扁鹊心书 · 窦材 · Chapter 1 of 236

序·奏玉帝青辞

PinyinModern Translation
Size

wéi dà sòng shào xīng shí liù nián bǐng yín yuè wǔ yì láng chén dòu cái zòu qǐ yù huáng shàng dì yù bì xià

这句话大意是:维大宋绍兴十六年丙寅月,武翼郎臣窦材奏启玉皇上帝玉陛下。

chén wén shàng tiān hǎo shēng ér è sǐ xià mín wèi sǐ ér tān shēng shàng tiān suī yún wù shā dàn shì quàn chéng yú xià mín fēi qí rén ér shā zhī zhě yǒu zhī

这句话大意是:臣闻上天好生而恶死,下民畏死而贪生,上天虽云恶杀,但示劝惩于下民,非其人而杀之者有之。

xià mín suī yuē tān shēng dàn guī shēng sǐ yú tiān mìng ér zhì wǎng sǐ zhě yǒu zhī huáng tiān mǐn xià mín zhī jí kǔ gù jiǎ shén nóng huáng dì qí bó léi gōng biǎn què yú fū děng yǐ lì yī jiào jiù rén zāi bìng

这句话大意是:下民虽曰贪生,但归生死于天命,而致枉死者有之,皇天悯下民之疾苦,故假神农、黄帝、岐伯、雷公、扁鹊、俞跗等,以立医教,救人灾病。

lì shì mián yuǎn lǚ zāo bīng huǒ qí shén shū sàn wáng jǐn cún zhě líng shū sù wèn ér yǐ suī bù jìn chuán zōng pài shì yì néng jiù rén jí kǔ bǎo rén xìng mìng dàn shǎo dòng chè zàng fǔ kū cháng dí suǐ zhī shén ěr

这句话大意是:历世绵远,屡遭兵火,其神书散亡,仅存者《灵枢》、《素问》而已,虽不尽传宗派,是亦能救人疾苦,保人性命,但少洞彻脏腑、刳肠、涤髓之神耳。

guǒ néng cān wù líng sù zì rán dòng jiàn zàng fǔ zhì yú kū cháng dí suǐ nǎi hòu shì fǎ zhī qiǎo ér yòng zhī shén

这句话大意是:(果能参悟《灵》、《素》,自然洞见脏腑,至于刳肠涤髓,乃后世法之巧,而用之神。

xī hu cǐ shū wú chuán liàng yì bù guò yī jì shù zhī miào qǐ rú líng sù zhī guàn tiān rén xī yǐn xiǎn dà wú bù bāo xì wú bù rù wèi wàn shì lǐ dào zhī shén shū jiù rén zhī mì diǎn zāi

现代白话:惜乎此书无传,谅亦不过一技术之妙,岂如《灵》、《素》之贯天人,晰隐显,大无不包,细无不入,为万世理道之神书,救人之秘典啊。

hòu shì zhòng jǐng cǎi nèi jīng wài gǎn fēng hán zhī zhǐ fù yǐ jǐ jiàn dìng lì fāng fǎ jí cǎi zá zhèng qī shí yú tiáo jí wèi shāng hán jīn guì

这句话大意是:)后世仲景采《内经》外感风寒之旨,附以己见,定立方法,及采杂证七十余条,集为《伤寒》、《金匮》。

hòu zhī xué rén xián zūn shǒu mò gǎn yí yì

这句话大意是:后之学人,咸遵守莫敢移易。

shū bù zhī shāng hán jì yǒu duō zhèng nèi jīng zì rán gāi zǎi hé bì qiān chě zhǒng zhǒng zá bìng yǐ wéi shāng hán wù rén bù shǎo guǒ néng zūn xún zhòng jǐng zhī fǎ qǐ yǒu wù rén

这句话大意是:殊不知伤寒既有多证,《内经》自然该载,何必牵扯种种杂病,以为伤寒,误人不少(果能遵循仲景之法,岂有误人。

wéi hòu xué bù míng qí zhǐ wàng wéi zhù jiě gè zhí jǐ jiàn wèi miǎn chuān záo xī jì lì míng yí é hòu shì jiāng wèi zhòng jǐng zhī gōng chén shí wèi zhòng jǐng zhī zuì rén

这句话大意是:惟后学不明其旨,妄为注解,各执己见,未免穿凿,希冀立名,遗讹后世,将为仲景之功臣,实为仲景之罪人。

qiān bǎi nián lái míng shāng hán fǎ zhě yǒu jǐ rén zāi

现代白话:千百年来,明伤寒法者有几人啊)。

sì hòu shū hé sī miǎo yòu fù yì zhī zhàng bì shèng jīng yí é hòu shì qiě jīng yún shāng hán wèi bìng shēn rè rè suī shén bù sǐ

这句话大意是:嗣后叔和、思邈又附益之,障蔽圣经,遗讹后世,且《经》云∶伤寒为病身热,热虽甚不死。

lùn zhòng fēng yuē zhōng wǔ zàng shù xué zé wèi piān fēng

这句话大意是:论中风曰,中五脏俞穴,则为偏风;。

lùn shuǐ zhàng yuē yīn qì wèi zhǒng

这句话大意是:论水胀曰,因气为肿;。

lùn lì fēng yuē de zhī shī qì gǎn zé hài rén pí ròu jīn mài

这句话大意是:论厉风曰,地之湿气,感则害人皮肉筋脉。

rú cǐ yán zhī qí zhǐ shēn qí yì guǎng hòu zhī rén yù yí nán jiù yì wàng wéi chuān záo

这句话大意是:如此言之,其旨深,其意广,后之人欲移难就易,妄为穿凿。

qiě jǔ shāng hán zhī zhèng zhēn yá xiāng chuán zhēn qì shèng zé bìng yù xié qì shèng zé bìng sǐ

这句话大意是:且举伤寒之证,真邪相传,真气盛则病愈,邪气盛则病死;。

yáng zhèng wú sǐ rù zhī lǐ yīn zhèng hài rén shén sù xū jiā jiǔ ài fāng bǎo wú yú

这句话大意是:阳证无死入之理,阴证害人甚速,须加灸艾,方保无虞。

zhòng jǐng lì xǔ duō chéng qì tāng shǐ hòu rén cuò yòng zhì hán liáng shā rén yú qǐng kè yě

这句话大意是:仲景立许多承气汤,使后人错用,致寒凉杀人于顷刻也。

sān chéng qì tāng è néng hài rén

这句话大意是:(三承气汤恶能害人。

hòu xué bù míng yīn yáng chéng zhì zhī dào ér wàng yòng chéng qì zhě hài zhī ěr yú zhòng jǐng hé yóu

这句话大意是:后学不明阴阳承制之道,而妄用承气者害之耳,于仲景何尤?

chén yīn mǔ bìng yòng zhòng jǐng zhī fǎ bù xiào suì chéng bù jiù tòng xīn jí shǒu jīng jiū nèi jīng yòu de huáng tiān mò shòu jīng lì shí nián fāng de líng yàn

这句话大意是:臣因母病,用仲景之法不效,遂成不救,痛心疾首,精究《内经》,又得皇天默授,经历十年方得灵验。

fán yī qiè dà bìng xiǎo jí zhǐ yǐ cǐ fǎ chù lèi yǐn shēn xiào rú yǐng xiǎng

这句话大意是:凡一切大病小疾,只以此法,触类引申,效如影响。

chén kǔ zhì wǔ shí yú nián wù dé jiù rén mì fǎ yǐ shí yú nián yǐ

现代白话:臣苦志五十余年,悟得救人秘法已十余年了。

xiàng yīn báo huàn bēn zǒu sì fāng jīn nián guò bù yú cháng lǜ shēn tián gōu hè qí shū shī chuán suì yù kǎo dìng fā zǐ fú wàng huáng tiān hòu tǔ tè jiā cí mǐn bǎo shēng mín yú rén shòu zhī yù bǐ qí shū wàn shì tōng liú chén suī sǐ wú hàn

这句话大意是:向因薄宦,奔走四方,今年过不逾,常虑身填沟壑,其书失传,遂欲考订发梓,伏望皇天后土,特加慈悯,保生民于仁寿之域,俾其书万世通流,臣虽死无憾。

shè yǒu yī yán bù shí gān shòu tiān yāng

这句话大意是:设有一言不实,甘受天殃。

ruò cǐ shū guǒ yì yú hòu shì fú wàng shén tiān hù yòu yǐ guǎng qí chuán

这句话大意是:若此书果益于后世,伏望神天护佑,以广其传。

shè cǐ zhòng shì yǐ zhì shàng dì zé qí lì xīn qiè yú tiān xià hòu shì kě zhī

这句话大意是:(设此重誓,以质上帝,则其立心切于天下后世可知。

xué rén bù kě wèi piān yú cóng rè ér hū shì zhī yǐ fù xiān shēng yī piàn jiù shì pó xīn

这句话大意是:学人不可谓偏于从热而忽视之,以负先生一片救世婆心。

chén chéng huáng chéng kǒng mào zuì yǐ wén

这句话大意是:)臣诚惶诚恐冒罪以闻。

✦ You read 序·奏玉帝青辞

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.