武经总要 · 丁度 · Chapter 12 of 43

前集·卷十二

PinyinModern Translation
Size

shǒu chéng bìng qì jù tú fù

这句话大意是:守城(并器具图附)。

bīng fǎ yuē shǒu chéng zhī dào wú shì qí bù lái shì wú yǒu yǐ dài zhī

现代白话:兵法曰:“守城之道,无恃其不来,恃我有以待之;。

wú shì qí bù gōng shì wú yǒu suǒ bù kě gōng

现代白话:无恃其不攻,恃我有所不可攻。

gù shàn shǒu zhě

这句话大意是:”故善守者,。

dí bù zhī suǒ gōng

这句话大意是:敌不知所攻,。

fēi dú wèi chéng gāo chí shēn zú qiáng liáng zú ér yǐ

这句话大意是:非独为城高池深、卒强粮足而已,。

bì zài hu zhì lǜ zhōu mì

这句话大意是:必在乎智虑周密,。

jì móu bǎi biàn

这句话大意是:计谋百变,。

huò bǐ bù lái gōng ér wǒ shǒu

这句话大意是:或彼不来攻而我守,。

huò bǐ bù tiāo zhàn ér wǒ jī

这句话大意是:或彼不挑战而我击,。

huò duō fāng yǐ móu bǐ shī

这句话大意是:或多方以谋彼师,。

huò lǚ chū yǐ pí bǐ shī

这句话大意是:或屡出以疲彼师,。

huò bǐ qiú dòu ér wǒ bù chū

这句话大意是:或彼求斗而我不出,。

huò bǐ yù qù ér jù wǒ xí

这句话大意是:或彼欲去而惧我袭。

ruò cǐ zhě jiē gǔ rén suǒ yǐ zuò ér yì shǐ dí guó zhī dào yě

这句话大意是:若此者,皆古人所以坐而役使敌国之道也。

cǐ suī de yù gōng zhī jì rán yòu yào xiān shěn kě shǒu zhī lì hài

这句话大意是:此虽得御攻之计,然又要先审可守之利害。

fán shǒu chéng zhī dào yǒu wǔ bài yī yuē zhuàng dà guǎ xiǎo ruò zhòng èr yuē chéng dà ér rén shǎo sān yuē liáng guǎ ér rén zhòng sì yuē xù huò jī yú wài wǔ yuē háo qiáng bù yòng mìng

这句话大意是:凡守城之道有五败:一曰壮大、寡小、弱众,二曰城大而人少,三曰粮寡而人众,四曰蓄货积于外,五曰豪强不用命。

jiā zhī wài shuǐ gāo ér chéng nèi dī tǔ mài shū ér chí huáng qiǎn shǒu jù wèi zú xīn shuǐ bù gōng suī yǒu gāo chéng yi qì wù shǒu

这句话大意是:加之外水高而城内低,土脉疏而池隍浅,守具未足,薪水不供,虽有高城,宜弃勿守。

yì yǒu wǔ quán yī yuē chéng huáng xiū èr yuē qì xiè jù sān yuē rén shǎo ér sù duō sì yuē shàng xià xiāng qīn wǔ yuē xíng yán shǎng zhòng

这句话大意是:亦有五全:一曰城隍修,二曰器械具,三曰人少而粟多,四曰上下相亲,五曰刑严赏重。

jiā zhī de tài shān zhī xià guǎng chuān zhī shàng gāo bù jìn hàn ér shuǐ yòng zú xià bù jìn shuǐ ér gōu fáng shěng yīn tiān cái jiù dì lì tǔ jiān shuǐ liú xiǎn zǔ kě shì jiān cǐ xíng shì shǒu zé yǒu yú

这句话大意是:加之得太山之下,广川之上,高不近旱而水用足,下不近水而沟防省,因天财,就地利,土坚水流,险阻可侍,兼此刑势,守则有余。

gù bīng fǎ yuē chéng yǒu bù kě gōng

这句话大意是:故兵法曰:“城有不可攻。

yòu yuē shàn shǒu zhě cáng yú jiǔ dì zhī xià

这句话大意是:”又曰:“善守者藏于九地之下。

jiē wèi cǐ yě

这句话大意是:”皆谓此也。

fán shǒu zhī dào dí lái bī chéng jìng mò ér dài wú zhé chū jù hou qí shǐ shí kě jí zé yǐ shù pò zhī

这句话大意是:凡守之道,敌来逼城,静默而待,无辄出拒,候其矢石可及,则以术破之。

ruò yù zhǔ jiàng zì lín dù qí biàn lì yǐ qiáng nǔ cóng shè fēi shí bìng jī bì zhī zé jūn shēng zǔ sàng qí shì bì dùn

这句话大意是:若遇主将自临,度其便利,以强弩丛射,飞石并击,毙之,则军声阻丧,其势必遁。

ruò de dí rén chēng jiàng jí hé qiē wù chí bèi dāng yì jiā shǒu yù fáng qí zhà wǒ

这句话大意是:若得敌人称降及和,切勿弛备,当益加守御,防其诈我。

ruò dí gōng yǐ jiǔ bù bá ér qù cǐ wèi pí shī kě niè ér xí zhī bì pò cǐ yòu jì zhī míng zhé jiàn lì ér xíng bù kě jī yǐ cháng jiǎn yě

这句话大意是:若敌攻已久,不拔而去,此为疲师,可蹑而袭之,必破,此又寄之明哲,见利而行,不可羁以常检也。

gǔ fǎ yuē sān lǐ zhī chéng wàn jiā shǒu zhī zú yǐ

现代白话:古法曰:三里之城,万家守之,足了。

jīn ruò yù dí bī jìn rén lì bù xiá zhě jí qiě yuē róng yī jūn rén mǎ rú zhù yú xián shí xū shāo kuān kuò zuò sì mén èr kāi èr bì

这句话大意是:今若遇敌逼近,人力不暇者,即且约容一军人马,如筑于闲时,须稍宽阔,作四门,二开二闭。

mén wài zhù wèng chéng chéng wài záo háo qù dà chéng yuē sān shí bù shàng shī diào qiáo

这句话大意是:门外筑瓮城,城外凿壕,去大城约三十步,上施钓桥。

háo zhī nèi àn zhù yáng mǎ chéng qù dà chéng yuē shí bù

这句话大意是:壕之内岸筑羊马城,去大城约十步。

fán chéng shàng jiē yǒu nǚ qiáng měi shí bù jí mǎ miàn jiē shàng shè dí péng dí tuán dí lóu

这句话大意是:凡城上皆有女墙,每十步及马面,皆上设敌棚、敌团、敌楼。

wèng chéng dí tuán chéng jiǎo yě yǒu zhàn péng péng lóu zhī shàng yǒu yuē lù wū

这句话大意是:瓮城(敌团城角也)有战棚,棚楼之上有曰露屋。

chéng mén chóng mén zhá bǎn záo shàn chéng zhī wài sì miàn yǒu nǔ tái

这句话大意是:城门重门、闸版、凿扇,城之外四面有弩台。

zì dí péng zhì chéng mén cháng shè bīng shǒu yǐ guān hou dí rén

这句话大意是:自敌棚至城门,常设兵守,以观候敌人。

tú xíng yú zuǒ

这句话大意是:图形于左。

yòu píng lù zhù chéng xià kuò yǔ shàng bèi qí gāo yòu yǔ xià bèi

这句话大意是:右平陆筑城,下阔与上倍,其高又与下倍。

jiǎ rú chéng gāo wǔ zhàng zé xià kuò èr zhàng wǔ chǐ shàng kuò yī zhàng èr chǐ wǔ cùn

这句话大意是:假如城高五丈,则下阔二丈五尺,上阔一丈二尺五寸。

qí chéng wài wèng chéng huò yuán huò fāng shì dì xíng wèi zhī gāo hòu yǔ chéng děng wéi piān kāi yī mén zuǒ yòu gè suí qí biàn

这句话大意是:其城外瓮城,或圆或方,视地形为之,高厚与城等,惟偏开一门,左右各随其便。

yáng mǎ chéng gāo kě yī zhàng yǐ xià bā chǐ yǐ shàng yì piān kāi yī mén yǔ wèng chéng mén xiāng bèi ruò wèng chéng mén zài zuǒ jí yáng mǎ chéng mén zài yòu yě

这句话大意是:羊马城,高可一丈以下,八尺以上,亦偏开一门与瓮城门相背,若瓮城门在左,即羊马城门在右也。

nǚ qiáng gāo kě wǔ chǐ

这句话大意是:女墙高可五尺。

háo miàn gè suí qí de wèi kuò xiá dà yào zài miàn kuò dǐ xiá qí shēn jí quán shǐ jiàn pào nán jí jí zhù

这句话大意是:壕面各随其地为阔狭,大要在面阔底狭,其深及泉,使箭炮难及即住。

háo qiáo zhí duì yáng mǎ chéng mén ruò chéng mén jí shuǐ xū zài chéng wài zé wèng chéng yáng mǎ chéng gè gèng duì kāi yī mén yǐ tōng jí lù wéi bù dé duì dà chéng mén

这句话大意是:壕桥直对羊马城门,若城门汲水须在城外,则瓮城、羊马城各更对开一门,以通汲路,惟不得对大城门。

ruò yī shān dài hé dì shì bù biàn zé dà chéng xū wèi yǎn yuè xíng kāi sān mén ér yǐ yú bù gǎi píng lù zhī zhì

这句话大意是:若依山带河,地势不便,则大城须为偃月形,开三门而已,余不改平陆之制。

wèng chéng shàng gè shè zhàn péng qí zhì yǔ dí lóu tóng jiān shù shì chéng zhī guǎng xiá

这句话大意是:瓮城上各设战棚,其制与敌楼同,间数视城之广狭。

qí shān chéng zé yòu zé qián hòu zuǒ yòu qǔ qù dà chéng jìn chù suí shān xíng bié zhù yī chéng lìng yǔ dà chéng xiāng jiē bì jǐn jù gāo dì wài yì kāi qiàn

这句话大意是:其山城,则又择前后左右,取去大城近处,随山形别筑一城,令与大城相接,必尽据高地,外亦开堑。

liǎng chéng zhī zhōng huò shè fēng tái yǐ wéi yuǎn hòu zéi zhì jí yǐ bīng zhuān shǒu miǎn xiān wèi zéi suǒ jù xià kuī chéng zhōng xū shí

这句话大意是:两城之中,或设烽台以为远候,贼至,即以兵专守,免先为贼所据,下窥城中虚实。

jīn qín zhōu zhōu chéng jiē ruò shì yě yī shuō zhù chéng zhī fǎ měi xià kuò yī zhàng shàng shōu sì chǐ

这句话大意是:今秦州、州城皆若是也(一说筑城之法,每下阔一丈,上收四尺。

fán chéng gāo wǔ zhàng dǐ kuò wǔ zhàng shàng shōu èr zhàng yóu jiān gù yǐ

现代白话:凡城,高五丈,底阔五丈,上收二丈,尤坚固了)。

tú quē yòu nǔ tái shàng xiá xià kuò rú chéng zhì gāo yǔ chéng děng miàn kuò yī zhàng liù chǐ cháng sān bù yǔ chéng xiāng jiē

这句话大意是:(图A)(缺)右弩台,上狭下阔,如城制,高与城等,面阔一丈六尺,长三步,与城相接。

měi tái xiāng jù yì rú zhī

这句话大意是:每台相拒亦如之。

shàng tōng kuò dào

这句话大意是:上通阔道。

tái shàng jià wū zhì rú bì péng sān miàn chuí yǐ rú zhān yǐ zhē chuí zhōng bǎn yì bèi shéng tī

这句话大意是:台上架屋,制如敝棚,三面垂以濡毡,以遮垂钟板,亦备绳梯。

nèi róng nǔ shǒu yī shí èr rén péng shàng sān miàn lì pái

这句话大意是:内容弩手一十二人,棚上三面立牌。

zhē jiàn péng shàng yì róng gōng nǔ shǒu yī shí èr rén duì jiāng yī rén zhì wǔ sè qí gè yī gǔ yī gōng nǔ léi mù pào shí huǒ bèi děng jiē xù zhī

这句话大意是:遮箭棚上亦容弓弩手一十二人,队将一人,置五色旗各一,鼓一,弓弩、檑木、炮石、火鞴等皆蓄之。

cháng cì kòu zhì jǔ qí wèi biǎo hào lìng tái jí chéng shàng jiàn zhī jiē jǔ qí xiāng yìng

这句话大意是:常伺寇至,举旗为表号,令台及城上见之,皆举旗相应。

kòu lái zì dōng jí jǔ qīng qí

这句话大意是:寇来自东,即举青旗;。

nán jǔ chì qí

这句话大意是:南,举赤旗;。

xi jǔ bái qí

这句话大意是:西,举白旗;。

běi jǔ hēi qí

这句话大意是:北,举黑旗;。

yǐ lái fù huán jǔ huáng qí

这句话大意是:已来复还,举黄旗。

kòu lái jiàn jìn zé wàng qí zhǔ jiàng fā nǔ cóng shè zhī qí pào léi yòng rú chéng shàng fǎ

这句话大意是:寇来渐近,则望其主将发弩丛射之,其炮檑用如城上法。

tú quē yòu bái lù wū yǐ jiāng zhú huò yú liǔ tiáo biān rú qióng lú zhuàng wài tu shí huī yǒu mén yǒu qiào zhōng róng yī rén yǐ wéi hòu wàng

这句话大意是:(图A)(缺)右白露屋,以江竹或榆柳条编如穷庐状,外涂石灰,有门有窍,中容一人,以为候望。

měi dí lóu zhàn péng shàng wǔ jiān zhì yī suǒ yú liǎng bàng shī mù jù mǎ bì lí ba yǐn rén yú xià chí ní jiāng má dā yǐ bèi huǒ gōng

这句话大意是:每敌楼、战棚上五间置一所,于两傍施木拒马、篦篱笆,隐人于下,持泥浆麻搭,以备火攻。

dí lóu qián gāo qī chǐ hòu wǔ chǐ měi jiān kuò yī bù shēn yī zhàng

这句话大意是:敌楼,前高七尺,后五尺,每间阔一步,深一丈。

qí péng shàng xià yuē róng èr shí rén

这句话大意是:其棚上下约容二十人。

ruò chéng yù kuò zé yù shēn

这句话大意是:若城愈阔,则愈深。

shàng shī dā tóu mù zhōng shè shuāng zhù xià shī de fú réng qián chū sān chǐ

这句话大意是:上施搭头木,中设双柱,下施地伏,仍前出三尺。

cháng fǎ yī jiān èr zhù cǐ yòng sì zhù yǐ bèi shǐ shí suǒ cuī shàng mì bù chuán fù tǔ hòu sān chǐ jiā shí tàn ní zhī bèi yǐ rú zhān jí chuán fú zhī shǒu bìng yǐ niú gé guǒ zhī yǐ fáng huǒ jiàn

这句话大意是:常法,一间二柱,此用四柱,以备矢石所摧,上密布椽,覆土厚三尺,加石炭泥之,被以濡毡,及椽伏之首并以牛革裹之,以防火箭。

dí lóu zhī zhì yǔ zhàn péng tóng

这句话大意是:敌楼之制与战棚同。

tú quē yòu diào qiáo zào yǐ yú huái mù

这句话大意是:(图A)(缺)右钓桥,造以榆槐木。

qí zhì rú qiáo shàng shī sān tiě huán guàn yǐ èr tiě suǒ fù yǐ má shéng xì shǔ yú chéng lóu shàng

这句话大意是:其制:如桥上施三铁环,贯以二铁索,副以麻绳,系属于城楼上。

qiáo hòu qù chéng yuē sān bù zhǔ èr zhù gè zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:桥后去城约三步,主二柱,各长二丈五尺。

kāi shàng shān kǒu zhì shú tiě zhuǎn shū wèi cáo yǐ jià tiě suǒ bìng shéng guì qí yì qǐ

这句话大意是:开上山口,置熟铁转输为槽,以架铁索并绳,贵其易起。

ruò chéng wài yǒu jǐng zé lóu shàng shǐ rén wǎn qǐ yǐ duàn qí lù yì yǐ hù mén

这句话大意是:若城外有警,则楼上使人挽起,以断其路,亦以护门。

chéng shàng cháng yǐ pào jí gōng nǔ yù dí lǜ yǐ huǒ fán shāo jí bèi gōng zhuó

这句话大意是:城上常以炮及弓弩御敌,虑以火燔烧及被攻斫。

tú quē yòu chuí zhōng bǎn zhǎng liù chǐ kuò yī chǐ hòu sān cùn yòng shēng niú pí guǒ kāi jiàn chuāng shī yú zhàn péng qián hòu yǒu fú tù guǎi zǐ mù

这句话大意是:(图A)(缺)右垂钟版,长六尺,阔一尺,厚三寸,用生牛皮裹,开箭窗,施于战棚,前后有伏兔拐子木。

bì lí ba yǐ jīng liǔ biān chéng zhǎng wǔ chǐ kuò sì chǐ màn yǐ shēng niú pí

这句话大意是:篦篱笆,以荆柳编成,长五尺,阔四尺,漫以生牛皮。

bèi shī niú gān zhǎng liù qī chǐ yòng yú zhàn péng shàng zé yǐ mù mǎ yǐ zhī zài nǚ qiáng wài yǐ gǒu jiǎo mù guà zhī

这句话大意是:背施牛竿,长六七尺,用于战棚上,则以木马倚之在女墙外,以狗脚木挂之。

pí zhú bā yǐ shēng niú pí tiáo biān jiāng zhú wèi zhī gāo bā chǐ kuò liù chǐ shī yú bái lù wū liǎng biān yǐ mù mǎ yǐ dìng kāi jiàn chuāng kě yǐ shè wài

现代白话:皮竹笆,以生牛皮条编江竹为之,高八尺,阔六尺,施于白露屋两边,以木马倚定,开箭窗,能够射外。

mù mǎ zǐ yī héng mù xià zhì sān zú gāo sān chǐ zhǎng liù chǐ

这句话大意是:木马子,一横木,下置三足,高三尺,长六尺。

gǒu jiǎo mù zhí èr zhù yú nǚ qiáng nèi xiāng qù wǔ chǐ zhǔn qiáng wèi gāo xià zhù shàng shī héng mù gōu guà

这句话大意是:狗脚木,植二柱于女墙内,相去五尺,准墙为高下,柱上施横木钩挂。

tú quē yòu zhá bǎn yǔ chéng mén wéi zhòng mén qí zhì yòng yú huái mù guǎng xiá zhǔn chéng mén màn yǐ shēng niú pí guǒ yǐ tiě yè liǎng bàng shī tiě huán guàn tiě suǒ

这句话大意是:(图A)(缺)右闸版,与城门为重门,其制用榆槐木,广狭准城门,漫以生牛皮,裹以铁叶,两傍施铁环,贯铁索。

fán dà chéng mén qù mén hé wǔ chǐ lì liǎng jiá mù mù kāi chí cáo yì yòng tiě yè guǒ zhī

这句话大意是:凡大城门,去门阖五尺,立两颊木,木开池槽,亦用铁叶裹之。

ruò kòu zhì jí yǐ jiǎo chē zì chéng lóu shàng chōu suǒ guàn tiě suǒ xià zhá bǎn yú cáo zhōng wài shí yǐ tǔ fáng huǒ gōng

这句话大意是:若寇至,即以绞车自城楼上抽所贯铁索,下闸版于槽中,外实以土,防火攻;。

nèi zhī yǐ zhù fáng qīng shé

这句话大意是:内枝以柱,防倾折。

yī shuō bù yòng zhá bǎn zé záo mén wéi shù shí kǒng dí bī chéng mén zé chū máo jǐ yǐ qiáng nǔ shè zhī wèi zhī záo shàn

这句话大意是:一说不用闸版,则凿门为数十孔,敌逼城门,则出矛戟,以强弩射之,谓之凿扇。

àn mén gèng yú bīng chū rù biàn chù qián záo chéng wèi mén wài cún chǐ yú wù tòu yǐ bèi chū bīng xí dí

这句话大意是:暗门,更于兵出入便处潜凿城为门,外存尺余,勿透,以备出兵袭敌。

qí zhì gāo qī chǐ kuò liù chǐ nèi shī pái shā zhù shàng shī héng mù dā tóu xià shī mén mén hé

这句话大意是:其制:高七尺,阔六尺,内施排沙柱,上施横木搭头,下施门,门阖。

cháng cì dí jiān chū qí bīng yǐ xí jī zhī

这句话大意是:常伺敌间出奇兵以袭击之。

réng yú chéng shàng duō jī jù shí jí yú dí rén fàn mén jí xià shí jī ér duàn zhī

这句话大意是:仍于城上多积巨石,及虞敌人犯门,即下石击而断之。

tú quē yòu xiàn mǎ kēng zhǎng wǔ chǐ kuò sān chǐ shēn sì chǐ

这句话大意是:(图A)(缺)右陷马坑,长五尺,阔三尺,深四尺。

kēng zhōng zhí lù jiǎo qiāng zhú qiān èr wù jiē xiāo jiān rù huǒ lìng jiān

这句话大意是:坑中植鹿角枪、竹签二物,皆削尖,入火令坚。

qí kēng pái rú jù zì huò jiě qiāng wèi zhī fù yǐ chú cǎo huò shàng zhǒng cǎo miáo wu lìng dí rén bù jué

这句话大意是:其坑排如巨字,或解枪为之,覆以刍草,或上种草苗,务令敌人不觉。

fán dí lái lù jí chéng mén nèi wài jiē shè zhī

这句话大意是:凡敌来路及城门内外,皆设之。

jī qiáo yòng yī liáng réng wèi zhuǎn zhóu liǎng duān shī héng tiǎn zhì gōu háo shàng zéi zhì jí qù tiǎn rén mǎ jiàn zhī zé fān

这句话大意是:机桥,用一梁仍为转轴,两端施横栝,置沟壕上,贼至,即去栝,人马践之则翻。

tú quē yòu tiě líng jiǎo rú tiě jí lí bù shuǐ zhōng cì rén mǎ zú

这句话大意是:(图A)(缺)右铁菱角,如铁蒺藜,布水中,刺人马足。

lù jiǎo mù zé jiān mù rú lù jiǎo xíng zhě duàn zhī zhǎng shù chǐ mái rù dì shēn chǐ yú yǐ hé mǎ zú

这句话大意是:鹿角木,择坚木,如鹿角形者,断之,长数尺,埋入地,深尺余,以阂马足。

dì sè yǐ nì xū dīng bù bǎn shàng bǎn hòu sān cùn zhǎng kuò yuē sān èr chǐ

这句话大意是:地涩,以逆须钉布版上,版厚三寸,长、阔约三二尺。

tiě jí lí bìng yǐ zhì zéi lái yào lù shǐ rén mǎ bù dé chěng gǔ suǒ wèi qú dá yě

这句话大意是:铁蒺藜,并以置贼来要路,使人马不得骋,古所谓渠答也。

tí dòu sì mù wèi fāng xíng jìng qī cùn zhōng héng shī tiě nì xū dīng qí shàng shì lán mǎ lù zhī jù

这句话大意是:ㄐ蹄,斗四木为方形,径七寸,中横施铁逆须,钉其上,示拦马路之具。

mù jí lí yǐ sān jiǎo zhòng mù wèi zhī

这句话大意是:木蒺藜,以三角重木为之。

fán háo zhōng yù tiān hàn shuǐ qiǎn zé bù tiě líng jiǎo yú shuǐ zhōng

这句话大意是:凡壕中,遇天旱水浅,则布铁菱角于水中;。

chéng wài yǒu xī bēi kě jué zhě yì bù zhī

这句话大意是:城外有溪陂可绝者,亦布之。

dà chéng wài biàn zhí lù jiǎo mù

这句话大意是:大城外,遍植鹿角木。

tú quē rèn chē yǐ liǎng lún chē zì hòu chū qiāng rèn mì bù zhī

这句话大意是:(图A)(缺)刃车,以两轮车自后出枪刃密布之。

fán wèi dí gōng huài chéng mén zé yǐ chē sāi zhī

这句话大意是:凡为敌攻坏城门,则以车塞之。

mù nǚ tóu xíng zhì rú nǚ qiáng yǐ bǎn wèi zhī gāo liù chǐ kuò wǔ chǐ xià shī liǎng lún zhóu shī guǎi mù èr tiáo

这句话大意是:木女头,形制如女墙,以版为之,高六尺,阔五尺,下施两轮轴,施拐木二条。

fán dí rén gōng chéng cuī huài nǚ qiáng zé yǐ cǐ mù nǚ tóu dài zhī

这句话大意是:凡敌人攻城,摧坏女墙,则以此木女头代之。

tú quē yòu mù léi yǐ mù tǐ zhòng zhě wèi zhī zhǎng sì chǐ jìng wǔ cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右木檑,以木体重者为之,长四尺,径五寸。

ní léi yòng jǐn màn tǔ diào ní rù zhū zōng mǎ yǐ máo zōng sān shí jīn dǎo shú hàn chéng zhǎng èr sān chǐ jìng wǔ cùn

这句话大意是:泥檑,用紧慢土调泥,入猪鬃、马尾毛鬃三十斤,捣熟,捍成,长二三尺,径五寸。

zhuān léi rú léi xíng shāo zhuān wèi zhī cháng sān chǐ wǔ cùn jìng liù cùn

这句话大意是:砖檑,如檑形,烧砖为之,长三尺五寸,径六寸。

chē jiǎo léi yǐ shéng xì dú lún yǐ jiǎo chē fàng xià fù shōu

这句话大意是:车脚檑,以绳系独轮,以绞车放下,复收。

yè chā léi yī míng liú kè zhù yòng shī yú mù zhǎng yī zhàng xǔ jìng yī chǐ zhōu sì shī nì xū chū mù wǔ cùn

这句话大意是:夜叉檑,一名留客住,用湿榆木,长一丈许,径一尺,周四施逆须,出木五寸;。

liǎng duān ān lún jiǎo lún jìng èr chǐ

这句话大意是:两端安轮脚,轮径二尺。

yǐ tiě suǒ jiǎo chē fàng xià fù shōu bìng yǐ jī gōng chéng yǐ fù zhě

这句话大意是:以铁索绞车放下,复收,并以击攻城蚁附者。

tú quē yòu láng yá pāi hé yú mù wèi jī zhǎng wǔ chǐ kuò sì chǐ wǔ cùn hòu sān cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右狼牙拍,合榆木为箕,长五尺,阔四尺五寸,厚三寸。

yǐ láng yá tiě dīng èr qiān èr bǎi gè jiē zhǎng wǔ cùn zhòng liù liǎng bù dīng yú pāi shàng chū mù sān cùn

这句话大意是:以狼牙铁钉二千二百个,皆长五寸,重六两,布钉于拍上,出木三寸。

sì miàn shī yī rèn dāo dāo rù mù cùn bàn

这句话大意是:四面施一刃刀,刀入木寸半。

qián hòu gè shī èr tiě huán guàn yǐ má shéng gōu yú chéng shàng

这句话大意是:前后各施二铁环,贯以麻绳,钩于城上。

dí rén yǐ fù dēng chéng zé shǐ rén chè qǐ xià ér pāi zhī

这句话大意是:敌人蚁附登城,则使人掣起,下而拍之。

fēi gōu yī míng tiě chī jiǎo gōu fēng cháng lì sì chū ér qū

这句话大意是:飞钩,一名铁鸱,脚钩锋长利,四出而曲。

guàn tiě suǒ yǐ má shéng xù zhī

这句话大意是:贯铁索,以麻绳续之。

fán dí rén bèi zhòng jiǎ tóu yǒu móu lì

这句话大意是:凡敌人被重甲,头有鍪笠;。

yòu wèi shǐ shí bù dé yǎng shì hou qí jù chù zé zhì gōu yú chóu rén zhōng jí qiān wǎn zhī měi gōu kě qǔ sān liǎng rén

这句话大意是:又畏矢石,不得仰视,候其聚处,则掷钩于稠人中,急牵挽之,每钩可取三两人。

tú quē yòu jiǎo chē hé dà mù wèi chuáng qián jiàn èr yì shǒu zhù shàng wèi jiǎo chē xià shī sì bēi lún jiē jí zhuàng dà lì kě wǎn èr qiān jīn

这句话大意是:(图A)(缺)右绞车,合大木为床,前建二义手,柱上为绞车,下施四卑轮,皆极壮大,力可挽二千斤。

fán fēi tī mù màn bī chéng shǐ shàn yòng dā suǒ zhě yáo pāo gōu suǒ guà jí tī màn bìng lì wǎn lìng jìn qián jí yǐ zhǎng gān jǔ dà suǒ gōu jí ér jiǎo zhī rù chéng

这句话大意是:凡飞梯木幔逼城,使善用搭索者,遥抛钩索,挂及梯幔,并力挽,令近前,即以长竿举大索钩及而绞之入城。

rú jiǎo mù lǘ

这句话大意是:如绞木驴,。

dài qí bī chéng

这句话大意是:待其逼城,。

qiě zhì dà mù léi shí jī zhī

这句话大意是:且掷大木檑石击之,。

cì xià xiǎo shí wù jué

这句话大意是:次下小石勿绝,。

shǐ mù lǘ nèi jīng jù

这句话大意是:使木驴内惊惧,。

rén bù sàn chū

这句话大意是:人不散出,。

zé shǐ èr zhuàng shì zuò pí wū zhōng

这句话大意是:则使二壮士坐皮屋中,。

zì chéng shàng shè lù lu

这句话大意是:自城上设辘轳,。

xì tiě suǒ

这句话大意是:系铁索,。

zhuì zhì shuǐ lǘ shàng

这句话大意是:缒至水驴上,。

èr rén jù chū

这句话大意是:二人俱出,。

yǐn jiǎo chē gōu suǒ guà dā mù lǘ bì

这句话大意是:引绞车钩索挂搭木驴毕,。

fù yè shàng

这句话大意是:复拽上,。

jí sù jiǎo qǔ rù chéng pí wū yǐ tiě juǎn wèi zhì

这句话大意是:即速绞取入城(皮屋以铁卷为质,。

shēng niú gé guǒ zhī

这句话大意是:生牛革裹之,。

kāi chū rù qiào

这句话大意是:开出入窍,。

kě róng èr zhuàng shì

这句话大意是:可容二壮士)。

zhuàng chē shàng shè zhuàng mù zhì rú zhà yóu zhuàng fǎ yǐ tiě yè guǒ qí shǒu zhú biàn yí cóng cì fēi tī lín chéng zé zhuàng zhī

这句话大意是:撞车上设撞木(制如榨油撞法),以铁叶裹其首,逐便移从,伺飞梯临城,则撞之。

tú quē yòu shuǐ dài yǐ mǎ niú zá chù pí hún tuō wèi dài zhù shuǐ sān sì shí

这句话大意是:(图A)(缺)右水袋,以马牛杂畜皮浑脱为袋,贮水三四石。

yǐ dà zhú yī zhàng qù jié fù yú dài kǒu

这句话大意是:以大竹一丈,去节,缚于袋口。

ruò huǒ fén lóu péng zé yǐ zhuàng shì sān wǔ rén chí dài kǒu xiàng huǒ cù shuǐ zhù zhī měi mén zhì liǎng jù

这句话大意是:若火焚楼棚,则以壮士三五人持袋口向火蹙水注之,每门置两具。

shuǐ náng yǐ zhū niú bāo shèng shuǐ

这句话大意是:水囊,以猪牛胞盛水。

dí ruò jī xīn chéng xià shùn fēng fā huǒ zé yǐ náng zhì huǒ zhōng

这句话大意是:敌若积薪城下,顺风发火,则以囊掷火中。

gǔ jūn fǎ zuò yóu náng yì biàn

这句话大意是:古军法作油囊亦便。

jī tǒng yòng cháng zhú xià kāi qiào yǐ xù guǒ shuǐ gān zì qiào jī shuǐ

这句话大意是:唧筒,用长竹,下开窍,以絮裹水杆,自窍唧水。

má dā yǐ bā chǐ gān xì sàn má èr jīn zhàn ní jiāng jiē yǐ cù huǒ

这句话大意是:麻搭,以八尺杆系散麻二斤,蘸泥浆,皆以蹙火。

tú quē tiě zhuàng mù mù shēn tiě shǒu qí shǒu liù tiě fēng fēng dà sān zhǐ zhǎng chǐ yú fēng jiān wèi nì xū qí qiào guàn tiě suǒ

这句话大意是:(图A)(缺)铁撞木,木身铁首,其首六铁锋,锋大三指,长尺余,锋尖为逆须,其窍贯铁索。

fán mù lǘ bī chéng jí zì chéng shàng yǐ lù lu jiǎo tiě zhuàng xià ér duàn zhī pí gé jiē huài nǎi xià yàn wěi jù shāo zhī

这句话大意是:凡木驴逼城,即自城上以辘轳绞铁撞下而断之,皮革皆坏,乃下燕尾炬烧之。

chuān huán duàn tiě huò qū róu rěn mù wèi dà huán yǐ suǒ xì zhī zé yòng

这句话大意是:穿环,锻铁或屈柔忍木为大环,以索系之,则用。

zhuàng chē jí chéng zé jǔ huán chuān guà chē yī bìng lì wǎn shéng suí yǐ gōng nǔ liǎng bàng shè zhī qí chē bì fān

这句话大意是:撞车及城,则举环穿挂车,一并力挽绳,随以弓弩,两傍射之,其车必翻;。

shè réng wù zhǐ chē xià rén duō bù bèi jiǎ dāng dùn zǒu jí zhuì jiàn zú zhì xīn chú yǐ fén zhī

这句话大意是:射仍勿止,车下人多不被甲,当遁走,急缒健卒掷薪刍以焚之。

jiǎo chē lì liǎng jiá mù héng shī zhuǎn zhóu shī shí zì jiǎo mù chuí liǎng shéng xià guàn dǎo bǎn chéng zhī shàng xià

这句话大意是:绞车,立两颊木,横施转轴,施十字绞木,垂两绳,下贯蹈版,乘之上下。

shéng tī yǐ jù shéng xì héng guàng wèi ruǎn tī

这句话大意是:绳梯,以巨绳系横桄为软梯。

fán dēng gāo zé yòng zhī

这句话大意是:凡登高,则用之。

tú quē yòu wèng tīng yòng qī shí wèng fù yú dì dào nèi zé ěr cōng rén zuò tīng yú wèng xià yǐ fáng chéng zhōng záo dì dào yíng wǒ

这句话大意是:(图A)(缺)右瓮听,用七石瓮覆于地道内,择耳聪人坐听于瓮下,以防城中凿地道迎我。

ruò zéi kāi dì dào yíng wǒ zé jí yǐ pī lì huǒ qiú jù shǒu chéng mén dú yào yān qiú jù huǒ gōng mén xūn zhuó zhī

这句话大意是:若贼开地道迎我,则急以霹雳火球(具守城门)、毒药烟球(具火攻门)熏灼之。

qí huà zhú tiě dēng lóng mù dēng lóng jiē yòng dì dào zhōng diǎn zhào

这句话大意是:其桦烛、铁灯笼、木灯笼,皆用地道中点照。

tú quē yòu fēng shàn chē èr zhù èr guàng gāo kuò yuē dì dào néng róng

这句话大意是:(图A)(缺)右风扇车,二柱二桄,高阔约地道能容。

shàng shī zhuǎn zhóu zhóu sì miàn shī fāng shàn

这句话大意是:上施转轴,轴四面施方扇。

fán dì dào zhōng yù dí rén yòng shàn shí tàn bǒ huǒ qiú yān yǐ hài dí rén

这句话大意是:凡地道中遇敌人,用扇石炭簸火球烟以害敌人。

tú quē yòu bù màn yǐ fù bù wèi mù

这句话大意是:(图A)(缺)右布幔,以复布为幕。

dù shǐ shí lái chù yǐ ruò gān zhāng guà qù chéng qī bā chǐ jū nǚ qiáng zhī wài yǐ zhé shǐ shí shì

这句话大意是:度矢石来处,以弱竿张挂,去城七八尺,居女墙之外,以折矢石势。

yī shuō jié cū shéng wèi wǎng rú bù màn zhāng guà yì kě hù nǚ qiáng lóu lǔ

这句话大意是:一说:结粗绳为网,如布幔张挂,亦可护女墙楼橹。

tú quē yòu pí lián yǐ shuǐ niú pí wèi zhī kuò yī zhàng zhǎng bā chǐ héng zhui pí ěr qī gè

这句话大意是:(图A)(缺)右皮帘,以水牛皮为之,阔一丈,长八尺,横缀皮耳七个。

fán chéng shàng yǒu quē zhē bì zé zhāng guà zhī

这句话大意是:凡城上有阙遮蔽,则张挂之。

tú quē yòu mù lì pái gāo wǔ chǐ kuò sān chǐ bèi shī héng bǐ lì fǎn lián zhuǎn guān guǎi zǐ cháng sān chǐ

这句话大意是:(图A)(缺)右木立牌,高五尺,阔三尺,背施横(笔力反),连转关拐子长三尺。

tú quē zhú lì pái qǔ hòu zhú tiáo kuò wǔ fēn zhǎng wǔ chǐ zhě yòng shēng niú pí tiáo biān chéng shàng ruì xià fāng yú rú mù pái zhī zhì

这句话大意是:(图A)(缺)竹立牌,取厚竹条,阔五分,长五尺者,用生牛皮条编成,上锐下方,余如木牌之制。

yī fǎ yòng quán shēng niú pí chuān kōng yǐ hòu zhú biān zhī yóu jiān

这句话大意是:一法:用全生牛皮穿空,以厚竹编之,尤坚。

jiē dùn zhī lèi yě

这句话大意是:皆盾之类也。

kě yǐ xún chéng jí dí péng shàng yǐ fáng huǒ pào huǒ jiàn zhī lèi yì yǐ bì rén shè wài

现代白话:能够巡城及敌棚上,以防火炮火箭之类,亦以蔽人射外。

tú quē yòu guǎi tū qiāng gān zhǎng èr zhàng wǔ chǐ shàng shī sì léng mài suì tiě rèn lián kù zhǎng èr chǐ hòu yǒu guǎi

这句话大意是:(图A)(缺)右拐突枪,杆长二丈五尺,上施四棱麦穗铁刃,连裤长二尺,后有拐。

zhuā qiāng zhǎng èr zhàng sì chǐ shàng shī tiě rèn zhǎng yī chǐ xià yǒu sì nì xū lián kù zhǎng èr chǐ

这句话大意是:抓枪,长二丈四尺,上施铁刃,长一尺,下有四逆须,连裤长二尺。

guǎi rèn qiāng gān zhǎng èr zhàng wǔ chǐ rèn lián kù zhǎng èr chǐ

这句话大意是:拐刃枪,杆长二丈五尺,刃连裤长二尺;。

hòu yǒu guǎi zhǎng liù cùn

这句话大意是:后有拐,长六寸。

gōu gān rú qiāng liǎng bàng jiā qǔ rèn

这句话大意是:钩竿,如枪,两傍加曲刃。

gān shǒu sān chǐ guǒ yǐ tiě yè shī tiě cì rú jī jù

这句话大意是:竿首三尺,裹以铁叶,施铁刺,如鸡距。

cuò shǒu fǔ zhí bǐng héng dāo rèn zhǎng sì cùn hòu sì cùn wǔ fēn kuò qī cùn

这句话大意是:锉手斧,直柄横刀,刃长四寸,厚四寸五分,阔七寸;。

bǐng cháng sān chǐ wǔ cùn

这句话大意是:柄长三尺五寸。

bǐng shī sì rèn zhǎng sì cùn

这句话大意是:柄施四刃,长四寸。

bìng yòng yú dí lóu zhàn péng dǎo kōng bǎn xià gōu cì gōng chéng rén jí zhuó pān chéng rén shǒu

这句话大意是:并用于敌楼、战棚蹈空版下,钩刺攻城人及斫攀城人手。

chā gān zhǎng èr zhàng liǎng qí yòng chā yǐ chā fēi tī jí dēng chéng

这句话大意是:叉竿,长二丈,两岐,用叉以叉飞梯及登城。

tú quē yòu zhān lián zhì wèi tǔ sè

这句话大意是:(图A)(缺)右毡帘,制为土色。

fán dì dào liǎng bàng jiē héng záo dòng xué kě róng shí rén zhí duǎn bīng cáng xué zhōng wài chuí lián wèi bì yǔ tǔ sè wú bié

这句话大意是:凡地道两傍,皆横凿洞穴,可容十人,执短兵,藏穴中,外垂帘为蔽,与土色无别。

ruò dí rén gōng duó dì dào zé chū bīng hàn zhī

这句话大意是:若敌人攻夺地道,则出兵捍之。

tú quē yòu pào chē dà mù wèi chuáng xià shī sì lún shàng jiàn dú gān gān shǒu shī luō kuāng mù shàng zhì pào shāo gāo xià yuē chéng wéi zhǔn tuī xǐ wǎng lái yǐ zhú biàn lì

这句话大意是:(图A)(缺)右炮车,大木为床,下施四轮,上建独竿,竿首施罗匡木,上置炮梢,高下约城为准,推徙往来,以逐便利。

qí shī fàng jí yòng wù yī zhǔn cháng pào fǎ

这句话大意是:其施放及用物一准常炮法。

tú quē yòu dān shāo pào yòng qián hòu jiǎo zhù sì qián zhǎng yī zhàng bā chǐ shàng chū shān kǒu liù cùn guǒ yǐ tiě yè

这句话大意是:(图A)(缺)右单稍炮,用前后脚柱四(前长一丈八尺,上出山口六寸,裹以铁叶;。

hòu zhǎng yī zhàng liù chǐ wǔ cùn shàng shàn guàng zhǎng bā chǐ wǔ cùn chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn xià shàn guàng zhǎng yī zhàng sān chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng

这句话大意是:后长一丈六尺五寸),上扇桄(长八尺五寸,除仰斜,留六尺五寸),下扇桄(长一丈三尺,除仰斜,留一丈)。

shàng huì guàng yī zhǎng bā chǐ wǔ cùn chú yǎng xié liú sì chǐ wǔ cùn xià huì guàng yī zhǎng yī zhàng sān chǐ chú yǎng xié liú jiǔ chǐ lù ěr sì jiā zhóu liǎng duān zhǎng yī chǐ yī cùn kuò wǔ cùn hòu sān fēn

这句话大意是:上会桄一(长八尺五寸,除仰斜,留四尺五寸),下会桄一(长一丈三尺,除仰斜,留九尺),鹿耳四,夹轴两端(长一尺一寸,阔五寸,厚三分)。

zhóu yī zhǎng qī chǐ

这句话大意是:轴一(长七尺,。

jìng yī chǐ

这句话大意是:径一尺),。

guī tóu mù èr zhǎng qī chǐ

这句话大意是:龟头木二(长七尺,。

jìng yī chǐ

这句话大意是:径一尺),。

xiē shí liù zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔十六(长一尺八寸,。

kuò sì cùn

这句话大意是:阔四寸,。

hòu sān fēn

这句话大意是:厚三分),。

shāo yī zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:梢一(长二丈五尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

chī tóu yī zhǎng èr chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鸱头一(长二尺五寸,。

kuò èr cùn

这句话大意是:阔二寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

jí gān èr zhǎng èr zhàng sān chǐ

这句话大意是:极竿二(长二丈三尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn

这句话大意是:小径二寸),。

tiě shuāng hé wěi yī zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:铁双蝎尾一(长一尺二寸,。

zhòng èr jīn

这句话大意是:重二斤),。

tiě shù èr měi gè zhòng qī liǎng

这句话大意是:铁束二(每个重七两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng shí bā

这句话大意是:狼牙钉十八,。

xián zǐ èr zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:弦子二(长二丈五尺,。

shí èr zǐ yòng má yī jīn bā liǎng

这句话大意是:十二子用麻一斤八两),。

pí wō yī zhǎng bā cùn

这句话大意是:皮窝一(长八寸,。

kuò liù cùn

这句话大意是:阔六寸),。

lǐ suǒ liù zhǎng wǔ chǐ

这句话大意是:礼索六(长五尺,。

měi tiáo yòng má èr jīn bā liǎng

这句话大意是:每条用麻二斤八两),。

yè suǒ sì shí zhǎng sì zhàng

这句话大意是:拽索四十(长四丈,。

yòng má sì jīn

这句话大意是:用麻四斤)。

fán pào sì shí rén yè yī rén dìng fàng fàng wǔ shí bù wài shí zhòng èr jīn

这句话大意是:凡炮,四十人拽,一人定放,放五十步外,石重二斤。

yòu dān shāo pào yòng jiǎo zhù sì zhǎng yī zhàng jìng yī chǐ èr cùn yǎng xié sān cùn cóng bì zhù tóu zhì shàng shàn guàng wǔ chǐ qī cùn shàng shàn guàng èr zhǎng yī zhàng chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn xià shàn guàng èr zhǎng yī zhàng wǔ chǐ chú yǎng xié liú yī chǐ

这句话大意是:又单稍炮,用脚柱四(长一丈,径一尺二寸,仰斜三寸,从荜筑头至上扇桄五尺七寸),上扇桄二(长一丈,除仰斜,留六尺五寸),下扇桄二(长一丈五尺,除仰斜,留一尺。

zì shàng shàn guàng zhì cǐ wǔ chǐ jiǔ cùn shàng huì guàng èr zhǎng yī zhàng chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn xià huì guàng èr zhǎng yī zhàng liù chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng èr chǐ zhóu yī zhǎng bā chǐ chú yǎng xié liú wǔ chǐ zuó yǎn yī yuán sān cùn jìng cùn

这句话大意是:自上扇桄至此五尺九寸),上会桄二(长一丈,除仰斜,留六尺五寸),下会桄二(长一丈六尺,除仰斜,留一丈二尺),轴一(长八尺,除仰斜,留五尺,昨眼一,圆三寸,径寸。

jìng yī cùn yī cùn

这句话大意是:径一寸一寸),。

lù ěr sì

这句话大意是:鹿耳四,。

jiā zhóu liǎng duān zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:夹轴两端(长一尺二寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

yǎn tóu mù èr zhǎng bā chǐ

这句话大意是:罨头木二(长八尺,。

jìng jiǔ cùn

这句话大意是:径九寸),。

xiē èr shí zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔二十(长一尺八寸,。

kuò wǔ chǐ

这句话大意是:阔五尺,。

jìng sān cùn

这句话大意是:径三寸),。

shāo yī zhǎng yī zhàng liù chǐ

这句话大意是:梢一(长一丈六尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng yī cùn bā fēn

这句话大意是:小径一寸八分),。

chī tóu yī zhǎng èr chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鸱头一(长二尺五寸,。

kuò bā cùn

这句话大意是:阔八寸,。

hòu wǔ cùn

这句话大意是:厚五寸),。

é xiàng yī zhǎng wǔ chǐ

这句话大意是:鹅项一(长五尺),。

jí gān yī zhǎng èr chǐ sì cùn

这句话大意是:极竿一(长二尺四寸,。

jìng liù cùn

这句话大意是:径六寸),。

tiě hé wěi èr zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:铁蝎尾二(长一尺二寸,。

měi tiáo zhòng èr jīn bā liǎng

这句话大意是:每条重二斤八两),。

tiě shù sì měi gè zhòng qī liǎng

这句话大意是:铁束四(每个重七两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng bā

这句话大意是:狼牙钉八,。

xián zǐ èr zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:弦子二(长二丈五尺,。

shí yī zi yòng má sān jīn

这句话大意是:十一子用麻三斤),。

pí wō yī zhǎng bā cùn

这句话大意是:皮窝一(长八寸,。

kuò sì cùn

这句话大意是:阔四寸),。

zhā suǒ jiǔ zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:扎索九(长五丈,。

měi tiáo yòng má èr jīn bā liǎng

这句话大意是:每条用麻二斤八两),。

yè suǒ sì shí wǔ zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:拽索四十五(长五丈,。

měi tiáo yòng má wǔ jīn

这句话大意是:每条用麻五斤)。

fán yī pào sì shí rén yè yī rén dìng fàng

这句话大意是:凡一炮,四十人拽,一人定放。

fàng wǔ shí bù wài shí zhòng èr jīn

这句话大意是:放五十步外,石重二斤。

shǒu zé shè yú chéng nèi sì miàn yǐ jī chéng wài kòu

这句话大意是:守则设于城内四面,以击城外寇。

tú quē yòu shuāng shāo pào yòng jiǎo zhù sì zhǎng èr zhàng jìng èr chǐ èr cùn yǎng xié sān cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右双稍炮,用脚柱四(长二丈,径二尺二寸,仰斜三寸。

hòu lì tóu zhì shàng shàn guàng èr chǐ qī cùn shàng shàn guàng èr zhǎng yī zhàng chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn xià shàn guàng èr zhǎng èr zhàng wǔ chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng yī chǐ

这句话大意是:后栗头至上扇桄二尺七寸),上扇桄二(长一丈,除仰斜,留六尺五寸),下扇桄二(长二丈五尺,除仰斜,留一丈一尺。

zì zhǐ shàn guàng zhì cǐ yī chǐ jiǔ cùn shàng huì guàng èr zhǎng yī zhàng chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn xià huì guàng èr zhǎng yī zhàng liù chǐ chú yǎng xié liú wǔ chǐ

这句话大意是:自止扇桄至此一尺九寸),上会桄二(长一丈,除仰斜,留六尺五寸),下会桄二(长一丈六尺,除仰斜,留五尺。

záo kǒng èr

这句话大意是:凿孔二,。

yuán sì cùn

这句话大意是:圆四寸,。

jìng yī cùn

这句话大意是:径一寸),。

lù ěr sì

这句话大意是:鹿耳四,。

jiā zhóu duān zhǎng yī zhàng èr cùn

这句话大意是:夹轴端(长一丈二寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān fēn

这句话大意是:厚三分),。

yǎn tóu mù èr zhǎng bā chǐ

这句话大意是:罨头木二(长八尺,。

jìng qī cùn

这句话大意是:径七寸),。

xiē èr shí zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔二十(长一尺八寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

shāo èr zhǎng èr zhàng liù chǐ

这句话大意是:梢二(长二丈六尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

chī tóu mù yī zhǎng èr chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鸱头木一(长二尺五寸,。

kuò bā cùn

这句话大意是:阔八寸,。

hòu sān fēn

这句话大意是:厚三分),。

é xiàng yī zhǎng wǔ chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鹅项一(长五尺五寸),。

jí gān yī zhǎng èr zhàng sì chǐ

这句话大意是:极竿一(长二丈四尺,。

jìng liù cùn

这句话大意是:径六寸),。

tiě hé wěi èr zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:铁蝎尾二(长一尺二寸,。

měi tiáo zhòng èr jīn bàn

这句话大意是:每条重二斤半),。

tiě shù sì měi gè zhòng qī liǎng

这句话大意是:铁束四(每个重七两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng shí liù

这句话大意是:狼牙钉十六,。

xián zǐ èr zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:弦子二(长二丈五尺,。

měi tiáo shí èr zǐ

这句话大意是:每条十二子,。

yòng má sān jīn

这句话大意是:用麻三斤),。

pí wō yī zhǎng bā cùn

这句话大意是:皮窝一(长八寸,。

kuò liù xiǎo

这句话大意是:阔六小,。

rú xié dǐ yàng

这句话大意是:如鞋底样),。

zhí suǒ èr shí wǔ zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:絷索二十五(长五丈,。

měi tiáo yòng má èr jīn bàn

这句话大意是:每条用麻二斤半),。

yè suǒ wǔ shí zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:拽索五十(长五丈,。

měi tiáo yòng má wǔ jīn

这句话大意是:每条用麻五斤)。

fán yī pào bǎi rén yè yī rén dìng fàng

这句话大意是:凡一炮,百人拽,一人定放。

fàng bā shí bù wài shí zhòng èr shí wǔ jīn

这句话大意是:放八十步外,石重二十五斤。

yì fàng huǒ qiú huǒ jī huǒ qiāng sā xīng shí fàng jí liù shí bù wài

这句话大意是:亦放火球、火鸡、火枪、撒星石,放及六十步外。

èr pào shǒu zé yú tuán dí mǎ miàn jí wèng chéng nèi

这句话大意是:二炮守则于团敌马面及瓮城内。

tú quē yòu wǔ shāo pào yòng jiǎo zhù sì zhǎng yī zhàng èr cùn jìng yī chǐ yī cùn yǎng xié èr cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右五梢炮,用脚柱四(长一丈二寸,径一尺一寸,仰斜二寸。

cóng sù tóu zhì shàng shàn guàng èr chǐ qī cùn shàng shàn guàng èr zhǎng yī zhàng èr chǐ chú yǎng xié liú bā chǐ xià shàn guàng èr zhǎng yī zhàng bā chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng sì chǐ

这句话大意是:从粟头至上扇桄,二尺七寸),上扇桄二(长一丈二尺,除仰斜,留八尺),下扇桄二(长一丈八尺,除仰斜,留一丈四尺。

zì shàng shàn guàng zhì cǐ yī chǐ jiǔ cùn

这句话大意是:自上扇桄至此一尺九寸),。

shàng huì guàng èr zhǎng yī zhàng sān chǐ

这句话大意是:上会桄二(长一丈三尺,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú jiǔ chǐ

这句话大意是:留九尺),。

xià huì guàng èr zhǎng yī zhàng jiǔ chǐ

这句话大意是:下会桄二(长一丈九尺,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú yī zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:留一丈五尺),。

zhóu yī zhǎng jiǔ chǐ

这句话大意是:轴一(长九尺,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú liù chǐ wǔ cùn

这句话大意是:留六尺五寸,。

jìng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:径一尺二寸),。

lù ěr sì

这句话大意是:鹿耳四,。

jiā zhóu zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:夹轴(长一尺二寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān fēn

这句话大意是:厚三分),。

yǎn tóu mù èr zhǎng jiǔ chǐ

这句话大意是:罨头木二(长九尺,。

zì fāng yī chǐ

这句话大意是:自方一尺,。

yòng zhóu chǐ fāng

这句话大意是:用轴尺方,。

kuò sì chǐ bā cùn

这句话大意是:阔四尺八寸),。

xiē èr shí zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔二十(长一尺八寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

shāo sān zhǎng yī zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:梢三(长一丈五尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

chī tóu yī zhǎng sì chǐ

这句话大意是:鸱头一(长四尺,。

kuò bā cùn

这句话大意是:阔八寸,。

hòu sì cùn

这句话大意是:厚四寸),。

é xiàng yī zhǎng wǔ chǐ qī cùn

这句话大意是:鹅项一(长五尺七寸),。

jí gān èr zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:极竿二(长二丈五尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

tiě hé wěi èr zhǎng yī chǐ wǔ cùn

这句话大意是:铁蝎尾二(长一尺五寸,。

měi tiáo zhòng sān jīn

这句话大意是:每条重三斤),。

tiě shù sì měi gè zhòng bā liǎng

这句话大意是:铁束四(每个重八两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng shí liù

这句话大意是:狼牙钉十六,。

xián zǐ èr zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:弦子二(长五丈,。

shí èr zǐ yòng má sān jīn

这句话大意是:十二子用麻三斤),。

pí wō èr zhǎng yī chǐ

这句话大意是:皮窝二(长一尺,。

kuò bā cùn

这句话大意是:阔八寸),。

xì suǒ sì shí wǔ zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:系索四十五(长五丈,。

měi tiáo yòng má èr jīn bàn

这句话大意是:每条用麻二斤半),。

yè suǒ bā shí zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:拽索八十(长五丈,。

měi tiáo má wǔ jīn

这句话大意是:每条麻五斤)。

fán yī pào bǎi wǔ shí qī rén yè yī rén dìng fàng fàng wǔ shí bù wài shí zhòng qī bā shí jīn

这句话大意是:凡一炮,百五十七人拽,一人定放,放五十步外,石重七八十斤。

èr pào shǒu jù shè yú dà chéng mén zuǒ yòu jī gōng chéng rén tóu chē

这句话大意是:二炮守具设于大城门左右,击攻城人头车。

tú quē yòu qī shāo pào yòng jiǎo zhù sì zhǎng èr zhàng yī chǐ jìng yī chǐ èr cùn yǎng xié sān cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右七梢炮,用脚柱四(长二丈一尺,径一尺二寸,仰斜三寸。

cóng lì tóu zhì shàng shàn guàng sān chǐ qī cùn shàng shàn guàng èr zhǎng yī zhàng èr chǐ chú yǎng xié liú bā chǐ xià shàn guàng èr zhǎng yī zhàng bā chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng sì chǐ

这句话大意是:从栗头至上扇桄,三尺七寸),上扇桄二(长一丈二尺,除仰斜,留八尺),下扇桄二(长一丈八尺,除仰斜,留一丈四尺。

zì shàng shàn guàng zhì fán yī chǐ jiǔ cùn shàng huì guàng èr zhǎng yī zhàng sān chǐ chú yǎng xié liú jiǔ chǐ xià huì guàng èr zhǎng yī zhàng jiǔ chǐ chú yǎng xié liú yī zhàng wǔ chǐ zhóu yī zhǎng jiǔ chǐ chú yǎng xié liú liù chǐ wǔ cùn

这句话大意是:自上扇桄至,凡一尺九寸),上会桄二(长一丈三尺,除仰斜,留九尺),下会桄二(长一丈九尺,除仰斜,留一丈五尺),轴一(长九尺,除仰斜,留六尺五寸。

jìng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:径一尺二寸),。

lù ěr sì

这句话大意是:鹿耳四,。

jiā zhóu liǎng duān zhǎng yī zhàng èr cùn

这句话大意是:夹轴两端(长一丈二寸,。

kuò wǔ cùn

这句话大意是:阔五寸,。

hòu sān fēn

这句话大意是:厚三分),。

yǎn tóu mù èr zhǎng jiǔ chǐ wǔ cùn

这句话大意是:罨头木二(长九尺五寸,。

zì fāng yī chǐ

这句话大意是:自方一尺,。

yòng zhuǎn chǐ qǔ fāng sì chǐ bā cùn

这句话大意是:用转尺取方四尺八寸),。

xiē èr shí zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔二十(长一尺八寸,。

kuò èr cùn

这句话大意是:阔二寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

shāo sì zhǎng èr zhàng bā chǐ

这句话大意是:梢四(长二丈八尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

chī tóu yī zhǎng sì chǐ

这句话大意是:鸱头一(长四尺,。

kuò bā cùn

这句话大意是:阔八寸,。

xiǎo sì cùn

这句话大意是:小四寸),。

é xiàng yī zhǎng wǔ chǐ qī cùn

这句话大意是:鹅项一(长五尺七寸),。

jí gān sān zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:极竿三(长二丈五尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng qī cùn bā fēn

这句话大意是:小径七寸八分),。

tiě hé wěi èr zhǎng yī chǐ wǔ cùn

这句话大意是:铁蝎尾二(长一尺五寸,。

měi tiáo zhòng sān jīn

这句话大意是:每条重三斤),。

tiě shù sì měi gè zhòng bā liǎng

这句话大意是:铁束四(每个重八两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng shí liù

这句话大意是:狼牙钉十六,。

xián zǐ èr gè zhǎng èr zhàng bā chǐ

这句话大意是:弦子二(各长二丈八尺,。

liù èr zi yòng má sān jīn

这句话大意是:六二子用麻三斤),。

pí wō yī zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:皮窝一(长一尺二寸,。

kuò yī chǐ

这句话大意是:阔一尺),。

zhí suǒ wǔ shí zhǎng wǔ shí chǐ

这句话大意是:絷索五十(长五十尺,。

měi tiáo yòng má èr jīn bàn

这句话大意是:每条用麻二斤半),。

yè suǒ yī bǎi èr shí wǔ zhǎng wǔ zhàng

这句话大意是:拽索一百二十五(长五丈,。

měi tiáo yòng má wǔ jīn

这句话大意是:每条用麻五斤)。

fán yī pào èr bǎi wǔ shí rén yè èr rén dìng fàng fàng wǔ shí bù wài shí chóng jiǔ shí yī bǎi jīn

这句话大意是:凡一炮,二百五十人拽,二人定放,放五十步外,石重九十一百斤。

tú quē yòu xuàn fēng pào yòng chōng tiān zhù yī zhǎng yī zhàng qī chǐ jìng jiǔ cùn xià mái wǔ chǐ bā zhì jiā zhù mù èr jiā mù èr zhǎng bā chǐ wǔ cùn kuò bā cùn hòu sì cùn

这句话大意是:(图A)(缺)右旋风炮,用冲天柱一(长一丈七尺,径九寸,下埋五尺八,置夹柱木二),夹木二(长八尺五寸,阔八寸,厚四寸。

shān kǒu èr

这句话大意是:山口二,。

gè shēn liù cùn

这句话大意是:各深六寸),。

shàng xià yāo pán mù èr zhǎng sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:上下腰盘木二(长四尺五寸,。

kuò yī chǐ

这句话大意是:阔一尺,。

hòu wǔ cùn

这句话大意是:厚五寸),。

zhóu yī zhǎng sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:轴一(长四尺五寸,。

jìng bā cùn

这句话大意是:径八寸,。

liǎng tóu yòng tiě yè guǒ shou xún

这句话大意是:两头用铁叶裹扌旬),。

tiě yǎng yuè èr měi gè zhòng shí liǎng

这句话大意是:铁仰月二(每个重十两),。

shāo yī zhǎng yī zhàng bā chǐ

这句话大意是:梢一(长一丈八尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng sì cùn bā fēn

这句话大意是:小径四寸八分),。

chī tóu yī zhǎng yī chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鸱头一(长一尺五寸,。

kuò qī cùn

这句话大意是:阔七寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

tiě hé wěi yī zhǎng yī zhàng èr cùn

这句话大意是:铁蝎尾一(长一丈二寸,。

zhòng yī jīn bàn

这句话大意是:重一斤半),。

tiě shù èr měi gè zhòng qī liǎng

这句话大意是:铁束二(每个重七两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng bā

这句话大意是:狼牙钉八,。

xián zǐ yī zhǎng èr zhàng sān chǐ

这句话大意是:弦子一(长二丈三尺,。

shí èr zǐ yòng má yī jīn bā liǎng

这句话大意是:十二子用麻一斤八两),。

pí wō yī zhǎng bā cùn

这句话大意是:皮窝一(长八寸,。

kuò sì cùn

这句话大意是:阔四寸,。

rú xié dǐ má pí lǐ bā zhòng

这句话大意是:如鞋底麻皮里八重),。

yè suǒ sì shí zhǎng sì zhàng

这句话大意是:拽索四十(长四丈,。

měi tiáo yòng má sì jīn

这句话大意是:每条用麻四斤),。

zhá suǒ liù zhǎng sì zhàng

这句话大意是:札索六(长四丈,。

měi tiáo yòng má yī jīn bàn

这句话大意是:每条用麻一斤半),。

fán yī pào

这句话大意是:凡一炮,。

wǔ shí rén yè

这句话大意是:五十人拽,。

yī rén dìng fàng

这句话大意是:一人定放,。

wǔ shí bù wài

这句话大意是:五十步外,。

shí zhòng sān jīn bàn

这句话大意是:石重三斤半。

qí zhù xū mái dìng jí kě fā shí

这句话大意是:其柱须埋定,即可发石。

shǒu zé shī yú chéng shàng zhàn péng zuǒ yòu

这句话大意是:守则施于城上战棚左右。

shǒu pào dí jìn zé yòng zhī pào gān yī zhǎng bā chǐ hé wěi yī zhǎng sì cùn tiě huán yī pí wō yī fāng èr cùn bàn xì yú gān shàng yòng èr rén fàng shí zhòng bàn jīn

这句话大意是:手炮,敌近则用之,炮竿一(长八尺),蝎尾一(长四寸),铁环一,皮窝一(方二寸半,系于竿上),用二人放,石重半斤。

yòu hǔ dūn pào

这句话大意是:右虎蹲炮,。

yòng qián hòu jiǎo zhù sì qián zhǎng yī zhàng bā chǐ

这句话大意是:用前后脚柱四(前长一丈八尺,。

shàng chū shān kǒu liù cùn

这句话大意是:上出山口六寸,。

guǒ yǐ tiě yè

这句话大意是:裹以铁叶,。

hòu zhǎng yī zhàng liù chǐ wǔ cùn

这句话大意是:后长一丈六尺五寸),。

xià shàn guàng èr zhǎng bā chǐ wǔ cùn

这句话大意是:下扇桄二(长八尺五寸,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:留四尺五寸),。

shàng huì guàng èr zhǎng bā chǐ wǔ cùn

这句话大意是:上会桄二(长八尺五寸,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:留四尺五寸),。

xià huì guàng èr zhǎng yī zhàng sān chǐ

这句话大意是:下会桄二(长一丈三尺,。

chú yǎng xié

这句话大意是:除仰斜,。

liú jiǔ chǐ

这句话大意是:留九尺),。

zhóu yī zhǎng qī chǐ

这句话大意是:轴一(长七尺,。

jìng yī chǐ

这句话大意是:径一尺),。

yǎn tóu mù sān zhǎng qī chǐ

这句话大意是:罨头木三(长七尺,。

jìng yī chǐ

这句话大意是:径一尺),。

xiē shí liù zhǎng yī chǐ bā cùn

这句话大意是:楔十六(长一尺八寸,。

kuò sì cùn

这句话大意是:阔四寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

shāo yī zhǎng èr zhàng wǔ chǐ

这句话大意是:梢一(长二丈五尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

chī tóu mù yī zhǎng èr chǐ wǔ cùn

这句话大意是:鸱头木一(长二尺五寸,。

kuò qī cùn

这句话大意是:阔七寸,。

hòu sān cùn

这句话大意是:厚三寸),。

jí gān yī zhǎng èr zhàng sān chǐ

这句话大意是:极竿一(长二丈三尺,。

dà jìng sì cùn

这句话大意是:大径四寸,。

xiǎo jìng èr cùn bā fēn

这句话大意是:小径二寸八分),。

tiě shuāng hé wěi yī zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:铁双蝎尾一(长一尺二寸,。

zhòng èr jīn

这句话大意是:重二斤),。

tiě shù èr měi gè zhòng qī liǎng

这句话大意是:铁束二(每个重七两,。

wéi qī cùn

这句话大意是:围七寸),。

láng yá dīng shí bā

这句话大意是:狼牙钉十八,。

xián zǐ èr zhǎng èr shí wǔ chǐ

这句话大意是:弦子二(长二十五尺,。

shí èr zǐ yòng má pí yī jīn bā liǎng

这句话大意是:十二子用麻皮一斤八两),。

pí wō yī zhǎng bā cùn

这句话大意是:皮窝一(长八寸,。

kuò liù cùn

这句话大意是:阔六寸),。

zhí suǒ liù zhǎng wǔ shí chǐ

这句话大意是:絷索六(长五十尺,。

měi tiáo yòng má èr jīn bā liǎng

这句话大意是:每条用麻二斤八两),。

yè suǒ sì shí zhǎng sì zhàng

这句话大意是:拽索四十(长四丈,。

měi tiáo yòng má sì jīn

这句话大意是:每条用麻四斤)。

fán yī pào qī shí rén yè yī rén dìng fàng fàng wǔ shí bù wài shí zhòng shí èr jīn

这句话大意是:凡一炮,七十人拽,一人定放,放五十步外,石重十二斤。

tú quē fán pào jūn zhōng zhī lì qì yě gōng shǒu shī xíng jiē yòng zhī shǒu yi zhòng xíng yi qīng gù xuàn fēng dān shāo hǔ dūn shī xíng jí yòng zhī shǒu zé jiē kě shè yě

这句话大意是:(图A)(缺)凡炮,军中之利器也,攻守师行皆用之,守宜重,行宜轻,故旋风、单梢、虎蹲,师行即用之,守则皆可设也。

yòu zhèn zhōng kě yǐ dǎ qí duì bīng zhōng qí háng wǔ zé bù zhěng yǐ

现代白话:又阵中能够打其队兵,中其行伍,则不整了。

ruò fán chú liáng jī jù jí chéng mén dí péng tóu chē zhī lèi zé shàng shī dà qiú huǒ yào dà qiāng yǐ fàng zhī xióng jūn shāo bù kě fàng yǐ qí lì xiǎo gù yě

这句话大意是:若燔刍粮积聚及城门、敌棚、头车之类,则上施大球、火鹞、大枪以放之(雄军梢不可放,以其力小故也。

qí dà qiú děng zhòng jí shí èr jīn

这句话大意是:其大球等,重及十二斤)。

suí pào dòng yòng zhǎng mù shí èr tiáo zhǎng yī zhàng

这句话大意是:随炮动用长木十二条(长一丈,。

jìng sān cùn

这句话大意是:径三寸),。

mù gàng sì tiáo

这句话大意是:木杠四条,。

qiān tóu mù yī shí èr tiáo

这句话大意是:签头木一十二条,。

dà fǔ sān jù

这句话大意是:大斧三具,。

jiè suǒ huá chuán sì shí tiáo

这句话大意是:界索滑椽四十条,。

guǎi tóu zhù yī shí bā tiáo

这句话大意是:拐头柱一十八条,。

pí lián bā piàn

这句话大意是:皮帘八片,。

pí suǒ yī shí tiáo

这句话大意是:皮索一十条,。

sàn zǐ běn èr bǎi wǔ shí tiáo

这句话大意是:散子本二百五十条,。

jiù huǒ dà tǒng èr

这句话大意是:救火大桶二,。

tiě gōu shí bā gè

这句话大意是:铁钩十八个,。

dà mù kǎn èr bǎi

这句话大意是:大木槛二百,。

jiè zhā suǒ yī shí tiáo

这句话大意是:界扎索一十条,。

shuǐ sǎ èr gè

这句话大意是:水洒二个,。

jù mǎ èr

这句话大意是:拒马二,。

má dā sì jù

这句话大意是:麻搭四具,。

xiǎo shuǐ tǒng èr zhǐ

这句话大意是:小水桶二只,。

jī tǒng sì gè

这句话大意是:唧筒四个,。

tǔ bù dài yī shí wǔ tiáo

这句话大意是:土布袋一十五条,。

jiè chuán cháng yī shí tiáo

这句话大意是:界椽常一十条,。

qiāo sān jù

这句话大意是:锹三具,。

zhān yī lǐng

这句话大意是:毡一领,。

sān jù

这句话大意是:三具,。

huǒ suǒ yī shí tiáo

这句话大意是:火索一十条。

yòu suí pào yù bèi yòng yǐ gài fù jí fáng huǒ jiàn

这句话大意是:右随炮预备,用以盖覆及防火箭。

huǒ yào fǎ jìn zhōu liú huáng shí sì liǎng wō huáng qī liǎng yàn xiāo èr jīn bàn má rú yī liǎng gàn qī yī liǎng pī huáng yī liǎng dìng fěn yī liǎng zhú rú yī liǎng huáng dān yī liǎng huáng là bàn liǎng qīng yóu yī fēn tóng yóu bàn liǎng sōng zhī yī shí sì liǎng nóng yóu yī fēn

这句话大意是:火药法晋州硫黄十四两,窝黄七两,焰硝二斤半,麻茹一两,干漆一两,砒黄一两,定粉一两,竹茹一两,黄丹一两,黄蜡半两,清油一分,桐油半两,松脂一十四两,浓油一分。

yòu yǐ jìn zhōu liú huáng wō huáng yàn xiāo tóng dǎo luō pī huáng dìng fěn huáng dān tóng yán gàn qī dǎo wèi mò zhú rú má rú jí wēi chǎo wèi suì mò huáng là sōng zhī qīng yóu tóng yóu nóng yóu tóng áo chéng gāo

这句话大意是:右以晋州硫黄、窝黄、焰硝同捣,罗砒黄、定粉、黄丹同研,干漆捣为末,竹茹、麻茹即微炒为碎末,黄蜡、松脂、清油、桐油、浓油同熬成膏。

rù qián yào mò xuán xuán hé yún yǐ zhǐ wǔ zhòng guǒ yī yǐ má fù dìng gèng bié róng sōng zhī fu zhī

这句话大意是:入前,药末旋旋和匀,以纸五重裹衣,以麻缚定,更别熔松脂傅之。

yǐ pào fàng fù yǒu fàng dú yào yān qiú fǎ jù huǒ gōng mén

这句话大意是:以炮放,复有放毒药、烟球法,具火攻门。

fèn pào guàn fǎ yòu xiān yǐ rén qīng zhuān cáo nèi shèng liàn zé jìng shài gān dǎ suì yòng shāi luó xì shèng zài wèng nèi

这句话大意是:粪炮罐法右先以人清砖槽内盛炼,择静晒干,打碎,用筛罗细,盛在瓮内。

měi rén qīng yī chèng yòng láng dú bàn jīn

这句话大意是:每人清一秤用狼毒半斤,。

cǎo niǎo tóu bàn jīn

这句话大意是:草鸟头半斤,。

bā dòu bàn jīn

这句话大意是:巴豆半斤,。

zào jiǎo bàn jīn

这句话大意是:皂角半斤,。

pī shuāng bàn jīn

这句话大意是:砒霜半斤,。

pī huáng bàn jīn

这句话大意是:砒黄半斤,。

bān māo sì liǎng

这句话大意是:班猫四两,。

shí huī yī jīn

这句话大意是:石灰一斤,。

rěn yóu bàn jīn

这句话大意是:荏油半斤,。

rù huò nèi jiān fèi

这句话大意是:入镬内煎沸,。

rù báo wǎ guàn róng yī jīn bàn zhě

这句话大意是:入薄瓦罐容一斤半者,。

yǐ cǎo sāi kǒu

这句话大意是:以草塞口,。

pào nèi fàng yǐ jī gōng chéng rén

这句话大意是:炮内放以击攻城人,。

kě yǐ tòu tiě jiǎ zhōng

现代白话:能够透铁甲中,。

zé chéng chuāng kuì làn

这句话大意是:则成疮溃烂。

fàng dú zhě réng yǐ wū méi gān cǎo zhì kǒu zhōng yǐ pì qí dú

这句话大意是:放毒者仍以乌梅甘草置口中,以辟其毒。

jīn huǒ guàn fǎ yòu qí zhì wéi jiǔ cùn gāo sì cùn xíng yuán kǒu jìng bā fēn

这句话大意是:金火罐法右其制围九寸,高四寸,形圆,口径八分。

xiān yòng má pí ní jiāng cì shǐ mài miàn ní cì yòu yòng zhū zōng ní zhú zhòng tu fu wēi nuǎn hòu shèng jīn huǒ zhī yǐ mài miàn tǔ ní sāi kǒu yòng shī zhān wǔ zhǐ guǒ zhì zhǒu zhě rù pào nèi fàng

这句话大意是:先用麻皮泥浆,次使麦面泥,次又用猪鬃泥,逐重涂傅,煨暖后盛金火汁,以麦面土泥塞口,用湿毡五指裹(至肘者)入炮内放。

qí chéng qì zé yǒu shēng tiě shāi pén yòng zhù chéng zhě yǐ shèng jīn zhī réng yǒu liǎng ěr shǒu bà

这句话大意是:其盛器,则有生铁筛盆(用铸成者以盛金汁,仍有两耳手把);。

yì zhù zé yǒu shēng tiě biāo shú tiě biāo bìng bǎ zhù jīn zhī

这句话大意是:挹注,则有生铁杓、熟铁杓(并把注金汁)。

ruò dí lái gōng chéng yǒu tuán duì zhě yǐ jīn pào dǎ zhī rén mǎ zhōng zé jiě sàn

这句话大意是:若敌来攻城,有团队者,以金炮打之,人马中则解散。

fàng yi jí wù shǐ níng jié

这句话大意是:放宜急,勿使凝结。

fán pào yè sān shēng fàng cǐ kě yī shēng fàng zhī

这句话大意是:凡炮,拽三声放,此可一声放之。

tú quē yòu yàn wěi jù shù wěi cǎo xià fēn liǎng qí rú yàn wěi yǐ zhī yóu guàn zhī

这句话大意是:(图A)(缺)右燕尾炬,束苇草,下分两岐,如燕尾,以脂油灌之。

fā huǒ zì chéng shàng zhuì xià qí qí mù lǘ bǎn wū shāo zhī

这句话大意是:发火,自城上缒下,骑其木驴板屋烧之。

fēi jù rú yàn wěi jù

这句话大意是:飞炬,如燕尾炬。

chéng shàng shè jié gāo yǐ tiě suǒ zhuì zhī xià shāo gōng chéng yǐ fù zhě

这句话大意是:城上设桔槔,以铁索缒之下,烧攻城蚁附者。

biān jiàn yòng xīn qīng zhú zhǎng yī zhàng jìng cùn bàn wèi gān xià shī tiě suǒ shāo xì sī shéng liù chǐ

这句话大意是:鞭箭,用新青竹,长一丈,径寸半,为竿,下施铁索,梢系丝绳六尺。

bié xuē jìn zhú wèi biān jiàn zhǎng liù chǐ yǒu zú

这句话大意是:别削劲竹,为鞭箭,长六尺,有镞。

dù zhèng zhōng shī yī zhú niè yì wèi biān zi

这句话大意是:度正中,施一竹臬(亦谓鞭子)。

fàng shí yǐ shéng gōu niè xì jiàn yú gān yī rén yáo gān wèi shì yī rén chí jiàn mò jī ér fā zhī

这句话大意是:放时,以绳钩臬,系箭于竿,一人摇竿为势,一人持箭末激而发之。

lì zài shè gāo zhōng rén rú duǎn bīng

这句话大意是:利在射高,中人如短兵。

fàng huǒ yào jiàn zé rú huà pí yǔ yǐ huǒ yào wǔ liǎng guàn zú hòu fán ér fā zhī

这句话大意是:放火药箭,则如桦皮羽,以火药五两贯镞后,燔而发之。

tú quē yòu tiě huǒ chuáng zhì yòng shú tiě zhǎng wǔ liù chǐ kuò sì chǐ

这句话大意是:(图A)(缺)右铁火床,制用熟铁,长五六尺,阔四尺。

xià shī sì mù lún yǐ tiě yè guǒ zhī

这句话大意是:下施四木轮,以铁叶裹之。

shǒu guàn èr tiě suǒ shàng fù cǎo huǒ niú èr shí sì shù

这句话大意是:首贯二铁索,上缚草火牛二十四束。

zì chéng zhuì xià shāo zhuó gōng chéng zhě bìng kě yè zhào chéng wài

这句话大意是:自城缒下,烧灼攻城者,并可夜照城外。

yóu huǒ xiāng yǐ shú tiě rú lán xíng shèng xīn huǒ jiā ài là yǐ tiě suǒ zhuì xià shāo zhuó xué zhōng gōng chéng rén

这句话大意是:游火箱,以熟铁如篮形,盛薪火,加艾蜡,以铁索缒下,烧灼穴中攻城人。

xíng lú róng tiě zhī yú xíng yú chéng shàng yǐ po dí rén

这句话大意是:行炉,熔铁汁,舁行于城上,以泼敌人。

tú quē yòu yǐn huǒ qiú yǐ zhǐ wèi qiú nèi shí zhuān shí xiè kě zhòng sān wǔ jīn

这句话大意是:(图A)(缺)右引火球,以纸为球,内实砖石屑,可重三五斤。

áo huáng là lì qīng tàn mò wèi ní zhōu tu qí wù guàn yǐ má shéng

这句话大意是:熬黄蜡、沥青、炭末为泥,周涂其物,贯以麻绳。

fán jiāng fàng huǒ qiú zhǐ xiān fàng cǐ qiú yǐ zhǔn yuǎn jìn

这句话大意是:凡将放火球,只先放此球,以准远近。

jí lí huǒ qiú yǐ sān zhī liù shǒu tiě rèn yǐ huǒ yào tuán zhī zhōng guàn má shéng zhǎng yī zhàng èr chǐ

这句话大意是:蒺藜火球,以三枝六首铁刃,以火药团之,中贯麻绳,长一丈二尺。

wài yǐ zhǐ bìng zá yào fu zhī yòu shī tiě jí lí bā méi gè yǒu nì xū

这句话大意是:外以纸并杂药傅之,又施铁蒺藜八枚,各有逆须。

fàng shí shāo tiě zhuī luò tòu lìng yàn chū huǒ yào fǎ yòng liú huáng yī jīn sì liǎng yàn xiāo èr jīn bàn cū tàn mò wǔ liǎng lì qīng èr liǎng bàn gàn qī èr liǎng bàn dǎo wèi mò

这句话大意是:放时,烧铁锥烙透,令焰出(火药法:用硫黄一斤四两,焰硝二斤半,粗炭末五两,沥青二两半,干漆二两半,捣为末;。

zhú rú yī liǎng yī fēn má rú yī liǎng yī fēn jiǎn suì yòng tóng yóu xiǎo yóu gè èr liǎng bàn là èr liǎng bàn róng zhī hé zhī

这句话大意是:竹茹一两一分,麻茹一两一分,剪碎,用桐油、小油各二两半,蜡二两半,熔汁和之。

wài fù yòng zhǐ shí èr liǎng bàn má yī shí liǎng huáng dān yī liǎng yī fēn tàn mò bàn jīn yǐ lì qīng èr liǎng bàn huáng là èr liǎng bàn róng zhī hé hé zhōu tu zhī

这句话大意是:外傅用纸十二两半,麻一十两,黄丹一两一分,炭末半斤,以沥青二两半,黄蜡二两半,熔汁和合,周涂之)。

tiě zuǐ huǒ yào mù shēn tiě zuǐ shù gān cǎo wèi wěi rù huǒ yào yú wěi nèi

这句话大意是:铁嘴火鹞,木身铁嘴,束杆草为尾,入火药于尾内。

zhú huǒ yào biān zhú wèi shū yǎn lóng fù dà kǒu xiá xíng wēi xiū cháng

这句话大意是:竹火鹞,编竹为疏眼笼,腹大口狭,形微修长。

wài hu zhǐ shù zhòng shuā lìng huáng sè

这句话大意是:外糊纸数重,刷令黄色。

rù huǒ yào yī jīn zài nèi jiā xiǎo luǎn shí shǐ qí shì zhòng

这句话大意是:入火药一斤,在内加小卵石,使其势重。

shù gān cǎo sān wǔ jīn wèi wěi

这句话大意是:束杆草三五斤为尾。

èr wù yǔ qiú tóng ruò zéi lái gōng chéng jiē yǐ pào fàng zhī fán zéi jī jù jí jīng duì bīng

这句话大意是:二物与球同,若贼来攻城,皆以炮放之,燔贼积聚及惊队兵。

tú quē yòu fàng měng huǒ yóu yǐ shú tóng wèi guì xià shī sì zú shàng liè sì juǎn tǒng juǎn tǒng shàng héng shī yī jù tǒng jiē yǔ guì zhōng xiāng tōng

这句话大意是:(图A)(缺)右放猛火油,以熟铜为柜,下施四足,上列四卷筒,卷筒上横施一巨筒,皆与柜中相通。

héng tǒng shǒu wěi dà xì wěi kāi xiǎo qiào dà rú shǔ lì shǒu wèi yuán kǒu jìng cùn bàn

这句话大意是:横筒首尾大,细尾开小窍,大如黍粒,首为圆口,径寸半。

guì bàng kāi yī qiào juǎn tǒng wèi kǒu kǒu yǒu gài wèi zhù yóu chù

这句话大意是:柜傍开一窍,卷筒为口,口有盖,为注油处。

héng tǒng nèi yǒu zā sī zhàng zhàng shǒu chán sàn má hòu cùn bàn qián hòu guàn èr tóng shù yuē dìng

这句话大意是:横筒内有拶丝杖,杖首缠散麻,厚寸半,前后贯二铜束约定。

wěi yǒu héng guǎi guǎi qián guàn yuán

这句话大意是:尾有横拐,拐前贯圆。

rù zé yòng xián tǒng kǒu fàng shí yǐ biāo zì shā luó zhōng yì yóu zhù guì qiào zhōng jí sān jīn xǔ tǒng shǒu shī huǒ lóu zhù huǒ yào yú zhōng shǐ rán fā huǒ yòng luò zhuī

这句话大意是:入则用闲筒口,放时以杓自沙罗中挹油注柜窍中,及三斤许,筒首施火楼注火药于中,使然(发火用烙锥);。

rù zā sī fàng yú héng tǒng lìng rén zì hòu chōu zhàng yǐ lì cù zhī yóu zì huǒ lóu zhōng chū jiē chéng liè yàn

这句话大意是:入拶丝,放于横筒,令人自后抽杖,以力蹙之,油自火楼中出,皆成烈焰。

qí yì zhù yǒu wǎn yǒu biāo

这句话大意是:其挹注有碗,有杓;。

zhù yóu yǒu shā luó

这句话大意是:贮油有沙罗;。

fā huǒ yǒu zhuī

这句话大意是:发火有锥;。

zhù huǒ yǒu guàn

这句话大意是:贮火有罐。

yǒu gōu zhuī tōng zhuī yǐ kāi tōng tǒng zhī yōng

这句话大意是:有钩锥、通锥,以开通筒之壅;。

yǒu líng yǐ jiā huǒ

这句话大意是:有铃以夹火;。

yǒu lào tiě yǐ bǔ lòu tōng guì tǒng yǒu xià lòu yǐ là yóu qīng bǔ zhī

这句话大意是:有烙铁以补漏(通柜筒有罅漏,以蜡油青补之。

fán shí èr wù chú zhuī líng lào tiě zhī xī yǐ tóng wèi zhī

这句话大意是:凡十二物,除锥铃烙铁汁,悉以铜为之)。

yī fǎ wèi yī dà juàn tǒng zhōng yāng guàn tóng hú lú xià shī shuāng zú nèi yǒu xiǎo tǒng xiāng tōng yì jiē yǐ tǒng wèi zhī yì shī zā sī zhàng qí fàng fǎ zhǔn shàng

这句话大意是:一法:为一大卷筒,中央贯铜胡卢,下施双足,内有小筒相通(亦皆以筒为之),亦施拶丝杖,其放法准上。

fán dí lái gōng chéng zài dà háo nèi jí fu chéng shàng pō zhòng shì bù néng guò zé xiān yòng gǎo wèi huǒ niú zhuì chéng xià yú tà kōng bǎn nèi fàng měng huǒ yóu zhōng rén jiē mí làn shuǐ bù néng miè

这句话大意是:凡敌来攻城,在大壕内及傅城上颇众,势不能过,则先用藁为火牛缒城下,于踏空版内放猛火油,中人皆糜烂,水不能灭。

ruò shuǐ zhàn zé kě shāo fú qiáo zhàn jiàn yú shàng liú fàng zhī

这句话大意是:若水战,则可烧浮桥、战舰,于上流放之。

xiān yú shàng liú bǒ kāng bǐ shú cǎo yǐ yǐn qí huǒ

这句话大意是:(先于上流簸糠秕熟草,以引其火)。

yòu pī lì huǒ qiú yòng gàn zhú liǎng sān jié jìng yī cùn bàn wú xià liè zhě cún jié wù tòu yòng báo cí rú tiě qián sān shí piàn hé huǒ yào sān sì jīn guǒ zhú wèi qiú liǎng tóu liú zhú cùn xǔ qiú wài jiā fu yào huǒ yào wài fù yào zhù jù huǒ qiú shuō

这句话大意是:右霹雳火球,用干竹两三节,径一寸半,无罅裂者,存节勿透,用薄瓷如铁钱三十片,和火药三四斤,裹竹为球,两头留竹寸许,球外加傅药(火药外傅药,注具火球说)。

ruò zéi chuān dì dào gōng chéng wǒ zé xué dì yíng zhī yòng huǒ zhuī luò qiú kāi shēng rú pī lì rán yǐ zhú shàn bǒ qí yān yàn yǐ xūn zhuó dí rén fàng qiú zhě hé gān cǎo

这句话大意是:若贼穿地道攻城,我则穴地迎之,用火锥烙球,开声如霹雳,然以竹扇簸其烟焰,以薰灼敌人(放球者合甘草)。

yī shuō yòng gàn ài yī shí shāo yān yì kě dài qiú

这句话大意是:一说用干艾一石烧烟,亦可代球。

tú quē yòu dì tīng yú chéng nèi bā fāng xué dì rú jǐng gè shēn èr zhàng wù jí quán

这句话大意是:(图A)(缺)右地听,于城内八方穴地如井,各深二丈,勿及泉。

lìng tīng shì cōng shěn zhě yǐ xīn wèng zì fù yú jǐng zhōng zuò ér tīng zhī

这句话大意是:令听事聪审者,以新瓮自覆于井中,坐而听之。

fán zéi zhì qù chéng shù bǎi bù nèi yǒu xué chéng záo dì dào zhě jiē shēng wén wèng zhōng kě yǐ biàn fāng miàn yuǎn jìn

现代白话:凡贼至,去城数百步内,有穴城凿地道者,皆声闻瓮中,能够辨方面远近。

ruò shěn zhī qí chù zé záo de yíng zhī yòng xūn zhuó fǎ fǎ jù pī lì qiú shuō

这句话大意是:若审知其处,则凿地迎之,用薰灼法(法具霹雳球说)。

tuō chā huǒ gōu huǒ lián tiě māo zhān wèng liǔ guàn liǔ shuǐ sǎ yòu cháng zhì chéng shàng

这句话大意是:托叉,火钩,火镰,铁猫,毡,瓮,柳罐,柳水洒,右常置城上。

tuō chā huǒ gōu huǒ lián tiě māo rú zhān yǐ jiù fén wèng liǔ guàn yǐ zhù shuǐ jī tǒng yǐ shǐ shuǐ

这句话大意是:托叉、火钩、火镰、铁猫、濡毡以救焚,瓮、柳罐以贮水,唧筒以使水。

mù dēng lóng tiě dēng lóng dēng dā zǐ là zhú huà zhú yóu yòu cháng zhì chéng shàng yòng yǐ zhào yè fáng zéi gōng chéng

这句话大意是:木灯笼,铁灯笼,灯搭子,蜡烛,桦烛,油,右常置城上,用以照夜,防贼攻城。

qiāo tiě chǎn dà fǔ niú pí shí huī dài yòu cháng zhì chéng shàng

这句话大意是:锹,,铁铲,大斧,牛皮,石灰袋,右常置城上。

qiāo chǎn fǔ niú pí yǐ yīng huǎn jí shí huī dài piāo yáng yǐ hài yǐ fù gōng chéng rén

这句话大意是:锹、、铲、斧、牛皮以应缓急,石灰袋飘扬以害蚁附攻城人。

yǐ shàng bìng cháng yòng gèng bù tú xíng

这句话大意是:以上并常用,更不图形。

shǒu chéng zhī fǎ fán kòu zéi jiāng zhì yú chéng wài wǔ bǎi bù nèi xī fá mù duàn qiáo fén qì sù cǎo chè wū yān jǐng yǒu shuǐ quán jiē tóu dú yào

这句话大意是:守城之法,凡寇贼将至,于城外五百步内悉伐木断桥,焚弃宿草,撤屋烟井,有水泉,皆投毒药。

mù shí zhuān wǎ jiāo chú hóu liáng xù mù yǔ jū mín shí qì jǐn xǐ rù chéng nèi

这句话大意是:木石砖瓦茭刍糇粮畜牧与居民什器,尽徙入城内。

xǐ bù dǎi zhě fén zhī

这句话大意是:徙不逮者,焚之。

zhǔ jiàng yuè shì shǒu yù qì xiè gè lìng láo jù

这句话大意是:主将阅视守御器械,各令牢具。

yòu yù chuān jǐng wú shù wéi jǐng wú jìn chéng

这句话大意是:又预穿井无数,惟井无近城。

yòu bèi liáng bù bó chú cǎo lú wěi máo dí shí huī shā tǔ tiě tàn sōng huà hāo ài gào yóu má pí zhān jīng jí bì lí fǔ huò pén wèng tǒng yīng mù shí zhuān zhú qiāo chǎn fǔ zhuī záo tī suǒ zhī lèi

这句话大意是:又备粮Я、布帛、刍草、芦苇、茅荻、石灰、沙土、铁炭、松桦、蒿艾、膏油、麻皮毡、荆棘、篦篱、釜镬、盆、瓮桶、罂、木、石、砖、竹、锹、、铲、斧、锥、凿梯索之类。

fán wěi yú wèi qiè jī zi zhì qiè jí lóu péng mén shàn mén zhàn dàn huǒ gōng kě jí zhī chù xī jiē zhān fù ní tú

这句话大意是:凡委(于为切)积(子智切)及楼棚、门扇、门栈,但火攻可及之处,悉皆毡覆泥涂。

péng lóu xià suí chù jī léi mù léi shí qiāng fǔ jí tā duǎn bīng wài lì nǔ chē pào jià nǔ chē pào jià xíng zhì jù cì chéng mén

这句话大意是:棚楼下随处积檑木檑石枪斧及他短兵,外立弩车炮架(弩车炮架,形制具次城门)。

péng lóu nǚ qiáng shàng jiā bì lí zhú bā chéng zhōng lì wàng lóu

这句话大意是:棚楼、女墙上加篦篱、竹笆,城中立望楼。

jí mín zhōng zhuàng nán wèi yī jūn yǐ chōng fáng rén

这句话大意是:籍民中壮男为一军,以充防人;。

zhuàng nǚ wèi yī jūn yǐ lì zá yì

这句话大意是:壮女为一军,以隶杂役;。

lǎo ruò wèi yī jūn yǐ gōng yǐn sì fàng mù qiáo cǎi

这句话大意是:老弱为一军,以供饮饲、放牧、樵采。

sān jūn wú de xiāng guò

这句话大意是:三军无得相过。

zhǔ jiàng yán wèn jūn zhōng qí móu yǒng lì jī jié chì chí jīng jì biàn kǒu zhī shì rú jī míng gǒu dào zhī lèi wú bù jiā lǐ yǐ bèi fáng yòng

这句话大意是:主将延问军中奇谋、勇力、机捷、斥弛、精伎、辨口之士,如鸡鸣狗盗之类,无不加礼,以备防用。

chéng shàng měi jiāng gè lì yī diǎn zhǎng hū suǒ bǎi yòng xiān zuò xiǎo qí shù shí méi yǒu hū suǒ jí dà shū wù míng tiē qí yú shàng jǔ yǐ shì chéng xià

这句话大意是:城上每将各立一典掌呼索百用,先作小旗数十枚,有呼索,即大书物名,贴旗于上,举以示城下。

réng yù jiǎn xiào bèi yòng zhī wù gè wèi bù fèn shǐ lì zhǔ dāng jǐn cì jiàn jiàng qí zé yīng nì

这句话大意是:仍预捡校备用之物,各为部分,使吏主当谨伺,见降旗则应逆。

chéng shàng chéng xià bǎi bù gěi zá yì sān wǔ shí rén zhǎng fù qiè suǒ xū suǒ wù réng gè shòu yī guān dū lǐng

这句话大意是:城上城下百步,给杂役三五十人,掌负挈所须索物,仍各授一官督领。

qú xiàng tōng yè zhāng dēng zhú chá jiān rén chū rù yǔ jūn shì zhī sī xiāng guò cóng zhě

这句话大意是:衢巷通夜张灯烛,察奸人出入,与军士之私相过从者。

liàng chéng shàng yī bù zhì yī jiǎ shì shí bù zēng wǔ rén fáng fēi shí chōu yì

这句话大意是:量城上一步,置一甲士,十步增五人,防非时抽易。

wǔ bù yǒu wǔ zhǎng shí bù yǒu shí zhǎng bǎi bù yǒu jiāng

这句话大意是:五步有五长,十步有十长,百步有将。

bié lìng yú hòu lǐng zhàn duì zuò cí xióng qì tè yǐ xún chéng suǒ zhì yǔ shǒu duì kān tóng nǎi guò fú xíng zhì fú qì mén

这句话大意是:别令虞候领战队,作雌雄契,特以巡城,所至,与守队勘同,乃过(符形制符契门)。

ruò zéi shì wài zhèn shì xīn nèi èr zé huò zhuǎn zuǒ duì yǐ wéi yòu yì qián jūn yǐ zhì hòu huò yī rì shù yì huò shù rì bù yí

这句话大意是:若贼势外振,士心内贰,则或转左队以为右,易前军以置后,或一日数易,或数日不移;。

yòu jiàn shǐ rén chí wěi qì xún xíng yǐ yàn shì jiàng shì

这句话大意是:又间使人持伪契巡行,以验试将士。

měi jiāng gè shè sì biǎo zéi lái jìn zé jǔ yī biǎo

这句话大意是:每将各设四表,贼来近,则举一表;。

zéi zhì chéng zé jǔ èr biǎo

这句话大意是:贼至城,则举二表;。

zéi dēng chéng zé jǔ sān biǎo

这句话大意是:贼登城,则举三表;。

zéi pān nǚ qiáng zé jǔ sì biǎo

这句话大意是:贼攀女墙,则举四表;。

yè zé jiā zhú yú biǎo shàng yú hòu zhàn duì shì jǔ biǎo chù jí huǎn rú zéi yǐ xiàng chéng chéng chéng jiàng shì jiē yuán

这句话大意是:夜则加烛于表上,虞候战队视举表处急缓,如贼已向城、乘城,将士皆援。

lì pái yǐ zì zhàng chéng jí nǔ tái shàng bìng dù shì yuǎn jìn shī fàng shǐ shí huǒ qiú huǒ yào biān jiàn

这句话大意是:立牌以自障城及弩台上,并度视远近,施放矢石、火球、火鹞、鞭箭。

zéi zài chéng xià zé pāo fēi gōu

这句话大意是:贼在城下,则抛飞钩;。

zéi ruò tián háo zé wèi huǒ yào biān jiàn yǐ shè fén qí chú gǎo qiáo xiè

这句话大意是:贼若填壕,则为火药、鞭箭以射,焚其刍藁桥械;。

zéi fu chéng yù shàng zé suí qí chù xià léi mù léi shí yǐ jī zhī suí fēi jù yǐ shāo qí gōng qì xià huǒ chuáng jí yǐ zhú lú róng tiě sǎ zhuó dí rén shí huī kāng fū mèi hài qí mù lóu péng tà kōng bǎn nèi zá chū duǎn bīng xià cì dēng zhě

这句话大意是:贼傅城欲上,则随其处下檑木檑石以击之,随飞炬以烧其攻器,下火床及以竹炉熔铁洒灼敌人,石灰糠麸昧害其目,楼棚踏空版内杂出短兵,下刺登者。

ruò dēng zhě jiàn duō zé yù yǐ láng yá tiě pāi

这句话大意是:若登者渐多,则御以狼牙铁拍;。

shǒu jiàn pān chéng zé yǐ lián jiā bàng jī zhī lián jiā zhī zhì jù bīng qì mén cuò shǒu fǔ duàn zhī

这句话大意是:手渐攀城,则以连枷棒击之(连枷之制具兵器门),锉手斧断之;。

zéi yǐ chōng chē děng jìn zé chuān yǐ tiě huán mù bù fàng měng huǒ yóu

这句话大意是:贼以冲车等进,则穿以铁环木钚,放猛火油;。

zéi yún tī yǐ chéng zé yǐn wén gān tuī zhuàng chē

这句话大意是:贼云梯倚城,则引文竿推撞车;。

zéi mù lǘ kōng yīn kǒng chéng zé yòng jiǎo chē tiě zhuàng yàn wěi jù huài zhī

这句话大意是:贼木驴空(音孔)城,则用绞车、铁撞、燕尾炬坏之;。

zéi fēi pào shí zé zhāng bù màn shéng guò qí

这句话大意是:贼飞炮石,则张布幔绳过其;。

zéi wéi dì dào lái gōng zé wéi dì tīng hou qí lái fāng chuān jǐng yāo zhī pī lì huǒ qiú zá bīng děng hài zhī

这句话大意是:贼为地道来攻,则为地听,候其来方,穿井邀之,霹雳火球杂兵等害之;。

zéi fù gāo xué chéng zé zhuì yóu huǒ xiāng zhuó zhī

这句话大意是:贼附高穴城,则缒游火箱灼之;。

zéi zhù tǔ yīn bàng chéng yù shàng zé chuān dì dào zhì mái xià yǐn qǔ qí tǔ zéi yīn zì huài fán huǒ dì dào suǒ yòng qì xiè yǔ gōng chéng zhì zi suǒ yòng qì tóng qí míng jiàn zhì dù jù zài gōng chéng qì xiè tú

这句话大意是:贼筑土堙傍城欲上,则穿地道至埋下,引取其土,贼堙自坏(凡火地道所用器械,与攻城窒子所用器同,其名件制度具在攻城器械图)。

huò chéng nèi báo chéng qǐ yīn xiāng duì shèng bīng dǐ yù

这句话大意是:或城内薄城起堙,相对盛兵抵御;。

zéi yǐ huǒ gōng chéng zé yǐ chéng shàng yīng jiù huǒ zhī jù yǒu tuō chā huǒ gōu huǒ lián liǔ sǎ zi liǔ guàn tiě māo shǒu jī tǒng xún cháng zhī suǒ yù bèi zhě xíng zhì jù gōng chéng qì xiè tú zhōng

这句话大意是:贼以火攻城,则以城上应救火之具,有托叉、火钩、火镰、柳洒子、柳罐、铁猫手、唧筒,寻常之所预备者(形制具攻城器械图中);。

ruò gōng jù měng zhì zé wèi shuǐ dài shuǐ dài yǐ tóu wò zhī yīng xiāng lóu qì xiè suī yǐ tu fù yì pín jǔ má dā rùn hù

这句话大意是:若攻具猛至,则为水袋、水带以投沃之,应相楼器械虽已涂覆,亦频举麻搭润护;。

ruò zéi wèi huǒ chē shāo chéng mén zé xià shī shā miè zhī qiē wù yǐ shuǐ shuǐ jiā zé yóu yàn yù chì

这句话大意是:若贼为火车烧城门,则下湿沙灭之,切勿以水,水加则油焰愈炽;。

zéi ruò zòng yān xiàng chéng zé liè wèng yīng yǐ cù jiāng shuǐ gè shí wǔ fēn rén fù miàn yú shàng qí yān bù néng fàn bí mù

这句话大意是:贼若纵烟向城,则列瓮罂,以醋浆水各实五分,人覆面于上,其烟不能犯鼻目;。

zéi yè wéi chéng

这句话大意是:贼夜围城,。

zé měi wǔ shí bù yǐ yī quǎn xì chéng xià

这句话大意是:则每五十步以一犬系城下,。

zhì shí qí qián

这句话大意是:置食其前,。

chéng shàng wén quǎn fèi

这句话大意是:城上闻犬吠,。

zé zhuì huǒ xià zhào

这句话大意是:则缒火下照,。

jǔ biǎo jiā bèi

这句话大意是:举表加备,。

yòu yú chéng bàn fù

这句话大意是:又于城半腹,。

měi shí bù xì yī dēng lóng

这句话大意是:每十步系一灯笼,。

yòu shù lú wěi wèi guǒ fù

这句话大意是:又束芦苇为椁阝,。

chā yǐ sōng míng huà pí

这句话大意是:插以松明、桦皮,。

kě yòng zhào chéng shàng chéng xià chéng xià yǐ suǒ zhuì zhī

这句话大意是:可用照城上城下(城下以索缒之)。

zéi huò gōng tuī nǚ qiáng zhě zé yǐ mù nǚ dài zhī

这句话大意是:贼或攻推女墙者,则以木女代之;。

huò gōng huài chéng mén zé yǐ diāo chē sāi zhī

这句话大意是:或攻坏城门,则以刁车塞之。

fán zéi zhū gōng bù lì bì yǐn shuǐ guàn chéng wǒ zé yōng sè zhū mén chá shì chéng xué zhī chù xī jiā fu zhù

这句话大意是:凡贼诸攻不利,必引水灌城,我则壅塞诸门,察视城穴之处,悉加傅筑;。

chéng nèi cù wéi wàng wài shuǐ gāo xià bié zhù kuò qiáo qiáng wài qǔ tǔ kě shēn yī zhàng

这句话大意是:城内促围,望外水高下,别筑阔桥墙,外取土,可深一丈。

bīng duì bèi chéng rú gù

这句话大意是:兵队备城如故。

zhōu shì dì shì yǒu kě xiè shuǐ chù shí shù bù kāi yī jǐng jǐng nèi gè xiāng tōng yǐ xiè liú zhī

这句话大意是:周视地势,有可泄水处,十数步开一井,井内各相通,以泄流之。

ruò shuǐ yǐ rù chéng zé yú xīn zhù qiáng wài zuò chuán èr shí zhǐ xuǎn yǒng shì měi chuán sān shí rén zhì qí fù mǔ qī zǐ gè shòu gōng nǔ duǎn bīng qiāo qiǎn míng yè cóng mén xián méi bìng chū jué zéi dī yǎn pò zéi yíng zhài

这句话大意是:若水已入城,则于新筑墙外,作船二十只,选勇士,每船三十人,质其父母妻子,各授弓弩短兵锹,遣暝夜从门衔枚并出,决贼堤偃,破贼营寨。

suǒ xuǎn zhī shì xū yù xí shuǐ zhàn

这句话大意是:所选之士须预习水战。

dù lì bù zú zé jiā chuán yǐ jìn

这句话大意是:度力不足,则加船以进;。

huò zéi yǐ jué zé chéng shàng gǔ zào wèi zhù

这句话大意是:或贼已觉,则城上鼓噪为助。

fán zéi yǒu yǒng hàn zhī zú bì shǐ lái tū wǒ chéng mén

这句话大意是:凡贼有勇悍之卒,必使来突我城门。

wǒ dāng wěi wèi bù zhī kāi mén yǐ dài yú dào lù shè xiàn mǎ kēng jī qiáo yú zhòng qiáng qǔ xiàng nèi chū qí fú bīng yǎn jī bī xiàn zhī huò yuē qí guò yī èr bǎi rén jí xià chóng mén chā bǎn shǐ qí qián bài hòu jué

这句话大意是:我当伪为不知,开门以待,于道路设陷马坑、机桥,于重墙曲巷内出奇伏兵掩击,逼陷之,或约其过一二百人,即下重门插板,使其前败后绝。

fán chéng nèi qì xiè yǐ bèi shǒu yù yǐ de dāng chū qí yòng zhà yǐ zhàn dài shǒu yǐ jī jiě wéi xiān wèi àn mén huò yīn zéi chū zhì yíng zhèn wèi zhěng huò mù yè chéng zéi bù jué huò zéi gōng chéng chū xi huò zéi wéi jiǔ yǐ dài qián chū jīng qí xián méi jī zhī

这句话大意是:凡城内器械已备,守御已得,当出奇用诈,以战代守,以击解围,先为暗门,或因贼初至,营阵未整,或暮夜乘贼不觉,或贼攻城初息,或贼围久已怠,潜出精骑,衔枚击之。

jī bài xià bù yuǎn xí huò wǒ bīng yǐ chū zéi wèi chū zéi tū mén ér rù zé zì chéng shàng xiàng lǐ lián xià jù shí jī yā yǐ duàn qí rù

这句话大意是:击败下不远袭,或我兵已出、贼未出,贼突门而入,则自城上向里连下巨石击压,以断其入。

fán chéng zhōng rì gěi bǎi yòng zhì yú shuǐ jiāng jiē yǒu xiàn liàng lìng mín zào wèi tiān jǐng gāo tū fáng huǒ réng yù xià lìng fán shī huǒ zhě zhǎn

这句话大意是:凡城中日给百用至于水浆,皆有限量,令民灶为天井,高突防火,仍预下令:凡失火者斩!

dù jiān rén yě

这句话大意是:杜奸人也。

huò chéng nèi yǒu huǒ fā zhǐ lìng běn fáng guān lì lǐng dīng tú fù jiù réng jí bào zhǔ jiāng zhǔ jiàng qiǎn zuǒ yòu qīn xìn rén cù wǎng

这句话大意是:或城内有火发,只令本防官吏领丁徒赴救,仍急报主将,主将遣左右亲信人促往。

fán chéng zhōng shī huǒ jí fēi cháng jǐng dòng zhǔ jiàng mìng jī gǔ wǔ tòng

这句话大意是:凡城中失火,及非常警动,主将命击鼓五通。

chéng shàng xià lì zú wén gǔ bù dé zhé lí zhí zhǎng

这句话大意是:城上下吏卒,闻鼓不得辄离职掌;。

mín bù dé bēn zǒu jiē xiàng

这句话大意是:民不得奔走街巷。

fán zéi zhì chéng wài jìn chéng zhōng bù dé wàng jǔ gāo wù rú gān biǎo zhī lèi jí chuī jī yuè qì kǒng zéi nèi yìng

这句话大意是:凡贼至城外,禁城中不得妄举高物,如竿表之类,及吹击乐器,恐贼内应。

fán chéng zhōng yǒu shǐ zhì mén zhě jìng zūn yì zhǔ jiàng bǐ xiào mín lì bù dé zhé jiàn

这句话大意是:凡城中有使至门者,径遵诣主将,俾校民吏不得辄见。

rú de chéng zhōng fēi shū bù dé zhé dú chí nì běn yíng duì zhòng fēng sòng zhǔ jiàng

这句话大意是:如得城中飞书,不得辄读,持逆本营,对众封送主将。

fán yǒu xiǎo xīng qì shù shù rén xī shōu lì guān fǔ bù dé yǔ tā rén qiè yǔ jí jìn lùn shuō guài yì yǐ huò zhòng zhě

这句话大意是:凡有晓星气术数人,悉收隶官府,不得与他人窃语,及禁论说怪异以惑众者。

fán hào lìng yī chū zhǔ jiàng bìng fù jiāng yǐ xià bù dé zhuān yì zhǐ huī yú yī xíng jūn yuē shù xiū jiàn

这句话大意是:凡号令一出,主将并副将以下不得专异指挥,余依行军约束修件。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →