shì zōng shàng
这句话大意是:◎世宗上。
shì zōng guāng tiān xīng yùn wén dé wǔ gōng shèng míng rén xiào huáng dì huì yōng běn huì wū lù tài zǔ sūn ruì zōng zǐ yě
这句话大意是:世宗光天兴运文德武功圣明仁孝皇帝,讳雍,本讳乌禄,太祖孙,睿宗子也。
mǔ yuē zhēn yì huáng hòu lǐ shì
这句话大意是:母曰贞懿皇后李氏。
tiān fǔ qī nián guǐ mǎo suì shēng yú shàng jīng
这句话大意是:天辅七年癸卯岁,生于上京。
tǐ mào qí wěi měi xū rán zhǎng guò qí fù xiōng jiān yǒu qī zǐ rú běi dǒu xíng
这句话大意是:体貌奇伟,美须髯,长过其腹,胸间有七子如北斗形。
xìng rén xiào chén jìng míng dá
这句话大意是:性仁孝,沉静明达。
shàn qí shè guó rén tuī wèi dì yī měi chū liè qí lǎo jiē suí ér guān zhī
这句话大意是:善骑射,国人推为第一,每出猎,耆老皆随而观之。
huáng tǒng jiān yǐ zōng shì zi lì shòu guāng lù dài fu fēng gé wáng wèi bīng bù shàng shū
这句话大意是:皇统间,以宗室子例授光禄大夫,封葛王,为兵部尚书。
tiān dé chū pàn huì níng mù
这句话大意是:天德初,判会宁牧。
míng nián pàn dà zōng zhèng shì gǎi zhōng jīng liú shǒu é gǎi yān jīng wèi jǐ wèi jǐ nán yǐn
这句话大意是:明年,判大宗正事,改中京留守,俄改燕京,未几,为济南尹。
zhēn yuán chū wèi xī jīng liú shǒu sān nián gǎi dōng jīng jìn fēng zhào wáng
这句话大意是:贞元初,为西京留守,三年,改东京,进封赵王。
zhèng lóng èr nián lì jiàng fēng zhèng guó gōng jìn fēng wèi guó
这句话大意是:正隆二年,例降封郑国公,进封卫国。
sān nián zài rèn liú shǒu xǐ fēng cáo guó
这句话大意是:三年,再任留守,徙封曹国。
liù nián wǔ yuè jū zhēn yì huáng hòu sàng
这句话大意是:六年五月,居贞懿皇后丧。
yī rì fāng qǐn yǒu hóng guāng zhào shì jí huáng lóng jiàn qǐn shì shàng
这句话大意是:一日方寝,有红光照室,及黄龙见寝室上。
yòu cháng yè yǒu dà xīng liú rù liú shǒu dì zhōng
这句话大意是:又尝夜有大星流入留守第中。
shì suì dōng liáng shuǐ zhàng yì bào zhì chéng xià shuǐ yǔ chéng děng jué nǚ qiáng shí xià zhōng liú rù chéng tuān jī rú yǒng chéng zhōng rén huáng hài shàng qīn dēng chéng jǔ jiǔ lèi zhī shuǐ tuì
这句话大意是:是岁,东梁水涨溢,暴至城下,水与城等,决女墙石罅中流入城,湍激如涌,城中人惶骇,上亲登城,举酒酹之,水退。
hǎi líng nán fá tiān xià sāo dòng
这句话大意是:海陵南伐,天下骚动。
shì shí jí qì dān bù rén dīng zhuàng wèi bīng bù rén bù yuàn xíng yǐ gào shǐ zhě shǐ zhě zào hé wèi hǎi líng bù yǐ gào bù rén suì fǎn
这句话大意是:是时,籍契丹部人丁壮为兵,部人不愿行,以告使者,使者燥合畏海陵不以告,部人遂反。
zhì shì xián píng fǔ móu kè kuò lǐ xiàn hán zhōu jù xián píng jiāng fàn dōng jīng
这句话大意是:至是,咸平府谋克括里陷韩州,据咸平,将犯东京。
bā yuè qǐ fù dōng jīng liú shǒu
这句话大意是:八月,起复东京留守。
pó sù lù bīng sì bǎi lái huì tǎo kuò lǐ fù de chéng zhōng zǐ dì yuàn wèi bīng zhě shù bǎi rén
这句话大意是:婆速路兵四百来会讨括里,复得城中子弟愿为兵者数百人。
dì jiù xìng zhōng shǎo yǐn li shí yǐ bìng miǎn jiā jū liáo yáng
这句话大意是:帝舅兴中少尹李石以病免,家居辽阳。
wù wǔ fā dōng jīng yǐ shí zhǔ liú wù
这句话大意是:戊午,发东京,以石主留务。
zéi chān zhě wén pí gǔ shēng zhèn tiān jiàn jīng qí bì yě fu yán guó gōng bīng shí wàn qiě zhì zéi zhòng zhì shěn zhōu dùn qù
这句话大意是:贼觇者闻鼙鼓声震天,见旌旗蔽野,傅言国公兵十万且至,贼众至渖州,遁去。
huì wū yán chá là děng bài zéi bīng hái zhì cháng ān xiàn hǎi líng shǐ pó sù lù zǒng guǎn wán yán móu yǎn lái tǎo zéi yǐ bīng shǔ zhī
这句话大意是:会乌延查剌等败贼兵,还至常安县,海陵使婆速路总管完颜谋衍来讨贼,以兵属之。
jiǔ yuè zhì dōng jīng
这句话大意是:九月,至东京。
fù liú shǒu gāo cún fú qí nǚ zài hǎi líng hòu gōng hǎi líng shǐ cún fú cì qǐ jū
这句话大意是:副留守高存福,其女在海陵后宫,海陵使存福伺起居。
shì yǐ zào bīng qì yú cái zào jiǎ shù shí cún fú xuān yán liú shǒu hé wéi zào jiǎ mì shǐ rén yǐ bái hǎi líng suì yǔ tuī guān li yàn lóng tuō wèi jī qiú móu bù lì
这句话大意是:适以造兵器余材造甲数十,存福宣言,留守何为造甲,密使人以白海陵,遂与推官李彦隆托为击球,谋不利。
cún fú jiā rén yǐ qí móu lái gào píng dìng zhī jūn li pú sù yuè yì yán qí shì
这句话大意是:存福家人以其谋来告,平定知军李蒲速越亦言其事。
hǎi líng cháng wén shàng yǒu jí jí shǐ jìn xí lái guān dòng jìng zhì shì yòu shǐ móu liáng hǔ tú huái běi zhū wáng shàng zhī zhī xīn cháng yǐn yōu
这句话大意是:海陵尝闻上有疾,即使近习来观动静,至是,又使谋良虎图淮北诸王,上知之,心常隐忧。
jí tǎo kuò lǐ hái zhì qīng hé yù gù lì liù jīn chéng chuán zì nán lái jù yán hǎi líng shā qí mǔ shā xiōng zi tán nú ā lǐ bái jí shū mì shǐ pú sàn hū tǔ děng yòu yuē qiě qiǎn rén lái hài zōng shì xiōng dì yǐ
现代白话:及讨括里还至清河,遇故吏六斤乘传自南来,具言海陵杀其母,杀兄子檀奴、阿里白及枢密使仆散忽土等,又曰:“且遣人来害宗室兄弟了!
shàng wén zhī yì jù
这句话大意是:”上闻之,益惧。
jí wén cún fú tú jǐ shì qiě yǒu jī li shí quàn shàng zǎo tú zhī
这句话大意是:及闻存福图己,事且有迹,李石劝上早图之。
yú shì yǐ yì bèi zéi shì zhào guān shǔ huì qīng ān sì yàn lóng xiān dào cún fú lèi zhào shǐ lái bìng yú zuò shàng zhí zhī
这句话大意是:于是,以议备贼事,召官属会清安寺,彦隆先到,存福累召始来,并于座上执之。
shì yuè fù yǒu yún lái zì xi huáng lóng jiàn yún zhōng
这句话大意是:是月,复有云来自西,黄龙见云中。
shí yuè xīn chǒu nán zhēng wàn hù wán yán fú shòu gāo zhōng jiàn lú wàn jiā nú děng zì shān dōng lǜ suǒ lǐng bīng èr wàn wán yán móu yǎn zì cháng ān lǜ bīng wǔ qiān jiē lái fù
这句话大意是:十月辛丑,南征万户完颜福寿、高忠建、卢万家奴等自山东率所领兵二万,完颜谋衍自常安率兵五千皆来附。
móu yǎn jí yǐ chén lǐ shàng yè
这句话大意是:谋衍即以臣礼上谒。
yǐ sì zhū jūn rù chéng gòng jī shā cún fú děng
这句话大意是:乙巳,诸军入城,共击杀存福等。
shì yè zhū jūn bèi jiǎ huán wèi huáng chéng
这句话大意是:是夜,诸军被甲环卫皇城。
bǐng wǔ qìng yún jiàn guān shǔ zhū jūn quàn jìn gù ràng liáng jiǔ yú shì qīn gào tiān tài zǔ miào hái yù xuān zhèng diàn jí huáng dì wèi
这句话大意是:丙午,庆云见,官属诸军劝进,固让良久,于是亲告天太祖庙,还御宣政殿,即皇帝位。
yǐ wán yán móu yǎn wèi yòu fù yuán shuài gāo zhōng jiàn yuán shuài zuǒ jiān jūn wán yán fú shòu yòu jiān jūn lú wàn jiā nú xiǎn dé jūn jié dù shǐ
这句话大意是:以完颜谋衍为右副元帅,高忠建元帅左监军,完颜福寿右监军,卢万家奴显德军节度使。
dīng wèi dà shè gǎi yuán dà dìng
这句话大意是:丁未,大赦,改元大定。
xià zhào bào yáng hǎi líng zuì è shù shí shì
这句话大意是:下诏暴扬海陵罪恶数十事。
jǐ yǒu xiǎng jiàng shì cì guān shǎng gè yǒu chà réng gěi fù sān nián
这句话大意是:己酉,飨将士,赐官赏各有差,仍给复三年。
huì níng hú lǐ gǎi sù pín děng lù nán fá zhū jūn huì shàng shū shěng zòu qǐng yǐ cóng jūn lái zhě bǔ zhū jú sī chéng yìng rén jí guān lì quē yuán
这句话大意是:会宁、胡里改、速频等路南伐诸军,会尚书省,奏请以从军来者补诸局司承应人及官吏阙员。
shàng yuē jiù rén nán zhēng zhě jí hái hé yǐ chù zhī
现代白话:上曰:“旧人南征者即还,凭什么处之。
bì bù kě quē zhě liàng yòng xīn rén kě yě
这句话大意是:必不可阙者,量用新人可也。
xīn hài yǐ lì shè jūn jié dù shǐ dú jí yì wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:”辛亥,以利涉军节度使独吉义为参知政事。
zhōng dōu liú shǒu xī běi miàn xíng yíng dū tǒng wán yán gòu yīng jiàng bīng sān wàn zhù guī huà yǐ wéi zuǒ fù yuán shuài
这句话大意是:中都留守、西北面行营都统完颜彀英将兵三万驻归化,以为左副元帅。
dīng sì chū nèi fǔ jīn yín qì wù shàn jūn lì mín chū cái wù zuǒ guān yòng zhě shén zhòng
这句话大意是:丁巳,出内府金银器物赡军,吏民出财物佐官用者甚众。
rén xū yǐ qián lín huáng yǐn yàn wèi zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:壬戌,以前临潢 尹晏为左丞相。
guǐ hài zhào yù nán jīng tài fù shàng shū lìng zhāng hào
这句话大意是:癸亥,诏谕南京太傅、尚书令张浩。
jiǎ zǐ xīng píng jūn jié dù shǐ zhāng xuán sù shàng yè
这句话大意是:甲子,兴平军节度使张玄素上谒。
shàng shū shěng zòu zhèng lóng jūn xīng zhī yú jìn qián sù zhě yi liàng shòu yǐ guān
这句话大意是:尚书省奏:“正隆军兴之余,进钱粟者宜量授以官。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
zhào qiǎn yí là zhá bā zhāo qì dān zhū bù wéi luàn zhě
这句话大意是:诏遣移剌札八招契丹诸部为乱者。
yǐ qián zhào zhōu fáng yù shǐ shén tǔ mèn wèi yuán shuài yòu dōu jiān
这句话大意是:以前肇州防御使神土懑为元帅右都监。
shí yī yuè jǐ sì shuò yǐ zuǒ chéng xiàng yàn jiān dōu yuán shuài
这句话大意是:十一月己巳朔,以左丞相晏兼都元帅。
xīn wèi yǐ hù bù shàng shū li shí wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:辛未,以户部尚书李石为参知政事。
jǐ mǎo zhào diào mín jiān mǎ chōng jūn yòng shì bì hái zhǔ sǐ zhě gěi jià
这句话大意是:己卯,诏调民间马充军用,事毕还主,死者给价。
ā suǒ zhāng shā tóng zhī zhōng dōu liú shǒu shì shā lí zhǐ ā suǒ zì chēng zhōng dōu liú shǒu zhāng zì chēng tóng zhī liú shǒu shì shǐ shí jiā nú děng lái shàng biǎo hè
这句话大意是:阿琐、璋杀同知中都留守事沙离只,阿琐自称中都留守,璋自称同知留守事,使石家奴等来上表贺。
xīn sì yǐ rú zhōng dōu qī rì zhào qún chén
这句话大意是:辛巳,以如中都期日诏群臣。
rén wǔ zhào zhōng dōu zhuǎn yùn shǐ zuǒ yuān yuē fán gōng diàn zhāng shè wú de zēng zhì wú yì yī fū yǐ rǎo bǎi xìng dàn jǐn wéi jìn yán chū rù ér jǐ
这句话大意是:壬午,诏中都转运使左渊曰:“凡宫殿张设毋得增置,无役一夫以扰百姓,但谨围禁,严出入而己。
yǐ shàng shū yòu sī yuán wài láng wán yán wù gǔ chū wèi zhào yù gāo lí shǐ
这句话大意是:”以尚书右司员外郎完颜兀古出为诏谕高丽使。
guǐ wèi qiǎn quán yuán shuài zuǒ dōu jiān wú zhá hū yòu dōu jiān shén tǔ mèn guǎng níng yǐn pú sàn hún tǎn tǎo qì dān zhū bù
现代白话:癸未,遣权元帅左都监我札忽、右都监神土懑、广宁尹仆散浑坦讨契丹诸部。
jiǎ shēn zhuī zūn huáng kǎo yōu wáng wèi huáng dì shì jiǎn sù miào hào ruì zōng huáng bǐ pú chá shì yuē qīn cí huáng hòu lǐ shì yuē zhēn yì huáng hòu
这句话大意是:甲申,追尊皇考幽王为皇帝,谥简肃,庙号睿宗,皇妣蒲察氏曰钦慈皇后,李氏曰贞懿皇后。
qún chén shàng zūn hào yuē rén míng shèng xiào huáng dì
这句话大意是:群臣上尊号曰仁明圣孝皇帝。
yǐ yǒu zhuī fù dōng hūn wáng dì hào shì wǔ líng miào hào mǐn zōng zhào zhōng wài
这句话大意是:乙酉,追复东昏王帝号,谥武灵,庙号闵宗,诏中外。
fēng zǐ shí lǔ là wéi xǔ wáng hú tǔ wǎ wèi chǔ wáng
这句话大意是:封子实鲁剌为许王,胡土瓦为楚王。
wù zǐ cí yè tài zǔ miào jí zhēn yì huáng hòu yuán líng
这句话大意是:戊子,辞谒太祖庙及贞懿皇后园陵。
jǐ chǒu rú zhōng dōu
这句话大意是:己丑,如中都。
cì xiǎo liáo kǒu
这句话大意是:次小辽口。
shǐ zhōng dōu liú shǒu zōng xiàn xiān wǎng
这句话大意是:使中都留守宗宪先往。
rén chén cì liáng yú wu
这句话大意是:壬辰,次梁鱼务。
shū mì fù shǐ běi miàn xíng yíng dū tǒng bái yàn jìng nán jīng liú shǒu běi miàn xíng yíng fù tǒng hé shí liè zhì níng yǐ suǒ tǒng jūn shù lái shàng
这句话大意是:枢密副使,北面行营都统白彦敬、南京留守北面行营副统纥石烈志宁以所统军数来上。
ān wǔ jūn jié dù shǐ shuǎng lái guī
这句话大意是:安武军节度使爽来归。
yǐ wèi wán yán yuán yi děng shì hǎi líng yú yáng zhōu
这句话大意是:乙未,完颜元宜等弑海陵于扬州。
bǐng shēn cì yì zhōu
这句话大意是:丙申,次义州。
dīng yǒu sòng rén pò shǎn zhōu fáng yù shǐ zhé kě zhí jiàng tóng zhī fáng yù shǐ shì li róu lì sǐ zhī
这句话大意是:丁酉,宋人破陕州,防御使折可直降,同知防御使事李柔立死之。
shí èr yuè yǐ mǎo cì sān hé xiàn zuǒ fù yuán shuài wán yán gòu yīng lái cháo
这句话大意是:十二月乙卯,次三河县,左副元帅完颜彀英来朝。
bǐng chén cì tōng zhōu yán ān yǐn táng kuò dé wēn lái cháo
这句话大意是:丙辰,次通州,延安尹唐括德温来朝。
dīng sì zhì zhōng dōu
这句话大意是:丁巳,至中都。
wù wǔ yè tài zǔ miào
这句话大意是:戊午,谒太祖庙。
sì wèi yù zhēn yuán diàn shòu qún chén cháo
这句话大意是:巳未,御贞元殿,受群臣朝。
gēng shēn yǐ yuán shuài zuǒ jiān jūn gāo zhōng jiàn děng wéi bào yù sòng guó shǐ
这句话大意是:庚申,以元帅左监军高忠建等为报谕宋国使。
rén shù zhào jūn shì zì dōng jīng hù cóng zhì jīng shī zhě fù sān nián
这句话大意是:壬戍,诏军士自东京扈从至京师者复三年。
tóng zhī hé jiān yǐn gāo chāng fú shàng shū chén pián yí shàng lǎn zhī zài sān
这句话大意是:同知河间尹高昌福上书陈便宜,上览之再三。
zhào nèi wài dà xiǎo zhí guān chén pián yí
这句话大意是:诏内外大小职官陈便宜。
bǐng yín zhào zuǒ fù yuán shuài wán yán gòu yīng guī cuò nán biān jí shǎn xī děng lù shì
这句话大意是:丙寅,诏左副元帅完颜彀英规措南边及陕西等路事。
èr nián zhēng yuè wù chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二年正月戊辰朔,日有食之。
fá gǔ yòng bì shàng chè lè jiǎn shàn bù shì cháo
这句话大意是:伐鼓用币,上彻乐减膳,不视朝。
gēng wǔ shàng wèi zǎi xiàng yuē jìn xián tuì bù xiào zǎi xiàng zhī zhí yě
这句话大意是:庚午,上谓宰相曰:“进贤退不肖,宰相之职也。
yǒu cái néng gāo yú jǐ zhě huò jù qí fēn quán wǎng wǎng bù kěn yǐn zhì tóng liè zhèn shén bù qǔ
这句话大意是:有才能高于己者,或惧其分权,往往不肯引置同列,朕甚不取。
qīng děng wú yǐ cǐ wéi xīn
这句话大意是:卿等毋以此为心。
yǐ qián hàn lín xué shì chéng zhǐ zhì shì dí yǒng gù wèi shàng shū zuǒ chéng jǐ nán yǐn pú sàn zhōng yì wèi yòu chéng
这句话大意是:”以前翰林学士承旨致仕翟永固为尚书左丞,济南尹仆散忠义为右丞。
dū tǒng xié gē fù tǒng wán yán bù huī zuò shàn yì zhì zhōng dōu guān lì xié gē chú míng bù huī xuē liǎng jiē ba zhī
这句话大意是:都统斜哥、副统完颜布辉坐擅易置中都官吏,斜哥除名,布辉削两阶,罢之。
xīn wèi yù tài hé diàn yàn bǎi guān zōng qī mìng fù cì lài yǒu chà
这句话大意是:辛未,御太和殿,宴百官,宗戚命妇赐赉有差。
rén shēn chì yù shǐ tái jiǎn chá liù bù wén yí jī ér bù xíng xíng ér shī dàng jiē jǔ hé zhī
这句话大意是:壬申,敕御史台检察六部文移,稽而不行,行而失当,皆举劾之。
jiǎ xū chú yíng sài shén fó jìn lìng
这句话大意是:甲戌,除迎赛神佛禁令。
yǐ hài rú dà fáng shān
这句话大意是:乙亥,如大房山。
bǐng zǐ xiàn xiǎng shān líng lǐ bì yù liè ér hái zuǒ chéng xiàng yàn děng jiàn yuē biān shì wèi níng bù yí yóu xìng
这句话大意是:丙子,献享山陵,礼毕,欲猎而还,左丞相晏等谏曰:“边事未宁,不宜游幸。
wù yín hái gōng
这句话大意是:”戊寅,还宫。
yīn yù yàn děng yuē zhèn cháng mù gǔ zhī dì wáng xū xīn shòu jiàn
这句话大意是:因谕晏等曰:“朕常慕古之帝王,虚心受谏。
qīng děng yǒu yán jí yán wú jiān mò yǐ zì biàn
这句话大意是:卿等有言即言,毋缄默以自便。
xīn sì yǐ bīng bù shàng shū kě xǐ děng móu fǎn fú zhū zhào zhōng wài
这句话大意是:”辛巳,以兵部尚书可喜等谋反,伏诛,诏中外。
shì rì cì hù cóng měng ān móu kè jiá shì xià zhì ā lǐ xǐ yǒu chà
这句话大意是:是日,赐扈从猛安谋克甲士下至阿里喜有差。
qiǎn zuǒ fù diǎn jiǎn pú chá ā bèi hǎn děng shǎng lài hé nán jiàng shì
这句话大意是:遣左副点检蒲察阿孛罕等赏赉河南将士。
yǐ qián quàn nóng shǐ yí là yuán yi wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:以前劝农使移剌元宜为御史大夫。
zhào qián gōng bù shàng shū sū bǎo héng tài zǐ shǎo bǎo gāo sī lián zhèn cì shān dōng bǎi xìng sù bó wú qī zhě jù xìng míng yǐ wén
这句话大意是:诏前工部尚书苏保衡、太子少保高思廉振赐山东百姓粟帛,无妻者具姓名以闻。
gēng yín xíng nà sù bǔ guān fǎ
这句话大意是:庚寅,行纳粟补官法。
qiǎn yòu fù yuán shuài wán yán móu yǎn lǜ shī tǎo xiāo wō wò
这句话大意是:遣右副元帅完颜谋衍率师讨萧窝斡。
rén chén shàng wèi zǎi zhí yuē zhèn jí wèi wèi bàn nián kě xíng zhī shì shén duō jìn rì quán wú fū zòu
这句话大意是:壬辰,上谓宰执曰:“朕即位未半年,可行之事甚多,近日全无敷奏。
zhèn shēn jū jiǔ zhòng zhèng lài qīng děng zàn xiāng gè sī suǒ cháng yǐ wén zhèn qǐ yǒu juàn dài
这句话大意是:朕深居九重,正赖卿等赞襄,各思所长以闻,朕岂有倦怠。
guǐ sì tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:”癸巳,太白昼见。
jiǎ wǔ shàng wèi zǎi zhí yuē qīng děng dāng cān mín jiān lì hài jí shí shì zhī kě fǒu yǐ shí fū zòu
这句话大意是:甲午,上谓宰执曰:“卿等当参民间利害,及时事之可否,以时敷奏。
bù kě gōng yú zhé cóng zì biàn yōu yóu ér yǐ
这句话大意是:不可公余辄从自便,优游而已。
mìng hé běi shān dōng shǎn xī děng lù zhēng nán bù jūn bìng fàng huán jiā
这句话大意是:”命河北、山东、陕西等路征南步军并放还家。
xián píng jì zhōu jūn èr wàn rù zhūn jīng shī
这句话大意是:咸平、济州军二万入屯京师。
bǐng shēn yǐ xī nán lù zhāo tǎo shǐ wán yán sī jìng bīng bù shàng shū ā lín dū běi biān jiàng shì
这句话大意是:丙申,以西南路招讨使完颜思敬、兵部尚书阿邻督北边将士。
èr yuè jǐ hài qián hàn lín dài zhì dà yǐng yǐ yán dào zéi wǔ hǎi líng zhàng ér chú míng qǐ wèi mì shū chéng
这句话大意是:二月己亥,前翰林待制大颖以言盗贼忤海陵,杖而除名,起为秘书丞。
bǔ quē mǎ qīn yǐ chǎn shì hǎi líng de xìng chú míng
这句话大意是:补阙马钦以谄事海陵得幸,除名。
gēng zǐ zhào qián hù bù shàng shū liáng jīn qiú hù bù láng zhōng yē lǜ dào ān fǔ shān dōng bǎi xìng
这句话大意是:庚子,诏前户部尚书梁钅求、户部郎中耶律道安抚山东百姓。
zhāo yù dào zéi huò bì zéi jí bì yáo yì zài tā suǒ zhě bìng lìng guī yè jí shí nóng zhǒng wú wèn zuì míng qīng zhòng bìng yǔ yuán miǎn
这句话大意是:招谕盗贼或避贼及避徭役在他所者,并令归业,及时农种,无问罪名轻重,并与原免。
rén yín tài fù shàng shū lìng zhāng hào lái jiàn
这句话大意是:壬寅,太傅、尚书令张浩来见。
guǐ mǎo yǐ shàng chū jí wèi qiǎn liáo yáng zhǔ bù shí mǒ yí dié dōng jīng qǔ yuàn dōu jiān yí là gé bǔ zhāo qì dān pàn rén wèi bái yàn jìng hé shí liè zhì níng suǒ hài bìng zèng zhèn guó shàng jiàng jūn lìng qí jiā gè shí wǔ pǐn fèng réng shōu lù qí zi
这句话大意是:癸卯,以上初即位,遣辽阳主簿石抹移迭、东京曲院都监移剌葛补招契丹叛人,为白彦敬、纥石烈志宁所害,并赠镇国上将军,令其家各食五品俸,仍收录其子。
jiǎ chén yǐ zhāng hào wèi tài shī shàng shū lìng rú gù yù shǐ dài fū yí là yuán yi wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:甲辰,以张浩为太师,尚书令如故,御史大夫移剌元宜为平章政事。
xīn hài dìng shì xí měng ān móu kè qiān shòu gé
这句话大意是:辛亥,定世袭猛安谋克迁授格。
rén zǐ yǐ tài bǎo zuǒ lǐng jūn dà dū dū bēn dǔ wèi dōu yuán shuài tài bǎo rú gù
这句话大意是:壬子,以太保、左领军大都督奔睹为都元帅,太保如故。
guǐ chǒu zhào jiàng xiāo yù jìng sì huī xǔ lín děng guān fàng guī tián lǐ
这句话大意是:癸丑,诏降萧玉、敬嗣晖、许霖等官,放归田里。
jiǎ yín fù yòng jìn shì wèi shàng shū shěng lìng shǐ
这句话大意是:甲寅,复用进士为尚书省令史。
bǐng chén sōng zhōu cì shǐ shí mǒ shù tū cì děng bài sòng bīng yú shòu ān xiàn
这句话大意是:丙辰,嵩州刺史石抹术突刺等败宋兵于寿安县。
dīng sì zhèng zhōu fáng yù shǐ pú chá shì jié qǔ shǎn zhōu
这句话大意是:丁巳,郑州防御使蒲察世杰取陕州。
jiǎ zǐ zhào dōu yuán shuài bēn dǔ kāi fǔ shān dōng jīng lüè biān shì
这句话大意是:甲子,诏都元帅奔睹开府山东,经略边事。
zé zhōu cì shǐ tè mò gē jí qí qī gāo fú niang fú zhū
这句话大意是:泽州刺史特末哥及其妻高福娘伏诛。
rùn yuè jiǎ xū shàng wèi zǎi chén yuē bǐ wén wài yì yán zòu shì shén nán
这句话大意是:闰月甲戌,上谓宰臣曰:“比闻外议言,奏事甚难。
zhèn yú kě xíng zhě wèi cháng bù cóng
这句话大意是:朕于可行者未尝不从。
zì jīn fū zòu wù yǒu suǒ yǐn zhèn gù lè wén zhī
这句话大意是:自今敷奏勿有所隐,朕固乐闻之。
wù zǐ shàng wèi zǎi chén yuē chén mín shàng shū zhě duō chì shàng shū shěng xiáng yuè ér bù jí jù zòu tiān xià jiāng wèi zhèn tú shòu qí yán ér bù xíng yě
这句话大意是:”戊子,上谓宰臣曰:“臣民上书者,多敕尚书省详阅,而不即具奏,天下将谓朕徒受其言而不行也。
qí jí tiáo jù yǐ wén
这句话大意是:其亟条具以闻。
gēng yín zhào píng zhāng zhèng shì yí là yuán yi tài zhōu lù guī cuò biān shì
这句话大意是:”庚寅,诏平章政事移剌元宜泰州路规措边事。
xīn mǎo tài hé hòu dé diàn huǒ
这句话大意是:辛卯,太和、厚德殿火。
yǐ wèi shàng shū bīng bù shì láng wēn dūn shù tū là děng yǔ wō wò zhàn bài yú shèng zhōu
这句话大意是:乙未,尚书兵部侍郎温敦术突剌等与窝斡战,败于胜州。
sān yuè guǐ hài cān zhī zhèng shì dú jí yì ba
这句话大意是:三月癸亥,参知政事独吉义罢。
yuán shuài zuǒ dōu jiān tú dān hé jiā bài sòng jiāng wú lín yú dé shùn zhōu
这句话大意是:元帅左都监徒单合嘉败宋将吴璘于德顺州。
jiǎ chén zhuī xuē li tōng guān zhí
这句话大意是:甲辰,追削李通官职。
yǐ sì miǎn nán jīng zhèng lóng dīng fū dài yì qián
这句话大意是:乙巳,免南京正隆丁夫贷役钱。
xīn hài yǐ lián píng jiè yù zhōng wài guān lì
这句话大意是:辛亥,以廉平诫谕中外官吏。
guǐ hài zhào hé nán shǎn xī shān dōng zuó yīn bǔ zéi liáng mín bèi lǔ wèi zéi zhě lí zhèng zhī
这句话大意是:癸亥,诏河南、陕西、山东,昨因捕贼,良民被虏为贼者,厘正之。
sì yuè jǐ sì yòu fù yuán shuài wán yán móu yǎn děng bài wō wò yú zhǎng luò
这句话大意是:四月己巳,右副元帅完颜谋衍等败窝斡于长泺。
xīn wèi jiàng fèi dì liàng wèi hǎi líng jùn wáng
这句话大意是:辛未,降废帝亮为海陵郡王。
yǐ hài zhào jiǎn yù shàn jí gōng zhōng shí wù zhī bàn
这句话大意是:乙亥,诏减御膳及宫中食物之半。
xià guó qiǎn shǐ lái hè jí wèi jí jìn fāng wù jí hè wàn chūn jié
这句话大意是:夏国遣使来贺即位,及进方物,及贺万春节。
yòu fù yuán shuài wán yán móu yǎn fù bài wō wò yú méng yǔ sōng hé
这句话大意是:右副元帅完颜谋衍复败窝斡于霿{雨松}河。
xīn sì yàn xià shǐ zhēn yuán diàn
这句话大意是:辛巳,宴夏使贞元殿。
gù shì wài guó shǐ sān jié rén cóng jiē zuò wǔ xià cì shí
这句话大意是:故事,外国使三节人从皆坐庑下赐食。
shàng chá qí shí bù jīng tiǎn yuē hé yǐ fú yuǎn rén zhī xīn
现代白话:上察其食不精腆,曰:“凭什么服远人之心。
zhǎng sì guān jiē zhàng liù shí
这句话大意是:”掌食官皆杖六十。
guǐ wèi xià shǐ cháo cí qǐ hù shì cóng zhī
这句话大意是:癸未,夏使朝辞,乞互市,从之。
jǐ chǒu yǐ zuǒ chéng xiàng yàn wèi tài wèi
这句话大意是:己丑,以左丞相晏为太尉。
rén chén zhào zhēng qì dān bù jiàng shì yuē yīng qì dān yǔ dà jūn wèi zhàn ér jiàng zhě bù dé shā shāng réng ān fǔ zhī
这句话大意是:壬辰,诏征契丹部将士曰:“应契丹与大军未战而降者,不得杀伤,仍安抚之。
hòu zhāo yòu lái jiàng zhě chú nú bì yǐ yǐ lǔ wèi dìng qí qīn shǔ shǐ gè hái qí jiā réng guān wèi shú zhī
这句话大意是:后招诱来降者,除奴婢以已虏为定,其亲属使各还其家,仍官为赎之。
wǔ yuè dīng yǒu shuò yǐ hé sù guǎn jié dù shǐ bái yàn jìng wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:五月丁酉朔,以曷速馆节度使白彦敬为御史大夫。
wù xū qiǎn yuán shuài zuǒ jiān jūn gāo zhōng jiàn huì běi zhēng jiàng shuài tǎo qì dān
这句话大意是:戊戌,遣元帅左监军高忠建会北征将帅讨契丹。
jǐ hài yǐ lín hǎi jūn jié dù shǐ hé shí liè zhì níng wèi yuán shuài yòu jiān jūn
这句话大意是:己亥,以临海军节度使纥石烈志宁为元帅右监军。
yòu fù yuán shuài wán yán móu yǎn yuán shuài yòu jiān jūn wán yán fú shòu zuò dòu liú zhào hái jīng shī jiē ba zhī
这句话大意是:右副元帅完颜谋衍、元帅右监军完颜福寿坐逗遛,召还京师,皆罢之。
rén yín lì chǔ wáng yǔn dí wèi huáng tài zǐ zhào zhōng wài
这句话大意是:壬寅,立楚王允迪为皇太子,诏中外。
dīng sì yā jūn wàn hù péi mǎn àn là měng ān yí là shā lǐ là bài sòng bīng yú huá zhōu
这句话大意是:丁巳,押军万户裴满按剌、猛安移剌沙里剌败宋兵于华州。
liù yuè wù chén mìng yù shǐ dài fū bái yàn jìng xī běi lù shì mǎ
这句话大意是:六月戊辰,命御史大夫白彦敬西北路市马。
gēng wǔ yǐ shàng shū yòu chéng pú sàn zhōng yì wèi píng zhāng zhèng shì jiān yòu fù yuán shuài jīng lüè qì dān
这句话大意是:庚午,以尚书右丞仆散忠义为平章政事兼右副元帅,经略契丹。
zhào chū nèi fǔ jīn yín gěi zhēng qì dān jūn yòng
这句话大意是:诏出内府金银给征契丹军用。
wù yín zhào jū yōng guān gǔ běi kǒu jī chá qì dān jiān xì bǔ huò zhě jiā guān shǎng
这句话大意是:戊寅,诏居庸关、古北口讥察契丹奸细,捕获者加官赏。
jǐ mǎo zhào shǒu yù gǔ běi kǒu jí shí mén guān
这句话大意是:己卯,诏守御古北口及石门关。
gēng chén sòng qiǎn shǐ hè jí wèi
这句话大意是:庚辰,宋遣使贺即位。
rén wǔ yòu fù yuán shuài pú sàn zhōng yì yǔ wō wò zhàn yú huā dào
这句话大意是:壬午,右副元帅仆散忠义与窝斡战于花道。
wù zǐ yǐ nán jīng liú shǒu hé shí liè liáng bì wèi shàng shū yòu chéng
这句话大意是:戊子,以南京留守纥石烈良弼为尚书右丞。
gēng yín yòu fù yuán shuài pú sàn zhōng yì dà bài wō wò yú niǎo lǐng xi xiàn quán
这句话大意是:庚寅,右副元帅仆散忠义大败窝斡于袅岭西陷泉。
huò qí dì niǎo
这句话大意是:获其弟袅。
rén chén yǐ xī nán lù zhāo tǎo shǐ wán yán sī jìng wèi yuán shuài yòu dōu jiān
这句话大意是:壬辰,以西南路招讨使完颜思敬为元帅右都监。
qī yuè dīng yǒu fù qǔ yuán zhōu
这句话大意是:七月丁酉,复取原州。
bǐng wǔ sòng zhǔ fù wèi yú zi yǎn
这句话大意是:丙午,宋主傅位于子甗。
jiǎ yín zhào yù qì dān
这句话大意是:甲寅,诏谕契丹。
dīng sì sù pín jūn shì shù lǐ gǔ děng wū wán yán móu yǎn zi xié gē jì shū qí fù móu fǎn bìng yǐ qí shū shàng zhī
这句话大意是:丁巳,速频军士术里古等诬完颜谋衍子斜哥寄书其父谋反,并以其书上之。
shàng lǎn shū yuē cǐ wū yě zhǐ xùn gào zhě
这句话大意是:上览书曰:“此诬也,止讯告者。
xùn zhī guǒ wū yě
这句话大意是:”讯之,果诬也。
shù lǐ gǔ fú zhū
这句话大意是:术里古伏诛。
gēng shēn tài wèi shàng shū zuǒ chéng xiàng yàn zhì shì
这句话大意是:庚申,太尉、尚书左丞相晏致仕。
rén xū zhào fā jì zhōu huì níng fǔ jūn zài jīng shī zhě yǐ wǔ qiān rén fù běi jīng dū tǒng fǔ
这句话大意是:壬戌,诏发济州会宁府军在京师者,以五千人赴北京都统府。
shǎn xī dū tǒng zhāng bài sòng jiāng wú lín yú zhāng yì bǎo
这句话大意是:陕西都统璋败宋将吴璘于张义堡。
bā yuè yǐ chǒu shuò xī mǒ bái móu kè xú liè děng jiàng
这句话大意是:八月乙丑朔,奚抹白谋克徐列等降。
zuǒ jiān jūn gāo zhōng jiàn pò xī yú kǎo lǎo shān jí zhāo xiáng páng jìn xī liù yíng yǒu bù jiàng zhě gōng pò zhī
这句话大意是:左监军高忠建破奚于栲栳山,及招降旁近奚六营,有不降者,攻破之。
jǐn shā qí nán zǐ yǐ qí fù nǚ tóng rú fēn gěi zhū jūn
这句话大意是:尽杀其男子,以其妇女童孺分给诸军。
dīng mǎo yǒng xīng xiàn jìn jiā hé
这句话大意是:丁卯,永兴县进嘉禾。
rén shēn wàn hù wēn dí hǎn ā lǔ dài yǔ xī zhàn yú gǔ běi kǒu bài yān zhào tóng pàn dà zōng zhèng shì wán yán móu yǎn děng yù zhī
现代白话:壬申,万户温迪罕阿鲁带与奚战于古北口,败呢,诏同判大宗正事完颜谋衍等御之。
guǐ yǒu shàng wèi zǎi chén yuē bǎi xìng shàng shū chén shí zhèng qí yán yóu yǒu suǒ bǔ
这句话大意是:癸酉,上谓宰臣曰:“百姓上书陈时政,其言犹有所补。
qīng děng wèi jū jī yào lüè wú xiàn tì kě hu
这句话大意是:卿等位居机要,略无献替,可吗?
fu tīng duàn yù sòng bù shū qī huì hé rén bù néng
这句话大意是:夫听断狱讼,簿书期会,何人不能?
táng yú zhī shèng yóu wu jiān lǎn bó zhào nǎi néng chéng zhì
这句话大意是:唐、虞之圣,犹务兼览博照,乃能成治。
zhèng lóng zhuān rèn dú jiàn gù qǔ bài wáng
这句话大意是:正隆专任独见,故取败亡。
zhèn zǎo yè zī zī jì wén dǎng lùn qīng děng yí tǐ zhèn yì
这句话大意是:朕早夜孜孜,冀闻谠论,卿等宜体朕意。
zhào bǎi sī guān lì fán shàng shū yán shì huò wèi yǒu sī suǒ yì xǔ jìn biǎo yǐ wén zhèn jiāng qīn lǎn yǐ guān rén cái yōu liè
这句话大意是:”诏:“百司官吏,凡上书言事或为有司所抑,许进表以闻,朕将亲览,以观人材优劣。
xià guó qiǎn shǐ hè zūn hào
这句话大意是:”夏国遣使贺尊号。
dīng chǒu miǎn qí guó fēi hán wáng hēng shū mì hū tǔ liú shǒu zé děng jiā qīn shǔ zài gōng jí zhě
这句话大意是:丁丑,免齐国妃、韩王亨、枢密忽土、留守赜等家亲属在宫籍者。
zhào yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sī jìng yǐ suǒ bù jūn yǔ dà jūn huì tǎo wō wò
这句话大意是:诏元帅右都监完颜思敬以所部军与大军会讨窝斡。
yǐ yǒu zhào zuǒ jiàn yì dài fū shí jū jiān chá yù shǐ féng zhòng lián chá hé běi dōng lù
这句话大意是:乙酉,诏左谏议大夫石琚、监察御史冯仲廉察河北东路。
dīng hài zhào yù shǐ tái yuē qīng děng suǒ hé wéi zhū jú xíng yí jī huǎn jí huǎn yú fù jú zhě ěr cǐ xì shì yě
这句话大意是:丁亥,诏御史台曰:“卿等所劾,惟诸局行移稽缓,及缓于赴局者耳,此细事也。
zì sān gōng yǐ xià guān liáo shàn è xié zhèng dāng shěn chá zhī
这句话大意是:自三公以下,官僚善恶邪正,当审察之。
ruò zhǐ lǐ xì wù ér lüè qí dà zhě jiāng zhì qīng děng zuì yǐ
现代白话:若止理细务而略其大者,将治卿等罪了!
qì dān lǎo hé shàng jiàng
这句话大意是:”契丹老和尚降。
xīn mǎo ba zhū guān zhēng shuì
这句话大意是:辛卯,罢诸关征税。
jiǔ yuè jiǎ wǔ shuò wán yán móu yǎn qín xī měng ān hé zhù
这句话大意是:九月甲午朔,完颜谋衍擒奚猛安合住。
yuán shuài zuǒ dōu jiān tú dān hé xǐ dà bài sòng jiāng wú lín yú dé shùn zhōu
这句话大意是:元帅左都监徒单合喜大败宋将吴璘于德顺州。
yǐ wèi zhào shàng shū yòu chéng hé shí liè liáng bì yǐ biàn yi zhāo fǔ xī qì dān zhī pàn zhě
这句话大意是:乙未,诏尚书右丞纥石烈良弼以便宜招抚奚、契丹之叛者。
gēng zǐ yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sī jìng huò qì dān wō wò yú zhòng xī píng
这句话大意是:庚子,元帅右都监完颜思敬获契丹窝斡,余众悉平。
yǐ shàng shū zuǒ sī yuán wài láng wán yán zhèng chén wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:以尚书左司员外郎完颜正臣为夏国生日使。
rén yín liè yú jìn jiāo
这句话大意是:壬寅,猎于近郊。
yǐ sì yǐ yí là wō wò píng zhào zhōng wài
这句话大意是:乙巳,以移剌窝斡平,诏中外。
gēng xū gǎi zàng ruì zōng huáng dì
这句话大意是:庚戌,改葬睿宗皇帝。
rén zǐ yǐ yuán shuài yòu dōu jiān wán yán sī jìng wèi yòu fù yuán shuài
这句话大意是:壬子,以元帅右都监完颜思敬为右副元帅。
wù wǔ zhào sī jìng jīng lüè nán biān
这句话大意是:戊午,诏思敬经略南边。
xīn yǒu fèng qiān ruì zōng huáng dì zǐ gōng yú pán níng gōng
这句话大意是:辛酉,奉迁睿宗皇帝梓宫于磐宁宫。
guǐ hài yuán shuài zuǒ jiān jūn tú dān hé xǐ děng bài sòng bīng yú dé shùn zhōu
这句话大意是:癸亥,元帅左监军徒单合喜等败宋兵于德顺州。
hé nán tǒng jūn shǐ zōng yǐn fù qǔ rǔ zhōu
现代白话:河南统军使宗尹复取你州。
shí yuè dīng mǎo yǐ zuǒ fù yuán shuài wán yán gòu yīng wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:十月丁卯,以左副元帅完颜彀英为平章政事。
wù chén rú shān líng yè ruì zōng huáng dì zǐ gōng kū jìn āi
这句话大意是:戊辰,如山陵,谒睿宗皇帝梓宫,哭尽哀。
píng zhāng zhèng shì yòu fù yuán shuài pú sàn zhōng yì děng hái zì jūn shàng yè
这句话大意是:平章政事、右副元帅仆散忠义等还自军,上谒。
bǐng xū yǐ pú sàn zhōng yì wèi shàng shū yòu chéng xiàng yuán shuài zuǒ jiān jūn hé shí liè zhì níng wèi zuǒ fù yuán shuài
这句话大意是:丙戌,以仆散忠义为尚书右丞相、元帅左监军纥石烈志宁为左副元帅。
wù zǐ zàng ruì zōng huáng dì yú jǐng líng dà shè
这句话大意是:戊子,葬睿宗皇帝于景陵,大赦。
jǐ chǒu zhào zuǒ fù yuán shuài hé shí liè zhì níng jīng lüè nán biān
这句话大意是:己丑,诏左副元帅纥石烈志宁经略南边。
rén chén huá zhōu fáng yù shǐ pú chá shì jié dān zhōu cì shǐ chì zhǎn hú sù lǔ gǎi bài sòng bīng yú dé shùn zhōu
这句话大意是:壬辰,华州防御使蒲察世杰、丹州刺史赤盏胡速鲁改败宋兵于德顺州。
shí yī yuè guǐ sì shuò zhào yòu chéng xiàng pú sàn zhōng yì fá sòng
这句话大意是:十一月癸巳朔,诏右丞相仆散忠义伐宋。
dīng yǒu dì zhí guān lián néng wū làn bù zhí gè wèi sān děng ér chù zhì zhī
这句话大意是:丁酉,第职官,廉能、污滥、不职各为三等而黜陟之。
shí èr yuè yǐ yǒu qiǎn shàng shū xíng bù shì láng liú zhòng yuān děng lián chá xuān yù dōng jīng běi jīng děng lù
这句话大意是:十二月乙酉,遣尚书刑部侍郎刘仲渊等廉察宣谕东京、北京等路。
sān nián zhēng yuè rén chén shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三年正月壬辰朔,高丽、夏遣使来贺。
gēng zǐ tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:庚子,太白昼见。
rén zǐ qiǎn kè shěng shǐ wū jū rén shǎng láo hé nán jūn shì
这句话大意是:壬子,遣客省使乌居仁赏劳河南军士。
guǐ chǒu fù qǔ dé shùn zhōu
这句话大意是:癸丑,复取德顺州。
èr yuè jiǎ zǐ zhào tài zǐ shǎo zhān shì yáng bó xióng děng lián wèn shān xī lù
这句话大意是:二月甲子,诏太子少詹事杨伯雄等廉问山西路。
gēng wǔ shàng wèi zǎi xiàng yuē wān zhōu jī mín liú sàn zhú shí shén kě jīn xù
这句话大意是:庚午,上谓宰相曰:“湾州饥民,流散逐食,甚可矜恤。
yí yú shān xī fù mín shàn jì réng yú dào lù jì kǒu gěi shí
这句话大意是:移于山西,富民赡济,仍于道路计口给食。
rén shēn zhào fǔ yù shǎn xī
这句话大意是:”壬申,诏抚谕陕西。
gēng chén tài bǎo dōu yuán shuài bēn dǔ hōng
这句话大意是:庚辰,太保、都元帅奔睹薨。
bǐng xū zhào jǐng yuán děng yǐ luàn yán fú zhū
这句话大意是:丙戌,赵景元等以乱言伏诛。
gēng yín gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè wàn chūn jié
这句话大意是:庚寅,高丽、夏遣使来贺万春节。
gāo lí qiǎn shǐ hè jí wèi
这句话大意是:高丽遣使贺即位。
dōng jīng sēng fǎ tōng yǐ yāo shù luàn zhòng dū tǒng fǔ tǎo píng zhī
这句话大意是:东京僧法通以妖术乱众,都统府讨平之。
sān yuè bǐng shēn zhōng dōu yǐ nán bā lù huáng zhào shàng shū shěng qiǎn guān bǔ zhī
这句话大意是:三月丙申,中都以南八路蝗,诏尚书省遣官捕之。
rén yín zhào hù bù shì láng wèi zǐ píng děng jiǔ rén fēn yì zhū lù měng ān móu kè quàn nóng jí lián wèn
这句话大意是:壬寅,诏户部侍郎魏子平等九人,分诣诸路猛安谋克,劝农及廉问。
zhào lín huáng hàn mín suì shí yú huì níng fǔ jì xìn děng zhōu
这句话大意是:诏临潢汉民遂食于会宁府济、信等州。
gēng xū zhào miǎn qù nián zū shuì
这句话大意是:庚戌,诏免去年租税。
sì yuè xīn yǒu shuò yòu fù yuán shuài wán yán sī jìng ba
这句话大意是:四月辛酉朔,右副元帅完颜思敬罢。
dīng mǎo píng zhāng zhèng shì wán yán gòu yīng yù shǐ dài fū bái yàn jìng ba
这句话大意是:丁卯,平章政事完颜彀英、御史大夫白彦敬罢。
yǐ cān zhī zhèng shì li shí wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:以参知政事李石为御史大夫。
dīng chǒu zhào lì fàn zāng zuì suī huì shè bù xù
这句话大意是:丁丑,诏吏犯赃罪,虽会赦不叙。
jǐ mǎo yǐ yǐn jìn shǐ hán gāng wèi héng cì gāo lí shǐ
这句话大意是:己卯,以引进使韩纲为横赐高丽使。
yǐ yǒu zhèn shān xī lù měng ān móu kè pín mín gěi liù shí rì liáng
这句话大意是:乙酉,赈山西路猛安谋克贫民,给六十日粮。
shì yuè qǔ shāng guó huán zhōu sòng suǒ qīn yī shí liù zhōu zhì shì jiē fù
这句话大意是:是月,取商、虢、环州,宋所侵一十六州至是皆复。
wǔ yuè xīn mǎo shuò yòu chéng xiàng pú sàn zhōng yì cháo jīng shī
这句话大意是:五月辛卯朔,右丞相仆散忠义朝京师。
yǐ wèi yǐ zhòng wǔ xìng guǎng yuè yuán shè liǔ mìng huáng tài zǐ qīn wáng bǎi guān jiē shè shèng zhě cì wù yǒu chà
这句话大意是:乙未,以重五,幸广乐园射柳,命皇太子、亲王、百官皆射,胜者赐物有差。
shàng fù yù cháng wǔ diàn cì yàn jī qiú
这句话大意是:上复御常武殿,赐宴击球。
zì shì suì yǐ wéi cháng
这句话大意是:自是岁以为常。
bǐng shēn sòng rén gōng pò líng bì hóng xiàn
这句话大意是:丙申,宋人攻破灵璧、虹县。
jǐ hài ba hé nán shān dōng shǎn xī tǒng jūn sī zhì dōu tǒng fù tǒng
这句话大意是:己亥,罢河南、山东、陕西统军司,置都统、副统。
yǐ tài zi zhān shì wán yán shǒu dào cóng huáng tài zǐ shàng zhào yù shǒu dào yuē qīng rèn zhí zhèng suǒ zé fēi qīng zì jīn wú cóng xíng
这句话大意是:以太子詹事完颜守道从皇太子,上召谕守道曰:“卿任执政,所责非轻,自今毋从行。
xīn chǒu yǐ yòu chéng xiàng pú sàn zhōng yì jiān dōu yuán shuài
这句话大意是:”辛丑,以右丞相仆散忠义兼都元帅。
guǐ mǎo pú sàn zhōng yì hái jūn
这句话大意是:癸卯,仆散忠义还军。
hé nán lù dū tǒng xī tà bù yě pàn rù yú sòng
这句话大意是:河南路都统奚挞不也叛入于宋。
bǐng wǔ sòng rén gōng pò sù zhōu
这句话大意是:丙午,宋人攻破宿州。
xīn hài gēng dìng chū zhēng jūn táo wáng fǎ
这句话大意是:辛亥,更定出征军逃亡法。
shàng shū shěng qǐng jí tiān dé jiān bèi zhū dà chén zhū nú lì jí cóng wō wò luàn zhě wèi jūn shàng yǐ sì fāng fu dìng mín yì shāo sū ér fù qiān jūn fēi cháng cè bù tīng
这句话大意是:尚书省请籍天德间被诛大臣诸奴隶及从窝斡乱者为军,上以四方甫定,民意稍苏,而复签军,非长策,不听。
guǐ chǒu zhào yù qì dān yú dǎng pú sù yuè děng rú néng zì xīn bìng shì qí zuì
这句话大意是:癸丑,诏谕契丹余党蒲速越等,如能自新,并释其罪。
ruò zhí pú sù yuè fù zǐ yǐ lái zhě réng guān shǎng zhī
这句话大意是:若执蒲速越父子以来者,仍官赏之。
zuǒ fù yuán shuài hé shí liè zhì níng fù qǔ sù zhōu hé nán fù tǒng bèi shù lǔ dìng fāng sǐ yú zhèn
这句话大意是:左副元帅纥石烈志宁复取宿州,河南副统孛术鲁定方死于阵。
yǐ mǎo yǐ běi jīng liú shǒu wán yán sī jìng fù wèi yòu fù yuán shuài
这句话大意是:乙卯,以北京留守完颜思敬复为右副元帅。
zhōng dōu huáng
这句话大意是:中都蝗。
zhào cān zhī zhèng shì wán yán shǒu dào àn wèn dà xīng fǔ bǔ huáng guān
这句话大意是:诏参知政事完颜守道按问大兴府捕蝗官。
liù yuè gēng shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:六月庚申朔,日有食之。
yǐ xíng bù shàng shū sū bǎo héng wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:以刑部尚书苏保衡为参知政事。
bǐng zǐ zhào yuē zhèng lóng zhī mò jì zhōu lù táo huí jūn shì wèi zhōng dōu jūn suǒ yāo shā zhě guān wèi shōu zàng
这句话大意是:丙子,诏曰:“正隆之末,济州路逃回军士为中都军所邀杀者,官为收葬。
jǐ mǎo guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:”己卯,观稼于近郊。
jiǎ shēn tài shī shàng shū lìng zhāng hào ba
这句话大意是:甲申,太师、尚书令张浩罢。
yǐ sù zhí jiāng jūn ā lēi gēn hé yǎn wèi héng cì xià guó shǐ
这句话大意是:以宿直将军阿勒根和衍为横赐夏国使。
qī yuè gēng xū tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:七月庚戌,太白昼见。
yǐ tài zi tài shī zōng xiàn wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:以太子太师宗宪为平章政事。
yǐ kǒng zǒng wèi xí fēng yǎn shèng gōng
这句话大意是:以孔总为袭封衍圣公。
bā yuè bǐng yín tài bái jīng tiān
这句话大意是:八月丙寅,太白经天。
gēng wǔ zhào yuē zǔ zōng shí yǒu láo xiào wèi zēng qiān shǎng zhě wǔ pǐn yǐ shàng zòu wén liù pǐn yǐ xià jí wú zhí shì zhě shàng shū shěng yuē liàng shēng chú
这句话大意是:庚午,诏曰:“祖宗时有劳效未曾迁赏者,五品以上奏闻,六品以下及无职事者尚书省约量升除。
jiǎ xū zhào cān zhī zhèng shì wán yán shǒu dào zhāo fǔ qì dān yú dǎng
这句话大意是:”甲戌,诏参知政事完颜守道招抚契丹余党。
wù yín zhào ba qì dān měng ān móu kè qí hù fēn lì nǚ zhí měng ān móu kè
这句话大意是:戊寅,诏罢契丹猛安谋克,其户分隶女直猛安谋克。
mìng zhū guān yuán nián lǎo zhě xǔ cún mǎ yī èr pǐ yú bìng kuò mǎi rù guān
这句话大意是:命诸官员年老者,许存马一二匹,余并括买入官。
chì diàn qián dōu diǎn jiǎn táng kuò dé wēn chóng jiǔ chū liè guó cháo jiù sú
这句话大意是:敕殿前都点检唐括德温:“重九出猎,国朝旧俗。
jīn hù cóng jūn èr qiān néng wú rǎo mín
这句话大意是:今扈从军二千,能无扰民?
kě yán wèi yuē shù réng yǐ qián wàn guàn fēn cì zhī
这句话大意是:可严为约束,仍以钱万贯分赐之。
yǐ yǒu rú dà fáng shān
这句话大意是:”乙酉,如大房山。
dīng hài jiàn xiǎng yú ruì líng
这句话大意是:丁亥,荐享于睿陵。
wù zǐ hái gōng
这句话大意是:戊子,还宫。
jiǔ yuè guǐ sì yǐ sù zhí jiāng jūn pú sàn xí ní liè wéi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:九月癸巳,以宿直将军仆散习尼列为夏国生日使。
dīng yǒu qiū liè
这句话大意是:丁酉,秋猎。
yǐ chóng jiǔ bài tiān yú běi jiāo
这句话大意是:以重九,拜天于北郊。
bǐng wǔ zhào hàn lín dài zhì liú zhòng huì děng lián wèn chē jià suǒ jīng zhōu xiàn
这句话大意是:丙午,诏翰林待制刘仲诲等廉问车驾所经州县。
yǐ mǎo hái gōng
这句话大意是:乙卯,还宫。
shí yuè jiǎ zǐ dà xiǎng yú tài miào
这句话大意是:十月甲子,大享于太庙。
bǐng yín yǐ xǔ wáng fǔ zhǎng shǐ yí là tiān fú liú wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:丙寅,以许王府长史移剌天佛留为高丽生日使。
guǐ yǒu dōng liè
这句话大意是:癸酉,冬猎。
shí yī yuè gēng yín tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:十一月庚寅,太白昼见,经天。
rén chén hái dōu
这句话大意是:壬辰,还都。
wù shēn zhào qiú shì guān zhé rù quán yào zhī mén zhuī yī guān réng jiàng chú
这句话大意是:戊申,诏:“求仕官辄入权要之门,追一官,仍降除。
yǐ qǐng qiú yǒu suǒ kuì xiàn jí shòu zhī zhě jù zhuàng zòu cái
这句话大意是:以请求有所馈献及受之者,具状奏裁。
gēng xū bǎi guān qǐng shàng zūn hào bù yǔn
这句话大意是:”庚戌,百官请上尊号,不允。
zhào zhōng dōu píng zhōu jí jī huāng de bìng jīng qì dān piāo lüè yǒu zhì mài qī zǐ zhě guān wèi shōu shú
这句话大意是:诏:“中都、平州及饥荒地并经契丹剽掠,有质卖妻子者,官为收赎。
rén zǐ shàng shū zuǒ chéng dí yǒng gù ba
这句话大意是:”壬子,尚书左丞翟永固罢。
guǐ chǒu ba gòng jīn xiàn duàn pǐ
这句话大意是:癸丑,罢贡金线段匹。
jiǎ yín yǐ shàng shū yòu chéng hé shí liè liáng bì wèi zuǒ chéng lì bù shàng shū shí jū wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:甲寅,以尚书右丞纥石烈良弼为左丞,吏部尚书石琚为参知政事。
shí èr yuè dīng chǒu xī liè yú jìn jiāo
这句话大意是:十二月丁丑,腊,猎于近郊。
yǐ suǒ huò jiàn shān líng zì shì suì yǐ wéi cháng
这句话大意是:以所获荐山陵,自是岁以为常。
zhào liú mín wèi fù yè zēng xiàn zhāo yòu
这句话大意是:诏流民未复业,增限招诱。
jǐ mǎo cān zhī zhèng shì sū bǎo héng zhì zì jūn xīn sì yǐ wéi shàng shū yòu chéng
这句话大意是:己卯,参知政事苏保衡至自军,辛巳,以为尚书右丞。
sì nián zhēng yuè dīng hài shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:四年正月丁亥朔,高丽、夏遣使来贺。
wù zǐ ba lù fǔ zhōu yuán rì jí wàn chūn jié gòng xiàn
这句话大意是:戊子,罢路府州元日及万春节贡献。
shàng wèi shì chén yuē qín wáng zōng hàn yǒu gōng yú guó hé nǎi wú sì
这句话大意是:上谓侍臣曰:“秦王宗翰有功于国,何乃无嗣?
jiē wèi zhī suǒ duì
这句话大意是:”皆未知所对。
shàng yuē zhèn cháng wén zōng hàn zài xī jīng kēng shā gài zhě qiān rén de fēi qí bào yé
这句话大意是:上曰:“朕尝闻宗翰在西京坑杀丐者千人,得非其报耶?
guǐ sì bǎi guān fù qǐng shàng zūn hào bù yǔn
这句话大意是:”癸巳,百官复请上尊号,不允。
dīng yǒu rú ān zhōu chūn shuǐ
这句话大意是:丁酉,如安州春水。
rén yín zhì ān zhōu
这句话大意是:壬寅,至安州。
dà xuě
这句话大意是:大雪。
zhào hù cóng rén shè mín jiā zhě rén rì zhī qián yī bǎi yǔ qí zhǔ
这句话大意是:诏扈从人舍民家者,人日支钱一百与其主。
jiǎ chén yuán shuài fǔ yán sòng qiǎn shěn yì guān hú fǎng zhì shàng shū yòu pú yè shū lái yì hé hǎo
这句话大意是:甲辰,元帅府言:“宋遣审议官胡昉致尚书右仆射书,来议和好。
yǐ qí yán shī xìn jū fǎng jūn zhōng yǐ shū dá zhī
这句话大意是:以其言失信,拘昉军中,以书答之。
jí yǐ shū jìn shàng lǎn zhī yuē sòng zhī shī xìn xíng rén hé zuì
这句话大意是:”及以书进,上览之曰:“宋之失信,行人何罪?
dāng jí qiǎn hái
这句话大意是:当即遣还。
biān shì lìng yuán shuài fǔ cóng yí cuò huà
这句话大意是:边事令元帅府从宜措画。
yǐ sì shàng shū shěng zòu xú zhōu mín cáo guī tǎo zéi jiāng zhì ér zi bì yì zài zéi zhōng bìng shā zhī
这句话大意是:”乙巳,尚书省奏:“徐州民曹圭讨贼江志,而子弼亦在贼中,并杀之。
fǎ dāng bǔ èr guān xù zá bān
这句话大意是:法当补二官,叙杂班。
shàng yǐ suǒ zòu wèi dāng jìn yī guān zhèng bān yòng zhī
这句话大意是:”上以所奏未当,进一官,正班用之。
xīn hài huò tóu é
这句话大意是:辛亥,获头鹅。
qiǎn shǐ jiàn shān líng zì shì suì yǐ wéi cháng
这句话大意是:遣使荐山陵,自是岁以为常。
èr yuè dīng sì miǎn ān zhōu jīn nián fù yì jí bǎo sāi xiàn yù chéng biān wú èr cūn fán hù cóng rén cháng zhǐ qí jiā zhě yì fù yī nián
这句话大意是:二月丁巳,免安州今年赋役,及保塞县御城边吴二村凡扈从人尝止其家者,亦复一年。
xīn yǒu liè yú gāo yáng zhī běi
这句话大意是:辛酉,猎于高阳之北。
gēng wǔ hái dōu
这句话大意是:庚午,还都。
gēng chén yǐ běi jīng sù jià yǒng guì zhào miǎn jīn nián kè jiǎ
这句话大意是:庚辰,以北京粟价踊贵,诏免今年课甲。
sān yuè bǐng xū shuò wàn chūn jié gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月丙戌朔,万春节,高丽、夏遣使来贺。
zhào miǎn běi jīng suì kè duàn pǐ yī nián
这句话大意是:诏免北京岁课段匹一年。
gēng zǐ jīng shī dì zhèn
这句话大意是:庚子,京师地震。
rén yín bǎi guān fù qǐng shàng zūn hào bù yǔn
这句话大意是:壬寅,百官复请上尊号,不允。
sì yuè dīng sì píng zhāng zhèng shì wán yán yuán yi ba
这句话大意是:四月丁巳,平章政事完颜元宜罢。
jiǎ xū chū gōng nǚ èr shí yī rén
这句话大意是:甲戌,出宫女二十一人。
wǔ yuè hàn
这句话大意是:五月,旱。
guǐ mǎo chì yǒu sī shěn yuān yù jìn gōng zhōng yīn lè fàng qiú chǎng yì fū
这句话大意是:癸卯,敕有司审冤狱,禁宫中音乐,放球场役夫。
yǐ sì zhào lǐ bù shàng shū wáng jìng dǎo yǔ yú běi yuè
这句话大意是:乙巳,诏礼部尚书王竞祷雨于北岳。
jǐ yǒu mìng cān zhī zhèng shì shí jū děng yú běi jiāo wàng jì dǎo yǔ
这句话大意是:己酉,命参知政事石琚等于北郊望祭祷雨。
rén zǐ yǔ
这句话大意是:壬子,雨。
wō gàn yú dǎng pú sù yuè fú zhū
这句话大意是:窝干余党蒲速越伏诛。
liù yuè jiǎ yín shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:六月甲寅朔,日有食之。
rén xū shàng shū zuǒ chéng hé shí liè liáng bì zhì zì zhēng nán yuán shuài fǔ
这句话大意是:壬戌,尚书左丞纥石烈良弼至自征南元帅府。
jiǎ zǐ yǐ yǔ zú mìng yǒu sī jì xiè yuè zhèn hǎi dú yú běi jiāo
这句话大意是:甲子,以雨足,命有司祭谢岳镇海渎于北郊。
jǐ sì xìng dōng gōng shì huáng tài zǐ jí
这句话大意是:己巳,幸东宫,视皇太子疾。
gēng wǔ chū dìng jì wǔ yuè sì dú lǐ
这句话大意是:庚午,初定祭五岳四渎礼。
xīn wèi guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:辛未,观稼于近郊。
gēng chén zhào yù yuán shuài fǔ yuē suǒ qǐng fá sòng jūn wàn wǔ qiān jīn yǐ qí sān qiān bù sì qiān fù zhī
这句话大意是:庚辰,诏谕元帅府曰:“所请伐宋军万五千,今以骑三千,步四千赴之。
zhào shǎn xī yuán shuài fǔ yì rù shǔ lì hài yǐ wén
这句话大意是:”诏陕西元帅府议入蜀利害以闻。
qī yuè rén chén gù wèi wáng xiāng fēi jí qí zi hé shàng yǐ yāo wàng fú zhū
这句话大意是:七月壬辰,故卫王襄妃及其子和尚以妖妄伏诛。
gēng zǐ yǐ shàng shū zuǒ chéng hé shí liè liáng bì wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:庚子,以尚书左丞纥石烈良弼为平章政事。
xīn chǒu dà fēng léi yǔ bá mù
这句话大意是:辛丑,大风雷雨,拔木。
bā yuè jiǎ yín shuò zhào zhēng nán yuán shuài fǔ yuē qián suǒ qǐng shōu fù jiù jiāng qǐ hou qiū liáng jìn fā jīn yǐ qiū liáng fù sì hé shí
这句话大意是:八月甲寅朔,诏征南元帅府曰:“前所请收复旧疆,乞候秋凉进发,今已秋凉,复俟何时?
wù wǔ yǐ cān zhī zhèng shì wán yán shǒu dào wèi shàng shū zuǒ chéng dà xīng yǐn táng kuò ān lǐ wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:”戊午,以参知政事完颜守道为尚书左丞,大兴尹唐括安礼为参知政事。
rén shēn shàng wèi zǎi chén yuē qīng měi zòu jiē cháng shì fán zhì guó ān mín jí cháo zhèng bù biàn yú mín zhě wèi cháng jí yě
这句话大意是:壬申,上谓宰臣曰:“卿每奏皆常事,凡治国安民及朝政不便于民者,未尝及也。
rú cǐ zé zǎi xiàng zhī rèn shuí bù néng zhī
这句话大意是:如此,则宰相之任谁不能之?
jǐ mǎo rú dà fáng shān
这句话大意是:”己卯,如大房山。
xīn sì zhì jì yú shān líng
这句话大意是:辛巳,致祭于山陵。
jiǔ yuè guǐ wèi shuò hái dōu
这句话大意是:九月癸未朔,还都。
yǐ yǒu shàng wèi zǎi chén yuē xíng shì zhī jiā qīn shí sù sòng qǐng shǔ dào dá guān lì wǎng wǎng qū fǎ xùn qíng yi yī qiè jìn zhǐ
这句话大意是:乙酉,上谓宰臣曰:“形势之家,亲识诉讼,请属道达,官吏往往屈法徇情,宜一切禁止。
jǐ chǒu shàng wèi zǎi chén yuē běi jīng yì zhōu lín huáng děng lù cháng jīng qì dān kòu lüě píng jì èr zhōu jìn fù huáng hàn bǎi xìng jiān shí fù mǔ xiōng dì bù néng xiāng bǎo duō mào zhōu wèi nú zhèn shén mǐn zhī
这句话大意是:”己丑,上谓宰臣曰:“北京、懿州、临潢等路尝经契丹寇掠,平、蓟二州近复蝗旱,百姓艰食,父母兄弟不能相保,多冒鬻为奴,朕甚闵之。
kě sù qiǎn shǐ yuè shí qí shù chū nèi kù wù shú zhī
这句话大意是:可速遣使阅实其数,出内库物赎之。
yǐ wèi xìng yīng fáng zhǔ zhě yǐ yīng sǔn zhì nèi xǐng táng shàng shàng nù yuē cǐ zǎi xiàng tīng shì qǐ zhì yīng sǔn chù yé
这句话大意是:”乙未,幸鹰房,主者以鹰隼置内省堂上,上怒曰:“此宰相听事,岂置鹰隼处耶?
tòng zé qí rén bǐ zhì tā suǒ
这句话大意是:”痛责其人,俾置他所。
jǐ hài yǐ sù zhí jiāng jūn wū lǐ yā wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:己亥,以宿直将军乌里雅为夏国生日使。
xīn hài yǐ tài zi shǎo zhān shì wū gǔ lùn sān hé wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:辛亥,以太子少詹事乌古论三合为高丽生日使。
shí yuè guǐ chǒu shuò liè yú mì yún xiàn
这句话大意是:十月癸丑朔,猎于密云县。
bǐng yín hái dōu
这句话大意是:丙寅,还都。
jǐ mǎo mìng tài níng jūn jié dù shǐ zhāng hóng xìn děng èr shí sì rén fēn lù tōng jiǎn zhū lù wù lì
这句话大意是:己卯,命泰宁军节度使张弘信等二十四人分路通检诸路物力。
shí yī yuè yǐ yǒu zhēng nán dū tǒng tú dān kè níng bài sòng bīng qǔ chǔ zhōu
这句话大意是:十一月乙酉,征南都统徒单克宁败宋兵,取楚州。
jǐ chǒu fēng zǐ yǒng gōng wèi zhèng wáng
这句话大意是:己丑,封子永功为郑王。
xīn mǎo dōng liè
这句话大意是:辛卯,冬猎。
yǐ wèi zhào jìn shī fá sòng
这句话大意是:乙未,诏进师伐宋。
wù xū cì hé jiān fǔ
这句话大意是:戊戌,次河间府。
xīn chǒu shàng shū shěng huǒ
这句话大意是:辛丑,尚书省火。
jiǎ chén cì qīng zhōu
这句话大意是:甲辰,次清州。
rùn yuè rén zǐ shuò hái dōu
这句话大意是:闰月壬子朔,还都。
shí èr yuè dīng hài shàng shū shěng zòu dū tǒng gāo jǐng shān qǔ shāng zhōu
这句话大意是:十二月丁亥,尚书省奏都统高景山取商州。
jǐ chǒu xī liè yú jìn jiāo
这句话大意是:己丑,腊,猎于近郊。
xīn mǎo tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:辛卯,太白昼见,经天。
shì suì dà yǒu nián
这句话大意是:是岁,大有年。
duàn sǐ zuì shí yǒu qī rén
这句话大意是:断死罪十有七人。
wǔ nián zhēng yuè xīn hài shuò gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:五年正月辛亥朔,高丽、夏遣使来贺。
yǐ mǎo zhào tài zhōu lín huáng jiē jìng shè biān pù qī shí zhù bīng wàn sān qiān
这句话大意是:乙卯,诏泰州、临潢接境设边堡七十,驻兵万三千。
jǐ wèi sòng tōng wèn shǐ wèi qǐ děng yǐ guó shū lái
这句话大意是:己未,宋通问使魏杞等以国书来。
shū bù chēng dà chēng zhí sòng huáng dì chēng míng zài bài fèng shū yú shū dà jīn huáng dì
这句话大意是:书不称“大”,称“侄宋皇帝”,称名“再拜奉书于叔大金皇帝”。
suì bì èr shí wàn
这句话大意是:岁币二十万。
xīn wèi zhào zhōng wài
这句话大意是:辛未,诏中外。
fù mìng yǒu sī hàn huáng shuǐ yì zhī chù yǔ miǎn zū fù
这句话大意是:复命有司,旱、蝗、水溢之处,与免租赋。
guǐ yǒu mìng yuán shuài fǔ zhū xīn jiù jūn yǐ liù wàn rén liú shù yú bìng fàng hái
这句话大意是:癸酉,命元帅府诸新旧军以六万人留戍,余并放还。
yǐ sòng guó suì bì xī shǎng zhū jūn
这句话大意是:以宋国岁币悉赏诸军。
èr yuè rén wǔ yǐ zuǒ fù dōu diǎn jiǎn wán yán zhòng děng wéi sòng bào wèn shǐ
这句话大意是:二月壬午,以左副都点检完颜仲等为宋报问使。
rén yín ba nà sù bǔ guān lìng
这句话大意是:壬寅,罢纳粟补官令。
wù shēn wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:戊申,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
sān yuè rén shēn qún chén fèng shàng zūn hào yuē yìng tiān xìng zuò rén dé shèng xiào huáng dì zhào zhōng wài
这句话大意是:三月壬申,群臣奉上尊号曰应天兴祚仁德圣孝皇帝,诏中外。
sì yuè guǐ mǎo xī jīng liú shǒu shòu wáng jīng móu fǎn yù chéng tè miǎn sǐ zhàng zhī chú míng lán zhōu ān zhì
这句话大意是:四月癸卯,西京留守寿王京谋反,狱成,特免死,杖之,除名,岚州安置。
yǐ sì yòu fù yuán shuài wán yán sī jìng ba
这句话大意是:乙巳,右副元帅完颜思敬罢。
dīng wèi yòu chéng xiàng dōu yuán shuài pú sàn zhōng yì hái zì jūn
这句话大意是:丁未,右丞相、都元帅仆散忠义还自军。
wǔ yuè rén zǐ zuǒ fù yuán shuài hé shí liè zhì níng yǐ zhào rù jiàn
这句话大意是:五月壬子,左副元帅纥石烈志宁以召入见。
dīng sì yǐ pú sàn zhōng yì wèi shàng shū zuǒ chéng xiàng hé shí liè zhì níng wèi píng zhāng zhèng shì hái jūn
这句话大意是:丁巳,以仆散忠义为尚书左丞相,纥石烈志宁为平章政事,还军。
yǐ chǒu yǐ píng zhāng zhèng shì zōng xiàn wèi shàng shū yòu chéng xiàng
这句话大意是:乙丑,以平章政事宗宪为尚书右丞相。
guǐ yǒu ba shān dōng lù dū tǒng fǔ yǐ qí jūn gè lì zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:癸酉,罢山东路都统府,以其军各隶总管府。
liù yuè jiǎ chén zhī chǎn dà ān diàn zhù
这句话大意是:六月甲辰,芝产大安殿柱。
bǐng wǔ jīng shī dì zhèn yù máo
这句话大意是:丙午,京师地震,雨毛。
qī yuè wù shēn shuò jīng shī de fù zhèn
这句话大意是:七月戊申朔,京师地复震。
ba shǎn xī dū tǒng fǔ fù zhì tǒng jūn sī jīng zhào xǐ shǎn xī yuán shuài fǔ hé zhōng
这句话大意是:罢陕西都统府,复置统军司京兆,徙陕西元帅府河中。
bā yuè jǐ mǎo qián sù zhōu fáng yù shǐ wū lín dá là sā yǐ yǔ sòng li shì fǔ jiāo tōng fú zhū
这句话大意是:八月己卯,前宿州防御使乌林答剌撒以与宋李世辅交通,伏诛。
guǐ sì sòng xià qiǎn shǐ hè zūn hào
这句话大意是:癸巳,宋、夏遣使贺尊号。
jiǔ yuè dīng wèi shuò yǐ lì bù shàng shū gāo kàn děng wéi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:九月丁未朔,以吏部尚书高衎等为贺宋生日使。
wù shēn qiū liè
这句话大意是:戊申,秋猎。
gēng xū yǐ sù zhí jiāng jūn shù hǔ pú chá wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:庚戌,以宿直将军术虎蒲查为夏国生日使。
jiǎ xū hái dōu
这句话大意是:甲戌,还都。
shí yuè dīng chǒu shuò dì zhèn
这句话大意是:十月丁丑朔,地震。
xīn sì yǐ dà zōng zhèng chéng zhāng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:辛巳,以大宗正丞璋为高丽生日使。
yǐ wèi dōng liè
这句话大意是:乙未,冬猎。
xīn chǒu hái dōu
这句话大意是:辛丑,还都。
shí yī yuè bǐng wǔ shuò shàng wèi zǎi chén yuē zhèn zài wèi rì qiǎn wèi néng biàn shi chén xià xián fǒu
这句话大意是:十一月丙午朔,上谓宰臣曰:“朕在位日浅,未能遍识臣下贤否?
quán lài qīng děng jǐn gōng jǔ jiàn
这句话大意是:全赖卿等尽公举荐。
jīn liù pǐn yǐ xià shū fá rén cái hé yǐ fù zhèn qiú xián zhī yì
现代白话:今六品以下殊乏人材,凭什么副朕求贤之意。
guǐ chǒu xìng dōng gōng
这句话大意是:”癸丑,幸东宫。
wù wǔ yǐ yòu fù dōu diǎn jiǎn wū gǔ lùn zhān méi hé wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:戊午,以右副都点检乌古论粘没曷为贺宋正旦使。
guǐ hài lì zhū lù tōng jiǎn dì tǔ děng shuì fǎ
这句话大意是:癸亥,立诸路通检地土等税法。
guǐ yǒu dà wù
这句话大意是:癸酉,大雾。
zhòu huì
这句话大意是:昼晦。
shí èr yuè jǐ chǒu liè yú jìn jiāo
这句话大意是:十二月己丑,猎于近郊。
gāo lí qiǎn shǐ hè zūn hào
这句话大意是:高丽遣使贺尊号。
liù nián zhēng yuè bǐng wǔ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:六年正月丙午朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
gēng wǔ chì yǒu sī gōng zhōng zhāng shè wú yǐ tú jīn wèi shì
这句话大意是:庚午,敕有司:“宫中张设毋以涂金为饰。
èr yuè dīng hài shàng shū zuǒ chéng xiàng jiān dōu yuán shuài yí guó gōng pú sàn zhōng yì hōng
这句话大意是:二月丁亥,尚书左丞相兼都元帅沂国公仆散忠义薨。
rén yín wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:壬寅,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
sān yuè jiǎ yín shàng rú xī jīng
这句话大意是:三月甲寅,上如西京。
gēng shēn cì guī huà zhōu xī jīng liú shǒu táng kuò dé wēn shàng yè
这句话大意是:庚申,次归化州,西京留守唐括德温上谒。
wù chén zhì xī jīng
这句话大意是:戊辰,至西京。
gēng wǔ cháo yè tài zǔ miào
这句话大意是:庚午,朝谒太祖庙。
rén shēn jī qiú bǎi xìng zòng guān
这句话大意是:壬申,击球,百姓纵观。
sì yuè jiǎ xū shuò zhào yuè shuò jìn tú zǎi
这句话大意是:四月甲戌朔,诏月朔禁屠宰。
wù xū yǐ shàng shū yòu sī láng zhōng yí là dào wèi héng cì gāo lí shǐ sù zhí jiāng jūn xié mǎo guāi là wèi héng cì xià guó shǐ
这句话大意是:戊戌,以尚书右司郎中移剌道为横赐高丽使,宿直将军斜卯掴剌为横赐夏国使。
xīn chǒu tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:辛丑,太白昼见。
wǔ yuè wù shēn xìng huá yán sì guān gù liáo zhū dì tóng xiàng zhào zhǔ sēng jǐn shì zhī
这句话大意是:五月戊申,幸华严寺,观故辽诸帝铜像,诏主僧谨视之。
rén zǐ zhào yún zhōng dà tóng xiàn jí jǐng xún yuàn gěi fù yī nián
这句话大意是:壬子,诏云中大同县及警巡院给复一年。
rén xū zhào jiāng xìng yín shān zhū hù cóng jūn shì cì qián wǔ wàn guàn yǒu gǎn sǔn miáo jià zhě bìng cháng zhī
这句话大意是:壬戌,诏将幸银山,诸扈从军士赐钱五万贯,有敢损苗稼者,并偿之。
liù yuè xīn sì tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:六月辛巳,太白昼见,经天。
bǐng xū fā zì xī jīng
这句话大意是:丙戌,发自西京。
gēng zǐ liè yú yín shān
这句话大意是:庚子,猎于银山。
qī yuè xīn yǒu cì sān chā kǒu
这句话大意是:七月辛酉,次三叉口。
bā yuè xīn wèi shuò cì liáng xíng
这句话大意是:八月辛未朔,次凉陉。
gēng chén liè yú wàng yún zhī nán shān
这句话大意是:庚辰,猎于望云之南山。
jiǔ yuè xīn chǒu shuò zhì zì xī jīng
这句话大意是:九月辛丑朔,至自西京。
dīng wèi yǐ hù bù shàng shū wèi zǐ píng wèi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:丁未,以户部尚书魏子平为贺宋生日使。
xīn hài yǐ hàn lín dài zhì yí là xī zǎi wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:辛亥,以翰林待制移剌熙载为夏国生日使。
zé zhōu cì shǐ liú dé yù děng yǐ dào yòng guān qián fú zhū
这句话大意是:泽州刺史刘德裕等以盗用官钱伏诛。
rén zǐ tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:壬子,太白昼见。
guǐ chǒu shàng shū yòu chéng xiàng zōng xiàn hōng
这句话大意是:癸丑,尚书右丞相宗宪薨。
bǐng chén tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:丙辰,太白昼见,经天。
shí yuè jǐ mǎo yǐ shàng shū bīng bù shì láng yí là àn dá wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:十月己卯,以尚书兵部侍郎移剌按答为高丽生日使。
jiǎ shēn cháo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:甲申,朝享于太庙。
zhào miǎn xióng mò děng zhōu jīn nián zū
这句话大意是:诏免雄、莫等州今年租。
rén chén tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:壬辰,太白昼见,经天。
dīng yǒu rú ān sù zhōu
这句话大意是:丁酉,如安肃州。
dōng liè
这句话大意是:冬猎。
shí yī yuè bǐng wǔ hái dōu
这句话大意是:十一月丙午,还都。
guǐ chǒu yǐ yòu fù dōu diǎn jiǎn wū gǔ lùn yuán zhōng wèi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:癸丑,以右副都点检乌古论元忠为贺宋正旦使。
shàng wèi zǎi chén yuē cháo guān dāng shèn xuǎn qí rén zhù kě jī lì qí yú ruò bù dāng zé qǐ jì yú zhī xīn
这句话大意是:上谓宰臣曰:“朝官当慎选其人,庶可激励其余,若不当,则启觊觎之心。
qīng děng bì zhī rén cái yōu liè jǔ shí cái yòng zhī
这句话大意是:卿等必知人才优劣,举实才用之。
gēng shēn tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:”庚申,太白昼见,经天。
dīng mǎo cān zhī zhèng shì shí jū yǐ mǔ yōu ba
这句话大意是:丁卯,参知政事石琚以母忧罢。
shí èr yuè jiǎ xū zhào yǒu sī měi yuè shuò wàng jí shàng qī rì wú zòu xíng míng
这句话大意是:十二月甲戌,诏有司,每月朔望及上七日毋奏刑名。
wù zǐ tài bái zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:戊子,太白昼见,经天。
jiǎ wǔ tài zhōu mín hé zhù móu fǎn fú zhū
这句话大意是:甲午,泰州民合住谋反,伏诛。
bǐng shēn yǐ píng zhāng zhèng shì hé shí liè liáng bì wèi shàng shū yòu chéng xiàng hé shí liè zhì níng wèi shū mì shǐ
这句话大意是:丙申,以平章政事纥石烈良弼为尚书右丞相,纥石烈志宁为枢密使。
qī nián zhēng yuè gēng zǐ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:七年正月庚子朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
xīn hài shí jū qǐ fù cān zhī zhèng shì
这句话大意是:辛亥,石琚起复参知政事。
rén zǐ shàng fú gǔn miǎn yù dà ān diàn shòu zūn hào cè bǎo lǐ
这句话大意是:壬子,上服衮冕,御大安殿,受尊号册宝礼。
guǐ chǒu dà shè gēng shēn yǐ yuán shuài zuǒ jiān jūn tú dān hé xǐ wèi shū mì fù shǐ
这句话大意是:癸丑,大赦,庚申,以元帅左监军徒单合喜为枢密副使。
èr yuè gēng yín shàng shū yòu chéng sū bǎo héng hōng
这句话大意是:二月庚寅,尚书右丞苏保衡薨。
bǐng shēn yǐ cān zhī zhèng shì shí jū wèi shàng shū yòu chéng
这句话大意是:丙申,以参知政事石琚为尚书右丞。
sān yuè jǐ hài shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月己亥朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
sì yuè wù chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:四月戊辰朔,日有食之。
rén chén yǐ yù shǐ dài fū li shí wèi sī tú dài fū rú gù
这句话大意是:壬辰,以御史大夫李石为司徒,大夫如故。
wǔ yuè bǐng wǔ dà xīng fǔ yù kōng zhào cì qián sān bǎi guàn wèi yàn lè zhī yòng yǐ láo zhī
这句话大意是:五月丙午,大兴府狱空,诏赐钱三百贯为宴乐之用,以劳之。
jiǎ yín yǐ běi jīng liú shǒu nòu wǎn wēn dūn wù dài wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:甲寅,以北京留守耨碗温敦兀带为参知政事。
liù yuè guǐ yǒu mìng dì yī yòng lóng wén zhě ba zhī
这句话大意是:六月癸酉,命地衣用龙文者罢之。
qī yuè wù shēn jìn fú yòng jīn xiàn qí zhī mài zhě jiē dǐ zuì
这句话大意是:七月戊申,禁服用金线,其织卖者,皆抵罪。
bǐng chén xìng dōng gōng
这句话大意是:丙辰,幸东宫。
jǐ wèi xìng dōng gōng shì huáng tài zǐ jí
这句话大意是:己未,幸东宫视皇太子疾。
rùn yuè dīng mǎo guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:闰月丁卯,观稼于近郊。
wù chén xǔ wáng yǒng zhōng jìn fēng yuè wáng zhèng wáng yǒng gōng fēng suí wáng yǒng chéng fēng shěn wáng
这句话大意是:戊辰,许王永中进封越王,郑王永功封随王,永成封审王。
jiǎ xū zhào qiǎn mì shū jiān yí là zi jìng jīng lüè běi biān
这句话大意是:甲戌,诏遣秘书监移剌子敬经略北边。
wù yín xìng dōng gōng
这句话大意是:戊寅,幸东宫。
jǐ mǎo qìng yún huán rì
这句话大意是:己卯,庆云环日。
rén wǔ guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:壬午,观稼于近郊。
wù zǐ guān jià yú běi jiāo
这句话大意是:戊子,观稼于北郊。
bā yuè xīn hài qìng yún huán rì
这句话大意是:八月辛亥,庆云环日。
guǐ chǒu shàng shū yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ hé shí liè liáng bì jìn tài zōng shí lù shàng lì shòu zhī
这句话大意是:癸丑,尚书右丞相监修国史纥石烈良弼进《太宗实录》,上立受之。
jǐ wèi rú dà fáng shān
这句话大意是:己未,如大房山。
rén xū zhì jì ruì líng
这句话大意是:壬戌,致祭睿陵。
jiǔ yuè yǐ chǒu shuò hái gōng
这句话大意是:九月乙丑朔,还宫。
jǐ sì yòu sān bù jiǎn fǎ guān hán zàn yǐ bǔ huáng shòu lù chú míng
这句话大意是:己巳,右三部检法官韩赞以捕蝗受赂,除名。
zhào lì rén dàn fàn zāng zuì suī huì shè fēi dài zhǐ bù xù
这句话大意是:诏吏人但犯赃罪,虽会赦,非待旨不叙。
yǐ quàn nóng shǐ pú chá suō lǔ wō děng wéi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:以劝农使蒲察莎鲁窝等为贺宋生日使。
xīn wèi cān zhī zhèng shì táng kuò ān lǐ ba
这句话大意是:辛未,参知政事唐括安礼罢。
yǐ hài yǐ sù zhí jiāng jūn táng kuò gǔ lǔ wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:乙亥,以宿直将军唐括鹘鲁为夏国生日使。
gēng chén dì zhèn
这句话大意是:庚辰,地震。
xīn sì yǐ dōu shuǐ jiān li wèi guó wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:辛巳,以都水监李卫国为高丽生日使。
yǐ yǒu qiū liè
这句话大意是:乙酉,秋猎。
gēng yín cì bǎo zhōu
这句话大意是:庚寅,次保州。
zhào xiū qǐ jū zhù wáng tiān qí chá fǎng suǒ jīng guò zhōu xiàn guān
这句话大意是:诏修起居注王天祺察访所经过州县官。
shí yuè yǐ wèi shuò shàng wèi shì chén yuē jìn wén zhèn suǒ xìng jùn yì huì yàn qǐn táng yǔ hòu jiē bì zhī cǐ shén wú wèi kě xuān yù lìng réng jiù jū zhǐ
这句话大意是:十月乙未朔,上谓侍臣曰:“近闻朕所幸郡邑,会宴寝堂宇,后皆避之,此甚无谓,可宣谕,令仍旧居止。
wù shēn hái dōu
这句话大意是:”戊申,还都。
dīng sì shàng wèi zǎi chén yuē hǎi líng bù biàn rén cái yōu liè wéi xùn jǐ yù duō suǒ shēng zhuó
这句话大意是:丁巳,上谓宰臣曰:“海陵不辨人才优劣,惟徇己欲,多所升擢。
zhèn jí wèi yǐ lái yǐ cǐ wéi jiè zhǐ qǔ shí cái yòng zhī
这句话大意是:朕即位以来,以此为戒,止取实才用之。
jìn wén lǐ zhōu tóng zhī yí là yán shòu zài guān wū làn xún qí chū shēn nǎi zhèng lóng shí yīng fáng zi
这句话大意是:近闻蠡州同知移剌延寿在官污滥,询其出身,乃正隆时鹰房子。
rú yīng fáng chú rén zhī lèi kě diǎn chéng mù mín yé
这句话大意是:如鹰房、厨人之类,可典城牧民耶?
zì jīn rú cǐ jú fēn bù dé shòu yǐ lín mín zhí rèn
这句话大意是:自今如此局分,不得授以临民职任。
yǐ yù shǐ zhōng chéng mèng hào wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:”以御史中丞孟浩为参知政事。
shì rì cān zhī zhèng shì nòu wǎn wēn dūn wù dài hōng
这句话大意是:是日,参知政事耨碗温敦兀带薨。
xīn yǒu chì yǒu sī yú dōng gōng liáng lóu qián zēng jiàn diàn wèi mèng hào jiàn yuē huáng tài zǐ suī wèi chǔ èr yi shì yǐ jiǎn dé bù dàng yǔ zhì zūn gōng shì xiāng sì
这句话大意是:辛酉,敕有司于东宫凉楼前增建殿位,孟浩谏曰:“皇太子虽为储贰,宜示以俭德,不当与至尊宫室相俟。
nǎi ba zhī
这句话大意是:”乃罢之。
shí yī yuè yǐ chǒu shuò shàng wèi zǎi chén yuē wén xiàn lìng duō fēi qí rén qí lìng lì bù chá qí shàn è míng jiā chù zhì
这句话大意是:十一月乙丑朔,上谓宰臣曰:“闻县令多非其人,其令吏部察其善恶,明加黜陟。
xīn wèi yǐ hé jiān yǐn tú dān kè níng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:”辛未,以河间尹徒单克宁等为贺宋正旦使。
rén shēn tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:壬申,太白昼见。
dīng chǒu suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:丁丑,岁星昼见。
dīng hài shū mì fù shǐ tú dān hé xǐ ba
这句话大意是:丁亥,枢密副使徒单合喜罢。
shí èr yuè wù xū dōng jīng liú shǒu tú dān hé xǐ běi jīng liú shǒu wán yán móu yǎn zhào zhōu fáng yù shǐ pú chá tōng cháo cí cì tōng jīn dài yù zhī yuē qīng suī yǒu cái rán yòng xīn duō zhà zhèn zuǒ yòu xū zhōng shí rén gù mìng qīng bǔ wài
这句话大意是:十二月戊戌,东京留守徒单合喜、北京留守完颜谋衍、肇州防御使蒲察通朝辞,赐通金带,谕之曰:“卿虽有才,然用心多诈,朕左右须忠实人,故命卿补外。
cì qīng jīn dài zhě dá qīng fú láo zhī jiǔ yě
这句话大意是:赐卿金带者,答卿服劳之久也!
yòu gù wèi zuǒ xuān huī shǐ jìng sì huī yuē rú qīng bù kě wèi wú cái suǒ qiàn zhě chún shí ěr
这句话大意是:”又顾谓左宣徽使敬嗣晖曰:“如卿不可谓无才,所欠者纯实耳!
jiǎ chén yǐ běi jīng liú shǒu wán yán sī jìng wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:”甲辰,以北京留守完颜思敬为平章政事。
shì suì duàn sǐ qiú èr shí rén
这句话大意是:是岁,断死囚二十人。
bā nián zhēng yuè jiǎ zǐ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:八年正月甲子朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
yǐ chǒu shàng wèi zǎi chén yuē zhèn zhì tiān xià fāng yǔ qīng děng gòng zhī shì yǒu bù kě gè dāng miàn chén yǐ fǔ zhèn zhī bù dǎi shèn wú ē shùn qǔ róng
这句话大意是:乙丑,上谓宰臣曰:“朕治天下,方与卿等共之,事有不可,各当面陈,以辅朕之不逮,慎毋阿顺取容。
qīng děng zhì wèi gōng xiāng zhèng xíng dào yáng míng zhī shí gǒu huò tōu ān zì biàn suī wèi jīn rì zhī xìng hòu shì yǐ wéi hé rú
现代白话:卿等致位公相,正行道扬名之时,苟或偷安自便,虽为今日之幸,后世以为怎么样?
qún chén jiē chēng wàn suì
这句话大意是:”群臣皆称万岁。
xīn wèi wèi mì shū jiān yí là zi jìng děng yuē xī táng yú zhī shí wèi yǒu huá shì hàn wéi xiào wén wu wèi chún jiǎn
这句话大意是:辛未,谓秘书监移剌子敬等曰:“昔唐、虞之时,未有华饰,汉惟孝文务为纯俭。
zhèn yú gōng shì wéi kǒng guò dù qí huò xīng xiū jí sǔn gōng rén suì fèi yǐ chōng zhī jīn yì bù fù yíng jiàn yǐ
现代白话:朕于宫室惟恐过度,其或兴修,即损宫人岁费以充之,今亦不复营建了!
rú yàn yǐn zhī shì jìn wéi tài zǐ shēng rì jí suì yuán cháng yǐn jiǔ wǎng zhě yì zhǐ shàng yuán zhōng qiū yǐn zhī yì wèi cháng zhì zuì
这句话大意是:如宴饮之事,近惟太子生日及岁元尝饮酒,往者亦止上元、中秋饮之,亦未尝至醉。
zhì yú fó fǎ yóu suǒ wèi xìn
这句话大意是:至于佛法,尤所未信。
liáng wǔ dì wèi tóng tài sì nú liáo dào zōng yǐ mín hù cì sì sēng fù jiā yǐ sān gōng zhī guān qí huò shēn yǐ
现代白话:梁武帝为同泰寺奴,辽道宗以民户赐寺僧,复加以三公之官,其惑深了!
gēng chén xíng huáng tài zǐ cè lǐ
这句话大意是:”庚辰,行皇太子册礼。
èr yuè jiǎ wǔ shuò zhì zǐ wèi gǎi jià mǔ fú sàng sān nián
这句话大意是:二月甲午朔,制子为改嫁母服丧三年。
shàng yù zuǒ xuān huī shǐ jìng sì huī yuē fán wéi rén chén shàng yù yào jūn zhī ēn xià yù gàn mín zhī yù bì kuī zhōng jié qīng yi jiè zhī
这句话大意是:上谕左宣徽使敬嗣晖曰:“凡为人臣,上欲要君之恩,下欲干民之誉,必亏忠节,卿宜戒之!
sān yuè guǐ hài shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月癸亥朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
jǐ sì mìng yǐ zhí guān zi bǔ lìng shǐ
这句话大意是:己巳,命以职官子补令史。
dīng chǒu mìng hù wèi qīn jūn bǎi hù wǔ shí hù fēi zhí rì bù dé dài dāo rù gōng jǐ chǒu tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:丁丑,命护卫亲军百户、五十户,非直日不得带刀入宫,己丑,太白昼见。
sì yuè bǐng wǔ zhào yuē mǎ zhě jūn lǚ suǒ yòng niú zhě nóng gēng zhī zī shā niú yǒu jìn mǎ yì hé shū qí lìng jìn zhī
这句话大意是:四月丙午,诏曰:“马者军旅所用,牛者农耕之资,杀牛有禁,马亦何殊,其令禁之。
wù shēn jī qiú cháng wǔ diàn sī tiān mǎ guì zhōng jiàn yuē bì xià wèi tiān xià zhǔ xì shè jì zhī zhòng yòu chūn qiū gāo wéi liè jī qiú wēi shì yě yi xī ba zhī
这句话大意是:”戊申,击球常武殿,司天马贵中谏曰:“陛下为天下主,系社稷之重,又春秋高,围猎击球危事也,宜悉罢之。
shàng yuē zhèn yǐ shì xí wǔ ěr
这句话大意是:”上曰:“朕以示习武耳!
wǔ yuè jiǎ zǐ běi wàng diàn dà zhèn fēng yǔ báo guǎng shí lǐ zhǎng liù shí lǐ
这句话大意是:”五月甲子,北望淀大震、风、雨雹,广十里,长六十里。
zhào hù gōng liǎng bù zì jīn gōng zhōng zhī shì bìng wù yòng huáng jīn
这句话大意是:诏户、工两部,自今宫中之饰,并勿用黄金。
yǐ chǒu shàng rú liáng xíng
这句话大意是:乙丑,上如凉陉。
dīng mǎo suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:丁卯,岁星昼见。
gēng yín gǎi wàng guó yá yuē jìng níng shān hé lǐ hǔ dōng chuān yuē jīn lián chuān
这句话大意是:庚寅,改旺国崖曰静宁山,曷里浒东川曰金莲川。
liù yuè hé jué li gù dù shuǐ rù cáo zhōu
这句话大意是:六月,河决李固渡,水入曹州。
qī yuè jiǎ zǐ zhì dào qún mù mǎ zhě sǐ gào zhě gěi qián sān bǎi guàn
这句话大意是:七月甲子,制盗群牧马者死,告者给钱三百贯。
wù chén shàng wèi píng zhāng zhèng shì wán yán sī jìng děng yuē zhèn sī de xián shì wù mèi bù wàng
这句话大意是:戊辰,上谓平章政事完颜思敬等曰:“朕思得贤士,寤寐不忘。
zì jīn zhāo chén chū wài jí lìng tǐ fǎng wài rèn zhí guān lián néng zhě jí cǎo lái zhī shì kě yǐ zhù zhì zhě jù xìng míng yǐ wén
现代白话:自今朝臣出外,即令体访外任职官廉能者,及草莱之士能够助治者,具姓名以闻。
jiǎ xū qiū liè
这句话大意是:”甲戌,秋猎。
jǐ mǎo cì sān chā kǒu
这句话大意是:己卯,次三叉口。
shàng yù diǎn jiǎn sī yuē yán lù hé jià shén jiā qí hù cóng rén shǎo yǒu róu jiàn zé dāng rǔ zuì
现代白话:上谕点检司曰:“沿路禾稼甚佳,其扈从人少有蹂践,则当你罪。
bā yuè yǐ mǎo zhì zì liáng xíng
这句话大意是:八月乙卯,至自凉陉。
jiǔ yuè xīn yǒu shàng yù shàng shū yòu chéng shí jū cān zhèng mèng hào yuē wén wèi zhōu cǎi dì xùn yì fū shù bǎi qiān rén zhèn suǒ yòng jǐ hé
这句话大意是:九月辛酉,上谕尚书右丞石琚、参政孟浩曰:“闻蔚州采地蕈,役夫数百千人,朕所用几何?
ér rǎo dòng rú cǐ
这句话大意是:而扰动如此。
zì jīn chāi yì fán chēng yù qián zhě jiē xū bǐng zòu réng lìng fù cè
这句话大意是:自今差役凡称御前者,皆须禀奏,仍令附册。
guǐ hài yǐ yòu xuān huī shǐ yí là shén dú wò děng wéi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:”癸亥,以右宣徽使移剌神独斡等为贺宋生日使。
jǐ sì yǐ yǐn jìn shǐ gāo xī fu wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:己巳,以引进使高希甫为夏国生日使。
gēng wǔ shàng xìng dōng gōng
这句话大意是:庚午,上幸东宫。
guǐ yǒu shàng yù zǎi chén yuē qīng děng jǔ yòng rén cái fán jǐ suǒ zhī shi bì shǐ tā rén jǔ zòu zhèn shén bù xǐ
这句话大意是:癸酉,上谕宰臣曰:“卿等举用人材,凡己所知识,必使他人举奏,朕甚不喜。
rú qí guǒ xián hé bì yǐ qīn shū wèi bì jì yě
这句话大意是:如其果贤,何必以亲疏为避忌也。
yǐ hù bù shàng shū wèi zǐ píng wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:”以户部尚书魏子平为参知政事。
xīn sì shàng wèi yù shǐ dài fū li shí yuē tái xiàn gù zài fēn bié xié zhèng rán nèi wài bǎi sī qǐ wèi wú rén
这句话大意是:辛巳,上谓御史大夫李石曰:“台宪固在分别邪正,然内外百司岂谓无人?
wéi jiàn qīng děng hé rén zhī zuì bù wén jǔ shàn
这句话大意是:惟见卿等劾人之罪,不闻举善。
zì jīn yi lìng jiān chá yù shǐ fēn lù cì jǔ shàn è yǐ wén
这句话大意是:自今宜令监察御史分路刺举善恶以闻。
shàng cháng mìng zuǒ wèi jiāng jūn dà pán fǎng qiú liáng gōng ér pán duō zì qǔ hù wèi lóu shì yǐ gào shàng mìng diǎn jiǎn sī jū pán
这句话大意是:”上尝命左卫将军大磐访求良弓,而磐多自取,护卫娄室以告,上命点检司鞫磐。
pán mèi wèi bǎo lín pán shǔ nèi shì sēng r yán zhī bǎo lín bǎo lín yǐ wén mìng zhàng sēng r bǎi chū pán wèi lǒng zhōu fáng yù shǐ
这句话大意是:磐妹为宝林,磐属内侍僧儿言之宝林,宝林以闻,命杖僧儿百,出磐为陇州防御使。
shí yuè jǐ chǒu shuò yǐ jiè yù guān lì tān mò zhào zhōng wài
这句话大意是:十月己丑朔,以戒谕官吏贪墨,诏中外。
yǐ wèi mìng zhuō zhōu cì shǐ jiān tí diǎn shān líng měi yǐ shuò wàng zhì jì shuò zé yòng sù wàng zé yòng ròu réng yǐ míng nián zhēng yuè wéi shǒu
这句话大意是:乙未,命涿州刺史兼提点山陵,每以朔望致祭,朔则用素,望则用肉,仍以明年正月为首。
jí mìng tú huà gōng chén wū tài zǔ miào qí wèi lì bēi zhě lì zhī
这句话大意是:及命图画功臣于太祖庙,其未立碑者立之。
yǐ hàn lín dài zhì jìng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:以翰林待制靖为高丽生日使。
shàng wèi zǎi chén yuē hǎi líng shí xiū qǐ jū zhù bù rèn zhí chén gù suǒ shū duō bù shí
这句话大意是:上谓宰臣曰:“海陵时,修起居注不任直臣,故所书多不实。
kě fǎng qiú de shí xiáng ér lù zhī
这句话大意是:可访求得实,详而录之。
cān zhèng mèng hào jìn yuē liáng shǐ zhí bǐ jūn jǔ bì shū zì gǔ dì wáng bù zì guān shǐ yì zhèng zài cǐ
这句话大意是:”参政孟浩进曰:“良史直笔,君举必书,自古帝王不自观史,意正在此。
xīn hài zhào ba fù zhōu suì gòng lù jīn
这句话大意是:”辛亥,诏罢复州岁贡鹿筋。
shí yī yuè yǐ chǒu xìng dōng gōng
这句话大意是:十一月乙丑,幸东宫。
yǐ tóng qiān dà zōng zhèng shì pì hé tǔ děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:以同签大宗正事辟合土等为贺宋正旦使。
shí èr yuè wù zǐ shuò qiǎn wǔ dìng jūn jié dù shǐ yí là àn děng zhāo yù zǔ xǔ
这句话大意是:十二月戊子朔,遣武定军节度使移剌按等招谕阻珝。
jiǔ nián zhēng yuè wù wǔ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:九年正月戊午朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
xīn yǒu shàng yǔ xuān huī shǐ jìng sì huī mì shū jiān yí là zi jìng lùn gǔ jīn shì yīn yuē wáng liáo rì tú shí yáng sān bǎi yì qǐ néng jǐn yòng tú shāng shēng ěr
这句话大意是:辛酉,上与宣徽使敬嗣晖、秘书监移剌子敬论古今事,因曰:“亡辽日屠食羊三百,亦岂能尽用,徒伤生耳!
zhèn suī chù zhì zūn měi dāng shí cháng sī pín mín jī něi yóu zài jǐ yě
这句话大意是:朕虽处至尊,每当食,常思贫民饥馁,犹在己也。
bǐ shēn wéi è ér kǒu qí fú hé yì zhī yǒu
这句话大意是:彼身为恶而口祈福,何益之有?
rú hǎi líng yǐ zhāng zhòng kē wèi jiàn yì dài fū hé yǐ de wén zhōng yán
现代白话:如海陵以张仲轲为谏议大夫,凭什么得闻忠言。
zhèn yǔ dà chén lùn yì yī shì fēi zhèng bù yán qīng děng bù yǐ zhèng duì qǐ rén chén zhī dào yě
这句话大意是:朕与大臣论议一事,非正不言,卿等不以正对,岂人臣之道也!
gēng wǔ zhào zhū zhōu xiàn hé dí wú de yì pèi bǎi xìng
这句话大意是:”庚午,诏诸州县和籴,毋得抑配百姓。
wù yín qì dān wài shī là děng móu pàn fú zhū
这句话大意是:戊寅,契丹外失剌等谋叛,伏诛。
bǐng xū zhì hàn rén bó hǎi xiōng dì zhī qī fú què guī zōng yǐ lǐ xù hūn zhě tīng
这句话大意是:丙戌,制汉人、渤海兄弟之妻,服阕归宗,以礼续婚者,听。
èr yuè gēng yín zhì wàng yán biān guān bīng mǎ zhě tú èr nián
这句话大意是:二月庚寅,制妄言边关兵马者,徒二年。
bǐng shēn zhào gǎi zàng hàn èr yàn wáng yú chéng dōng
这句话大意是:丙申,诏改葬汉二燕王于城东。
gēng zǐ yǐ zhōng dōu děng lù shuǐ miǎn shuì zhào zhōng wài
这句话大意是:庚子,以中都等路水,免税,诏中外。
yòu yǐ cáo dān èr zhōu bèi shuǐ yóu shén gěi fù yī nián
这句话大意是:又以曹、单二州被水尤甚,给复一年。
jiǎ yín zhào nǚ zhí rén yǔ zhū sè rén gōng shì xiāng guān zhǐ jiù nǚ zhí lǐ wèn
这句话大意是:甲寅,诏女直人与诸色人公事相关,只就女直理问。
sān yuè dīng sì shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月丁巳朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
dīng mǎo yǐ shàng shū shěng dìng wǎng bǔ zǒu shòu fǎ huò zhì tú shàng yuē yǐ qín shòu zhī gù ér dǐ mín yǐ tú shì zhòng qín shòu ér qīng mín mìng yě qǐ zhèn yì zāi
现代白话:丁卯,以尚书省定网捕走兽法,或至徒,上曰:“以禽兽之故而抵民以徒,是重禽兽而轻民命也,岂朕意啊!
zì jīn yǒu fàn kě zhàng ér shì zhī
这句话大意是:自今有犯,可杖而释之。
zhào yù shǐ zhōng chéng yí là dào lián wèn shān dōng hé nán
这句话大意是:”诏御史中丞移剌道廉问山东、河南。
xīn wèi jìn mín jiān chēng yán xiāo jīn tiáo lǐ nèi jiù yǒu zhě gǎi zuò míng jīn zì
这句话大意是:辛未,禁民间称言“销金”,条理内旧有者,改作“明金”字。
xīn sì yǐ dà míng lù zhū měng ān mín hù jiān shí qiǎn shǐ fā cāng lǐn jiǎn jià chū zhī
这句话大意是:辛巳,以大名路诸猛安民户艰食,遣使发仓廪减价出之。
sì yuè jǐ chǒu wèi zǎi chén yuē zhèn guān zài wèi zhī chén chū rù shì shí jìng qiú shēng yù yǐ qǔ jué wèi yì jì xiǎn dá jí xùn mò gǒu róng wèi zì ān jì zhèn shén bù qǔ
这句话大意是:四月己丑,谓宰臣曰:“朕观在位之臣,初入仕时,竞求声誉以取爵位,亦既显达,即徇默苟容为自安计,朕甚不取。
yi xuān yù bǎi guān shǐ zhī zhèn yì
这句话大意是:宜宣谕百官,使知朕意。
guǐ sì qiǎn hàn lín xiū zhuàn pú chá wù hǔ jiān chá yù shǐ wán yán gǔ shā fēn yì hé běi xi lù dà míng hé nán shān dōng děng lù quàn měng ān móu kè nóng
这句话大意是:”癸巳,遣翰林修撰蒲察兀虎、监察御史完颜鹘沙分诣河北西路、大名、河南、山东等路劝猛安谋克农。
wǔ yuè bǐng chén shuò yǐ fú bǎo láng tú dān huái zhēn wèi héng cì gāo lí shǐ sù zhí jiāng jūn wán yán sài yě wèi héng cì xià guó shǐ
这句话大意是:五月丙辰朔,以符宝郎徒单怀贞为横赐高丽使,宿直将军完颜赛也为横赐夏国使。
wù chén shàng shū shěng zòu yuè wáng yǒng zhōng duò wáng yǒng gōng èr fǔ yǒu suǒ xīng zào fā yì fū
这句话大意是:戊辰,尚书省奏越王永中、隋王永功二府有所兴造,发役夫。
shàng yuē zhèn jiàn gōng zhōng zhú yǒu kū cuì zhě yù lìng gèng zhí kǒng láo rén ér zhǐ
这句话大意是:上曰:“朕见宫中竹有枯瘁者,欲令更植,恐劳人而止。
èr wáng fǔ gè yǒu yǐn cóng rén lì yòu nú bì shén duō hé de gèng yì bǎi xìng
这句话大意是:二王府各有引从人力,又奴婢甚多,何得更役百姓。
ěr děng dàn yǐ lì wèi qǐng hǎi líng héng yì wú dù kě jǐn wéi lì yé
现代白话:你等但以例为请,海陵横役无度,可尽为例耶!
zì jīn zài dōu fú yì jiǔ wéi lì zhě réng jiù yú bìng guān gěi yōng zhí zhòng zhě zòu wén
这句话大意是:自今在都浮役,久为例者仍旧,于并官给佣直,重者奏闻。
liù yuè gēng yín jì zhōu zhāng hé děng fǎn fú zhū
这句话大意是:六月庚寅,冀州张和等反,伏诛。
wù xū yǐ jiǔ hàn mìng gōng zhōng wú yòng shàn
这句话大意是:戊戌,以久旱,命宫中毋用扇。
gēng zǐ yǔ
这句话大意是:庚子,雨。
qī yuè yǐ mǎo shuò ba dōng běi lù cǎi zhū
这句话大意是:七月乙卯朔,罢东北路采珠。
rén shēn guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:壬申,观稼于近郊。
bā yuè jiǎ shēn shuò yǒu sī zòu rì shí yǐ yǔ bú jiàn fá gǔ yòng bì rú cháng lǐ
这句话大意是:八月甲申朔,有司奏日食,以雨不见,伐鼓用币如常礼。
jiǔ yuè jiǎ yín shuò yǐ xíng bù shàng shū gāo dé jī děng wéi hè sòng shēng rì shǐ sù zhí jiāng jūn pú sàn shǒu zhōng wèi xià guó shēng rì shǐ tí diǎn sī tiān tāi mǎ guì zhōng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:九月甲寅朔,以刑部尚书高德基等为贺宋生日使,宿直将军仆散守中为夏国生日使,提点司天台马贵中为高丽生日使。
ba huáng tài zǐ yuè liào suì gěi qián wǔ wàn guàn
这句话大意是:罢皇太子月料,岁给钱五万贯。
shàng wèi tái chén yuē bǐ wén cháo guān nèi yǒu lǎn zhōng guān wù yǐ guī dài lì zhě rǔ hé bù yán
现代白话:上谓台臣曰:“比闻朝官内有揽中官物以规贷利者,你何不言?
jiē duì yuē bù zhī
这句话大意是:”皆对曰:“不知。
shàng yuē zhèn shàng zhī zhī rǔ yǒu bù zhī zhě hu
现代白话:”上曰:“朕尚知之,你有不知者吗?
zhèn ruò jǔ xíng rǔ jiāng ān yòng
现代白话:朕若举行,你将安用!
rén xū qiū liè
这句话大意是:”壬戌,秋猎。
shí yuè dīng hài hái dōu
这句话大意是:十月丁亥,还都。
xīn chǒu yǐ shàng shū yòu chéng xiàng hé shí liè liáng bì wèi zuǒ chéng xiàng shū mì shǐ hé shí liè zhì níng wèi yòu chéng xiàng
这句话大意是:辛丑,以尚书右丞相纥石烈良弼为左丞相,枢密使纥石烈志宁为右丞相。
zhào zōng miào zhī jì yǐ lù dài niú zhe wèi lìng
这句话大意是:诏宗庙之祭,以鹿代牛,著为令。
bǐng wǔ dà xiǎng yú tài miào
这句话大意是:丙午,大享于太庙。
xīn hài yǐ píng zhāng zhèng shì wán yán sī jìng wèi shū mì shǐ
这句话大意是:辛亥,以平章政事完颜思敬为枢密使。
shí yī yuè jǐ wèi yǐ shàng shū zuǒ chéng wán yán shǒu dào wèi píng zhāng zhèng shì yòu chéng shí jū wèi zuǒ chéng cān zhī zhèng shì mèng hào wèi yòu chéng
这句话大意是:十一月己未,以尚书左丞完颜守道为平章政事,右丞石琚为左丞,参知政事孟浩为右丞。
gēng shēn shàng xìng dōng gōng
这句话大意是:庚申,上幸东宫。
xīn yǒu yǐ jīng zhào yǐn yì děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:辛酉,以京兆尹毅等为贺宋正旦使。
rén xū dōng liè
这句话大意是:壬戌,冬猎。
bǐng zǐ hái dōu
这句话大意是:丙子,还都。
shí èr yuè bǐng xū zhào zhèn lín huáng tài zhōu shān dōng dōng lù hé běi dōng lù zhū měng ān mín
这句话大意是:十二月丙戌,诏赈临潢、泰州、山东东路,河北东路诸猛安民。
yǐ dōng jīng liú shǒu tú dān hé xǐ wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:以东京留守徒单合喜为平章政事。
dīng yǒu tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:丁酉,太白昼见。
xīn chǒu liè yú jìn jiāo
这句话大意是:辛丑,猎于近郊。
bǐng wǔ zhì zhí guān fàn gōng zuì zài guān yǐ chéng fú zhě suī qù guān yóu lùn
这句话大意是:丙午,制职官犯公罪,在官已承伏者,虽去官犹论。
shí nián zhēng yuè rén zǐ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十年正月壬子朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
jiǎ zǐ mìng gōng zhōng yuán xiāo wú de zhāng dēng
这句话大意是:甲子,命宫中元宵无得张灯。
jiǎ xū yǐ sī tú yù shǐ dài fū li shí wèi tài wèi shàng shū lìng
这句话大意是:甲戌,以司徒、御史大夫李石为太尉、尚书令。
èr yuè jiǎ wǔ ān huà jūn jié dù shǐ tú dān zi wēn fù shǐ lǎo jūn nú yǐ zāng zuì fú zhū
这句话大意是:二月甲午,安化军节度使徒单子温、副使老君奴以赃罪,伏诛。
wù shēn shàng wèi jìn chén yuē hù wèi yǐ hòu jiē shì zhì mín zhī guān qí lìng jiào yǐ dú shū
这句话大意是:戊申,上谓近臣曰:“护卫以后皆是治民之官,其令教以读书。
sān yuè rén zǐ shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月壬子朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
bǐng chén shàng yīn mìng hù wèi zhōng shàn shè zhě yā cì sòng shǐ shè gōng yàn sòng shǐ zhōng wǔ shí yā yàn zhě cái zhōng qí qī wèi zuǒ yòu jiāng jūn yuē hù wèi shí nián chū wèi wǔ pǐn zhí guān měi sān rì shàng zhí yì yì qīng yǐ qǐ tú lìng bǎo shí ān wò ér yǐ
现代白话:丙辰,上因命护卫中善射者押赐宋使射弓宴,宋使中五十,押宴者才中其七,谓左右将军曰:“护卫十年出为五品职官,每三日上直,役亦轻了,岂徒令饱食安卧而已!
gōng shǐ bù xí jiāng yān yòng zhī
现代白话:弓矢不习,将呢用之?
wù wǔ yǐ hé nán tǒng jūn shǐ zōng xù wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:”戊午,以河南统军使宗叙为参知政事。
gēng wǔ shàng wèi cān zhèng zōng xù yuē qīng zuó wèi hé nán tǒng jūn shí yán huáng hé dī sào lì hài shén hé zhèn yì
这句话大意是:庚午,上谓参政宗叙曰:“卿昨为河南统军时,言黄河堤埽利害,甚合朕意。
zhèn měi niàn bǎi xìng chà diào guān lì hù wéi jiān bì bù zǎo jì liào lín qī xīng huǒ lǜ liǎn suǒ fèi bèi xǐ wéi hài fēi xì
这句话大意是:朕每念百姓差调,官吏互为奸弊,不早计料,临期星火率敛,所费倍蓰,为害非细。
qīng jì cān cháo zhèng jiē dāng gé bì zé lì xíng zhī
这句话大意是:卿既参朝政,皆当革弊,择利行之。
yòu yù zuǒ chéng shí jū yuē nǚ zhí rén jìng jū dá yào bù zhī lǘ yán jí kǔ
这句话大意是:”又谕左丞石琚曰:“女直人径居达要,不知闾阎疾苦。
rǔ děng zì chéng bù zhì shì mín jiān hé shì bù zhī fán yǒu lì hài yi xī fū chén
现代白话:你等自丞簿至是,民间何事不知,凡有利害,宜悉敷陈。
sì yuè dīng yǒu zhì mìng fù fàn jiān bù yòng fu yīn yǐ zi fēng zhě bù jū cǐ fǎ
这句话大意是:四月丁酉,制命妇犯奸,不用夫荫以子封者,不拘此法。
wǔ yuè yǐ mǎo rú liǔ hé chuān
这句话大意是:五月乙卯,如柳河川。
rùn yuè gēng chén xià guó rèn de jìng xié qí zhǔ li rén xiào shǐ shàng biǎo qǐng zhōng fēn qí guó
这句话大意是:闰月庚辰,夏国任得敬胁其主李仁孝,使上表,请中分其国。
shàng wèn zǎi chén li shí shí děng yǐ wéi shì xì bǐ guó bù rú xǔ zhī
这句话大意是:上问宰臣李石,石等以为事系彼国,不如许之。
shàng yuē bǐ jié yú quán chén ěr
这句话大意是:上曰:“彼劫于权臣耳!
zhào bù xǔ bìng què qí gòng wù
这句话大意是:”诏不许,并却其贡物。
qī yuè rén wǔ qiū liè
这句话大意是:七月壬午,秋猎。
wù xū fàng wéi chǎng yì fū
这句话大意是:戊戌,放围场役夫。
zhào hù cóng liáng shí bìng cóng guān gěi
这句话大意是:诏扈从粮食并从官给。
yǐ sì chì hù cóng rén zòng xù mù róu jiàn hé jià zhě zhàng zhī réng cháng qí zhí
这句话大意是:乙巳,敕扈从人纵畜牧蹂践禾稼者,杖之,仍偿其直。
bā yuè jǐ wèi zhì zì liǔ hé chuān
这句话大意是:八月己未,至自柳河川。
rén shēn qiǎn cān zhī zhèng shì zōng xù běi xún
这句话大意是:壬申,遣参知政事宗叙北巡。
jiǔ yuè gēng chén shàng shū zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì dīng yōu qǐ fù rú gù
这句话大意是:九月庚辰,尚书左丞相纥石烈良弼丁忧,起复如故。
rén wǔ yǐ qiān shū shū mì yuàn shì yí là zi jìng wèi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:壬午,以签书枢密院事移剌子敬为贺宋生日使。
gēng yín yǐ hù bù láng zhōng jiā gǔ ā lǐ bǔ wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:庚寅,以户部郎中夹谷阿里补为夏国生日使。
shí yuè jǐ yǒu yǐ dà zōng zhèng chéng jiū wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:十月己酉,以大宗正丞𫄙为高丽生日使。
jiǎ yín rú bà zhōu dōng liè
这句话大意是:甲寅,如霸州,冬猎。
yǐ chǒu shàng wèi dà chén yuē bǐ yīn xún liè wén gù ān xiàn lìng gāo chāng yì bù zhí yǐ lìng ba zhī
这句话大意是:乙丑,上谓大臣曰:“比因巡猎,闻固安县令高昌裔不职,已令罢之。
bà zhōu sī hòu chéng fèng xiān fèng zhí jǐn kè kě jìn yī jiē chú gù ān lìng
这句话大意是:霸州司候成奉先奉职谨恪,可进一阶,除固安令。
xīn wèi shàng wèi zǎi chén yuē zhèn fán lùn shì yǒu wèi néng shēn jiū qí lì hài zhě qīng děng yí xī xīn lùn liè wú wéi miàn cóng ér tuì yǒu hòu yán
这句话大意是:”辛未,上谓宰臣曰:“朕凡论事有未能深究其利害者,卿等宜悉心论列,无为面从而退有后言。
shí yī yuè xīn sì zhì dào tài miào wù zhě yǔ dào gōng zhōng wù lùn tóng
这句话大意是:十一月辛巳,制盗太庙物者与盗宫中物论同。
jiǎ shēn shàng xìng dōng gōng
这句话大意是:甲申,上幸东宫。
dīng hài yǐ tài zi zhān shì pú sù chá pú yuè děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:丁亥,以太子詹事蒲速察蒲越等为贺宋正旦使。
guǐ sì xià guó yǐ zhū rèn de jìng qiǎn shǐ lái xiè zhào wèi yù zhī
这句话大意是:癸巳,夏国以诛任得敬遣使来谢,诏慰谕之。
shí èr yuè bǐng yín shàng wèi zǎi chén yuē bǐ tǐ zhōng bù jiā yǒu fáng cháo shì
这句话大意是:十二月丙寅,上谓宰臣曰:“比体中不佳,有妨朝事。
jīn guān suǒ zòu shì jiē yī tiáo gé shū wú yī lì guó zhī shì
这句话大意是:今观所奏事,皆依条格,殊无一利国之事。
ruò yī zhāo xíng yī shì suì jì yǒu yú zé qí lì bó yǐ
现代白话:若一朝行一事,岁计有余,则其利博了!
zhèn jū shēn gōng qǐ néng xī zhī wài shì
这句话大意是:朕居深宫,岂能悉知外事?
qīng děng yóu dāng zhù yì
这句话大意是:卿等尤当注意。
shí yī nián zhēng yuè bǐng zǐ shuò sòng xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十一年正月丙子朔,宋、夏遣使来贺。
dīng chǒu fēng zǐ yǒng shēng wèi xú wáng yǒng dǎo wèi téng wáng yǒng jì wèi xuē wáng
这句话大意是:丁丑,封子永升为徐王,永蹈为滕王,永济为薛王。
rén wǔ zhào zhí guān nián qī shí yǐ shàng zhì shì zhě bù jū guān pǐn bìng gěi fèng lù zhī bàn
这句话大意是:壬午,诏职官年七十以上致仕者,不拘官品,并给俸禄之半。
bǐng shēn mìng zhèn nán jīng tún tián měng ān bèi shuǐ zāi zhě
这句话大意是:丙申,命赈南京屯田猛安被水灾者。
wù xū shàng shū shěng zòu fén yáng jūn jié dù fù shǐ niú xìn chāng shēng rì shòu kuì xiàn fǎ dāng duó guān
这句话大意是:戊戌,尚书省奏汾阳军节度副使牛信昌生日受馈献,法当夺官。
shàng yuē cháo tíng xíng shì gǒu bù zì zhèng hé yǐ zhèng tiān xià
现代白话:上曰:“朝廷行事苟不自正,凭什么正天下。
shàng shū shěng shū mì yuàn shēng rì jié chén kuì xiàn bù shǎo cǐ ér bù wèn xiǎo guān kuì xiàn jí jiā àn hé qǐ zhèng tiān xià zhī dào
这句话大意是:尚书省、枢密院生日节辰馈献不少,此而不问,小官馈献即加按劾,岂正天下之道?
zì jīn zǎi zhí shū mì kuì xiàn yì yi bà qù
这句话大意是:自今宰执枢密馈献亦宜罢去!
shàng wèi zǎi chén yuē wǎng suì qīng shǔ shān xī jìn lù hé jià shén guǎng dài wú xù mù zhī de yīn mìng wǔ lǐ wài nǎi de gēng kěn
这句话大意是:”上谓宰臣曰:“往岁清暑山西,近路禾稼甚广,殆无畜牧之地,因命五里外乃得耕垦。
jīn wén mín jiē qù zhī tā suǒ shén kě jīn mǐn qí lìng yī jiù gēng zhòng
这句话大意是:今闻民皆去之他所,甚可矜悯,其令依旧耕种。
shì yǒu lèi cǐ qīng děng yí jí gào zhèn
这句话大意是:事有类此,卿等宜即告朕。
sān yuè yǐ hài shuò wàn chūn jié sòng xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月乙亥朔,万春节,宋、夏遣使来贺。
xīn sì mìng yǒu sī yǐ tiān shuǐ jùn gōng lǚ chèn yī yī pǐn lǐ zàng yú gǒng luò zhī yuán
这句话大意是:辛巳,命有司以天水郡公旅榇依一品礼葬于巩洛之原。
sì yuè dīng wèi guī dé fǔ mín zāng ān r móu fǎn fú zhū
这句话大意是:四月丁未,归德府民臧安儿谋反,伏诛。
dà lǐ qīng li chāng tú yǐ lián wèn zhēn dìng yǐn tú dān zhēn xián píng yǐn shí mǒ ā méi là shòu zāng bù fǎ jì dé zuì zhuàng bù jí chù bà zhàng zhī sì shí
这句话大意是:大理卿李昌图以廉问真定尹徒单贞、咸平尹石抹阿没剌受赃不法,既得罪状,不即黜罢,杖之四十。
guǐ hài cān zhī zhèng shì wèi zǐ píng ba
这句话大意是:癸亥,参知政事魏子平罢。
gāo lí guó wáng xiàn dì hào fèi qí zhǔ zì lì zhà chēng ràng guó qiǎn shǐ yǐ biǎo lái shàng
这句话大意是:高丽国王𬀪弟皓,废其主自立,诈称让国,遣使以表来上。
wǔ yuè xīn mǎo zhào qiǎn lì bù shì láng jìng shǐ gāo lí wèn gù
这句话大意是:五月辛卯,诏遣吏部侍郎靖使高丽问故。
guǐ sì yǐ nán jīng liú shǒu yí là chéng wéi shū mì fù shǐ
这句话大意是:癸巳,以南京留守移剌成为枢密副使。
liù yuè jǐ yǒu zhào yuē zhū lù cháng gòng shù nèi tóng zhōu shā yuàn yáng fēi jí yòng tú láo mín ěr zì jīn ba zhī
现代白话:六月己酉,诏曰:“诸路常贡数内,同州沙苑羊非急用,徒劳民你,自今罢之。
zhèn jū shēn gōng láo mín zhī shì qǐ néng jǐn zhī
这句话大意是:朕居深宫,劳民之事岂能尽知?
shì cǐ dāng jù yǐ wén
这句话大意是:似此当具以闻。
wù wǔ guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:”戊午,观稼于近郊。
jiǎ zǐ píng zhāng zhèng shì tú dān hé xǐ hōng
这句话大意是:甲子,平章政事徒单合喜薨。
qī yuè jiǎ shēn cān zhī zhèng shì zōng xù hōng
这句话大意是:七月甲申,参知政事宗叙薨。
bā yuè guǐ mǎo shuò tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:八月癸卯朔,太白昼见。
zhào cháo chén yuē zhèn cháng yù rǔ děng guó jiā lì biàn zhì tǐ qiǎn quē jiē kě zhí yán
现代白话:诏朝臣曰:“朕尝谕你等,国家利便,治体遣阙,皆可直言。
wài lù guān mín yì cháng yán shì rǔ děng zhōng wú yī yǔ
现代白话:外路官民亦尝言事,你等终无一语。
fán zhèng shì suǒ xíng qǐ néng jiē dāng
这句话大意是:凡政事所行,岂能皆当?
zì jīn zhí yán dé shī wú yǒu suǒ yǐn
这句话大意是:自今直言得失,毋有所隐。
yǐ sì shàng wèi zǎi chén yuē suí cháo zhī guān zì wèi lì yī kǎo zé dāng de mǒu zhí liǎng kǎo zé dāng de mǒu zhí
这句话大意是:”乙巳,上谓宰臣曰:“随朝之官,自谓历一考则当得某职,两考则当得某职。
dì wu yīn xún lù lù ér yǐ
这句话大意是:第务因循,碌碌而已。
zì jīn yǐ wài lù guān yǔ nèi chú zhě chá qí gōng qín zé shēng yòng zhī dàn gǒu jiǎn yú shì bù xū rèn mǎn biàn yǐ běn pǐn chū zhī
这句话大意是:自今以外路官与内除者,察其公勤则升用之,但苟简于事,不须任满,便以本品出之。
shǎng fá bù míng qǐ néng quàn miǎn
这句话大意是:赏罚不明,岂能劝勉。
gēng xū zhào yuē yīng yīn wō wò bèi lüè nǚ zhí jí zhū sè rén wèi jīng shuā fàng zhě guān wèi shú fàng
这句话大意是:”庚戌,诏曰:“应因窝斡被掠女直及诸色人未经刷放者,官为赎放。
yǐn nì zhě yǐ wéi zhì lùn
这句话大意是:隐匿者,以违制论。
qí nián yòu bù néng chēng shuō zhù guàn zhě cóng biàn zhù zuò
这句话大意是:其年幼不能称说住贯者,从便住坐。
shàng wèi zǎi chén yuē wǔ pǐn yǐ xià quē yuán shén duō ér nán yú dé rén
这句话大意是:”上谓宰臣曰:“五品以下阙员甚多,而难于得人。
sān pǐn yǐ shàng zhèn zé zhī zhī wǔ pǐn yǐ xià bù néng zhī yě
这句话大意是:三品以上朕则知之,五品以下不能知也。
qīng děng huì wú yī yán jiàn jǔ zhě
这句话大意是:卿等会无一言见举者。
yù huà jiǔ ān zhī jì xìng bǎi xìng zhī lì ér wú liáng fǔ zuǒ suǒ xíng jiē xún cháng shì ěr suī rì rì shì cháo hé yì zhī yǒu
这句话大意是:欲画久安之计,兴百姓之利,而无良辅佐,所行皆寻常事耳,虽日日视朝,何益之有。
qīng děng yí miǎn sī zhī
这句话大意是:卿等宜勉思之。
jǐ sì yǐ shàng shū xíng bù shì láng wū lín dá tiān xī děng wéi hè sòng shēng rì shǐ jìn shì jú shǐ liú chōng wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:”己巳,以尚书刑部侍郎乌林答天锡等为贺宋生日使,近侍局使刘珫为夏国生日使。
jiǔ yuè guǐ wèi liè yú héng shān
这句话大意是:九月癸未,猎于横山。
gēng yín hái dōu
这句话大意是:庚寅,还都。
shí yuè rén yín shuò yǐ zuǒ xuān huī shǐ jìng sì huī wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:十月壬寅朔,以左宣徽使敬嗣晖为参知政事。
jiǎ yín shàng wèi zǎi chén yuē zhèn yǐ xíng zhī shì qīng děng yǐ wéi chéng mìng bù kě fù gèng dàn chéng shùn ér yǐ yī wú zhí zòu
这句话大意是:甲寅,上谓宰臣曰:“朕已行之事,卿等以为成命不可复更,但承顺而已,一无执奏。
qiě qīng děng fán yǒu zòu hé cháng bù cóng
这句话大意是:且卿等凡有奏,何尝不从。
zì jīn zhèn zhǐ suī chū yi shěn ér xíng yǒu wèi biàn zhě jí zòu gǎi zhī
这句话大意是:自今朕旨虽出,宜审而行,有未便者,即奏改之。
huò zài xià wèi yǒu yán shàng shū shěng suǒ xíng wèi biàn yì dāng cóng ér gǎi zhī wú jù ér bù cóng
这句话大意是:或在下位有言尚书省所行未便,亦当从而改之,毋拒而不从。
bǐng yín shàng shū zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì jìn ruì zōng shí lù
这句话大意是:”丙寅,尚书左丞相纥石烈良弼进《睿宗实录》。
wù chén shàng wèi zǎi chén yuē yǎn qìng gōng tú huà gōng chén yǐ mìng zēng wèi èr shí rén
这句话大意是:戊辰,上谓宰臣曰:“衍庆宫图画功臣,已命增为二十人。
rú chéng xiàng hán qǐ xiān zì běn cháo xīng guó yǐ lái xiàn zhāng fǎ dù duō chū qí shǒu
这句话大意是:如丞相韩企先,自本朝兴国以来,宪章法度,多出其手。
zhì yú guān jué dà zhèng dàn yǔ dà chén móu yì zhōng bù shǐ wài rén zhī jué
这句话大意是:至于关决大政,但与大臣谋议,终不使外人知觉。
hàn rén zǎi xiàng qián hòu wú bǐ ruò bāo xiǎn zhī yì zú shì quàn shèn wú yí zhī
这句话大意是:汉人宰相,前后无比,若褒显之,亦足示劝,慎无遗之。
shí yī yuè dīng chǒu yǐ xī nán lù zhāo tǎo shǐ zōng níng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:十一月丁丑,以西南路招讨使宗宁等为贺宋正旦使。
wù yín xìng dōng gōng
这句话大意是:戊寅,幸东宫。
shàng wèi huáng tài zǐ yuē wú r zài chǔ èr zhī wèi zhèn wèi rǔ cuò tiān xià dāng wú fù yǒu jīng yíng zhī shì
现代白话:上谓皇太孔子说:“我儿在储贰之位,朕为你措天下,当无复有经营之事。
rǔ wéi wú wàng zǔ zōng chún hòu zhī fēng yǐ qín xiū dào dé wèi xiào míng xìn shǎng fá wèi zhì ér yǐ
现代白话:你惟无忘祖宗纯厚之风,以勤修道德为孝,明信赏罚为治而已。
xī táng tài zōng wèi qí zi gāo zōng yuē wú fá gāo lí bù kè zhōng rǔ kě jì zhī
现代白话:昔唐太宗谓其子高宗曰:‘我伐高丽不克终,你可继之。
rú cǐ zhī shì zhèn bù yǐ yí rǔ
现代白话:’如此之事,朕不以遗你。
rú liáo zhī hǎi bīn wáng yǐ guó rén ài qí zi jí ér shā zhī cǐ hé lǐ yě
这句话大意是:如辽之海滨王,以国人爱其子,嫉而杀之,此何理也。
zi wèi zhòng ài yù wèi měi shì suǒ wéi ruò cǐ ān yǒu bù wáng
这句话大意是:子为众爱,愈为美事,所为若此,安有不亡。
táng tài zōng yǒu dào zhī jūn ér wèi qí zi gāo zōng yuē ěr yú li jī wú ēn
现代白话:唐太宗有道之君,而谓其子高宗曰:‘你于李绩无恩。
jīn yǐ shì chū zhī wǒ sǐ yi jí shòu yǐ pú yè bǐ bì zhì sǐ lì yǐ
现代白话:今以事出之,我死,宜即授以仆射,彼必致死力了。
jūn rén zhě yān yòng wěi wèi
现代白话:’君人者,呢用伪为。
shòu ēn yú fù ān yǒu wàng bào yú zi zhě hu
这句话大意是:受恩于父,安有忘报于子者吗?
zhèn yù chén xià wéi yǐ chéng shí ěr
这句话大意是:朕御臣下,惟以诚实耳。
qún chén jiē chēng wàn suì
这句话大意是:”群臣皆称万岁。
bǐng xū cháo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:丙戌,朝享于太庙。
dīng hài yǒu shì yú yuán qiū dà shè
这句话大意是:丁亥,有事于圆丘,大赦。
guǐ sì qún chén fèng shàng zūn hào yuē yìng tiān xìng zuò qīn wén guǎng wǔ rén dé shèng xiào huáng dì
这句话大意是:癸巳,群臣奉上尊号曰应天兴祚钦文广武仁德圣孝皇帝。
yǐ wèi zhào zhōng wài
这句话大意是:乙未,诏中外。
shí èr yuè guǐ mǎo dōng liè
这句话大意是:十二月癸卯,冬猎。
yǐ mǎo hái gōng
这句话大意是:乙卯,还宫。
bǐng chén cān zhī zhèng shì jìng sì huī hōng
这句话大意是:丙辰,参知政事敬嗣晖薨。
xīn yǒu jìn fēng yuè wáng yǒng zhōng zhào wáng suí wáng yǒng gōng cáo wáng chén wáng yǒng chéng bīn wáng xú wáng yǒng shēng yú wáng téng wáng yǒng dǎo xú wáng xuē wáng yǒng jì téng wáng
这句话大意是:辛酉,进封越王永中赵王,随王永功曹王,沈王永成豳王,徐王永升虞王,滕王永蹈徐王,薛王永济滕王。
yǐ chǒu zhào wáng yǒng zhōng cáo wáng yǒng gōng jù shòu měng ān réng mìng yǒng gōng qīn zhì shì yǐ xí wéi zhèng
这句话大意是:乙丑,赵王永中、曹王永功俱授猛安,仍命永功亲治事,以习为政。