shì zōng zhōng
这句话大意是:◎世宗中。
shí èr nián zhēng yuè gēng wǔ shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十二年正月庚午朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
wù yín zhào yǒu sī fán chén yán wén zì jiē guó zhèng lì hài zì jīn yán yǒu kě xíng yǐ qí běn fēng sòng mì shū jiān dāng háng zhě lù fù fù suǒ sī
这句话大意是:戊寅,诏有司:“凡陈言文字,皆国政利害,自今言有可行,以其本封送秘书监,当行者录副付所司。
bǐng shēn yǐ shuǐ hàn miǎn zhōng dōu xī jīng nán jīng hé běi hé dōng shān dōng shǎn xī qù nián zū shuì
这句话大意是:”丙申,以水旱,免中都、西京、南京、河北、河东、山东、陕西去年租税。
èr yuè rén yín shàng zhào zhū wáng fǔ zhǎng shǐ yù zhī yuē zhèn xuǎn rǔ děng zhèng yù quàn dǎo zhū wáng shǐ zhī wéi shàn
现代白话:二月壬寅,上召诸王府长史谕之曰:“朕选你等,正欲劝导诸王,使之为善。
rú zhū wáng suǒ wéi yǒu suǒ wèi shàn dāng lì chén zhī shàng huò bù cóng zé jù mǒu rì xíng mǒu shì yǐ zòu
这句话大意是:如诸王所为有所未善,当力陈之,尚或不从,则具某日行某事以奏。
ruò ē yì bù yán zhèn wéi rǔ zuì
现代白话:若阿意不言,朕惟你罪。
bǐng wǔ shàng shū shěng zòu lián chá dào tóng zhī chéng yáng jūn shì shān hé shàng děng qīng qiáng guān shàng yuē cǐ bèi àn chá míng fǎng jiē zhe zhèng shēng kě dì qí zhèng jì gè jìn guān jīng shǎng
这句话大意是:”丙午,尚书省奏,廉察到同知城阳军事山和尚等清强官,上曰:“此辈暗察明访皆著政声,可第其政绩,各进官旌赏。
qí sù yì shēng chú
这句话大意是:其速议升除。
gēng xū shàng rú shùn zhōu chūn shuǐ
这句话大意是:”庚戌,上如顺州春水。
guǐ chǒu hái dōu
这句话大意是:癸丑,还都。
bǐng chén zhào zì jīn guān zhǎng bù fǎ qí liáo zuǒ bù néng jiū zhèng yòu bù yán shàng zhě bìng zuò zhī
这句话大意是:丙辰,诏:“自今官长不法,其僚佐不能纠正又不言上者,并坐之。
hù bù shàng shū gāo dé jī làn zhī cháo guān fèng qián sì shí wàn guàn zhàng bā shí
这句话大意是:”户部尚书高德基滥支朝官俸钱四十万贯,杖八十。
sān yuè jǐ sì shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月己巳朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
yǐ hài zhào shàng shū shěng zāng wū zhī guān yǐ bèi lián wèn ruò réng jiù zhí bì fù hài mín
这句话大意是:乙亥,诏尚书省:“赃污之官,已被廉问,若仍旧职,必复害民。
qí qiǎn shǐ zhū dào jí rì ba zhī
这句话大意是:其遣使诸道,即日罢之。
dīng chǒu zhào qiǎn sù zhí jiāng jūn wū gǔ lùn sī liè cè fēng wáng hào wèi gāo lí guó wáng
这句话大意是:”丁丑,诏遣宿直将军乌古论思列,册封王皓为高丽国王。
gēng yín yǔ tǔ
这句话大意是:庚寅,雨土。
guǐ sì yǐ qián xī běi lù zhāo tǎo shǐ yí là dào wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:癸巳,以前西北路招讨使移剌道为参知政事。
huí hé qiǎn shǐ lái gòng
这句话大意是:回纥遣使来贡。
dīng yǒu běi jīng cáo guì děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:丁酉,北京曹贵等谋反,伏诛。
sì yuè hàn
这句话大意是:四月,旱。
guǐ mǎo shàng shū yòu chéng mèng hào ba
这句话大意是:癸卯,尚书右丞孟浩罢。
dīng sì xī běi lù nà hé qī jīn děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:丁巳,西北路纳合七斤等谋反,伏诛。
guǐ hài yǐ jiǔ hàn mìng zhù cí shān chuān
这句话大意是:癸亥,以久旱,命铸祠山川。
zhào zǎi chén yuē zhū fǔ shǎo yǐn duō quē yuán dāng xuǎn jìn shì suī zī xù wèi zhì ér yǒu zhèng shēng zhě zhuó yòng zhī
这句话大意是:诏宰臣曰:“诸府少尹多阙员,当选进士虽资叙未至而有政声者,擢用之。
yǐ sù zhí jiāng jūn táng kuò ā hū lǐ wèi héng cì xià guó shǐ
这句话大意是:”以宿直将军唐括阿忽里为横赐夏国使。
yǐ chǒu dà míng yǐn jīng wáng wén yǐ zāng zuì duó wáng jué jiàng shòu dé zhōu fáng yù shǐ
这句话大意是:乙丑,大名尹荆王文以赃罪夺王爵,降授德州防御使。
huí hé shǐ shǐ lái gòng
这句话大意是:回纥使使来贡。
bǐng yín shàng shū yòu chéng xiàng hé shí liè zhì níng hōng
这句话大意是:丙寅,尚书右丞相纥石烈志宁薨。
dīng mǎo sòng gāo lí qiǎn shǐ hè zūn hào
这句话大意是:丁卯,宋、高丽遣使贺尊号。
zǔ xǔ lái gòng
这句话大意是:阻珝来贡。
wǔ yuè guǐ yǒu shàng rú bǎi huā chuān
这句话大意是:五月癸酉,上如百花川。
jiǎ xū mìng zhèn shān dōng dōng lù hú là wēn měng ān mín jī
这句话大意是:甲戌,命赈山东东路胡剌温猛安民饥。
dīng chǒu cì zǔ jū
这句话大意是:丁丑,次阻居。
jiǔ hàn ér yǔ
这句话大意是:久旱而雨。
wù yín guān jià
这句话大意是:戊寅,观稼。
jìn hù cóng róu jiàn mín tián
这句话大意是:禁扈从蹂践民田。
jìn bǎi guān jí chéng yìng rén bù dé fú chún huáng yóu yī
这句话大意是:禁百官及承应人不得服纯黄油衣。
guǐ wèi yù zǎi chén yuē zhèn měi cì shě fán jiù mò mǎ zhī jù jiē jiǎ yú mín jiān duō wáng shī bù hái qí zhǔ
这句话大意是:癸未,谕宰臣曰:“朕每次舍,凡就秣马之具皆假于民间,多亡失不还其主。
cǐ tán yā guān bù zhí kě zé rén dài zhī
这句话大意是:此弹压官不职,可择人代之。
suǒ guò jí lìng xún wèn dàn wáng shī mín jiān shí wù bìng cháng qí zhí
这句话大意是:所过即令询问,但亡失民间什物,并偿其直。
yǐ yǒu zhào gěi xī běi lù rén hù niú
这句话大意是:”乙酉,诏给西北路人户牛。
liù yuè jiǎ yín rú jīn lián chuān
这句话大意是:六月甲寅,如金莲川。
jiǔ yuè bǐng zǐ zhì zì jīn lián chuān
这句话大意是:九月丙子,至自金莲川。
xīn sì yǐ yòu fù dōu diǎn jiǎn lái gǔ qīng chén děng wéi hè sòng shēng rì shǐ yòu wèi jiāng jūn zhān gē wò tè là wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:辛巳,以右副都点检来谷清臣等为贺宋生日使,右卫将军粘割斡特剌为夏国生日使。
dīng hài tài bái zhòu jiàn zài rì qián
这句话大意是:丁亥,太白昼见,在日前。
fū zhōu li fāng děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:鄜州李方等谋反,伏诛。
shí yuè gāo lí guó wáng wáng hào qiǎn shǐ xiè fēng cè
这句话大意是:十月,高丽国王王皓遣使谢封册。
yǐ wèi lín diàn gù yòu chéng xiàng hé shí liè zhì níng sàng zhì níng qī yǒng ān xiàn zhǔ jìn kǎi jiǎ gōng shǐ yīng hú zhòng cǎi
这句话大意是:乙未,临奠故右丞相纥石烈志宁丧,志宁妻永安县主进铠甲、弓矢、鹰鹘、重彩。
rén zǐ zhào huáng tài zǐ jí zhào wáng yǒng zhōng shàng diàn shàng gù wèi zǎi chén yuē jīng cháng tú nì jīn bù chú zhī kǒng wèi hòu huàn
这句话大意是:壬子,召皇太子及赵王永中上殿,上顾谓宰臣曰:“京尝图逆,今不除之,恐为后患。
yòu yuē tiān xià dà qì guī yú yǒu dé
这句话大意是:”又曰:“天下大器归于有德。
hǎi líng shī dào zhèn nǎi de zhī
这句话大意是:海陵失道,朕乃得之。
dàn wu xiū dé yú hé zú lǜ
这句话大意是:但务修德,余何足虑。
huáng tài zǐ jí yǒng zhōng jiē yuē chéng rú shèng xùn
这句话大意是:”皇太子及永中皆曰:“诚如圣训。
suì shì zhī
这句话大意是:”遂释之。
bǐng chén yǐ dé zhōu fáng yù shǐ wén zī chǎn cì qí xiōng zhī zǐ yǎo zhù qiě yù qí mǔ wén zhī zuì rǔ děng jiē dāng lián zuò
现代白话:丙辰,以德州防御使文赀产赐其兄之子咬住,且谕其母:“文之罪,你等皆当连坐。
niàn sòng wáng yǒu dà gōng yú guó gù zhì bù wèn réng yǐ jiā chǎn cì rǔ zi
现代白话:念宋王有大功于国,故置不问,仍以家产赐你子。
shí yī yuè jiǎ xū shàng wèi zǎi chén yuē zōng shì zhōng yǒu bù rèn guān shì zhě ruò bù jiā ēn zé yú qīn qīn zhī dào yǒu suǒ wèi hóng
这句话大意是:十一月甲戌,上谓宰臣曰:“宗室中有不任官事者,若不加恩泽,于亲亲之道,有所未弘。
zhèn yù shòu yǐ sàn guān liàng yǔ lǐn lù wèi zhī qián dài hé rú
现代白话:朕欲授以散官,量予廪禄,未知前代怎么样?
zuǒ chéng shí jū yuē táo táng zhī qīn jiǔ zú zhōu jiā zhī nèi mù jiǔ zú jiàn yú shī shū jiē dì wáng měi shì yě
这句话大意是:”左丞石琚曰:“陶唐之亲九族,周家之内睦九族,见于《诗》、《书》,皆帝王美事也。
bǐng zǐ shàng yǐ cáo guó gōng zhǔ jiā nú fàn shì wǎn píng lìng liú yàn bì zhàng zhī zhǔ nǎi zhé rǔ lìng jì shēn zé gōng zhǔ yòu yǐ tái chén xùn shì tōu ān wèi jì bù gǎn yán duó fèng yī yuè
这句话大意是:”丙子,上以曹国公主家奴犯事,宛平令刘彦弼杖之,主乃折辱令,既深责公主,又以台臣徇势偷安,畏忌不敢言,夺俸一月。
yǐ shǎn xī tǒng jūn shǐ zhāng wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:以陕西统军使璋为御史大夫。
yǐ hù bù shàng shū cáo wàng zhī wèi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:以户部尚书曹望之为贺宋正旦使。
rén wǔ tóng zhōu mín qū lì děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:壬午,同州民屈立等谋反,伏诛。
wù zǐ shàng píng shì chén yǔ zǎi chén yì shì jì zhù guān yì tuì shàng yuē shǐ guān jì rén jūn shàn è zhèn zhī yán dòng jí yǔ qīng děng suǒ yì jiē dāng yǔ zhī
这句话大意是:戊子,上屏侍臣,与宰臣议事,记注官亦退,上曰:“史官记人君善恶,朕之言动及与卿等所议,皆当与知。
qí yú jì lù wú huò yǒu yǐn kě yǐ zhèn yì yù zhī
现代白话:其于记录无或有隐,能够朕意谕之。
shí èr yuè yǐ wèi shuò yǐ jǐ nán yǐn liú è zài dìng wǔ jūn tān mò bù dào mìng dà lǐ shǎo qīng zhāng jiǔ sī jū zhī
这句话大意是:十二月乙未朔,以济南尹刘萼在定武军贪墨不道,命大理少卿张九思鞫之。
dīng yǒu zhào qiǎn guān jí hù wèi èr shí rén fēn lù xuǎn nián èr shí yǐ shàng sì shí yǐ xià yǒu mén de cái xíng jí shàn shè zhě chōng hù wèi bù dé guò bǎi rén
这句话大意是:丁酉,诏遣官及护卫二十人,分路选年二十以上四十以下有门地才行及善射者,充护卫,不得过百人。
jì zhōu wáng qióng děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:冀州王琼等谋反,伏诛。
dé zhōu fáng yù shǐ wén yǐ móu fǎn fú zhū
这句话大意是:德州防御使文以谋反,伏诛。
xīn chǒu chū gōng nǚ èr shí yú rén
这句话大意是:辛丑,出宫女二十余人。
jǐ yǒu shū mì fù shǐ yí là chéng ba
这句话大意是:己酉,枢密副使移剌成罢。
xīn hài jìn shěn lù guān yǐ yàn yǐn fèi gōng wù
这句话大意是:辛亥,禁审录官以宴饮废公务。
zhào jīn yín kēng yě tīng mín kāi cǎi wú de shōu shuì
这句话大意是:诏金、银坑冶听民开采,毋得收税。
guǐ chǒu liè yú jìn jiāo
这句话大意是:癸丑,猎于近郊。
yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn tú dān kè níng wèi shū mì fù shǐ
这句话大意是:以殿前都点检徒单克宁为枢密副使。
jǐ wèi zhào zì jīn chú míng rén zǐ sūn yǒu zài shì zhě bìng qǔ zòu cái
这句话大意是:己未,诏自今除名人子孙有在仕者并取奏裁。
shí sān nián zhēng yuè yǐ chǒu shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十三年正月乙丑朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
guǐ yǒu shàng shū shěng zòu nán kè chē jùn děng yīn què chǎng mào yì wù fàn biān jiè zuì dāng sǐ
这句话大意是:癸酉,尚书省奏,南客车俊等因榷场贸易,误犯边界,罪当死。
shàng yuē běn fēi gù yì kě miǎn zuì fā huán wú lìng bǐ guó zhī zhī kǒng fù zhì qí zuì
这句话大意是:上曰:“本非故意,可免罪发还,毋令彼国知之,恐复治其罪。
zhào yǒu sī yán jìn zhōu xiàn fang lǐ wèi mín hài zhě
这句话大意是:”诏有司严禁州县坊里为民害者。
rùn yuè rén zǐ zhào tài zǐ zhān shì yuē dōng gōng guān shǔ yóu dāng xuǎn yòng zhèng rén rú xíng jiǎn bù xiū jí bù chēng zhí zhě jù yǐ míng wén
这句话大意是:闰月壬子,诏太子詹事曰:“东宫官属尤当选用正人,如行检不修及不称职者,具以名闻。
xīn yǒu tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:”辛酉,太白昼见。
luò yáng xiàn zéi jù zhòng gōng lú shì xiàn shā xiàn lìng li tíng cái wáng rù yú sòng
这句话大意是:洛阳县贼聚众攻卢氏县,杀县令李庭才,亡入于宋。
sān yuè guǐ sì shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月癸巳朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
yǐ mǎo shàng wèi zǎi chén yuē huì níng nǎi guó jiā xīng wáng zhī de zì hǎi líng qiān dū yǒng ān nǚ zhí rén jìn wàng jiù fēng
这句话大意是:乙卯,上谓宰臣曰:“会宁乃国家兴王之地,自海陵迁都永安,女直人浸忘旧风。
zhèn shí cháng jiàn nǚ zhí fēng sú qì jīn bù wàng
这句话大意是:朕时尝见女直风俗,迄今不忘。
jīn zhī yàn yǐn yīn yuè jiē xí hàn fēng gài yǐ bèi lǐ yě fēi zhèn xīn suǒ hǎo
这句话大意是:今之燕饮音乐,皆习汉风,盖以备礼也,非朕心所好。
dōng gōng bù zhī nǚ zhí fēng sú dì yǐ zhèn gù yóu shàng cún zhī
这句话大意是:东宫不知女直风俗,第以朕故,犹尚存之。
kǒng yì shí yī biàn cǐ fēng fēi cháng jiǔ zhī jì
这句话大意是:恐异时一变此风,非长久之计。
shén yù yī zhì huì níng shǐ zǐ sūn de jiàn jiù sú shù jī xí xiào zhī
这句话大意是:甚欲一至会宁,使子孙得见旧俗,庶几习效之。
tài zǐ zhān shì liú zhòng huì qǐng zēng dōng gōng mù rén jí zhāng shè shàng yuē dōng gōng zhū sī jú rén zì yǒu cháng shù zhāng shè yǐ jù shàng hé zēng yì
这句话大意是:”太子詹事刘仲诲请增东宫牧人及张设,上曰:“东宫诸司局人自有常数,张设已具,尚何增益。
tài zǐ shēng yú fù guì yì rù yú chǐ wéi dāng dǎo yǐ chún jiǎn
这句话大意是:太子生于富贵,易入于侈,惟当导以淳俭。
zhèn zì jí wèi yǐ lái fú yù qì wù wǎng wǎng réng jiù qīng yǐ cǐ yì yù zhī
这句话大意是:朕自即位以来,服御器物,往往仍旧,卿以此意谕之。
sì yuè jǐ sì dìng chū jì zǐ suǒ jì cái chǎn bù jí běn jiā zhě yǐ suǒ jì yǔ běn jiā cái chǎn tōng shù jūn fēn zhì
这句话大意是:四月己巳,定出继子所继财产不及本家者,以所继与本家财产通数均分制。
yǐ yǒu sī yán tè shòu míng zhōu xiào zǐ liú zhèng tài zǐ zhǎng yǐn chéng
这句话大意是:以有司言,特授洺州孝子刘政太子掌饮丞。
yǐ hài shàng yù ruì sī diàn mìng gē zhě gē nǚ zhí cí
这句话大意是:乙亥,上御睿思殿,命歌者歌女直词。
gù wèi huáng tài zǐ jí zhū wáng yuē zhèn sī xiān cháo suǒ xíng zhī shì wèi cháng qiàn wàng gù shí tīng cǐ cí yì yù lìng rǔ bèi zhī zhī
现代白话:顾谓皇太子及诸王曰:“朕思先朝所行之事,未尝堑忘,故时听此词,亦欲令你辈知之。
rǔ bèi zì yòu wéi xí hàn rén fēng sú bù zhī nǚ zhí chún shí zhī fēng zhì yú wén zì yǔ yán huò bù tōng xiǎo shì wàng běn yě
现代白话:你辈自幼惟习汉人风俗,不知女直纯实之风,至于文字语言,或不通晓,是忘本也。
rǔ bèi dāng tǐ zhèn yì zhì yú zǐ sūn yì dāng zūn zhèn jiào jiè yě
现代白话:你辈当体朕意,至于子孙,亦当遵朕教诫也。
xīn sì gēng dìng dào zōng miào jì wù fǎ
这句话大意是:”辛巳,更定盗宗庙祭物法。
wǔ yuè rén chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:五月壬辰朔,日有食之。
wù xū jìn nǚ zhí rén wú de yì wèi hàn xìng
这句话大意是:戊戌,禁女直人毋得译为汉姓。
rén yín zhēn dìng yǐn mèng hào hōng
这句话大意是:壬寅,真定尹孟浩薨。
jiǎ chén shàng shū shěng guǐ dèng zhōu mín fàn sān ōu shā rén dāng sǐ ér qīn lǎo wú shì
这句话大意是:甲辰,尚书省癸,邓州民范三殴杀人,当死,而亲老无侍。
shàng yuē zài chǒu bù zhēng wèi zhī xiào xiào rán hòu néng yǎng
这句话大意是:上曰:“在丑不争谓之孝,孝然后能养。
sī rén yǐ yī zhāo zhī fèn wàng qí shēn ér yǒu shì qīn zhī xīn hu
这句话大意是:斯人以一朝之忿忘其身,而有事亲之心吗?
kě lùn rú fǎ qí qīn guān yǔ yǎng jì
这句话大意是:可论如法,其亲,官与养济。
liù yuè shū mì shǐ wán yán sī jìng hōng
这句话大意是:”六月,枢密使完颜思敬薨。
qī yuè gēng zǐ fù yǐ huì níng fǔ wéi shàng jīng
这句话大意是:七月庚子,复以会宁府为上京。
gēng xū ba suì kè zhì wěi
这句话大意是:庚戌,罢岁课雉尾。
bā yuè dīng mǎo yǐ pàn dà xīng yǐn zhào wáng yǒng zhōng wèi shū mì shǐ
这句话大意是:八月丁卯,以判大兴尹赵王永中为枢密使。
zhào cì zhū měng ān móu kè lián néng sān děng guān shǎng
这句话大意是:诏赐诸猛安谋克廉能三等官赏。
jǐ mǎo yù shǐ dài fū zhāng ba
这句话大意是:己卯,御史大夫璋罢。
bǐng xū yǐ zuǒ fù dōu diǎn jiǎn xiāng děng wéi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:丙戌,以左副都点检襄等为贺宋生日使。
dīng hài qiū liè
这句话大意是:丁亥,秋猎。
jiǔ yuè xīn mǎo shuò yǐ sù zhí jiāng jūn hú shén lài wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:九月辛卯朔,以宿直将军胡什赉为夏国生日使。
xīn hài hái dōu
这句话大意是:辛亥,还都。
dà míng fǔ sēng li zhì jiū děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:大名府僧李智究等谋反,伏诛。
shí yuè yǐ chǒu suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:十月乙丑,岁星昼见。
bǐng zǐ yǐ qián nán jīng liú shǒu táng kuò ān lǐ wèi shàng shū yòu chéng
这句话大意是:丙子,以前南京留守唐括安礼为尚书右丞。
shí yī yuè yǐ dà xīng yǐn zhāng wèi hè sòng zhēng dàn shǐ yǐn jìn shǐ dà dòng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:十一月,以大兴尹璋为贺宋正旦使,引进使大洞为高丽生日使。
shàng wèi zǎi chén yuē wài lù zhèng wǔ pǐn zhí shì duō quē yuán hé yě
这句话大意是:上谓宰臣曰:“外路正五品职事多阙员,何也?
tài wèi li shí duì yuē zī kǎo shǎo yǒu jí zhě
这句话大意是:”太尉李石对曰:“资考少有及者。
shàng yuē gǒu yǒu xián néng dāng bù cì yòng zhī
这句话大意是:”上曰:“苟有贤能,当不次用之。
rén zǐ lì bù shàng shū liáng sù qǐng jìn nú bì fú luó qǐ
这句话大意是:”壬子,吏部尚书梁肃请禁奴婢服罗绮。
shàng yuē jìn yǐ jìn qí fú míng jīn
这句话大意是:上曰:“近已禁其服明金。
xíng zhī yǐ jiàn kě yě
这句话大意是:行之以渐可也。
qiě jiào huà zhī xíng dāng zì guì jìn shǐ
这句话大意是:且教化之行,当自贵近始。
zhèn gōng zhōng fú yù cháng zì jié yuē jiù fú míng jīn zhě yǐ jiǎn tài bàn yǐ
现代白话:朕宫中服御,常自节约,旧服明金者,已减太半了!
jìn mín jiān fēng sú bǐ zhèng lóng shí wén shāo chún jiǎn qīng děng dāng gèng wu cóng jiǎn sù shǐ mín zhī suǒ xiào yě
这句话大意是:近民间风俗,比正隆时闻稍淳俭,卿等当更务从俭素,使民知所效也。
shí sì nián zhēng yuè yǐ chǒu shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十四年正月已丑朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
èr yuè rén xū yǐ dà xīng yǐn zhāng shǐ sòng yǒu zuì zhàng bǎi wǔ shí chú míng réng yǐ suǒ shòu lǐ wù rù guān
这句话大意是:二月壬戌,以大兴尹璋使宋有罪,杖百五十,除名,仍以所受礼物入官。
bǐng yín yǐ xíng bù shàng shū liáng sù děng wéi sòng xiáng wèn shǐ
这句话大意是:丙寅,以刑部尚书梁肃等为宋详问使。
gēng wǔ yǐ tài wèi shàng shū lìng li shí wèi tài bǎo zhì shì
这句话大意是:庚午,以太尉、尚书令李石为太保,致仕。
wù yín zhào miǎn qù nián bèi shuǐ hàn bǎi xìng zū shuì
这句话大意是:戊寅,诏免去年被水旱百姓租税。
sān yuè wù zǐ shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月戊子朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
jiǎ wǔ shàng wèi dà chén yuē hǎi líng chún shàng lì shì dāng shí zǎi zhí zhǐ yǐ àn dú wèi gōng
这句话大意是:甲午,上谓大臣曰:“海陵纯尚吏事,当时宰执止以案牍为功。
qīng děng dāng sī jīng jì zhī shù bù kě niǔ yú gù cháng yě
这句话大意是:卿等当思经济之术,不可狃于故常也。
yòu zhào měng ān móu kè zhī mín jīn hòu bù xǔ shā shēng qí jì
这句话大意是:”又诏:“猛安谋克之民,今后不许杀生祈祭。
ruò yù jié chén jí jì tiān rì xǔ de yǐn huì
这句话大意是:若遇节辰及祭天日,许得饮会。
zì èr yuè yī rì zhì bā yuè zhōng bìng jìn jué yǐn yàn yì bù xǔ fù huì tā suǒ kǒng fáng nóng gōng
这句话大意是:自二月一日至八月终,并禁绝饮燕,亦不许赴会他所,恐妨农功。
suī xián yuè yì bù xǔ tòng yǐn fàn zhě dǐ zuì
这句话大意是:虽闲月亦不许痛饮,犯者抵罪。
kě biàn yù zhī
这句话大意是:可遍谕之。
yòu mìng yīng wèi shì yǒu bù xián nǚ zhí yǔ zhě bìng lēi xí xué réng zì hòu bù dé hàn yǔ
这句话大意是:”又命:“应卫士有不闲女直语者,并勒习学,仍自后不得汉语。
xīn chǒu tài bái suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:”辛丑,太白、岁星昼见。
jiǎ chén shàng gēng míng yōng zhào zhōng wài
这句话大意是:甲辰,上更名雍,诏中外。
bǐng chén tài bái suì xīng zhòu jiàn jīng tiān
这句话大意是:丙辰,太白、岁星昼见,经天。
sì yuè yǐ chǒu shàng yù zǎi chén yuē wén yú mín qí fú duō jiàn fó sì suī yǐ tiáo jìn shàng duō fàn zhě yi shēn yuē shù wú lìng tú fèi cái yòng
这句话大意是:四月乙丑,上谕宰臣曰:“闻愚民祈福,多建佛寺,虽已条禁,尚多犯者,宜申约束,无令徒费财用。
wù chén yǒu shì yú tài miào yǐ huáng tài zǐ shè xíng shì
这句话大意是:”戊辰,有事于太庙,以皇太子摄行事。
yǐ hài yǐ quàn nóng fù shǐ wán yán pú niè wèi héng cì gāo lí shǐ
这句话大意是:乙亥,以劝农副使完颜蒲涅为横赐高丽使。
shàng yù chuí gǒng diàn gù wèi huáng tài zǐ jí qīn wáng yuē rén zhī xíng mò dà yú xiào dì xiào dì wú bù méng tiān rì zhī yòu
这句话大意是:上御垂拱殿,顾谓皇太子及亲王曰:“人之行,莫大于孝弟,孝弟无不蒙天日之佑。
rǔ děng yí jìn xiào yú fù mǔ yǒu yú xiōng dì
现代白话:你等宜尽孝于父母,友于兄弟。
zì gǔ xiōng dì zhī jì duō yīn qī qiè lí jiàn yǐ zhì xiāng wéi
这句话大意是:自古兄弟之际,多因妻妾离间,以至相违。
qiě qī zhě nǎi wài shǔ ěr kě bǐ xiōng dì zhī qīn hu
这句话大意是:且妻者乃外属耳,可比兄弟之亲吗?
ruò qī yán shì tīng ér xiōng dì xiāng wéi shén fēi lǐ yě
这句话大意是:若妻言是听,而兄弟相违 ,甚非理也。
rǔ děng dāng yǐ zhèn yán cháng míng yú xīn
现代白话:你等当以朕言常铭于心。
wù zǐ yǐ shū mì fù shǐ tú dān kè níng jiān dà xīng yǐn
这句话大意是:”戊子,以枢密副使徒单克宁兼大兴尹。
wǔ yuè bǐng xū shuò xiáng wèn shǐ liáng sù děng hái zì sòng
这句话大意是:五月丙戌朔,详问使梁肃等还自宋。
jiǎ wǔ rú jīn lián chuān
这句话大意是:甲午,如金莲川。
liù yuè yǐ wèi tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:六月乙未,太白昼见。
bā yuè dīng yǐ cì jiū lǐ shé
这句话大意是:八月丁已,次𫄙里舌。
rì zhōng bái lóng jiàn yù zhàng dōng xiǎo gǎng zhōng xū yú chéng yún léi ér qù
这句话大意是:日中,白龙见御帐东小港中,须臾,乘云雷而去。
guǐ hài liè yú mí lí bǔ
这句话大意是:癸亥,猎于弥离补。
jǐ mǎo tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:己卯,太白昼见。
jiǔ yuè dīng hài hái dōu
这句话大意是:九月丁亥,还都。
yǐ wèi yǐ bīng bù shàng shū wán yán ràng děng wéi hè sòng shēng rì shǐ sù zhí jiāng jūn chóng sù wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:乙未,以兵部尚书完颜让等为贺宋生日使,宿直将军崇肃为夏国生日使。
guǐ mǎo shàng tuì cháo wèi shì chén yuē zhèn zì zài qián dǐ jí jiàn zuò yǐ zhì yú jīn yú qīn shǔ jiù zhī wèi cháng qī xīn yǒu xùn
这句话大意是:癸卯,上退朝,谓侍臣曰:“朕自在潜邸及践阼以至于今,于亲属旧知未尝欺心有徇。
jìn yù shǐ tái zòu shū mì shǐ yǒng zhōng cháng zhì shū hé nán tǒng jūn shǐ wán yán zhòng tuō yǐ mài wèi
这句话大意是:近御史台奏,枢密使永中尝致书河南统军使完颜仲,托以卖为。
zhèn zhī ér bù wèn
这句话大意是:朕知而不问。
zhèn zhī qī xīn cǐ yī shì ěr sù yè sī zhī qí rú yǒu jí
这句话大意是:朕之欺心,此一事耳,夙夜思之,其如有疾。
jǐ yǒu sòng qiǎn shǐ bào pìn
这句话大意是:”己酉,宋遣使报聘。
shí yuè yǐ mǎo shuò zhào tú huà gōng chén èr shí rén yǎn qìng gōng shèng wǔ diàn zhī zuǒ yòu wǔ
这句话大意是:十月乙卯朔,诏图画功臣二十人衍庆宫圣武殿之左右庑。
shí yī yuè jiǎ shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十一月甲申朔,日有食之。
bǐng shēn yù shǐ zhōng chéng liú zhòng huì děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:丙申,御史中丞刘仲诲等为贺宋正旦使。
wù xū zhào shàng shí jú shǐ yù zhī yuē
这句话大意是:戊戌,召尚食局使,谕之曰;。
tài guān zhī shí jiē mín zhī gāo
这句话大意是:“太官之食,皆民脂膏。
rì zhě pǐn wèi tài duō bù kě biàn jǔ tú wèi xū fèi
这句话大意是:日者品味太多,不可遍举,徒为虚费。
zì jīn zhǐ jìn kě kǒu zhě shù pǐn ér yǐ
这句话大意是:自今止进可口者数品而已。
wù shēn yǐ yí luán jú shǐ cáo shì yuán wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:”戊申,以仪鸾局使曹士元为高丽生日使。
shí èr yuè wù yín yǐ píng zhāng zhèng shì wán yán shǒu dào wèi yòu chéng xiàng shū mì fù shǐ tú dān kè níng wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:十二月戊寅,以平章政事完颜守道为右丞相,枢密副使徒单克宁为平章政事。
shí wǔ nián zhēng yuè
这句话大意是:十五年正月。
cǐ xià quē
这句话大意是:(此下阙。
qī yuè bǐng wǔ zhān bá ēn yǔ suǒ bù kāng lǐ bèi gǔ děng nèi fù
这句话大意是:七月丙午,粘拔恩与所部康里孛古等内附。
jiǔ yuè wù zǐ zhì zì jīn lián chuān
这句话大意是:九月戊子,至自金莲川。
xīn mǎo gāo lí xī jīng liú shǒu zhào wèi chǒng pàn qí jūn qǐng yǐ cí bēi lǐng yǐ xī yā lù jiāng yǐ dōng sì shí yú chéng nèi fù bù nà
这句话大意是:辛卯,高丽西京留守赵位宠叛其君,请以慈悲岭以西,鸭渌江以东四十于城内附,不纳。
bǐng shēn xìng xīn gōng
这句话大意是:丙申,幸新宫。
rùn yuè jǐ yǒu shuò dìng yīng jìn gōng jiàn qiāng dāo lù fēn pǐn guān jiā nú kè lǚ děng xǔ dài gōng jiàn zhì
这句话大意是:闰月己酉朔,定应禁弓箭枪刀路分品官家奴客旅等许带弓箭制。
shàng wèi zuǒ chéng xiàng liáng bì yuē jīn zhī zài guān zhě xū zhí wèi chēng qiè suǒ wàng rán hòu shǐ jiā miǎn lì
这句话大意是:上谓左丞相良弼曰:“今之在官者,须职位称惬所望,然后始加勉力。
qí huò shāo bù rú yì zé zhǐ yǐ dù rì wèi wu shì qǐ zhōng chén zhī dào yé
这句话大意是:其或稍不如意,则止以度日为务,是岂忠臣之道耶?
dīng sì yòu wèi liáng bì yuē hǎi líng shí lǐng shěng bǐng dé zuǒ chéng xiàng yán jiē yǒu néng míng rán wéi zhèng bù wu yuǎn tú zhǐ yǐ kē kè wéi shì
这句话大意是:”丁巳,又谓良弼曰:“海陵时,领省秉德、左丞相言皆有能名,然为政不务远图,止以苛刻为事。
yán jí kě xǐ děng zài huì níng shí yī yuè zhī jiān zhàng ér shā zhī zhě èr shí rén zuì jiē bù zhì yú sǐ yú lǐ kě hu
这句话大意是:言及可喜等在会宁时,一月之间,杖而杀之者二十人,罪皆不至于死,于理可吗?
hǎi líng wéi rén rú hǔ cǐ bèi shàng yù yǐ shù shù yào zhī yǐ zhì mài zhí qǔ sǐ de wèi néng hu
这句话大意是:海陵为人如虎,此辈尚欲以术数要之,以至卖直取死,得为能吗?
jǐ wèi yǐ guī dé yǐn wán yán wáng xiáng děng wéi hè sòng shēng rì shǐ fú bǎo láng xié mǎo hé shàng wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:”己未,以归德尹完颜王祥等为贺宋生日使,符宝郎斜卯和尚为夏国生日使。
xīn yǒu gāo lí guó wáng zòu gào zhào wèi chǒng fú zhū zhào wèi dá zhī
这句话大意是:辛酉,高丽国王奏告赵位宠伏诛,诏慰答之。
zhào qīn wáng bǎi guān qiàn rén suǒ fú hóng zǐ gǎi wéi hēi zǐ
这句话大意是:诏亲王、百官傔人所服红紫改为黑紫。
jiǎ xū zhào nián lǎo zhī rén wú zhù xiàn lìng
这句话大意是:甲戌,诏年老之人毋注县令。
nián lǎo ér rèn cóng zhèng qí zuǒ yì zé zhuàng zhě cān yòng
这句话大意是:年老而任从政,其佐亦择壮者参用。
shí yuè yǐ mǎo dōng liè
这句话大意是:十月乙卯,冬猎。
dīng wèi hái dōu
这句话大意是:丁未,还都。
shí yī yuè yǐ mǎo shàng xìng dōng gōng
这句话大意是:十一月乙卯,上幸东宫。
chū táng gǔ bù zú jié dù shǐ yí là máo de zhī zǐ shā qí qī ér táo shàng mìng bǔ zhī
这句话大意是:初,唐古部族节度使移剌毛得之子杀其妻而逃,上命捕之。
zhì shì huáng gū liáng guó gōng zhǔ qǐng shè zhī
这句话大意是:至是,皇姑梁国公主请赦之。
shàng wèi zǎi chén yuē gōng zhǔ fù rén bù shí diǎn fǎ zuì shàng kě shù
这句话大意是:上谓宰臣曰:“公主妇人,不识典法,罪尚可恕。
máo de qǐng tuō zhì cǐ qǐ kě dài yòu
这句话大意是:毛得请托至此,岂可贷宥?
bù xǔ
这句话大意是:”不许。
wù wǔ yǐ yòu xuān zhēng shǐ jìng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:戊午,以右宣征使靖等为贺宋正旦使。
jiǎ zǐ tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:甲子,太白昼见。
wù chén yǐ sù zhí jiāng jūn ā diǎn pú lǔ hǔ wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:戊辰,以宿直将军阿典蒲鲁虎为高丽生日使。
shí liù nián zhēng yuè wù shēn shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十六年正月戊申朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
jiǎ yín zhào miǎn qù nián bèi shuǐ hàn lù fēn zū shuì
这句话大意是:甲寅,诏免去年被水、旱路分租税。
jiǎ zǐ zhào zōng shǔ wèi fù yù dié zhě bìng yǔ biān cì
这句话大意是:甲子,诏宗属未附玉牒者并与编次。
bǐng yín shàng yǔ qīn wáng zǎi zhí cóng guān cóng róng lùn gǔ jīn xīng fèi shì yuē jīng jí zhī xìng qí lái jiǔ yǐ chuí jiào hòu shì wú bù jìn shàn
现代白话:丙寅,上与亲王、宰执、从官从容论古今兴废事,曰:“经籍之兴,其来久了,垂教后世,无不尽善。
jīn zhī xué zhě jì néng sòng zhī bì xū xíng zhī
这句话大意是:今之学者,既能诵之,必须行之。
rán zhī ér bù néng xíng zhě duō yǐ gǒu bù néng xíng sòng zhī hé yì
现代白话:然知而不能行者多了,苟不能行,诵之何益?
nǚ zhí jiù fēng zuì wéi chún zhí suī bù zhī shū rán qí jì tiān de jìng qīn qī zūn qí lǎo jiē bīn kè xìn péng yǒu lǐ yì kuǎn qǔ jiē chū zì rán qí shàn yǔ gǔ shū suǒ zài wú yì
这句话大意是:女直旧风最为纯直,虽不知书,然其祭天地,敬亲戚,尊耆老,接宾客,信朋友,礼意款曲,皆出自然,其善与古书所载无异。
rǔ bèi dāng xí xué zhī jiù fēng bù kě wàng yě
现代白话:你辈当习学之,旧风不可忘也!
wù chén gōng zhōng huǒ
这句话大意是:”戊辰,宫中火。
gēng wǔ shàng àn yīng gāo qiáo jiàn dào cè zuì rén duò lǘ ér wò mìng zuǒ yòu fú ér chéng zhī sòng zhì qí jiā
这句话大意是:庚午,上按鹰高桥,见道侧醉人堕驴而卧,命左右扶而乘之,送至其家。
xīn wèi huáng gū yāo shàng zhì sī dì zhū fēi jiē cóng yàn yǐn shén huan
这句话大意是:辛未,皇姑邀上至私第,诸妃皆从,宴饮甚欢。
gōng zhǔ měi jìn jiǔ shàng lì yǐn zhī
这句话大意是:公主每进酒,上立饮之。
èr yuè gēng yín huáng zǐ bīn wáng fēi tú dān shì yǐ jiān fú zhū
这句话大意是:二月庚寅,皇子豳王妃徒单氏以奸,伏诛。
jǐ hài píng zhāng zhèng shì dān kè níng ba yǐ nǚ gù
这句话大意是:己亥,平章政事单克宁罢,以女故。
sān yuè bǐng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:三月丙午朔,日有食之。
shì rì wàn chūn jié gǎi yòng míng rì sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:是日,万春节,改用明日,宋、高丽、夏遣使来贺。
wù shēn yǔ dòu yú lín huáng zhī jìng
这句话大意是:戊申,雨豆于临潢之境。
wù wǔ shàng yù guǎng rén diàn huáng tài zǐ qīn wáng jiē shì shàn shàng cóng róng xun zhī yuē dà fán zī yòng dāng wù jié shěng rú qí yǒu yú kě zhōu qīn qi wù wàng fèi yě
这句话大意是:戊午,上御广仁殿,皇太子、亲王皆侍膳,上从容训之曰:“大凡资用当务节省,如其有余,可周亲戚,勿妄费也。
yīn jǔ suǒ yù fú yuē cǐ fú yǐ sān nián wèi cháng gēng huàn shàng ěr wán hǎo rǔ děng yí shi zhī
现代白话:”因举所御服曰:“此服已三年未尝更换,尚你完好,你等宜识之。
rén shēn fù zhì wú dōu wǎn bù tū lǐ
现代白话:”壬申,复置我都碗部秃里。
sì yuè bǐng xū zhào jīng fǔ shè xué yǎng tǔ jí dìng zōng shì zǎi xiàng zi chéng shì děng dì
这句话大意是:四月丙戌,诏京府设学养土,及定宗室、宰相子程试等第。
wù zǐ zhì shāng gǔ zhōu chē bù dé yòng mǎ
这句话大意是:戊子,制商贾舟车不得用马。
yǐ dōng jīng liú shǒu chóng yǐn wèi shū mì fù shǐ
这句话大意是:以东京留守崇尹为枢密副使。
rén yín rú jīn lián chuān
这句话大意是:壬寅,如金莲川。
wǔ yuè wù shēn nán jīng gōng diàn huǒ
这句话大意是:五月戊申,南京宫殿火。
jiǎ yín tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:甲寅,太白昼见。
gēng shēn qiǎn shǐ dǎo yǔ jìng níng shān shén yǒu qǐng ér yǔ
这句话大意是:庚申,遣使祷雨静宁山神,有顷而雨。
liù yuè shān dōng liǎng lù huáng
这句话大意是:六月,山东两路蝗。
qī yuè rén zǐ xià jīn xiàn lìng yí là shān wǎng zuò zāng fú zhū
这句话大意是:七月壬子,夏津县令移剌山往坐赃,伏诛。
bā yuè xīn sì cì pī lì luò
这句话大意是:八月辛巳,次霹雳泺。
jiǔ yuè yǐ sì zhì zì jīn lián chuān
这句话大意是:九月乙巳,至自金莲川。
jǐ yǒu yù zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì yuē xī biān zì lái bù bèi chǔ xù qí lìng suǒ zài hé dí yǐ wéi huǎn jí zhī bèi
这句话大意是:己酉,谕左丞相纥石烈良弼曰:“西边自来不备储蓄,其令所在和籴,以为缓急之备。
guǐ chǒu yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn pú chá tōng děng wéi hè sòng shēng rì shǐ sù zhí jiāng jūn wán yán dí gǔ sù wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:”癸丑,以殿前都点检蒲察通等为贺宋生日使,宿直将军完颜觌古速为夏国生日使。
yù zuǒ chéng xiàng liáng bì yuē hǎi líng fēi lǐ shā lù chén xià shén kě āi mǐn
这句话大意是:谕左丞相良弼曰:“海陵非理杀戮臣下,甚可哀悯。
qí bèi lùn chū děng yí hái yǎng zhú chù fǎng qiú guān wèi shōu zàng
这句话大意是:其孛论出等遗骸,仰逐处访求,官为收葬。
xīn yǒu yǐ nán jīng gōng diàn huǒ liú shǒu zhuǎn yùn liǎng sī jiē dǐ zuì
这句话大意是:”辛酉,以南京宫殿火,留守、转运两司皆抵罪。
shí yuè bǐng shēn zhào yù zǎi zhí yuē zhū wáng xiǎo zì wèi cháng yǐ nǚ zhí yǔ mìng zhī jīn jiē dāng gēng yì qīng děng zé míng yǐ shàng
这句话大意是:十月丙申,诏谕宰执曰:“诸王小字未尝以女直语命之,今皆当更易,卿等择名以上。
shí yī yuè rén yín shuò cān zhī zhèng shì wáng wèi ba
这句话大意是:十一月壬寅朔,参知政事王蔚罢。
shàng shū shěng zòu hé běi dōng lù hú là wēn měng ān suǒ xiá móu kè bèi shù lǔ shě sī cān móu kè ràng qí xiōng zi pú sù liè
这句话大意是:尚书省奏,河北东路胡剌温猛安所辖谋克孛术鲁舍厮,参谋克让其兄子蒲速列。
shàng xián ér cóng zhī réng lìng yì jiā shě sī ēn shǎng
这句话大意是:上贤而从之,仍令议加舍厮恩赏。
wù wǔ yǐ tóng zhī xuān huī yuàn shì liú chōng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:戊午,以同知宣徽院事刘珫等为贺宋正旦使。
gēng shēn yǐ lì bù shàng shū zhāng rǔ bì wèi cān zhī zhèng shì
现代白话:庚申,以吏部尚书张你弼为参知政事。
jiǎ zǐ yǐ zhān gē hán nú zhī zǐ xiáng gǔ wèi shàng niǎn jú zhí zhǎng lóu shì wèi wǔ qì zhí zhǎng
这句话大意是:甲子,以粘割韩奴之子详古为尚辇局直长,娄室为武器直长。
chū hán nú bèi zhǐ zhāo qì dān dà shí hòu bù zhī suǒ zhōng zhì shì yīn zhān bá ēn bù zhǎng sā lǐ yā yín tè sī děng lái xún zhī qí sǐ jié zhī xiáng gù lù qí hòu
这句话大意是:初,韩奴被旨招契丹大石,后不知所终,至是因粘拔恩部长撒里雅寅特斯等来,询知其死节之详,故录其后。
qiǎn bīng bù láng zhōng yí là zi yuán wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:遣兵部郎中移剌子元为高丽生日使。
shí èr yuè rén shēn shuò zhào zhū kē rén chū shēn sì shí nián fāng zhù xiàn lìng nián suì tài yuǎn jīn hòu shì jí sān shí èr nián bié wú fù fàn zāng rǎn zhuī duó biàn yǔ xiàn lìng
这句话大意是:十二月壬申朔,诏诸科人出身四十年方注县令,年岁太远,今后仕及三十二年,别无负犯赃染追夺,便与县令。
bǐng zǐ zhào zhū liú yí rén lǎo bìng zhě guān yǔ yǎng jì
这句话大意是:丙子,诏诸流移人老病者,官与养济。
shàng yù zǎi chén yuē fán yǐ jīng zòu duàn shì yǒu wèi dāng qīng děng wù wèi yǐ xíng bù wéi zòu wén gǎi zhèng
这句话大意是:上谕宰臣曰:“凡已经奏断事有未当,卿等勿谓已行,不为奏闻改正。
zhèn yǐ wàn jǐ zhī fán qǐ wú yī shī
这句话大意是:朕以万几之繁,岂无一失?
qīng děng dàn yán zhī zhèn dāng gēng gǎi bì wú lìn yě
这句话大意是:卿等但言之,朕当更改,必无吝也!
gēng yín dìng què chǎng xiāng chá zuì shǎng fǎ
这句话大意是:”庚寅,定榷场香茶罪赏法。
shí qī nián zhēng yuè rén yín shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十七年正月壬寅朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
gāo lí bìng biǎo xiè bù nà zhào wèi chǒng
这句话大意是:高丽并表谢不纳赵位宠。
bǐng wǔ yǒu sī zòu gāo lí suǒ jìn yù dài nǎi shí shì yù zhě shàng yuē xiǎo guó wú néng biàn shí zhě wù yǐ wéi yù ěr
这句话大意是:丙午,有司奏,高丽所进玉带乃石似玉者,上曰:“小国无能辨识者,误以为玉耳!
qiě rén bù yì wù wéi dé qí wù ruò fù què zhī qǐ lǐ tǐ yé
这句话大意是:且人不易物,惟德其物,若复却之,岂礼体耶?
wù shēn zhào yú yǎn qìng gōng shèng wǔ diàn xi jiàn shì zǔ shén yù diàn dōng jiàn tài zōng ruì zōng shén yù diàn
这句话大意是:”戊申,诏于衍庆宫圣武殿西建世祖神御殿,东建太宗、睿宗神御殿。
zhào xī běi lù zhāo tǎo sī qì dān mín hù qí cháng pàn luàn zhě yǐ xíng cuò zhì qí bù yǔ pàn luàn jí fàng liáng nú lì kě xǐ wū gǔ lǐ shí lěi bù lìng jí chūn gēng zuò
这句话大意是:诏西北路招讨司契丹民户,其尝叛乱者已行措置,其不与叛乱及放良奴隶可徙乌古里石垒部,令及春耕作。
shàng shū shěng zòu wú dōu wǎn bù tǐ tǔ hú lǔ yā lǐ mì sī qǐng rù xiàn xǔ zhī
现代白话:尚书省奏,我都碗部体土胡鲁雅里密斯请入献,许之。
gēng xū zhào zhū dà chén jiā yīng qǐng gōng chén hào zhě jì bù xǔ qí zǐ sūn zì chén lì bù kǎo gōng láng qí xiáng kǎo qí láo jì dāng cì hào zhě jí yǐ wén
这句话大意是:庚戌,诏诸大臣家应请功臣号者,既不许其子孙自陈,吏部考功郎其详考其劳绩,当赐号者,即以闻。
rén zǐ shàng wèi zǎi chén yuē zōng shì zhōng nián gāo zhě wǎng wǎng wèi yǒu guān chēng
这句话大意是:壬子,上谓宰臣曰:“宗室中年高者,往往未有官称。
qí xiān jiē yǒu gōng yú guó zhèn yù shāo jiā yǐ guān shǐ yǒu míng wèi kě chēng rú hé
这句话大意是:其先皆有功于国,朕欲稍加以官,使有名位可称,如何?
duì yuē qīn qīn bào gōng xiān wáng zhī lìng zé
这句话大意是:”对曰:“亲亲报功,先王之令则。
dīng sì zhào cháo guān jià qǔ gěi jiǎ sān rì bù xū shēn gào
这句话大意是:”丁巳,诏朝官嫁娶给假三日,不须申告。
rén xū zhào zǎi chén hǎi líng shí dà chén wú gū bèi lù jiā shǔ jí mò zhě bìng shì wèi liáng
这句话大意是:壬戌,诏宰臣:“海陵时,大臣无辜被戮家属籍没者,并释为良。
liáo yù wáng sòng tiān shuǐ jùn wáng bèi hài zǐ sūn gè zàng yú guǎng níng hé nán jiù yíng
这句话大意是:辽豫王、宋天水郡王被害子孙,各葬于广宁、河南旧茔。
qí hòu fù zhāo tiān shuǐ jùn wáng qīn shǔ yú dū běi ān zàng wài xián píng suǒ jì gǔ shi guān wèi zàng yú běn chǔ
这句话大意是:”其后复昭:“天水郡王亲属于都北安葬外,咸平所寄骨殖,官为葬于本处。
liáo yù wáng qīn shǔ wèi rù běn yíng zhě yì qiān fù zhī
这句话大意是:辽豫王亲属未入本茔者,亦迁祔之”。
sān yuè xīn chǒu shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月辛丑朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
xīn hài zhào miǎn hé běi shān dōng shǎn xī hé dōng xī jīng liáo dōng děng shí lù qù nián bèi hàn huáng zū shuì
这句话大意是:辛亥,诏免河北、山东、陕西、河东、西京、辽东等十路去年被旱、蝗租税。
zhèn dōng jīng pó sù hé sù guǎn sān lù
这句话大意是:赈东京、婆速、曷速馆三路。
yǐ chǒu shàng shū shěng zòu sān lù zhī sù bù néng zhōu gěi
这句话大意是:乙丑,尚书省奏,三路之粟,不能周给。
shàng yuē zhèn cháng yǔ qīng děng yù fēng nián jí guǎng dí yǐ bèi xiōng qiàn
这句话大意是:上曰:“朕尝语卿等,遇丰年即广籴以备凶歉。
qīng děng jiē yán tiān xià cāng lǐn yíng yì
这句话大意是:卿等皆言天下仓廪盈溢。
jīn yù zhèn jì nǎi yún bù gěi
这句话大意是:今欲赈济,乃云不给。
zì gǔ dì wáng jiē yǐ xù jī wèi guó jiā zhǎng jì zhèn zhī jī sù qǐ yù dú yòng zhī yé
这句话大意是:自古帝王皆以蓄积为国家长计,朕之积粟,岂欲独用之耶?
jīn jì bù gěi kě yú lín dào qǔ zhī yǐ jì
这句话大意是:今既不给,可于邻道取之以济。
zì jīn yù bèi dāng yǐ wéi cháng
这句话大意是:自今预备,当以为常。
sì yuè jiǎ xū zhì shì xí měng ān móu kè ruò chū shì zhě suī nián wèi jí liù shí yù lìng zǐ sūn xí zhě tīng
这句话大意是:四月甲戌,制世袭猛安谋克若出仕者,虽年未及六十,欲令子孙袭者,听。
wù yín yù zǎi chén yuē jùn xiàn zhī guān suī yǐ zuì jiě yī èr suì hòu yì xū zài yòng
这句话大意是:戊寅,谕宰臣曰:“郡县之官虽以罪解,一二岁后,亦须再用。
měng ān móu kè jiē tài zǔ chuàng yè zhī jì yú guó qín láo yǒu gōng zhī rén qí shì xí zhī guān bù yí yǐ xiǎo zuì duó miǎn
这句话大意是:猛安谋克皆太祖创业之际于国勤劳有功之人,其世袭之官,不宜以小罪夺免。
wù zǐ yǐ téng wáng fǔ zhǎng shǐ tú dān wū zhě wèi héng cì gāo lí shǐ
这句话大意是:”戊子,以滕王府长史徒单乌者为横赐高丽使。
wǔ yuè shàng shū shěng zòu dìng huáng jiā tǎn miǎn yǐ shàng qīn yàn xiǎng bān cì bìng cóng táng zhì
这句话大意是:五月,尚书省奏,定皇家袒免以上亲燕飨班次,并从唐制。
guǐ mǎo xìng yáo cūn diàn yuè qī pǐn yǐ xià guān jí zōng shì zi zhū jú chéng yìng rén shè liǔ shǎng yǒu chà
这句话大意是:癸卯,幸姚村淀,阅七品以下官及宗室子、诸局承应人射柳,赏有差。
liù yuè yǐ mǎo wèi zǎi chén yuē zhèn nián lǎo yǐ
现代白话:六月乙卯,谓宰臣曰:“朕年老了!
kǒng yīn yī shí xǐ nù chǔ zhì yǒu suǒ bù dàng qīng děng jí dāng zhí zòu wú wèi miàn cóng chéng zhèn zhī shī
这句话大意是:恐因一时喜怒,处置有所不当,卿等即当执奏,毋为面从,成朕之失。
yǐ wèi yǐ yīng wáng shuǎng zhī zǐ sī liè wéi zhōng shùn jūn jié dù fù shǐ
这句话大意是:”乙未,以英王爽之子思列为忠顺军节度副使。
shuǎng rù xiè shàng yuē zhèn yǐ qīng jí gù tè rèn qīng zǐ suǒ jì qīng yīn xǐ ér yù yě
这句话大意是:爽入谢,上曰:“朕以卿疾故,特任卿子,所冀卿因喜而愈也。
yù jí jiā jùn shòu kǒng sī liè nián yòu wèi xián zhèng shì
这句话大意是:欲即加峻授,恐思列年幼,未闲政事。
rǔ dāng xun zhī shǐ yǒu shàn kě guān gèng dāng shēng zhuó
现代白话:你当训之,使有善可观,更当升擢。
qī yuè rén zǐ shàng shū shěng zòu suì yǐ yáng sān wàn cì xī běi lù shù bīng shàng wèn rú hé yùn zhì zǎi chén bù néng duì
这句话大意是:七月壬子,尚书省奏,岁以羊三万赐西北路戍兵,上问如何运致,宰臣不能对。
shàng yuē zhèn suī tuì cháo liú fán zhèng wù bù huáng ān níng
这句话大意是:上曰:“朕虽退朝,留凡政务,不遑安宁。
qīng děng wù wèi xì shì fēi dì wáng suǒ yí wèn yǐ qīng děng yú guó jiā zhī shì wèi cháng yòng xīn gù wèn zhī ěr
这句话大意是:卿等勿谓细事非帝王所宜问,以卿等于国家之事未尝用心,故问之耳。
shì yuè dà yǔ hé jué
这句话大意是:”是月,大雨,河决。
bā yuè jǐ sì guān jià yú jìn jiāo
这句话大意是:八月己巳,观稼于近郊。
rén shēn yǐ jiān chá yù chá yù shǐ tǐ chá dōng běi lù guān lì zhé shòu sòng dié wèi bù chēng zhí chī zhī wǔ shí
这句话大意是:壬申,以监察御察御史体察东北路官吏,辄受讼牒,为不称职,笞之五十。
gēng chén shàng wèi zǎi chén yuē jīn zhī zài guān zhě tóng liáo suǒ jiàn shì suī dāng lǐ bì yǐ wéi fēi yì wèi cóng zhī zé kǒng rén wèi zhèng fēi jǐ chū
这句话大意是:庚辰,上谓宰臣曰:“今之在官者,同僚所见,事虽当理,必以为非,意谓从之则恐人谓政非己出。
rú cǐ zhě duō zhèn shén bù qǔ
这句话大意是:如此者多,朕甚不取。
jīn guān dà lǐ sì suǒ duàn suī zhì yǒu zhèng tiáo lǐ bù néng xíng zhě bié jù qíng xiàn zhèn wéi qǔ qí suǒ zhǎng
这句话大意是:今观大理寺所断,虽制有正条,理不能行者别具情见,朕惟取其所长。
fu wéi rén zhī lǐ tā rén zhī shàn zhě cóng zhī zé kě wèi shàn yǐ
现代白话:夫为人之理,他人之善者从之,则可谓善了。
rén wǔ shàng wèi zǎi chén yuē jīn zài xià liáo qǐ wú rén cái dàn zài shàng zhě bù wéi jí yǐn è qí cái shèng jǐ gù ěr
这句话大意是:”壬午,上谓宰臣曰:“今在下僚岂无人材,但在上者不为汲引,恶其材胜己故耳。
bǐng xū shàng wèi yù shǐ zhōng chéng hé shí liè miǎo yuē tái chén jiū chá lì zhì zhī néng fǒu wu qù qí rǎo mín qiě jì qí de xián yě
这句话大意是:”丙戌,上谓御史中丞纥石烈邈曰:“台臣纠察吏治之能否,务去其扰民,且冀其得贤也。
jīn suǒ zhì zhé shòu sòng dié tīng qí wàng gào shǐ wéi zhèng zhě rú hé zé kě yě
这句话大意是:今所至辄受讼牒,听其妄告,使为政者如何则可也。
jiǔ yuè dīng yǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:九月丁酉朔,日有食之。
xīn chǒu fēng zǐ yǒng dé wèi xuē wáng
这句话大意是:辛丑,封子永德为薛王。
yǐ yòu fù dōu diǎn jiǎn wán yán xí ní liè děng wéi hè sòng shēng rì shǐ
这句话大意是:以右副都点检完颜习尼烈等为贺宋生日使。
guǐ mǎo yǐ bīng bù láng zhōng shí mǒ hū tǔ wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:癸卯,以兵部郎中石抹忽土为夏国生日使。
wù shēn qiū liè
这句话大意是:戊申,秋猎。
gēng xū suì xīng yíng huò tài bái jù yú wěi
这句话大意是:庚戌,岁星、荧惑、太白聚于尾。
jiǎ zǐ hái dōu
这句话大意是:甲子,还都。
shí yuè jǐ sì xià guó jìn bǎi tóu zhàng zhào què zhī jìng shàng
这句话大意是:十月己巳,夏国进百头帐,诏却之境上。
guǐ yǒu yǒu sī zòu yǎn qìng gōng suǒ huà gōng chén èr shí rén wéi wǔ rén yǒu shì jīn kǎo jiǎn yú shí wǔ rén gōng zhuàng nǐ dìng shì hào yǐ jìn
这句话大意是:癸酉,有司奏:“衍庆宫所画功臣二十人,惟五人有谥,今考检余十五人功状,拟定谥号以进。
zhào kě zhào yǐ yáng shí wàn fù wū gǔ lǐ shí lěi bù xù mù qí zī xi yǐ yǔ pín mín
这句话大意是:”诏可,诏以羊十万付乌古里石垒部畜牧,其滋息以予贫民。
dīng chǒu zhì zhū měng ān fù rèn bié zhí zi xū nián èr shí wǔ yǐ shàng fāng xǔ chéng xí
这句话大意是:丁丑,制诸猛安,父任别职,子须年二十五以上方许承袭。
xīn sì shàng wèi zǎi chén yuē jīn zài wèi bù wén jiàn xián hé yě
这句话大意是:辛巳,上谓宰臣曰:“今在位不闻荐贤,何也?
xī dí rén jié qǐ zì xià liáo lì fú táng zuò shǐ jì wēi ér ān yán shù bǎi nián zhī yǒng
这句话大意是:昔狄仁杰起自下僚,力扶唐祚,使既危而安,延数百年之永。
rén jié suī xián fēi lóu shī dé hé yǐ zì jiàn hu
现代白话:仁杰虽贤,非娄师德凭什么自荐吗?
guǐ wèi gèng hù sòng zuì rén táo wáng zhì
这句话大意是:”癸未,更护送罪人逃亡制。
shàng wèi zǎi chén yuē jìn guān shàng fēng zhāng zhě shū wú dà lì hài
这句话大意是:上谓宰臣曰:“近观上封章者,殊无大利害。
qiě gǔ zhī jiàn zhě jì zhōng yú guó yì yǐ qiú míng jīn zhī jiàn zhě wèi lì ér yǐ
这句话大意是:且古之谏者既忠于国,亦以求名,今之谏者为利而已。
rú hù bù shàng shū cáo wàng zhī jǐ nán yǐn liáng sù jiē shàng shū yán shì gài jì yú zhí zhèng ěr qí yú guó zhèng jìng hé suǒ bǔ
这句话大意是:如户部尚书曹望之、济南尹梁肃皆上书言事,盖觊觎执政耳,其于国政竟何所补。
dá guān rú cǐ kuàng yú rén hu
这句话大意是:达官如此,况余人乎!
xī hǎi líng nán fá tài yī shǐ qí zǎi jí jiàn zhì lù yú shì cǐ běn cháo yǐ lái yī rén ér yǐ
这句话大意是:昔海陵南伐,太医使祁宰极谏,至戮于市,此本朝以来一人而已。
dīng hài shàng mìng zǎi chén yuē jiān chá yù shǐ tián zhōng rú cháng shàng shū yán shì jīn dāng shēng zhuó yǐ lì qí yú
这句话大意是:”丁亥,上命宰臣曰:“监察御史田忠孺尝上书言事,今当升擢,以励其余。
shí yī yuè wù xū yǐ nán jīng liú shǒu tú dān kè níng wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:十一月戊戌,以南京留守徒单克宁为平章政事。
gēng xū shàng wèi zǎi chén yuē zhèn cháng kǒng zhòng liǎn yǐ kùn wú mín zì jīn zhū lù chà kē zhī fán xì zhě yì jù yǐ wén
现代白话:庚戌,上谓宰臣曰:“朕常恐重敛以困我民,自今诸路差科之烦细者,亦具以闻。
yǒu sī zòu xià guó jìn yù zhàng shǐ yīn biān chén kěn qiú jìn rù nǎi xǔ zhī
这句话大意是:”有司奏,夏国进御帐使因边臣恳求进入,乃许之。
yǐ shàng shū zuǒ chéng shí jū wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:以尚书左丞石琚为平章政事。
bǐng chén yǐ yán ān yǐn wán yán pú là dǔ děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:丙辰,以延安尹完颜蒲剌睹等为贺宋正旦使。
shí èr yuè wù chén yǐ bó hǎi jiù sú nán nǚ hūn qǔ duō bù yǐ lǐ bì xiān rǎng qiè yǐ bēn zhào jìn jué zhī fàn zhě yǐ jiān lùn
这句话大意是:十二月戊辰,以渤海旧俗男女婚娶多不以礼,必先攘窃以奔,诏禁绝之,犯者以奸论。
yǐ sù zhí jiāng jūn pú sàn huái zhōng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:以宿直将军仆散怀忠为高丽生日使。
jǐ sì tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:己巳,太白昼见。
rén shēn yǐ shàng shū yòu chéng táng kuò ān lǐ wèi zuǒ chéng diàn qián dōu diǎn jiǎn pú chá tōng wèi yòu chéng
这句话大意是:壬申,以尚书右丞唐括安礼为左丞,殿前都点检蒲察通为右丞。
shàng wèi zǎi zhí yuē zhèn jīn nián yǐ wǔ shí yǒu wǔ ruò nián yú liù shí suī yù yǒu wéi ér mò zhī néng yǐ
现代白话:上谓宰执曰:“朕今年已五十有五,若年逾六十,虽欲有为,而莫之能了!
yi jí zhèn zhī kāng qiáng qí nǚ zhí rén měng ān móu kè jí guó jiā zhèng shì zhī wèi wán yǔ fu fǎ lìng zhī wèi yī zhě yi jiē xiū jǔ zhī
这句话大意是:宜及朕之康强,其女直人猛安谋克及国家政事之未完,与夫法令之未一者,宜皆修举之。
fán suǒ shī xíng zhèn bù wéi dài
这句话大意是:凡所施行,朕不为怠。
shí bā nián zhēng yuè bǐng shēn shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十八年正月丙申朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
rén yín dìng shā yì jū zhōu qīn nú bì tóng jū bēi yòu zhé shā nú bì jí qī wú zuì ér zhé ōu shā zhě zuì
这句话大意是:壬寅,定杀异居周亲奴婢、同居卑幼,辄杀奴婢及妻无罪而辄殴杀者罪。
gēng xū xiū qǐ jū zhù yí là jié shàng shū yán měi píng rén yì shì suī shǐ guān yì bù yǔ wén wú yóu jì lù
这句话大意是:庚戌,修起居注移剌杰上书言:“每屏人议事,虽史官亦不与闻,无由纪录。
shàng yǐ wèn píng zhāng zhèng shì shí jū zuǒ chéng táng kuò ān lǐ duì yuē gǔ zhě tiān zǐ zhì shǐ guān yú zuǒ yòu yán dòng bì shū suǒ yǐ jǐng jiè rén jūn shù jī yǒu suǒ wèi yě
这句话大意是:”上以问平章政事石琚、左丞唐括安礼,对曰:“古者,天子置史官于左右,言动必书,所以儆戒人君,庶几有所畏也。
gēng shēn miǎn zhōng dōu hé běi hé dōng shān dōng hé nán shǎn xī děng lù qián nián bèi zāi zū shuì
这句话大意是:”庚申,免中都、河北、河东、山东、河南、陕西等路前年被灾租税。
rén xū rú chūn shuǐ
这句话大意是:壬戌,如春水。
èr yuè bǐng yín shuò cì guǎn zhuāng
这句话大意是:二月丙寅朔,次管庄。
bǐng zǐ cì huá gǎng
这句话大意是:丙子,次华港。
jǐ chǒu hái gōng
这句话大意是:己丑,还宫。
sān yuè yǐ wèi shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月乙未朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
yǐ sì mìng shù biān nǚ zhí rén yù jì sì hūn jià jié chén xǔ zì zào jiǔ
这句话大意是:乙巳,命戍边女直人遇祭祀、婚嫁、节辰许自造酒。
dīng wèi shàng wèi zǎi zhí yuē xiàn lìng zhī zhí zuì wéi qīn mín dāng de xián cái yòng zhī
这句话大意是:丁未,上谓宰执曰:“县令之职最为亲民,当得贤材用之。
ěr lái fàn fǎ zhě zhòng shū bù wén yǒu néng zhě
这句话大意是:迩来犯法者众,殊不闻有能者。
bǐ zài chūn shuǐ jiàn shí chéng yù tián liǎng xiàn lìng jiē nián lǎo gǒu lù ér yǐ
这句话大意是:比在春水,见石城、玉田两县令,皆年老,苟禄而已。
jī diàn shàng ěr yuǎn xiàn kě zhī
现代白话:畿甸尚你,远县可知。
píng zhāng zhèng shì shí jū duì yuē liáng xiāng lìng jiāo xù qìng dōu lìng li bó dá jiē néng lì kě rèn
这句话大意是:”平章政事石琚对曰:”良乡令焦旭、庆都令李伯达皆能吏,可任。
shàng yuē shěn rú qīng yán kě zhuó yòng zhī
这句话大意是:”上曰:“审如卿言,可擢用之。
jǐ yǒu jìn mín jiān wú de chuàng xīng sì guàn
这句话大意是:”己酉,禁民间无得创兴寺观。
xiàn zhōu rén yīn xiǎo èr děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:献州人殷小二等谋反,伏诛。
sì yuè jǐ sì shàng wèi zǎi chén yuē zhèn xún xìng suǒ zhì bì lìng tǐ fǎng guān lì zāng pǐ
这句话大意是:四月己巳,上谓宰臣曰:“朕巡幸所至,必令体访官吏臧否。
xiàng yù tián zhī zhǔ bù shí mǒ yǎo nǎi néng lì yě kě shòu běn xiàn lìng
这句话大意是:向玉田知主簿石抹杳乃能吏也,可授本县令。
jǐ chǒu yǐ tài zi zuǒ zàn shàn ā bù hǎn dé fu wèi héng cì xià guó shǐ
这句话大意是:”己丑,以太子左赞善阿不罕德甫为横赐夏国使。
wǔ yuè bǐng wǔ shàng rú jīn lián chuān
这句话大意是:五月丙午,上如金莲川。
liù yuè gēng wǔ shàng shū zuǒ chéng xiàng hé shí liè liáng bì hōng
这句话大意是:六月庚午,尚书左丞相纥石烈良弼薨。
rùn yuè xīn chǒu mìng zhèn xī nán xī běi liǎng zhāo tǎo sī mín jí wū gǔ lǐ shí lěi bù zhuǎn hù jī
这句话大意是:闰月辛丑,命赈西南、西北两招讨司民,及乌古里石垒部转户饥。
qī yuè bǐng zǐ shàng wèi zǎi chén yuē zhí guān shǐ fàn zāng zuì róng yǒu guò wù zhì yú zài fàn shì wú gǎi guò zhī xīn
这句话大意是:七月丙子,上谓宰臣曰:“职官始犯赃罪,容有过误,至于再犯,是无改过之心。
zì jīn zài fàn bù yǐ zāng shù duō guǎ bìng chú míng
这句话大意是:自今再犯不以赃数多寡,并除名。
bā yuè yǐ sì zhì zì jīn lián chuān
这句话大意是:八月乙巳,至自金莲川。
bǐng chén yǐ shàng shū yòu chéng xiàng wán yán shǒu dào wèi zuǒ chéng xiàng píng zhāng zhèng shì shí jū wèi yòu chéng xiàng
这句话大意是:丙辰,以尚书右丞相完颜守道为左丞相,平章政事石琚为右丞相。
jiǔ yuè xīn wèi yǐ dà lǐ qīng zhāng jiǔ sī děng wéi hè sòng shēng rì shǐ shì yù shǐ wán yán pú lǔ hǔ wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:九月辛未,以大理卿张九思等为贺宋生日使,侍御史完颜蒲鲁虎为夏国生日使。
guǐ yǒu yǐ shàng shū zuǒ chéng táng kuò ān lǐ wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:癸酉,以尚书左丞唐括安礼为平章政事。
yǐ hài yǐ yòu chéng pú chá tōng wèi zuǒ chéng cān zhī zhèng shì yí là dào wèi yòu chéng xíng bù shàng shū zhān gē wò tè là wèi cān zhī zhèng shì
这句话大意是:乙亥,以右丞蒲察通为左丞,参知政事移剌道为右丞,刑部尚书粘割斡特剌为参知政事。
shí yuè gēng yín shuò shǎn zhōu fáng yù shǐ shí mǒ jìn jiā nú yǐ zuì chú míng
这句话大意是:十月庚寅朔,陕州防御使石抹靳家奴以罪除名。
jiǎ wǔ yù shǐ zhōng chéng liú zhòng huì shì yù shǐ lǐ yú zuò shī jiū chá dà zhǎng gōng zhǔ shì gè xuē guān yī jiē
这句话大意是:甲午,御史中丞刘仲诲、侍御史李瑜坐失纠察大长公主事,各削官一阶。
shí yī yuè gēng shēn shuò shàng shū shěng zòu nǐ tóng zhī yǒng níng jūn jié dù shǐ shì ā kě wèi cì shǐ shàng yuē ā kě nián yòu yú shì wèi liàn shòu zuǒ èr guān kě yě
这句话大意是:十一月庚申朔,尚书省奏,拟同知永宁军节度使事阿可为刺史,上曰:“阿可年幼,于事未练,授佐贰官可也。
píng zhāng zhèng shì táng kuò ān lǐ zòu yuē chén děng yǐ ā kě zōng shì gù nǐ shì zhí
这句话大意是:”平章政事唐括安礼奏曰:“臣等以阿可宗室,故拟是职。
shàng yuē jùn shǒu xì qiān lǐ xiū qī ān kě bù zé rén ér sī qí qīn yé
这句话大意是:”上曰:“郡守系千里休戚,安可不择人而私其亲耶?
ruò yǐ qīn qīn zhī ēn cì yǔ suī hòu wú hài yú zhèng
这句话大意是:若以亲亲之恩,赐与虽厚,无害于政。
shǐ zhī zhì jùn ér fēi qí cái yī jìng hé lài yān
现代白话:使之治郡而非其才,一境何赖呢。
rén shēn yǐ jìng nán jūn jié dù shǐ wū yán chá là děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:”壬申,以静难军节度使乌延查剌等为贺宋正旦使。
bǐng zǐ shàng shū shěng zòu chóng xìn xiàn lìng shí ān jié mǎi chē cái yú bù mín sān rì bù cháng qí zhí dāng xuē guān yī jiē jiě zhí
这句话大意是:丙子,尚书省奏,崇信县令石安节买车材于部民,三日不偿其直,当削官一阶,解职。
shàng yīn yán fán zài guān zhě dàn dāng qǔ qí tān wū yǔ qīng bái zhī yóu zhě shù rén chù zhì zhī zé rén zì zhī chéng quàn yǐ
现代白话:上因言:“凡在官者,但当取其贪污与清白之尤者数人黜陟之,则人自知惩劝了。
fu cháo tíng zhī zhèng tài kuān zé rén bù zhī jù tài měng zé xiǎo diàn yì jiāng bù miǎn yú zuì wéi dāng yòng zhōng diǎn ěr
这句话大意是:夫朝廷之政,太宽则人不知惧,太猛则小玷亦将不免于罪,惟当用中典耳。
wù yín shàng zé zǎi chén yuē jìn wèn zhào chéng yuán hé gù zài rèn qīng děng yán cáo wáng cháng qiǎn rén yán qí cái néng gàn mǐn gù zài rèn zhī
现代白话:”戊寅,上责宰臣曰:“近问赵承元为什么再任,卿等言,曹王尝遣人言其才能干敏,故再任之。
guān jué nǐ zhù suī yóu qīng bèi yǔ duó zhī quán dāng chū yú zhèn
这句话大意是:官爵拟注,虽由卿辈,予夺之权,当出于朕。
cáo wáng zhī yán shàng cóng zhī jiǎ huáng tài zǐ yǒu suǒ yù zé qí cóng kě zhī yǐ
现代白话:曹王之言尚从之,假皇太子有所谕,则其从可知了。
cǐ shì yīn qīng yán shǐ zhī qí bù zhī zhě zhī fù jǐ hé
这句话大意是:此事因卿言始知,其不知者知复几何?
qiě qīng děng gōng shòu qǐng shǔ kě hu
这句话大意是:且卿等公受请属,可吗?
gài chéng yuán qián wèi cáo wáng fǔ wén xué yǔ wáng dǐ bì jiān zhàng bǎi wǔ shí chú míng ér fù yòng yě
这句话大意是:”盖承元前为曹王府文学,与王邸婢奸,杖百五十除名,而复用也。
bǐng xū yǐ lì bù shàng shū wū gǔ lùn yuán zhōng wèi yù shǐ dài fū yǐ dōng shàng gé mén shǐ zuǒ guāng qìng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:丙戌,以吏部尚书乌古论元忠为御史大夫,以东上阁门使左光庆为高丽生日使。
shí èr yuè gēng xū fēng sūn wú dōu bǔ wēn guó gōng má dá gé jīn yuán jùn wáng chéng qìng dào guó gōng
现代白话:十二月庚戌,封孙我都补温国公,麻达葛金源郡王,承庆道国公。
rén zǐ qún chén fèng shàng dà jīn shòu mìng wàn shì zhī bǎo
这句话大意是:壬子,群臣奉上“大金受命万世之宝。
shí jiǔ nián zhēng yuè gēng shēn shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:十九年正月庚申朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
dīng mǎo rú chūn shuǐ
这句话大意是:丁卯,如春水。
èr yuè jǐ yǒu hái gōng
这句话大意是:二月己酉,还宫。
yǐ mǎo miǎn qù nián bèi shuǐ hàn mín tián zū shuì
这句话大意是:乙卯,免去年被水旱民田租税。
sān yuè yǐ wèi shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月乙未朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
yǐ chǒu shàng shū shěng zòu kuī kè yuàn wu guān yán kuí děng liù shí bā rén gè hé xuē guān yī jiē
这句话大意是:乙丑,尚书省奏,亏课院务官颜葵等六十八人,各合削官一阶。
shàng yuē yǐ chéng fèi rén zhǔ què gū cǐ liáo fǎ yě
这句话大意是:上曰:“以承废人主榷沽,此辽法也。
fǎ bì zé dāng gēng zhāng táng sòng fǎ yǒu kě xíng zhě zé xíng zhī
这句话大意是:法弊则当更张,唐、宋法有可行者则行之。
jǐ sì shàng yǔ zǎi chén lùn shǐ shì qiě yuē zhèn guān qián shǐ duō yì měi
这句话大意是:”己巳,上与宰臣论史事,且曰:“朕观前史多溢美。
dà dǐ shǐ shū zài shì guì shí bù bì fú cí chǎn yú yě
这句话大意是:大抵史书载事贵实,不必浮辞谄谀也。
xīn wèi shàng wèi zǎi chén yuē jiān xié zhī chén yù yǒu guī qiú wǎng wǎng sī qí dǎng yǔ bù kěn míng yán tuō yǐ tā shì yáng bù yǔ ér yīn wèi zhī lì
这句话大意是:”辛未,上谓宰臣曰:“奸邪之臣,欲有规求,往往私其党与,不肯明言,托以他事,阳不与而阴为之力。
zhèn guān gǔ zhī jiān rén dāng guó jiā jiàn chǔ zhī shí kǒng qí cōng míng bù lì yú jǐ wǎng wǎng fēng yǐ yīn shì pò huài qí yì wéi zé hūn nuò zhě lì zhī jì tā rì kě nòng quán wèi gōng lì yě
这句话大意是:朕观古之奸人,当国家建储之时,恐其聪明不利于己,往往风以阴事,破坏其议,惟择昏懦者立之,冀他日可弄权为功利也。
rú jìn wǔ yù lì qí dì ér jiān chén jū zhī jìng lì huì dì yǐ zhì sāng luàn cǐ míng yàn yě
这句话大意是:如晋武欲立其弟,而奸臣沮之,竟立惠帝,以致丧乱,此明验也。
dīng chǒu shàng wèi zǎi chén yuē zhèn guān qián dài rén chén jiāng jiàn yú cháo yǔ fù mǔ qī zǐ jué shì yǐ bì sǐ
这句话大意是:”丁丑,上谓宰臣曰:“朕观前代人臣将谏于朝,与父母妻子决,示以必死。
tóng liè mù dǔ qí sǐ yì bù gù shēn yòu wèi zhī jiàn
这句话大意是:同列目睹其死,亦不顾身,又为之谏。
cǐ jìn zhōng yú guó zhě rén suǒ nán néng yě
这句话大意是:此尽忠于国者,人所难能也。
jǐ mǎo zhì jiū dàn zhī guān zhī yǒu fàn fǎ ér bù jǔ zhě jiǎn fàn rén zuì yī děng kē zhī guān qīn zhě xǔ huí bì
这句话大意是:”己卯,制纠弹之官知有犯法而不举者,减犯人罪一等科之,关亲者许回避。
shàng wèi zǎi chén yuē rén duō fèng shì lǎo yì yù jiǎo fú
这句话大意是:上谓宰臣曰:“人多奉释老,意欲徼福。
zhèn zǎo nián yì pō huò zhī xuán wù qí fēi
这句话大意是:朕蚤年亦颇惑之,旋悟其非。
qiě shàng tiān lì jūn shǐ zhī zhì mín ruò pán lè dài hū yù yǐ jiǎo xìng qí fú nán yǐ
现代白话:且上天立君,使之治民,若盘乐怠忽,欲以侥幸祈福,难了!
guǒ néng ài yǎng xià mín shàng dàng tiān xīn fú bì bào zhī
这句话大意是:果能爱养下民,上当天心,福必报之。
sì yuè jǐ chǒu shuò zhào zhèn xī nán lù zhāo tǎo sī suǒ bù mín
这句话大意是:”四月己丑朔,诏赈西南路招讨司所部民。
jǐ yǒu yǐ shēng fù mǐn zōng zhào zhōng wài
这句话大意是:己酉,以升祔闵宗,诏中外。
dīng sì suì xīng zhòu jiàn
这句话大意是:丁巳,岁星昼见。
wǔ yuè wù yín xìng tài níng gōng
这句话大意是:五月戊寅,幸太宁宫。
liù yuè wù zǐ shuò zhào gēng dìng zhì tiáo
这句话大意是:六月戊子朔,诏更定制条。
qī yuè xīn wèi yǒu sī zòu nǐ zhào wáng zǐ shí gǔ nǎi rén cóng shàng bù cóng wèi zǎi xiàng yuē r zuì shàng yòu ruò fèng cheng tài guò shǐ chǐ xīn zī dà zú nán jié yì cǐ bù kě zhǎng
这句话大意是:七月辛未,有司奏拟赵王子石古乃人从,上不从,谓宰相曰:“儿罪尚幼,若奉承太过,使侈心滋大,卒难节抑,此不可长。
zhū r měi rù shì dāng qí yǔ xiào yú lè zhī jì zhèn bì yuān mò lì zhī yǐ yán zhù qí zhī zhèn jiào jiè zhī yì shǐ cháng wèi shèn ér guǎ guò yě
这句话大意是:诸儿每入侍,当其语笑娱乐之际,朕必渊默,莅之以严,庶其知朕教戒之意,使常畏慎而寡过也。
guǐ yǒu mì zhōu mín xǔ tōng děng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:”癸酉,密州民许通等谋反,伏诛。
bǐng zǐ tài bái zhòu jiàn
这句话大意是:丙子,太白昼见。
gēng chén zhì zì tài níng gōng
这句话大意是:庚辰,至自太宁宫。
bā yuè rén chén shàng shū yòu chéng xiàng shí jū zhì shì
这句话大意是:八月壬辰,尚书右丞相石琚致仕。
wù xū yǐ sòng dà guān qián dāng wǔ yòng
这句话大意是:戊戌,以宋大观钱当五用。
bǐng wǔ jǐ nán mín liú xī zhōng móu fǎn fú zhū
这句话大意是:丙午,济南民刘溪忠谋反,伏诛。
jiǔ yuè wù wǔ yǐ zuǒ xuān huī shǐ pú chá dǐng shòu děng wéi hè sòng shēng rì shǐ tài zǐ zuǒ wèi lǜ fǔ lǜ péi mǎn hú là wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:九月戊午,以左宣徽使蒲察鼎寿等为贺宋生日使,太子左卫率府率裴满胡剌为夏国生日使。
guǐ hài qiū liè
这句话大意是:癸亥,秋猎。
guǐ wèi hái dōu
这句话大意是:癸未,还都。
shí yuè xīn mǎo xī nán lù zhāo tǎo shǐ zhé diǎn yǐ zāng zuì fú zhū
这句话大意是:十月辛卯,西南路招讨使哲典以赃罪,伏诛。
xīn hài zhì zhī qíng fú nèi chéng qīn zhě suī zì shǒu réng yī lǜ zuò zhī
这句话大意是:辛亥,制知情服内成亲者,虽自首仍依律坐之。
shí yī yuè rén xū gǎi zàng zhāo dé huáng hòu dà shè
这句话大意是:十一月壬戌,改葬昭德皇后,大赦。
yǐ yù shǐ zhōng chéng yí là tīng děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:以御史中丞移剌𬘩等为贺宋正旦使。
wù chén yǐ xī shàng gé mén shǐ lú gǒng wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:戊辰,以西上阁门使卢拱为高丽生日使。
rén shēn shàng rú hé jiān dōng liè
这句话大意是:壬申,上如河间冬猎。
guǐ wèi zhì zì hé jiān
这句话大意是:癸未,至自河间。
èr shí nián zhēng yuè jiǎ yín shuò sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:二十年正月甲寅朔,宋、高丽、夏遣使来贺。
wù wǔ dìng shì lìng shǐ gé
这句话大意是:戊午,定试令史格。
rén xū mìng suì yǐ qián wǔ qiān guàn zào suí cháo bǎi guān jié jiǔ jí bīng zhú yào tàn shì pǐn zhì gěi zhī
这句话大意是:壬戌,命岁以钱五千贯造随朝百官节酒及冰、烛、药、炭,视品秩给之。
jǐ sì rú chūn shuǐ
这句话大意是:己巳,如春水。
bǐng zǐ xìng shí chéng xiàn xíng gōng
这句话大意是:丙子,幸石城县行宫。
dīng chǒu yǐ yù tián xiàn xíng gōng zhī de piān lín wèi yù lín dà diàn luò wèi cháng chūn diàn
这句话大意是:丁丑,以玉田县行宫之地偏林为御林,大淀泺为长春淀。
èr yuè dīng wèi hái dōu
这句话大意是:二月丁未,还都。
sān yuè guǐ chǒu shuò wàn chūn jié sòng gāo lí xià qiǎn shǐ lái hè
这句话大意是:三月癸丑朔,万春节,宋、高丽、夏遣使来贺。
jǐ wèi zhào fán fàn zuì bèi wèn zhī guān suī yù shè bù dé fù zhí
这句话大意是:己未,诏凡犯罪被问之官,虽遇赦,不得复职。
yǐ chǒu yǐ xīn dìng měng ān móu kè zhào miǎn zhōng dōu xī jīng hé běi shān dōng hé dōng shǎn xī lù qù nián zū shuì
这句话大意是:乙丑,以新定猛安谋克,诏免中都、西京、河北、山东、河东、陕西路去年租税。
xīn sì yǐ píng zhāng zhèng shì tú dān kè níng wèi shàng shū yòu chéng xiàng yù shǐ dài fū wū gǔ lùn yuán zhōng wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:辛巳,以平章政事徒单克宁为尚书右丞相,御史大夫乌古论元忠为平章政事。
sì yuè dīng hài dìng mào yīn zuì shǎng
这句话大意是:四月丁亥,定冒荫罪赏。
jǐ hài zhì zōng shì jí wài bìng yī pǐn mìng fù yī fú tīng yòng míng jīn
这句话大意是:己亥,制宗室及外并一品命妇,衣服听用明金。
yǐ xī shàng gé mén shǐ guō xǐ guó wèi héng cì gāo lí shǐ
这句话大意是:以西上阁门使郭喜国为横赐高丽使。
tài níng gōng huǒ
这句话大意是:太宁宫火。
yǐ sì shàng wèi zǎi chén yuē nǚ zhí guān duō wèi zhèn shí yòng tài jiǎn zhèn wèi bù rán
这句话大意是:乙巳,上谓宰臣曰:“女直官多谓朕食用太俭,朕谓不然。
fu yī shí duō fèi qǐ wèi měi shì
这句话大意是:夫一食多费,岂为美事。
kuàng zhèn nián gāo bù yù tú zǎi wù mìng
这句话大意是:况朕年高,不欲屠宰物命。
guì wèi tiān zǐ néng zì jié yuē yì bù è yě
这句话大意是:贵为天子,能自节约,亦不恶也。
zhèn fú yù huò jiù cháng shǐ huàn zhuó zhì yú pò suì fāng shǐ gēng yì
这句话大意是:朕服御或旧,常使浣濯,至于破碎,方始更易。
xiàng shí zhàng mù cháng yòng tú jīn wèi shì jīn zé bù ěr dàn lìng zú yòng hé bì shì fēn huá yě
现代白话:向时帐幕常用涂金为饰,今则不你,但令足用,何必事纷华也。
gēng xū rú jīn lián chuān
这句话大意是:”庚戌,如金莲川。
wǔ yuè bǐng yín jīng shī dì zhèn shēng hēi bái máo
这句话大意是:五月丙寅,京师地震,生黑白毛。
qī yuè hàn
这句话大意是:七月,旱。
bā yuè rén wǔ qiū liè
这句话大意是:八月壬午,秋猎。
jiǔ yuè rén xū zhì zì jīn lián chuān
这句话大意是:九月壬戌,至自金莲川。
yǐ tài fǔ jiān li yì děng wéi hè sòng shēng rì shǐ shào fǔ shǎo jiān sài bǔ wèi xià guó shēng rì shǐ
这句话大意是:以太府监李佾等为贺宋生日使,少府少监赛补为夏国生日使。
bǐng zǐ pú sù wǎn qún mù lǎo hū móu pàn fú zhū
这句话大意是:丙子,蒲速宛群牧老忽谋叛,伏诛。
shí yuè gēng chén shuò gēng dìng quán zhù xiàn lìng chéng bù gé
这句话大意是:十月庚辰朔,更定铨注县令丞簿格。
zhào xī běi lù zhāo tǎo sī měi jìn mǎ tuo yīng hú děng zhé lǜ liǎn bù nèi zì jīn bìng ba zhī
这句话大意是:诏西北路招讨司每进马驼鹰鹘等,辄率敛部内,自今并罢之。
rén wǔ shàng wèi zǎi chén yuē chá wèn xì wēi fēi rén jūn zhī tǐ zhèn yì zhī zhī
这句话大意是:壬午,上谓宰臣曰:“察问细微,非人君之体,朕亦知之。
rán yǐ qīng děng shū bù yòng xīn gù shí huò chá wèn
这句话大意是:然以卿等殊不用心,故时或察问。
rú shān hòu zhī de jiē wèi qīn wáng gōng zhǔ quán shì zhī jiā suǒ zhàn zhuǎn hé yú mín jiē yóu qīng děng zhī bù chá
这句话大意是:如山后之地,皆为亲王、公主、权势之家所占,转和于民,皆由卿等之不察。
qīng děng dāng jìn xīn qín shì wú lìng zhèn zhī fán láo yě
这句话大意是:卿等当尽心勤事,毋令朕之烦劳也。
zhào xǐ yáo luò hé yí mǎ hé liǎng měng ān yú dà míng dōng píng děng lù ān zhì
这句话大意是:”诏徙遥落河、移马河两猛安于大名、东平等路安置。
wù xū shàng wèi zǎi chén yuē fán rén zài xià wèi yù jì shēng jìn miǎn wèi gōng lián xián xiào hé yǐ zhī zhī
现代白话:戊戌,上谓宰臣曰:“凡人在下位,欲冀升进,勉为公廉贤肖凭什么知之。
jí qí tōng xiǎn guān qí shī wéi fāng jiàn běn xīn
这句话大意是:及其通显,观其施为,方见本心。
rú zhāo tǎo zhé diǎn chū rèn dìng zhōu tóng zhī jì wèi dū sī wèi cháng shǎo yǒu sī xùn suǒ zhì jiē yǒu qīng míng jí wèi zhāo tǎo bù gù shǒu
这句话大意是:如招讨哲典,初任定州同知,继为都司,未尝少有私徇,所至皆有清名,及为招讨,不固守。
rén xīn xiǎn yú shān chuān chéng nán zhī yě
这句话大意是:人心险于山川,诚难知也。
rén yín shàng wèi zǎi chén yuē jìn lǎn zī zhì tōng jiàn biān cì lěi dài fèi xīng shén yǒu jiàn jiè sī mǎ guāng yòng xīn rú cǐ gǔ zhī liáng shǐ wú yǐ jiā yě
这句话大意是:”壬寅,上谓宰臣曰:“近览《资治通鉴》,编次累代废兴,甚有鉴戒,司马光用心如此,古之良史无以加也。
jiào shū láng máo huī zhèn lǚ wèn yǐ shì shàn yú yìng duì zhēn gāi bó lǎo rú kě chú tài cháng zhí shì yǐ bèi tǎo lùn
这句话大意是:校书郎毛麾,朕屡问以事,善于应对,真该博老儒,可除太常职事,以备讨论。
jiǎ chén yǐ diàn qián dōu diǎn jiǎn xiāng wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:”甲辰,以殿前都点检襄为御史大夫。
shí yī yuè dīng sì shàng shū yòu chéng yí là dào ba
这句话大意是:十一月丁巳,尚书右丞移剌道罢。
yǐ chǒu yǐ zhēn dìng yǐn dān shǒu sù děng wéi hè sòng zhēng dàn shǐ
这句话大意是:乙丑,以真定尹单守素等为贺宋正旦使。
guǐ yǒu yǐ yù shǐ dài fū xiāng wèi shàng shū yòu chéng
这句话大意是:癸酉,以御史大夫襄为尚书右丞。
yǐ hài shàng yù zǎi chén yuē jùn shǒu xuǎn rén zī kǎo suī wèi jí lián néng zhě zé shēng yòng zhī yǐ lì qí yú
这句话大意是:乙亥,上谕宰臣曰:“郡守选人,资考虽未及,廉能者则升用之,以励其余。
yǐ tài cháng shǎo qīng rèn tì wèi gāo lí shēng rì shǐ
这句话大意是:”以太常少卿任倜为高丽生日使。
shí èr yuè xīn sì shàng wèi zǎi chén yuē qí guó yòng rén dàn yī yán hé yì biàn shēng yòng zhī yī yán zhī shī biàn zé fá zhī
这句话大意是:十二月辛巳,上谓宰臣曰:“岐国用人,但一言合意便升用之,一言之失便责罚之。
fán rén yán cí yī de yī shī xián zhě bù miǎn
这句话大意是:凡人言辞,一得一失,贤者不免。
zì gǔ yòng rén xián shì yǐ shì ruò zhǐ yǐ zòu duì zhī jiān ān néng zhī rén xián fǒu
这句话大意是:自古用人咸试以事,若止以奏对之间,安能知人贤否?
zhèn zhī qǔ rén zhòng suǒ yǔ zhě yòng zhī bù yǐ dú jiàn wéi shì yě
这句话大意是:朕之取人,众所与者用之,不以独见为是也。
jǐ hài hé jué wèi zhōu
这句话大意是:”己亥,河决卫州。
xīn chǒu liè yú jìn jiāo
这句话大意是:辛丑,猎于近郊。
guǐ mǎo tè shòu xí fēng yǎn shèng gōng kǒng zǒng yǎn zhōu qū fù lìng fēng jué rú gù
这句话大意是:癸卯,特授袭封衍圣公孔总兖州曲阜令,封爵如故。