武经总要 · 丁度 · Chapter 37 of 43

后集·卷十五

PinyinModern Translation
Size

xiū chéng shān

这句话大意是:修城栅。

hòu zhōu wéi xiào kuān zài fén zhōu shǔ shēng hú chāo lüě jū rén zǔ duàn hé lù xiào kuān shēn huàn zhī

这句话大意是:后周韦孝宽在汾州,属生胡抄掠居人,阻断河路,孝宽深患之。

ér dì rù yú qí wú fāng zhū jiǎn

这句话大意是:而地入于齐,无方诛剪。

yù dāng yào chǔ zhì yī dà chéng nǎi yú hé xī zhēng yì tú shí wàn jiá shì bǎi rén qiǎn kāi fǔ yáo yuè jiān zhù zhī

这句话大意是:欲当要处,置一大城,乃于河西征役徒十万、甲士百人,遣开府姚岳监筑之。

yuè sè jù yǐ bīng shǎo wéi nán xiào kuān yuē jì chéng cǐ chéng shí rì jí bì

这句话大意是:岳色惧,以兵少为难,孝宽曰:“计成此城,十日即毕。

jì qù jìn zhōu sì bǎi yú lǐ yī rì chuàng shǒu èr rì wěi jìng shǐ zhī

这句话大意是:既去晋州四百余里,一日创守,二日伪境始知。

shè lìng jìn zhōu zhēng bīng èr rì fāng jí

这句话大意是:设令晋州征兵,二日方集;。

móu yì zhī jiān zì jī sān rì

这句话大意是:谋议之间,自稽三日;。

jì qí jūn xíng sān rì bú dào

这句话大意是:计其军行,三日不到。

wǒ zhī chéng huáng zú de biàn yǐ

现代白话:我之城隍,足得辨了。

nǎi lìng zhù zhī

这句话大意是:”乃令筑之。

qí rén guǒ zhì nán shǒu yí yǒu dà jūn nǎi tíng liú bù jìn

这句话大意是:齐人果至南首,疑有大军,乃停留不进。

qí yè yòu lìng fén zhōu yǐ nán bàng jiè shān jì shān zhū cūn suǒ zài zòng huǒ

这句话大意是:其夜,又令汾州以南,傍介山、稷山诸村所在纵火。

qí rén wèi shì jūn yíng suì shōu bīng zì gù

这句话大意是:齐人谓是军营,遂收兵自固。

bǎn zhù kè jiù zú rú qí yán

这句话大意是:版筑克就,卒如其言。

liú chāng wèi sì zhèn běi tíng jīng yuán jié dù yíng tián shǐ gōng lǜ shì zhòng lì gēng sān nián jūn shí fēng xiàn fù zhù lián yún bǎo

这句话大意是:刘昌为四镇北庭泾源节度营田使,躬率士众,力耕三年,军食丰羡,复筑连云堡。

shòu zhào zhù chéng píng liáng yǐ è dàn zhēng xiá kǒu

这句话大意是:受诏筑城平凉,以扼弹筝峡口。

chāng mìng tú pǐ shì xún yú ér bì

这句话大意是:昌命徒庀事,旬余而毕。

yòu yú píng liáng xi bié zhù hú gǔ bǎo míng yuē zhāng xìn

这句话大意是:又于平凉西,别筑胡谷堡,名曰彰信。

píng liáng dāng sì huì zhī chōng jū běi dì zhī yào fēn bīng yuán chéng è qí yào chōng

这句话大意是:平凉当四会之冲,居北地之要,分兵援城,遏其要冲。

zhù shén wēi jūn yú qīng hǎi zhōng lóng jū dǎo míng shén lóng chéng

这句话大意是:筑神威军于青海中龙驹岛,名神龙城。

tǔ bō píng jì bù gǎn jìn qīng hǎi

这句话大意是:吐蕃屏迹,不敢近青海。

fàn xī cháo wèi zhèn wǔ jié dù shǐ yǒu dǎng xiàng shì wéi jiāo jū chuān fù líng fàn wèi dào rì rù tè zuò wèi zhī guā chéng mén

这句话大意是:范希朝为振武节度使,有党项、室韦交居川阜,凌犯为盗,日入慝作,谓之刮城门。

jū rén jù hài xiǎn yǒu níng rì

这句话大意是:居人惧骇,鲜有宁日。

xī cháo yú yào hài chǔ zhì pù shān

这句话大意是:希朝于要害处置堡栅。

chì hòu yán mì rén suì huò ān

这句话大意是:斥堠严密,人遂获安。

yì fán suī shǔ qiè gǒu dào bì shā wú shè

这句话大意是:异蕃虽鼠窃狗盗,必杀无赦。

róng lǔ dàn zhī yuē yǒu zhāng guāng shèng kǔ wǒ jiǔ yǐ

现代白话:戎虏惮之曰:“有张光晟苦我久了。

wén shì nǎi gèng xìng míng ér lái

这句话大意是:”闻是,乃更姓名而来。

qí jiàn wèi rú cǐ

这句话大意是:其见畏如此。

zhēn yuán zhōng yáng cháo shèng zòu fāng qú hé dào mù bō jiē tǔ bō yào lù qǐng chéng qí de yǐ bèi zhī

这句话大意是:贞元中,杨朝晟奏方渠、合道、木波皆吐蕃要路,请城其地以备之。

zhào wèn suǒ xū jǐ hé

这句话大意是:诏问所须几何?

cháo shèng zòu yuē chén bù xià bīng zì kě jí shì bù fán wài zhù

这句话大意是:朝晟奏曰:“臣部下兵自可集事,不烦外助。

fù wèn qián zhù yán zhōu fán xīng shī qī wàn jīn hé qí yì yě

这句话大意是:”复问前筑盐州凡兴师七万,今何其易也?

cháo shèng yuē yán zhōu zhī yì zhū jūn fán róng jǐn zhī zhī

这句话大意是:朝晟曰:“盐州之役,诸军蕃戎尽知之。

jīn chén jìng biān lǔ ruò dà xīng bīng jí róng fán lái kòu kòu zé zhàn zhàn zé wú xiá chéng yǐ

现代白话:今臣境边虏,若大兴兵,即戎蕃来寇,寇则战,战则无暇城了。

jīn qǐng mì fā jūn shì bù shí rì zhì sāi xià wèi sān xún ér gōng bì

这句话大意是:今请密发军士,不十日至塞下,未三旬而功毕。

fán rén shǐ zhī yǐ wú nài hé

这句话大意是:蕃人始知,已无奈何。

shàng cóng zhī

这句话大意是:”上从之。

yǐ shì jūn hái tǔ bō shǐ lái shù rì tuì

这句话大意是:已事军还,吐蕃始来,数日退。

zhāng rén yuàn wèi shuò fāng jūn zǒng guǎn

这句话大意是:张仁愿为朔方军总管。

xiān shì shuò fāng jūn běi zhì tū jué yǐ hé wèi jiè

这句话大意是:先是,朔方军北至突厥,以河为界。

hé běi àn yǒu fú yún shén cí tū jué jiāng rù kòu bì xiān yì dòng jì lèi qiú fù yīn mù mǎ liào bīng ér hòu dù hé

这句话大意是:河北岸有拂云神祠,突厥将入寇,必先诣洞祭酹求福,因牧马料兵而后渡河。

shí tū jué hēi chuò jǐn zhòng xi jī tū jué shī gé suō rén yuàn qǐng chéng xū duó qǔ hàn nán zhī de yú hé běi zhù sān shòu xiáng chéng shǒu wěi xiāng yìng yǐ jué nán kòu zhī lù

这句话大意是:时突厥嘿啜尽众西击突厥施葛娑,仁愿请乘虚夺取汉南之地,于河北筑三受降城,首尾相应,以绝南寇之路。

tài zǐ shǎo shī táng xiū yǐ wéi liǎng hàn yǐ lái jiē běi shǒu huáng hé jīn yú kòu jìng zhù chéng kǒng láo rén fèi gōng zhōng wèi zéi lǔ suǒ yǒu jiàn yì yǐ wéi bù biàn

这句话大意是:太子少师唐休以为两汉已来,皆北守黄河,今于寇境筑城,恐劳人费功,终为贼虏所有,建议以为不便。

rén yuàn gù qǐng bù yǐ zhōng zōng jìng cóng zhī

这句话大意是:仁愿固请不已,中宗竟从之。

liù xún ér sān chéng jù jiù yǐ fú yún cí wèi zhōng chéng yǔ dōng xī liǎng chéng xiāng qù gè sì bǎi yú lǐ jiē jù jīn jì yáo xiāng yìng jiē běi tuò dì sān bǎi yú lǐ yú niú tóu cháo nà chū běi zhì fēng hòu yī qiān bā bǎi suǒ

这句话大意是:六旬而三城俱就,以拂云祠为中城,与东西两城相去各四百余里,皆据津济,遥相应接,北拓地三百余里,于牛头朝那出北置烽堠一千八百所。

zì shì tū jué bù dé dù shān fàng mǎ shuò fāng wú fù kòu lüě jiǎn zhèn bīng shù wàn rén

这句话大意是:自是突厥不得度山放马,朔方无复寇掠,减镇兵数万人。

rén yuàn chū jiàn sān chéng bù zhì yōng mén jí qū dí zhàn gé zhī jù huò wèn yuē cǐ biān chéng yù zéi zhī suǒ bù wéi shǒu bèi hé yě

这句话大意是:仁愿初建三城,不置壅门及曲敌战格之具,或问曰:“此边城御贼之所,不为守备何也?

rén yuàn yuē bīng guì zài gōng qǔ bù yí tuì shǒu

这句话大意是:”仁愿曰:“兵贵在攻取,不宜退守。

kòu ruò zhì zé dāng bìng lì chū zhàn

这句话大意是:寇若至,则当并力出战。

huí gù wàng chéng yóu xū zhǎn zhī

这句话大意是:回顾望城,犹须斩之。

hé yòng shǒu bèi shēng qí tuì nǜ zhī xīn yě

这句话大意是:何用守备,生其退恧之心也。

qí hòu cháng yuán kāi wèi shuò fāng jūn zǒng guǎn shǐ zhù yōng mén yǐ bèi kòu

这句话大意是:”其后常元揩为朔方军总管,始筑壅门以备寇。

yì zhě yǐ cǐ zhòng rén yuàn ér qīng yuán jiè yān

现代白话:议者以此重仁愿,而轻元楷呢。

sòng sān jiāo xī běi sān bǎi lǐ dì míng gù jūn xī gǔ jué xiǎn róng lǔ zhī suǒ bǎo duō yóu cǐ rù kòu

这句话大意是:宋三交西北三百里,地名固军,溪谷绝险,戎虏之所保,多由此入寇。

pān měi qián shī xí zhī lǔ qì chéng dùn jūn shǐ ān qìng yǐ qí zú jiàng

这句话大意是:潘美潜师袭之,虏弃城遁,军使安庆以其族降。

yīn jī sù tún bīng yǐ shǒu zhī zì shì lǔ bù gǎn qīn yì jū mín yǐ ān

这句话大意是:因积粟屯兵以守之,自是虏不敢侵轶,居民以安。

gōng chéng chūn qiū shí qí hóu zhèng bó fá xǔ fu yú xǔ fu yú xǔ chéng xià

这句话大意是:攻城春秋时,齐侯、郑伯伐许,傅于许(傅于许城下)。

yǐng kǎo shū qǔ zhèng bó zhī qí móu hú yǐ xiān dēng máo gū qí míng

这句话大意是:颍考叔取郑伯之旗蝥弧以先登(蝥孤,旗名)。

zǐ dōu zì xià shè zhī diān diān zhuì ér sǐ

这句话大意是:子都自下射之,颠(颠坠而死)。

xiá shū yíng yòu yǐ móu hú dēng xiá shū yíng zhèng dài fū zhōu huī ér hū yuē jūn dēng yǐ zhōu piān yě

现代白话:瑕叔盈又以蝥弧登(瑕叔盈郑大夫),周麾而呼曰:“君登了(周,偏也。

huī zhāo yě

这句话大意是:麾,招也)。

zhèng shī bì dēng suì rù xǔ

这句话大意是:”郑师毕登,遂入许。

qí hóu fá lǔ běi bǐ wéi lóng lóng lǔ yì

这句话大意是:齐侯伐鲁北鄙,围龙(龙,鲁邑)。

qǐng gōng zhī bì rén lú pú jiù kuí mén yān lóng rén qiú zhī

现代白话:顷公之嬖人卢蒲就魁门呢,龙人囚之。

qí hóu yuē wù shā wú yǔ ér méng wú rù ér fēng fēng jìng

现代白话:齐侯曰:“勿杀,我与而盟,无入而封(封境)。

fú tīng shā ér bo zhū chéng shàng bo zhé yě

这句话大意是:”弗听,杀而膊诸城上(膊,磔也)。

qí hóu qīn gǔ shì lìng chéng sān rì qǔ lóng suì nán qīn jí cháo qiū

这句话大意是:齐侯亲鼓士凌城,三日取龙,遂南侵及巢丘。

qí wǔ píng zhōng zhōu shī lái kòu yǐ duàn sháo hú lǜ guāng jù zhī

这句话大意是:齐武平中,周师来寇,以段韶、斛律光拒之。

xíng dá xi jìng yǒu bǎi gǔ chéng zhě dí zhī jué xiǎn zhū jiāng mò kěn gōng wéi sháo yuē fén běi hé dōng shì wèi guó zhī yǒu

这句话大意是:行达西境,有柏谷城者,敌之绝险,诸将莫肯攻围,韶曰:“汾北河东,世为国之有。

ruò bù qù bǎi gǔ shì tóng gù jí

这句话大意是:若不去柏谷,事同痼疾。

jì bǐ bīng huì yú nán dào jīn duàn qí yào lù jiù bù néng lái chéng shì suī gāo qí zhōng shén xiá dà nǔ shè zhī yī dàn kě jǐn

这句话大意是:计彼兵会于南道,今断其要路,救不能来,城势虽高,其中甚狭,大弩射之,一旦可尽。

suì gōng zhī chéng kuì

这句话大意是:”遂攻之,城溃。

réng chéng huá gǔ zhì shù ér hái shì yuè zhōu yòu qiǎn jiàng gōng biān

这句话大意是:仍城华谷,置戍而还,是月,周又遣将攻边。

hú lǜ guāng xiān shuài jūn yù zhī sháo yì qǐng xíng

这句话大意是:斛律光先率军御之,韶亦请行。

wǔ yuè dào fú qín chéng xi réng yú yáo xiāng chéng nán gèng qǐ chéng zhèn

这句话大意是:五月,到服秦城西,仍于姚襄城南更起城镇。

sháo chōu zhuàng shì xí zhī shǐ rén qián dù hé gào yáo xiāng chéng zhōng nèi wài xiāng yìng

这句话大意是:韶抽壮士袭之,使人潜渡河告姚襄城中,内外相应。

jìn zhàn dà pò zhī

这句话大意是:进战,大破之。

zhū jiāng yù gōng qí xīn chéng sháo yuē cǐ chéng yī miàn zǔ hé sān miàn dì xiǎn bù kě gōng

这句话大意是:诸将欲攻其新城,韶曰:“此城一面阻河,三面地险,不可攻。

bù rú gèng zuò yī chéng yōng qí yào dào pò fú qín bìng lì tú zhī

这句话大意是:不如更作一城,壅其要道,破服秦,并力图之。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

xǐ wéi dìng yáng tú qí wài chéng

这句话大意是:徙围定阳,屠其外城。

shí sháo bìng zài jūn zhōng wèi lán líng wáng zhǎng gōng yuē cǐ chéng sān miàn zhòng jiàn bìng wú zǒu lù wéi lǜ dōng miàn yī chù ěr

这句话大意是:时韶病在军中,谓兰陵王长恭曰:“此城三面重涧,并无走路,唯虑东面一处耳。

zéi ruò tū wéi bì cóng cǐ chū

这句话大意是:贼若突围,必从此出。

zhǎng gōng nǎi shè fú

这句话大意是:”长恭乃设伏。

qí yè guǒ rú cè fú bīng jī zhī dà kuì

这句话大意是:其夜,果如策,伏兵击之,大溃。

táng hóu jūn jí fá gāo chāng lǜ bīng zhì liǔ gǔ hòu jì yán qí guó wáng wén tài kè rì jiāng zàng guó rén xián jí

这句话大意是:唐侯君集伐高昌,率兵至柳谷,候骑言其国王文泰克日将葬,国人咸集。

zhū jiāng qǐng xí zhī jūn jí yuē bù kě

这句话大意是:诸将请袭之,君集曰:“不可。

tiān zǐ yǐ gāo chāng jiāo màn wú lǐ shǐ wú gōng xíng tiān fá

现代白话:天子以高昌骄慢无礼,使我恭行天罚。

jīn xí rén yú líng mù zhī jiān fēi wèn zuì zhī shī yě

这句话大意是:今袭人于灵墓之间,非问罪之师也。

yú shì gǔ xíng ér qián zéi yīng chéng zì shǒu

这句话大意是:”于是鼓行而前,贼婴城自守。

xiān shì dà jūn zhī fā yě shàng zhào shān dōng shàn wèi gōng chéng qì xiè zhě xī qiǎn cóng jūn

这句话大意是:先是,大军之发也,上召山东善为攻城器械者,悉遣从军。

jūn jí suì kān mù tián huáng tuī zhuàng chē zhuàng qí pì nì pāo chē fēi shí jī qí chéng zhōng

这句话大意是:君集遂刊木填隍,推撞车撞其睥睨,抛车飞石击其城中。

qí suǒ dāng zhě wú bù mí suì

这句话大意是:其所当者,无不糜碎。

xián zhāng zhān bèi yòng zhàng pāo shí chéng shàng shǒu pí zhě bù fù de lì

这句话大意是:咸张毡被,用障抛石,城上守陴者不复得立。

suì bá zhī lǔ qí nán nǚ qī qiān yú kǒu réng jìn bīng wéi qí dōng dōu

这句话大意是:遂拔之,虏其男女七千余口,仍进兵围其东都。

dài zōng shí tǔ bō yǔ zhū zá qiāng róng kòu xiàn xī shān zhè jìng děng zhōu zhào yán wǔ shōu fù

这句话大意是:代宗时,吐蕃与诸杂羌戎寇陷西山、柘静等州,诏严武收复。

wǔ qiǎn cuī gàn tǒng bīng xī shān gàn shàn fǔ shì zú jiē yuàn zhì sǐ mìng

这句话大意是:武遣崔旰统兵西山,旰善抚,士卒皆愿致死命。

shǐ cì zéi chéng zhōu wéi jiē shí lì gōng jù wú suǒ shè wéi dōng nán yú huán zhàng zhī de rǎng tǔ kě rǒng

这句话大意是:始次贼城,周围皆石砾,攻具无所设,惟东南隅环丈之地壤土可冗。

dié zhī zhī yǐ gào gàn zhòu yè chuān dì dào yǐ gōng zhī zài sù ér bá qí chéng

这句话大意是:谍知之,以告,旰昼夜穿地道以攻之,再宿而拔其城。

yīn tuò dì shù bǎi lǐ xià chéng zhài shù sì fán zhòng xiāng yǔ yuē cuī gàn shén bīng yě

这句话大意是:因拓地数百里,下城寨数四,蕃众相语曰:“崔旰,神兵也。

jiāng gèng qián jìn yǐ liáng jǐn hái

这句话大意是:”将更前进,以粮尽还。

wǔ dà yuè zhuāng qī bǎo yú yíng gàn rù chéng dū yǐ kuā shì zhòng

这句话大意是:武大悦,装七宝舆迎旰入成都,以夸士众。

jìn wáng cún rù wèi zhōu shì hé bīng yǐ jiān yǐn bù qí shāo dù

这句话大意是:晋王存[B16H]入魏州,视河冰已坚,引步骑稍度。

liáng jiá shì sān qiān shù yáng liú chéng yuán hé shù shí lǐ liè zhà xiāng wàng

这句话大意是:梁甲士三千戍杨刘城,缘河数十里,列栅相望。

jìn wáng jí gōng jiē xiàn zhī jìn gōng yáng liú chéng shǐ bù zú zhǎn qí lù jiǎo fù jiā wěi sāi qiàn sì miàn jìn gōng

这句话大意是:晋王急攻,皆陷之,进攻杨刘城,使步卒斩其鹿角,负葭苇塞堑,四面进攻。

jí rì bá zhī huò qí shǒu jiāng ān yàn zhī

这句话大意是:即日拔之,获其守将安彦之。

shǒu chéng liáng hóu jǐng fǎn fú jiāng xī kòu jūn cì xià shǒu

这句话大意是:守城梁侯景反,浮江西寇,军次夏首。

wáng sēng biàn wèi dà dū dū jūn cì bā líng

这句话大意是:王僧辩为大都督,军次巴陵。

jǐng jì xiàn yǐng chéng jiāng jìn kòu jīng zhōu yú shì yán jiāng tún shù wàng fēng qǐng fú

这句话大意是:景既陷郢城,将进寇荆州,于是沿江屯戍望风请服。

sēng biàn bìng chén gōng sī chuán yú shuǐ fēn mìng zhòng jūn chéng chéng gù shǒu yǎn qí wò gǔ ān ruò wú rén yì rì zéi zhòng jì jiāng qīng jì zhì chéng xià wèi chéng zhōng yuē yǔ wáng lǐng jūn hé bù zǎo jiàng

这句话大意是:僧辩并沈公私船于水,分命众军乘城固守,偃旗卧鼓,安若无人,翌日,贼众济江,轻骑至城下,谓城中曰:“语王领军,何不早降。

sēng biàn shǐ dá yuē dà jūn dàn xiàng jīng zhōu cǐ chéng zì dāng fēi ài

这句话大意是:”僧辩使答曰:“大军但向荆州,此城自当非碍。

sēng biàn bǎi kǒu zài rén zhǎng wò qǐ de biàn jiàng

这句话大意是:僧辩百口在人掌握,岂得便降?

qǐng zhī jǐng jūn nèi báo kǔ gōng chéng nèi tóng shí gǔ zào shǐ shí yǔ xià zéi nǎi yǐn tuì

这句话大意是:”顷之,景军内薄苦攻,城内同时鼓噪,矢石雨下,贼乃引退。

yuán dì yòu lìng píng běi jiāng hú sēng lǜ bīng yuán sēng biàn

这句话大意是:元帝又令平北将胡僧率兵援僧辩。

shì rì zéi fù gōng chéng bù kè

这句话大意是:是日,贼复攻城,不克。

yòu wèi huǒ jiàn shāo zhà fēng bù biàn zì fén ér tuì

这句话大意是:又为火舰烧栅,风不便,自焚而退。

yǒu liú xīng duò qí yíng zhōng zéi tú dà hài xiāng gù shī sè

这句话大意是:有流星堕其营中,贼徒大骇,相顾失色。

zéi shuài rèn yuē yòu wèi lù fǎ hé suǒ qín jǐng nǎi shāo yíng yè dùn

这句话大意是:贼帅任约又为陆法和所擒,景乃烧营夜遁。

hóu jǐng fǎn gōng xiàn lì yáng zhì xīn lín

这句话大意是:侯景反,攻陷历阳,至新林。

dì shǐ yáng kǎn rù fù xuān chéng wáng dū du chéng nèi zhū jūn

这句话大意是:帝使羊侃入副宣城王,都督城内诸军。

jǐng zú jì zhì bǎi xìng jìng rù gōng sī hùn luàn wú fù cì xù

这句话大意是:景卒既至,百姓竞入,公私混乱,无复次序。

kǎn nǎi qū fēn fáng ài jiē yǐ zōng shì jiān zhī

这句话大意是:侃乃区分防碍,皆以宗室间之。

jūn rén zhēng rù wǔ kù zì qǔ qì jiǎ suǒ sī bù néng jìn

这句话大意是:军人争入武库,自取器甲,所司不能禁。

kǎn mìng zhǎn shù rén fāng de zhǐ

这句话大意是:侃命斩数人,方得止。

jí zéi bī chéng zhòng jiē xin xiōng jù kǎn wěi chēng de wài shè shū yún shào líng xī chāng hóu yǐ zhì jìn lù zhòng nǎi shǎo ān

这句话大意是:及贼逼城,众皆忄匈惧,侃伪称得外射书,云邵陵西昌侯已至近路,众乃少安。

zéi gōng dōng yè mén zòng huǒ shén shèng kǎn yǐ shuǐ wò miè huǒ shè shā shù rén zéi nǎi tuì

这句话大意是:贼攻东掖门,纵火甚盛,侃以水沃灭火,射杀数人,贼乃退。

yǒu zhào sòng jīn wǔ qiān liǎng yín wǔ qiān liǎng juàn wàn pǐ cì zhàn shì kǎn cí bù shòu

这句话大意是:有诏送金五千两、银五千两、绢万匹,赐战士,侃辞不受。

bù qǔ qiān yú rén bìng sī jiā shǎng jī

这句话大意是:部曲千余人,并私加赏赍。

zéi wèi jiān tóu mù lǘ gōng chéng shǐ shí suǒ bù néng zhì

这句话大意是:贼为尖头木驴攻城,矢石所不能制。

kǎn zuò zhì wěi jù shī tiě xuàn yǐ yóu guàn zhī zhì lǘ shàng fén zhī é jǐn

这句话大意是:侃作雉尾炬,施铁镟以油灌之,掷驴上焚之俄尽。

zéi rén yǐ dōng xi qǐ èr tǔ shān yǐ lín chéng chéng zhōng zhèn hài kǎn mìng wéi dì dào qián yǐn qí tǔ shān bù néng lì

这句话大意是:贼人以东西起二土山以临城,城中震骇,侃命为地道潜引,其土山不能立。

zéi yòu zuò dēng chéng lóu gāo shí yú zhàng yù lín shè chéng zhōng

这句话大意是:贼又作登城楼,高十余丈,欲临射城中。

kǎn yuē chē gāo qiàn xū bǐ lái bì dào kě wò ér guān zhī

这句话大意是:侃曰:“车高堑虚,彼来必倒,可卧而观之。

jí chē dòng guǒ dào zhòng jiē fú yān

现代白话:”及车动果倒,众皆服呢。

zéi jì pín gōng bù jié nǎi zhù cháng wéi

这句话大意是:贼既频攻不捷,乃筑长围。

zhū yì zhāng wǎn yì chū jī zhī dì yǐ wèn kǎn yuē bù kě

这句话大意是:朱异、张绾议出击之,帝以问侃,曰:“不可。

zéi duō rì gōng chéng bù néng xià gù lì cháng wéi yù yǐn chéng zhōng jiàng zhě ěr

这句话大意是:贼多日攻城不能下,故立长围,欲引城中降者耳。

jīn jī zhī chū rén ruò shǎo bù zú pò zéi ruò duō zé yī dàn shī lì mén ài qiáo xiǎo bì dà zhì cuò nǜ

这句话大意是:今击之,出人若少,不足破贼,若多,则一旦失利,门隘桥小,必大致挫衄。

bù cóng

这句话大意是:”不从。

suì shǐ qiān yú rén chū zhàn wèi jí jiāo fēng wàng fēng tuì zǒu guǒ yǐ zhēng qiáo fù shuǐ sǐ zhě dà bàn

这句话大意是:遂使千余人出战,未及交锋,望风退走,果以争桥赴水,死者大半。

xī wèi jiāng wéi xiào kuān shǒu yù bì

这句话大意是:西魏将韦孝宽守玉璧。

shí dōng wèi dà jiàng gāo huān qīng shān dōng zhī zhòng zhì tú xi rù yǐ yù bì chōng yào xiān mìng gōng zhī lián yíng shù shí lǐ

这句话大意是:时东魏大将高欢倾山东之众,志图西入,以玉璧冲要,先命攻之,连营数十里。

nǎi yú chéng nán qǐ tǔ shān yù chéng zhī yǐ rù

这句话大意是:乃于城南起土山,欲乘之以入。

dāng qí shān chù chéng shàng xiān yǒu liǎng gāo lóu xiào kuān gèng fù mù jiē zhī lìng jí gāo jùn duō jī zhàn jù yǐ yù zhī

这句话大意是:当其山处,城上先有两高楼,孝宽更缚木接之,令极高峻,多积战具以御之。

huan shǐ wèi chéng zhōng yuē zòng ěr fù lóu zhì tiān wǒ huì chuān chéng qǔ yǔ

现代白话:欢使谓城中曰:“纵你缚楼至天,我会穿城取雨。

suì yú chéng nán záo dì dào yòu yú chéng běi qǐ tǔ shān qiě zuò qiě gōng zhòu yè bù xī

这句话大意是:”遂于城南凿地道,又于城北起土山,且作且攻,昼夜不息。

xiào kuān fù jué zhǎng qiàn jié qí dì dào réng jiǎn zhàn shì zhūn chéng wài qiàn shàng měi chuān zhì qiàn zhàn shì jí qín shā zhī

这句话大意是:孝宽复掘长堑截其地道,仍简战士屯城外堑上,每穿至堑,战士即擒杀之。

yòu yú qiàn wài jī xīn zhù huǒ dí rén yǒu zài dì dào nèi zhě biàn xià chái huō yǐ pí bèi chuī zhī huǒ qì yī chōng xián jí zhuó làn

这句话大意是:又于堑外积薪贮火,敌人有在地道内者,便下柴火,以皮鞴吹之,火气一冲,咸即灼烂。

chéng wài yòu zào gōng chē chē zhī suǒ jí mò bù tuī huǐ suī yǒu pái mò zhī néng náo

这句话大意是:城外又造攻车,车之所及,莫不推毁,虽有排,莫之能挠。

xiào kuān nǎi fèng bù wèi màn suí qí suǒ xiàng zé zhāng shè zhī bù jì xuán yú kōng zhōng qí chē jìng bù néng huài

这句话大意是:孝宽乃缝布为幔,随其所向则张设之,布既悬于空中,其车竟不能坏。

chéng wài yòu fù sōng yú gān guàn yóu jiā huǒ guī yǐ shāo bù bìng yù fén lóu

这句话大意是:城外又缚松于竿,灌油加火,规以烧布,并欲焚楼。

xiào kuān fù zuò zhǎng tiě gōu lì qí fēng rèn huǒ gān jì lái yǐ gōu yáo gē zhī sōng má jù luò

这句话大意是:孝宽复作长铁钩,利其锋刃,火竿既来,以钩遥割之,松麻俱落。

chéng wài yòu yú chéng xī miàn chuān de zuò èr shí yī dào fēn wéi sì lù yú qí zhōng gè shī liáng zhù zuò qì yǐ yóu guàn zhù fàng huǒ shāo zhī zhù zhé chéng bìng bēng huài

这句话大意是:城外又于城西面穿地作二十一道,分为四路,于其中各施梁柱,作讫,以油灌柱,放火烧之,柱折城并崩坏。

xiào kuān yòu suí bēng chù shù mù shān yǐ hàn zhī dí bù néng rù

这句话大意是:孝宽又随崩处竖木栅以捍之,敌不能入。

chéng wài jǐn qí gōng jī zhī shù xiào kuān xián jù pò zhī

这句话大意是:城外尽其攻击之术,孝宽咸拒破之。

huan wú rú zhī hé nǎi qiǎn cāng cáo cān jūn zǔ xiào zhēng wèi yuē wèi wén jiù bīng hé bù jiàng yě

这句话大意是:欢无如之何,乃遣仓曹参军祖孝征谓曰:“未闻救兵,何不降也?

xiào kuān bào yún wǒ chéng chí yán gù bīng shí yǒu yú

这句话大意是:”孝宽报云:“我城池严固,兵食有余。

gōng zhě zì láo shǒu zhě cháng yì qǐ yǒu xún shuò zhī jiān yǐ xū jiù yuán

这句话大意是:攻者自劳,守者常逸,岂有旬朔之间,已须救援?

shì yōu ěr zhòng yǒu bù fǎn zhī wēi

现代白话:适忧你众有不反之危。

wǒ guān xī nán zǐ bì bù wéi xiáng jiàng jūn yě

这句话大意是:我关西男子,必不为降将军也。

xiào zhēng nǎi shè mù gé yú chéng zhōng yún néng zhǎn chéng zhǔ jiàng zhě bài tài wèi fēng jùn gōng yì wàn hù shǎng bó wàn pǐ

这句话大意是:”孝征乃射募格于城中,云:“能斩城主降者,拜太尉,封郡公,邑万户,赏帛万匹。

xiào kuān shǒu tí shū bèi fǎn shè chéng wài yún ruò yǒu zhǎn gāo huān zhě yī yī cǐ shǎng

这句话大意是:”孝宽手题书背,反射城外,云:“若有斩高欢者,一依此赏。

xiào dì zi xiān qiān zài shān dōng yòu suǒ zhì chéng xià lín yǐ bái rèn yún ruò bù zǎo jiàng biàn xíng dà lù

这句话大意是:”孝弟子先迁在山东,又锁至城下,临以白刃,云:“若不早降,便行大戮。

xiào kuān kāng kǎi jī yáng lüè wú gù yì shì zú mò bù gǎn lì

这句话大意是:”孝宽慷慨激扬,略无顾意,士卒莫不感励。

huan kǔ zhàn liù xún shāng jí bìng sǐ zhě shí sì wǔ zhì lì jù kùn yīn ér fā jí yè dùn qù

这句话大意是:欢苦战六旬,伤及病死者十四五,智力俱困,因而发疾,夜遁去。

wèi wáng pí wèi jīng zhōu là shǐ liáng qiǎn cáo yì zōng wéi jīng zhōu yǎn shuǐ guàn chéng bù méi zhě shù bǎn

这句话大意是:魏王罴为荆州剌史,梁遣曹义宗围荆州,偃水灌城,不没者数版。

yú shí nèi wài duō yú wèi huáng jiù yuán nǎi yí yī tiě quàn yún chéng quán dāng shòu běn zhōu là shǐ

这句话大意是:于时内外多虞,未遑救援,乃遗一铁券云:“城全当受本州剌史。

chéng zhōng liáng jǐn pí nǎi zhǔ zhōu yǔ jiàng shì jūn lìng shí zhī

这句话大意是:”城中粮尽,罴乃煮粥,与将士均令食之。

měi chū zhàn cháng bù huàn jiǎ zhòu dà hū gào tiān yuē jīng zhōu chéng xiào wén huáng dì suǒ zhì

这句话大意是:每出战,常不擐甲胄,大呼告天曰:“荆州城,孝文皇帝所置。

tiān ruò bù yòu guó jiā shǐ jiàn zhōng wáng pí é

这句话大意是:天若不佑国家,使箭中王罴额。

bù ěr wáng pí xū pò zéi bīng

现代白话:不你,王罴须破贼兵。

lǚ jīng zhàn zhèn yì bù bèi shāng

这句话大意是:”屡经战阵,亦不被伤。

mí lì sān nián yì zōng fāng tuì

这句话大意是:弥历三年,义宗方退。

wèi wáng sī zhèng shǒu yǐng chuān dōng wèi tài wèi gāo yuè lái gōng zhù tǔ shān yǐ lín chéng fēi tī huǒ chē jǐn gōng jī zhī fǎ

这句话大意是:魏王思政守颍川,东魏太尉高岳来攻,筑土山以临城,飞梯、火车,尽攻击之法。

sī zhèng yì zuò huǒ zǎn yīn xùn fēng biàn tóu zhī tǔ shān yòu shè yǐ huǒ jiàn shāo qí gōng jù

这句话大意是:思政亦作火攒,因迅风便投之土山,又射以火箭,烧其攻具。

nǎi mù yǒng shì zhuì ér chū zhàn jù qí liǎng tǔ shān zhì lóu dié yǐ zhù fáng shǒu

这句话大意是:乃募勇士缒而出战,据其两土山,置楼堞以助防守。

gāo chéng gèng yì bīng yǐn wěi shuǐ yǐ guàn chéng

这句话大意是:高澄更益兵,引洧水以灌城。

shí suī yǒu guài shòu měi chōng huài qí yàn rán chéng bèi guàn yǐ jiǔ duō yì bēng tuí

这句话大意是:时虽有怪兽每冲坏其堰,然城被灌已久,多亦崩颓。

yuè xī zhòng kǔ gōng

这句话大意是:岳悉众苦攻。

sī zhèng shēn dāng shǐ shí yǔ shì zú tóng láo kǔ

这句话大意是:思政身当矢石,与士卒同劳苦。

yuè nǎi gèng xiū yàn zuò tiě lóng zá shòu yòng yàn shuǐ shén yàn chéng shuǐ dà zhì chéng zhōng quán yǒng yì xuán fǔ ér chuī liáng lì jù jié

这句话大意是:岳乃更修堰,作铁龙杂兽,用厌水神,堰成水大至城中,泉涌溢,悬釜而炊,粮力俱竭。

mù róng shào zōng liú fēng shēng jí qí jiāng mù róng yǒng zhēn yì yǐ wéi xián gòng chéng lóu chuán yǐ wàng chéng nèi lìng shàn shè rén fǔ shè chéng zhōng

这句话大意是:慕容绍宗、刘丰生及其将慕容永珍,意以为闲,共乘楼船以望城内,令善射人俯射城中。

é ér dà fēng bào qǐ chuán nǎi piāo zhì chéng xià chéng shàng rén yǐ zhǎng gōu qiān chuán gōng nǔ luàn fā shào zōng qióng pò fù shuǐ ér sǐ

这句话大意是:俄而大风暴起,船乃飘至城下,城上人以长钩牵船,弓弩乱发,绍宗穷迫,赴水而死;。

fēng shēng fú xiàng tǔ shān fù zhōng shǐ ér bì qín yǒng zhēn bìng huò chuán zhōng qì xiè

这句话大意是:丰生浮向土山,复中矢而毙,擒永珍,并获船中器械。

sī zhèng wèi yǒng zhēn yuē pū zhī pò wáng zài yú jiù lòu chéng zhī shā qīng wú yì

这句话大意是:思政谓永珍曰:“仆之破亡,在于咎漏,诚知杀卿无益。

rán rén chén zhī jié shǒu zhī yǐ sǐ

这句话大意是:然人臣之节,守之以死。

nǎi liú tì zhǎn zhī

这句话大意是:”乃流涕斩之。

sī zhèng chū rù yǐng chuān shì zú bā qiān rén

这句话大意是:思政初入颍川,士卒八千人;。

bèi wéi jì jiǔ chéng zhōng wú yán zhǒng sǐ zhě shí liù qī

这句话大意是:被围既久,城中无盐,肿死者十六七;。

jí chéng xiàn zhī rì cún zhě cái sān qiān rén

这句话大意是:及城陷之日,存者才三千人。

suī wài wú jiù yuán yì wú pàn zhě

这句话大意是:虽外无救援,亦无叛者。

hòu zhōu liáng shì yàn wèi jìn zhōu là shǐ qí hòu zhǔ qīn lǜ bīng gōng wéi zhī

这句话大意是:后周梁士彦为晋州剌史,齐后主亲率兵攻围之。

lóu dié jiē jǐn duǎn bīng xiāng jiē shì yàn kāng kǎi zì ruò wèi jiàng shì yuē sǐ zài jīn rì wú wéi ěr xiān

现代白话:楼堞皆尽,短兵相接,士彦慷慨自若,谓将士曰:“死在今日,我为你先。

yú shì yǒng liè qí fèn hū shēng dòng dì wú bù yī dāng bǎi qí shī shǎo què

这句话大意是:”于是勇烈齐奋,呼声动地,无不一当百,齐师少却。

nǎi lìng qī qiè jí jūn rén zǐ nǚ zhòu yè xiū chéng sān rì ér jiù wǔ dì dà jūn yì zhì qí shī wéi jiě

这句话大意是:乃令妻妾及军人子女,昼夜修城,三日而就,武帝大军亦至,齐师围解。

shì yàn jiàn dì chí dì xū qì dì yì wèi zhī liú tì

这句话大意是:士彦见帝,持帝须泣,帝亦为之流涕。

shí dì yù bān shī shì yàn kòu mǎ jiàn dì cóng zhī zhí qí shǒu yuē zhèn yǒu jìn zhōu wèi píng qí zhī jī yi shàn shǒu zhī

这句话大意是:时帝欲班师,士彦扣马谏,帝从之,执其手曰:“朕有晋州,为平齐之基,宜善守之。

táng zhū luàn dé zōng xìng fèng tiān

这句话大意是:”唐朱Г乱,德宗幸奉天。

shù rì zéi jūn zhì zào yún qiáo chéng kuò shù shí zhàng yǐ jù lún wèi jiǎo chuí zhī shǐ qián shī shī zhān shēng niú gé duō xuán shuǐ náng yǐ wéi zhàng zhí zhǐ chéng dōng běi yú

这句话大意是:数日,贼军至,造云桥成,阔数十丈,以巨轮为脚椎之,使前施湿毡生牛革,多悬水囊以为障,直指城东北隅。

liǎng bàng gòu mù wèi lú mào yǐ niú pí huí huán xiāng zhǔ fù tǔ yùn xīn yú qí xià yǐ tián háo qiàn shǐ shí bù néng shāng

这句话大意是:两傍构木为庐,冒以牛皮,回环相属,负土运薪于其下,以填壕堑,矢石不能伤。

chéng zhōng xin xiōng jù xiāng gù shī sè dì zhào hún miǎn yù zhī lìng jī kōng míng gào shēn zì yù shǐ dà shī shí fēng wǔ bǎi hù sì xià zhě qiān yú zhóu mù zhū jūn tū jiàng gǎn sǐ zhī shì yǐ dāng zhī

这句话大意是:城中忄匈惧,相顾失色,帝召浑勉谕之,令赍空名诰身,自御史大失、实封五百户巳下者千余轴,募诸军突将敢死之士以当之;。

jiān cì yù bǐ yī guǎn dāng zhàn shèng liàng qí gōng fá jí zhe qí míng shòu zhī bù zú zhě bǐ shū qí shēn

这句话大意是:兼赐御笔一管,当战胜量其功伐,即著其名,授之不足者笔书其身。

yīn mìng yǐ wèi fǔ bèi ér qiǎn zhī

这句话大意是:因命以位,抚背而遣之。

qián yī rì yǔ fáng chéng shǐ hóu zhòng zhuāng chuāi yún qiáo lái lù xiān záo dì dào xià shēn zhàng yú shàng jī mǎ fèn shēn wǔ liù chǐ

这句话大意是:前一日,与防城使侯仲庄揣云桥来路,先凿地道下深丈余,上积马粪深五六尺。

cì èr rì jí lìng huǒ

这句话大意是:次二日,即令火。

cì yī rì fù xià chái xīn yè shāo zhī

这句话大意是:次一日,复下柴薪,夜烧之。

píng míng huǒ yàn gāo yú chéng lěi shì shí běi fēng zhèng jí zéi nǎi suí fēng tuī qiáo yǐ báo chéng xià zéi sān qiān yú rén xiāng jì ér dēng

这句话大意是:平明,火焰高于城垒,是时北风正急,贼乃随风推桥以薄城下,贼三千余人相继而登。

chéng shàng shì zú jiē dà hán něi yòu shǎo jiǎ zhòu dàn gǎn jī jiè lì zhī yǐ jī ruò zhī zhòng dāng jù zéi zhī fēng suī lì zhàn yìng dí rén yōu bù jì gōng qīng yǐ xià yǎng shǒu zhù tiān

这句话大意是:城上士卒皆大寒馁,又少甲胄,但感激戒厉之,以饥弱之众当剧贼之锋,虽力战应敌,人忧不济,公卿已下仰首祝天。

zéi tú zhì dì dào suǒ qiáo jiǎo piān xiàn bù néng jìn

这句话大意是:贼徒至地道所,桥脚偏陷不能进。

xū yú fēng huí yàn zhuǎn yún qiáo fén wèi huī jìn zéi fén sǐ zhě shù qiān chéng zhōng huan zào zhèn de

这句话大意是:须臾风回焰转,云桥焚为灰烬,贼焚死者数千,城中欢噪振地。

shí zhōng liú shǐ jù zì bá zhī xuè liú zhān shù gé dòu bù yǐ bù yán chuāng tòng yǐ jī shì xīn

这句话大意是:时中流矢,遽自拔之,血流沾沭,格斗不已,不言疮痛,以激士心。

jì ér li huái guāng dà jūn zhì zéi jiě wéi qù

这句话大意是:既而李怀光大军至,贼解围去。

wú shǎo chéng gōng xǔ zhōu shàng guān zhī jié dù liú hòu yù qì chéng zǒu pàn guān liú chāng yì zhuī zhǐ zhī yuē liú hòu jì shòu zhào yi yǐ sǐ shǒu chéng

这句话大意是:吴少诚攻许州,上官[A115]知节度留后,欲弃城走,判官刘昌裔追止之曰:“留后既授诏,宜以死守城。

kuàng chéng zhōng shì mǎ zú yǐ pò zéi dàn jiān bì bù zhàn bù guò wǔ qī rì zéi shì bì shuāi wǒ yǐ quán zhì zhī kě yě

这句话大意是:况城中士马足以破贼,但坚壁不战,不过五、七日,贼势必衰,我以全制之,可也。

rán zhī

这句话大意是:”[A115]然之。

zéi rì xī gōng jí dié huài bù dé xiū chāng yì lìng zào zhàn péng mù shān yǐ dài zhī

这句话大意是:贼日夕攻急,堞坏不得修,昌裔令造战棚木栅以待之。

mù zhuàng shì pò yíng de tū jiàng qiān rén záo chéng fēn chū dà pò zhī

这句话大意是:募壮士破营,得突将千人,凿城分出,大破之。

yīn lì zhàn péng mù shān yú chéng shàng yǐ gù bù xiàn

这句话大意是:因立战棚木栅于城上,以故不陷。

wǔ dài liáng jūn bài yú shàng dǎng jìn rén chéng shèng jìn pò zé zhōu zhōu chéng xiàn

这句话大意是:五代梁军败于上党,晋人乘胜进迫泽州,州城陷。

hé nán liú shǒu zhāng quán yì zhào niú cún jié móu suì yǐ běn jūn jí yòu lóng wǔ yǔ lín děng jūn wǎng jiē yìng shàng dǎng

这句话大意是:河南留守张全义召牛存节谋,遂以本军及右龙武羽林等军,往接应上党。

shī zhì tiān jǐng guān cún jié wèi zhū jiāng yuē shì xíng yě suī bù fèng zhào zhǐ rán zé zhōu yào dì bù kě shī yě dāng jiù zhī

这句话大意是:师至天井关,存节谓诸将曰:“是行也虽不奉诏旨,然泽州要地,不可失也,当救之。

shí jìn rén xīn shèng qí fēng shén shèng cún jié yǐn zhòng ér qián xián méi yè zhì zé zhōu

这句话大意是:”时晋人新胜,其锋甚盛,存节引众而前,衔枚夜至泽州。

shì yù shǒu pí zhě yǐ zòng huǒ gǔ zào yǐ yīng wài jūn là shǐ wáng bān bǎo yá chéng bù zhī suǒ wéi cún jié zhì nǎi dìng

这句话大意是:适遇守陴者已纵火鼓噪以应,外军剌史王班保牙城不知所为,存节至,乃定。

jìn jūn xún zhì nǎi fēn bù shǒu yù

这句话大意是:晋军寻至,乃分布守御。

jìn jūn sì miàn gōng dòu kāi dì dào yǐ rù chéng cún jié yì yǐ suì dào yīng zhī nì zhàn yú dì zhōng jìn jūn bù néng jìn yòu yǐ jìn nǔ shè zhī zhōng zhě rén mǎ jiē dòng jīng shí sān rì jìn jūn sǐ shāng shén zhòng fén yíng ér tuì jùn yǐ huò quán

这句话大意是:晋军四面攻斗,开地道以入城,存节亦以隧道应之,逆战于地中,晋军不能进,又以劲弩射之,中者人马皆洞,经十三日,晋军死伤甚众,焚营而退,郡以获全。

huáng cháo xiàn cháng ān zhào wèi chén zhōu là shǐ wèi zhū jiāng lì yuē yǐ wú jì cháo bù wéi cháng ān shì rén suǒ zhū bì qū qí zhòng dōng zǒu wú zhōu shì dāng qí chōng yǐ

现代白话:黄巢陷长安,赵为陈州剌史,谓诸将吏曰:“以我计,巢不为长安市人所诛,必驱其众东走,我州适当其冲了。

nǎi zhì chéng chí wèi shǒu bèi qiān mín liù shí lǐ nèi zhě jiē rù chéng zhōng xuǎn qí zǐ dì pèi yǐ bīng jiǎ yǐ qí dì chǎng lín wèi jiāng

这句话大意是:”乃治城池为守备,迁民六十里内者皆入城中,选其子弟,配以兵甲,以其弟昶琳为将。

cháo bài guǒ dōng zǒu

这句话大意是:巢败,果东走。

xiān qiǎn mèng jiè jù xiàng chéng chǎng jī pò zhī zhí jiè guī

这句话大意是:先遣孟楷据项城,昶击破之,执楷归。

cháo cóng hòu zhì wén jiè bèi zhí dà nù

这句话大意是:巢从后至,闻楷被执,大怒。

jì ér qín zōng quán yǐ cài zhōu fù cháo cháo shì shén shèng nǎi xī zhòng wéi zhì chōng mó mí rén zhī ròu yǐ wéi shí

这句话大意是:既而秦宗权以蔡州附巢,巢势甚盛,乃悉众围,置舂磨麋人之肉以为食。

chén rén kǒng yǔ qí xià yuē wú jiā sān shì chén jiāng bì néng bǎo cǐ ěr cáo nán zǐ dāng jí yú sǐ zhōng qiú shēng

现代白话:陈人恐,语其下曰:“我家三世陈将,必能保此,你曹男子当急于死中求生。

jiàn gōng lì yè wèi bì bù yīn cǐ shí

这句话大意是:建功立业,未必不因此时。

chén rén jiē yǒng yuè

这句话大意是:”陈人皆踊跃。

cháo zhà chéng sān lǐ wèi bā xiān yíng qǐ gōng jiān zhì bǎi guān jù liáng xiǎng yù yǐ jiǔ bì zhī qí bīng hào èr shí wàn

这句话大意是:巢栅城三里,为八仙营,起宫间,置百官,聚粮饷,欲以久弊之,其兵号二十万。

chén rén jiù yǒu jù nǔ shù bǎi jiē fèi huài hòu shēng nǔ gōng jiē bù shí qí qì

这句话大意是:陈人旧有巨弩数百,皆废坏,后生弩工皆不识其器。

chuàng yì lǐ zhī nǔ shǐ jī wǔ bǎi bù rén mǎ jiē dòng yǐ gù cháo bù gǎn jìn wéi

这句话大意是:创意理之,弩矢击五百步,人马皆洞,以故巢不敢近围。

fán sān bǎi rì shí jiāng jǐn nǎi qǐ bīng yú liáng

这句话大意是:凡三百日,食将尽,乃乞兵于梁。

liáng dà zǔ yǔ li kè yòng jiē zì jiāng huì jī bài cháo jiāng huáng qiū yú xī huá

这句话大意是:梁大祖与李克用皆自将会击,败巢将黄邺于西华。

xī huá yǒu jī sù cháo shì yǐ wéi xiǎng yòu bài cháo nǎi jiě wéi qù

这句话大意是:西华有积粟,巢恃以为饷,又败,巢乃解围去。

jìn jiāng li sì zhāo shǒu lù zhōu biàn jiāng li sī ān jiàng bīng shí wàn gōng zhī

这句话大意是:晋将李嗣昭守潞州,汴将李思安将兵十万攻之。

sì zhāo nǎi zhù jiā chéng shēn gōu gāo lěi nèi wài chóng fù fēi zǒu lù jué fǔ xún shì zhòng dēng chéng jù shǒu

这句话大意是:嗣昭乃筑夹城,深沟高垒,内外重复,飞走路绝,抚循士众,登城拒守。

cháng xiǎng zhū jiāng dēng chéng zhāng lè zéi shǐ zhōng zú mì bá zhī zuò kè bù zhī jué hān yǐn rú gù yǐ ān shì xīn

这句话大意是:尝享诸将登城张乐,贼矢中足,密拔之,坐客不之觉,酣饮如故,以安士心。

liáng zǔ chí shū shuō yòu bǎi duān sì zhāo fén qí shū zhǎn qí shǐ zhě

这句话大意是:梁祖驰书,说诱百端,嗣昭焚其书,斩其使者。

chéng zhōng gù shǒu jīng nián jìn wáng lǜ zhōu dé wēi děng lái gōng liáng jūn liáng bīng dà kuì sì zhāo fāng kāi mén

这句话大意是:城中固守经年,晋王率周德威等来攻梁军,梁兵大溃,嗣昭方开门。

tún tián hàn zhào chōng guó jī xiān lián qiāng chōng guó yù ba qí bīng tún tián yǐ dài qí bì zòu yuē chén wén bīng zhě suǒ yǐ míng dé chú hài yě gù jǔ de yú wài qí fú shēng yú nèi bù kě bù shèn

这句话大意是:屯田汉赵充国击先零羌,充国欲罢骑兵,屯田以待其弊,奏曰:“臣闻兵者,所以明德除害也,故举得于外,其福生于内,不可不慎。

chén suǒ jiāng lì shì mǎ niú yuè shí liáng gǔ shí jiǔ wàn jiǔ qiān liù bǎi sān shí hú yán qiān liù bǎi jiǔ shí sān hú jiāo gǎo èr shí wǔ wàn èr bǎi bā shí liù shí

这句话大意是:臣所将吏士马牛,月食粮谷十九万九千六百三十斛、盐千六百九十三斛、茭藁二十五万二百八十六石。

nán jiǔ bù jiě yáo yì bù xī

这句话大意是:难久不解,徭役不息。

yòu kǒng tā yí zú yǒu bù yú zhī biàn xiāng yīn bìng qǐ wèi míng zhǔ yōu chéng fēi sù dìng miào shèng zhī cè

这句话大意是:又恐它夷卒有不虞之变,相因并起,为明主忧,诚非素定庙胜之策。

qiě qiāng lǔ yì yǐ jì pò nán yòng bīng pì yě gù chén yú yǐ wéi jī zhī bù biàn

这句话大意是:且羌虏易以计破,难用兵辟也,故臣愚以为击之不便。

jì dù lín qiāng dōng zhì hào qiāng lǔ gù tián jí gōng tián mín suǒ wèi kěn kě èr qiān qǐng yǐ shàng

这句话大意是:计度临羌,东至浩,羌虏故田及公田,民所未垦,可二千顷以上。

qí jiān yóu tíng duō huài bài zhě chén qián bù shì rù shān lín fá mù dà xiǎo liù wàn yú méi jiē zài shuǐ cì

这句话大意是:其间邮亭多坏败者,臣前部士入山林伐木,大小六万余枚,皆在水次。

yuàn ba qí bīng

这句话大意是:愿罢骑兵,。

liú chí xíng yìng mù

这句话大意是:留弛刑应募,。

jí huái yáng rǔ nán bù bīng yǔ lì sī cóng zhě

现代白话:及淮阳、你南步兵与吏私从者,。

hé fán wàn èr bǎi bā shí èr rén

这句话大意是:合凡万二百八十二人,。

yòng gǔ yuè èr wàn qī qiān sān bǎi liù shí sān hú yán sān bǎi bā hú

这句话大意是:用谷月二万七千三百六十三斛、盐三百八斛,。

fēn tún yào hài chù

这句话大意是:分屯要害处,。

shuǐ jiě cáo xià

这句话大意是:水解漕下,。

shàn xiāng tíng

这句话大意是:缮乡亭,。

jùn gōu qú

这句话大意是:浚沟渠,。

zhì huáng yǐ xī dào qiáo qī shí suǒ

这句话大意是:治隍ɑ以西道桥七十所,。

lìng kě zhì xiān shuǐ

这句话大意是:令可至鲜水。

zuǒ yòu tián shì chū fù rén èr shí mǔ

这句话大意是:左右田事,出赋人二十亩。

zhì sì yuè cǎo shēng fā jùn qí jí shǔ guó hú jì kàng jiàn gè qiān zú mǎ shén èr jiù cǎo wèi tián zhě yóu bīng yǐ chōng rù jīn chéng jùn yì jī chù shěng dà fèi

这句话大意是:至四月草生,发郡骑及属国胡骑伉健各千,卒马什二,就草,为田者游兵,以充入金城郡,益积畜,省大费。

jīn dà sī nóng zhuǎn gǔ zhì zhě zú zhī wàn rén yī suì shí

这句话大意是:今大司农转谷至者,足支万人一岁食。

jǐn shàng tián chù jí qì yòng bù wéi lù xià cái xǔ

这句话大意是:谨上田处及器用簿,唯陆下裁许。

shàng bào yuē huáng dì wèn jiāng jūn yán yù ba qí bīng wàn rén liú tián jí rú jiāng jūn zhī jì lǔ dāng hé shí fú zhū

这句话大意是:”上报曰:“皇帝问将军,言欲罢骑兵万人留田,即如将军之计,虏当何时伏诛?

bīng dāng hé shí de jué

这句话大意是:兵当何时得决?

shú jì qí biàn fù zòu

这句话大意是:熟计其便,复奏。

chōng guó shàng zhuàng yòu yuē bān shī bà bīng wàn rén liú tián cǐ zuò zhī jiě qiāng lǔ zhī jù yě

这句话大意是:”充国上状,又曰:“班师罢兵,万人留田,此坐支解羌虏之具也。

chén jǐn tiáo bù chū bīng liú tián pián yí shí èr shì

这句话大意是:臣谨条不出兵留田便宜十二事。

bù bīng jiǔ xiào lì shì wàn rén liú tún yǐ wéi wǔ bèi yīn tián zhì gǔ wēi dé bìng xíng yī yě

这句话大意是:步兵九校,吏士万人,留屯以为武备,因田致谷,威德并行,一也。

yòu yīn pái shé qiāng lǔ lìng bù dé féi ráo zhī de pín pò qí zhòng yǐ chéng qiāng lǔ xiāng pàn zhī jiàn èr yě

这句话大意是:又因排折羌虏,令不得肥饶之地,贫破其众,以成羌虏相畔之渐,二也。

jū mín de bìng tián zuò bù shī nóng yè sān yě

这句话大意是:居民得并田作,不失农业,三也。

jūn mǎ yī yuè zhī shí dù zhī tián shì yī suì ba qí bīng yǐ shěng dà nóng sì yě

这句话大意是:军马一月之食,度支田士一岁,罢骑兵以省大农,四也。

zhì chūn shěng jiǎ shì zú xún hé huáng cáo gǔ zhì lín qiāng yǐ shì qiāng lǔ yáng wēi wǔ chuán shì zhé chōng zhī jù wǔ yě

这句话大意是:至春省甲士卒,循河隍漕谷至临羌,以视羌虏,扬威武,传世折冲之具,五也。

yǐ xián xiá shí xià suǒ fá cái shàn zhì yóu tíng chōng rù jīn chéng liù yě

这句话大意是:以闲暇时,下所伐材,缮治邮亭,充入金城,六也。

bīng chū chéng wēi jiǎo xìng bù chū lìng fǎn pàn zhī lǔ cuàn yú fēng hán zhī de lí shuāng lù jí yì zhú duò zhī huàn zuò de bì shèng zhī dào qī yě

这句话大意是:兵出乘危徼幸,不出,令反畔之虏窜于风寒之地,离霜露疾疫瘃堕之患,坐得必胜之道,七也。

wáng jīng zǔ yuǎn zhuī sǐ shāng zhī hài bā yě

这句话大意是:亡经阻远追死伤之害,八也。

nèi bù sǔn wēi wǔ zhī zhòng wài bù lìng lǔ de chéng jiàn zhī shì jiǔ yě

这句话大意是:内不损威武之重,外不令虏得乘间之势,九也。

yòu wáng jīng dòng hé nán dà kāi xiǎo kāi shǐ shēng tā biàn zhī yōu shí yě

这句话大意是:又亡惊动河南大开、小开使生它变之忧,十也。

zhì huáng zhōng dào qiáo lìng kě zhì xiān shuǐ yǐ zhì xī yù xìn wēi qiān lǐ cóng zhěn xí shàng guò shī shí yī yě

这句话大意是:治隍ɑ中道桥,令可至鲜水,以制西域,信威千里,从枕席上过师,十一也。

dà fèi jì shěng yáo yì yù xi yǐ jiè bù yú shí èr yě

这句话大意是:大费既省,繇役豫息,以戒不虞,十二也。

liú tún tián de shí èr biàn chū bīng shī shí èr lì

这句话大意是:留屯田得十二便,出兵失十二利。

suì zhào bà bīng dú chōng guó liú tún tián

这句话大意是:”遂诏罢兵,独充国留屯田。

míng nián wǔ yuè chōng guó zòu yán qiāng běn kě wǔ wàn rén jūn fán zhǎn shǒu qī qiān liù bǎi jí jiàng zhě sān wàn yī qiān èr bǎi rén ruò hé huáng jī è sǐ zhě wǔ liù qiān rén dìng jì yí tuō yǔ jiān gǒng huáng dī jù wáng zhě bù guò sì qiān rén

这句话大意是:明年五月,充国奏言:“羌本可五万人军,凡斩首七千六百级,降者三万一千二百人,溺河隍饥饿死者五、六千人,定计遗脱与煎巩黄羝俱亡者不过四千人。

qiāng mǐ wàng děng zì guǐ bì děi guǐ zé yě zì wèi yōu zé yán bì néng de zhī qǐng ba tún bīng

这句话大意是:羌靡忘等自诡必得(诡,责也,自为忧责,言必能得之),请罢屯兵。

zòu kě

这句话大意是:奏可。

chōng guó zhèn lǚ ér hái

这句话大意是:”充国振旅而还。

cáo cāo jì pò huáng jīn yù jīng lüè sì fāng ér kǔ jūn shí bù zú yǔ lín jiān zǎo zhī jiàn zhì tún tián

这句话大意是:曹操既破黄巾,欲经略四方,而苦军食不足,羽林监枣祗建置屯田。

yú shì yǐ rèn jùn wèi xìng nóng zhōng láng jiàng mù bǎi xìng tún tián yú xǔ xià jīn yǐng chuān jùn xǔ chāng yì yě de gǔ bǎi wàn hú

这句话大意是:于是以任峻为兴农中郎将,募百姓屯田于许下(今颍川郡许昌邑也),得谷百万斛。

jùn guó lì zhì tián guān

这句话大意是:郡国例置田官。

shù nián zhī zhōng suǒ zài jī sù cāng lǐn jiē mǎn

这句话大意是:数年之中,所在积粟,仓廪皆满。

zhèng shǐ zhōng sī mǎ yì dū zhū jūn fá wú yīn yù guǎng tián jī gǔ wèi jiān bìng zhī jì nǎi shǐ shān ài xíng chén xiàng yǐ dōng zhì shòu chūn

这句话大意是:正始中,司马懿督诸军伐吴,因欲广田积谷为兼并之计,乃使邓艾行陈项以东至寿春。

ài yǐ wéi tián liáng shuǐ shǎo bù zú yǐ jǐn dì lì yi kāi hé qú kě yǐ dà jī jūn liáng yòu tōng cáo yùn zhī dào nǎi zhe jì hé lùn yǐ yù qí zhǐ

现代白话:艾以为田良水少,不足以尽地利,宜开河渠,能够大积军粮,又通漕运之道,乃著《济河论》以喻其旨。

yòu yǐ wéi xī pò huáng jīn yīn wèi tún tián jī gǔ xǔ dōu yǐ zhì sì fāng jīn sān yú yǐ dìng shì zài huái nán měi dà jūn zhēng jǔ yùn bīng yù bàn gōng fèi jù yì

这句话大意是:又以为:“昔破黄巾,因为屯田积谷许都,以制四方,今三隅已定,事在淮南,每大军征举,运兵遇半,功费巨亿。

yǐ wéi dà yì chén cài zhī jiān shàng xià tián liáng kě shěng xǔ chāng zuǒ yòu zhū dào tián bìng shuǐ dōng xià lìng huái běi èr wàn rén huái nán sān wàn rén shí èr fēn xiū qiě tián qiě shǒu yǒng fēng cháng shōu sān bèi yú xi

这句话大意是:以为大役陈蔡之间,上下田粮可省许昌左右诸稻田,并水东下,令淮北二万人、淮南三万人十二分休,且田且守,永丰常收,三倍于西。

jì chú zhòng fèi suì kè wǔ bǎi wàn hú yǐ wéi jūn zī

这句话大意是:计除众费,岁克五百万斛,以为军资。

liù qī nián jiān kě jī sān qiān wàn hú yú huái shàng

这句话大意是:六、七年间,可积三千万斛于淮上。

cǐ zé shí wàn zhī zhòng wǔ nián shí yě

这句话大意是:此则十万之众,五年食也。

yǐ cǐ chéng dí wú bù kè yǐ

现代白话:以此乘敌,无不克了。

yì shàn zhī jiē rú ài jì

这句话大意是:”懿善之,皆如艾计。

nǎi dà xīng tún shǒu guǎng kāi huái yáng bǎi chǐ èr qú

这句话大意是:乃大兴屯守,广开淮阳、百尺二渠。

yòu xiū zhū bēi yú yǐng zhī nán běi wàn yú qǐng

这句话大意是:又修诸陂于颍之南北万余顷。

zì shì huái běi cāng lǐn xiāng wàng shòu yáng zhì yú jīng shī nóng guān tún bīng lián shǔ yān

现代白话:自是淮北仓廪相望,寿阳至于京师,农官、屯兵连属呢。

táng guō yuán zhèn qiān liáng zhōu dū du lǒng yòu zhū jūn zhōu dà shǐ

这句话大意是:唐郭元振迁凉州都督、陇右诸军州大使。

xiān shì liáng zhōu fēng jiè dōng běi bù guò sì bǎi yú lǐ jì bī tū jué tǔ bō èr kòu pín suì yǎn zhì chéng xià bǎi xìng kǔ zhī

这句话大意是:先是,凉州封界东北不过四百余里,既逼突厥、吐蕃,二寇频岁奄至城下,百姓苦之。

yuán zhèn shǐ yú nán jìng xiá kǒu zhì hé róng chéng běi jiè qì zhōng zhì bái tíng jūn cuò qí yào lù nǎi zhí zhōu jìng yī qiān wǔ bǎi lǐ

这句话大意是:元振始于南境峡口置和戎城,北界碛中置白亭军,挫其要路,乃拓州境一千五百里。

zì shì kòu lǔ bù fù gèng zhì chéng xià

这句话大意是:自是寇虏不复更至城下。

yuán zhèn yòu lìng gān zhōu là shǐ lǐ hàn tōng kāi zhì tún tián jǐn qí shuǐ lù zhī lì

这句话大意是:元振又令甘州剌史李汉通开置屯田,尽其水陆之利。

jiù liáng zhōu sù mài hú zhì shù qiān jí hàn tōng shōu lǜ zhī hòu shù nián fēng rěn nǎi zhì yì pǐ juàn sī dí shù shí hú jī jūn liáng zhī shù shí nián

这句话大意是:旧凉州粟麦斛至数千,及汉通收率之后,数年丰稔,乃至一匹绢纟翟数十斛,积军粮支数十年。

táng hēi chǐ cháng zhī chōng hé yuán jūn fù shǐ yǐ hé yuán jūn zhèng dāng zéi chōng yù jiā bīng zhèn shǒu kǒng yǒu fēi miǎn zhī fèi suì yuǎn zhì fēng shù qī shí yú suǒ dù kāi yíng tián wǔ qiān yú qǐng suì shōu bǎi yú wàn dàn

这句话大意是:唐黑齿常之充河源军副使,以河源军正当贼冲,欲加兵镇守,恐有飞免之费,遂远置烽戍七十余所,度开营田五千余顷,岁收百余万石。

hòu táng zhāng xī chóng qiān líng zhōu jié dù shǐ

这句话大意是:后唐张希崇迁灵州节度使。

xiān shì líng zhōu dì jiē róng dí shù bīng xiǎng dào cháng kǔ chāo lüě

这句话大意是:先是,灵州地接戎狄,戍兵饷道常苦抄掠。

xī chóng nǎi kāi tún tián jiào shì gēng zhòng jūn yǐ zú shí ér shěng zhuǎn kuì

这句话大意是:希崇乃开屯田,教士耕种,军以足食,而省转馈。

míng zōng xià zhào bāo měi

这句话大意是:明宗下诏褒美。

ràng gōng hòu hàn féng yì wéi rén qiān tuì bù fá yǔ zhū jiàng xiàng féng zhé yǐn chē bì dào

这句话大意是:让功后汉冯异为人谦退不伐,与诸将相逢,辄引车避道。

měi suǒ zhǐ shě zhū jiāng bìng zuò lùn gōng yì dú píng shù xià

这句话大意是:每所止舍,诸将并坐论功,异独屏树下。

guāng wǔ yǐ cǐ duō zhī

这句话大意是:光武以此多之。

wěi áo jiàng yì shàng shū yán zhuàng bù gǎn zì fá

这句话大意是:隗嚣降,异上书言状,不敢自伐。

zhū yù fēn qí gōng dì xià xǐ shū yuē zhēng xi gōng ruò qiū shān ér zì yǐ wéi bù zú mèng zhī fǎn bēn ér diàn yì hé yì zāi

现代白话:诸欲分其功,帝下玺书曰:“征西功若丘山,而自以为不足,孟之反奔而殿,亦何异啊!

jiàn ān èr shí sān nián dài jùn wū huán fǎn cáo cāo yǐ zi zhāng wèi běi zhōng láng jiàng xíng xiāo qí jiāng jūn

这句话大意是:”建安二十三年,代郡乌桓反,曹操以子璋为北中郎将,行骁骑将军。

rù zhuō jùn jiè pàn bīng shù qiān jì zú zhì zhāng shēn zì bó zhàn shè zéi qí yìng xián ér dǎo zhě qián hòu xiāng zhǔ

这句话大意是:入涿郡界,叛兵数千骑卒至,璋身自搏战,射贼骑应弦而倒者,前后相属。

zhàn guò bàn rì zhāng kǎi zhōng shù jiàn yì qì yì lì chéng shèng zhú běi zhì yú sāng qián yī rì yī yè yǔ zéi xiāng jí jī dà pò zhī zhǎn shǒu huò shēng yǐ wàn shù

这句话大意是:战过半日,璋铠中数箭,意气益厉,乘胜逐北,至于桑干,一日一夜,与贼相及,击,大破之,斩首获生以万数。

zhāng nǎi bèi cháng kē dà cì jiàng shì jiàng shì wú bù yuè xǐ

这句话大意是:璋乃倍常科大赐将士,将士无不悦喜。

shí cāo zài cháng ān zhào zhāng yì xíng zài suǒ

这句话大意是:时操在长安,召璋诣行在所。

zhāng zì dài guò qiū tài zǐ wèi zhāng yuē qīng xīn yǒu gōng jīn miàn jiàn shàng yi wù zì fá yìng duì cháng ruò bù zú zhě

这句话大意是:璋自代过邺,太子谓璋曰:“卿新有功,今面见上,宜勿自伐,应对常若不足者。

zhāng dào rú tài zǐ yán guī gōng zhū jiāng tài zǔ xǐ chí zhāng xū yuē huáng xū ér jìng dà qí yě

这句话大意是:”璋到如太子言,归功诸将,太祖喜,持璋须曰:“黄须儿竟大奇也!

jìn táng bīn jiān bā dōng zhū jūn shì jiā guǎng wǔ jiāng jūn shàng zhēng wú zhī cè shén hé wǔ dì yì

这句话大意是:”晋唐彬监巴东诸军事,加广武将军,上征吴之策,甚合武帝意。

bīn hòu yǔ wáng gòng fá wú bīn tún jù chōng yào

这句话大意是:彬后与王共伐吴,彬屯据冲要。

wèi zhòng jūn qián qū měi shè yí bīng yīng jī zhì shèng xiàn xī líng lè qīng duō suǒ qín huò

这句话大意是:为众军前驱,每设疑兵,应机制胜,陷西陵乐卿,多所擒获。

zì bā líng miǎn kǒu yǐ dōng zhū zéi suǒ jù mò bù zhèn shè dǎo gē ròu tǎn

这句话大意是:自巴陵、沔口以东,诸贼所聚,莫不震慑,倒戈肉袒。

bīn zhī zéi kòu yǐ tiǎn sūn hào jiāng jiàng wèi zhì jiàn yè èr bǎi lǐ chēng jí chí liú yǐ shì bù jìng

这句话大意是:彬知贼寇已殄,孙浩将降,未至建业二百里,称疾迟留,以示不竞。

guǒ yǒu xiān dào zhě zhēng wù hòu dào zhě zhēng gōng

这句话大意是:果有先到者争物,后到者争功。

yú shí yǒu shí mò bù gāo bīn

这句话大意是:于时有识,莫不高彬。

duò gāo wèi zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn fá chén wèi yuán shuài zhǎng shǐ

这句话大意是:隋高为左领军大将军,伐陈,为元帅长史。

chén píng yǐ gōng shòu shàng zhù guó

这句话大意是:陈平,以功授上柱国。

gāo zǔ cháng cóng róng mìng yǔ hè ruò bì yán jí chén píng shì yuē hè ruò bì xiān xiàn shí cè hòu yú jiǎng shān kǔ zhàn pò zéi

这句话大意是:高祖尝从容命与贺若弼言及陈平事,曰:“贺若弼先献十策,后于蒋山苦战破贼。

chén wén lì ěr yān gǎn yǔ dà jiàng jūn lùn gōng

现代白话:臣文吏耳,呢敢与大将军论功!

dì dà xiào shí jiā qí yǒu ràng

这句话大意是:”帝大笑,时嘉其有让。

cí shǎng wèi gōng shū zuò wèi wèi jiāng ér yǔ zhào hán zhàn

这句话大意是:辞赏魏公叔座为魏将,而与赵韩战。

huì běi qín lè zuò wèi wáng shuō jiāo yíng yǐ shǎng tián bǎi wàn lù zhī

这句话大意是:会北禽乐作,魏王说,郊迎,以赏田百万禄之。

gōng shū zuò fǎn zǒu zài bài ér cí yuē fu shǐ shì zú bù bēng zhí ér bù yǐ náo zhì ér bù pì zhě cǐ wú qǐ yú jiào yě chén bù néng wèi yě

这句话大意是:公叔座反走,再拜而辞曰:“夫使士卒不崩,直而不倚,挠陟而不辟者,此吴起馀教也,臣不能为也。

qián chá dì xíng zhī xiǎn zǔ jué lì hài zhī biàn shǐ sān jūn zhī shì bù mí huò zhě ba níng cuàn xiāng zhī lì yě

这句话大意是:前察地形之险阻,决利害之便,使三军之士不迷惑者,巴宁、爨襄之力也。

xuán shǎng fá yú qián shǐ mín zhāo rán xìn zhī yú hòu zhě wáng zhī míng fǎ

这句话大意是:悬赏罚于前,使民昭然信之于后者,王之明法。

kè dí zhī kě yě gǔ zhī bù gǎn dài juàn zhě chén yě

这句话大意是:克敌之可也,鼓之不敢怠倦者,臣也。

wáng yǐ wéi chén bù gǎn dài juàn shǎng chén kě yě

这句话大意是:王以为臣不敢怠倦,赏臣可也。

ruò yǐ chén zhī yǒu gōng chén hé lì zhī yǒu hu

这句话大意是:若以臣之有功,臣何力之有吗?

wáng yuē shàn

这句话大意是:”王曰:“善。

yú suǒ wú qǐ zhī hòu cì zhī tián èr shí qǐng ba níng cuàn xiāng tián gè shí qǐng

这句话大意是:”于索吴起之后,赐之田二十顷,巴宁、爨襄田各十顷。

wáng yuē gōng shū zuò qǐ fēi liáng zhě zāi

现代白话:王曰:“公叔座岂非良者啊!

jì wèi guǎ rén shèng qiáng dí yě yòu bù yí xián zhě zhī hòu bù shou néng shàng zhī jī gōng shū zuò hé kě wú yì hu

这句话大意是:既为寡人胜强敌也,又不遗贤者之后,不扌能上之迹,公叔座何可无益吗。

gù yòu yǔ tián sì shí qǐng jiā zhī bǎi qǐng zhī shàng shǐ bǎi sì shí qǐng

这句话大意是:”故又与田四十顷,加之百顷之上,使百四十顷。

gù lǎo zǐ yuē shèng rén wú jī jǐn yǐ wéi rén jǐ yù yǒu

现代白话:故老孔子说:“圣人无积,尽以为人,己愈有;。

jì yǐ yú rén jǐ yù duō

这句话大意是:既以与人,己愈多。

gōng shū dāng zhī yǐ

现代白话:”公叔当之了。

chu zhāo wáng shī guó tú yáng shuō zǒu ér cóng wáng

这句话大意是:楚昭王失国,屠羊说走而从王。

wáng fǎn guó jiāng shǎng cóng zhě jí tú yáng shuō shuō yuē dài wáng shī guó chén shī tú yáng

这句话大意是:王反国,将赏从者,及屠羊说,说曰:“大王失国,臣失屠羊。

dài wáng fǎn guó shuō yì fǎn tú yáng

这句话大意是:大王反国,说亦反屠羊。

chén zhī jué lù yǐ fù yǐ yòu hé shǎng zhī yǒu

现代白话:臣之爵禄已复了,又何赏之有?

wáng yuē qiáng zhī

这句话大意是:”王曰:“强之。

tú yáng shuō yuē dài wáng shī guó fēi chén zhī zuì yě gù bù gǎn fú qí zhū

这句话大意是:”屠羊说曰:“大王失国,非臣之罪也,故不敢伏其诛。

dài wáng fǎn guó fēi chén zhī gōng yě gù bù gǎn dāng qí shǎng

这句话大意是:”大王反国,非臣之功也,故不敢当其赏。

wáng yuē jiàn zhī

这句话大意是:”王曰:“见之。

tú yáng shuō yuē chǔ guó zhī fǎ bì yǒu zhòng shǎng dà gōng ér hòu de jiàn

这句话大意是:”屠羊说曰:“楚国之法,必有重赏大功,而后得见。

jīn chén zhī zhì bù zú yǐ cún guó ér yǒng bù zú yǐ sǐ kòu

这句话大意是:今臣之智不足以存国,而勇不足以死寇。

wú jūn rù yǐng shuō wèi nán ér bì kòu

这句话大意是:吴军入郢,说畏难而避寇。

fēi gù suí dài wáng yě

这句话大意是:非故随大王也。

jīn dài wáng yù fèi fǎ huǐ yuē ér jiàn shuō cǐ fēi chén zhī suǒ yǐ wén yú tiān xià zhě yě

这句话大意是:今大王欲废法毁约而见说,此非臣之所以闻于天下者也。

wáng wèi sī mǎ zi qì yuē tú yáng shuō jū chǔ bēi jiàn ér chén yì shén gāo zi qì wèi wǒ yán zhī yǐ sān jīng zhī wèi

这句话大意是:”王谓司马子綦曰:“屠羊说居处卑贱,而臣义甚高,子綦为我延之以三旌之位。

tú yáng shuō yuē fu sān jīng zhī wèi jūn zhī guì yú tú yáng zhī lì yě

这句话大意是:”屠羊说曰:“夫三旌之位,君之贵于屠羊之利也。

rán qǐ kě yǐ tān lù ér shǐ wú jūn yǒu wàng shī zhī míng hu

现代白话:然岂能够贪禄,而使我君有妄施之名吗?

shuō bù gǎn dāng yuàn fǎn wú tú yáng zhī sì

现代白话:说不敢当,愿反我屠羊之肆。

suì bù shòu zhī

这句话大意是:”遂不受之。

✦ You read 后集·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.