兵法二十四篇 · 诸葛亮 · Chapter 3 of 20

察疑第五

PinyinModern Translation
Size

chá yí zhī zhèng wèi chá zhū zǐ zhī sè bié gōng shāng zhī yīn

这句话大意是:察移之政,谓察朱紫之色,别宫商之音。

gù hóng zǐ luàn zhū sè yín shēng yí zhèng lè

这句话大意是:故红紫乱朱色,淫生疑正乐。

luàn shēng wū yuǎn yí shēng wū huò

这句话大意是:乱生于远,疑生于惑。

wù yǒu yì lèi xíng yǒu tóng sè

这句话大意是:物有异类,形有同色。

bái shí rú yù yú zhě bǎo zhī yú mù shì zhū yú zhě qǔ zhī

这句话大意是:白石如玉,愚者宝之,鱼目似珠,愚者取之;。

hú mò shì quǎn yú zhě xù zhī

这句话大意是:狐貉似犬,愚者蓄之;。

kū lóu shì guā yú zhě shí zhī

这句话大意是:枯蒌似瓜,愚者实之。

gù zhào gāo zhǐ lù wéi mǎ qín wáng bù yǐ wèi yí

这句话大意是:故赵高指鹿为马,秦王不以为疑;。

fàn lǐ gòng yuè měi nǚ wú wáng bù yǐ wèi huò

这句话大意是:范蠡贡越美女,吴王不以为惑。

jì yí wú dìng shì shì yí wú chéng gōng

这句话大意是:计疑无定事,事疑无成功。

gù shèng rén bù kě yǐ yì shuō wèi míng bì xìn fu bo zhàn qí jí xiōng

现代白话:故圣人不能够意说为明,必信夫卜,占其吉凶。

shū yuē sān rén zhàn bì cóng èr rén zhī yán

这句话大意是:书曰:“三人占,必从二人之言。

ér yǒu dà yí zhě móu jí shù rén

这句话大意是:”而有大疑者,“谋及庶人”。

gù kǒng zǐ yún míng jūn zhī zhì bù huàn rén zhī bù jǐ zhī huàn bù zhī rén yě

这句话大意是:故孔子云,明君之治,不患人之不己知,患不知人也。

bù huàn wài bù zhī nèi wéi huàn nèi bù zhī wài

这句话大意是:不患外不知内,惟患内不知外;。

bù huàn xià bù zhī shàng wéi huàn shàng bù zhī xià

这句话大意是:不患下不知上,惟患上不知下;。

bù huàn jiàn bù zhī guì wéi huàn guì bù zhī jiàn

这句话大意是:不患贱不知贵,惟患贵不知贱。

gù shì wèi zhī jǐ zhě sǐ nǚ wèi yuè jǐ zhě róng mǎ wèi cè jǐ zhě chí shén wèi tōng jǐ zhě míng

这句话大意是:故士为知己者死,女为悦己者容,马为策己者驰,神为通己者明。

gù rén jūn jué yù xíng xíng huàn qí bù míng

这句话大意是:故人君决狱行刑,患其不明。

huò wú zuì bèi gū huò yǒu zuì méng shù huò qiáng zhě zhuān cí huò ruò zhě qīn fàn huò zhí zhě bèi wang huò qū zhě bù shēn huò yǒu xìn ér jiàn yí huò yǒu zhōng ér bèi hài cǐ jiē zhāo tiān zhī nì qì zāi bào zhī huàn huò luàn zhī biàn

这句话大意是:或无罪被辜,或有罪蒙恕,或强者专辞,或弱者侵犯,或直者被枉,或屈者不伸,或有信而见疑,或有忠而被害,此皆招天之逆气,灾暴之患,祸乱之变。

wéi míng jūn zhì yù àn xíng wèn qí qíng cí rú bù xū bù nì bù wǎng bù bì guān qí wǎng lái chá qí jìn tuì tīng qí shēng xiǎng zhān qí kàn shì xíng jù shēng āi lái jí qù chí huán gù yù jiē cǐ yuàn jié zhī qíng bù dé shēn yě

这句话大意是:惟明君治狱案刑,问其情辞,如不虚不匿,不枉不弊,观其往来,察其进退,听其声响,瞻其看视,刑惧声哀,来疾去迟,还顾吁嗟,此怨结之情不得伸也。

shàng zhān dào shì jiàn qiè tuì huán chuǎn xī què tīng chén yín fù jì yǔ yán shī dù lái chí qù sù bù gǎn jí gù cǐ zuì rén yù zì miǎn yě

这句话大意是:上瞻盗视,见怯退还,喘息却听,沉吟腹计,语言失度,来迟去速,不敢及顾,此罪人欲自免也。

kǒng zǐ yuē shì qí suǒ yǐ guān qí suǒ yóu chá qí suǒ ān rén yān sōu zāi

现代白话:孔孔子说:“视其所以,观其所由,察其所安,人呢廋啊!

rén yān sōu zāi

现代白话:人呢廋啊!

✦ You read 察疑第五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.