金史 · 脱脱 · Chapter 78 of 136

列传·卷十六

PinyinModern Translation
Size

liú yàn zōng liú è liú kuò liú zhòng huì liú kuǐ shí lì ài hán qǐ xiān zi duó

这句话大意是:刘彦宗 刘萼 刘筈 刘仲诲 刘𫠆 时立爱 韩企先(子铎)。

liú yàn zōng zi lǔ kāi dà xīng wǎn píng rén

这句话大意是:刘彦宗,子鲁开,大兴宛平人。

yuǎn zǔ pēng táng lú lóng jié dù shǐ

这句话大意是:远祖怦,唐卢龙节度使。

shí jìn yǐ yōu jì rù liáo liú shì liù shì shì liáo xiāng jì wèi zǎi xiàng

这句话大意是:石晋以幽、蓟入辽,刘氏六世仕辽,相继为宰相。

fù xiāo zhì zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:父霄,至中京留守。

yàn zōng zhuó jìn shì yǐ kē

这句话大意是:彦宗擢进士乙科。

tiān zuò zǒu tiān dé qín jìn guó wáng yē lǜ niē lǐ zì lì yú yàn zhuó yàn zōng liú shǒu pàn guān

这句话大意是:天祚走天德,秦晋国王耶律捏里自立于燕,擢彦宗留守判官。

xiāo fēi shè zhèng qiān qiān shū shū mì yuàn shì

这句话大意是:萧妃摄政,迁签书枢密院事。

tài zǔ zhì jū yōng guān xiāo fēi zì gǔ běi kǒu dùn qù dōu jiān gāo liù sòng kuǎn yú tài zǔ

这句话大意是:太祖至居庸关,萧妃自古北口遁去,都监高六送款于太祖。

tài zǔ yǎn zhì zhu bi chéng nán yàn zōng yǔ zuǒ qǐ gōng děng fèng biǎo jiàng

这句话大意是:太祖奄至,驻跸城南,彦宗与左企弓等奉表降。

tài zǔ yī jiàn qì yù zhī bǐ fù jiù qiān zuǒ pú yè pèi jīn pái

这句话大意是:太祖一见,器遇之,俾复旧,迁左仆射,佩金牌。

zhāng jué wèi nán jīng liú shǒu tài zǔ wén jué yǒu yì zhì shǐ yàn zōng xié bō xuān wèi zhī

这句话大意是:张觉为南京留守,太祖闻觉有异志,使彦宗、斜钵宣慰之。

tài zǔ zhì yuān yāng luò bù yù hái shàng jīng liú zōng hàn dū tǒng jūn shì liú yàn zōng zuǒ zhī

这句话大意是:太祖至鸳鸯泺,不豫,还上京,留宗翰都统军事,留彦宗佐之。

jí zhāng jué bài bēn yú sòng zhòng tuī zhāng dūn gù wèi dū tǒng shā shǐ zhě chéng chéng jù shǒu gōng zhī bù kěn xià

这句话大意是:及张觉败奔于宋,众推张敦固为都统,杀使者,乘城拒守,攻之不肯下。

yàn zōng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhī shū mì yuàn shì jiā shì zhōng zuǒ zōng wàng jūn

这句话大意是:彦宗同中书门下平章事,知枢密院事,加侍中,佐宗望军。

zōng wàng zòu fāng tú gōng qǔ fán zhōu xiàn zhī shì wěi yàn zōng cái jué zhī

这句话大意是:宗望奏,方图攻取,凡州县之事委彦宗裁决之。

tiān huì èr nián zhào yàn zōng yuē zhōng jīng děng liǎng lù xiān duō jù mìng gù qiǎn shǐ fǔ yù shì qí guān mín zhī zuì suǒ fàn zài jiàng fù qián zhě wù lùn

这句话大意是:天会二年,诏彦宗曰:“中京等两路先多拒命,故遣使抚谕,贳其官民之罪,所犯在降附前者勿论。

qīng děng xuǎn guān yǔ shǐ zhě wǎng yù zhī shǐ qín yú jià sè

这句话大意是:卿等选官与使者往谕之,使勤于稼穑。

wèi jǐ dà jǔ fá sòng yàn zōng huà shí cè zhào yàn zōng jiān lǐng hàn jūn dū tǒng

这句话大意是:”未几,大举伐宋,彦宗画十策,诏彦宗兼领汉军都统。

cài jìng yǐ yān shān jiàng

这句话大意是:蔡靖以燕山降。

zhào yàn zōng fán yān jīng yī pǐn yǐ xià guān jiē chéng zhì zhù shòu suì jìn bīng fá sòng

这句话大意是:诏彦宗凡燕京一品以下官皆承制注授,遂进兵伐宋。

zhì biàn sòng shǎo dì gē dì nà zhì shī hái

这句话大意是:至汴,宋少帝割地纳质,师还。

zōng wàng fēn jiàng shì zhūn ān sù xióng bà guǎng xìn zhī jìng liú dū mǔ yàn zōng yú yān jīng jié zhì zhū jūn

这句话大意是:宗望分将士屯安肃、雄、霸、广信之境,留阇母、彦宗于燕京节制诸军。

míng nián zài fá sòng yǐ wéi biàn jīng yàn zōng wèi zōng hàn zōng wàng yuē xiāo hé rù guān qiū háo wú fàn wéi shōu tú jí

这句话大意是:明年,再伐宋,已围汴京,彦宗谓宗翰、宗望曰:“萧何入关,秋毫无犯,惟收图籍。

liáo tài zōng rù biàn zài lù chē fǎ fú shí jīng yǐ guī jiē lìng zé yě

这句话大意是:辽太宗入汴,载路车、法服、石经以归,皆令则也。

èr shuài jiā nà zhī zhí èr dì yǐ guī

这句话大意是:”二帅嘉纳之,执二帝以归。

tiān huì liù nián hōng nián wǔ shí sān zhuī fēng yùn wáng

这句话大意是:天会六年薨,年五十三,追封郓王。

zhèng lóng èr nián lì jiàng fēng kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:正隆二年,例降封开府仪同三司。

dà dìng shí wǔ nián zhuī fēng yǎn guó gōng shì yīng mǐn

这句话大意是:大定十五年,追封兖国公,谥英敏。

zi è kuò

这句话大意是:子萼、筈。

è yàn zōng jì zǐ yě

这句话大意是:萼,彦宗季子也。

liáo mò yǐ yīn bǔ gé mén zhī hòu

这句话大意是:辽末以荫补阁门祗候。

tiān fǔ qī nián shòu lǐ bīn shǐ lèi guān dé zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:天辅七年,授礼宾使,累官德州防御使。

tiān dé chū shāo jiā zhuó yòng lì zuǒ yòu xuān huī shǐ bài cān zhī zhèng shì jìn shàng shū zuǒ chéng wèi qìn nán jūn jié dù shǐ lì lín táo tài yuán yǐn

这句话大意是:天德初,稍加擢用,历左右宣徽使,拜参知政事,进尚书左丞,为沁南军节度使,历临洮、太原尹。

zhèng lóng nán fá wèi hàn nán dào héng yíng bīng mǎ dū tǒng zhì

这句话大意是:正隆南伐,为汉南道行营兵马都统制。

dà dìng chū chú xìng zhōng yǐn fēng rèn guó gōng lì shùn tiān dìng wǔ jūn jié dù shǐ jǐ nán yǐn

这句话大意是:大定初,除兴中尹,封任国公,历顺天、定武军节度使、济南尹。

è yín zòng wú xíng suǒ zhì tān mò láng jí

这句话大意是:萼淫纵无行,所至贪墨狼籍。

lián shǐ hé zhī zhào qiǎn dà lǐ shǎo qīng zhāng jiǔ sī jiù jǐ nán jū wèn

这句话大意是:廉使劾之,诏遣大理少卿张九思就济南鞫问。

jì jiù dǎi bù cè suǒ yǐ yǐn rèn zì shā bù sǐ

这句话大意是:既就逮,不测所以,引刃自杀,不死。

zhào xuē guān yī jiē bà guī tián lǐ zú

这句话大意是:诏削官一阶,罢归田里,卒。

zi zhòng xún tiān dé sān nián cì wáng yàn qián bǎng jí dì

这句话大意是:子仲询,天德三年,赐王彦潜榜及第。

kuò yàn zōng cì zǐ

这句话大意是:筈,彦宗次子。

yòu shí yǐ yīn lì gé mén bù jiù qù cóng xué

这句话大意是:幼时以荫隶阁门,不就,去从学。

liáo mò diào bīng ér kuò zài xuǎn zhòng

这句话大意是:辽末调兵,而筈在选中。

liáo bīng bài zuǒ yòu duō sàn wáng nǎi xuǎn kuò wèi hù cóng shòu zuǒ chéng zhì

这句话大意是:辽兵败,左右多散亡,乃选筈为扈从,授左承制。

liáo zhǔ xi bēn xiāo fēi shè zhèng cì kuò jìn shì dì shòu shàng shū zuǒ sī yuán wài láng jì bān gé mén

这句话大意是:辽主西奔,萧妃摄政,赐筈进士第,授尚书左司员外郎,寄班阁门。

tiān fǔ qī nián tài zǔ qǔ yàn kuò cóng qí fù xiōng chū jiàng qiān shàng shū zuǒ sī láng zhōng

这句话大意是:天辅七年,太祖取燕,筈从其父兄出降,迁尚书左司郎中。

bā nián shòu diàn zhōng shǎo jiān

这句话大意是:八年,授殿中少监。

tài zǔ bēng sòng xià qiǎn shǐ diào wèi fán guǎn jiàn lǐ yí jiē kuò xiáng dìng

这句话大意是:太祖崩,宋,夏遣使吊慰,凡馆见礼仪皆筈详定。

qiān wèi wèi shǎo qīng shòu xī shàng gé mén shǐ réng cóng shì yuán shuài fǔ

这句话大意是:迁卫尉少卿,授西上阁门使,仍从事元帅府。

yuán shuài fǔ yǐ biàn yi cóng shì fán yuē shù fèi zhì jí sì fāng hào lìng duō cóng kuò zhī huà yān

现代白话:元帅府以便宜从事,凡约束废置及四方号令多从筈之画呢。

tiān huì èr nián qiān tài cháng shǎo qīng dōng shàng gé mén shǐ cóng zōng hàn fá sòng wéi tài yuán

这句话大意是:天会二年,迁太常少卿、东上阁门使,从宗翰伐宋,围太原。

qiān wèi wèi qīng quán qiān xuān huī yuàn shì

这句话大意是:迁卫尉卿,权签宣徽院事。

sì nián shòu zuǒ jiàn yì dài fū

这句话大意是:四年,授左谏议大夫。

qiū fù nán zhēng quán zhōng shū shěng shū mì yuàn shì

这句话大意是:秋,复南征,权中书省枢密院事。

dīng fù yōu míng nián qǐ fù zhí shū mì yuàn shì jiā jǐ shì zhōng

这句话大意是:丁父忧,明年起复,直枢密院事加给事中。

qī nián wèi lǐ bù shì láng

这句话大意是:七年,为礼部侍郎。

shí nián gǎi zhāng xìn jūn jié dù shǐ quán qiān zhōng shū shěng shū mì yuàn shì

这句话大意是:十年,改彰信军节度使,权签中书省枢密院事。

tiān juàn èr nián gǎi zuǒ xuān huī shǐ xī zōng xìng yàn fǎ jià yí zhàng kuò tǎo lùn zhě wèi duō

这句话大意是:天眷二年,改左宣徽使,熙宗幸燕,法驾仪仗筈讨论者为多。

huáng tǒng èr nián chōng jiāng nán fēng cè shǐ jiǎ zhōng shū shì láng

这句话大意是:皇统二年,充江南封册使,假中书侍郎。

jì zhì lín ān ér sòng rén bǎng qí jū yuē xíng gōng kuò yuē wèi shòu mìng ér míng xíng gōng fēi yě

这句话大意是:既至临安,而宋人榜其居曰“行宫”,筈曰:“未受命,而名行宫,非也。

qǐng qù bǎng ér hòu xíng lǐ

这句话大意是:”请去榜而后行礼。

sòng rén jīng fú qí yǒu shí yù hòu huì shuō zhī fèng jīn zhū sān shí yú wàn ér kuò bù zhī gù jiē tàn yuē dà guó yǒu rén yān

现代白话:宋人惊服其有识,欲厚贿说之,奉金珠三十余万,而筈不之顾,皆叹曰:“大国有人呢。

liù nián wéi xíng tái shàng shū yòu chéng xiàng jiān pàn zuǒ xuān huī shǐ shì liú jīng shī

这句话大意是:六年,为行台尚书右丞相,兼判左宣徽使事,留京师。

huò qǐng lí gé hé nán guān lì zhī làn zá zhě kuò yuē fèi qí yòng bīng jiāng biǎo qiú yī qiè jìn xiào qí suǒ yòng rén bù bì jiē yǐ zhāng chéng gù yǒu bù yóu kē mù ér wèi dà lì bù shì gōng mǎ ér wò bīng bǐng zhě

这句话大意是:或请厘革河南官吏之滥杂者,筈曰:“废齐用兵江表,求一切近效,其所用人不必皆以章程,故有不由科目而为大吏,不试弓马而握兵柄者。

jīn fǔ dìng wèi jiǔ gū shōu rén xīn nài hé wéi shì fēn gēng yě

这句话大意是:今抚定未久,姑收人心,奈何为是纷更也。

suì réng qí jiù

这句话大意是:”遂仍其旧。

qī nián shuài fǔ yì yú guǎn táo zhù sān chéng yǐ wéi yǒu jǐng jí lìng běi jūn rù jū zhī

这句话大意是:七年,帅府议于馆陶筑三城,以为有警即令北军入居之。

kuò yuē jīn tiān xià yī jiā shú wèi nán běi

这句话大意是:筈曰:“今天下一家,孰为南北。

shè huò yǒu biàn jūn rén rù chéng dú néng ān yé

这句话大意是:设或有变,军人入城,独能安耶。

dāng yán wǔ bèi yǐ chá jiān wú shì bǐ cǐ zhī jiān yě

这句话大意是:当严武备以察奸,无示彼此之间也。

qí hòu jìng cóng kuò yì

这句话大意是:”其后,竟从筈议。

chū yǐ hé wài sān zhōu cì xià rén huò yán qín zhī zài xià zhě shù qiān rén jiē yuàn lái guī

这句话大意是:初,以河外三州赐夏人,或言秦之在夏者数千人,皆愿来归。

zhū jiāng qǐng yuē zhī kuò yuē sān xiǎo zhōu bù zú wèi qīng zhòng kǒng shī cháo tíng dà xìn

这句话大意是:诸将请约之,筈曰:“三小州不足为轻重,恐失朝廷大信。

qiě qín rén zhī zài shǔ zhě bèi duō yú cǐ hé dú shě bǐ ér qǔ cǐ hu

这句话大意是:且秦人之在蜀者倍多于此,何独舍彼而取此吗。

suì cóng kuò yì

这句话大意是:”遂从筈议。

shǎn xī biān shuài qǐng wán yán biān chéng guō yǐ bèi nán kòu kuò yuē wǒ lì chē qí ér bù lì chéng shǒu

这句话大意是:陕西边帅请完沿边城郭以备南寇,筈曰:“我利车骑而不利城守。

jīn chéng zhī zé láo mín ér jié yuàn

这句话大意是:今城之,则劳民而结怨。

kuàng méng yǐ dìng qǐ kě wàng dòng

这句话大意是:况盟已定,岂可妄动。

suì ba zhī

这句话大意是:”遂罢之。

jiǔ nián bā yuè bài sī kōng

这句话大意是:九年八月,拜司空。

jiǔ yuè bài píng zhāng zhèng shì fēng wú guó gōng xíng tái yòu chéng xiàng rú gù

这句话大意是:九月,拜平章政事,封吴国公,行台右丞相如故。

tiān dé yuán nián fēng téng wáng

这句话大意是:天德元年,封滕王。

èr nián bài shàng shū yòu chéng xiàng jiān zhōng shū lìng jìn fēng zhèng wáng

这句话大意是:二年,拜尚书右丞相兼中书令,进封郑王。

wèi jǐ yǐ jí qiú jiě zhèng wù shòu yān jīng liú shǒu jìn fēng cáo wáng

这句话大意是:未几,以疾求解政务,授燕京留守,进封曹王。

jū shù yuè qǐ zhì shì

这句话大意是:居数月,乞致仕。

kuò zì wèi xuān huī shǐ yǐ néng de dào hòu yì zhì wèi zǎi xiàng

这句话大意是:筈自为宣徽使,以能得悼后意,致位宰相。

hǎi líng jí wèi yì pō bǐ zhī

这句话大意是:海陵即位,意颇鄙之。

jí kuò qiú zhì shì zhào lüè yuē bù wéi àn yú lín shì bù wéi chǎn yú shì jūn

这句话大意是:及筈求致仕,诏略曰:“不为暗于临事,不为谄于事君。

wèi xǔ gào guī gū cóng jiě zhí

这句话大意是:未许告归,姑从解职。

kuò yīn cán jù ér sǐ nián wǔ shí bā

这句话大意是:”筈因惭惧而死,年五十八。

zi zhòng huì

这句话大意是:子仲诲。

zhòng huì zì zi zhōng

这句话大意是:仲诲字子忠。

huáng tǒng chū yǐ zǎi xiàng zi shòu zhōng yǒng xiào wèi

这句话大意是:皇统初,以宰相子授忠勇校尉。

jiǔ nián cì jìn shì dì chú yìng fèng hàn lín wén zì

这句话大意是:九年,赐进士第,除应奉翰林文字。

hǎi líng yán bào chén xià yìng duì duō shī cì

这句话大意是:海陵严暴,臣下应对多失次。

cháng yǐ shí zhèng fǎng wèn zài cháo guān zhòng huì cóng róng fū zòu wú jù sè hǎi líng chēng shǎng zhī

这句话大意是:尝以时政访问在朝官,仲诲从容敷奏,无惧色,海陵称赏之。

zhēn yuán chū dīng fù yōu qǐ fù hàn lín xiū zhuàn

这句话大意是:贞元初,丁父忧,起复翰林修撰。

dà dìng èr nián qiān dài zhì xún jiān xiū qǐ jū zhù zuǒ bǔ quē

这句话大意是:大定二年,迁待制,寻兼修起居注、左补阙。

sān nián zhào zhòng huì yǔ zuǒ sī yuán wài láng pú chá pú sù yuè lián wèn suǒ guò zhōu xiàn zhòng huì děng hái zòu zhuàng zhào yù tián xiàn lìng li fāng jìn yī jiē shùn zhōu zhī fǎ quán mì yún xiàn shì wáng zōng yǒng zhuó mì yún xiàn wèi shùn zhōu sī hou zhāng lín mì yún xiàn wèi shí mǒ wū zhě jiē miǎn qù

这句话大意是:三年,诏仲诲与左司员外郎蒲察蒲速越廉问所过州县,仲诲等还奏状,诏玉田县令李方进一阶,顺州知法、权密云县事王宗永擢密云县尉,顺州司候张璘、密云县尉石抹乌者皆免去。

dīng mǔ yōu qǐ fù tài zǐ yòu yù dé qiān hàn lín zhí xué shì gǎi dì zhōu fáng yù shǐ

这句话大意是:丁母忧,起复太子右谕德,迁翰林直学士、改棣州防御使。

yàn cì xiàn bǔ de qiáng dào shù shí rén yì zhōu yù yǐ quán huò xī shǎng

这句话大意是:厌次县捕得强盗数十人,诣州欲以全获希赏。

zhòng huì yí qí yǒu yuān huǎn qí yù

这句话大意是:仲诲疑其有冤,缓其狱。

tóng liáo yuē xiàn jìng duō dào qǐng zhì zhī fǎ yǐ chéng qí yú

这句话大意是:同僚曰:“县境多盗,请置之法,以惩其余。

zhòng huì nǎi zé lǎo zhì zhě xiān shì zhī

这句话大意是:”仲诲乃择老稚者先释之。

wèi jǐ nǎi huò zhēn dào

这句话大意是:未几,乃获真盗。

rù wèi lǐ bù shì láng jiān zuǒ yù dé qiān tài zǐ zhān shì jiān zuǒ jiàn yì dài fū

这句话大意是:入为礼部侍郎兼左谕德,迁太子詹事兼左谏议大夫。

shàng yuē dōng gōng guān shǔ yóu dāng xuǎn yòng zhèng rén rú xíng jiǎn bù xiū jí bù chēng wèi zhě jù yǐ míng wén

这句话大意是:上曰:“东宫官属,尤当选用正人,如行检不修及不称位者,具以名闻。

yòu yuē dōng gōng jiǎng shū huò lùn yì jiān dāng yǐ xiào jiǎn dé xíng zhèng shēn zhī shì gào zhī

这句话大意是:”又曰:“东宫讲书或论议间,当以孝俭德行正身之事告之。

qǐng zhī dōng gōng qǐng zēng mù rén jí zhāng shè shén yòng shàng wèi zhòng huì yuē tài zǐ shēng yú fù guì měi jiào zhī gōng jiǎn

这句话大意是:”顷之,东宫请增牧人及张设什用,上谓仲诲曰:“太子生于富贵,每教之恭俭。

zhèn fú yù wèi cháng wàng yǒu zēng yì qīng yǐ cǐ yì yù zhī

这句话大意是:朕服御未尝妄有增益,卿以此意谕之。

gǎi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:”改御史中丞。

shí sì nián wèi sòng guó suì yuán shǐ sòng zhǔ yù biàn qīn qǐ jiē shū zhī yí qiǎn guǎn bàn wáng biàn lái yì qǔ biàn qiáng shuō yù yào yǐ bì cóng

这句话大意是:十四年,为宋国岁元使,宋主欲变亲起接书之仪,遣馆伴王抃来议,曲辨强说,欲要以必从。

zhòng huì yuē shǐ chén fèng mìng yuǎn lái xiū hǎo gù yù chéng lǐ ér xìn yuē suǒ zài fēi shǐ chén zhé gǎn biàn gēng

这句话大意是:仲诲曰:“使臣奉命,远来修好,固欲成礼,而信约所载,非使臣辄敢变更。

gōng děng sòng guó fù xīn wú jiǎo xìng yī shí shī dà guó huan

这句话大意是:公等宋国腹心,毋侥幸一时,失大国欢。

wǎng fù zài sān jìng yòng jiù yí qīn qǐ jiē shū chéng lǐ ér hái

这句话大意是:”往复再三,竟用旧仪,亲起接书成礼而还。

fù wèi tài zǐ zhān shì qiān lì bù shàng shū zhuǎn tài zǐ shǎo shī jiān yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:复为太子詹事,迁吏部尚书,转太子少师兼御史中丞。

zuò shī jiū jǔ dà zhǎng gōng zhǔ shì yǔ shì yù shǐ lǐ yú gè xuē yī jiē

这句话大意是:坐失纠举大长公主事,与侍御史李瑜各削一阶。

zhòng huì qián hòu wèi dōng gōng guān qiě shí wǔ nián duō jìn guī jiè xiǎn zōng tè jiā lǐ jìng

这句话大意是:仲诲前后为东宫官且十五年,多进规戒,显宗特加礼敬。

dà dìng shí jiǔ nián zú

这句话大意是:大定十九年,卒。

zhòng huì lì cháo jùn zhěng róng sè zhuāng zhòng shì zōng cháng yuē zhèn jiàn liú zhòng huì cháng ruò jiāng qiē jiàn zhě

这句话大意是:仲诲立朝峻整,容色庄重,世宗尝曰:“朕见刘仲诲尝若将切谏者。

qí yǐ gāng yán jiàn zhī rú cǐ

这句话大意是:”其以刚严见知如此。

kuǐ zì yuán ju

这句话大意是:𫠆字元矩。

yǐ dà chén zǐ sūn chōng gé mén zhī hòu diào shēn xiàn lìng zhào wèi chéng fèng bān dōu zhī qiān xī shàng gé mén fù shǐ jiān gōng yuàn lìng lèi qiān xī shàng dōng shàng gé mén shǐ

这句话大意是:以大臣子孙充阁门祗候,调莘县令,召为承奉班都知,迁西上阁门副使兼宫苑令,累迁西上、东上阁门使。

tài hé èr nián sòng xū yí jūn bào míng nián hè zhèng dàn shǐ lǔ yi yi yáng míng huī

这句话大意是:泰和二年,宋盱眙军报:明年贺正旦使鲁〈宜宜〉、杨明辉。

jí guò jiè fù shǐ nǎi wáng chù jiǔ

这句话大意是:及过界,副使乃王处久。

rù jiàn lǔ yi yi diàn shàng bù shuāng guì

这句话大意是:入见,鲁〈宜宜〉殿上不双跪。

zhào yi yi jiù gé jié wèn xiān bào míng xián yáng míng huī bù fù bào gǎi wáng chù jiǔ zhī gù jí bù shuāng guì zhě

这句话大意是:诏〈宜宜〉就阁诘问先报名衔杨明辉不复报改王处久之故,及不双跪者。

lǔ yi yi duì bài shí bìng shuāng guì yǒu zú jí shì dān guì zhě

这句话大意是:鲁〈宜宜〉对,拜时并双跪,有足疾似单跪者。

chū nán yuàn yǒu táng jiù bēi shū zhēn yuán shí nián yù shǐ dài fū liú pēng zàng

这句话大意是:初,南苑有唐旧碑,书“贞元十年御史大夫刘怦葬”。

shàng jiàn zhī yuē yuàn zhōng bù yí yǒu mù

这句话大意是:上见之曰:“苑中不宜有墓。

kuǐ jiā běn pēng hòu zhào cì kuǐ qián sān bǎi guàn gǎi zàng zhī

这句话大意是:”𫠆家本怦后,诏赐𫠆钱三百贯改葬之。

sān qiān yòu xuān huī shǐ

这句话大意是:三迁右宣徽使。

zhēn yòu èr nián zhuǎn zuǒ xuān huī shǐ

这句话大意是:贞祐二年,转左宣徽使。

míng nián zhì shì qiān yī guān

这句话大意是:明年,致仕,迁一官。

shàng yuē qīng jiù rén yě jīn zhāo tíng duō gù qǐ yi qù wèi

这句话大意是:上曰:“卿旧人也,今朝廷多故,岂宜去位。

zhèn zì dōng gōng hōng hòu sī lǜ bù zhōu sì shāo níng xī jí yǐ shàng jùn chù qīng

这句话大意是:朕自东宫薨后,思虑不周,俟稍宁息,即以上郡处卿。

qǐng zhī qǐ wèi zhī kāi fēng fǔ

这句话大意是:”顷之,起为知开封府。

sì nián zhēng yuè yuán rì shè zuǒ xuān huī shǐ

这句话大意是:四年正月元日,摄左宣徽使。

zài qǐng lǎo wèi bàn suì fù qǐ wèi yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:再请老,未半岁复起为御史中丞。

zhào ān fǔ hé nán lù bǔ dào zéi

这句话大意是:诏安抚河南路,捕盗贼。

zuò yǔ bǎo jìng jūn jié dù shǐ huì yǐn jiě zhí

这句话大意是:坐与保静军节度使会饮,解职。

qǐ wèi tài zǐ zhān shì qiān tài zǐ shǎo shī

这句话大意是:起为太子詹事,迁太子少师。

zhān shì yuàn yù pì guǎng dōng gōng zhōu qiáng kuǐ qǐng yú huáng tài zǐ yuē shī lǚ jī jǐn zhī jì hé wéi xìng cǐ yì

现代白话:詹事院欲辟广东宫周墙,𫠆请于皇太孔子说:“师旅饥馑之际,何为兴此役。

suì zhǐ

这句话大意是:”遂止。

xún zú

这句话大意是:寻卒。

shí lì ài zì chāng shòu zhuō zhōu xīn chéng rén

这句话大意是:时立爱,字昌寿,涿州新城人。

fù chéng qiān yǐ cái xióng xiāng lǐ suì jī fā cāng lǐn zhèn pín fá jiǎ dài zhě yǔ zhī zhé quàn

这句话大意是:父承谦,以财雄乡里,岁饥发仓廪赈贫乏,假贷者与之折券。

liáo tài kāng jiǔ nián zhōng jìn shì dì diào tài zhōu mù guān

这句话大意是:辽太康九年,中进士第,调泰州幕官。

dīng fù yōu fú chú diào tóng zhī chūn zhōu shì

这句话大意是:丁父忧,服除,调同知春州事。

wèi yú nián qiān yún nèi xiàn lìng zài chú wén dé lìng

这句话大意是:未逾年,迁云内县令,再除文德令。

shū mì yuàn xuǎn wèi lì fáng fù dōu chéng zhǐ zhuǎn dōu chéng zhǐ

这句话大意是:枢密院选为吏房副都承旨,转都承旨。

lèi qiān yù shǐ zhōng chéng gāng zhèng gǎn yán wǔ quán guì

这句话大意是:累迁御史中丞,刚正敢言,忤权贵。

chú yān jīng fù liú shǒu dīng mǔ yōu qǐ fù jiù zhí qiān liáo xìng jūn jié dù shǐ jiān hàn jūn dū tǒng

这句话大意是:除燕京副留守,丁母忧,起复旧职,迁辽兴军节度使兼汉军都统。

tài zǔ yǐ dìng yān jīng fǎng qiú de píng zhōu rén hán xún chí zhào zhāo yù píng zhōu

这句话大意是:太祖已定燕京,访求得平州人韩询持诏招谕平州。

shì shí xī wáng huí lí bǎo zài lú néng lǐng lì ài wèi gǎn jí cháo jiàn xiān shǐ rén lái sòng kuǎn yuē mín qíng yú zhí bù jí shùn cóng yuàn jiàng kuān ēn yǐ wèi fǎn cè

这句话大意是:是时,奚王回离保在卢能岭,立爱未敢即朝见,先使人来送款曰:“民情愚执,不即顺从,愿降宽恩,以慰反侧。

zhào yuē zhèn qīn xún xī tǔ dǐ dìng quán yàn hào lìng suǒ jiā chéng yì jiē xià

这句话大意是:”诏曰:“朕亲巡西土,底定全燕,号令所加,城邑皆下。

yuán jiā zhōng kuǎn tè shì yōu ēn yīng zài bǐ dà xiǎo guān yuán kě jiē chōng jiù zhí zhū qiú jìn pèi lì bìng cóng shì miǎn

这句话大意是:爰嘉忠款,特示优恩,应在彼大小官员可皆充旧职,诸囚禁配隶并从释免。

yú shì liáo dì shàng zài tiān dé píng zhōu suī jiàng mín xīn wèi gù

这句话大意是:”于是,辽帝尚在天德,平州虽降,民心未固。

xī wáng huí lí bǎo jūn suǒ zài bǎo jù jì zhōu yǐ xiáng fù pàn

这句话大意是:奚王回离保军所在保聚,蓟州已降复叛。

mín jiān liú yán wèi jīn rén suǒ xià chéng yì shǐ zé cún fǔ hòu zé fú lüě

这句话大意是:民间流言谓:“金人所下城邑,始则存抚,后则俘掠。

shí lì ài suī kāi yù ér bù kěn xìn nǎi shàng biǎo qǐ xià míng zhào qiǎn guān fēn háng jùn yì xuān yù dé yì

这句话大意是:”时立爱虽开谕而不肯信,乃上表:“乞下明诏,遣官分行郡邑,宣谕德义。

tā rì bīng lín yú sòng shùn zé fǔ zhī nì zé tǎo zhī bīng bù láo ér tiān xià dìng yǐ

现代白话:他日兵临于宋,顺则抚之,逆则讨之,兵不劳而天下定了。

shàng lǎn biǎo jiā zhī zhào dá yuē qīng shǐ lǜ lì mín guī fù fù tiáo lì hài xī hé zhèn yì jiā tàn bù wàng

这句话大意是:”上览表嘉之,诏答曰:“卿始率吏民归附,复条利害,悉合朕意,嘉叹不忘。

shān xī bù zú yuán liáo zhǔ wèi huò kǒng yīn xiāng lián jié gù qiān chǔ yú lǐng dōng

这句话大意是:山西部族缘辽主未获,恐阴相连结,故迁处于岭东。

xī jīng rén mín jì wú yì wàng jiē àn dǔ rú gù

这句话大意是:西京人民既无异望,皆按堵如故。

huò yǒu jiāng zú tān hàn mào fàn jì lǜ zhé lüè xiáng rén zhě

这句话大意是:或有将卒贪悍,冒犯纪律,辄掠降人者。

yǐ yù zhū bù jí jūn shuài yuē shù bīng shì qiū háo yǒu fàn bì xíng wú shè

这句话大意是:已谕诸部及军帅,约束兵士,秋毫有犯,必刑无赦。

jīn qiǎn wò luō ā lǐ děng wéi qīng fù èr yǐ fǔ sī mín qí gào yù suǒ bù shǐ zhī zhèn yì

这句话大意是:今遣斡罗阿里等为卿副贰,以抚斯民,其告谕所部,使知朕意。

qí hòu yǐ píng zhōu wèi nán jīng yòng zhāng jué wèi liú shǒu shí lì ài suì qù píng zhōu

这句话大意是:其后,以平州为南京,用张觉为留守,时立爱遂去平州。

ér zhāng jué suì yīn yān jīng rén dōng xǐ qí zhòng yuàn wàng jué suì pàn rù yú sòng

这句话大意是:而张觉遂因燕京人东徙,其众怨望,觉遂叛入于宋。

lì ài jì qù píng zhōu guī xiāng lǐ tài zǔ yǐ yàn jì yǔ sòng xīn chéng rù yú sòng

这句话大意是:立爱既去平州归乡里,太祖以燕、蓟与宋,新城入于宋。

sòng lèi zhào lì ài lì ài jiàn sòng zhèng rì huài bù kěn qǐ jiè qí zōng zú bù dé qiú shì

这句话大意是:宋累诏立爱,立爱见宋政日坏,不肯起,戒其宗族不得求仕。

jí zōng wàng zài qǔ yān shān lì ài yì mù fǔ shàng yè bài tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì rèn qí zǐ zhí shù rén

这句话大意是:及宗望再取燕山,立爱诣幕府上谒,拜同中书门下平章事,任其子侄数人。

lì ài cóng zōng wàng jūn shù nián móu huà jū duō fēng chén guó gōng

这句话大意是:立爱从宗望军数年,谋画居多,封陈国公。

biǎo qiú jiě jī wù bù cóng

这句话大意是:表求解机务,不从。

jiǔ nián wèi shì zhōng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:九年,为侍中、知枢密院事。

jiǔ zhī jiā zhōng shū lìng

这句话大意是:久之,加中书令。

tiān huì shí wǔ nián zhì shì jiā kāi fǔ yí tóng sān sī zhèng guó gōng

这句话大意是:天会十五年,致仕,加开府仪同三司、郑国公。

hōng yú jiā nián bā shí èr

这句话大意是:薨于家,年八十二。

fù zèng qián bù zēng bó yǒu chà

这句话大意是:赙赠钱布缯帛有差。

zhào tóng qiān shū yān jīng shū mì yuàn shì zhào qìng xí hù sàng shì zàng yòng jiē guān gěi zhī

这句话大意是:诏同签书燕京枢密院事赵庆袭护丧事,葬用皆官给之。

hán qǐ xiān yān jīng rén

这句话大意是:韩企先,燕京人。

jiǔ shì zǔ zhī gǔ shì liáo wèi zhōng shū lìng xǐ jū liǔ chéng shì guì xiǎn

这句话大意是:九世祖知古,仕辽为中书令,徙居柳城,世贵显。

qián tǒng jiān qǐ xiān zhōng jìn shì dì huí xiáng bù zhèn

这句话大意是:干统间,企先中进士第,回翔不振。

dū tǒng gǎo dìng zhōng jīng zhuó shū mì fù dōu chéng zhǐ shāo qiān zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:都统杲定中京,擢枢密副都承旨,稍迁转运使。

zōng hàn wèi dū tǒng jīng lüè shān xī biǎo shǔ xī jīng liú shǒu

这句话大意是:宗翰为都统经略山西,表署西京留守。

tiān huì liù nián liú yàn zōng hōng qǐ xiān dài zhī tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:天会六年,刘彦宗薨,企先代之,同中书门下平章事、知枢密院事。

qī nián qiān shàng shū zuǒ pú yè jiān shì zhōng fēng chǔ guó gōng

这句话大意是:七年,迁尚书左仆射兼侍中,封楚国公。

chū tài zǔ dìng yān jīng shǐ yòng hàn guān zǎi xiàng shǎng zuǒ qǐ gōng děng zhì zhōng shū shěng shū mì yuàn yú guǎng níng fǔ ér cháo tíng zǎi xiàng zì yòng nǚ zhí guān hào

这句话大意是:初,太祖定燕京,始用汉官宰相赏左企弓等,置中书省、枢密院于广宁府,而朝廷宰相自用女直官号。

tài zōng chū nián wú suǒ gǎi gēng

这句话大意是:太宗初年,无所改更。

jí zhāng dūn gù fú zhū yí zhì zhōng shū shū mì yú píng zhōu cài jìng yǐ yān shān jiàng yí zhì yān jīng fán hàn dì xuǎn shòu diào fā zū shuì jiē chéng zhì xíng zhī

这句话大意是:及张敦固伏诛,移置中书、枢密于平州,蔡靖以燕山降,移置燕京,凡汉地选授调发租税皆承制行之。

gù zì shí lì ài liú yàn zōng jí qǐ xiān bèi guān wèi zǎi xiàng qí zhí dà dǐ rú cǐ

这句话大意是:故自时立爱、刘彦宗及企先辈,官为宰相,其职大抵如此。

xié yě zōng gàn dāng guó quàn tài zōng gǎi nǚ zhí jiù zhì yòng hàn guān zhì dù

这句话大意是:斜也、宗干当国,劝太宗改女直旧制,用汉官制度。

tiān huì sì nián shǐ dìng guān zhì lì shàng shū shěng yǐ xià zhū sī fǔ sì

这句话大意是:天会四年,始定官制,立尚书省以下诸司府寺。

shí èr nián yǐ qǐ xiān wèi shàng shū yòu chéng xiàng zhào zhì shàng jīng

这句话大意是:十二年,以企先为尚书右丞相,召至上京。

rù jiàn tài zōng shén jīng yì yuē zhèn chóu xī cháng mèng cǐ rén jīn guǒ jiàn zhī

这句话大意是:入见,太宗甚惊异曰:“朕畴昔尝梦此人,今果见之。

yú shì fāng yì lǐ zhì dù sǔn yì jiù zhāng

这句话大意是:”于是,方议礼制度,损益旧章。

qǐ xiān bó tōng jīng shǐ zhī qián dài gù shì huò yīn huò gé xián qǔ shé zhōng

这句话大意是:企先博通经史,知前代故事,或因或革,咸取折衷。

qǐ xiān wèi xiāng měi yù wèi guān zé rén zhuān yǐ péi zhí jiǎng lì hòu jìn wèi jǐ zé rèn

这句话大意是:企先为相,每欲为官择人,专以培植奖励后进为己责任。

tuī gǔ shì lèi zhēn bié rén wù yī shí tái shěng duō jūn zǐ

现代白话:推毂士类,甄别人物,一时台省多有德行的人。

mí féng quē lòu mì mó xiǎn jiàn bì zī yú wáng

这句话大意是:弥缝阙漏,密谟显谏,必咨于王。

zōng hàn zōng gàn yā jìng zhòng zhī shì chēng xián xiàng yān

现代白话:宗翰、宗干雅敬重之,世称贤相呢。

huáng tǒng yuán nián fēng pú wáng

这句话大意是:皇统元年,封濮王。

liù nián hōng nián liù shí wǔ

这句话大意是:六年,薨,年六十五。

zhèng lóng èr nián lì jiàng fēng qí guó gōng

这句话大意是:正隆二年,例降封齐国公。

dà dìng bā nián pèi xiǎng tài zōng miào tíng

这句话大意是:大定八年,配享太宗庙廷。

shí nián sī kōng lǐ dé gù sūn yǐn qìng qiú xí qí zǔ měng ān shì zōng yuē dé gù wú gōng qí měng ān qiě quē zhī

这句话大意是:十年,司空李德固孙引庆求袭其祖猛安,世宗曰:“德固无功,其猛安且阙之。

hàn rén zǎi xiàng wéi hán qǐ xiān zuì xián tā bù jí yě

这句话大意是:汉人宰相惟韩企先最贤,他不及也。

shí yī nián jiāng tú gōng chén xiàng yú yǎn qìng gōng shàng yuē chéng xiàng qǐ xiān běn cháo diǎn zhāng zhì dù duō chū sī rén zhī shǒu zhì yú guān jué dà zhèng yǔ dà chén móu yì bù shǐ wài rén zhī zhī yóu shì wú rén néng zhī qí gōng

这句话大意是:”十一年,将图功臣像于衍庆宫,上曰:“丞相企先,本朝典章制度多出斯人之手,至于关决大政,与大臣谋议,不使外人知之,由是无人能知其功。

qián hòu hàn rén zǎi xiàng wú néng jí zhě zhì gōng chén huà xiàng zhōng yì zú yǐ shì quàn hòu rén

这句话大意是:前后汉人宰相无能及者,置功臣画像中,亦足以示劝后人。

shí wǔ nián shì jiǎn yì

这句话大意是:”十五年,谥简懿。

hán duó zì zhèn wén qǐ xiān cì zi yě

这句话大意是:韩铎字振文,企先次子也。

huáng tǒng mò yǐ dà chén zi shòu wǔ yì jiāng jūn

这句话大意是:皇统末,以大臣子授武义将军。

xī zōng wén qí yǒu rú xué cì jìn shì dì chú xuān huī pàn guān

这句话大意是:熙宗闻其有儒学,赐进士第,除宣徽判官。

zài qiān xíng bù yuán wài láng hǎi líng qiǎn zhōng shǐ yù zhī yuē láng guān gāo xuǎn yě

这句话大意是:再迁刑部员外郎,海陵遣中使谕之曰:“郎官,高选也。

rǔ xūn xián zhī zǐ xíng yǐ lì guān néng shì qí jiā gù yǐ mìng rǔ

现代白话:你勋贤之子,行已莅官,能世其家,故以命你。

gǒu néng sù yè zài gōng dāng bù cì zhuó yòng suī gōng xiāng kě dào

这句话大意是:苟能夙夜在公,当不次擢用,虽公相可到。

duó gǎn fèn yù huò yǒu yí jù jīng yì yàn

这句话大意是:”铎感奋,狱或有疑,据经议谳。

hǎi líng fá sòng gǎi bīng bù yuán wài láng

这句话大意是:海陵伐宋,改兵部员外郎。

dà dìng chū qiān běn bù láng zhōng lèi guān hé zhōu fáng yù shǐ qiú yǎng qīn jiě qù

这句话大意是:大定初,迁本部郎中,累官河州防御使,求养亲,解去。

zhào wèi zuǒ jiàn yì dài fū qiān zhōng dōu lù dōu zhuǎn yùn shǐ

这句话大意是:召为左谏议大夫,迁中都路都转运使。

qǐng zhī shàng wèi zǎi chén yuē hán duó nián gāo bù rèn fán jù qiě qí mǔ lǎo yǐ kě yǔ zhī biàn jùn

现代白话:顷之,上谓宰臣曰:“韩铎年高,不任繁剧,且其母老了,可与之便郡。

yú shì gǎi shùn tiān jūn jié dù shǐ

这句话大意是:”于是改顺天军节度使。

这句话大意是:卒。

zàn yuē tài zǔ rù yàn shǐ yòng liáo nán běi miàn guān liáo zhì dù

这句话大意是:赞曰:太祖入燕,始用辽南、北面官僚制度。

shì gù liú yàn zōng shí lì ài guī wéi shī shè bú jiàn yú cháo tíng zhī shàng

这句话大意是:是故刘彦宗、时立爱规为施设,不见于朝廷之上。

jūn lǚ zhī xiá zhì guān zhèng pǐ mín shì wù nóng jī gǔ nèi gōng jīng shī wài gěi zhuǎn xiǎng cǐ qí gōng yě

这句话大意是:军旅之暇,治官政,庀民事,务农积谷,内供京师,外给转饷,此其功也。

hán qǐ xiān rù xiàng liǎng cháo jǐ èr shí nián chéng gōng zhe yè shì zōng chēng qí xián yān

现代白话:韩企先入相两朝,几二十年,成功著业,世宗称其贤呢。

✦ You read 列传·卷十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.