金史 · 脱脱 · Chapter 77 of 136

列传·卷十五

PinyinModern Translation
Size

zōng bì běn míng wù shù hēng běn míng bèi dié zhāng bāng chāng liú yù tà lǎn

这句话大意是:宗弼(本名兀术) 亨(本名孛迭) 张邦昌 刘豫 挞懒。

zōng bì běn míng wò chuò yòu zuò wù shù yì zuò wò chū huò zuò huang wò chū tài zǔ dì sì zǐ yě

这句话大意是:宗弼,本名斡啜,又作兀术,亦作斡出,或作晃斡出,太祖第四子也。

xī yǐn huò liáo hù wèi xí ní liè wèn zhī liáo dì liè yuān yāng luò

这句话大意是:希尹获辽护卫习泥烈,问知辽帝猎鸳鸯泺。

dū tǒng gǎo chū qīng lǐng zōng wàng zōng bì lǜ bǎi qí yǔ mǎ hé shàng zhú yuè lú bèi gǔ yě lǐ sī děng chí jī bài zhī

这句话大意是:都统杲出青岭,宗望、宗弼率百骑与马和尚逐越卢、孛古、野里斯等,驰击败之。

zōng bì shǐ jǐn suì duó liáo bīng shì qiāng dú shā bā rén shēng huò wǔ rén suì shěn de liáo zhǔ zài yuān yāng luò tián liè shàng wèi qù kě xí qǔ zhě

这句话大意是:宗弼矢尽,遂夺辽兵士枪,独杀八人,生获五人,遂审得辽主在鸳鸯泺畋猎,尚未去,可袭取者。

jí zōng wàng fá sòng zōng bì cóng jūn

这句话大意是:及宗望伐宋,宗弼从军。

qǔ tāng yīn xiàn jiàng qí zú sān qiān rén

这句话大意是:取汤阴县,降其卒三千人。

zhì yù hé sòng rén yǐ fén qiáo bù dé dù hé lǔ suǒ yǐ qī shí qí shè zhī shā sòng fén qiáo jūn wǔ bǎi rén

这句话大意是:至御河,宋人已焚桥,不得渡,合鲁索以七十骑涉之,杀宋焚桥军五百人。

zōng wàng qiǎn wú xiào mín xiān rù biàn yù sòng rén zōng bì yǐ sān qiān qí báo biàn chéng

这句话大意是:宗望遣吴孝民先入汴谕宋人,宗弼以三千骑薄汴城。

sòng shàng huáng chū bēn xuǎn bǎi qí zhuī zhī fú jí huò mǎ sān qiān ér hái

这句话大意是:宋上皇出奔,选百骑追之,弗及,获马三千而还。

zōng wàng hōng zōng fǔ wèi yòu fù yuán shuài xùn dì zī qīng

这句话大意是:宗望薨,宗辅为右副元帅,徇地淄、青。

zōng bì bài sòng zhèng zōng mèng shù wàn zhòng suì kè qīng zhōu

这句话大意是:宗弼败宋郑宗孟数万众,遂克青州。

fù pò zéi jiāng zhào chéng yú lín qú dà pò huáng qióng jūn suì qǔ lín qú

这句话大意是:复破贼将赵成于临朐,大破黄琼军,遂取临朐。

zōng fǔ jūn hái yù dí sān wàn zhòng yú hé shàng zōng bì jī bài zhī shā wàn yú rén

这句话大意是:宗辅军还,遇敌三万众于河上,宗弼击败之,杀万余人。

zhào fá sòng kāng wáng zōng fǔ fā hé běi zōng bì gōng kāi dé fǔ liáng fá zhuǎn gōng pú zhōu

这句话大意是:诏伐宋康王,宗辅发河北,宗弼攻开德府,粮乏,转攻濮州。

qián fēng wū lín dá tài yù pò wáng shàn èr shí wàn zhòng suì kè pú zhōu jiàng páng jìn wǔ xiàn

这句话大意是:前锋乌林答泰欲破王善二十万众,遂克濮州,降旁近五县。

gōng kāi dé fǔ zōng bì yǐ qí jūn xiān dēng fèn jī pò zhī

这句话大意是:攻开德府,宗弼以其军先登,奋击破之。

gōng dà míng fǔ zōng bì jūn fù xiān dēng pò qí chéng

这句话大意是:攻大名府,宗弼军复先登,破其城。

hé běi píng

这句话大意是:河北平。

sòng zhǔ zì yáng zhōu bēn yú jiāng nán zōng bì děng fēn dào fá zhī

这句话大意是:宋主自扬州奔于江南,宗弼等分道伐之。

jìn bīng guī dé chéng zhōng yǒu zì xī mén běi mén chū zhě dāng hǎi fù bài zhī

这句话大意是:进兵归德,城中有自西门北门出者,当海复败之。

nǎi jué huáng zhù dào liè pào huáng shàng jiāng gōng zhī

这句话大意是:乃绝隍筑道,列炮隍上,将攻之。

chéng zhōng rén jù suì jiàng

这句话大意是:城中人惧,遂降。

xiān qiǎn ā lǐ pú lú hún zhì shòu chūn zōng bì jūn jì zhī

这句话大意是:先遣阿里、蒲卢浑至寿春,宗弼军继之。

sòng ān fǔ shǐ mǎ shì yuán lǜ guān shǔ chū jiàng

这句话大意是:宋安抚使马世元率官属出降。

jìn jiàng lú zhōu zài jiàng cháo xiàn wáng shàn jūn

这句话大意是:进降卢州,再降巢县王善军。

dāng hǎi děng pò lì qióng wàn yú zhòng yú hé zhōu suì zì hé zhōu dù jiāng

这句话大意是:当海等破郦琼万余众于和州,遂自和州渡江。

jiāng zhì jiāng níng xi èr shí lǐ sòng dù chōng lǜ bù qí liù wàn lái jù zhàn gǔ lú bǔ dāng hǎi dí hǔ dà biàn hé jī pò zhī

这句话大意是:将至江宁西二十里,宋杜充率步骑六万来拒战,鹘卢补、当海、迪虎、大抃合击破之。

sòng chén bāng guāng yǐ jiāng níng fǔ jiàng

这句话大意是:宋陈邦光以江宁府降。

liú cháng ān nú wò lǐ yě shǒu jiāng níng

这句话大意是:留长安奴、斡里也守江宁。

shǐ ā lǔ bǔ wò lǐ yě bié jiāng bīng xùn dì xià tài píng zhōu háo zhōu jí jù róng lì yáng děng xiàn sù jiāng ér xi lǚ bài zhāng yǒng děng bīng dù chōng suì jiàng

这句话大意是:使阿鲁补、斡里也别将兵徇地,下太平州、濠州及句容、溧阳等县,溯江而西,屡败张永等兵,杜充遂降。

zōng bì zì jiāng níng qǔ guǎng dé jūn lù zhuī xí sòng zhǔ yú yuè zhōu

这句话大意是:宗弼自江宁取广德军路,追袭宋主于越州。

zhì hú zhōu qǔ zhī

这句话大意是:至湖州,取之。

xiān shǐ ā lǐ pú lú hún qū háng zhōu jù zhōu yú qián táng jiāng

这句话大意是:先使阿里、蒲卢浑趋杭州,具舟于钱塘江。

zōng bì zhì háng zhōu guān shǒu jù shì jiē táo qù suì gōng háng zhōu qǔ zhī

这句话大意是:宗弼至杭州,官守巨室皆逃去,遂攻杭州,取之。

sòng zhǔ wén háng zhōu bù shǒu suì zì yuè bēn míng zhōu

这句话大意是:宋主闻杭州不守,遂自越奔明州。

zōng bì liú háng zhōu shǐ ā lǐ pú lú hún yǐ jīng bīng sì qiān xí zhī

这句话大意是:宗弼留杭州,使阿里、蒲卢浑以精兵四千袭之。

é lǔ bǔ shù liè sù jiàng yuè zhōu

这句话大意是:讹鲁补、术列速降越州。

dà biàn pò sòng zhōu wāng jūn ā lǐ pú lǔ hún pò sòng bīng sān qiān suì dù cáo é jiāng

这句话大意是:大抃破宋周汪军,阿里、蒲鲁浑破宋兵三千,遂渡曹娥江。

qù míng zhōu èr shí wǔ lǐ dà pò sòng bīng zhuī zhì qí chéng xià

这句话大意是:去明州二十五里,大破宋兵,追至其城下。

chéng zhōng chū bīng zhàn shī lì sòng zhǔ zǒu rù yú hǎi

这句话大意是:城中出兵,战失利,宋主走入于海。

zōng bì zhōng fēn huī xià bīng huì gōng míng zhōu kè zhī

这句话大意是:宗弼中分麾下兵,会攻明州,克之。

ā lǐ pú lú hún fàn hǎi zhì chāng guó xiàn zhí sòng míng zhōu shǒu zhào bó è bó è yán sòng zhǔ bēn wēn zhōu jiāng zì wēn zhōu qū fú zhōu yǐ

现代白话:阿里、蒲卢浑泛海至昌国县,执宋明州守赵伯谔,伯谔言:“宋主奔温州,将自温州趋福州了。

suì xíng hǎi zhuī sān bǎi yú lǐ bù jí ā lǐ pú lú hún nǎi hái

这句话大意是:”遂行海追三百余里,不及,阿里、蒲卢浑乃还。

zōng bì hái zì háng zhōu suì qǔ xiù zhōu

这句话大意是:宗弼还自杭州,遂取秀州。

chì zhǎn huī bài sòng jūn yú píng jiāng suì qǔ píng jiāng

这句话大意是:赤盏晖败宋军于平江,遂取平江。

ā lǐ lǜ bīng xiān qū zhèn jiāng sòng hán shì zhōng yǐ zhōu shī è jiāng kǒu

这句话大意是:阿里率兵先趋镇江,宋韩世忠以舟师扼江口。

zōng bì zhōu xiǎo qì dān hàn jūn méi zhě èr bǎi yú rén suì zì zhèn jiāng sù liú xī shàng

这句话大意是:宗弼舟小,契丹、汉军没者二百余人,遂自镇江溯流西上。

shì zhōng xí zhī duó shì zhōng dà zhōu shí sōu yú shì zōng bì xún nán àn shì zhōng xún běi àn qiě zhàn qiě xíng

这句话大意是:世忠袭之,夺世忠大舟十艘,于是宗弼循南岸,世忠循北岸,且战且行。

shì zhōng méng chōng dà jiàn shù bèi zōng bì jūn chū zōng bì jūn qián hòu shù lǐ jī tuò zhī shēng zì yè dá dàn

这句话大意是:世忠艨艟大舰数倍宗弼军,出宗弼军前后数里,击柝之声,自夜达旦。

shì zhōng yǐ qīng zhōu lái tiǎo zhàn yī rì shù jiē

这句话大意是:世忠以轻舟来挑战,一日数接。

jiāng zhì huáng tiān dàng zōng bì nǎi yīn lǎo guàn hé gù dào kāi sān shí lǐ tōng qín huái yī rì yī yè ér chéng zōng bì nǎi de zhì jiāng níng

这句话大意是:将至黄天荡,宗弼乃因老鹳河故道开三十里通秦淮,一日一夜而成,宗弼乃得至江宁。

tà lǎn shǐ yí là gǔ zì tiān cháng qū jiāng níng yuán zōng bì wū lín dá tài yù yì yǐ bīng lái huì lián bài sòng bīng

这句话大意是:挞懒使移剌古自天长趋江宁援宗弼,乌林答泰欲亦以兵来会,连败宋兵。

zōng bì fā jiāng níng jiāng dù jiāng ér běi

这句话大意是:宗弼发江宁,将渡江而北。

zōng bì jūn dù zì dōng yí là gǔ dù zì xi yǔ shì zhōng zhàn yú jiāng dù

这句话大意是:宗弼军渡自东,移剌古渡自西,与世忠战于江渡。

shì zhōng fēn zhōu shī jué jiāng liú shàng xià jiāng zuǒ yòu yǎn jī zhī

这句话大意是:世忠分舟师绝江流上下,将左右掩击之。

shì zhōng zhōu jiē zhāng wǔ sī liǎng zōng bì xuǎn shàn shè zhě chéng qīng zhōu yǐ huǒ jiàn shè shì zhōng zhōu shàng wǔ sī liǎng wǔ sī liǎng zhe huǒ jiàn jiē zì fén yān yàn mǎn jiāng shì zhōng bù néng jūn zhuī běi qī shí lǐ zhōu jūn jiān yān shì zhōng jǐn néng zì miǎn

现代白话:世忠舟皆张五纟两,宗弼选善射者,乘轻舟,以火箭射世忠舟上五纟两,五纟两著火箭,皆自焚,烟焰满江,世忠不能军,追北七十里,舟军歼呢,世忠仅能自免。

zōng bì dù jiāng běi hái suì cóng zōng fǔ dìng shǎn xī

这句话大意是:宗弼渡江北还,遂从宗辅定陕西。

yǔ zhāng jùn zhàn yú fù píng

这句话大意是:与张浚战于富平。

zōng bì xiàn chóng wéi zhōng hán cháng liú shǐ zhōng mù nù bá qù qí shǐ xuè lín lí yǐ tǔ sāi chuàng yuè mǎ fèn hū bó zhàn suì jiě wéi yǔ zōng bì jù chū

这句话大意是:宗弼陷重围中,韩常流矢中目,怒拔去其矢,血淋漓,以土塞创,跃马奋呼搏战,遂解围,与宗弼俱出。

jì bài zhāng jùn jūn yú fù píng suì yǔ ā lú bǔ zhāo xiáng xī hé jīng yuán liǎng lù

这句话大意是:既败张浚军于富平,遂与阿卢补招降熙河、泾原两路。

jí gōng wú jiè yú hé shàng yuán dǐ xiǎn bù kě jìn nǎi tuì jūn

这句话大意是:及攻吴玠于和尚原,抵险不可进,乃退军。

fú bīng qǐ qiě zhàn qiě zǒu

这句话大意是:伏兵起,且战且走。

xíng sān shí lǐ jiāng zhì píng dì sòng jūn zhèn yú shān kǒu zōng bì dà bài jiàng shì duō zhàn méi

这句话大意是:行三十里,将至平地,宋军阵于山口,宗弼大败,将士多战没。

míng nián fù gōng hé shàng yuán kè zhī

这句话大意是:明年,复攻和尚原,克之。

tiān huì shí wǔ nián wèi yòu fù yuán shuài fēng chén wáng

这句话大意是:天会十五年,为右副元帅,封沈王。

tiān juàn yuán nián tà lǎn zōng pán zhí yì yǐ hé nán zhī de gē cì sòng zhào qiǎn zhāng tōng gǔ děng fèng shǐ jiāng nán

这句话大意是:天眷元年,挞懒、宗磐执议以河南之地割赐宋,诏遣张通古等奉使江南。

míng nián sòng zhǔ qiǎn duān míng diàn xué shì hán xiào zhòu fèng biǎo xiè qiǎn wáng lún děng qǐ guī fù sāng jí mǔ wéi shì xiōng dì

这句话大意是:明年,宋主遣端明殿学士韩肖胄奉表谢,遣王伦等乞归父丧及母韦氏兄弟。

zōng bì zì jūn zhōng rù cháo jìn bài dōu yuán shuài

这句话大意是:宗弼自军中入朝,进拜都元帅。

zōng bì chá tà lǎn yǔ sòng rén jiāo tōng lù yí suì yǐ hé nán shǎn xī yǔ sòng zòu qǐng zhū tà lǎn fù jiù jiāng

这句话大意是:宗弼察挞懒与宋人交通赂遗,遂以河南、陕西与宋,奏请诛挞懒,复旧疆。

shì shí zōng pán yǐ zhū tà lǎn zài háng tái fù yǔ gǔ lǎn móu fǎn

这句话大意是:是时,宗磐已诛,挞懒在行台,复与鹘懒谋反。

huì zhì xíng tái yú yān jīng zhào zōng bì wèi tài bǎo lǐng xíng tái shàng shū shěng dōu yuán shuài rú gù wǎng yān jīng zhū tà lǎn

这句话大意是:会置行台于燕京,诏宗弼为太保,领行台尚书省,都元帅如故,往燕京诛挞懒。

tà lǎn zì yān jīng nán zǒu jiāng wáng rù yú sòng zhuī zhì qí zhōu shā zhī

这句话大意是:挞懒自燕京南走,将亡入于宋,追至祁州,杀之。

zhào zhū zhōu jùn jūn lǚ zhī shì jué yú shuài fǔ

这句话大意是:诏“诸州郡军旅之事,决于帅府。

mín sòng qián gǔ xíng tái shàng shū shěng zhì zhī

这句话大意是:民讼钱谷,行台尚书省治之”。

zōng bì jiān zǒng qí shì suì yì nán fá

这句话大意是:宗弼兼总其事,遂议南伐。

tài shī zōng gàn yǐ xià jiē yuē gòu méng zài zào zhī ēn bù sī bào dé wàng zì chī zhāng qí qiú wú yàn jīn ruò bù qǔ hòu kǒng nán tú

这句话大意是:太师宗干以下皆曰:“构蒙再造之恩,不思报德,妄自鸱张,祈求无厌,今若不取,后恐难图。

shàng yuē bǐ jiāng wèi wǒ bù néng yǎn yǒu hé nán zhī de

这句话大意是:”上曰:“彼将谓我不能奄有河南之地。

qiě dōu yuán shuài jiǔ zài fāng miàn shēn jiū lì hài yi jí jǔ bīng tǎo zhī

这句话大意是:且都元帅久在方面,深究利害,宜即举兵讨之。

suì mìng yuán shuài fǔ fù hé nán jiāng tǔ zhào zhōng wài

这句话大意是:”遂命元帅府复河南疆土,诏中外。

zōng bì yóu lí yáng qū biàn yòu jiān jūn sā lí hē chū hé zhōng qū shǎn xī

这句话大意是:宗弼由黎阳趋汴,右监军撒离喝出河中趋陕西。

sòng yuè fēi hán shì zhōng fēn jù hé nán zhōu jùn yào hài fù chū bīng shè hé dōng zhù lán shí bǎo dé zhī jìng yǐ xiāng qiān zhì

这句话大意是:宋岳飞、韩世忠分据河南州郡要害,复出兵涉河东,驻岚、石、保德之境,以相牵制。

zōng bì qiǎn kǒng yàn zhōu xià biàn zhèng liǎng zhōu wáng bó lóng qǔ chén zhōu li chéng qǔ luò yáng zì lǜ zhòng qǔ bó zhōu jí shùn chāng fǔ sōng rǔ děng zhōu xiāng cì jiē xià

现代白话:宗弼遣孔彦舟下汴、郑两州,王伯龙取陈州,李成取洛阳,自率众取亳州及顺昌府,嵩、你等州相次皆下。

shí shǔ zōng bì hái jūn yú biàn yuè fēi děng jūn jiē tuì qù hé nán píng shí tiān juàn sān nián yě

这句话大意是:时暑,宗弼还军于汴,岳飞等军皆退去,河南平,时天眷三年也。

shàng shǐ shǐ láo wèn zōng bì yǐ xià jiàng shì fán yǒu gōng jūn shì sān qiān bìng jiā zhōng yǒng xiào wèi

这句话大意是:上使使劳问宗弼以下将士,凡有功军士三千,并加忠勇校尉。

gōng lán shí bǎo dé jiē kè zhī

这句话大意是:攻岚、石、保德皆克之。

zōng bì rù cháo shì shí shàng xìng yān jīng zōng bì jiàn yú xíng zài suǒ

这句话大意是:宗弼入朝,是时,上幸燕京,宗弼见于行在所。

jū zài xún zōng bì hái jūn shàng qǐ lì zhuó jiǔ yǐn zhī cì yǐ jiǎ zhòu gōng shǐ jí mǎ èr pǐ

这句话大意是:居再旬,宗弼还军,上起立,酌酒饮之,赐以甲胄弓矢及马二匹。

zōng bì yǐ qǐ xíng sì rì zhào hái

这句话大意是:宗弼已启行四日,召还。

zhì rì xī yǐn zhū

这句话大意是:至日,希尹诛。

yuè wǔ rì zōng bì hái jūn jìn fá huái nán kè lú zhōu

这句话大意是:越五日,宗弼还军,进伐淮南,克庐州。

shàng xìng yān jīng zōng bì cháo yàn jīng qǐ qǔ jiāng nán shàng cóng zhī

这句话大意是:上幸燕京,宗弼朝燕京,乞取江南,上从之。

zhì zhào dōu yuán shuài zōng bì bǐ hái jūn yǔ zǎi chén tóng rù zòu shì

这句话大意是:制诏都元帅宗弼比还军,与宰臣同入奏事。

é wèi shàng shū zuǒ chéng xiàng jiān shì zhōng tài bǎo dōu yuán shuài lǐng xíng tái rú gù

这句话大意是:俄为尚书左丞相兼侍中,太保、都元帅、领行台如故。

zhào yǐ yān jīng lù lì shàng shū shěng xī jīng jí shān hòu zhū bù zú lì yuán shuài fǔ

这句话大意是:诏以燕京路隶尚书省,西京及山后诸部族隶元帅府。

nǎi hái jūn suì fá jiāng nán

这句话大意是:乃还军,遂伐江南。

jì dù huái yǐ shū zé ràng sòng rén sòng rén dá shū qǐ jiā kuān yòu

这句话大意是:既渡淮,以书责让宋人,宋人答书乞加宽宥。

zōng bì lìng sòng zhǔ qiǎn xìn chén lái bǐng yì sòng zhǔ qǐ xiān liǎn bīng xǔ bì yì bài biǎo què xià zōng bì yǐ biàn yi yuē yǐ huà huái shuǐ wèi jiè

这句话大意是:宗弼令宋主遣信臣来禀议,宋主乞“先敛兵,许弊邑拜表阙下”,宗弼以便宜约以画淮水为界。

shàng qiǎn hù wèi jiāng jūn sā gǎi wǎng jūn zhōng láo zhī

这句话大意是:上遣护卫将军撒改往军中劳之。

huáng tǒng èr nián èr yuè zōng bì cháo jīng shī jiān jiān xiū guó shǐ

这句话大意是:皇统二年二月,宗弼朝京师,兼监修国史。

sòng zhǔ qiǎn duān míng diàn xué shì hé zhù děng jìn shì biǎo qí biǎo yuē chén gòu yán jīn lái huà jiāng hé yǐ huái shuǐ zhōng liú wèi jiè xi yǒu táng dèng zhōu gē shǔ shàng guó

这句话大意是:宋主遣端明殿学士何铸等进誓表,其表曰:“臣构言,今来画疆,合以淮水中流为界,西有唐、邓州割属上国。

zì dèng zhōu xi sì shí lǐ bìng nán sì shí lǐ wèi jiè shǔ dèng zhōu

这句话大意是:自邓州西四十里并南四十里为界,属邓州。

qí sì shí lǐ wài bìng xī nán jǐn shǔ guāng huà jūn wèi bì yì yán biān zhōu chéng

这句话大意是:其四十里外并西南尽属光化军,为弊邑沿边州城。

jì méng ēn zào xǔ bèi fān fāng shì shì zǐ sūn jǐn shǒu chén jié

这句话大意是:既蒙恩造,许备藩方,世世子孙,谨守臣节。

měi nián huáng dì shēng chén bìng zhēng dàn qiǎn shǐ chēng hè bù jué

这句话大意是:每年皇帝生辰并正旦,遣使称贺不绝。

suì gòng yín juàn èr shí wǔ wàn liǎng pǐ zì rén xū nián wéi shǒu měi chūn jì chāi rén bān sòng zhì sì zhōu jiāo nà

这句话大意是:岁贡银、绢二十五万两、匹,自壬戌年为首,每春季差人般送至泗州交纳。

yǒu yū cǐ méng míng shén shì jí zhuì mìng wáng shì bó qí guó jiā

这句话大意是:有渝此盟,明神是殛,坠命亡氏,踣其国家。

chén jīn jì jìn shì biǎo fú wàng shàng guó zǎo jiàng shì zhào zhù shǐ bì yì yǒng yǒu píng yān

现代白话:臣今既进誓表,伏望上国蚤降誓诏,庶使弊邑永有凭呢。

zōng bì jìn bài tài fù

这句话大意是:宗弼进拜太傅。

nǎi qiǎn zuǒ xuān huī shǐ liú kuò shǐ sòng yǐ gǔn miǎn guī bǎo pèi suì yù cè cè kāng wáng wèi sòng dì

这句话大意是:乃遣左宣徽使刘筈使宋,以衮冕圭宝佩璲玉册册康王为宋帝。

qí cè wén yuē huáng dì ruò yuē zī ěr sòng kāng wáng zhào gòu

现代白话:其册文曰“皇帝若曰:咨你宋康王赵构。

bù diào tiān jiàng sàng yú ěr bāng jí dú qí méng zì yí diān fù bǐ ěr yuè zài jiāng biǎo

现代白话:不吊,天降丧于你邦,亟渎齐盟,自贻颠覆,俾你越在江表。

yòng qín wǒ shī lǚ gài shí yǒu bā nián yú zī

这句话大意是:用勤我师旅,盖十有八年于兹。

zhèn yòng zhèn dào sī mín qí hé zuì

这句话大意是:朕用震悼,斯民其何罪。

jīn tiān qí huǐ huò dàn yòu ěr zhōng fēng zòu xiá zhì yuàn shēn liè yú fān fǔ

现代白话:今天其悔祸,诞诱你衷,封奏狎至,愿身列于藩辅。

jīn qiǎn guāng lù dài fu zuǒ xuān huī shǐ liú kuò děng chí jié cè mìng ěr wèi dì guó hào sòng shì fú chén zhí yǒng wèi píng hàn

现代白话:今遣光禄大夫、左宣徽使刘筈等持节册命你为帝,国号宋,世服臣职,永为屏翰。

wū hū qīn zāi qí gōng tīng zhèn mìng

现代白话:呜呼钦啊,其恭听朕命。

réng zhào tiān xià

这句话大意是:”仍诏天下。

cì zōng bì rén kǒu niú mǎ gè qiān tuo bǎi yáng wàn réng měi suì sòng guó jìn gòng nèi gěi yín juàn èr qiān liǎng pǐ

这句话大意是:赐宗弼人口牛马各千、驼百、羊万,仍每岁宋国进贡内给银、绢二千两、匹。

zōng bì biǎo qǐ zhì shì bù xǔ yōu zhào dá zhī cì yǐ jīn quàn

这句话大意是:宗弼表乞致仕,不许,优诏答之,赐以金券。

huáng tǒng qī nián wèi tài shī lǐng sān xǐng shì dōu yuán shuài lǐng xíng tái shàng shū shěng shì rú gù

这句话大意是:皇统七年,为太师,领三省事,都元帅、领行台尚书省事如故。

huáng tǒng bā nián hōng

这句话大意是:皇统八年,薨。

dà dìng shí wǔ nián shì zhōng liè shí bā nián pèi xiǎng tài zōng miào tíng

这句话大意是:大定十五年,谥忠烈,十八年,配享太宗庙廷。

zi bèi dié

这句话大意是:子孛迭。

hēng běn míng bèi dié

这句话大意是:亨,本名孛迭。

xī zōng shí fēng ruì wáng wèi měng ān jiā yín qīng guāng lù dài fu

这句话大意是:熙宗时,封芮王,为猛安,加银青光禄大夫。

tiān dé chū jiā tè jìn

这句话大意是:天德初,加特进。

hǎi líng jì tài zōng zhū zǐ jiāng yè tài miào yǐ hēng wèi yòu wèi jiāng jūn yǔ zài tài zōng zhū wáng chuán

这句话大意是:海陵忌太宗诸子,将谒太庙,以亨为右卫将军,语在《太宗诸王传》。

hǎi líng cì liáng gōng hēng xìng zhí cái yǒng jué rén xǐ zì fù cí yuē suǒ cì gōng ruò bù kě yòng

这句话大意是:海陵赐良弓,亨性直,材勇绝人,喜自负,辞曰:“所赐弓,弱不可用。

hǎi líng suì jì zhī chū wéi zhēn dìng yǐn wèi hēng yuē tài zōng zhū zǐ fāng qiáng duō zài hé shuò shān dōng zhēn dìng jù qí chōng yào rú qí yǒu biàn yù yǐ qīng wéi zhòng ěr

这句话大意是:”海陵遂忌之,出为真定尹,谓亨曰:“太宗诸子方强,多在河朔、山东,真定据其冲要,如其有变,欲倚卿为重耳。

qí shí jì hēng yě

这句话大意是:”其实忌亨也。

lì zhōng jīng dōng jīng liú shǒu

这句话大意是:历中京、东京留守。

jiā nú liáng zūn gào hēng yǔ wèi shì fú gōng bì móu fǎn kǎo yàn wú zhuàng zūn zuò zhū

这句话大意是:家奴梁遵告亨与卫士符公弼谋反,考验无状,遵坐诛。

hǎi líng yì yí zhī

这句话大意是:海陵益疑之。

gǎi guǎng níng yǐn zài rèn lǐ lǎo sēng shǐ sì chá hēng dòng jìng qiě lìng gòu qí zuì zhuàng

这句话大意是:改广宁尹,再任李老僧使伺察亨动静,且令构其罪状。

hēng chū chú guǎng níng zhū gōng zhǔ zōng fù wǎng hè qí mǔ tú dān shì tài zǔ cháng nǚ wù lǔ yuē bèi dié suī shāo xià qiān wù yǐ wéi xián guó jiā shì jīng fǔ yī yě kuàng bèi dié nián fù hé huàn bù guì xiǎn hu

这句话大意是:亨初除广宁,诸公主宗妇往贺其母徒单氏,太祖长女兀鲁曰:“孛迭虽稍下迁,勿以为嫌,国家视京府一也,况孛迭年富,何患不贵显乎!

shì shí wù lǔ yǔ tú dān xié yě wèi shì xié yě qiè hū tà de xìng yú tú dān hòu hū tà yì hòu gào wù lǔ yǔ shè yuàn wàng qiě zhǐ chì yòu yán bèi dié dāng dà guì

这句话大意是:”是时,兀鲁与徒单斜也为室,斜也妾忽挞得幸于徒单后,忽挞诣后,告“兀鲁语涉怨望,且指斥,又言孛迭当大贵”。

hǎi líng shǐ xiāo yù jū zhī zuǒ yàn jiē bù gǎn yán suì shā wù lǔ ér zhàng xié yě miǎn qí guān yǐ wù lǔ yuàn wàng xié yě bù xiān zòu wén gù yě

这句话大意是:海陵使萧裕鞫之,左验皆不敢言,遂杀兀鲁而杖斜也,免其官,以兀鲁怨望,斜也不先奏闻故也。

nǎi fēng hū tà wèi shēn guó fū rén

这句话大意是:乃封忽挞为莘国夫人。

jiǔ zhī hēng jiā nú liù jīn pō xiá gěi shǐ zǒng zhū nú lǎo sēng wèi liù jīn yuē ěr bó hǎi dà zú bù xìng zuò lèi wèi nú níng bù niàn wèi liáng hu

现代白话:久之,亨家奴六斤颇黠,给使总诸奴,老僧谓六斤曰:“你渤海大族,不幸坐累为奴,宁不念为良乎!

liù jīn shi qí yì

这句话大意是:”六斤识其意。

liù jīn cháng yǔ hēng shì qiè sī tōng hēng zhī zhī nù yuē bì shā cǐ nú

这句话大意是:六斤尝与亨侍妾私通,亨知之,怒曰:“必杀此奴!

liù jīn wén zhī jù mì yǔ lǎo sēng móu gào hēng móu nì

这句话大意是:”六斤闻之惧,密与老僧谋告亨谋逆。

hēng yǒu liáng mǎ jiāng yīn hǎi líng shēng chén jìn zhī yǐ wèi shēng chén jìn mǎ zhě zhòng bù néng yǐ liáng mǎ zì yì yù tā rì rù jiàn jìn zhī

这句话大意是:亨有良马,将因海陵生辰进之,以谓生辰进马者众,不能以良马自异,欲他日入见进之。

liù jīn yán hēng xiào hǎi líng bù shí mǎ bù zú jìn

这句话大意是:六斤言亨笑海陵不识马,不足进。

hēng zhī nú yǒu zì jīng shī lái zhě jù yán tú dān ā lǐ chū hǔ zhū sǐ

这句话大意是:亨之奴有自京师来者,具言徒单阿里出虎诛死。

hēng yuē bǐ yǒu dài sǐ shì quàn ān dé zhū zhī

这句话大意是:亨曰:“彼有贷死誓券,安得诛之。

nú yuē bì yù shā zhī shì quàn ān zú yòng zāi

现代白话:”奴曰:“必欲杀之,誓券安足用啊。

hēng yuē rán zé jiāng jí wǒ yǐ

现代白话:”亨曰:“然则将及我了。

liù jīn jí yǐ wéi yuàn wàng suì wū hēng yù yīn jiān cì hǎi líng

这句话大意是:”六斤即以为怨望,遂诬亨欲因间刺海陵。

lǎo sēng jí bǔ xì hēng yǐ wén

这句话大意是:老僧即捕系亨以闻。

gōng bù shàng shū yē lǜ ān lǐ dà lǐ zhèng tè lǐ děng jū zhī hēng yán cháng lùn tiě quàn shì shí wú fǎn xīn ér liù jīn yì zì yǐn fú yǔ qiè sī tōng hēng cháng yán yù shā zhī zhuàng

这句话大意是:工部尚书耶律安礼、大理正忒里等鞫之,亨言尝论铁券事,实无反心,而六斤亦自引伏与妾私通,亨尝言欲杀之状。

ān lǐ děng hái zòu hǎi líng nù fù qiǎn yǔ lǎo sēng tóng jū zhī

这句话大意是:安礼等还奏,海陵怒,复遣与老僧同鞫之。

yǔ qí jiā nú bìng jiā bǎng lüè jiē bù fú

这句话大意是:与其家奴并加榜掠,皆不伏。

lǎo sēng yè zhì hēng qiú suǒ shǐ rén cù qí yīn jiān shā zhī

这句话大意是:老僧夜至亨囚所,使人蹴其阴间杀之。

hēng bǐ zhì sǐ bù shèng chu tòng shēng dá yú wài

这句话大意是:亨比至死,不胜楚痛,声达于外。

hǎi líng wén hēng sǐ yáng wéi qì xià qiǎn rén yù qí mǔ yuē ěr zi suǒ fàn fǎ dāng kǎo lüě bù yì yǐn shuǐ zhì sǐ

现代白话:海陵闻亨死,佯为泣下,遣人谕其母曰:“你子所犯法,当考掠,不意饮水致死。

hēng jī jū wèi tiān xià dì yī cháng dú dāng shù rén

这句话大意是:亨击鞠为天下第一,常独当数人。

mǎ wú liáng è jiē rú yì

这句话大意是:马无良恶,皆如意。

mǎ fāng chí zhé tóu zhàng mǎ qián cè shēn fù de qǔ zhàng ér qù

这句话大意是:马方驰,辄投杖马前,侧身附地,取杖而去。

měi tián liè chí tiě lián chuí jī hú tù

这句话大意是:每畋猎,持铁连锤击狐兔。

yī rì yǔ hǎi líng tóng háng dào zhōng yù qún shǐ hēng yuē wú néng yǐ chuí shā zhī

现代白话:一日与海陵同行道中,遇群豕,亨曰:“我能以锤杀之。

jí fèn chuí yáo jī zhōng qí fù chuān rù zhī

这句话大意是:”即奋锤遥击,中其腹,穿入之。

zhōng yǐ yǒng lì jiàn jì yān

现代白话:终以勇力见忌呢。

zhèng lóng liù nián hǎi líng qiǎn shǐ shā zhū zōng shì yú shì shā hēng fēi tú dān shì cì fēi dà shì jí zi yáng tí děng sān rén

这句话大意是:正隆六年,海陵遣使杀诸宗室,于是杀亨妃徒单氏、次妃大氏及子羊蹄等三人。

dà dìng chū zhuī fù hēng guān jué fēng hán wáng

这句话大意是:大定初,追复亨官爵,封韩王。

shí qī nián zhào yǒu sī gǎi zàng hēng jí qī zǐ

这句话大意是:十七年,诏有司改葬亨及妻子。

zàn yuē zōng bì cù sòng zhǔ yú hǎi dǎo zú dìng huà huái zhī yuē

这句话大意是:赞曰:宗弼蹙宋主于海岛,卒定画淮之约。

xī zōng jǔ hé nán shǎn xī yǐ yǔ sòng rén jiáo ér zhèng zhī zhě zōng bì yě

这句话大意是:熙宗举河南、陕西以与宋人,矫而正之者,宗弼也。

zōng hàn sǐ zōng pán zōng juàn tà lǎn chén ruò fù guì rén rén yǒu zì wèi zhī xīn zōng gàn dú lì bù néng rú zhī hé shí wú zōng bì jīn zhī guó shì yì yuē dài zāi

现代白话:宗翰死,宗磐、宗隽、挞懒湛溺富贵,人人有自为之心,宗干独立,不能如之何,时无宗弼,金之国势亦曰殆啊。

shì zōng cháng yǒu yán yuē zōng hàn zhī hòu wéi zōng bì yī rén

这句话大意是:世宗尝有言曰:“宗翰之后,惟宗弼一人。

fēi xū yán yě

这句话大意是:”非虚言也。

zhāng bāng chāng sòng shǐ yǒu chuán

这句话大意是:张邦昌,《宋史》有传。

tiān huì sì nián zōng wàng jūn wéi biàn sòng shǎo dì qǐng gē sān zhèn de jí shū suì bì nà zhì xiū hǎo

这句话大意是:天会四年,宗望军围汴,宋少帝请割三镇地及输岁币、纳质修好。

yú shì bāng chāng wèi sòng tài zǎi yǔ sù wáng shū jù wèi zhì yǐ lái

这句话大意是:于是,邦昌为宋太宰,与肃王枢俱为质以来。

ér shǎo dì yǐ shū yòu yē lǜ yú dǔ zōng hàn zōng wàng fù fá sòng zhí èr dì yǐ guī

这句话大意是:而少帝以书诱耶律余睹,宗翰、宗望复伐宋,执二帝以归。

liú yàn zōng qǐ fù lì zhào shì tài zōng bù xǔ

这句话大意是:刘彦宗乞复立赵氏,太宗不许。

sòng lì bù shàng shū wáng shí yōng děng qǐng bāng chāng zhì guó shì tiān huì wǔ nián sān yuè lì bāng chāng wèi dà chu huáng dì

这句话大意是:宋吏部尚书王时雍等请邦昌治国事,天会五年三月,立邦昌为大楚皇帝。

chū shǎo dì yǐ kāng wáng gòu yǔ bāng chāng wèi zhì jì ér sù wáng shū yì zhī kāng wáng nǎi guī

这句话大意是:初,少帝以康王构与邦昌为质,既而肃王枢易之,康王乃归。

jí zōng wàng zài jǔ bīng shǎo dì fù shǐ kāng wáng fèng yù cè yù bǎo gǔn miǎn zēng shàng tài zōng zūn hào qǐng hé

这句话大意是:及宗望再举兵,少帝复使康王奉玉册玉宝衮冕,增上太宗尊号请和。

kāng wáng zhì cí zhōu ér zōng wàng yǐ zì wèi xiàn dù hé wéi biàn yǐ

现代白话:康王至磁州,而宗望已自魏县渡河围汴了。

jí èr dì chū biàn zhōu cóng dà jūn běi lái ér bāng chāng zhì biàn kāng wáng rù yú guī dé

这句话大意是:及二帝出汴州,从大军北来,而邦昌至汴,康王入于归德。

bāng chāng quàn jìn yú guī dé kāng wáng yǐ jí wèi zuì yǐ yǐn shì shā zhī

这句话大意是:邦昌劝进于归德,康王已即位,罪以隐事杀之。

bāng chāng sǐ tài zōng wén zhī dà nù zhào yuán shuài fǔ fá sòng sòng zhǔ zǒu yáng zhōu shì jù zōng hàn děng chuán

这句话大意是:邦昌死,太宗闻之,大怒,诏元帅府伐宋,宋主走扬州,事具宗翰等传。

qí hòu tài zōng fù lì liú yù jì bāng chāng hào dà qí

这句话大意是:其后,太宗复立刘豫继邦昌,号大齐。

liú yù zì yàn yóu jǐng zhōu fù chéng rén

这句话大意是:刘豫,字彦游,景州阜城人。

sòng xuān hé mò shì wèi hé běi xi lù tí xíng

这句话大意是:宋宣和末,仕为河北西路提刑。

xǐ zhè xi

这句话大意是:徙浙西。

dǐ yí zhēn sàng qī dí shì jì zhí fù yōu

这句话大意是:抵仪真,丧妻翟氏,继值父忧。

kāng wáng zhì yáng zhōu shū mì shǐ zhāng què jiàn zhī jǐ nán fǔ

这句话大意是:康王至扬州,枢密使张悫荐知济南府。

shì shí shān dōng dào zéi mǎn yě yù yù de jiāng nán yī jùn zǎi xiàng bù yǔ fèn fèn ér qù

这句话大意是:是时,山东盗贼满野,豫欲得江南一郡,宰相不与,忿忿而去。

tà lǎn gōng jǐ nán yǒu guān shèng zhě jǐ nán xiāo jiàng yě lǚ chū chéng jù zhàn yù suì shā guān shèng chū jiàng

这句话大意是:挞懒攻济南,有关胜者,济南骁将也,屡出城拒战,豫遂杀关胜出降。

suì wèi jīng dōng dōng xi huái nán ān fǔ shǐ zhī dōng píng fǔ jiān zhū lù mǎ bù jūn dōu zǒng guǎn jié zhì hé wài zhū jūn

这句话大意是:遂为京东东、西、淮南安抚使,知东平府兼诸路马步军都总管,节制河外诸军。

yǐ yù zi lín zhī jǐ nán fǔ

这句话大意是:以豫子麟知济南府。

tà lǎn tún bīng chōng yào yǐ zhèn fǔ zhī

这句话大意是:挞懒屯兵冲要,以镇抚之。

chū kāng wáng jì shā zhāng bāng chāng zì guī dé bēn yáng zhōu zhào zuǒ yòu fù yuán shuài hé bīng tǎo zhī zhào yuē sì sòng píng dāng yuán lì fān fǔ yǐ zhèn nán fú rú zhāng bāng chāng zhě

这句话大意是:初,康王既杀张邦昌,自归德奔扬州,诏左右副元帅合兵讨之,诏曰:“俟宋平,当援立藩辅,以镇南服,如张邦昌者。

jí sòng zhǔ zì míng zhōu rù hǎi wáng qù zōng bì běi hái nǎi yì gēng lì qí rén

这句话大意是:”及宋主自明州入海亡去,宗弼北还,乃议更立其人。

zhòng yì zhé kě qiú liú yù jiē kě lì ér yù yì yǒu xīn

这句话大意是:众议折可求、刘豫皆可立,而豫亦有心。

tà lǎn wèi yù qiú fēng tài zōng yòng fēng zhāng bāng chāng gù shì yǐ jiǔ yuè shuò dàn shòu cè

这句话大意是:挞懒为豫求封,太宗用封张邦昌故事,以九月朔旦授策。

shòu cè zhī hòu yǐ fān wáng lǐ jiàn shǐ zhě

这句话大意是:受策之后,以藩王礼见使者。

chén zōng hàn chén zōng fǔ yì jì cè wèi fān fǔ chēng chén fèng biǎo cháo tíng bào yù zhào mìng bì zhèng wèi yǔ shǐ rén kàng lǐ yú lǐ bìng cóng dì zhě

这句话大意是:臣宗翰、臣宗辅议:“既策为藩辅,称臣奉表,朝廷报谕诏命,避正位与使人抗礼,余礼并从帝者。

zhào yuē jīn lì yù wèi zǐ huáng dì jì wèi lín guó zhī jūn yòu wèi dà cháo zhī zǐ qí jiàn dà cháo shǐ jiè wéi shǐ zhě shǐ jiàn gōng wèn qǐ jū yǔ miàn cí yǒu zòu zé lì qí yú bìng xíng huáng dì lǐ

这句话大意是:”诏曰:“今立豫为子皇帝,既为邻国之君,又为大朝之子,其见大朝使介,惟使者始见躬问起居与面辞有奏则立,其余并行皇帝礼。

tiān huì bā nián jiǔ yuè wù shēn bèi lǐ cè mìng lì yù wèi dà qí huáng dì dōu dà míng réng hào běi jīng zhì chéng xiàng yǐ xià guān shè jìng nèi

这句话大意是:天会八年九月戊申,备礼册命,立豫为大齐皇帝,都大名,仍号北京,置丞相以下官,赦境内。

fù zì dà míng hái jū dōng píng yǐ dōng píng wèi dōng jīng biàn zhōu wèi biàn jīng jiàng sòng nán jīng wèi guī dé fǔ jiàng huái níng yǒng chāng shùn chāng xīng rén fǔ jù wèi zhōu

这句话大意是:复自大名还居东平,以东平为东京,汴州为汴京,降宋南京为归德府,降淮宁、永昌、顺昌、兴仁府俱为州。

zhāng xiào chún děng wéi zǎi xiàng dì yì wèi běi jīng liú shǒu mǔ dí shì wèi huáng tài hòu qiè qián shì wèi huáng hòu

这句话大意是:张孝纯等为宰相,弟益为北京留守,母翟氏为皇太后,妾钱氏为皇后。

qián shì xuān hé nèi rén yě

这句话大意是:钱氏,宣和内人也。

yǐ xīn hài nián wèi fù chāng yuán nián

这句话大意是:以辛亥年为阜昌元年。

yǐ qí zi lín wèi shàng shū zuǒ chéng xiàng zhū lù bīng mǎ dà zǒng guǎn

这句话大意是:以其子麟为尚书左丞相、诸路兵马大总管。

sòng rén wèi zhī dài yǐ dí guó lǐ guó shū chēng dà qí huáng dì

这句话大意是:宋人畏之,待以敌国礼,国书称大齐皇帝。

yù zǎi xiàng zhāng xiào chún zhèng yì nián li qiū jiā rén jiē zài sòng sòng rén jiā yì fǔ zhī

这句话大意是:豫宰相张孝纯、郑亿年、李邺家人皆在宋,宋人加意抚之。

fù chāng èr nián yù qiān dū yú biàn

这句话大意是:阜昌二年,豫迁都于汴。

ruì zōng dìng shǎn xī tài zōng yǐ qí de cì yù cóng zhāng bāng chāng suǒ shòu fēng lüè gù yě

这句话大意是:睿宗定陕西,太宗以其地赐豫,从张邦昌所受封略故也。

yuán shuài fǔ shǐ xiāo qìng rú biàn yǔ yù yì yǐ fá sòng shì yù bào yuē sòng zhǔ jūn shuài hán shì zhōng zhūn rùn zhōu liú guāng shì tún jiāng níng

这句话大意是:元帅府使萧庆如汴,与豫议以伐宋事,豫报曰:“宋主军帅韩世忠屯润州,刘光世屯江宁。

jīn jǔ dà bīng yù wǎng cǎi shí dù jiāng ér liú guāng shì jù shǒu jiāng níng

这句话大意是:今举大兵,欲往采石渡江,而刘光世拒守江宁。

ruò chū sù zhōu dǐ yáng zhōu zé shì zhōng bì jù hǎi chuán jié guā zhōu dù

这句话大意是:若出宿州抵扬州,则世忠必聚海船截瓜洲渡。

ruò qīng bīng zhí qū cǎi shí bǐ wèi yǒu bèi wǒ bì jìng dù jiāng yǐ

现代白话:若轻兵直趋采石,彼未有备,我必径渡江了。

guāng shì hǎi chuán yì zài rùn zhōu hán shì zhōng bì xiān qǔ zhī èr jiāng yóu cǐ bì bù hé

这句话大意是:光世海船亦在润州,韩世忠必先取之,二将由此必不和。

yǐ cǐ bī sòng zhǔ qí kě yǐ yě

现代白话:以此逼宋主,其能够也。

wèi jǐ sòng zhǔ gé mén xuān zàn shè rén xú wén jiāng dà xiǎo chuán liù shí zhǐ jūn bīng qī bǎi yú rén lái bēn zhì mì zhōu jiè zhōng lǜ jiāng zuǒ zhì biàn

这句话大意是:未几,宋主阁门宣赞舍人徐文将大小船六十只、军兵七百余人来奔,至密州界中,率将佐至汴。

yù yǔ yuán shuài fǔ shū yuē xú wén yī xíng jiǔ zài hǎi zhōng jǐn zhī jiāng nán lì hài

这句话大意是:豫与元帅府书曰:“徐文一行,久在海中,尽知江南利害。

wén yán sòng zhǔ zài háng zhōu qí hòu cháo mén wài qián táng jiāng nèi yǒu chuán èr bǎi zhǐ

这句话大意是:文言:宋主在杭州,其候潮门外钱塘江内有船二百只。

sòng zhǔ chū zǒu rù hǎi shí yú cǐ shàng chuán guò qián táng jiāng bié yǒu hé rù yuè zhōu xiàng míng zhōu dìng hǎi kǒu yǐ lǐ qián qù chāng guó xiàn

这句话大意是:宋主初走入海时,于此上船,过钱塘江别有河入越州,向明州定海口迤逦前去昌国县。

qí xiàn zài hǎi zhōng sòng rén jù chuán jī liáng zhī chù

这句话大意是:其县在海中,宋人聚船积粮之处。

jīn dà jūn kě xiān wǎng chāng guó xiàn gōng qǔ chuán liáng hái qū míng zhōu chéng xià duó qǔ sòng zhǔ yù chuán zhí dǐ qián táng jiāng kǒu

这句话大意是:今大军可先往昌国县,攻取船粮,还趋明州城下,夺取宋主御船,直抵钱塘江口。

jīn zì mì zhōu shàng chuán rú fēng shì shùn kě wǔ rì yè dào chāng guó xiàn huò fēng shì shāo màn shí rì huò bàn yuè kě zhì

这句话大意是:今自密州上船,如风势顺,可五日夜到昌国县,或风势稍慢,十日或半月可至。

chū zōng bì zì jiāng nán běi hái zōng hàn jiāng rù cháo zài yì yǐ fá sòng shì

这句话大意是:初,宗弼自江南北还,宗翰将入朝,再议以伐宋事。

zōng hàn jiān zhí yǐ wéi kě fá

这句话大意是:宗翰坚执以为可伐。

zōng bì yuē jiāng nán bēi shī jīn shì mǎ kùn bèi liáng chǔ wèi fēng zú kǒng wú chéng gōng

这句话大意是:宗弼曰:“江南卑湿,今士马困惫,粮储未丰足,恐无成功。

zōng hàn yuē dōu jiān wu tōu ān ěr

现代白话:”宗翰曰:“都监务偷安你。

jí yù yǐ shū bào ér ruì zōng yì bù kěn yòng yù cè shǐ tà lǎn shuài shī zhì guā zhōu ér hái

这句话大意是:”及豫以书报,而睿宗亦不肯用豫策,使挞懒帅师至瓜洲而还。

tiān huì shí sì nián zhì zhào qí guó yǔ běn cháo jūn mín xiāng su guān shè wén yí shǔ nián zhǐ yòng tiān huì

这句话大意是:天会十四年,制诏“齐国与本朝军民相诉,关涉文移,署年止用天会”。

tiān huì shí wǔ nián zhào fèi qí guó jiàng fēng yù wèi shǔ wáng

这句话大意是:天会十五年,诏废齐国,降封豫为蜀王。

yù chēng dà hào fán bā nián

这句话大意是:豫称大号凡八年。

yú shì zhì xíng tái shàng shū shěng yú biàn chú qù yù bì zhèng rén qíng dà yuè

这句话大意是:于是,置行台尚书省于汴,除去豫弊政,人情大悦。

yǐ gù qí zǎi xiàng zhāng xiào chún quán xíng tái zuǒ chéng xiàng suì qiān yù jiā shǔ yú lín huáng fǔ

这句话大意是:以故齐宰相张孝纯权行台左丞相,遂迁豫家属于临潢府。

huáng tǒng yuán nián cì yù qián yī wàn guàn tián wǔ shí qǐng niú wǔ shí tóu

这句话大意是:皇统元年,赐豫钱一万贯、田五十顷、牛五十头。

èr nián jìn fēng cáo wáng

这句话大意是:二年,进封曹王。

liù nián hōng

这句话大意是:六年,薨。

zi lín

这句话大意是:子麟。

lín zì yuán ruì yù zhī zǐ yě

这句话大意是:麟字元瑞,豫之子也。

sòng xuān hé jiān fù yīn bǔ jiāng shì láng lèi jiā chéng wù láng

这句话大意是:宋宣和间,父荫补将仕郎,累加承务郎。

tiān huì qī nián yù yǐ jǐ nán jiàng lín yīn cóng jūn tǎo shuǐ zéi wáng jiāng pò jiàng zhī

这句话大意是:天会七年,豫以济南降,麟因从军,讨水贼王江,破降之。

yù jié zhì dōng píng yǐ lín zhī jǐ nán fǔ shì

这句话大意是:豫节制东平,以麟知济南府事。

qí guó jiàn yǐ jǐ nán wèi xīng píng jūn lín wèi jié dù shǐ kāi fǔ yí tóng sān sī liáng guó gōng chōng zhū lù bīng mǎ dà zǒng guǎn pàn jǐ nán fǔ shì

这句话大意是:齐国建,以济南为兴平军,麟为节度使、开府仪同三司、梁国公,充诸路兵马大总管,判济南府事。

míng nián wèi qí shàng shū zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:明年,为齐尚书左丞相。

míng nián cóng yù qiān biàn ba pàn jǐ nán yī qián kāi fǔ tīng zhì cān móu

这句话大意是:明年,从豫迁汴,罢判济南,依前开府,听置参谋。

yù qǐng lì lín wèi tài zǐ cháo tíng bù xǔ yuē ruò yǔ wǒ fá sòng yǒu gōng zé lì zhī

这句话大意是:豫请立麟为太子,朝廷不许,曰:“若与我伐宋有功则立之。

yú shì lín lián suì shuài bīng nán fá jiē wú gōng ér hái

这句话大意是:”于是,麟连岁帅兵南伐,皆无功而还。

jí cháo tíng yì fèi qí bào yǐ nán fá zhī qī bǐ yù xiān qiǎn bīng zhù huái shàng

这句话大意是:及朝廷议废齐,报以南伐之期,俾豫先遣兵驻淮上。

tà lǎn yǐ jūn fèi yù zhǐ diāo mǎ hé

这句话大意是:挞懒以军废豫,止刁马河。

lín cóng shù bǎi qí chū yíng tà lǎn yù lín zhǐ cóng qí nán àn dú zhào lín dù hé yīn zhí lín

这句话大意是:麟从数百骑出迎,挞懒谕麟,止从骑南岸,独召麟渡河,因执麟。

yù fèi lín qiān lín huáng

这句话大意是:豫废,麟迁临潢。

qǐng zhī shòu běi jīng lù dōu zhuǎn yùn shǐ lì zhōng jīng yān jīng lù dōu zhuǎn yùn shǐ cān zhī zhèng shì shàng shū zuǒ chéng fù wèi xīng píng jūn jié dù shǐ shàng jīng lù zhuǎn yùn shǐ kāi fǔ yí tóng sān sī fēng hán guó gōng

这句话大意是:顷之,授北京路都转运使,历中京、燕京路都转运使、参知政事、尚书左丞,复为兴平军节度使、上京路转运使、开府仪同三司,封韩国公。

hōng nián liù shí sì

这句话大意是:薨,年六十四。

zhèng lóng jiān jiàng èr pǐn yǐ shàng guān fēng gǎi zèng tè jìn xi guó gōng

这句话大意是:正隆间,降二品以上官封,改赠特进、息国公。

chāng běn míng tà lǎn mù zōng zǐ

这句话大意是:昌,本名挞懒,穆宗子。

zōng hàn xí liáo zhǔ yú yuān yāng luò liáo dū tǒng mǎ gē bēn dǎo lǐ tà lǎn shōu qí qún mù

这句话大意是:宗翰袭辽主于鸳鸯泺,辽都统马哥奔捣里,挞懒收其群牧。

zōng hàn shǐ tà lǎn zhuī jī zhī bù jí huò liáo shū mì shǐ de lǐ dǐ jí qí zi mó gē nà yě yǐ huán

这句话大意是:宗翰使挞懒追击之,不及,获辽枢密使得里底及其子磨哥、那野以还。

tài zǔ zì jiāng xí liáo zhǔ yú dà yú luò liú zī zhòng yú cǎo luò shǐ tà lǎn yá mǎo shǒu zhī

这句话大意是:太祖自将袭辽主于大鱼泺,留辎重于草泺,使挞懒、牙卯守之。

xī lù bīng guān hún chù bù néng ān jí qí zhòng suì yǐ tà lǎn wèi xī liù lù jūn shuài zhèn zhī

这句话大意是:奚路兵官浑黜不能安辑其众,遂以挞懒为奚六路军帅镇之。

xí gǔ nǎi pó lú huǒ hù sòng cháng shèng jūn jí yān jīng háo zú gōng jiàng zì sōng tíng guān rù nèi de shàng jiè zhī yuē ruò yù xiǎn ě zé fēn bīng yǐ wǎng

这句话大意是:习古乃、婆卢火护送常胜军及燕京豪族工匠自松亭关入内地,上戒之曰:“若遇险厄,则分兵以往。

xí gǔ nǎi pó lú huǒ nǎi hé yú tà lǎn

这句话大意是:”习古乃、婆卢火乃合于挞懒。

jiǔ zhī tǎo hé shān sù gǔ bù xī rén

这句话大意是:久之,讨劾山速古部奚人。

xī rén jù xiǎn zhàn shā qiě jǐn sù gǔ chuò lǐ tiě ní shí sān zhài jiē píng zhī

这句话大意是:奚人据险战,杀且尽,速古、啜里、铁尼十三砦皆平之。

zhào yuē zhèn yǐ xī lù xiǎn zǔ jīng lüè wéi nán mìng rǔ wǎng rèn qí shì ér kè fù suǒ tuō liáng yòng jiā tàn

现代白话:诏曰:“朕以奚路险阻,经略为难,命你往任其事,而克副所托,良用嘉叹。

jīn huí lí bǎo bù zú lái fù yú zhòng bēn kuì wú néng wéi yǐ

这句话大意是:今回离保部族来附,余众奔溃,无能为已。

bǐ mìng xí gǔ nǎi bō lú huǒ huò sòng xiáng rén ruò yù xiǎn zǔ jí fēn bīng yǐ xíng yú zhòng xī yǔ rǔ hé

现代白话:比命习古乃、波卢火获送降人,若遇险阻,即分兵以行,余众悉与你合。

jiàng zhào èr shí zhāo yù wèi jiàng rǔ dāng shěn duó qí shì cóng yí chù zhī

现代白话:降诏二十,招谕未降,你当审度其事,从宜处之。

qí hòu fǔ dìng xī bù jí fēn nán lù biān jiè biǎo qǐng shè guān zhèn shǒu

这句话大意是:”其后抚定奚部及分南路边界,表请设官镇守。

shàng yuē yī dōng jīng bó hǎi liè zhì qiān hù móu kè

这句话大意是:上曰:“依东京渤海列置千户、谋克。

liáo wài qī yáo niǎn zhāo gǔ yá bù zú zài jiàn zhōu xié yě xí zǒu zhī huò qí qī nú jí guān háo zhī zú

这句话大意是:辽外戚遥辇昭古牙部族在建州,斜野袭走之,获其妻孥及官豪之族。

tà lǎn fù jī zhī qín qí duì jiāng hé lǔ zào bái sā gé shā zhī jiàng mín hù qiān yú jìn jiàng jīn yuán xiàn

这句话大意是:挞懒复击之,擒其队将曷鲁燥、白撒葛,杀之,降民户千余,进降金源县。

zhào zēng cì yín pái shí

这句话大意是:诏增赐银牌十。

yòu jiàng yáo niǎn èr bù zài pò xìng zhōng bīng jiàng jiàn zhōu guān shǔ de shān zhài èr shí cūn pù wǔ bǎi bā shí

这句话大意是:又降遥辇二部,再破兴中兵,降建州官属,得山砦二十,村堡五百八十。

ā hū fù bài zhāo gǔ yá jiàng qí guān mín yóu duō

这句话大意是:阿忽复败昭古牙,降其官民尤多。

zhāo gǔ yá shì cù yì jiàng xìng zhōng jiàn zhōu jiē píng

这句话大意是:昭古牙势蹙亦降,兴中、建州皆平。

zhào dì jiàng shì gōng shǎng fǔ ān xīn mín

这句话大意是:诏第将士功赏,抚安新民。

tà lǎn qǐng yǐ yáo niǎn jiǔ yíng wéi jiǔ měng ān

这句话大意是:挞懒请以遥辇九营为九猛安。

shàng yǐ duó lín yǒu gōng shǐ lǐng sì měng ān zhāo gǔ yá réng wèi qīn guǎn měng ān

这句话大意是:上以夺邻有功,使领四猛安,昭古牙仍为亲管猛安。

wǔ měng ān zhī dōu shuài mìng tà lǎn zé rén shòu zhī

这句话大意是:五猛安之都帅,命挞懒择人授之。

tà lǎn yǔ liú yàn zōng jǔ xiāo gōng yì wèi xìng zhōng yǐn jùn fǔ gè yǐ qì dān hàn guān shè zhì shàng jiē cóng zhī

这句话大意是:挞懒与刘彦宗举萧公翊为兴中尹,郡府各以契丹、汉官摄治,上皆从之。

jí zōng hàn zōng wàng fá sòng tà lǎn wèi liù bù lù dū tǒng

这句话大意是:及宗翰、宗望伐宋,挞懒为六部路都统。

zōng wàng yǐ shòu sòng méng jūn hái tà lǎn nǎi guī zhōng jīng

这句话大意是:宗望已受宋盟,军还,挞懒乃归中京。

tiān huì sì nián bā yuè fù fá sòng

这句话大意是:天会四年八月,复伐宋。

rùn yuè zōng hàn zōng wàng jūn jiē zhì biàn zhōu

这句话大意是:闰月,宗翰、宗望军皆至汴州。

tà lǎn ā lǐ guā pò sòng bīng èr wàn yú qǐ fù qí sān yíng huò jīng dōng lù dōu zǒng guǎn hú zhí rú jí qí èr zi yǔ nán lù dū tǒng zhì duò shī yuán jí qí sān jiāng suì kè gǒng zhōu jiàng níng líng pò suī yáng xià bó zhōu

这句话大意是:挞懒、阿里刮破宋兵二万于杞,覆其三营,获京东路都总管胡直孺及其二子与南路都统制隋师元及其三将,遂克拱州,降宁陵,破睢阳,下亳州。

sòng bīng lái fù suī yáng yòu jī zǒu zhī qín qí jiāng shí tiàn

这句话大意是:宋兵来复睢阳,又击走之,擒其将石瑱。

sòng èr dì yǐ xiáng dà jūn běi hái tà lǎn wèi yuán shuài zuǒ jiān jūn xùn dì shān dōng qǔ mì zhōu

这句话大意是:宋二帝已降,大军北还,挞懒为元帅左监军,徇地山东,取密州。

dí hǔ qǔ dān zhōu tà lǎn qǔ jù lù ā lǐ guā qǔ zōng chéng dí gǔ bù qǔ qīng píng lín qīng méng guā qǔ zhào zhōu ā lǐ guā xùn xià jùn huá ēn jí gāo táng fēn qiǎn zhū jiāng qù cí xìn dé jiē jiàng zhī

这句话大意是:迪虎取单州,挞懒取巨鹿,阿里刮取宗城,迪古不取清平、临清,蒙刮取赵州,阿里刮徇下浚、滑、恩及高唐,分遣诸将趣磁、信德,皆降之。

liú yù yǐ jǐ nán fǔ jiàng zhào yǐ yù wèi ān fǔ shǐ zhì dōng píng tà lǎn yǐ zuǒ jiān jūn zhèn fǔ zhī dà shì zhuān jué yān

现代白话:刘豫以济南府降,诏以豫为安抚使,治东平,挞懒以左监军镇抚之,大事专决呢。

hòu wèi yòu fù yuán shuài

这句话大意是:后为右副元帅。

tiān huì shí wǔ nián wèi zuǒ fù yuán shuài fēng lǔ guó wáng

这句话大意是:天会十五年为左副元帅,封鲁国王。

chū sòng rén jì zhū zhāng bāng chāng tài zōng zhào zhū jiāng fù qiú rú bāng chāng zhě lì zhī huò jǔ zhé kě qiú tà lǎn lì jǔ liú yù

这句话大意是:初,宋人既诛张邦昌,太宗诏诸将复求如邦昌者立之,或举折可求,挞懒力举刘豫。

yù lì wèi dì hào dà qí

这句话大意是:豫立为帝,号大齐。

yù wèi dì shù nián wú chǐ cùn gōng suì fèi yù wèi shǔ wáng

这句话大意是:豫为帝数年,无尺寸功,遂废豫为蜀王。

tà lǎn yǔ yòu fù yuán shuài zōng bì jù zài hé nán sòng shǐ wáng lún qiú hé nán shǎn xī de yú tà lǎn

这句话大意是:挞懒与右副元帅宗弼俱在河南,宋使王伦求河南、陕西地于挞懒。

míng nián tà lǎn cháo jīng shī chàng yì yǐ fèi qí jiù dì yǔ sòng xī zōng mìng qún chén yì huì dōng jīng liú shǒu zōng juàn lái cháo yǔ tà lǎn hé lì zōng gàn děng zhēng zhī bù néng de

这句话大意是:明年,挞懒朝京师,倡议以废齐旧地与宋,熙宗命群臣议,会东京留守宗隽来朝,与挞懒合力,宗干等争之不能得。

zōng juàn yuē wǒ yǐ de yǔ sòng sòng bì dé wǒ

这句话大意是:宗隽曰:“我以地与宋,宋必德我。

zōng xiàn zhé zhī rì wǒ fú sòng rén fù xiōng yuàn fēi yī rì

这句话大意是:”宗宪折之日:“我俘宋人父兄,怨非一日。

ruò fù zī yǐ tǔ dì shì zhù chóu yě hé dé zhī yǒu

这句话大意是:若复资以土地,是助仇也,何德之有。

wù yǔ biàn

这句话大意是:勿与便。

tà lǎn dì xù yì yǐ wéi bù kě

这句话大意是:”挞懒弟勖亦以为不可。

jì tuì tà lǎn zé xù yuē tā rén shàng yǒu cóng wǒ zhě rǔ nǎi yì yì hu

现代白话:既退,挞懒责勖曰:“他人尚有从我者,你乃异议吗。

xù yuē gǒu lì guó jiā qǐ gǎn sī xié

这句话大意是:”勖曰:“苟利国家,岂敢私邪。

shì shí tài zōng zhǎng zǐ zōng pán wèi zǎi xiàng wèi zài zōng gàn shàng tà lǎn zōng juàn fù zhī jìng zhí yì yǐ hé nán shǎn xī de yǔ sòng

这句话大意是:”是时,太宗长子宗磐为宰相,位在宗干上,挞懒、宗隽附之,竟执议以河南、陕西地与宋。

zhāng tōng gǔ wèi zhào yù jiāng nán shǐ

这句话大意是:张通古为诏谕江南使。

jiǔ zi zōng pán bá hù yóu shén zōng juàn yì wèi chéng xiàng tà lǎn chí bīng bǐng móu fǎn yǒu zhuàng

这句话大意是:久子,宗磐跋扈尤甚,宗隽亦为丞相,挞懒持兵柄,谋反有状。

zōng pán zōng juàn jiē fú zhū zhào yǐ tà lǎn shǔ zūn yǒu dà gōng yīn shì bù wèn chū wéi xíng tái shàng shū zuǒ chéng xiàng shǒu zhào wèi qiǎn

这句话大意是:宗磐、宗隽皆伏诛,诏以挞懒属尊,有大功,因释不问,出为行台尚书左丞相,手诏慰遣。

tà lǎn zhì yān jīng yù jiāo sì bù fǎ fù yǔ yì wáng gǔ lǎn móu fǎn ér cháo yì jiàn zhī qí chū yǔ sòng jiāo tōng ér chàng yì gē hé nán shǎn xī zhī de

这句话大意是:挞懒至燕京,愈骄肆不法,复与翼王鹘懒谋反,而朝议渐知其初与宋交通而倡议割河南、陕西之地。

zōng bì qǐng fù qǔ hé nán shǎn xī

这句话大意是:宗弼请复取河南、陕西。

huì yǒu shàng biàn gào tà lǎn zhě xī zōng nǎi xià zhào zhū zhī

这句话大意是:会有上变告挞懒者,熙宗乃下诏诛之。

tà lǎn zì yān jīng nán zǒu zhuī ér shā zhī yú qí zhōu bìng shā yì wáng jí zōng rén huó lí hú tǔ tà lǎn èr zi wò dài wū dá bǔ ér shè qí dǎng yǔ

这句话大意是:挞懒自燕京南走,追而杀之于祁州,并杀翼王及宗人活离胡土、挞懒二子斡带、乌达补,而赦其党与。

zōng bì wèi dōu yuán shuài zài dìng hé nán shǎn xī

这句话大意是:宗弼为都元帅,再定河南、陕西。

fá sòng dù huái sòng kāng wáng qǐ hé suì chēng chén huà huái wèi jiè nǎi bà bīng

这句话大意是:伐宋渡淮,宋康王乞和,遂称臣,画淮为界,乃罢兵。

zàn yuē jūn chén zhī wèi rú guān jù dìng fēn bù kě qǐng kè yì yě

这句话大意是:赞曰:君臣之位,如冠屦定分,不可顷刻易也。

wǔ jì luàn jí gāng cháng yì huài

这句话大意是:五季乱极,纲常斁坏。

liáo zhī tài zōng màn xiè shén qì dào zhì guān jù yuán lì shí jìn yǐ chén yì jūn yǔ zhòu yǐ lái zhī yī dà biàn yě

这句话大意是:辽之太宗,慢亵神器,倒置冠屦,援立石晋,以臣易君,宇宙以来之一大变也。

jīn rén xiào yóu ér zhāng bāng chāng liú yù zhī shì chū yān

现代白话:金人效尤,而张邦昌、刘豫之事出呢。

bāng chāng suī fēi běn xīn yǐ sǐ cí zhī shú yuē bù kě

这句话大意是:邦昌虽非本心,以死辞之,孰曰不可。

yù chéng shí jiǎo lì jīn rén yù yǐ yǐ wéi gōng qǐ yǒu shì lǐ zāi

现代白话:豫乘时徼利,金人欲倚以为功,岂有是理啊。

tà lǎn chū jiàn liú yù hòu yǐ shǎn xī hé nán guī sòng shì yóu tǎng lái chū wú gù zhì yǐ chù cǐ yě

这句话大意是:挞懒初荐刘豫,后以陕西、河南归宋,视犹傥来,初无固志以处此也。

jī qí qīng zào zhōng xiàn nì tú shì bài nán bēn shì zú yǐ shí tōng sòng zhī shì ěr āi zāi

现代白话:积其轻躁,终陷逆图,事败南奔,适足以实通宋之事你,哀啊!

✦ You read 列传·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.