陈书 · 姚思廉 · Chapter 7 of 36

列传·卷一

PinyinModern Translation
Size

gāo zǔ zhāng huáng hòu shì zǔ chén huáng hòu fèi dì wáng huáng hòu gāo zōng liǔ huáng hòu hòu zhǔ chén huáng hòu zhāng guì fēi

这句话大意是:高祖章皇后 世祖沈皇后 废帝王皇后 高宗柳皇后 后主沈皇后 张贵妃。

zhōu lǐ wáng zhě lì hòu liù gōng sān fū rén jiǔ pín èr shí qī shì fù bā shí yī yù qī yǐ tīng tiān xià zhī nèi zhì

这句话大意是:周礼,王者立后,六宫,三夫人,九嫔,二十七世妇,八十一御妻,以听天下 之内治。

rán shòu mìng jì tǐ zhī zhǔ fēi dú wài xiāng zuǒ yě gài yì yǒu nèi dé zhù yān

现代白话:然受命继体之主,非独外相佐也,盖亦有内德助呢。

hàn wèi yǐ lái liù gōng zhī zhí yīn xí zēng zhì dài bù tóng yǐ

现代白话:汉魏已来,六宫之职, 因袭增置,代不同了。

gāo zǔ chéng wēi jiē luàn guāng yīng tiān lì yǐ pǔ sù zì chǔ gù hòu gōng yuán wèi duō quē

这句话大意是:高祖承微接乱,光膺天历,以朴素自处,故后宫员位多阙。

shì zǔ tiān jiā chū zhào lì hòu gōng yuán shù shǐ zhì guì fēi guì pín guì jī sān rén yǐ nǐ gǔ zhī sān fū rén

这句话大意是:世祖天嘉初,诏立后宫员数,始置贵妃、贵嫔、贵姬三人,以拟古之三夫人。

yòu zhì shū yuàn shū yí shū róng zhāo huá zhāo róng zhāo yí xiū huá xiū yí xiū róng jiǔ rén yǐ nǐ gǔ zhī jiǔ pín

这句话大意是:又置 淑媛、淑仪、淑容、昭华、昭容、昭仪、修华、修仪、修容九人,以拟古之九嫔。

yòu zhì jié yú róng huá chōng huá chéng huī liè róng wǔ rén wèi zhī wǔ zhí yà yú jiǔ pín

这句话大意是:又置婕妤、容华、充华、承徽、列荣五人,谓之五职,亚于九嫔。

yòu zhì měi rén cái rén liáng rén sān zhí qí zhí wú yuán shù hào wèi sàn wèi

这句话大意是:又置美人、才人、 良人三职,其职无员数,号为散位。

shì zǔ xìng gōng jiǎn ér pín qiáng duō quē gāo zōng hòu zhǔ nèi zhí wú suǒ gǎi zuò

这句话大意是:世祖性恭俭,而嫔嫱多阙,高宗、后主内职无 所改作。

jīn zhī suǒ zhui lüè bèi cǐ piān

这句话大意是:今之所缀,略备此篇。

gāo zǔ xuān huáng hòu zhāng shì huì yào r wú xīng wū chéng rén yě

这句话大意是:高祖宣皇后章氏,讳要儿,吴兴乌程人也。

běn xìng niǔ fù jǐng míng wèi zhāng shì suǒ yǎng yīn gǎi yān

现代白话:本姓钮,父景明为章氏所养,因改 呢。

jǐng míng liáng dài guān zhì sàn qí shì láng

这句话大意是:景明,梁代官至散骑侍郎。

hòu mǔ sū cháng yù dào shì yǐ xiǎo guī yí jǐ guāng cǎi wǔ sè yuē sān nián yǒu zhēng

这句话大意是:后母苏,尝遇道士以小龟遗己,光采五色,曰: “三年有征。

jí qī hòu shēng ér zǐ guāng zhào shì yīn shī guī suǒ zài

这句话大意是:”及期后生,而紫光照室,因失龟所在。

shǎo cōng huì měi róng yí shǒu zhǎo zhǎng wǔ cùn sè bìng hóng bái měi yǒu qī gōng zhī fú zé yī zhǎo xiān zhé

这句话大意是:少聪慧,美容仪,手爪长五 寸,色并红白,每有期功之服,则一爪先折。

gāo zǔ xiān qǔ tóng jùn qián zhòng fāng nǚ zǎo zú hòu nǎi pìn hòu

这句话大意是:高祖先娶同郡钱仲方女,早卒,后乃 聘后。

hòu shàn shū jì néng sòng shī jí chǔ cí

这句话大意是:后善书计,能诵《诗》及《楚辞》。

gāo zǔ zì guǎng zhōu nán zhēng jiāo zhǐ mìng hòu yǔ héng yáng wáng chāng suí shì zǔ yóu hǎi dào guī yú cháng chéng

这句话大意是:高祖自广州南征交止,命后与衡阳王昌随世祖由海道归于长城。

hóu jǐng zhī luàn gāo zǔ xià zhì yù zhāng hòu wèi jǐng suǒ qiú

这句话大意是:侯景之乱, 高祖下至豫章,后为景所囚。

jǐng píng ér gāo zǔ wèi cháng chéng xiàn gōng hòu bài fū rén

这句话大意是:景平,而高祖为长城县公,后拜夫人。

jí gāo zǔ jiàn zuò yǒng dìng yuán nián lì wèi huáng hòu

这句话大意是:及高祖践祚, 永定元年立为皇后。

zhuī zèng hòu fù jǐng míng tè jìn jīn zǐ guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu bài hòu mǔ sū ān jí xiàn jūn

这句话大意是:追赠后父景明特进、金紫光禄大夫,加金章紫绶,拜后母苏安 吉县君。

èr nián ān jí jūn zú yǔ hòu fù hé zàng wú xīng

这句话大意是:二年,安吉君卒,与后父合葬吴兴。

míng nián zhuī fēng hòu fù wèi guǎng dé xiàn hóu yì wǔ bǎi hù shì yuē wēn

这句话大意是:明年,追封后父为广德县侯,邑五百 户,谥曰温。

gāo zǔ bēng hòu yǔ zhōng shū shè rén cài jǐng lì dìng jì mì bù fā sāng zhào shì zǔ rù zuǎn shì zài cài jǐng lì jí hóu ān dōu chuán

这句话大意是:高祖崩,后与中书舍人蔡景历定计,秘不发丧,召世祖入纂,事在蔡 景历及侯安都传。

shì zǔ jí wèi zūn hòu wèi huáng tài hòu gōng yuē cí xùn

这句话大意是:世祖即位,尊后为皇太后,宫曰慈训。

fèi dì jí wèi zūn hòu wèi tài huáng tài hòu

这句话大意是:废帝即位,尊后为太皇太 后。

guāng dà èr nián hòu xià lìng chù fèi dì wèi lín hǎi wáng mìng gāo zōng sì wèi

这句话大意是:光大二年,后下令黜废帝为临海王,命高宗嗣位。

tài jiàn yuán nián zūn hòu wèi huáng tài hòu

这句话大意是:太建元年,尊后为皇太后。

èr nián sān yuè bǐng shēn bēng yú zǐ jí diàn shí nián liù shí wǔ

这句话大意是:二年三月丙申,崩于紫极殿,时年六十五。

yí lìng sāng shì suǒ xū bìng cóng jiǎn yuē zhū yǒu kuì diàn bù dé yòng shēng láo

这句话大意是:遗令丧事所须,并从俭约,诸有馈奠, 不得用牲牢。

qí nián sì yuè qún chén shàng shì yuē xuān tài hòu fù zàng wàn ān líng

这句话大意是:其年四月,群臣上谥曰宣太后,祔葬万安陵。

hòu qīn shǔ wú zài cháo zhě wéi zú xiōng niǔ qià guān zhì zhōng sàn dài fū

这句话大意是:后亲属无在朝者,唯族兄钮洽官至中散大夫。

shì zǔ chén huáng hòu huì miào róng wú xīng wǔ kāng rén yě

这句话大意是:世祖沈皇后,讳妙容,吴兴武康人也。

fù fǎ shēn liáng ān qián zhōng lù shì cān jūn

这句话大意是:父法深,梁安前中录事参军。

hòu nián shí yú suì yǐ liáng dà tóng zhōng guī yú shì zǔ

这句话大意是:后年十馀 岁,以梁大同中归于世祖。

gāo zǔ zhī tǎo hóu jǐng shì zǔ shí zài wú xīng jǐng qiǎn shǐ shōu shì zǔ jí hòu

这句话大意是:高祖之讨侯景,世祖时在吴兴,景遣使收世祖及后。

jǐng píng nǎi huò miǎn

这句话大意是:景 平,乃获免。

gāo zǔ jiàn zuò yǒng dìng yuán nián hòu wèi lín chuān wáng fēi

这句话大意是:高祖践祚,永定元年,后为临川王妃。

shì zǔ jí wèi wèi huáng hòu

这句话大意是:世祖即位,为皇后。

zhuī zèng hòu fù fǎ shēn guāng lù dài fu jiā jīn zhāng zǐ shòu fēng jiàn chéng xiàn hòu yì wǔ bǎi hù shì yuē gōng zhuī zèng hòu mǔ gāo suí ān xiàn jūn shì yuē dìng

这句话大意是:追赠后父 法深光禄大夫,加金章紫绶,封建城县侯,邑五百户,谥曰恭,追赠后母高绥安县 君,谥曰定。

fèi dì jí wèi zūn hòu wèi huáng tài hòu gōng yuē ān dé

这句话大意是:废帝即位,尊后为皇太后,宫曰安德。

shí gāo zōng yǔ pú yè dào zhòng jǔ shè rén liú shī zhī děng bìng shòu yí fǔ zhèng shī zhī yǔ zhòng jǔ héng jū jìn zhōng cān jué zhòng shì ér gāo zōng wèi yáng zhōu cì shǐ yǔ zuǒ yòu sān bǎi rén rù jū shàng shū shěng

这句话大意是:时高宗与仆射到仲举、舍人刘师知等并受遗辅政,师知与仲举恒居禁中参决众 事,而高宗为扬州刺史,与左右三百人入居尚书省。

shī zhī jiàn gāo zōng quán zhòng yīn jì zhī nǎi jiǎo chì wèi gāo zōng yuē jīn sì fāng wú shì wáng kě huán dōng fǔ jīng lǐ zhōu wu

这句话大意是:师知见高宗权重,阴忌之,乃 矫敕谓高宗曰:“今四方无事,王可还东府,经理州务。

gāo zōng jiāng chū ér zī yì máo xǐ zhǐ zhī yuē jīn ruò chū wài biàn shòu zhì yù rén pì rú cáo shuǎng yuàn zuò fù jiā wēng bù kě de yě

这句话大意是:”高宗将出,而谘议毛喜 止之曰:“今若出外,便受制于人,譬如曹爽,愿作富家翁不可得也。

gāo zōng nǎi chēng jí zhào shī zhī liú zhī yǔ yǔ shǐ máo xǐ xiān rù yán zhī yú hòu

这句话大意是:”高宗乃称 疾,召师知留之与语,使毛喜先入言之于后。

hòu yuē jīn bó zōng nián yòu zhèng shì bìng wěi èr láng cǐ fēi wǒ yì

这句话大意是:后曰:“今伯宗年幼,政事并委二郎, 此非我意。

xǐ yòu yán yú fèi dì dì yuē cǐ zì shī zhī děng suǒ wéi fēi zhèn yì yě

这句话大意是:”喜又言于废帝,帝曰:“此自师知等所为,非朕意也。

xǐ chū yǐ bào gāo zōng gāo zōng yīn qiú shī zhī zì rù jiàn hòu jí dì jí chén shī zhī zhī duǎn réng zì cǎo chì qǐng huà yǐ shī zhī fù tíng wèi zhì zuì

这句话大意是:”喜出以报高 宗,高宗因囚师知,自入见后及帝,极陈师知之短,仍自草敕请画,以师知付廷尉 治罪。

qí yè yú yù zhōng cì sǐ

这句话大意是:其夜,于狱中赐死。

zì shì zhèng wú dà xiǎo jǐn guī gāo zōng

这句话大意是:自是政无大小,尽归高宗。

hòu yōu mèn jì wú suǒ chū nǎi mì lù huàn zhě jiǎng yù lìng yòu jiàn ān rén zhāng ān guó shǐ jù jùn fǎn jì yīn cǐ yǐ tú gāo zōng

这句话大意是:后忧闷,计无所出,乃密赂 宦者蒋裕,令诱建安人张安国,使据郡反,冀因此以图高宗。

ān guó shì jué bìng wèi gāo zōng suǒ zhū

这句话大意是:安国事觉,并为高宗 所诛。

shí hòu zuǒ yòu jìn shì pō zhī qí shì hòu kǒng lián dǎi dǎng yǔ bìng shā zhī

这句话大意是:时后左右近侍颇知其事,后恐连逮党与,并杀之。

gāo zōng jí wèi yǐ hòu wéi wén huáng hòu

这句话大意是:高宗即位,以后为文皇后。

chén wáng rù duò dà yè chū zì cháng ān guī yú jiāng nán qǐng zhī zú

这句话大意是:陈亡入隋,大业初,自长安归于江南,顷之,卒。

hòu xiōng qīn suí shì zǔ zhēng fá yǐ gōng zhì zhēn wēi jiāng jūn ān zhōu cì shǐ

这句话大意是:后兄钦,随世祖征伐,以功至贞威将军、安州刺史。

shì zǔ jí wèi xí jué jiàn chéng hóu jiā tōng zhí sàn qí cháng shì chí jié kuài jī děng jiǔ jùn zhū jūn shì míng wēi jiāng jūn kuài jī tài shǒu rù wèi shì zhōng zuǒ wèi jiāng jūn wèi wèi qīng

这句话大意是:世祖即位,袭爵建城侯, 加通直散骑常侍、持节、会稽等九郡诸军事、明威将军、会稽太守,入为侍中、左 卫将军、卫尉卿。

guāng dà zhōng wèi shàng shū yòu pú yè xún qiān zuǒ pú yè

这句话大意是:光大中,为尚书右仆射,寻迁左仆射。

qīn sù wú jì néng fèng jǐ ér yǐ

这句话大意是:钦素无技能,奉己而已。

gāo zōng jí wèi chū wèi yún huī jiāng jūn yì xīng tài shǒu zhì zhōng èr qiān dàn

这句话大意是:高宗即位,出为云麾将军、义兴太守,秩中二千石。

tài jiàn yuán nián zú shí nián liù shí qī zèng shì zhōng tè jìn yì zuǒ jiāng jūn shì yuē chéng

这句话大意是:太建元年卒,时年六十七,赠 侍中、特进、翊左将军,谥曰成。

zi guān sì pō yǒu xué shí guān zhì yù shǐ zhōng chéng

这句话大意是:子观嗣,颇有学识,官至御史中丞。

fèi dì wáng huáng hòu jīn zǐ guāng lù dài fu gù zhī nǚ yě

这句话大意是:废帝王皇后,金紫光禄大夫固之女也。

tiān jiā yuán nián wèi huáng tài zǐ fēi fèi dì jí wèi lì wèi huáng hòu

这句话大意是:天嘉元年,为皇太子妃,废帝即位,立 为皇后。

fèi dì wèi lín hǎi wáng hòu wèi lín hǎi wáng fēi

这句话大意是:废帝为临海王,后为临海王妃。

zhì dé zhōng hōng

这句话大意是:至德中薨。

hòu shēng lín hǎi sì wáng zhì zé

这句话大意是:后生临海嗣王至泽。

zhì zé yǐ guāng dà yuán nián wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:至泽以光大元年为皇太子。

tài jiàn yuán nián xí fēng lín hǎi sì wáng

这句话大意是:太建元年,袭封临海嗣王。

xún wèi xuān huì jiāng jūn zhì zuǒ shǐ

这句话大意是:寻 为宣惠将军,置佐史。

chén wáng rù cháng ān

这句话大意是:陈亡入长安。

gāo zōng liǔ huáng hòu huì jìng yán hé dōng jiě rén yě

这句话大意是:高宗柳皇后,讳敬言,河东解人也。

zēng zǔ shì lóng qí shì zhōng sī kōng shàng shū lìng zhēn yáng zhōng wǔ gōng

这句话大意是:曾祖世隆,齐侍中、司空、尚书令、贞阳 忠武公。

zǔ yùn yǒu zhòng míng yú liáng dài guān zhì mì shū jiān zèng shì zhōng zhōng hù jūn

这句话大意是:祖恽,有重名于梁代,官至秘书监,赠侍中、中护军。

fù yǎn shàng liáng wǔ dì nǚ cháng chéng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi dà bǎo zhōng wèi pó yáng tài shǒu zú guān

这句话大意是:父偃,尚梁武帝女 长城公主,拜驸马都尉,大宝中,为鄱阳太守,卒官。

hòu shí nián jiǔ suì gàn lǐ jiā shì yǒu ruò chéng rén

这句话大意是:后时年九岁,干理家事,有 若成人。

hóu jǐng zhī luàn hòu yǔ dì pàn wǎng jiāng líng yī liáng yuán dì yuán dì yǐ cháng chéng gōng zhǔ zhī gù dài yù shén hòu

这句话大意是:侯景之乱,后与弟盼往江陵依梁元帝,元帝以长城公主之故,待遇甚厚。

jí gāo zōng fù jiāng líng yuán dì yǐ hòu pèi yān

现代白话:及高宗赴江陵,元帝以后配呢。

chéng shèng èr nián hòu shēng hòu zhǔ yú jiāng líng

这句话大意是:承圣二年,后生后主于江陵。

míng nián jiāng líng xiàn gāo zōng qiān yú guān yòu hòu yǔ hòu zhǔ jù liú ráng chéng

这句话大意是:明年,江陵陷,高宗 迁于关右,后与后主俱留穰城。

tiān jiā èr nián yǔ hòu zhǔ hái cháo hòu wèi ān chéng wáng fēi

这句话大意是:天嘉二年,与后主还朝,后为安成王妃。

gāo zōng jí wèi lì wèi huáng hòu

这句话大意是:高宗即位, 立为皇后。

hòu měi zī róng shēn cháng qī chǐ èr cùn shǒu chuí guò xī

这句话大意是:后美姿容,身长七尺二寸,手垂过膝。

chū gāo zōng jū xiāng lǐ xiān qǔ wú xīng qián shì nǚ jí jí wèi bài wèi guì fēi shén yǒu chǒng hòu qīng xīn xià zhī

这句话大意是:初,高宗居乡里,先娶吴兴钱氏女,及 即位,拜为贵妃,甚有宠,后倾心下之。

měi shàng fāng gòng fèng zhī wù qí shàng zhě jiē tuī yú guì fēi ér jǐ yù qí cì yān

现代白话:每尚方供奉之物,其上者皆推于贵妃,而 己御其次呢。

gāo zōng bēng shǐ xīng wáng shū líng wéi luàn hòu zhǔ lài hòu yǔ lè ān jūn wú shì jiù ér huò miǎn shì zài shū líng chuán

这句话大意是:高宗崩,始兴王叔陵为乱,后主赖后与乐安君吴氏救而获免,事在叔 陵传。

hòu zhǔ jí wèi zūn hòu wèi huáng tài hòu gōng yuē hóng fàn

这句话大意是:后主即位,尊后为皇太后,宫曰弘范。

dàng shì zhī shí xīn shī huái nán zhī de duò shī lín jiāng yòu guó zāo dà sàng hòu zhǔ bìng chuāng bù néng tīng zhèng qí zhū shū líng gōng dà xíng sāng shì biān jìng fáng shǒu jí bǎi sī zhòng wù suī jiǎ yǐ hòu zhǔ zhī mìng shí jiē jué zhī yú hòu

这句话大意是:当是之时,新失淮南之地,隋师临江, 又国遭大丧,后主病疮,不能听政,其诛叔陵、供大行丧事、边境防守及百司众务, 虽假以后主之命,实皆决之于后。

hòu zhǔ chuāng yù nǎi guī zhèng yān

现代白话:后主疮愈,乃归政呢。

chén wáng rù cháng ān dà yè shí yī nián hōng yú dōng dōu nián bā shí sān zàng luò yáng zhī māng shān

这句话大意是:陈亡入长安,大业十一年 薨于东都,年八十三,葬洛阳之邙山。

hòu xìng qiān jǐn wèi cháng yǐ zōng zú wèi qǐng suī yī shí yì wú suǒ fēn yí

这句话大意是:后性谦谨,未尝以宗族为请,虽衣食亦无所分遗。

dì pàn tài jiàn zhōng shàng shì zǔ nǚ fù yáng gōng zhǔ bài fù mǎ dū wèi

这句话大意是:弟盼,太建中尚世祖女富阳公主,拜驸马都尉。

hòu zhǔ jí wèi yǐ dì jiù jiā sàn qí cháng shì

这句话大意是:后主即位,以帝舅加散骑常侍。

pàn xìng yú zhuàng shǐ jiǔ cháng yīn zuì chéng mǎ rù diàn mén wèi yǒu sī suǒ hé zuò miǎn guān zú yú jiā

这句话大意是:盼性愚戆,使酒,常因醉乘马入殿门,为有司所劾,坐免官,卒于家。

zèng shì zhōng zhōng hù jūn

这句话大意是:赠侍中、中 护军。

hòu cóng zǔ dì zhuāng qīng jǐng yǒu jiàn shí tài jiàn mò wèi tài zǐ xǐ mǎ zhǎng dōng gōng guǎn jì

这句话大意是:后从祖弟庄,清警有鉴识,太建末,为太子洗马,掌东宫管记。

hòu zhǔ jí wèi shāo qiān zhì sàn qí cháng shì wèi wèi qīng

这句话大意是:后主即位,稍 迁至散骑常侍、卫尉卿。

zhēn míng yuán nián zhuǎn yòu wèi jiāng jūn jiān zhōng shū shè rén lǐng yōng zhōu dà zhōng zhèng

这句话大意是:祯明元年,转右卫将军,兼中书舍人,领雍州大中正。

zì pàn zú hòu tài hòu zōng shǔ wéi zhuāng wèi jìn jiān sù yǒu míng wàng yóu shì shēn bèi ēn yù

这句话大意是:自 盼卒后,太后宗属唯庄为近,兼素有名望,犹是深被恩遇。

xún qiān dù zhī shàng shū

这句话大意是:寻迁度支尚书。

chén wáng rù duò wèi qí zhōu sī mǎ

这句话大意是:陈亡入 隋,为岐州司马。

hòu zhǔ chén huáng hòu huì wù huá yí tóng sān sī wàng cài zhēn xiàn hóu jūn lǐ nǚ yě

这句话大意是:后主沈皇后,讳婺华,仪同三司望蔡贞宪侯君理女也。

mǔ jí gāo zǔ nǚ kuài jī mù gōng zhǔ

这句话大意是:母即高祖女会稽穆公主。

zhǔ zǎo wáng shí hòu shàng yòu ér huǐ jí guò shèn

这句话大意是:主早亡,时后尚幼,而毁瘠过甚。

jí fú bì měi zhì suì shí shuò wàng héng dú zuò tì qì āi dòng zuǒ yòu nèi wài xián jìng yì yān

现代白话:及服毕,每至岁时朔望,恒独坐涕泣,哀动左右, 内外咸敬异呢。

tài jiàn sān nián nà wèi huáng tài zǐ fēi

这句话大意是:太建三年,纳为皇太子妃。

hòu zhǔ jí wèi lì wèi huáng hòu

这句话大意是:后主即位,立为皇后。

hòu xìng duān jìng guǎ shì yù cōng mǐn qiáng jì shè liè jīng shǐ gōng shū hàn

这句话大意是:后性端静,寡嗜欲,聪敏强记,涉猎经史,工书翰。

chū hòu zhǔ zài dōng gōng ér hòu fù jūn lǐ zú hòu jū yōu chǔ yú bié diàn āi huǐ yú lǐ

这句话大意是:初,后主在东宫,而后父 君理卒,后居忧,处于别殿,哀毁逾礼。

hòu zhǔ yù hòu jì báo ér zhāng guì fēi chǒng qīng hòu gōng hòu gōng zhī zhèng bìng guī zhī hòu dàn rán wèi cháng yǒu suǒ jì yuàn

这句话大意是:后主遇后既薄,而张贵妃宠倾后宫,后宫 之政并归之,后澹然未尝有所忌怨。

ér jū chǔ jiǎn yuē yī fú wú jǐn xiù zhī shì zuǒ yòu jìn shì cái bǎi xǔ rén wéi xún yuè tú shǐ sòng fó jīng wéi shì

这句话大意是:而居处俭约,衣服无锦绣之饰,左右近侍才百 许人,唯寻阅图史、诵佛经为事。

chén wáng yǔ hòu zhǔ jù rù cháng ān

这句话大意是:陈亡,与后主俱入长安。

jí hòu zhǔ hōng hòu zì wèi āi cí wén shén suān qiē

这句话大意是:及后主薨,后自为哀辞, 文甚酸切。

suí yáng dì měi suǒ xún xìng héng lìng cóng jià

这句话大意是:隋炀帝每所巡幸,恒令从驾。

jí yáng dì wèi yǔ wén huà jí suǒ hài hòu zì guǎng líng guò jiāng hái xiāng lǐ bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:及炀帝为宇文化及所害,后自广陵过江还 乡里,不知所终。

hòu wú zi yǎng sūn jī zǐ yìn wèi jǐ zi

这句话大意是:后无子,养孙姬子胤为己子。

hòu zōng zú duō yǒu xiǎn guān shì zài jūn lǐ chuán

这句话大意是:后宗族多有显官,事在君理传。

hòu shū jūn gōng zì liáng yuán dì bài hòu cháng zài jiāng líng

这句话大意是:后叔君公,自梁元帝败后,常在江陵。

zhēn míng zhōng yǔ xiāo xiàn xiāo yán lǜ zhòng pàn duò guī cháo hòu zhǔ zhuó wèi tài zǐ zhān shì

这句话大意是:祯明中,与萧献、萧岩率众叛隋归朝, 后主擢为太子詹事。

jūn gōng bó xué yǒu cái biàn shàn tán lùn hòu zhǔ shēn qì zhī

这句话大意是:君公博学有才辩,善谈论,后主深器之。

chén wáng suí wén dì yǐ qí pàn jǐ mìng zhǎn yú jiàn kāng

这句话大意是:陈亡,隋文帝以其叛 己,命斩于建康。

hòu zhǔ zhāng guì fēi míng lì huá bīng jiā nǚ yě

这句话大意是:后主张贵妃,名丽华,兵家女也。

jiā pín fù xiōng yǐ zhī xí wéi shì

这句话大意是:家贫,父兄以织席为事。

hòu zhǔ wèi tài zǐ yǐ xuǎn rù gōng

这句话大意是:后主为太子,以选 入宫。

shì shí gōng guì pín wèi liáng dì guì fēi nián shí suì wèi zhī gěi shǐ hòu zhǔ jiàn ér shuō yān yīn de xìng suì yǒu shēn shēng tài zǐ shēn

现代白话:是时龚贵嫔为良娣,贵妃年十岁,为之给使,后主见而说呢,因得幸,遂有 娠,生太子深。

hòu zhǔ jí wèi bài wèi guì fēi

这句话大意是:后主即位,拜为贵妃。

xìng cōng huì shén bèi chǒng yù

这句话大意是:性聪惠,甚被宠遇。

hòu zhǔ měi yǐn guì fēi yǔ bīn kè yóu yàn guì fēi jiàn zhū gōng nǚ yù yān hòu gōng děng xián dé zhī jīng yán guì fēi zhī shàn yóu shì ài qīng hòu gōng

现代白话:后主每引贵妃与宾客游 宴,贵妃荐诸宫女预呢,后宫等咸德之,兢言贵妃之善,由是爱倾后宫。

yòu hǎo yàn mèi zhī shù jiǎ guǐ dào yǐ huò hòu zhǔ zhì yín sì yú gōng zhōng jù zhū yāo wū shǐ zhī gǔ wǔ

这句话大意是:又好厌魅 之术,假鬼道以惑后主,置淫祀于宫中,聚诸妖巫使之鼓舞。

yīn cān fǎng wài shì rén jiān yǒu yī yán yī shì fēi bì xiān zhī zhī yǐ bái hòu zhǔ

这句话大意是:因参访外事,人间有 一言一事,妃必先知之,以白后主。

yóu shì yì zhòng fēi nèi wài zōng zú duō bèi yǐn yòng

这句话大意是:由是益重妃,内外宗族,多被引用。

jí duò jūn xiàn tái chéng fēi yǔ hòu zhǔ jù rù yú jǐng duò jūn chū zhī jìn wáng guǎng mìng zhǎn guì fēi bǎng yú qīng xī zhōng qiáo

这句话大意是:及隋军陷 台城,妃与后主俱入于井,隋军出之,晋王广命斩贵妃,榜于青溪中桥。

shǐ chén shì zhōng zhèng guó gōng wèi zhēng kǎo lǎn jì shū cān xiáng gù lǎo yún hòu zhǔ chū jí wèi yǐ shǐ xīng wáng shū líng zhī luàn bèi shāng wò yú chéng xiāng gé xià shí zhū jī bìng bù de jìn wéi zhāng guì fēi shì yān

现代白话:史臣侍中郑国公魏征考览记书,参详故老,云:后主初即位,以始兴王叔陵之 乱,被伤卧于承香阁下,时诸姬并不得进,唯张贵妃侍呢。

ér liǔ tài hòu yóu jū bǎi liáng diàn jí huáng hòu zhī zhèng diàn yě

这句话大意是:而柳太后犹居柏梁殿, 即皇后之正殿也。

hòu zhǔ chén huáng hòu sù wú chǒng bù dé shì jí bié jū qiú xián diàn

这句话大意是:后主沈皇后素无宠,不得侍疾,别居求贤殿。

zhì dé èr nián nǎi yú guāng zhào diàn qián qǐ lín chūn jié qǐ wàng xian sān gé

这句话大意是:至德二年,乃于光 照殿前起临春、结绮、望仙三阁。

gé gāo shù zhàng bìng shù shí jiān qí chuāng yǒu bì dài xuán měi lán kǎn zhī lèi bìng yǐ shěn tán xiāng mù wèi zhī yòu shì yǐ jīn yù jiān yǐ zhū cuì wài shī zhū lián nèi yǒu bǎo chuáng bǎo zhàng qí fú wán zhī shǔ guī qí zhēn lì jìn gǔ suǒ wèi yǒu

这句话大意是:阁高数丈,并数十间,其窗牖、壁带、悬楣、栏 槛之类,并以沈檀香木为之,又饰以金玉,间以珠翠,外施珠廉,内有宝床、宝帐、 其服玩之属,瑰奇珍丽,近古所未有。

měi wēi fēng zàn zhì xiāng wén shù lǐ cháo rì chū zhào guāng yìng hòu tíng

这句话大意是:每微风暂至,香闻数里,朝日初照,光映后 庭。

qí xià jī shí wéi shān yǐn shuǐ wèi chí zhí yǐ qí shù zá yǐ huā yào

这句话大意是:其下积石为山,引水为池,植以奇树,杂以花药。

hòu zhǔ zì jū lín chūn gé zhāng guì fēi jū jié qǐ gé gōng kǒng èr guì pín jū wàng xiān gé bìng fù dào jiāo xiāng wǎng lái

这句话大意是:后主自居临春阁,张贵妃居 结绮阁,龚、孔二贵嫔居望仙阁,并复道交相往来。

yòu yǒu wáng li èr měi rén zhāng xuē èr shū yuàn yuán zhāo yí hé jié yú jiāng xiū róng děng qī rén bìng yǒu chǒng dì dài yǐ yóu qí shàng

这句话大意是:又有王、李二美人、张、薛二 淑媛、袁昭仪、何婕妤、江修容等七人,并有宠,递代以游其上。

yǐ gōng rén yǒu wén xué zhě yuán dà shè děng wéi nǚ xué shì

这句话大意是:以宫人有文学者 袁大舍等为女学士。

hòu zhǔ měi yǐn bīn kè duì guì fēi děng yóu yàn

这句话大意是:后主每引宾客对贵妃等游宴,。

zé shǐ zhū guì rén jí nǚ xué shì yǔ xiá kè gòng fù xīn shī

这句话大意是:则使诸贵人及女学士与狎客共赋 新诗,。

hù xiāng zèng dá

这句话大意是:互相赠答,。

cǎi qí yóu yàn lì zhě yǐ wéi qǔ cí

这句话大意是:采其尤艳丽者以为曲词,。

bèi yǐ xīn shēng

这句话大意是:被以新声,。

xuǎn gōng nǚ yǒu róng sè zhě yǐ qiān bǎi shù

这句话大意是:选宫女有容色者以千百数,。

lìng xí ér gē zhī

这句话大意是:令习而歌之,。

fēn bù dié jìn

这句话大意是:分部迭进,。

chí yǐ xiāng lè

这句话大意是:持以相乐。

qí qū yǒu yù shù hòu tíng huā lín chūn lè děng dà zhǐ suǒ guī jiē měi zhāng guì fēi kǒng guì pín zhī róng sè yě

这句话大意是:其曲有《玉树后庭花》、《临春乐》等,大指 所归,皆美张贵妃、孔贵嫔之容色也。

qí lüè yuē bì yuè yè yè mǎn qióng shù zhāo zhāo xīn

这句话大意是:其略曰:“璧月夜夜满,琼树朝朝新。

ér zhāng guì fēi fā zhǎng qī chǐ zhěn hēi rú qī qí guāng kě jiàn

这句话大意是:”而 张贵妃发长七尺,鬒黑如漆,其光可鉴。

tè cōng huì yǒu shén cǎi jìn zhǐ xián xiá róng sè duān lì

这句话大意是:特聪惠,有神采,进止闲暇,容色端丽。

měi zhān shì pàn lài guāng cǎi yì mù zhào yìng zuǒ yòu

这句话大意是:每瞻视盼睐,光采溢目,照映左右。

cháng yú gé shàng jìng zhuāng lín yú xuān kǎn gōng zhōng yáo wàng piāo ruò shén xian

这句话大意是:常于阁上靓妆,临于轩槛,宫中遥望,飘若神 仙。

cái biàn qiáng jì shàn hòu rén zhǔ yán sè

这句话大意是:才辩强记,善候人主颜色。

shì shí hòu zhǔ dài yú zhèng shì bǎi sī qǐ zòu bìng yīn huàn zhě cài tuō r li shàn dù jìn qǐng hòu zhǔ zhì zhāng guì fēi yú xī shàng gòng jué zhī

这句话大意是:是时后主怠于政事,百司启奏,并因宦者蔡脱儿、 李善度进请,后主置张贵妃于膝上共决之。

li cài suǒ bù néng jì zhě guì fēi bìng wèi tiáo shū wú suǒ yí tuō

这句话大意是:李、蔡所不能记者,贵妃并为条疏,无 所遗脱。

yóu shì yì jiā chǒng yì guàn jué hòu tíng

这句话大意是:由是益加宠异,冠绝后庭。

ér hòu gōng zhī jiā bù zūn fǎ dù yǒu guà yú lǐ zhě dàn qiú āi yú guì fēi guì fēi zé lìng li cài xiān qǐ qí shì ér hòu cóng róng wéi yán zhī

这句话大意是:而后宫之家,不遵法度,有挂于理者,但求哀 于贵妃,贵妃则令李、蔡先启其事,而后从容为言之。

dà chén yǒu bù cóng zhě yì yīn ér zèn zhī suǒ yán wú bù tīng

这句话大意是:大臣有不从者,亦因而谮之, 所言无不听。

yú shì zhāng kǒng zhī shì xūn zhuó sì fāng dà chén zhí zhèng yì cóng fēng ér mí

这句话大意是:于是张、孔之势,薰灼四方,大臣执政,亦从风而靡。

yān huàn pián nìng zhī tú nèi wài jiāo jié zhuǎn xiāng yǐn jìn huì lù gōng xíng shǎng fá wú cháng gāng jì mào luàn yǐ

现代白话:阉宦便佞之徒, 内外交结,转相引进,贿赂公行,赏罚无常,纲纪瞀乱了。

shǐ chén yuē shī biǎo guān jū zhī dé yì zhe qián kūn zhī jī rán fū fù zhī jì rén dào zhī dà lún yě

这句话大意是:史臣曰:《诗》表《关雎》之德,《易》著《乾坤》之基,然夫妇之际,人道 之大伦也。

ruò fú zuò lì tiān zé xiè zàn wáng huà zé xuān tài hòu yǒu qí yì yān

现代白话:若夫作俪天则,燮赞王化,则宣太后有其懿呢。

✦ You read 列传·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.