ tǎ shī bù hòu dì tú dān sì xǐ wǎng biàn jīng fèng yíng liǎng gōng

这句话大意是:遣奉御术甲塔失不、后弟徒单四喜往汴京奉迎两宫。

bái sā hái zì pú chéng jù bīng yú dà qiáo bù gǎn rù

这句话大意是:白撒还自蒲城,聚兵于大桥,不敢入。

rén xū qiǎn shǐ zhào bái sā zhì shù qí zuì xià zhī yù réng jí qí jiā cái cì jiàng shì yuē rǔ bèi yi jié zhōng lì wú rú sī rén wù guó

现代白话:壬戌,遣使召白撒至,数其罪,下之狱,仍籍其家财赐将士,曰:“你辈宜竭忠力,毋如斯人误国。

rén yǔ jīn yī liǎng

这句话大意是:”人予金一两。

qī rì bái sā jí qí zi hū tǔ lín jiē sǐ yù zhōng

这句话大意是:七日,白撒及其子忽土邻皆死狱中。

yòu chéng xiàng sài bù zhì shì

这句话大意是:右丞相赛不致仕。

yòu chéng wán yán hū xié hǔ xíng shěng shì yú xú zhōu

这句话大意是:右丞完颜忽斜虎行省事于徐州。

guān nú zài qǐng lǜ bīng běi dù nǚ lǔ huān bù kě

这句话大意是:官奴再请率兵北渡,女鲁懽不可。

qiǎn guī dé zhī fǔ xíng hù bù shàng shū pú chá shì dá dōu zhuǎn yùn shǐ zhāng jùn mín rú chén cài qǔ liáng yǐ yuán shuài li qí wáng bì hù zhī

这句话大意是:遣归德知府行户部尚书蒲察世达、都转运使张俊民如陈、蔡取粮,以元帅李琦、王璧护之。

wù chén ān píng dū wèi jīng chéng xī miàn yuán shuài cuī lì yǔ qí dǎng hán duó yào ān guó děng jǔ bīng wéi luàn shā cān zhī zhèng shì wán yán nú shēn shū mì fù shǐ wán yán xié niǎn ā bù lè bīng rù jiàn tài hòu chuán lìng zhào wèi wáng zǐ cóng kè wèi liáng wáng jiān guó

这句话大意是:戊辰,安平都尉、京城西面元帅崔立与其党韩铎、药安国等举兵为乱,杀参知政事完颜奴申、枢密副使完颜斜捻阿不,勒兵入见太后,传令召卫王子从恪为梁王,监国。

jí zì wèi tài shī jūn mǎ dōu yuán shuài shàng shū lìng xún zì chēng zuǒ chéng xiàng dōu yuán shuài shàng shū lìng zhèng wáng

这句话大意是:即自为太师、军马都元帅、尚书令,寻自称左丞相、都元帅、尚书令、郑王。

dì yǐ píng zhāng zhèng shì

这句话大意是:弟倚平章政事,。

kǎn diàn qián dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:侃殿前都点检,。

qí dǎng bèi shù lǔ gē yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:其党孛术鲁哥御史中丞,。

hán duó fù yuán shuài jiān zhī kāi fēng fǔ

这句话大意是:韩铎副元帅兼知开封府,。

zhé xī yán yào ān guó zhāng jūn nú wán yán hé dá bìng yuán shuài

这句话大意是:折希颜、药安国、张军奴、完颜合答并元帅,。

shī sù zuǒ yòu sī láng zhōng

这句话大意是:师肃左右司郎中,。

gǔ liáng bīng bù láng zhōng jiān yòu sī dōu shì

这句话大意是:贾良兵部郎中兼右司都事,。

yòu shǔ gōng bù shàng shū wēn dí hǎn èr shí lì bù shì láng liú zhòng zhōu bìng wèi cān zhī zhèng shì

这句话大意是:又署工部尚书温迪罕二十、吏部侍郎刘仲周并为参知政事,。

xuān huī shǐ ào tún shùn qīng wèi shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:宣徽使奥屯舜卿为尚书左丞,。

hù bù shì láng zhāng zhèng lún wèi shàng shū yòu chéng

这句话大意是:户部侍郎张正伦为尚书右丞,。

zuǒ yòu sī dōu shì zhāng jié wèi zuǒ yòu sī láng zhōng

这句话大意是:左右司都事张节为左右司郎中,。

shàng shū shěng yuàn yuán hào wèn wèi zuǒ yòu sī yuán wài láng

这句话大意是:尚书省掾元好问为左右司员外郎,。

dōu zhuǎn yùn zhī shì wáng tiān qí huái zhōu tóng zhī kāng táng bìng wèi zuǒ yòu sī dōu shì

这句话大意是:都转运知事王天祺、怀州同知康瑭并为左右司都事。

kāi fēng pàn guān li yǔ yì qì guān qù

这句话大意是:开封判官李禹翼弃官去。

hù bù zhǔ shì zhèng zhe zhào bù qǐ

这句话大意是:户部主事郑著召不起。

shì rì yòu fù diǎn jiǎn wēn dūn ā lǐ zuǒ yòu huái yuán wài láng niè tiān jì yù shǐ dài fū péi mǎn ā hǔ dài jiàn yì dài fū zuǒ yòu sī láng zhōng wū gǔ sūn nú shēn zuǒ fù diǎn jiǎn wán yán ā sàn fèng yù máng gē jiǎng yì pú chá qí bìng sǐ zhī

这句话大意是:是日,右副点检温敦阿里,左右怀员外郎聂天骥,御史大夫裴满阿虎带,谏议大夫、左右司郎中乌古孙奴申,左副点检完颜阿散,奉御忙哥,讲议蒲察琦并死之。

suì sòng kuǎn dà yuán jūn qián

这句话大意是:遂送款大元军前。

guǐ yǒu dà yuán jiāng suì bù jué jìn bīng biàn jīng

这句话大意是:癸酉,大元将碎不泬进兵汴京。

jiǎ xū lì yuè suí jià guān shǔ jūn mín zǐ nǚ yú shěng shǔ jí jìn mín jiān jià qǔ kuò jīng chéng cái

这句话大意是:甲戌,立阅随驾官属军民子女于省署,及禁民间嫁娶,括京城财。

liǎng gōng zhí biàn bù guǒ xíng dá shī bù yǐ qí fù yǎo zhù sì xǐ yǐ qí qī duó mén ér chū gēng wǔ zhì guī dé

这句话大意是:两宫值变不果行,答失不以其父咬住、四喜以其妻夺门而出,庚午至归德。

shàng nù èr rén jiē zhǎn yú shì

这句话大意是:上怒二人,皆斩于市。

yǐ hài qiǎn yòu xuān huī tí diǎn jìn shì jú shì yí là zhān gǔ rú xú zhōu xiāng dì xíng chá cāng kù xū shí

这句话大意是:乙亥,遣右宣徽提点近侍局事移剌粘古如徐州,相地形,察仓库虚实。

bái huá rú dèng zhōu zhào bīng

这句话大意是:白华如邓州召兵。

èr yuè bǐng zǐ shuò

这句话大意是:二月丙子朔。

yú shān zhāng huán shā yuán shuài wán yán hū tǔ xíng shěng hū xié hǔ zì lǜ bīng tǎo zhī huì cóng yí yán lù zhū huán nǎi hái

这句话大意是:鱼山张𤩽杀元帅完颜忽土,行省忽斜虎自率兵讨之,会从宜严禄诛𤩽,乃还。

kuò chéng zhōng liáng

这句话大意是:括城中粮。

zhī guī dé fǔ shì shí zhǎn nǚ lǔ huān wèi shū mì fù shǐ quán cān zhī zhèng shì

这句话大意是:知归德府事石盏女鲁懽为枢密副使、权参知政事。

liú yuán shuài guān nú zhōng xiào jūn sì bǎi wǔ shí rén dū wèi mǎ yòng jūn èr bǎi bā shí yú rén fā yú jūn fù sù xú chén sān zhōu jiù liáng

这句话大意是:留元帅官奴忠孝军四百五十人,都尉马用军二百八十余人,发余军赴宿、徐、陈三州就粮。

sān yuè yǐ chǒu shí zhǎn nǚ lǔ huān qǐ jǐn sàn wèi bīng chū chéng jiù shí

这句话大意是:三月乙丑,石盏女鲁懽乞尽散卫兵出城就食。

guān nú sī yǔ guó yòng ān móu yāo shàng xìng hǎi zhōu bù cóng

这句话大意是:官奴私与国用安谋,邀上幸海州,不从。

cài shuài wū shí lùn gǎo yǐ liáng sì bǎi yú hú zhì guī dé biǎo qǐng lín xìng shàng qiǎn xué shì wū shí lùn pú xiān yǐ xìng cài zhī yì yù qí zhōu rén

这句话大意是:蔡帅乌石论镐以粮四百余斛至归德,表请临幸,上遣学士乌石论蒲鲜以幸蔡之意谕其州人。

wù chén guān nú yǐ zhōng xiào jūn wéi luàn gōng shā mǎ yòng suì shā shàng shū zuǒ chéng li xī cān zhī zhèng shì shí zhǎn nǚ lǔ huān diǎn jiǎn tú dān cháng lè cóng guān yòu chéng yǐ xià sān bǎi yú rén

这句话大意是:戊辰,官奴以忠孝军为乱,攻杀马用,遂杀尚书左丞李蹊、参知政事石盏女鲁懽、点检徒单长乐,从官右丞已下三百余人。

shàng shè guān nú bào nǚ lǔ huān zuì zhuàng yǐ guān nú wèi shū mì fù shǐ quán cān zhī zhèng shì zuǒ yòu sī láng zhōng zhāng tiān gāng wèi hù bù shì láng quán cān zhī zhèng shì

这句话大意是:上赦官奴,暴女鲁懽罪状,以官奴为枢密副使、权参知政事,左右司郎中张天纲为户部侍郎、权参知政事。

xīn mǎo guān nú zhēn shòu cān zhī zhèng shì jiān zuǒ fù yuán shuài

这句话大意是:辛卯,官奴真授参知政事,兼左副元帅。

guān nú yǐ shàng jū zhào bì táng jìn jìn zhū chén wú yī rén gǎn zòu duì zhě

这句话大意是:官奴以上居照碧堂,禁近诸臣无一人敢奏对者。

shàng rì bēi qì yán yuē zì gǔ wú bù wáng zhī guó bù sǐ zhī zhǔ dàn hèn zhèn bù zhī yòng rén zhì wèi cǐ nú suǒ qiú ěr

这句话大意是:上日悲泣言曰:“自古无不亡之国、不死之主,但恨朕不知用人,致为此奴所囚耳。

suì yǔ nèi jú lìng sòng guī děng móu zhū guān nú

这句话大意是:”遂与内局令宋圭等谋诛官奴。

xià sì yuè rén wǔ xú zhōu xíng shěng wán yán hū xié gòng zhí wáng dé quán bìng qí zi zhū zhī jí qí dǎng wáng lín yáng guī xié mǎo yán shòu

这句话大意是:夏四月壬午,徐州行省完颜忽斜贡执王德全并其子诛之,及其党王琳、杨𪻺、斜卯延寿。

zhào jīng lì shāng yǔ yòng zhī

这句话大意是:召经历商瑀用之。

yú shān cóng yí yán lù pàn guī lián shuǐ

这句话大意是:鱼山从宜严禄叛归涟水。

gēng yín chén zhōu dū wèi li shùn r shā xíng shěng zhān gé nú shēn jí zhāo fǔ shǐ liú tiān qǐ sòng kuǎn yú cuī lì

这句话大意是:庚寅,陈州都尉李顺儿杀行省粘葛奴申及招抚使刘天起,送款于崔立。

zhāng jùn mín li qí bēn biàn jīng

这句话大意是:张俊民、李琦奔汴京。

wáng bì hái guī dé

这句话大意是:王壁还归德。

guǐ sì cuī lì yǐ liáng wáng cóng kè jīng wáng shǒu chún jí jí zhū zōng shì nán nǚ wǔ bǎi yú rén zhì qīng chéng jiē jí yú nán

这句话大意是:癸巳,崔立以梁王从恪、荆王守纯及及诸宗室男女五百余人至青城,皆及于难。

jiǎ wǔ liǎng gōng běi qiān

这句话大意是:甲午,两宫北迁。

jiǎ chén dèng zhōu jié dù shǐ yí là yuàn yǐ qí chéng pàn yǔ bái huá jù wáng rù sòng

这句话大意是:甲辰,邓州节度使移剌瑗以其城叛,与白华俱亡入宋。

liù yuè jǐ mǎo guān nú jí qí dǎng ā lǐ hé bái jìn jiē fú zhū

这句话大意是:六月己卯,官奴及其党阿里合、白进皆伏诛。

shàng yù shuāng mén shè zhōng xiào jūn yǐ ān fǎn cè

这句话大意是:上御双门,赦忠孝军,以安反侧。

suì jué cè qiān cài zhào cài xi chén yǐng gè yǐ bīng lái yà

这句话大意是:遂决策迁蔡,诏蔡、息、陈、颍各以兵来迓。

zhōng jīng liú shǒu quán cān zhèng wū lín dá hú tǔ qì chéng bēn cài

这句话大意是:中京留守、权参政乌林答胡土弃城奔蔡。

rén wǔ zhōng jīng pò liú shǒu jiān pián yí zǒng shuài qiáng shēn sǐ zhī

这句话大意是:壬午,中京破,留守兼便宜总帅强伸死之。

wù zǐ zhào xú zhōu xíng shěng wán yán hū xié hǔ fù xíng zài suǒ yǐ mǒ niǎn wù diǎn dài xíng shěng shì guō ēn wèi zǒng shuài jiān jié dù shǐ

这句话大意是:戊子,召徐州行省完颜忽斜虎赴行在所,以抹撚兀典代行省事,郭恩为总帅兼节度使。

xīn mǎo shàng fā guī dé liú yuán shuài wáng bì shǒu zhī

这句话大意是:辛卯,上发归德,留元帅王璧守之。

rén chén cì bó zhōu

这句话大意是:壬辰,次亳州。

guǐ sì yǐ bó zhōu jié dù shǐ wáng jìn tóng zhī jié dù shǐ wáng bīn zhēng mín dīng yùn tiě jiǎ qiǔ liáng liú quán cān zhèng zhāng tiān gāng dǒng zhī jiù qiān yǒu gōng jiàng shì

这句话大意是:癸巳,以亳州节度使王进、同知节度使王宾征民丁运铁甲糗粮,留权参政张天纲董之,就迁有功将士。

lín zī jùn wáng wáng yì shēn jù líng bì wàng kǒu zhài yǐ pàn qiǎn jìn shì zhí cháng nǚ xī liè wán chū jiàng xú sù bīng tǎo zhī yì shēn bài zǒu lián shuǐ rù sòng

这句话大意是:临淄郡王王义深据灵璧望口寨以叛,遣近侍直长女奚烈完出将徐、宿兵讨之,义深败走涟水,入宋。

bǐng shēn bó zhōu zhèn fáng jūn cuī fù gē shā shǒu chén wáng bīn děng zhāng tiān gāng yǐ biàn yi shòu fù gē jié dù shǐ ba yùn tiě jiǎ qiǔ liáng zhōu rén nǎi ān

这句话大意是:丙申,亳州镇防军崔复哥杀守臣王宾等,张天纲以便宜授复哥节度使,罢运铁甲糗粮,州人乃安。

jǐ hài shàng rù cài zhōu zhào shàng shū shěng wéi shū zhào wǔ xian huì bīng rù yuán

这句话大意是:己亥,上入蔡州,诏尚书省为书召武仙会兵入援。

xú zhōu xíng shěng mǒ niǎn wù diǎn fù cài zhōu

这句话大意是:徐州行省抹撚兀典赴蔡州。

qǐ fù yòu chéng xiàng zhì shì sài bù dài xíng shěng shì

这句话大意是:起复右丞相致仕赛不代行省事。

qī yuè guǐ mǎo shuò qǔ shè cài zhōu guǎn nèi zá fàn sǐ zuì yǐ xià

这句话大意是:七月癸卯朔,曲赦蔡州管内杂犯死罪以下。

guān lì jūn mín pǔ qín liǎng guān jīng yīng bàn zhě gèng qiān yī guān

这句话大意是:官吏军民普覃两官,经应办者更迁一官。

chí mén jìn tōng zhòng huò cài rén biàn zhī

这句话大意是:弛门禁,通众货,蔡人便之。

yǐ sì yǐ wū gǔ lùn gǎo wèi yù shǐ dài fū zǒng shuài rú gù zhāng tiān gāng wèi yù shǐ zhōng chéng réng quán cān zhèng wán yán yào shī wèi zhèn nán jūn jié dù shǐ jiān cài zhōu guǎn nèi guān chá shǐ

这句话大意是:乙巳,以乌古论镐为御史大夫,总帅如故,张天纲为御史中丞,仍权参政,完颜药师为镇南军节度使,兼蔡州管内观察使。

wù shēn zuǒ yòu sī láng zhōng wū gǔ lùn pú xiān jiān xi zhōu cì shǐ quán yuán shuài yòu dōu jiān xíng shuài fǔ shì

这句话大意是:戊申,左右司郎中乌古论蒲鲜兼息州刺史,权元帅右都监,行帅府事。

zhēng xíng yuán shuài quán zǒng shuài lóu shì qiān shū mì yuàn shì

这句话大意是:征行元帅权总帅娄室签枢密院事。

jǐ yǒu xuǎn shì nǚ bèi gōng zhōng shǐ lìng yǐ de shù rén yǐ yòu chéng hū xié hǔ jiàn liú shi wén yì zhě yī rén yú tīng zì biàn

这句话大意是:己酉,选室女备宫中使令,已得数人,以右丞忽斜虎谏,留识文义者一人,余听自便。

yǐ mǎo qiǎn wèi fán zhēng wǔ xian bīng

这句话大意是:乙卯,遣魏璠征武仙兵。

dīng sì hù wèi pú xiān shí lǔ fù zǔ zōng yù róng zhì zì biàn chì yǒu sī fèng ān yú qián yuán sì

这句话大意是:丁巳,护卫蒲鲜石鲁负祖宗御容至自汴,敕有司奉安于乾元寺。

qián yù shǐ zhōng chéng pú chá shì dá xī miàn yuán shuài bǎ sā hé zì biàn lái guī

这句话大意是:前御史中丞蒲察世达、西面元帅把撒合自汴来归。

xīn yǒu wǔ xian jié jiàng shì móu qǔ sòng jīn zhōu zhì xī shuǐ zhòng kuì

这句话大意是:辛酉,武仙劫将士,谋取宋金州,至淅水众溃。

xíng liù bù shàng shū lú zhī shì láng shí jiè móu guī cài zhōu xian zhuī zhī bù jí suì shā jiè

这句话大意是:行六部尚书卢芝、侍郎石玠谋归蔡州,仙追芝不及,遂杀玠。

dīng mǎo dìng jìn mǎ qiān shǎng gé yòu dìng kuò mǎ zuì gé yǐ qiān shū mì yuàn shì quán cān zhèng shì mǒ niǎn wù diǎn lǐng qí shì

这句话大意是:丁卯,定进马迁赏格,又定括马罪格,以签枢密院事权参政事抹撚兀典领其事。

qiǎn shǐ fēn yì zhū dào xuǎn bīng huì yú cài

这句话大意是:遣使分诣诸道,选兵会于蔡。

jǐ sì yǐ pú chá shì dá wèi lì bù shì láng quán xíng liù bù shàng shū

这句话大意是:己巳,以蒲察世达为吏部侍郎,权行六部尚书。

bā yuè guǐ yǒu shuò yǐ qín zhōu yuán shuài zhān gē wán zhǎn quán cān zhī zhèng shì xíng shěng shì yú shǎn xī

这句话大意是:八月癸酉朔,以秦州元帅粘哥完展权参知政事,行省事于陕西。

yù yǐ là shū qī jiǔ yuè zhōng zhēng bīng shàng huì yú ráo fēng guān yù chū sòng bù yì yǐ qǔ xìng yuán

这句话大意是:谕以蜡书,期九月中征兵上会于饶丰关,欲出宋不意,以取兴元。

jiǎ xū dà yuán shǐ wáng jí yù sòng hái sòng yǐ jūn hù qí xíng qīng shān zhāo fǔ lú jìn de luó lì yán yǐ wén shàng wèi zhī jù

这句话大意是:甲戌,大元使王楫谕宋还,宋以军护其行,青山招抚卢进得逻吏言以闻,上为之惧。

dīng chǒu shàng yuè bīng yú jiàn shān tíng

这句话大意是:丁丑,上阅兵于见山亭。

guǐ wèi yuán shuài chu wáng biàn fù lì shòu zhōu yú méng chéng zhào qiān shǎng yǒu chà zhōu xiàn guān jiē lìng zhēn shòu

这句话大意是:癸未,元帅楚〈王弁〉复立寿州于蒙城,诏迁赏有差,州县官皆令真授。

yǐ yǒu dà yuán zhào sòng bīng gōng táng zhōu yuán shuài yòu jiān jūn wū gǔ lùn hēi hàn sǐ yú zhàn zhǔ shuài pú chá mǒu wèi bù qǔ bīng suǒ shí

这句话大意是:乙酉,大元召宋兵攻唐州,元帅右监军乌古论黑汉死于战,主帅蒲察某为部曲兵所食。

chéng pò sòng rén qiú shí rén zhě jǐn lù zhī yú wú suǒ fàn

这句话大意是:城破,宋人求食人者尽戮之,余无所犯。

sòng rén zhù bīng xi zhōu nán

这句话大意是:宋人驻兵息州南。

bǐng xū zhào quán cān zhèng mǒ niǎn wù diǎn qiān shū mì yuàn shì lóu shì xíng shěng yuàn yú xi zhōu

这句话大意是:丙戌,诏权参政抹撚兀典、签枢密院事娄室行省、院于息州。

dīng hài wū gǔ lùn gǎo quán cān zhī zhèng shì wù lín dá hú tǔ wèi diàn qián dōu diǎn jiǎn

这句话大意是:丁亥,乌古论镐权参知政事,兀林答胡土为殿前都点检。

gēng yín chū shè sì yú jī chá guān

这句话大意是:庚寅,初设四隅机察官。

rén chén xi zhōu xíng shěng mǒ niǎn wù diǎn yǐ bīng xí sòng rén zhōng dù diàn zhǎn huò shén zhòng

这句话大意是:壬辰,息州行省抹撚兀典以兵袭宋人中渡店,斩获甚众。

yǐ wèi wàn nián jié zhōu jùn yǐ biǎo lái hè èr shí yú suǒ

这句话大意是:乙未,万年节,州郡以表来贺二十余所。

xīn chǒu shè sì yú hé dí guān jí huì mín sī yǐ tài yī shù rén gēng zhí bìng rén guān gěi yǐ yào réng zé nián lǎo jìn shì èr rén wéi yī yào guān

这句话大意是:辛丑,设四隅和籴官及惠民司,以太医数人更直,病人官给以药,仍择年老进士二人为医药官。

shì yuè jiǎ cài zhōu dū jūn zhì shì nèi zú ā hǔ dài tóng qiān dà mù qīn fǔ shì shǐ sòng jiè liáng rù cí shàng yù zhī yuē sòng rén fù zhèn shēn yǐ

现代白话:是月,假蔡州都军致仕内族阿虎带同佥大睦亲府事,使宋借粮,入辞,上谕之曰:“宋人负朕深了。

zhèn zì jí wèi yǐ lái jiè chì biān jiāng wú fàn nán jiè

这句话大意是:朕自即位以来,戒饬边将无犯南界。

biān chén yǒu zì qǐng zhēng tǎo zhě wèi cháng bù qiè zé zhī

这句话大意是:边臣有自请征讨者,未尝不切责之。

xiàng de sòng yī zhōu suí jí fù yǔ

这句话大意是:向得宋一州,随即付与。

jìn huái yīn lái guī bǐ duō yǐ jīn bì wèi shú zhèn ruò shòu cái shì huò zhī yě fù zhī quán chéng qiū háo wú fàn

这句话大意是:近淮阴来归,彼多以金币为赎,朕若受财,是货之也,付之全城,秋毫无犯。

qīng kǒu lín zhèn shēng huò shù qiān rén xī yǐ zī liáng qiǎn zhī

这句话大意是:清口临阵生获数千人,悉以资粮遣之。

jīn chéng wǒ pí bì jù wǒ shòu zhōu yòu wǒ dèng zhōu yòu gōng wǒ táng zhōu bǐ wèi móu yì qiǎn yǐ

现代白话:今乘我疲敝,据我寿州,诱我邓州,又攻我唐州,彼为谋亦浅了。

dà yuán miè guó sì shí yǐ jí xī xià xià wáng bì jí yú wǒ

这句话大意是:大元灭国四十,以及西夏,夏亡必及于我。

wǒ wáng bì nǎi yú sòng

这句话大意是:我亡必乃于宋。

chún wáng chǐ hán zì rán zhī lǐ

这句话大意是:唇亡齿寒,自然之理。

ruò yǔ wǒ lián hé suǒ yǐ wèi wǒ zhě yì wèi bǐ yě

这句话大意是:若与我连和,所以为我者亦为彼也。

qīng qí yǐ cǐ xiǎo zhī

这句话大意是:卿其以此晓之。

zhì sòng sòng bù xǔ

这句话大意是:”至宋,宋不许。

jiǔ yuè wù shēn lǔ shān yuán shuài yuán zhì lǜ bīng rù yuán cì yǐ dà xìn pái shēng wèi zǒng shuài

这句话大意是:九月戊申,鲁山元帅元志率兵入援,赐以大信牌,升为总帅。

gēng xū yǐ chóng jiǔ bài tiān yú jié dù shǐ tīng qún chén péi cóng chéng lǐ shàng miàn yù zhī yuē guó jiā zì kāi chuàng hán yǎng rǔ děng bǎi yǒu yú nián

现代白话:庚戌,以重九拜天于节度使厅,群臣陪从成礼,上面谕之曰:“国家自开创涵养你等百有余年。

rǔ děng huò yǐ xiān shì lì gōng huò yǐ láo xiào qǐ shēn bèi jiān zhí ruì jī yǒu nián yǐ

现代白话:你等或以先世立功,或以劳效起身,被坚执锐,积有年了。

jīn dāng è yùn yǔ zhèn tóng huàn kě wèi zhōng yǐ

现代白话:今当厄运,与朕同患,可谓忠了。

bǐ wén běi bīng jiāng zhì zhèng rǔ děng lì gōng bào guó zhī qiū zòng sǐ wáng shì bù shī wéi zhōng xiào zhī guǐ

现代白话:比闻北兵将至,正你等立功报国之秋,纵死王事,不失为忠孝之鬼。

wǎng zhě rǔ děng lì gōng cháng lǜ bù wéi cháo tíng suǒ zhī jīn rì lín dí zhèn qīn jiàn zhī yǐ rǔ děng miǎn zhī

现代白话:往者你等立功,常虑不为朝廷所知,今日临敌,朕亲见之了,你等勉之。

yīn cì zhī jiǔ

这句话大意是:”因赐卮酒。

jiǔ wèi jìng luó qí chí zòu dí bīng shù bǎi tū zhì chéng xià

这句话大意是:酒未竟,逻骑驰奏,敌兵数百突至城下。

jiàng shì yǒng yuè xián qǐng yī zhàn shàng xǔ zhī

这句话大意是:将士踊跃咸请一战,上许之。

shì rì fēn jūn fáng shǒu sì miàn jí zǐ chéng yǐ zǒng shuài bèi shù lǔ lóu shì shǒu dōng miàn nèi zú chéng lín fù zhī

这句话大意是:是日,分军防守四面及子城,以总帅孛术鲁娄室守东面,内族承麟副之;。

cān zhī zhèng shì wū gǔ lùn gǎo shǒu nán miàn zǒng shuài yuán zhì fù zhī

这句话大意是:参知政事乌古论镐守南面,总帅元志副之;。

diàn qián dōu diǎn jiǎn wù lín dá hú tǔ shǒu xī miàn zhōng xiào jūn yuán shuài cài bā r fù zhī

这句话大意是:殿前都点检兀林答胡土守西面,忠孝军元帅蔡八儿副之;。

zhōng xiào jūn yuán shuài quán diàn qián yòu fù diǎn jiǎn wáng shān ér shǒu běi miàn yuán shuài hé shí liè bǎi shòu fù zhī

这句话大意是:忠孝军元帅、权殿前右副点检王山儿守北面,元帅纥石烈柏寿副之;。

yáo shòu xī ān jūn jié dù shǐ jiān diàn qián yòu wèi jiāng jūn xíng yuán shuài fǔ shì nǚ xī liè chū shǒu dōng nán yuán shuài zuǒ dōu jiān jiā gǔ dāng gē fù zhī

这句话大意是:遥授西安军节度使兼殿前右卫将军、行元帅府事女奚烈出守东南,元帅左都监夹谷当哥副之;。

diàn qián yòu wèi jiāng jūn quán zuǒ fù dōu diǎn jiǎn nèi zú xié liè shǒu zǐ chéng dū wèi wáng ài shí fù zhī

这句话大意是:殿前右卫将军、权左副都点检内族斜烈守子城,都尉王爱实副之。

xīn hài dà yuán bīng zhù zhǎng lěi wéi cài chéng

这句话大意是:辛亥,大元兵筑长垒围蔡城。

jǐ wèi kuò cài chéng sù

这句话大意是:己未,括蔡城粟。

xīn yǒu jìn gōng sī niàng jiǔ

这句话大意是:辛酉,禁公私酿酒。

shí yuè wù yín gēng zào tiān xìng bǎo huì

这句话大意是:十月戊寅,更造“天兴宝会”。

xīn sì zòng jī mín lǎo zhì léi jí zhě chū chéng

这句话大意是:辛巳,纵饥民老稚羸疾者出城。

guǐ wèi xú zhōu shǒu chén guō ēn shā zhú guān lì yǐ pàn xíng shěng sài bù sǐ zhī

这句话大意是:癸未,徐州守臣郭恩杀逐官吏以叛,行省赛不死之。

jiǎ shēn gěi jī mín chuán tīng cǎi chéng háo líng qiàn shuǐ cǎo yǐ shí

这句话大意是:甲申,给饥民船,听采城壕菱芡水草以食。

wù zǐ zhēng zhū dào bīng

这句话大意是:戊子,征诸道兵。

xīn mǎo shàng yuè shè yú zǐ chéng zhōng zhě shǎng mài yǒu chà

这句话大意是:辛卯,上阅射于子城,中者赏麦有差。

bǐng shēn diàn qián zuǒ fù dōu diǎn jiǎn wēn dūn chāng sūn zhàn mò

这句话大意是:丙申,殿前左副都点检温敦昌孙战殁。

wù xū cì yì jūn zhàn mò bèi chuàng zhě mài

这句话大意是:戊戌,赐义军战殁被创者麦。

shí yī yuè xīn chǒu shuò yǐ yòu fù dōu diǎn jiǎn ā lēi gēn yí shī là wèi xuān chà zhèn fǔ dōu tán yā bié shè tán yā sì yuán fù zhī sì yú jī chá yì lì yān

现代白话:十一月辛丑朔,以右副都点检阿勒根移失剌为宣差镇抚都弹压,别设弹压四员副之,四隅机察亦隶呢。

sòng qiǎn qí jiāng jiāng hǎi mèng gǒng shuài bīng wàn rén xiàn liáng sān shí wàn dàn zhù dà yuán bīng gōng cài

这句话大意是:宋遣其将江海、孟珙帅兵万人,献粮三十万石助大元兵攻蔡。

shí èr yuè jiǎ xū jǐn jí mín dīng fáng shǒu kuò fù rén zhuàng jié zhě jiǎ nán zǐ yì guān yùn dà shí

这句话大意是:十二月甲戌,尽籍民丁防守,括妇人壮捷者假男子衣冠,运大石。

shàng qīn chū fǔ jūn

这句话大意是:上亲出抚军。

dīng chǒu dà yuán bīng jué liàn jiāng sòng bīng jué chái tán rù rǔ shuǐ

现代白话:丁丑,大元兵决练江,宋兵决柴潭入你水。

jǐ mǎo dà yuán bīng pò wài chéng sù zhōu fù zǒng shuài gāo là gē zhàn mò

这句话大意是:己卯,大元兵破外城,宿州副总帅高剌哥战殁。

xīn sì yǐ zǒng shuài bèi shù lǔ lóu shì diàn qián dōu diǎn jiǎn wù lín dá hú tǔ jiē quán cān zhèng dū wèi wán yán chéng lín wèi dōng miàn yuán shuài quán zǒng shuài

这句话大意是:辛巳,以总帅孛术鲁娄室、殿前都点检兀林答胡土皆权参政,都尉完颜承麟为东面元帅,权总帅。

jǐ chǒu dà yuán bīng duò xi chéng shàng wèi shì chén yuē wǒ wèi jīn zǐ shí nián tài zǐ shí nián rén zhǔ shí nián zì zhī wú dà guò è sǐ wú hèn yǐ

现代白话:己丑,大元兵堕西城,上谓侍臣曰:“我为金紫十年,太子十年,人主十年,自知无大过恶,死无恨了。

suǒ hèn zhě zǔ zōng chuán zuò bǎi nián zhì wǒ ér jué yǔ zì gǔ huāng yín bào luàn zhī jūn děng wéi wáng guó dú cǐ wèi jiè jiè ěr

这句话大意是:所恨者祖宗传祚百年,至我而绝,与自古荒淫暴乱之君等为亡国,独此为介介耳。

yòu yuē gǔ wú bù wáng zhī guó wáng guó zhī jūn wǎng wǎng wéi rén qiú zhí huò wèi fú xiàn huò rǔ yú jiē tíng bì zhī kōng gǔ

这句话大意是:”又曰:“古无不亡之国,亡国之君往往为人囚絷,或为俘献,或辱于阶庭,闭之空谷。

zhèn bì bù zhì yú cǐ

这句话大意是:朕必不至于此。

qīng děng guān zhī zhèn zhì jué yǐ

现代白话:卿等观之,朕志决了。

dū wèi wáng ài shí zhàn mò

这句话大意是:”都尉王爱实战殁。

pào jūn zǒng shuài wáng ruì shā yuán shuài gǔ dāng gē lǜ sān shí rén jiàng dà yuán

这句话大意是:炮军总帅王锐杀元帅谷当哥,率三十人降大元。

gēng yín yǐ yù yòng qì mǐn shǎng zhàn shì

这句话大意是:庚寅,以御用器皿赏战士。

jiǎ wǔ shàng wēi fú lǜ bīng yè chū dōng chéng móu dùn jí zhà bù guǒ zhàn ér hái

这句话大意是:甲午,上微服率兵夜出东城谋遁,及栅不果,战而还。

yǐ wèi shā shàng jiù mǎ wǔ shí shū guān mǎ yī bǎi wǔ shí shū kào jiàng shì

这句话大意是:乙未,杀尚厩马五十疋、官马一百五十疋犒将士。

sān nián zhēng yuè rén yín cè chái tán shén wèi hù guó líng yìng wáng

这句话大意是:三年正月壬寅,册柴潭神为护国灵应王。

jiǎ chén yǐ jìn shì fēn shǒu sì chéng

这句话大意是:甲辰,以近侍分守四城。

wù shēn yè shàng jí bǎi guān chuán wèi yú dōng miàn yuán shuài chéng lín chéng lín gù ràng

这句话大意是:戊申,夜,上集百官,传位于东面元帅承麟,承麟固让。

zhào yuē zhèn suǒ yǐ fù qīng zhě qǐ de yǐ zāi

现代白话:诏曰:“朕所以付卿者,岂得已啊?

yǐ jī tǐ féi zhòng bù biàn ān mǎ chí tū

这句话大意是:以肌体肥重,不便鞍马驰突。

qīng píng rì jié yǒu jiàng lüè wàn yī de miǎn zuò yìn bù jué cǐ zhèn zhì yě

这句话大意是:卿平日捷有将略,万一得免,祚胤不绝,此朕志也。

jǐ yǒu chéng lín jí huáng dì wèi

这句话大意是:”己酉,承麟即皇帝位。

bǎi guān chēng hè

这句话大意是:百官称贺。

lǐ bì jí chū hàn dí ér nán miàn yǐ lì zhì

这句话大意是:礼毕,亟出捍敌,而南面已立帜。

é qǐng sì miàn hū shēng zhèn tiān dì

这句话大意是:俄顷,四面呼声震天地。

nán miàn shǒu zhě qì mén dà jūn rù yǔ chéng zhōng jūn xiàng zhàn chéng zhōng jūn bù néng yù

这句话大意是:南面守者弃门,大军入,与城中军巷战,城中军不能御。

dì zì yì yú yōu lán xuān

这句话大意是:帝自缢于幽兰轩。

mò dì tuì bǎo zǐ chéng wén dì bēng lǜ qún chén rù kū shì yuē āi zōng

这句话大意是:末帝退保子城,闻帝崩,率群臣入哭,谥曰哀宗。

kū diàn wèi bì chéng kuì zhū jìn jìn jǔ huǒ fén zhī

这句话大意是:哭奠未毕,城溃,诸禁近举火焚之。

fèng yù jiàng shān shōu āi zōng gǔ yì zhī rǔ shuǐ shàng

现代白话:奉御绛山收哀宗骨瘗之你水上。

mò dì wéi luàn bīng suǒ hài jīn wáng

这句话大意是:末帝为乱兵所害,金亡。

zàn yuē jīn zhī chū xìng tiān xià mò qiáng yān

现代白话:赞曰:金之初兴,天下莫强呢。

tài zǔ tài zōng wēi zhì zhōng guó dà gài yù xiào liáo chū gù shì lì chu lì qí wěi ér qù zhī sòng rén bù jìng suì shī gù wù

这句话大意是:太祖、太宗威制中国,大概欲效辽初故事,立楚立齐,委而去之,宋人不竞,遂失故物。

xī zōng hǎi líng jì yǐ nüè zhèng zhōng yuán jué wàng jīn shì jǐ qù

这句话大意是:熙宗、海陵济以虐政,中原觖望,金事几去。

tiān yàn nán běi zhī bīng tǐng shēng shì zōng yǐ rén yì bào xiū xī sī mín

这句话大意是:天厌南北之兵,挺生世宗,以仁易暴,休息斯民。

shì gù jīn zuò bǎi yǒu yú nián yóu dà dìng zhī zhèng yǒu yǐ gù jié rén xīn nǎi kè ěr yě

现代白话:是故金祚百有余年,由大定之政有以固结人心,乃克你也。

zhāng zōng zhì cún rùn sè ér bǐ zhèng rì duō zhū qiú wú yì mín lì jìn jié míng chāng chéng ān shèng jí shuāi shǐ

这句话大意是:章宗志存润色,而秕政日多,诛求无艺,民力浸竭,明昌、承安盛极衰始。

zhì yú wèi shào jì gāng dà huài wáng zhēng yǐ jiàn

这句话大意是:至于卫绍,纪纲大坏,亡征已见。

xuān zōng nán dù qì jué běn gēn wài niǔ yú wēi lián bīng sòng xià nèi zhì kùn bèi zì sù tǔ bēng

这句话大意是:宣宗南度,弃厥本根,外狃余威,连兵宋、夏,内致困惫,自速土崩。

āi zōng zhī shì wú zú wèi zhě

这句话大意是:哀宗之世无足为者。

huáng yuán gōng dé rì shèng tiān rén zhǔ xīn rì chū jué xi lǐ shì bì rán

这句话大意是:皇元功德日盛,天人属心,日出爝息,理势必然。

qū qū shēng jù tú cún yú wáng lì jìn nǎi bì kě āi yě yǐ

现代白话:区区生聚,图存于亡,力尽乃毙,可哀也了。

suī rán zài lǐ guó jūn sǐ shè jì āi zōng wú kuì yān

现代白话:虽然,在《礼》“国君死社稷”,哀宗无愧呢。

✦ You read 本纪·卷十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.