tài zōng
这句话大意是:◎太宗。
tài zōng tǐ yuán yìng yùn shì dé zhāo gōng zhé huì rén shèng wén liè huáng dì huì shèng běn huì wú qǐ mǎi shì zǔ dì sì zǐ mǔ yuē yì jiǎn huáng hòu ná lǎn shì tài zǔ mǔ dì yě
这句话大意是:太宗体元应运世德昭功哲惠仁圣文烈皇帝,讳晟,本讳吴乞买,世祖第四子,母曰翼简皇后拏懒氏,太祖母弟也。
liáo tài kāng yuán nián yǐ mǎo suì shēng
这句话大意是:辽太康元年乙卯岁生。
chū wèi mù zōng yǎng zǐ
这句话大意是:初为穆宗养子。
shōu guó yuán nián shí yuè mìng wèi ān bān bó jí liè
这句话大意是:收国元年十月,命为谙班勃极烈。
tài zǔ zhēng fá cháng jū shǒu
这句话大意是:太祖征伐,常居守。
tiān fǔ wǔ nián cì zhào yuē rǔ wéi zhèn zhī mǔ dì yì jūn yī tǐ shì yòng rǔ èr wǒ guó zhèng
现代白话:天辅五年,赐诏曰:“你惟朕之母弟,义均一体,是用你贰我国政。
fán jūn shì wéi zhě yuè shí qí zuì cóng yí chù zhī
这句话大意是:凡军事违者,阅实其罪,从宜处之。
qí yú shì wú dà xiǎo yī yī běn cháo jiù zhì
这句话大意是:其余事无大小,一依本朝旧制。
tiān fǔ qī nián liù yuè tài zǔ cì yuān yāng luò yǒu jí
这句话大意是:天辅七年六月,太祖次鸳鸯泺,有疾。
zhì wò dú shān yì zhào fù xíng zài
这句话大意是:至斡独山驿,召赴行在。
zhào yuē jīn liáo zhǔ jǐn sàng qí shī bēn yú xià guó
这句话大意是:诏曰:“今辽主尽丧其师,奔于夏国。
liáo guān tè liè yáo shè děng jié qí zi yā lǐ ér lì zhī yǐ liú zōng hàn děng cuò huà
这句话大意是:辽官特列、遥设等劫其子雅里而立之,已留宗翰等措画。
zhèn qīn xún yǐ jiǔ gōng yì dà jiù suǒ huò zhōu bù zhèng xū suí fǔ shì yòng hái dōu
这句话大意是:朕亲巡已久,功亦大就,所获州部,政须绥抚,是用还都。
bā yuè zhōng xún kě zhì chūn zhōu rǔ lǜ nèi qī yíng wǒ ruò zhì bào zi yá yóu shàn
现代白话:八月中旬,可至春州,你率内戚迎我,若至豹子崖尤善。
bā yuè yǐ wèi huì yú hún hé běi
这句话大意是:”八月乙未,会于浑河北。
wù shēn tài zǔ bēng
这句话大意是:戊申,太祖崩。
jiǔ yuè yǐ mǎo zàng tài zǔ yú gōng chéng xi
这句话大意是:九月乙卯,葬太祖于宫城西。
guó lùn bó jí liè gǎo yùn wáng áng zōng jùn zōng gàn lǜ zōng qīn bǎi gōng qǐng zhèng dì wèi bù xǔ gù qǐng yì bù xǔ
这句话大意是:国论勃极烈杲、郓王昂、宗峻、宗干率宗亲百宫请正帝位,不许,固请,亦不许。
zōng gàn lǜ zhū dì yǐ zhě páo bèi tǐ zhì xǐ huái zhōng
这句话大意是:宗干率诸弟以赭袍被体,置玺怀中。
bǐng chén jí huáng dì wèi
这句话大意是:丙辰,即皇帝位。
jǐ wèi gào sì tiān de
这句话大意是:己未,告祀天地。
bǐng yín dà shè zhōng wài
这句话大意是:丙寅,大赦中外。
gǎi tiān fǔ qī nián wèi tiān huì yuán nián
这句话大意是:改天辅七年为天会元年。
guǐ yǒu fā chūn zhōu sù zhèn xiáng rén zhī xǐ yú shàng jīng zhě
这句话大意是:癸酉,发春州粟,赈降人之徙于上京者。
wù yín zhào zhū měng ān fù mǐ gěi hù kǒu zài nèi de kuì fá zhě
这句话大意是:戊寅,诏诸猛安赋米,给户口在内地匮乏者。
nán lù jūn shuài dū mǔ bài zhāng jué yú lóu fēng kǒu
这句话大意是:南路军帅阇母,败张觉于楼峰口。
shí yuè rén chén zhào yǐ kōng míng xuān tóu bǎi dào gěi xī nán xī běi liǎng lù dū tǒng zōng hàn yuē jīn jì ěr yǐ fāng miàn rú dāng qiān shòu bì dài zòu qǐng kǒng zhì jī zhì qí yǐ biàn yi cóng shì
现代白话:十月壬辰,诏以空名宣头百道给西南、西北两路都统宗翰,曰:“今寄你以方面,如当迁授必待奏请,恐致稽滞,其以便宜从事。
jǐ hài shàng jīng qìng yuán sì sēng xiàn fó gǔ què zhī
这句话大意是:”己亥,上京庆元寺僧献佛骨,却之。
dū mǔ jí zhāng jué zhàn yú tù ěr shān dū mǔ bài jì
这句话大意是:阇母及张觉战于兔耳山,阇母败绩。
shí yī yuè rén zǐ mìng zōng wàng wèn dū mǔ zuì yǐ qí bīng tǎo zhāng jué
这句话大意是:十一月壬子,命宗望问阇母罪,以其兵讨张觉。
rén xū fù yǐ kōng míng xuān tóu jí yín pái gěi shàng jīng lù jūn shuài shí gǔ nǎi pó lú huǒ děng
这句话大意是:壬戌,复以空名宣头及银牌给上京路军帅实古乃、婆卢火等。
guǐ hài zōng wàng yǐ dū mǔ jūn fā guǎng níng xià bīn hǎi zhū jùn xiàn
这句话大意是:癸亥,宗望以阇母军发广宁,下濒海诸郡县。
zhào yù nán jīng gē wǔ shuò èr zhōu rù yú sòng
这句话大意是:诏谕南京,割武、朔二州入于宋。
lóu shì pò shuò zhōu xī shān qín qí shuài zhào gōng zhí
这句话大意是:娄室破朔州西山,擒其帅赵公直。
bó qín wò lǔ bié jí bó là sù pò zǒu yǐ shì bái dá yú guī huà
这句话大意是:勃堇斡鲁别及勃剌速破走乙室白答于归化。
jǐ sì xǐ qiān rùn lái xiǎn sì zhōu zhī mín yú shěn zhōu
这句话大意是:己巳,徙迁、润、来、显四州之民于渖州。
gēng wǔ zōng wàng jí zhāng jué zhàn yú nán jīng dōng dà bài zhī
这句话大意是:庚午,宗望及张觉战于南京东,大败之。
zhāng jué bēn sòng chéng zhōng rén zhí qí fù jí èr zi yǐ xiàn lù zhī jūn zhōng
这句话大意是:张觉奔宋,城中人执其父及二子以献,戮之军中。
rén shēn zhāng zhōng sì zhāng dūn gù yǐ nán jīng jiàng qiǎn shǐ yǔ zhāng dūn gù rù yù chéng zhōng fù shā qí shǐ zhě yǐ pàn
这句话大意是:壬申,张忠嗣、张敦固以南京降,遣使与张敦固入谕城中,复杀其使者以叛。
jǐ mǎo zhào nǚ zhí rén xiān yǒu fù yú liáo jīn fù lǔ huò zhě xī cóng qí suǒ yù jū ér fù zhī
这句话大意是:己卯,诏女直人,先有附于辽,今复虏获者,悉从其所欲居而复之。
qí nú bì bù qǔ xī suī táo bèi jīn néng fù guī zhě bìng tīng wèi mín
这句话大意是:其奴婢部曲,昔虽逃背,今能复归者,并听为民。
shí èr yuè xīn sì juān mín jiān dài xī
这句话大意是:十二月辛巳,蠲民间贷息。
zhào yǐ xián zhōu yǐ nán sū fù zhōu yǐ běi nián gǔ bù dēng qí yīng shū nán jīng jūn liáng miǎn zhī
这句话大意是:诏以咸州以南,苏、复州以北,年谷不登,其应输南京军粮免之。
jiǎ wǔ zhào yuē cǐ wén mín jiān fá shí zhì yǒu zhōu qí zi zhě qí tīng yǐ dīng lì děng zhě shú zhī
这句话大意是:甲午,诏曰:“此闻民间乏食,至有鬻其子者,其听以丁力等者赎之。
shì rì yǐ guó lùn bó jí liè gǎo wèi ān bān bó jí liè zōng gàn wèi guó lùn bó jí liè
这句话大意是:”是日,以国论勃极烈杲为谙班勃极烈,宗干为国论勃极烈。
qiǎn bó qín lǐ jìng rú sòng gào āi
这句话大意是:遣勃堇李靖如宋告哀。
èr nián chūn zhēng yuè gēng xū shuò yǐ mán dōu hē wèi ā shě bó jí liè cān yì guó zhèng
这句话大意是:二年春正月庚戌朔,以谩都诃为阿舍勃极烈,参议国政。
rén zǐ mìng shǎng zōng wàng jí jiàng shì kè nán jīng zhī gōng shè dū mǔ zuì
这句话大意是:壬子,命赏宗望及将士克南京之功,赦阇母罪。
jiǎ yín yǐ kōng míng xuān tóu wǔ shí yín pái shí gěi zōng wàng
这句话大意是:甲寅,以空名宣头五十、银牌十给宗望。
wù wǔ zhào bèi qín wán yán ā shí lài yuē xiān dì yǐ tóng xìng zhī rén yǒu zì yù jí diǎn zhì qí shēn zhě mìng guān wèi shú
这句话大意是:戊午,诏孛堇完颜阿实赉曰:“先帝以同姓之人有自育及典质其身者,命官为赎。
jīn wén shàng yǒu wèi fù zhě qí xī yuè shú zhī
这句话大意是:今闻尚有未复者,其悉阅赎之。
guǐ hài yǐ dōng jīng bǐ suì bù dēng zhào jiǎn tián zū shì zū zhī bàn
这句话大意是:”癸亥,以东京比岁不登,诏减田租、市租之半。
jiǎ xū xī nán xī běi liǎng lù dū tǒng zōng hàn zōng wàng qǐng wù gē shān xī jùn xiàn yǔ sòng shàng yuē shì wéi xiān dì zhī mìng yě qí sù yǔ zhī
这句话大意是:甲戌,西南、西北两路都统宗翰、宗望请勿割山西郡县与宋,上曰:“是违先帝之命也,其速与之。
xià guó fèng biǎo chēng fān yǐ xià zhài yǐ běi yīn shān yǐ nán yǐ shì yé là bù tǔ lù luò xi zhī de yǔ zhī
这句话大意是:”夏国奉表称藩,以下寨以北,阴山以南、乙室耶剌部吐禄泺西之地与之。
bǐng zǐ yí sòng shū suǒ fú lǔ pàn wáng
这句话大意是:丙子,贻宋书,索俘虏叛亡。
dīng chǒu shǐ zì jīng shī zhì nán jīng měi wǔ shí lǐ zhì yì
这句话大意是:丁丑,始自京师至南京每五十里置驿。
èr yuè zhào yǒu dào fā liáo zhū líng zhě zuì sǐ
这句话大意是:二月,诏有盗发辽诸陵者,罪死。
gēng yín zhào mìng gěi zōng hàn mǎ qī bǎi pǐ tián zhǒng qiān dàn mǐ qī qiān dàn yǐ zhèn xīn fù zhī mín
这句话大意是:庚寅,诏命给宗翰马七百匹、田种千石、米七千石,以赈新附之民。
dīng yǒu mìng xǐ yí lǎn lù dōu bó qín wán yán zhōng yú sū bīn shuǐ
这句话大意是:丁酉,命徙移懒路都勃堇完颜忠于苏濒水。
yǐ sì zhào yù nán jīng guān liáo xiǎo dà zhī shì bì guān bái jūn shuài wú de zhuān dá cháo tíng
这句话大意是:乙巳,诏谕南京官僚,小大之事,必关白军帅,无得专达朝廷。
bǐng wǔ zōng hàn qǐ jì shī zhào yǒu sī xuǎn jīng bīng wǔ qiān gěi zhī
这句话大意是:丙午,宗翰乞济师,诏有司选精兵五千给之。
dīng wèi mìng zōng wàng fán nán jīng liú shǒu jí zhū quē yuán kě xuǎn xūn xián yǒu rén wàng zhě jiù zhù nǐ zhī jù xìng míng guān jiē yǐ wén
这句话大意是:丁未,命宗望,凡南京留守及诸阙员,可选勋贤有人望者就注拟之,具姓名官阶以闻。
sān yuè jǐ yǒu shuò mìng zōng wàng yǐ sòng suì bì yín juàn fēn cì jiàng shì zhī yǒu gōng zhě
这句话大意是:三月己酉朔,命宗望以宋岁币银绢分赐将士之有功者。
gēng xū pàn rén huó bèi dài jiàng zhào shì zhī
这句话大意是:庚戌,叛人活孛带降,诏释之。
zōng wàng qǐng xuǎn liáng lì zhāo fǔ qiān rùn lái xiǎn zhī mín bǎo shān zhài zhě cóng zhī
这句话大意是:宗望请选良吏招抚迁、润、来、显之民保山寨者,从之。
jǐ wèi zōng wàng yǐ nán jīng fǎn fù fán gōng qǔ zhī xíng qǐ yǔ zhī shū mì yuàn shì liú yàn zōng cái jué zhī
这句话大意是:己未,宗望以南京反复,凡攻取之行,乞与知枢密院事刘彦宗裁决之。
liú gōng zhòu wáng yǒng fú qì jiā yú chéng lái jiàng yǐ gōng zhòu wèi guǎng níng yǐn yǒng fú wèi fèng xiān jūn jié dù shǐ
这句话大意是:刘公胄、王永福弃家逾城来降,以公胄为广宁尹,永福为奉先军节度使。
xīn wèi xià guó wáng li qián shùn qiǎn shǐ shàng shì biǎo
这句话大意是:辛未,夏国王李干顺遣使上誓表。
rùn yuè wù yín shuò cì xià guó shì zhào
这句话大意是:闰月戊寅朔,赐夏国誓诏。
xīn sì mìng zhì yì shàng jīng chūn tài zhī jiān
这句话大意是:辛巳,命置驿上京、春、泰之间。
jǐ chǒu wū hǔ lǐ dí liè dǐ liǎng bù lái jiàng
这句话大意是:己丑,乌虎里、迪烈底两部来降。
bǐng wǔ jì xǔ gē shān xī zhū zhèn yǔ sòng yǐ zōng hàn yán ba zhī
这句话大意是:丙午,既许割山西诸镇与宋,以宗翰言罢之。
shì yuè xié yě xí yáo niǎn zhāo gǔ yá zǒu zhī huò qí qī nú qún cóng jí háo zú
这句话大意是:是月,斜野袭遥辇昭古牙,走之,获其妻孥群从及豪族。
bó qín hún chuò děng pò xī qī yá ér fǔ qí mín rén
这句话大意是:勃堇浑啜等破奚七崖而抚其民人。
sì yuè jǐ yǒu yǐ zōng hàn jīng lüè xī xià jí pò liáo gōng cì yǐ shí mǎ shǐ zì zé qí èr yú yǐ fēn zhū shuài
这句话大意是:四月己酉,以宗翰经略西夏及破辽功,赐以十马,使自择其二,余以分诸帅。
zhèn shàng jīng lù xī běi lù jiàng zhě jí xīn xǐ lǐng dōng zhī rén
这句话大意是:赈上京路、西北路降者及新徙岭东之人。
wù wǔ yǐ shí gǔ nǎi suǒ zhù shàng jīng xīn chéng míng huì píng zhōu
这句话大意是:戊午,以实古乃所筑上京新城名会平州。
yǐ hài zhào shú shàng jīng lù xīn qiān níng jiāng zhōu hù kǒu mài shēn zhě liù bǎi yú rén
这句话大意是:乙亥,诏赎上京路新迁宁江州户口卖身者六百余人。
sòng qiǎn shǐ lái diào sāng
这句话大意是:宋遣使来吊丧。
yǐ gāo shù pū gǔ děng chōng yí liú guó xìn shǐ gāo xìng fǔ liú xìng sì děng chōng gào jí wèi guó xìn shǐ rú sòng
这句话大意是:以高术仆古等充遗留国信使,高兴辅、刘兴嗣等充告即位国信使,如宋。
wǔ yuè dīng chǒu shuò shàng jīng jūn shuài shí gǔ nǎi yǐ suǒ huò yìn shòu èr shí èr jí yín pái lái shàng
这句话大意是:五月丁丑朔,上京军帅实古乃以所获印绶二十二及银牌来上。
guǐ wèi zhào yuē xīn jiàng zhī mín sù sòng zhě zhòng jīn fāng nóng shí huò shī tián yè kě sì nóng xì tīng jué
这句话大意是:癸未,诏曰:“新降之民,诉讼者众,今方农时,或失田业,可俟农隙听决。
dīng hài pó sù lù měng ān pū lú gǔ yǐ zāng ba yǐ móu kè xí ní liè dài zhī
这句话大意是:”丁亥,婆速路猛安仆卢古以赃罢,以谋克习泥烈代之。
yǐ sì hé lǎn lù jūn shuài wán yán hū là gǔ děng yán wǎng zhě suì bǔ hǎi gǒu hǎi dōng qīng yā gǔ yú gāo lí zhī jìng jìn yǐ èr zhōu wǎng bǐ nǎi yǐ zhàn jiàn shí sì yào ér jī zhī jǐn shā èr zhōu zhī rén fèn qí bīng zhàng
这句话大意是:乙巳,曷懒路军帅完颜忽剌古等言:“往者岁捕海狗、海东青、鸦、鹘于高丽之境,近以二舟往,彼乃以战舰十四要而击之,尽杀二舟之人,奋其兵杖。
shàng yuē yǐ xiǎo gù qǐ zhàn zhēng shén fēi suǒ yi
这句话大意是:”上曰:“以小故起战争,甚非所宜。
jīn hòu fēi fèng mìng wú zhé wǎng
这句话大意是:今后非奉命,毋辄往。
dū mǔ kè nán jīng shā dū tǒng zhāng dūn gù
这句话大意是:阇母克南京,杀都统张敦固。
qī yuè rén wǔ huáng zǐ zōng jùn hōng
这句话大意是:七月壬午,皇子宗峻薨。
bǐng xū jìn wài fāng shǐ jiè rǒng cóng duō zhě
这句话大意是:丙戌,禁外方使介冗从多者。
rén chén gǔ shí dá yán gāo lí yuē wú pàn wáng zēng qí biān bèi bì yǒu yì tú
现代白话:壬辰,鹘实答言:“高丽约我叛亡,增其边备,必有异图。
zhào yuē nà wǒ pàn wáng ér fú guī qí qū zài bǐ
这句话大意是:”诏曰:“纳我叛亡而弗归,其曲在彼。
fán yǒu tōng wèn wú wéi cháng shì
这句话大意是:凡有通问,毋违常式。
huò lái qīn lüè zhěng ěr háng liè yǔ zhī cóng shì
现代白话:或来侵略,整你行列,与之从事。
gǎn xiān fàn bǐ suī jié bì fá
这句话大意是:敢先犯彼,虽捷必罚。
yǐ wèi yǐ wū hǔ bù jí zhū yíng pàn yǐ hào bó jí liè yù děng tǎo píng zhī
这句话大意是:”乙未,以乌虎部及诸营叛,以昊勃极烈昱等讨平之。
bā yuè yǐ sì shuò yǐ bèi qín wū zhǎo nǎi děng wéi hè sòng shēng chén shǐ
这句话大意是:八月乙巳朔,以孛堇乌爪乃等为贺宋生辰使。
dīng sì sā lí gǎi bù měng ān chú sī yǐ zāng ba yǐ xī jīn jiā nú dài zhī
这句话大意是:丁巳,撒离改部猛安雏思以赃罢,以奚金家奴代之。
liù bù dū tǒng tà lǎn jī zǒu zhāo gǔ yá shā qí duì jiāng hé lǔ zào bái sā hé děng
这句话大意是:六部都统挞懒击走昭古牙,杀其队将曷鲁燥、白撒曷等。
yòu pò jiàng luò tuó shān jīn yuán xìng zhōng zhū jūn zhào zēng gěi yín pái shí
这句话大意是:又破降骆驼山、金源、兴中诸军,诏增给银牌十。
shí yuè jiǎ chén shuò xià guó qiǎn shǐ xiè shì zhào
这句话大意是:十月甲辰朔,夏国遣使谢誓诏。
wù wǔ tiān qīng jié sòng xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:戊午,天清节,宋、夏遣使来贺。
jiǎ zǐ zhào fā níng jiāng zhōu sù zhèn tài zhōu mín bèi qiū liáo zhě
这句话大意是:甲子,诏发宁江州粟,赈泰州民被秋潦者。
yáo niǎn zhāo gǔ yá lǜ zhòng lái jiàng
这句话大意是:遥辇昭古牙率众来降。
xìng zhōng fǔ jiàng
这句话大意是:兴中府降。
bǐng yín zhào yǒu sī yùn mǐ wǔ wàn dàn yú guǎng níng yǐ gěi nán jīng rùn zhōu shù zú
这句话大意是:丙寅,诏有司运米五万石于广宁,以给南京、润州戍卒。
mìng nán lù jūn shuài dū mǔ yǐ jiá shì qiān rén yì hé sū guǎn lù bèi qín wán yán ā shí lài yǐ bèi gāo lí
这句话大意是:命南路军帅阇母,以甲士千人益合苏馆路孛堇完颜阿实赉,以备高丽。
wù chén xī nán xī běi liǎng lù quán dū tǒng wò lǔ yán liáo xiáng wěn tà bù yě lái bēn yán yē lǜ dà shí zì chēng wèi wáng zhì nán běi guān shǔ yǒu zhàn mǎ wàn pǐ
这句话大意是:戊辰,西南、西北两路权都统斡鲁言:“辽祥稳挞不野来奔,言耶律大石自称为王,置南北官属,有战马万匹。
liáo zhǔ cóng zhě bù guò sì qiān hù yǒu bù qí wàn yú yù qū tiān dé zhù yú dōu gǔ
这句话大意是:辽主从者不过四千户,有步骑万余,欲趋天德,驻余都谷。
zhào yuē zhuī xí liáo zhǔ bì zhuó shì yí
这句话大意是:”诏曰:“追袭辽主,必酌事宜。
qí tǎo dà shí zé sì bào xià
这句话大意是:其讨大石,则俟报下。
shí yī yuè guǐ wèi dū mǔ xià yí zhōu bá chā yā shān shā jié dù shǐ hán qìng mín
这句话大意是:十一月癸未,阇母下宜州,拔杈丫山,杀节度使韩庆民。
guǐ mǎo zhào yǐ mǐ wǔ wàn dàn gěi tà lǎn shí gǔ nǎi
这句话大意是:癸卯,诏以米五万石给挞懒、实古乃。
shí èr yuè wù shēn yǐ bèi qín gāo jū qìng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:十二月戊申,以孛堇高居庆等为贺宋正旦使。
sān nián zhēng yuè guǐ yǒu shuò sòng xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三年正月癸酉朔,宋、夏遣使来贺。
wù zǐ tóng zhī xuān huī yuàn shì hán zī zhèng jiā shàng shū zuǒ pú yè wèi zhū gōng dōu bù shǔ
这句话大意是:戊子,同知宣徽院事韩资正加尚书左仆射,为诸宫都部署。
yǐ wèi xià guó qiǎn shǐ diàn bì jí hè jí wèi
这句话大意是:乙未,夏国遣使奠币及贺即位。
sòng qiǎn shǐ hè jí wèi
这句话大意是:宋遣使贺即位。
èr yuè rén xū lóu shì huò liáo zhǔ yú yú dǔ gǔ dīng mǎo yǐ máng gé chéng dì fēn shòu suǒ xǐ wū hǔ lǐ dí liè dǐ èr bù jí qì dān mín
这句话大意是:二月壬戌,娄室获辽主于余睹谷,丁卯,以厖葛城地分授所徙乌虎里、迪烈底二部及契丹民。
sān yuè yǐ hài ā shě bó jí liè mán dōu hē hōng
这句话大意是:三月乙亥,阿舍勃极烈谩都诃薨。
bǐng zǐ zhèn xī qì dān xīn fù zhī mín
这句话大意是:丙子,赈奚、契丹新附之民。
xīn sì jiàn qián yuán diàn
这句话大意是:辛巳,建乾元殿。
wò lǔ xiàn chuán guó bǎo yǐ móu gé shī lái fù qǐng shòu yìn shòu
这句话大意是:斡鲁献传国宝,以谋葛失来附,请授印绶。
shì rì cì wán yán lóu shì tiě quàn
这句话大意是:是日,赐完颜娄室铁券。
sì yuè rén yín shuò zhào yǐ liáo zhǔ fù jīng shī
这句话大意是:四月壬寅朔,诏以辽主赴京师。
dīng sì nán lù jūn shuài chá là yǐ zuì ba
这句话大意是:丁巳,南路军帅察剌以罪罢。
wǔ yuè jǐ chǒu xiāo bā jīn huò liáo yù bǎo lái xiàn
这句话大意是:五月己丑,萧八斤获辽玉宝来献。
liù yuè gēng shēn yǐ huò liáo zhǔ qiǎn li yòng hé děng chōng gào qìng shǐ rú sòng
这句话大意是:六月庚申,以获辽主,遣李用和等充告庆使如宋。
qī yuè rén shēn jìn nèi wài guān zōng shì wú sī yì bǎi xìng
这句话大意是:七月壬申,禁内外官、宗室毋私役百姓。
jǐ mǎo nán jīng shuài yǐ jǐn zhōu yě cán chéng jiǎn fèng qí sī mián lái xiàn mìng shǎng qí zhǎng lì
这句话大意是:己卯,南京帅以锦州野蚕成茧,奉其丝绵来献,命赏其长吏。
zhào quán shì zhī jiā wú mǎi pín mín wèi nú
这句话大意是:诏权势之家毋买贫民为奴。
qí xié mǎi zhě yī rén cháng shí wǔ rén zhà mǎi zhě yī rén cháng èr rén jiē zhàng yī bǎi
这句话大意是:其胁买者一人偿十五人,诈买者一人偿二人,皆杖一百。
jiǎ shēn zhào nán jīng kuò guān háo mù mǎ yǐ děng dì qǔ zhī fēn gěi zhū jūn
这句话大意是:甲申,诏南京括官豪牧马,以等第取之,分给诸军。
yǐ yē lǜ gù děng wéi sòng bào xiè shǐ
这句话大意是:以耶律固等为宋报谢使。
bā yuè guǐ mǎo wò lǔ yǐ liáo zhǔ zhì jīng shī
这句话大意是:八月癸卯,斡鲁以辽主至京师。
jiǎ chén gào yú tài zǔ miào
这句话大意是:甲辰,告于太祖庙。
bǐng wǔ liáo zhǔ yán xǐ rù jiàn jiàng fēng hǎi bīn wáng
这句话大意是:丙午,辽主延禧入见,降封海滨王。
rén zǐ zhào yǒu sī jiǎn yuè shàn shè yǒng jiàn zhī shì yǐ bèi sòng
这句话大意是:壬子,诏有司拣阅善射勇健之士以备宋。
jiǔ yuè rén wǔ guǎng níng fǔ xiàn jiā hé
这句话大意是:九月壬午,广宁府献嘉禾。
guǐ sì bǎo zhōu lù dōu bèi qín jiā gǔ sā hé yǒu zuì fú zhū yǐ bèi qín tú dān wū liè dài zhī
这句话大意是:癸巳,保州路都孛堇加古撒曷有罪伏诛,以孛堇徒单乌烈代之。
shí yuè jiǎ chén zhào zhū jiāng fá sòng
这句话大意是:十月甲辰,诏诸将伐宋。
yǐ ān bān bó jí liè gǎo jiān lǐng dōu yuán shuài yí lài bó jí liè zōng hàn jiān zuǒ fù yuán shuài xiān fēng jīng lüè shǐ wán yán xī yǐn wèi yuán shuài yòu jiān jūn zuǒ jīn wú shàng jiàng jūn yē lǜ yú dǔ wèi yuán shuài yòu dōu lín zì xī jīng rù tài yuán
现代白话:以谙班勃极烈杲兼领都元帅,移赉勃极烈宗翰兼左副元帅先锋,经略使完颜希尹为元帅右监军,左金我上将军耶律余睹为元帅右都临,自西京入太原。
liù bù lù jūn shuài tà lǎn wèi liù bù lù dū tǒng xié yě fù zhī zōng wàng wèi nán jīng lù dū tǒng dū mǔ fù zhī zhī shū mì yuàn shì liú yàn zōng jiān lǐng hàn jūn dū tǒng zì nán jīng rù yān shān
这句话大意是:六部路军帅挞懒为六部路都统,斜也副之,宗望为南京路都统,阇母副之,知枢密院事刘彦宗兼领汉军都统,自南京入燕山。
zhào jiàn tài zǔ miào yú xī jīng
这句话大意是:诏建太祖庙于西京。
zhào yē lǔ fù jīng shī jiào shòu nǚ zhí zì
这句话大意是:召耶鲁赴京师教授女直字。
wù shēn yǒu sī yán quán nán lù jūn shuài gǔ shí dá guān lì tān zòng zhào jū zhī
这句话大意是:戊申,有司言权南路军帅鹘实荅官吏贪纵,诏鞫之。
rén zǐ tiān qīng jié sòng xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:壬子,天清节,宋、夏遣使来贺。
dīng sì yǐ dū mǔ wèi nán jīng lù dū tǒng sǎo hē fù zhī zōng wàng wèi dū mǔ liú yàn zōng liǎng jūn jiān zhàn
这句话大意是:丁巳,以阇母为南京路都统,埽喝副之,宗望为阇母、刘彦宗两军监战。
rén xū zhào yuē jīn dà yǒu nián wú chǔ xù zé hé yǐ bèi jī jǐn qí lìng niú yī jù fù sù yī shí měi móu kè wèi yī lǐn zhù zhī
现代白话:壬戌,诏曰:“今大有年,无储蓄则凭什么备饥馑,其令牛一具赋粟一石,每谋克为一廪贮之。
sòng yì zhōu shù jiāng hán mín yì yǐ jūn jiàng chù zhī wèi zhōu
这句话大意是:”宋易州戍将韩民毅以军降,处之蔚州。
shí yī yuè gēng chén yǐ jiàng fēng liáo zhǔ wèi hǎi bīn wáng zhào zhōng wài
这句话大意是:十一月庚辰,以降封辽主为海滨王诏中外。
xīn mǎo nán lù jūn shuài sī qǐng jìn qì dān xī hàn rén xié bīng qì zhào wù jìn
这句话大意是:辛卯,南路军帅司请禁契丹、奚、汉人挟兵器,诏勿禁。
yǐ zhāng zhōng sì quán qiān nán jīng zhōng shū shū mì yuàn shì
这句话大意是:以张忠嗣权签南京中书枢密院事。
shí èr yuè gēng zǐ zōng hàn xià shuò zhōu
这句话大意是:十二月庚子,宗翰下朔州。
jiǎ chén zōng wàng zhū jūn jí sòng guō yào shī zhāng qǐ huī liú shùn rén zhàn yú bái hé
这句话大意是:甲辰,宗望诸军及宋郭药师、张企徽、刘舜仁战于白河。
dà pò zhī
这句话大意是:大破之。
pú xiàn bài sòng bīng yú gǔ běi kǒu
这句话大意是:蒲苋败宋兵于古北口。
bǐng wǔ guō yào shī jiàng yān shān zhōu xiàn xī píng
这句话大意是:丙午,郭药师降,燕山州县悉平。
wù shēn zōng hàn kè dài zhōu
这句话大意是:戊申,宗翰克代州。
yǐ mǎo zhōng shān jiàng
这句话大意是:乙卯,中山降。
bǐng chén zōng wàng pò sòng bīng wǔ qiān yú zhēn dìng
这句话大意是:丙辰,宗望破宋兵五千于真定。
wù wǔ zōng hàn wéi tài yuán
这句话大意是:戊午,宗翰围太原。
yē lǜ yú dǔ pò sòng hé dōng shǎn xī yuán bīng yú fén hé běi
这句话大意是:耶律余睹破宋河东、陕西援兵于汾河北。
jiǎ zǐ zōng wàng kè xìn dé fǔ
这句话大意是:甲子,宗望克信德府。
sì nián chūn zhēng yuè dīng mǎo shuò shǐ cháo rì
这句话大意是:四年春正月丁卯朔,始朝日。
jiàng chén guō yào shī dǒng cái jiē cì xìng wán yán shì
这句话大意是:降臣郭药师、董才皆赐姓完颜氏。
wù chén zōng bì qǔ tāng yīn dà biàn gōng xià jùn zhōu dí gǔ bǔ qǔ lí yáng
这句话大意是:戊辰,宗弼取汤阴,大抃攻下浚州,迪古补取黎阳。
jǐ sì zhū jūn dù hé
这句话大意是:己巳,诸军渡河。
gēng wǔ qǔ huá zhōu
这句话大意是:庚午,取滑州。
zōng wàng shǐ wú xiào mín děng rù biàn wèn sòng qǔ shǒu móu píng shān zhě tóng guàn tán zhěn zhān dù jí zhāng jué děng
这句话大意是:宗望使吴孝民等入汴,问宋取首谋平山者童贯、谭稹、詹度及张觉等。
sòng tài shàng huáng dì chū bēn
这句话大意是:宋太上皇帝出奔。
guǐ yǒu zhū jūn wéi biàn
这句话大意是:癸酉,诸军围汴。
jiǎ xū sòng shǐ li tuō lái xiè zuì qiě qǐng xiū hǎo
这句话大意是:甲戌,宋使李棁来谢罪,且请修好。
zōng wàng xǔ sòng xiū hǎo yuē zhì gē sān zhèn de zēng suì bì zǎi shū chēng bó zhí
这句话大意是:宗望许宋修好,约质,割三镇地,增岁币,载书称伯侄。
wù yín sòng yǐ kāng wáng gòu shǎo zǎi zhāng bāng chāng wèi zhì
这句话大意是:戊寅,宋以康王构、少宰张邦昌为质。
xīn sì sòng shàng shì shū dì tú chēng zhí dà sòng huáng dì bó dà jīn huáng dì
这句话大意是:辛巳,宋上誓书、地图,称侄大宋皇帝、伯大金皇帝。
guǐ wèi zhū jūn jiě wéi
这句话大意是:癸未,诸军解围。
èr yuè dīng yǒu shuò yè sòng jiāng yáo píng zhòng bīng sì shí wàn lái xí zōng wàng yíng bài zhī
这句话大意是:二月丁酉朔,夜,宋将姚平仲兵四十万来袭宗望营,败之。
jǐ hài fù jìn shī wéi biàn
这句话大意是:己亥,复进师围汴。
sòng shǐ yǔ wén xū zhōng yǐ shū lái gǎi yǐ sù wáng shū wèi zhì qiǎn kāng wáng gòu guī
这句话大意是:宋使宇文虚中以书来,改以肃王枢为质,遣康王构归。
shī hái
这句话大意是:师还。
rén zǐ yǐ huá jùn èr zhōu yǔ sòng
这句话大意是:壬子,以滑、浚二州与宋。
zōng hàn dìng wēi shèng jūn gōng xià lóng dé fǔ
这句话大意是:宗翰定威胜军,攻下隆德府。
dīng sì cì zé zhōu
这句话大意是:丁巳,次泽州。
hǎi bīn wáng jiā nú wū qí zhǔ yù wáng qù zhào zhū qí shǒu è yú bìng zhàng zhī
这句话大意是:海滨王家奴诬其主欲亡去,诏诛其首恶,余并杖之。
sān yuè guǐ wèi yín shù kě wéi tài yuán zōng hàn hái xī jīng
这句话大意是:三月癸未,银术可围太原,宗翰还西京。
sì yuè guǐ mǎo zōng wàng shǐ zōng bì lái zòu jié
这句话大意是:四月癸卯,宗望使宗弼来奏捷。
yǐ chǒu gěng shǒu zhōng děng dà bài sòng bīng yú xī dōu gǔ
这句话大意是:乙丑,耿守忠等大败宋兵于西都谷。
wǔ yuè xīn wèi sòng zhǒng shī zhōng yǐ bīng chū jǐng xíng
这句话大意是:五月辛未,宋种师中以兵出井陉。
guǐ yǒu wán yán huó nǚ bài zhī yú shā xióng lǐng zhǎn shī zhōng yú zhèn
这句话大意是:癸酉,完颜活女败之于杀熊岭,斩师中于阵。
shì rì bá lí sù bài sòng yáo gǔ jūn yú lóng zhōu gǔ
这句话大意是:是日,拔离速败宋姚古军于隆州谷。
liù yuè bǐng shēn shuò gāo lí guó wáng wáng jiè fèng biǎo chēng fān
这句话大意是:六月丙申朔,高丽国王王楷奉表称藩。
gēng xū zōng wàng xiàn suǒ huò sān xiàng
这句话大意是:庚戌,宗望献所获三象。
gēng shēn yǐ zōng wàng wèi yòu fù yuán shuài
这句话大意是:庚申,以宗望为右副元帅。
qī yuè bǐng yín qiǎn gāo bó shū děng xuān yù gāo lí
这句话大意是:七月丙寅,遣高伯淑等宣谕高丽。
rén shēn chū jīn pái mìng bèi qín dà biàn yǐ suǒ lǐng bó hǎi jūn bā měng ān wèi wàn hù
这句话大意是:壬申,出金牌,命孛堇大抃以所领渤海军八猛安为万户。
wù zǐ yǐ tiě lè bù zhǎng duó lí là bù cóng qí xiōng kuí lǐ běn pàn cì mǎ shí yī shǐ bǎi qián wǔ bǎi wàn
这句话大意是:戊子,以铁勒部长夺离剌不从其兄夔里本叛,赐马十一、豕百、钱五百万。
xiāo zhòng gōng shǐ sòng hái yǐ suǒ chí sòng dì yǔ yē lǜ yú dǔ là shū zì chén
这句话大意是:萧仲恭使宋还,以所持宋帝与耶律余睹蜡书自陈。
bā yuè gēng zǐ zhào zuǒ fù yuán shuài zōng hàn yòu fù yuán shuài zōng wàng fá sòng
这句话大意是:八月庚子,诏左副元帅宗翰、右副元帅宗望伐宋。
sòng zhāng hào lǜ bīng chū fén zhōu bá lí sù jī zǒu zhī
这句话大意是:宋张灏率兵出汾州,拔离速击走之。
liú zhēn yǐ bīng chū shòu yáng lóu shì pò zhī
这句话大意是:刘臻以兵出寿阳,娄室破之。
gēng xū zōng hàn fā xī jīng
这句话大意是:庚戌,宗翰发西京。
xīn hài lóu shì děng pò sòng zhāng hào jūn yú wén shuǐ
这句话大意是:辛亥,娄室等破宋张灏军于文水。
guǐ chǒu zōng wàng fā bǎo zhōu
这句话大意是:癸丑,宗望发保州。
shì rì yē lǜ duó pò sòng bīng yú xióng zhōu nà yě děng bài sòng bīng yú zhōng shān
这句话大意是:是日,耶律铎破宋兵于雄州,那野等败宋兵于中山。
jiǎ yín xīn chéng xiàn jìn bái wū
这句话大意是:甲寅,新城县进白乌。
gēng shēn tū niān qǔ xīn lè
这句话大意是:庚申,突拈取新乐。
jiǔ yuè bǐng yín zōng hàn kè tài yuán zhí jīng lüè shǐ zhāng xiào chún
这句话大意是:九月丙寅,宗翰克太原,执经略使张孝纯。
gǔ shā hǔ qǔ píng yáo líng shí xiào yì jiè xiū zhū xiàn
这句话大意是:鹘沙虎取平遥、灵石、孝义、介休诸县。
jǐ sì fù yǐ nán jīng wèi píng zhōu
这句话大意是:己巳,复以南京为平州。
xīn wèi zōng wàng pò sòng zhǒng shī mǐn yú jǐng xíng qǔ tiān wēi jūn kè zhēn dìng shā qí shǒu li miǎo
这句话大意是:辛未,宗望破宋种师闵于井陉,取天威军,克真定,杀其守李邈。
shí yuè lóu shì kè fén zhōu shí zhōu jiàng
这句话大意是:十月,娄室克汾州,石州降。
pú chá kè píng dìng jūn liáo zhōu jiàng
这句话大意是:蒲察克平定军,辽州降。
dīng wèi tiān qīng jié gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè zhōng jīng jìn jiā hé
这句话大意是:丁未,天清节,高丽、夏遣使来贺,中京进嘉禾。
shí yī yuè jiǎ zǐ zōng hàn zì tài yuán qū biàn
这句话大意是:十一月甲子,宗翰自太原趋汴。
bǐng yín zōng wàng zì zhēn dìng qū biàn
这句话大意是:丙寅,宗望自真定趋汴。
wù chén zōng hàn xià wēi shèng jūn
这句话大意是:戊辰,宗翰下威胜军。
guǐ yǒu sā là dá pò tiān jǐng guān
这句话大意是:癸酉,撒剌荅破天井关。
yǐ hài zōng hàn kè lóng dé fǔ
这句话大意是:乙亥,宗翰克隆德府。
huó nǚ dù méng jīn
这句话大意是:活女渡盟津。
xī jīng yǒng ān jūn zhèng zhōu jiē jiàng
这句话大意是:西京、永安军、郑州皆降。
gēng chén zōng hàn kè zé zhōu
这句话大意是:庚辰,宗翰克泽州。
zōng wàng zhū jūn dù hé lín hé dà míng èr xiàn dé qīng jūn kāi dé fǔ jiē xià
这句话大意是:宗望诸军渡河,临河、大名二县、德清军、开德府皆下。
bǐng xū kè huái zhōu
这句话大意是:丙戌,克怀州。
shì rì zōng wàng zhì biàn
这句话大意是:是日,宗望至汴。
rùn yuè rén chén shuò sòng chū bīng jù zhàn zōng wàng děng jī bài zhī
这句话大意是:闰月壬辰朔,宋出兵拒战,宗望等击败之。
guǐ sì zōng hàn zhì biàn
这句话大意是:癸巳,宗翰至汴。
bǐng chén kè biàn chéng
这句话大意是:丙辰,克汴城。
gēng shēn yǐ gāo suí chōng gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:庚申,以高随充高丽生日使。
xīn yǒu sòng zhǔ huán chū jū qīng chéng
这句话大意是:辛酉,宋主桓出居青城。
shí èr yuè guǐ hài sòng zhǔ huán jiàng shì rì guī yú biàn chéng
这句话大意是:十二月癸亥,宋主桓降,是日,归于汴城。
gēng chén zhào yuē zhèn wéi guó jiā sì jìng suī yuǎn ér bīng gé wèi xi tián yě suī guǎng ér quǎn mǔ wèi pì bǎi gōng lüè bèi ér lù zhì wèi jūn fāng gòng jǐn xiū ér bīn guǎn wèi shàn
这句话大意是:庚辰,诏曰:“朕惟国家,四境虽远而兵革未息,田野虽广而畎亩未辟,百工略备而禄秩未均,方贡仅修而宾馆未赡。
shì jiē chū hū mín lì gǒu bù wù běn yè ér yì yóu shǒu yù shàng xià jiē zú qí kě de hu
这句话大意是:是皆出乎民力,苟不务本业而抑游手,欲上下皆足,其可得吗?
qí lìng suǒ zài zhǎng lì dūn quàn nóng gōng
这句话大意是:其令所在长吏,敦劝农功。
wǔ nián zhēng yuè xīn mǎo shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:五年正月辛卯朔,高丽、夏遣使来贺。
guǐ sì zōng hàn zōng wàng shǐ shǐ yǐ sòng jiàng biǎo lái shàng
这句话大意是:癸巳,宗翰、宗望使使以宋降表来上。
yǐ wèi zhī shū mì yuàn shì liú yàn zōng shàng biǎo qǐng fù lì zhào shì bù tīng
这句话大意是:乙未,知枢密院事刘彦宗上表,请复立赵氏,不听。
dīng sì huí hú hē lǐ kè hán qiǎn shǐ rù gòng
这句话大意是:丁巳,回鹘喝里可汗遣使入贡。
èr yuè bǐng yín zhào jiàng sòng èr dì wèi shù rén
这句话大意是:二月丙寅,诏降宋二帝为庶人。
sān yuè dīng yǒu lì sòng tài zǎi zhāng bāng chāng wèi dà chu huáng dì
这句话大意是:三月丁酉,立宋太宰张邦昌为大楚皇帝。
gē dì cì xià guó
这句话大意是:割地赐夏国。
sì yuè yǐ yǒu kè shǎn fǔ qǔ guó zhōu
这句话大意是:四月乙酉,克陕府,取虢州。
bǐng xū yǐ liù bù lù dū tǒng tà lǎn wèi yuán shuài zuǒ jiān jūn nán jīng lù dū tǒng dū mǔ wèi yuán shuài zuǒ dōu jiān
这句话大意是:丙戌,以六部路都统挞懒为元帅左监军,南京路都统阇母为元帅左都监。
zōng hàn zōng wàng yǐ sòng èr dì guī
这句话大意是:宗翰、宗望以宋二帝归。
jǐ chǒu zhào yuē hé sū guǎn zhū bù yǔ xīn fù rén mín qí zài jiàng fù zhī hòu tóng xìng wèi hūn zhě lí zhī
这句话大意是:己丑,诏曰:“合苏馆诸部与新附人民,其在降附之后同姓为婚者,离之。
wǔ yuè gēng yín shuò sòng kāng wáng gòu jí wèi yú guī dé
这句话大意是:”五月庚寅朔,宋康王构即位于归德。
sòng shā zhāng bāng chāng
这句话大意是:宋杀张邦昌。
lóu shì jiàng jiě jiàng cí xiǎn shí hé zhōng kě lán níng huà bǎo dé huǒ shān zhū chéng
这句话大意是:娄室降解、绛、慈、显、石、河中、岢岚,宁化、保德、火山诸城。
tà lǎn xùn dì shān dōng xià mì zhōu
这句话大意是:挞懒徇地山东,下密州。
dí hǔ xià dān zhōu guǎng xìn jūn jiàng
这句话大意是:迪虎下单州,广信军降。
liù yuè gēng shēn zhào yuē zì hé zhī běi jīn jì fēn huà zhòng niàn qí mín huò jiàn chéng yì yǒu bèi cán zhě bù wú yí jù suì mìng jiān shǒu
这句话大意是:六月庚申,诏曰:“自河之北,今既分画,重念其民或见城邑有被残者,不无疑惧,遂命坚守。
ruò jí tǎo fá shēng líng kě mǐn
这句话大意是:若即讨伐,生灵可愍。
qí shēn yù yǐ lǐ zhāo jí ān quán zhī
这句话大意是:其申谕以理,招辑安全之。
tǎng zhí bù yí zì dāng zhì tǎo
这句话大意是:傥执不移,自当致讨。
ruò zhū jūn gǎn lì yú fú lüě zhé sì dàng huǐ zhě dǐ yú fá
这句话大意是:若诸军敢利于俘掠辄肆荡毁者,底于罚。
gēng chén yòu fù yuán shuài zōng wàng hōng
这句话大意是:”庚辰,右副元帅宗望薨。
hàn guó wáng zōng jié jì hōng
这句话大意是:汉国王宗杰继薨。
qī yuè jiǎ wǔ cì zōng hàn quàn shū chú fǎn nì wài xián shì wù lùn
这句话大意是:七月甲午,赐宗翰券书,除反逆外,咸贳勿论。
yǐ shí zhōu shù jiāng wū hǔ qì chéng sàng shī zhàng zhī xuē qí gōng
这句话大意是:以石州戍将乌虎弃城丧师,杖之,削其宫。
bā yuè wù yín yǐ sòng jié qiǎn yē lǜ jū jǐn děng chōng xuān qìng shǐ shǐ gāo lí
这句话大意是:八月戊寅,以宋捷,遣耶律居谨等充宣庆使使高丽。
bǐng xū yǐ zōng fǔ wèi yòu fù yuán shuài
这句话大意是:丙戌,以宗辅为右副元帅。
zhào yuē hé běi hé dōng jùn xiàn zhí yuán duō quē yi kāi gòng jǔ qǔ shì yǐ ān xīn mín
这句话大意是:诏曰:“河北、河东郡县职员多阙,宜开贡举取士,以安新民。
qí nán běi jìn shì gè yǐ suǒ yè shì zhī
这句话大意是:其南北进士,各以所业试之。
jiǔ yuè dīng wèi zhào yuē nèi dì zhū lù měi gēng niú yī jù fù sù wǔ dǒu yǐ bèi qiàn suì
这句话大意是:九月丁未,诏曰:“内地诸路,每耕牛一具赋粟五斗,以备歉岁。
xīn hài cì yuán shuài yòu jiān jūn wán yán xī yǐn wàn hù yín shù kě quàn shū chú shè suǒ bù yuán yú bìng wù lùn
这句话大意是:”辛亥,赐元帅右监军完颜希尹、万户银术可券书,除赦所不原,余并勿论。
dū mǔ qǔ hé jiān dà bài sòng bīng yú mò zhōu xióng zhōu jiàng
这句话大意是:阇母取河间,大败宋兵于莫州,雄州降。
tà lǎn kè qí zhōu yǒng níng jūn bǎo zhōu shùn ān jūn jiē jiàng
这句话大意是:挞懒克祁州,永宁军、保州、顺安军皆降。
dōng shí yuè dīng mǎo shā zhōu huí hú huó là sàn kè hán qiǎn shǐ rù gòng
这句话大意是:冬十月丁卯,沙州回鹘活剌散可汗遣使入贡。
xīn wèi tiān qīng jié gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:辛未,天清节,高丽、夏遣使来贺。
sòng èr dì zì yàn xǐ jū yú zhōng jīng
这句话大意是:宋二帝自燕徙居于中京。
shí èr yuè bǐng yín yòu fù yuán shuài zōng fǔ fá sòng xùn dì zī qīng
这句话大意是:十二月丙寅,右副元帅宗辅伐宋,徇地淄、青。
wū lín dá tài yù bài sòng jiāng li chéng yú zī zhōu
这句话大意是:乌林荅泰欲败宋将李成于淄州。
zhào zhōu jiàng
这句话大意是:赵州降。
ā lǐ guā xùn dì jùn zhōu bài dí bīng suì qǔ huá zhōu
这句话大意是:阿里刮徇地浚州,败敌兵,遂取滑州。
yǐ hài xī nán lù dū tǒng wò lǔ hōng
这句话大意是:乙亥,西南路都统斡鲁薨。
jǐ mǎo sài lǐ xià rǔ zhōu
现代白话:己卯,赛里下你州。
liù nián zhēng yuè bǐng xū shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:六年正月丙戌朔,高丽、夏遣使来贺。
zōng bì pò sòng zhèng zōng mèng jūn yú qīng zhōu
这句话大意是:宗弼破宋郑宗孟军于青州。
yín shù kě qǔ dèng zhōu
这句话大意是:银术可取邓州。
sà móu lǔ rù xiāng yáng
这句话大意是:萨谋鲁入襄阳。
bá lí sù rù jūn zhōu
这句话大意是:拔离速入均州。
mǎ wǔ qǔ fáng zhōu
这句话大意是:马五取房州。
guǐ sì kè qīng zhōu
这句话大意是:癸巳,克青州。
guǐ mǎo dū mǔ kè wéi zhōu
这句话大意是:癸卯,阇母克潍州。
dīng wèi dí gǔ bǔ bài sòng jiāng zhào zi fǎng bīng
这句话大意是:丁未,迪古补败宋将赵子昉兵。
sā lí hē bài sòng yú hé shàng
这句话大意是:撒离喝败宋于河上。
jiǎ yín sòng jiāng mǎ kuò bīng cì lè ān zōng fǔ jī bài zhī wén sòng zhǔ zài wéi yáng yǐ nóng shí hái shī
这句话大意是:甲寅,宋将马括兵次乐安,宗辅击败之,闻宋主在维扬,以农时还师。
zōng bì bài sòng bīng yú hé shàng
这句话大意是:宗弼败宋兵于河上。
èr yuè yǐ mǎo shuò bá lí sù qǔ táng zhōu guǐ hài qǔ cài zhōu
这句话大意是:二月乙卯朔,拔离速取唐州,癸亥,取蔡州。
jǐ sì yí là gǔ bài sòng jiāng tái zōng juàn děng bīng yú dà míng
这句话大意是:己巳,移剌古败宋将台宗隽等兵于大名。
gēng wǔ zài pò qí jūn huò tái zōng juàn jí sòng zhōng
这句话大意是:庚午,再破其军,获台宗隽及宋忠。
jiǎ xū bá lí sù qǔ chén zhōu
这句话大意是:甲戌,拔离速取陈州。
guǐ wèi kè yǐng chāng fǔ
这句话大意是:癸未,克颖昌府。
zhèng zhōu pàn rù yú sòng fù qǔ zhèng zhōu
这句话大意是:郑州叛入于宋,复取郑州。
qiān luò yáng xiāng yáng yǐng chāng rǔ zhèng jūn fáng táng shān chén cài zhī mín yú hé běi
现代白话:迁洛阳、襄阳、颖昌、你、郑、均、房、唐、邓、陈、蔡之民于河北。
zōng hàn fù qiǎn lóu shì gōng xià tóng huá jīng zhào fèng xiáng qín sòng jīng zhì shǐ fu liàng
这句话大意是:宗翰复遣娄室攻下同、华、京兆、凤翔,擒宋经制使傅亮。
ā lín pò hé zhōng
这句话大意是:阿邻破河中。
wò lǔ rù féng yì
这句话大意是:斡鲁入冯翊。
sān yuè rén chén mìng nán lù jūn shuài shí gǔ nǎi jí jié dù shǐ wán yán shèn sī suǒ lǐng zhū bù jí wèi zhì měng ān móu kè hù lái shàng
这句话大意是:三月壬辰,命南路军帅实古乃,籍节度使完颜慎思所领诸部及未置猛安谋克户来上。
jǐ yǒu tà lǎn xià ēn zhōu
这句话大意是:己酉,挞懒下恩州。
wǔ yuè wù xū yí shā tǔ gǔ sī yǐ běn bù lái fù
这句话大意是:五月戊戌,移沙土古思以本部来附。
liù yuè jǐ wèi zhào qiú zǔ zōng yí shì
这句话大意是:六月己未,诏求祖宗遗事。
tà lǎn qiǎn bīng xùn xià cí zhōu xìn dé fǔ
这句话大意是:挞懒遣兵徇下磁州、信德府。
zhēn dìng zéi zì chēng yuán shuài qín wáng sā lí hē tǎo píng zhī
这句话大意是:真定贼自称元帅,秦王撒离喝讨平之。
qī yuè yǐ sì sòng zhǔ qiǎn shǐ fèng biǎo qǐng hé zhào jìn bīng fá zhī
这句话大意是:七月乙巳,宋主遣使奉表请和,诏进兵伐之。
yǐ sòng èr shù rén fù shàng jīng
这句话大意是:以宋二庶人赴上京。
bā yuè yǐ mǎo lóu shì bài sòng bīng yú huá zhōu é tè là pò dí yú wèi shuǐ suì qǔ xià guī
这句话大意是:八月乙卯,娄室败宋兵于华州,讹特剌破敌于渭水,遂取下邽。
dīng chǒu yǐ sòng èr shù rén sù fú jiàn tài zǔ miào suì rù jiàn yú qián yuán diàn
这句话大意是:丁丑,以宋二庶人素服见太祖庙,遂入见于乾元殿。
fēng qí fù hūn dé gōng zi zhòng hūn hóu
这句话大意是:封其父昏德公、子重昏侯。
shì rì gào yú tài zǔ miào
这句话大意是:是日,告于太祖庙。
yǐ zhōu jùn zhí yuán míng chēng jí fèng gěi yīn gé zhào zhōng wài
这句话大意是:以州郡职员名称及俸给因革诏中外。
jiǔ yuè xīn chǒu shéng guǒ děng bài sòng bīng yú pú chéng jiǎ shēn yòu pò dí yú tóng zhōu
这句话大意是:九月辛丑,绳果等败宋兵于蒲城,甲申,又破敌于同州。
yǐ chǒu qǔ dān zhōu
这句话大意是:乙丑,取丹州。
shí yuè bǐng yín tiān qīng jié gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十月丙寅,天清节,高丽、夏遣使来贺。
guǐ yǒu zhī shū mì yuàn shì liú yàn zōng hōng
这句话大意是:癸酉,知枢密院事刘彦宗薨。
dīng chǒu pú chá lóu shì bài sòng bīng yú lín zhēn
这句话大意是:丁丑,蒲察、娄室败宋兵于临真。
wù yín xǐ hūn dé gōng zhòng hūn hóu yú hán zhōu
这句话大意是:戊寅,徙昏德公、重昏侯于韩州。
gēng chén zōng hàn zōng fǔ huì yú pú fá sòng
这句话大意是:庚辰,宗翰、宗辅会于濮,伐宋。
shí yī yuè gēng yín pú chá lóu shì qǔ yán ān fǔ
这句话大意是:十一月庚寅,蒲察、娄室取延安府。
rén chén zhèn yí lǎn lù
这句话大意是:壬辰,赈移懒路。
yǐ wèi qǔ pú zhōu suí dé jūn jiàng
这句话大意是:乙未,取濮州,绥德军降。
lóu shì zài gōng jìn níng jūn qí shǒu xú huī yán gù shǒu bù néng kè
这句话大意是:娄室再攻晋宁军,其守徐徽言固守,不能克。
shí èr yuè bǐng chén zōng bì qǔ kāi dé fǔ
这句话大意是:十二月丙辰,宗弼取开德府。
dīng mǎo zōng fǔ kè dà míng fǔ
这句话大意是:丁卯,宗辅克大名府。
gǔ shā hǔ bài sòng bīng yú gǒng
这句话大意是:鹘沙虎败宋兵于巩。
qī nián zhēng yuè gēng chén shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:七年正月庚辰朔,高丽、夏遣使来贺。
xīn sì wú guó wáng dū mǔ hōng
这句话大意是:辛巳,吴国王阇母薨。
jiǎ wǔ yǐ xī jīng liú shǒu hán qǐ xiān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:甲午,以西京留守韩企先同中书门下平章事、知枢密院事。
èr yuè wù chén sòng lín fǔ lù ān fǔ shǐ zhé kě qiú yǐ lín fǔ fēng sān zhōu jiàng
这句话大意是:二月戊辰,宋麟府路安抚使折可求以麟、府、丰三州降。
jǐ sì lóu shì sāi lǐ gǔ shā hǔ děng pò jìn níng jūn qí shǒu xú huī yán jù zǐ chéng jù zhàn
这句话大意是:己巳,娄室、塞里、鹘沙虎等破晋宁军,其守徐徽言据子城拒战。
gēng wǔ lǜ zhòng kuì wéi zǒu qín zhī
这句话大意是:庚午,率众溃围走,擒之。
shǐ zhī bài bù bài
这句话大意是:使之拜,不拜。
lín zhī yǐ bīng bù dòng
这句话大意是:临之以兵,不动。
mìng xiáng jiàng zhé kě qiú yù zhī jiàng zhǐ kě qiú dà mà chū bù xùn yǔ suì shā zhī
这句话大意是:命降将折可求谕之降,指可求大骂,出不逊语,遂杀之。
qí tǒng zhì sūn áng jí shì zú jiē bù qū jǐn shā zhī
这句话大意是:其统制孙昂及士卒皆不屈,尽杀之。
jiǎ xū zhào jìn yī wū lǘ shān liáo dài líng qiáo cǎi
这句话大意是:甲戌,诏禁医巫闾山辽代陵樵采。
sān yuè jǐ mǎo shuò rì zhōng yǒu hēi zǐ
这句话大意是:三月己卯朔,日中有黑子。
rén yín zhào jūn xīng yǐ lái liáng rén bèi lüè wéi qū zhě tīng qí fù mǔ fū qī zi shú zhī
这句话大意是:壬寅,诏军兴以来,良人被略为驱者,听其父母夫妻子赎之。
shàng shū zuǒ pú yè gāo zhēn ba
这句话大意是:尚书左仆射高桢罢。
sì yuè pú chá lóu shì qǔ fū fang èr zhōu
这句话大意是:四月,蒲察、娄室取鄜、坊二州。
wǔ yuè yǐ mǎo bá lí sù děng xí sòng zhǔ yú yáng zhōu
这句话大意是:五月乙卯,拔离速等袭宋主于扬州。
jiǔ yuè bǐng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:九月丙午朔,日有食之。
gēng wǔ zōng bì bài sòng bīng yú suī yáng
这句话大意是:庚午,宗弼败宋兵于睢阳。
xīn wèi jiàng qí chéng
这句话大意是:辛未,降其城。
shì yuè cáo zhōu jiàng
这句话大意是:是月,曹州降。
shí yuè bǐng zǐ shuò jīng zhào fǔ jiàng
这句话大意是:十月丙子朔,京兆府降。
dīng chǒu gǒng zhōu jiàng
这句话大意是:丁丑,巩州降。
gēng yín tiān qīng jié gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:庚寅,天清节,高丽、夏遣使来贺。
dīng yǒu ā lǐ dāng hǎi dà biàn pò dí yú shòu chūn
这句话大意是:丁酉,阿里、当海、大抃破敌于寿春。
jǐ hài ān fǔ shǐ mǎ shì yuán yǐ chéng jiàng
这句话大意是:己亥,安抚使马世元以城降。
jiǎ chén lú zhōu jiàng
这句话大意是:甲辰,庐州降。
shí yī yuè gēng xū xǐ hé sū guǎn dū tǒng sī zhì níng zhōu
这句话大意是:十一月庚戌,徙曷苏馆都统司治宁州。
yǐ mǎo gāo lí qiǎn shǐ lái gòng
这句话大意是:乙卯,高丽遣使来贡。
bǐng chén zōng bì qǔ hé zhōu
这句话大意是:丙辰,宗弼取和州。
rén xū zōng bì dù jiāng bài sòng fù yuán shuài dù chōng jūn yú jiāng níng
这句话大意是:壬戌,宗弼渡江,败宋副元帅杜充军于江宁。
dīng mǎo shǒu chén chén bāng guāng yǐ chéng jiàng
这句话大意是:丁卯,守臣陈邦光以城降。
shí èr yuè bǐng xū zōng bì qǔ hú zhōu
这句话大意是:十二月丙戌,宗弼取湖州。
dīng hài kè háng zhōu
这句话大意是:丁亥,克杭州。
ā lǐ pú lú hún zhuī sòng zhǔ yú míng zhōu
这句话大意是:阿里、蒲卢浑追宋主于明州。
yuè zhōu jiàng
这句话大意是:越州降。
dà biàn bài sòng shū mì shǐ zhōu wàng yú xiù zhōu yòu bài sòng bīng yú háng zhōu dōng běi
这句话大意是:大抃败宋枢密使周望于秀州,又败宋兵于杭州东北。
wù xū ā lǐ pú lú hún bài sòng bīng yú dōng guān suì jì cáo é jiāng
这句话大意是:戊戌,阿里、蒲卢浑败宋兵于东关,遂济曹娥江。
rén yín bài sòng bīng yú gāo qiáo
这句话大意是:壬寅,败宋兵于高桥。
sòng zhǔ rù yú hǎi
这句话大意是:宋主入于海。
bā nián zhēng yuè jiǎ chén shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:八年正月甲辰朔,高丽、夏遣使来贺。
dīng sì yǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì hán qǐ xiān wèi shàng shū zuǒ pú yè jiān shì zhōng
这句话大意是:丁巳,以同中书门下平章事韩企先为尚书左仆射兼侍中。
jǐ wèi ā lǐ pú lú hún kè míng zhōu zhí qí shǒu chén zhào bó è
这句话大意是:己未,阿里、蒲卢浑克明州,执其守臣赵伯谔。
gēng shēn zhào yuē bì yì zhī mín yǐ wēi zhí zhōu shēn quán guì zhī jiā zhě xī chū huán běn guàn
这句话大意是:庚申,诏曰“避役之民,以微直鬻身权贵之家者,悉出还本贯。
ā lǔ bǔ xié lǐ yě xià tài píng shùn chāng jí háo zhōu
这句话大意是:”阿鲁补、斜里也下太平、顺昌及濠州。
shì yuè sòng fù yuán shuài dù chōng yǐ qí zhòng jiàng
这句话大意是:是月,宋副元帅杜充以其众降。
èr yuè yǐ hài zōng bì hái zì háng zhōu
这句话大意是:二月乙亥,宗弼还自杭州。
gēng yín qǔ xiù zhōu
这句话大意是:庚寅,取秀州。
wù xū qǔ píng jiāng
这句话大意是:戊戌,取平江。
biàn jīng luàn sān yuè dīng mǎo dà dí lǐ fù qǔ zhī
这句话大意是:汴京乱,三月丁卯,大迪里复取之。
zōng bì jí sòng hán shì zhōng zhàn yú zhèn jiāng bù lì
这句话大意是:宗弼及宋韩世忠战于镇江,不利。
sì yuè bǐng shēn fù zhàn yú jiāng níng bài zhī
这句话大意是:四月丙申,复战于江宁,败之。
zhū jūn dù jiāng
这句话大意是:诸军渡江。
shì rì ā lǔ bǔ zhàn yú zhí gāo jǐ hài zhōu qǐ zhàn yú shòu chūn xīn chǒu lóu shì zhàn yú chún huà jiē shèng zhī
这句话大意是:是日,阿鲁补战于拓皋,己亥,周企战于寿春,辛丑,娄室战于淳化,皆胜之。
lǐ zhōu jiàng suì kè bīn zhōu
这句话大意是:醴州降,遂克邠州。
wǔ yuè guǐ mǎo jìn sī dù sēng ní jí jì fù jì mǔ zhī nán nǚ wú xiāng jià qǔ
这句话大意是:五月癸卯,禁私度僧尼及继父继母之男女无相嫁娶。
wù shēn zhào yuē hé běi hé dōng qiān jūn
这句话大意是:戊申,诏曰:“河北、河东签军。
qí jiā shǔ liú yù hé nán bèi fú lüè wèi nú bì zhě guān wèi shú zhī bǐ fù qí yè
这句话大意是:其家属流寓河南被俘掠为奴婢者,官为赎之,俾复其业。
liù yuè rén shēn zhào qiǎn liáo tǒng jūn shǐ yē lǜ hé lǐ zhì jié dù shǐ xiāo bié lí là děng shí rén
这句话大意是:”六月壬申,诏遣辽统军使耶律曷礼质、节度使萧别离剌等十人。
fēn zhì xīn fù zhōu zhèn
这句话大意是:分治新附州镇。
guǐ yǒu zhào yǐ hūn dé gōng liù nǚ wèi zōng fù
这句话大意是:癸酉,诏以昏德公六女为宗妇。
qī yuè xīn hài zhào gěi tài zhōu dū tǒng pó lú huǒ suǒ bù zhū móu kè jiǎ zhòu gè wǔ shí
这句话大意是:七月辛亥,诏给泰州都统婆卢火所部诸谋克甲胄各五十。
xiān qiǎn lóu shì jīng lüè shǎn xī suǒ xià chéng yì pàn fú bù cháng qí jiān zhàn ā lú bǔ qǐng yì bīng
这句话大意是:先遣娄室经略陕西,所下城邑叛服不常,其监战阿卢补请益兵。
shuài fǔ huì zhū jiāng yì yuē bīng wēi fēi bù zú suí huái zhī dào yǒu suǒ wèi jǐn
这句话大意是:帅府会诸将议曰:“兵威非不足,绥怀之道有所未尽。
chéng de wèi wàng lóng zhòng ēn wēi jiān jì zhě yǐ wǎng kě zhǐ rì ér dìng
这句话大意是:诚得位望隆重、恩威兼济者以往,可指日而定。
ruò yǐ huáng zǐ yòu fù yuán shuài zōng fǔ wǎng wèi yi
这句话大意是:若以皇子右副元帅宗辅往,为宜。
yǐ wén
这句话大意是:”以闻。
zhào yuē lóu shì wǎng zhě suǒ xiàng zhé kè jīn shǐ zhuān zhēng shǎn xī yān yán wèi dìng qǐ juàn yú bīng ér zì ài yé
这句话大意是:诏曰:“娄室往者所向辄克,今使专征陕西,淹延未定,岂倦于兵而自爱耶?
guān shǎn zhòng dì qīng děng qí lù lì yān
现代白话:关、陕重地,卿等其戮力呢。
dīng mǎo shàng rú dōng jīng wēn tāng
这句话大意是:”丁卯,上如东京温汤。
xǐ hūn dé gōng zhòng hūn hóu yú gǔ lǐ gǎi lù
这句话大意是:徙昏德公、重昏侯于鹘里改路。
jiǔ yuè wù shēn lì liú yù wèi dà qí huáng dì shì xiū zi lǐ dōu dà míng fǔ
这句话大意是:九月戊申,立刘豫为大齐皇帝,世修子礼,都大名府。
xīn yǒu ān bān bó jí liè dōu yuán shuài gǎo hōng
这句话大意是:辛酉,谙班勃极烈、都元帅杲薨。
guǐ hài zōng fǔ děng bài sòng zhāng jùn jūn yú fù píng
这句话大意是:癸亥,宗辅等败宋张浚军于富平。
yào zhōu jiàng
这句话大意是:耀州降。
yǐ chǒu fèng xiáng fǔ jiàng
这句话大意是:乙丑,凤翔府降。
shí yuè yǐ hài shàng zhì zì dōng jīng
这句话大意是:十月乙亥,上至自东京。
qí dì liú yù qiǎn shǐ xiè fēng cè
这句话大意是:齐帝刘豫遣使谢封册。
jiǎ shēn tiān qīng jié qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:甲申,天清节,齐、高丽、夏遣使来贺。
yǐ tiě lí tū lí là tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
这句话大意是:以铁骊突离剌同中书门下平章事。
zhào liáo sòng guān shàng běn guó gào mìng děng dì huàn shòu
这句话大意是:诏辽、宋官上本国诰命,等第换授。
shí yī yuè jiǎ chén zōng fǔ xià jīng zhōu
这句话大意是:十一月甲辰,宗辅下泾州。
dīng wèi wèi zhōu jiàng
这句话大意是:丁未,渭州降。
bài sòng liú ní jūn yú wǎ tíng
这句话大意是:败宋刘倪军于瓦亭。
wù shēn yuán zhōu jiàng
这句话大意是:戊申,原州降。
sòng jīng yuán lù tǒng zhì zhāng zhōng fú zhī zhèn róng jūn li yàn qí yǐ zhòng jiàng
这句话大意是:宋泾原路统制张中孚、知镇戎军李彦琦以众降。
mǎ wǔ děng jī sòng wú jiè jūn yú lǒng zhōu
这句话大意是:马五等击宋吴玠军于陇州。
gēng xū yǐ yáo zhèn jié dù shǐ wū kè shòu děng wéi qí liú yù shēng rì shǐ
这句话大意是:庚戌,以遥镇节度使乌克寿等为齐刘豫生日使。
guǐ hài zōng fǔ yǐ shǎn xī shì zhuàng wén zhào jiǎng yù zhī
这句话大意是:癸亥,宗辅以陕西事状闻,诏奖谕之。
shí èr yuè dīng chǒu wán yán lóu shì hōng
这句话大意是:十二月丁丑,完颜娄室薨。
yǐ yǒu zōng fǔ bài sòng liú wéi fǔ jūn
这句话大意是:乙酉,宗辅败宋刘维辅军。
rén chén xī zhōu jiàng
这句话大意是:壬辰,熙州降。
jiǔ nián zhēng yuè jǐ hài shuò qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:九年正月己亥朔,齐、高丽、夏遣使来贺。
wù shēn mìng yǐ tú mén shuǐ yǐ xī hún tuǎn xīng xiǎn zhuàn chǔn sān shuǐ yǐ běi xián tián gěi hé lǎn lù zhū móu kè
这句话大意是:戊申,命以徒门水以西,浑疃、星显、僝蠢三水以北闲田,给曷懒路诸谋克。
xīn hài pú chá gǔ bá lǔ wán yán tè lǐ tǎo zhāng wàn dí yú bái mǎ hú xiàn yú dí
这句话大意是:辛亥,蒲察鹘拔鲁、完颜忒里讨张万敌于白马湖,陷于敌。
guǐ chǒu yǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì shí lì ài wèi shì zhōng zhī shū mì yuàn zhāng zhōng sì wèi xuān zhèng diàn dà xué shì zhī sān sī shǐ shì
这句话大意是:癸丑,以同中书门下平章事时立爱为侍中,知枢密院张忠嗣为宣政殿大学士、知三司使事。
zōng bì ā lú bǔ fǔ dìng gǒng táo hé lè xī níng lán kuò jī shí děng zhōu
这句话大意是:宗弼、阿卢补抚定巩、洮、河、乐、西宁、兰、廓、积石等州。
jīng yuán xī hé liǎng lù jiē píng
这句话大意是:泾原、熙河两路皆平。
sì yuè jǐ mǎo zhào xīn xǐ shù biān hù kuì yú yī shí yǒu diǎn zhì qí qīn shǔ nú bì zhě guān wèi shú zhī
这句话大意是:四月己卯,诏“新徙戍边户,匮于衣食,有典质其亲属奴婢者,官为赎之。
hù jì qí kǒu ér yǒu èr sān zhě yǐ guān nú bì yì zhī shǐ hù wèi sì kǒu
这句话大意是:户计其口而有二三者,以官奴婢益之,使户为四口。
yòu fá gēng niú zhě gěi yǐ guān niú bié wěi guān quàn dū tián zuò
这句话大意是:又乏耕牛者,给以官牛,别委官劝督田作。
shù hù jí biān jūn zī liáng bù jì sǎn sù yú mín ér yǔ zhèn xù
这句话大意是:戍户及边军资粮不继,伞粟于民而与赈恤。
qí xù qiān shù hù zài zhōng lù zhě gū zhǐ zhī jí qí de zhǒng yì sì bì huò ér xíng jí lái chūn nóng shí yǐ zhì shù suǒ
这句话大意是:其续迁戍户在中路者,姑止之,即其地种艺,俟毕获而行,及来春农时,以至戍所。
wǔ yuè bǐng wǔ fēn qiǎn shǐ zhě zhū lù quàn nóng
这句话大意是:”五月丙午,分遣使者诸路劝农。
liù yuè rén chén cì hūn dé gōng zhòng hūn hóu shí fú gè liǎng xí
这句话大意是:六月壬辰,赐昏德公、重昏侯时服各两袭。
bā yuè xīn sì huí hú wēi yù qiǎn shǐ lái gòng
这句话大意是:八月辛巳,回鹘隈欲遣使来贡。
jiǔ yuè jǐ yǒu hé zhōu huí hú zhí yē lǜ dà shí zhī dǎng sā bā dí lǐ tū dié lái xiàn
这句话大意是:九月己酉,和州回鹘执耶律大石之党撒八、迪里、突迭来献。
shí yuè wù yín tiān qīng jié qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十月戊寅,天清节,齐、高丽、夏遣使来贺。
sā lí hē gōng xià qìng yáng
这句话大意是:撒离喝攻下庆阳。
mù wěi yǐ huán zhōu jiàng
这句话大意是:慕洧以环州降。
zōng bì yǔ sòng wú jiè zhàn yú hé shàng yuán bài jì
这句话大意是:宗弼与宋吴玠战于和尚原,败绩。
shí yī yuè jǐ wèi qiān zhào shì shū shǔ yú shàng jīng
这句话大意是:十一月己未,迁赵氏疏属于上京。
yǐ shǎn xī de cì qí
这句话大意是:以陕西地赐齐。
shí nián zhēng yuè guǐ sì shuò qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十年正月癸巳朔,齐、高丽、夏遣使来贺。
jǐ yǒu qí biǎo xiè cì de
这句话大意是:己酉,齐表谢赐地。
rén zǐ zhào yuē xī liáo rén fēn shì shù zhī zú fù yì jiē yǒu děng chà qí xī jūn zhī
这句话大意是:壬子,诏曰:“昔辽人分士庶之族,赋役皆有等差,其悉均之。
èr yuè gēng wǔ zhèn shàng jīng lù shù biān měng ān mín
这句话大意是:”二月庚午,赈上京路戍边猛安民。
sì yuè dīng mǎo zhào zhū liáng rén zhī qíng jià nú zhě tīng rú gù wèi qī qí bù zhī ér jià zhě qù zhù xī cóng suǒ yù
这句话大意是:四月丁卯,诏:“诸良人知情嫁奴者,听如故为妻,其不知而嫁者,去住悉从所欲。
yí lài bó jí liè zuǒ fù yuán shuài zōng hàn cháo jīng shī
这句话大意是:”移赉勃极烈,左副元帅宗翰朝京师。
gēng wǔ yǐ tài zǔ sūn dǎn wèi ān bān bó jí liè huáng zǐ zōng pán wèi guó lùn hū lǔ bó jí liè guó lùn bó jí liè zōng gàn wèi guó lùn zuǒ bó jí liè yí lài bó jí liè zuǒ fù yuán shuài zōng hàn wèi guó lùn yòu bó jí liè jiān dōu yuán shuài yòu fù yuán shuài zōng fǔ wèi zuǒ fù yuán shuài
这句话大意是:庚午,以太祖孙亶为谙班勃极烈,皇子宗磐为国论忽鲁勃极烈,国论勃极烈宗干为国论左勃极烈,移赉勃极烈、左副元帅宗翰为国论右勃极烈兼都元帅,右副元帅宗辅为左副元帅。
gēng yín wén yā lǜ hùn tóng jiāng bào zhǎng mìng zhèn xǐ shù biān hù zài hùn tóng jiāng zhě
这句话大意是:庚寅,闻鸭绿、混同江暴涨,命赈徙戍边户在混同江者。
rùn yuè xīn mǎo zhào fēn qiǎn gǔ shā hǔ děng shí sān rén yuè zhū lù dīng zhuàng diào fù jūn
这句话大意是:闰月辛卯,诏分遣鹘沙虎等十三人阅诸路丁壮,调赴军。
qī yuè jiǎ wǔ zhèn tài zhōu lù shù biān hù
这句话大意是:七月甲午,赈泰州路戍边户。
shàng rú zhōng jīng
这句话大意是:上如中京。
jiǔ yuè yuán shuài yòu dōu jiān yē lǜ yú dǔ móu fǎn chū bēn
这句话大意是:九月,元帅右都监耶律余睹谋反,出奔。
qí dǎng yān jīng tǒng jūn shǐ xiāo gāo liù fú zhū wèi zhōu jié dù shǐ xiāo tè móu gé zì shā
这句话大意是:其党燕京统军使萧高六伏诛,蔚州节度使萧特谋葛自杀。
shí yuè rén yín tiān qīng jié dà shè
这句话大意是:十月壬寅,天清节,大赦。
qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:齐、高丽、夏遣使来贺。
shàng rú xìng zhōng fǔ
这句话大意是:上如兴中府。
qí shǐ shǐ lái gào mǔ sāng
这句话大意是:齐使使来告母丧。
shí yī yuè guǐ hài yǐ wǔ liáng mó wèi qí diào jì shǐ
这句话大意是:十一月癸亥,以武良谟为齐吊祭使。
guǐ wèi sā lí hē qǐng qǔ jiàn wài shí sān zhōu cóng zhī
这句话大意是:癸未,撒离喝请取剑外十三州,从之。
bù zú jié dù shǐ tǔ gǔ sī bǔ zhǎn yú dǔ jí qí zhū zǐ hán qí shǒu lái xiàn
这句话大意是:部族节度使土古厮捕斩余睹及其诸子,函其首来献。
shí èr yuè gēng zǐ sā lí hē kè jīn zhōu
这句话大意是:十二月庚子,撒离喝克金州。
shàng zhì zì xìng zhōng fǔ
这句话大意是:上至自兴中府。
shí yī nián zhēng yuè dīng sì shuò qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十一年正月丁巳朔,齐、高丽、夏遣使来贺。
dīng mǎo sā lí hē bài wú jiè yú ráo fēng guān
这句话大意是:丁卯,撒离喝败吴玠于饶峰关。
wù chén qǔ yáng zhōu
这句话大意是:戊辰,取洋州。
jiǎ xū rù xìng yuán fǔ
这句话大意是:甲戌,入兴元府。
èr yuè jǐ hài yuán shuài fǔ yán chéng zhào zhèn jūn shì chén kǒng yǒu sī qián bì jiāng bù jì
这句话大意是:二月己亥,元帅府言:“承诏赈军士,臣恐有司钱币将不继。
qǐng zì yuán shuài yǐ xià yǒu lù zhě chū qián zhù gěi zhī
这句话大意是:请自元帅以下有禄者出钱助给之。
zhào yuē guān yǒu fǔ kù ér qǔ yú chén xià cǐ hé lǐ yé
这句话大意是:”诏曰:“官有府库而取于臣下,此何理耶?
qí xī cóng guān gěi
这句话大意是:其悉从官给。
bā yuè jiǎ shēn huáng lóng fǔ zhì qián bó sī
这句话大意是:”八月甲申,黄龙府置钱帛司。
wù zǐ zhào mù è wū gào qí fù hūn dé gōng móu fǎn mù è jí qí xù liú wén yàn fú zhū
这句话大意是:戊子,赵〈木咢〉诬告其父昏德公谋反,〈木咢〉及其婿刘文彦伏诛。
wù xū zhào yuē bǐ yǐ jūn lǚ wèi dìng cháng mìng shuài fǔ zì zé rén shòu guān jīn bìng cóng cháo tíng xuǎn zhù
这句话大意是:戊戌,诏曰:“比以军旅未定,尝命帅府自择人授官,今并从朝廷选注。
shí yuè bǐng shēn tiān qīng jié qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:”十月丙申,天清节,齐、高丽、夏遣使来贺。
shí yī yuè bǐng yín zhèn yí lǎn lù
这句话大意是:十一月丙寅,赈移懒路。
zōng bì kè hé shàng yuán
这句话大意是:宗弼克和尚原。
shí èr yuè guǐ wèi zhèn hé lǎn lù
这句话大意是:十二月癸未,赈曷懒路。
shí èr nián zhēng yuè xīn hài shuò qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十二年正月辛亥朔,齐、高丽、夏遣使来贺。
jiǎ zǐ chū gǎi dìng zhì dù zhào zhōng wài
这句话大意是:甲子,初改定制度,诏中外。
bǐng yín rú dōng jīng
这句话大意是:丙寅,如东京。
èr yuè dīng yǒu sā lí hē bài sòng wú jiè jūn yú gù zhèn
这句话大意是:二月丁酉,撒离喝败宋吴玠军于固镇。
sì yuè zhì zì dōng jīng
这句话大意是:四月,至自东京。
liù yuè jiǎ wǔ yǐ ā lú bǔ wèi yuán shuài yòu dōu jiān
这句话大意是:六月甲午,以阿卢补为元帅右都监。
shí yuè gēng yín tiān qīng jié qí gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十月庚寅,天清节,齐、高丽、夏遣使来贺。
shí sān nián zhēng yuè bǐng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十三年正月丙午朔,日有食之。
jǐ sì shàng bēng yú míng dé gōng nián liù shí yī
这句话大意是:己巳,上崩于明德宫,年六十一。
gēng wǔ ān bān bó jí liè jí huáng dì wèi yú jiù qián
这句话大意是:庚午,谙班勃极烈即皇帝位于柩前。
sān yuè gēng chén shàng zūn shì yuē wén liè huáng dì miào hào tài zōng
这句话大意是:三月庚辰,上尊谥曰文烈皇帝,庙号太宗。
yǐ yǒu zàng hé líng
这句话大意是:乙酉,葬和陵。
huáng tǒng sì nián gǎi hào gōng líng
这句话大意是:皇统四年,改号恭陵。
wǔ nián zēng shàng zūn shì yuē tǐ yuán yìng yùn shì dé zhāo gōng zhé huì rén shèng wén liè huáng dì
这句话大意是:五年,增上尊谥曰体元应运世德昭功哲惠仁圣文烈皇帝。
zhēn yuán sān nián shí yī yuè wù shēn gǎi zàng yú dà fáng shān réng hào gōng líng
这句话大意是:贞元三年十一月戊申,改葬于大房山,仍号恭陵。
zàn yuē tiān fǔ cǎo chuàng wèi huáng lǐ yuè zhī shì
这句话大意是:赞曰:天辅草创,未遑礼乐之事。
tài zōng yǐ xié yě zōng gàn zhī guó zhèng yǐ zōng hàn zōng wàng zǒng róng shì
这句话大意是:太宗以斜也、宗干知国政,以宗翰、宗望总戎事。
jì miè liáo jǔ sòng jí yì lǐ zhì dù zhì lì míng shí zuǎn yǐ wǔ gōng shù yǐ wén shì jīng guó guī mó zhì shì shǐ dìng
这句话大意是:既灭辽举宋,即议礼制度,治历明时,缵以武功,述以文事,经国规摹,至是始定。
zài wèi shí sān nián gōng shì yuàn cōng wú suǒ zēng yì
这句话大意是:在位十三年,宫室苑𪻐无所增益。
mò tīng dà chén jì chuán wèi xī zōng shǐ tài zǔ shì sì bù shī zhèng xù kě wèi xíng qí suǒ shén nán yǐ
现代白话:末听大臣计,传位熙宗,使太祖世嗣不失正绪,可谓行其所甚难了!