zá xù zhàn dì tǔ sú
这句话大意是:杂叙战地土俗。
fu dùn bīng zhī dào yǒu dì lì yān wǒ xiān jù shèng dì zé dí bù néng yǐ zhì wǒ
现代白话:夫顿兵之道,有地利呢:我先据胜地,则敌不能以制我;。
dí xiān jū shèng dì zé wǒ bù néng yǐ zhì dí
这句话大意是:敌先居胜地,则我不能以制敌。
ruò zé dì dùn bīng bù néng qū lì bì hài shì qū bǎi wàn zhī zhòng ér zì tóu sǐ suǒ fēi tiān zhī zāi jiāng zhī guò yě
这句话大意是:若择地顿兵,不能趋利避害,是驱百万之众而自投死所,非天之灾,将之过也。
bīng fǎ yuē dì xíng zhě bīng zhī zhù
这句话大意是:兵法曰:地形者,兵之助。
liào dí zhì shèng jì xiǎn è yuǎn jìn shàng xià zhě jiāng zhī dào yě
这句话大意是:料敌制胜,计险厄远近上下者,将之道也。
sūn wǔ lùn zhī yuē jiǔ biàn zhī de qū shēn zhī lì rén qíng zhī lǐ bù kě bù chá
这句话大意是:孙武论之曰:“九变之地,屈伸之利,人情之理,不可不察。
gù bīng zhī qíng wéi zé yù zhī bù dé yǐ zé dòu guò zé cóng
这句话大意是:故兵之情,围则御之,不得已则斗,过则从。
shì gù bù zhī zhū hóu zhī móu zhě bù néng yù jiāo
这句话大意是:是故不知诸侯之谋者,不能预交;。
bù zhī shān lín xiǎn zǔ jǔ zé zhī xíng zhě bù néng xíng jūn
这句话大意是:不知山林、险阻、沮泽之形者,不能行军;。
bù yòng xiāng dǎo zhě bù néng de dì lì
这句话大意是:不用乡导者,不能得地利。
sì wǔ zhě yī bù zhī fēi bà wáng zhī bīng yě
这句话大意是:四五者一不知,非霸王之兵也。
gài yán jiǔ dì zhī lì tǎng bù zhī yī zé fēi bà wáng zhī jǔ kuàng jiē mèi zhě hu
这句话大意是:”盖言九地之利,倘不知一,则非霸王之举,况皆昧者吗?
shì yǐ chù jūn zhī fǎ hào gāo è xià yǐ qí jū de qí shì zé yì wèi zhì rén
这句话大意是:是以处军之法,好高恶下,以其居得其势,则易为制人。
gù qín rén de hán zhī gù liù guó zhū hóu cháng kòu guān ér gōng qín wú wáng zú yí shǐ ér zhū hóu zhī shī yǐ kùn
这句话大意是:故秦人得ゾ函之固,六国诸侯常叩关而攻,秦无亡镞遗矢,而诸侯之师已困。
rán ér qín zhī de bù guǎng yú wú chǔ qín zhī bīng bù jìn yú yān zhào suǒ yǐ néng shèng zhě yǐ qí de yǒu xiǎn gù yě
这句话大意是:然而秦之地不广于吴楚,秦之兵不劲于燕赵,所以能胜者,以其地有险固也。
gù qí shì yǒu jiàn líng zhī yù qí shǒu yǒu bǎi èr zhī lì kě bù wu zāi
现代白话:故其势有建瓴之喻,其守有百二之利,可不务啊!
jīn zhe dì xíng yī piān
这句话大意是:今著地形一篇。
jiǔ dì sàn dì shì zú shì zhī huái liàn qī zǐ zhēng zé sàn zǒu shì wèi sàn dì
这句话大意是:九地散地士卒恃之,怀恋妻子,争则散走,是谓散地。
yī yuē de wú dòu jiàn shì zú yì sàn zǒu jū cǐ dì zhě bù kě shǔ zhàn
这句话大意是:一曰:地无斗键,士卒易散走,居此地者不可数战。
yòu yuē de yuǎn sì píng gèng wú yào hài shì zú bù jiān yì ér yì lí sàn gù yuē sàn dì yě
这句话大意是:又曰:地远四平,更无要害,士卒不坚意而易离散,故曰散地也。
bīng fǎ yuē zhū hóu zì zhàn qí de wèi sàn dì shì zú liàn tǔ dào jìn yì sàn
这句话大意是:兵法曰:“诸侯自战其地,为散地(士卒恋土,道近易散)。
shì gù sàn dì zé wú zhàn kǒng shī sàn de
这句话大意是:”是故散地则无战(恐失散地)。
yòu yuē sàn dì wú jiāng yī qí zhì shǒu zé zhì yī zhàn zé yì sàn
现代白话:又曰:“散地,我将一其志(守则志一,战则易散)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē sàn dì shì zú gù jiā bù kě yǔ zhàn zé bì gù shǒu bù chū
这句话大意是:吴子问孙武曰:“散地,士卒顾家,不可与战,则必固守不出。
dí gōng wǒ chéng lěi lüè wú tián yě jìn wú qiáo cǎi sāi wú yào dào dài wú kōng xū ér jí gōng zé rú zhī hé
现代白话:敌攻我城垒,掠我田野,禁我樵采,塞我要道,待我空虚而急攻,则如之何?
wǔ yuē dí rén shēn rù wú dōu duō bèi chéng yì shì zú yǐ jūn wèi jiā zhuān zhì qīng dí
现代白话:”武曰:“敌人深入我都,多背城邑,士卒以军为家,专志轻敌。
wú bīng zài guó ān tǔ huái shēng yǐ zhèn zé bù jiān yǐ dòu zé bù shèng
现代白话:我兵在国,安土怀生,以阵则不坚,以斗则不胜。
dāng jí rén zhòng jù gǔ xù bó bǎo chéng bì xiǎn qiǎn qīng bīng jué qí liáng dào
这句话大意是:当集人众,聚谷蓄帛,保城避险,遣轻兵绝其粮道。
bǐ tiǎo zhàn bù dé zhuǎn shū bù zhì yě wú suǒ lüè sān jūn kùn něi yīn ér yòu zhī kě yǐ yǒu gōng
现代白话:彼挑战不得,转输不至,野无所掠,三军困馁,因而诱之,能够有功。
ruò yù yě zhàn zé bì yīn shì yī xiǎn shè fú
这句话大意是:若欲野战,则必因势,依险设伏。
de wú xiǎn zé yǐn yú tiān qì yīn qíng hūn wù chū qí bù yì xí qí xiè dài kě yǐ yǒu gōng
现代白话:地无险,则隐于天气阴晴昏雾,出其不意,袭其懈怠,能够有功。
qīng de qīng yú tuì yě
这句话大意是:轻地轻于退也。
rù dí jìng wèi shēn wǎng fǎn qīng yì bù kě zhǐ xī jiāng bù dé shù dòng láo rén
这句话大意是:入敌境未深,往返轻易,不可止息,将不得数动劳人。
bīng fǎ yuē rù rén zhī de ér bù shēn wèi qīng de
这句话大意是:兵法曰:“入人之地而不深,为轻地。
qīng de zé wú zhǐ
这句话大意是:轻地则无止。
yòu yuē qīng de wú jiāng shǐ zhī shǔ shǔ yíng lěi lián shǔ yě
现代白话:”又曰:“轻地,我将使之属(属,营垒连属也。
yī bèi táo yì yī dí zhì yì xiāng jiù yě
这句话大意是:一备逃逸,一敌至易相救也)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē wú zhì qīng de shǐ rù dí jìng shì zú sī yuǎn nan jin yi tui
现代白话:”吴子问孙武曰:“我至轻地,始入敌境,士卒思远,难进易退;。
wèi bèi xiǎn zǔ sān jūn kǒng jù
这句话大意是:未背险阻,三军恐惧;。
dà jiàng yù jìn shì zú yù tuì shàng xià yì xīn
这句话大意是:大将欲进,士卒欲退,上下异心。
dí shǒu qí chéng lěi zhěng qí chē qí huò dāng wú qián huò jī wú hòu rú zhī hé
现代白话:敌守其城垒,整其车骑,或当我前,或击我后,如之何?
wǔ yuē jūn zhì qīng de shì zú wèi zhuān yǐ rù wèi wu wú yǐ zhàn wèi gù wú jìn qí gāo huò zuò míng chéng wú yóu qí tōng lù
这句话大意是:”武曰:“军至轻地,士卒未专,以入为务,无以战为,故无近其高(或作名)城,无由其通路。
shè yí bàn huò shì ruò jiāng qù
这句话大意是:设疑伴惑,示若将去。
nǎi xuǎn xiāo qí yù yǐ xiān rù lüè qí niú mǎ liù chù
这句话大意是:乃选骁骑,御以先入,掠其牛马、六畜。
sān jūn jiàn de jìn nǎi bù jù
这句话大意是:三军见得,进乃不惧。
fēn wú liáng zú mì yǒu suǒ fú
现代白话:分我良卒,密有所伏。
dí rén ruò lái jī zhī wù yí
这句话大意是:敌人若来,击之勿疑。
ruò qí bù zhì shě zhī ér qù
这句话大意是:若其不至,舍之而去。
yòu yuē jūn rén rù dí jìng dí rén gù lěi bù zhàn shì zú sī guī yù tuì qiě jiān wèi zhī qīng de
这句话大意是:又曰:“军人入敌境,敌人固垒不战,士卒思归,欲退且艰,谓之轻地。
dāng xuǎn xiāo bīng fú yào lù wǒ tuì dí zhuī lái zé jī zhī
这句话大意是:当选骁兵伏要路,我退敌追,来则击之。
zhēng dì biàn lì zhī de xiān jū zhě shèng shì yǐ zhēng zhī
这句话大意是:争地便利之地,先居者胜,是以争之。
bīng fǎ yuē wǒ de yì lì bǐ dé yì lì wèi zhēng dì kě yǐ shǎo shèng zhòng ruò shèng qiáng nǎi xiǎn yào yě
现代白话:兵法曰:“我得亦利,彼得亦利,为争地(能够少胜众,弱胜强,乃险要也)。
yòu yuē zhēng dì zé wú gōng dí rén ruò yǐ xiān de zé bù kě gōng yě wú jiāng qū qí hòu lì yě zài qián dāng sù qū qí hòu
现代白话:”又曰:“争地则无攻(敌人若已先得,则不可攻也),我将趋其后(利也在前,当速趋其后)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē dí ruò xiān zhì jù yào bǎo lì jiǎn bīng liàn zú huò chū huò shǒu huò bèi huò qí zé rú zhī hé
这句话大意是:”吴子问孙武曰:“敌若先至,据要保利,简兵练卒,或出或守,或备或奇,则如之何?
wǔ yuē zhēng dì zhī fǎ xiān jù wèi lì
这句话大意是:”武曰:“争地之法,先据为利。
dí de qí chù shèn wù gōng zhī
这句话大意是:敌得其处,慎勿攻之。
yǐn ér yáng zǒu jiàn qí míng gǔ qù qí suǒ ài yè chái yáng chén gǎn qí ěr mù
这句话大意是:引而佯走,建旗鸣鼓,趣其所爱,曳柴扬尘,感其耳目。
fēn wú liáng zú mì yǒu suǒ fú dí bì chū jiù
现代白话:分我良卒,密有所伏,敌必出救。
rén yù wǒ yǔ rén qì wú qǔ cǐ zhēng xiān zhī dào
现代白话:人欲我与,人弃我取,此争先之道。
ruò wǒ xiān zhì ér dí yòng cǐ shù zé xuǎn wú ruì zú gù shǒu qí suǒ qīng bīng wài fú yú xiǎn zǔ dí rén hái dòu fú bīng páng qǐ cǐ quán shèng zhī dào yě
现代白话:若我先至,而敌用此术,则选我锐卒固守其所,轻兵外伏于险阻,敌人还斗,伏兵旁起,此全胜之道也。
jiāo dì píng yuán jiāo tōng yě
这句话大意是:交地平原交通也。
yī yuē kě yǐ jiāo jié bù kě dù jué zhī jué zhī zhì xì
现代白话:一曰:能够交结,不可杜绝之,绝之致隙。
yòu yuē jiāo tōng sì dá huò zuò yuǎn bù kě è jué yě
这句话大意是:又曰:交通四达(或作远),不可遏绝也。
bīng fǎ yuē wǒ kě yǐ wǎng bǐ kě yǐ lái wèi jiāo dì dào lù xiāng jiāo cuò yě
现代白话:兵法曰:“我能够往,彼能够来,为交地(道路相交错也。
yī yuē chuān guǎng dào píng kě yǐ wǎng lái zú yǐ jiāo zhàn duì lěi yě
现代白话:一曰川广道平,能够往来,足以交战对垒也)。
yòu yuē jiāo dì zé wú jué shǐ chē qí bù wu lián shǔ kǒng dí rén chéng wǒ yě wú jiāng jǐn qí shǒu yán bì lěi yě
现代白话:”又曰:“交地则无绝(使车骑步伍连属,恐敌人乘我也),我将谨其守(严壁垒也)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē jiāo dì wú jiāng jué dí lìng bù dé lái bì quán wú biān chéng xiū qí shǒu bèi shēn jué dào lù gù qí xiǎn sāi
现代白话:”吴子问孙武曰:“交地,我将绝敌,令不得来,必全我边城,修其守备,深绝道路,固其险塞。
ruò bù xiān tú zhī dí rén yǐ bèi bǐ kě de ér lái wú bù dé ér wǎng zhòng guǎ yòu jūn zé rú zhī hé
现代白话:若不先图之,敌人已备,彼可得而来,我不得而往,众寡又均,则如之何?
wǔ yuē jì wǒ kě yǐ wǎng bǐ kě yǐ lái wú fēn zú nì zhī shǒu ér yì dài shì qí bù néng
现代白话:武曰:“既我能够往,彼能够来,我分卒匿之,守而易怠,示其不能。
dí rén qiě zhì shè fú yǐn lú chū qí bù yì kě yǐ yǒu gōng
现代白话:敌人且至,设伏隐庐,出其不意,能够有功。
qú dì de jū yào qú kòng dài shǔ dào
这句话大意是:衢地地居要衢,控带数道。
xiān jù cǐ de zhòng bì cóng zhī gù de zhī zé ān shī zhī zé wēi yě
这句话大意是:先据此地,众必从之,故得之则安,失之则危也。
bīng fǎ yuē zhū hóu zhī de sān shǔ wǒ yǔ dí xiāng dāng páng yǒu tā guó yě xiān zhì ér dé tiān xià zhī zhòng zhě wèi qú dì xiān zhì qí de jí jiāo jié zhū hóu zhī zhòng wèi zhù yě
这句话大意是:兵法曰:“诸侯之地三属(我与敌相当,旁有他国也),先至而得天下之众者,为衢地(先至其地,即交结诸侯之众为助也)。
qú dì zé hé jiāo jiāo jié páng guó zhū hóu
这句话大意是:衢地则合交(交结旁国诸侯)。
yòu yuē wú jiāng gù qí jié jiāo jié zhū hóu shǐ láo gù yě
现代白话:又曰:“我将固其结(交结诸侯,使牢固也)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē qú dì bì xiān
这句话大意是:”吴子问孙武曰:“衢地必先。
ruò wú dào yuǎn fā hòu suī chí chē zhòu mǎ zhì bù néng xiān zé rú zhī hé
现代白话:若我道远,发后,虽驰车骤马,至不能先,则如之何?
wǔ yuē zhū hóu sān shǔ qí dào sì tòng wǒ yǔ dí xiāng dāng ér yǒu bàng yǒu tā guó
这句话大意是:”武曰:“诸侯叁属,其道四通,我与敌相当,而有傍有他国。
suǒ wèi xiān zhě bì xiān zhòng bì bó shǐ yuē hé páng guó jiāo qīn jié ēn
这句话大意是:所谓先者,必先重币帛,使约和旁国,交亲结恩。
bīng suī hòu zhì zhòng yǐ shǔ yǐ
现代白话:兵虽后至,众已属了。
wǒ yǒu zhòng zhù bǐ shī qí dǎng
这句话大意是:我有众助,彼失其党。
yǔ zhū guó jī jiǎo zhèn gǔ qí gōng dí rén jīng kǒng mò zhī suǒ dāng
这句话大意是:与诸国犄角,震鼓齐攻,敌人惊恐,莫知所当。
zhòng dì rù dí yǐ shēn guó liáng nán yīng zī gěi jiàng shì bù xié hé qǔ
这句话大意是:重地入敌已深,国粮难应资给,将士不挟,何取?
bīng fǎ yuē rù rén zhī de shēn ér nán fǎn bèi chéng yì duō zhě wéi zhòng de nán fǎn zhī de
这句话大意是:兵法曰:“入人之地,深而难返,背城邑多者,为重地(难返之地。
rù rén zhī jìng yǐ shēn guò rén zhī chéng yǐ duō jīn zé jiē wèi suǒ chí yě
这句话大意是:入人之境已深,过人之城已多,津泽皆为所持也)。
zhòng dì zé lüè wú jiāng wéi qí shí suǒ rù jì shēn cháng liáng jiē wèi suǒ fú liáng dào bù wú zǔ jué xū lüě rén chǔ jī gěi wǒ jūn yòng ér dé yǐ cì dí zhě yě
现代白话:重地则掠,我将维其食(所入既深,常梁皆为所符,粮道不无阻绝,须掠人储积,给我军用,而得以伺敌者也)。
yòu yuē fán wèi kè zhī dào rù shēn zé zhuān zhǔ rén bù kè yán dà fán wèi kè gōng fá ruò shēn rù dí zé shì zú yǒu bì sǐ zhī zhì zhuān yī zé zhǔ rén bù néng shèng
这句话大意是:”又曰:凡为客之道,入深则专,主人不克(言大凡为客攻伐,若深入敌,则士卒有必死之志,专一,则主人不能胜)。
lüè yú ráo yě sān jūn zú shí
这句话大意是:掠于饶野,三军足食。
jǐn yǎng ér wù láo bìng qì jī lì yùn bīng jì móu wèi bù kě cè yǎng shì qì bìng bīng wèi bù kě zé dù zhī jì
这句话大意是:谨养而勿劳,并气积力,运兵计谋,为不可测(养士气并兵,为不可则度之计。
yòu yuē shēn rù dí jìng xū lüě qí tián yě shǐ wǒ zú shí rán hòu xián lěi yǎng zhī wù shǐ láo
这句话大意是:又曰:深入敌境,须掠其田野,使我足食,然后闲垒养之,勿使劳。
ruò qì lì shèng yī fà qǔ shèng yě
这句话大意是:若气力盛,一发取胜也)。
tóu zhī wú suǒ wǎng sǐ qiě bù běi yán jiē sǐ zhàn ér bù bēn yě sǐ yān bù dé yán shì bì sǐ ān yǒu bù dé shèng zhī lǐ yě
现代白话:投之无所往,死且不北(言皆死战而不奔也),死呢不得(言士必死,安有不得胜之理也)?
shì rén jìn lì shì jié qí lì yě
这句话大意是:士人尽力(士竭其力也。
zài nán de bì bìng yě bīng shì shén xiàn zé bù qú xiàn yú wēi xiǎn shì bù dú sǐ sān jūn gù xīn gù bù jù yě wú suǒ wǎng zé gù rù shēn zé jū wǎng zǒu yě
这句话大意是:在难地,必并也),兵士甚陷则不衢(陷于危险,势不独死,三军固心,故不惧也),无所往则固,入深则拘(往,走也。
yán shēn rù dí jìng zǒu wú shēng lù zé rén jiān gù rú jū fù zhī yě bù dé yǐ zé dòu bù dé yǐ zhě xiàn zài sǐ dì bì bù shēng quán
这句话大意是:言深入敌境,走无生路,则人坚固,如拘缚之也),不得已则斗(不得已者,陷在死地,必不生全。
yǐ sǐ jiù sǐ gài bù dé yǐ zé rén jiē xī lì ér dòu yě shì gù qí bīng bù xiū ér jiè bù qiú ér de bù yuē ér qīn bù lìng ér xìn bù qiú suǒ qí yì zì dé yě
这句话大意是:以死救死,盖不得已,则人皆悉力而斗也),是故其兵不修而戒,不求而得,不约而亲,不令而信(不求索,其意自得也。
fán yán bīng zài sǐ dì shàng xià tóng zhì bù dài xiū zhěng ér zì jiè jù bù dài qiú shǐ ér zì dé qíng shí bù dài yuē shù ér zì qīn fù bù dài hào lìng ér zì tīng xìn
这句话大意是:凡言兵在死地,上下同志,不待修整而自戒惧,不待求使而自得情实,不待约束而自亲附,不待号令而自听信)。
jìn xiáng qù yí zhì sǐ wú suǒ zhī jìn yāo xiáng zhī yán qù yí huò zhī jì
这句话大意是:禁祥去疑,至死无所之(禁妖祥之言,去疑惑之计。
huáng shí gōng yuē jìn zhǐ wū zhù bù dé wèi lì shì bo shè wèn jí xiōng kǒng huò luàn jūn shì zhī xīn
这句话大意是:黄石公曰:禁止巫祝不得为吏士卜射问吉凶,恐惑乱军士之心。
yán jì qù yí huò zhī lù zé shì zhì sǐ wú yǒu yì xīn yě
这句话大意是:言既去疑惑之路,则士至死无有异心也)。
wú yú cái fēi è huò yě
这句话大意是:无馀财,非恶货也;。
wú yú mìng fēi è shòu yě jiē fén shāo cái wù fēi è huò zhī duō
这句话大意是:无馀命,非恶寿也(皆焚烧财物,非恶货之多。
qì cái zhì sǐ zhě bù dé yǐ yě
这句话大意是:弃财致死者,不得已也。
ruò yǒu cái huò kǒng shì zú gù liàn yǒu gǒu shēng zhī xīn wú bì sǐ zhī zhì zhě yě
这句话大意是:若有财货,恐士卒顾恋,有苟生之心,无必死之志者也)。
lìng fā zhī rì shì zuò zhě tì liú huò zuò zhān jīn yǎn qǐn zhě tì jiāo yí jiē chí bì sǐ zhī jì jiàng shì jiē yǒu yǐ sǐ wèi yuē
这句话大意是:令发之日,士坐者涕流(或作沾)襟,偃寝者涕交颐(皆持必死之计,将士皆有以死为约。
wèi zhàn zhī rì xiān lìng yuē jīn rì zhī shì zài jí yī jǔ
这句话大意是:未战之日先令曰:今日之事,在即一举。
ruò bù yòng mìng shēn gāo cǎo yě wèi qín shòu suǒ shí ěr
这句话大意是:若不用命,身膏草野,为禽兽所食耳)。
tóu zhī wú wǎng zhū guì zhī yǒng yě yán suǒ tóu zhī chù jiē wèi zhuān zhū cáo guì zhī yǒng yě
这句话大意是:投之无往,诸刿之勇也(言所投之处,皆为专诸、曹刿之勇也)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē wú yǐn bīng shēn rù zhòng dì duō suǒ yú yuè liáng dào jué sāi
现代白话:吴子问孙武曰:“我引兵深入重地,多所逾越,粮道绝塞。
shè yù guī huán shì bù kě guò
这句话大意是:设欲归还,势不可过。
yù shí yú dí chí bīng bù shī zé rú zhī hé
这句话大意是:欲食于敌,持兵不失,则如之何?
wǔ yuē fán jū zhòng de shì zú qīng yǒng zhuǎn shū bù tōng zé lüè yǐ jì shí
这句话大意是:”武曰:“凡居重地,士卒轻勇,转输不通,则掠以继食。
xià de sù bó jiē gòng yú shàng
这句话大意是:下得粟帛,皆贡于上。
duō zhě yǒu shǎng shì zú wú guī yì
这句话大意是:多者有赏,士卒无归意。
ruò yù hái chū jí wéi jiè bèi shēn gōu gāo lěi shì dí qiě jiǔ
这句话大意是:若欲还出,即为戒备,深沟高垒,示敌且久。
dí yí tōng tú sī chú yào hài zhī dào nǎi lìng qīng chē xián méi ér xíng yǐ niú mǎ wèi ěr
这句话大意是:敌疑通途,私除要害之道,乃令轻车衔枚而行,以牛马为饵。
dí rén ruò chū míng gǔ suí zhī yīn fú wú shì yǔ zhī zhōng qī nèi wài xiāng yìng qí bài kě zhī
现代白话:敌人若出,鸣鼓随之,阴伏我士,与之中期,内外相应,其败可知。
yí de shǎo gù zhī de yě bù kě wèi chéng lěi gōu huáng yi sù qù zhī
这句话大意是:圯地少固之地也,不可为城垒沟隍,宜速去之。
bīng fǎ yuē xíng shān lín xiǎn zǔ jǔ zé nán xíng zhī dào zhě wèi yí de
这句话大意是:兵法曰:“行山林、险阻、沮泽难行之道者,为圯地。
yí de wú jiāng jìn qí tú jí qù wú jī liú
现代白话:圯地,我将进其途(疾去无稽留)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē wú rù yí de shān chuān xiǎn zǔ nán cóng zhī dào xíng jiǔ zú láo
现代白话:”吴子问孙武曰:“我入圯地,山川险阻,难从之道,行久卒劳。
dí zài wú qián ér fú wú hòu
现代白话:敌在我前,而伏我后;。
yíng wú zuǒ ér shǒu wú yòu
现代白话:营我左,而守我右;。
liáng chē xiāo qí yào wú ài dào zé rú zhī hé
现代白话:良车骁骑要我隘道,则如之何?
wǔ yuē xiān jìn qīng chē qù jūn shí lǐ yǔ dí xiāng hòu jiē sī xiǎn zǔ
这句话大意是:”武曰:“先进轻车,去军十里,与敌相候,接斯险阻。
huò fēn ér zuǒ huò fēn ér yòu dà jiàng sì guān zé kōng ér qǔ jiē huì zhōng dào juàn ér nǎi zhǐ yě
这句话大意是:或分而左,或分而右,大将四观,择空而取,皆会中道,倦而乃止也。
wéi dì rù zé ài xiǎn guī zé qiān huí jìn tuì wú cóng suī zhòng hé yòng
这句话大意是:围地入则隘险,归则迁回,进退无从,虽众何用?
néng wéi qí biàn cǐ dì kě yóu
这句话大意是:能为奇变,此地可由。
bīng fǎ yuē suǒ yóu rù zhě ài suǒ cóng guī zhě qiān bǐ guǎ kě yǐ jī wú zhòng zhě wèi wéi dì chū rù jiān xiǎn yì shè qí fù
现代白话:兵法曰:“所由入者隘,所从归者迁,彼寡能够击我众者,为围地(出入艰险,易设奇覆)。
yòu yuē bèi gù qián ài zhě wéi dì yě
这句话大意是:又曰:“背固前隘者,围地也。
wéi dì zé móu jiān zǔ zhī de yǔ dí xiāng jiāng xū yòng qí xiǎn guǐ jué zhī móu wú jiāng sāi qí quē wéi qí sān miàn jiān qí yī miàn
现代白话:围地则谋(艰阻之地,与敌相将,须用奇险诡谲之谋),我将塞其阙(围其三面,间其一面。
sāi zhī zé rén sǐ zhàn
这句话大意是:塞之,则人死战)。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē wú rù wéi de qián yǒu qiáng dí hòu yǒu xiǎn zǔ ài lù
现代白话:”吴子问孙武曰:“我入围地,前有强敌,后有险阻隘路。
dí jué wǒ liáng dào lì wǒ zǒu shì gǔ zào bù jìn yǐ guān wú néng zé rú zhī hé
现代白话:敌绝我粮道,利我走势,鼓噪不进,以观我能,则如之何?
wǔ yuē wéi dì zhī yi bì sāi qí quē shì wú suǒ wǎng zé yǐ jūn wèi jiā wàn rén tóng xīn sān jūn qí lì
这句话大意是:”武曰:“围地之宜,必塞其阙,示无所往,则以军为家,万人同心,三军齐力。
bìng chuī shù rì wú jiàn huǒ yān gù wèi huǐ luàn guǎ ruò zhī xíng
这句话大意是:并炊数日,无见火烟,故为毁乱寡弱之形。
dí rén jiàn wǒ bèi zhī bì qīng
这句话大意是:敌人见我,备之必轻。
zé gào lì shì zú lìng qí fèn nù chén fú zhǎng zú zuǒ yòu xiǎn zǔ jī gǔ ér chū
这句话大意是:则告励士卒,令其奋怒,陈伏长卒左右险阻,击鼓而出。
dí rén ruò jí jī wǒ zé qián dòu hòu zhí zuǒ yòu jǐ jiǎo yě
这句话大意是:敌人若疾击我,则前斗后拓,左右掎角也。
yòu yuē dí zài wú wéi fú ér shēn móu shì wǒ yǐ lì yíng wǒ yǐ qí fēn yún ruò luàn bù zhī suǒ zhī nài hé
现代白话:”又曰:“敌在我围,伏而深谋,示我以利,萦我以旗,纷纭若乱,不知所之,奈何?
wǔ yuē qiān rén cāo qí fēn sāi yào dào
这句话大意是:”武曰:“千人操旗,分塞要道。
qīng bīng jìn tiāo zhèn ér wù tuán jiāo ér wù qù
这句话大意是:轻兵进挑,阵而勿抟,交而勿去。
cǐ bài móu zhī fǎ
这句话大意是:此败谋之法。
sǐ dì lì zhàn huò shēng shǒu yú zé sǐ
这句话大意是:死地力战或生,守隅则死。
bīng fǎ yuē jí zhàn zé cún bù zhàn zé wáng wèi sǐ dì zhàn jūn xíng shī bù yīn xiāng dǎo xiàn yú wēi bài wèi dí suǒ zhì
这句话大意是:兵法曰:“疾战则存,不战则亡,为死地(战军行师,不因乡导,陷于危败,为敌所制。
zuǒ gǔ yòu zé qián qióng hòu jué yě wú shuǐ cǎo jūn zhī zī liáng
这句话大意是:左谷右则,前穷后绝,野无水草,军之资粮;。
yī rén dāng ài wàn fū mò xiàng shì yě
这句话大意是:一人当隘,万夫莫向是也)。
sǐ dì wú jiāng shì zhī yǐ bù huó shì zhī bì sǐ lìng zì fèn qiú shēng
现代白话:死地,我将示之以不活(示之必死,令自奋求生。
bù huó zhě wèi tián jǐng huǐ zào fén shāo shí huò zhě shì yě
这句话大意是:不活者,为填井毁灶,焚烧实货者是也)。
yòu yuē sǐ dì zé zhàn cǐ dì sù wèi sǐ zhàn zé shēng jūn sì jǐ zú qì shuāi liáng xiǎng yòu jué zé bù sǐ hé dài yě tóu zhī wáng dì rán hòu xiàn yú de rán hòu zhǔ zhòng xiàn yú hài rán hòu néng wéi shèng bài
这句话大意是:”又曰:“死地则战(此地速为死战则生,君俟己卒气衰,粮饷又绝,则不死何待也),投之亡地,然后陷于地,然后主众陷于害,然后能为胜败。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē wú shī chū jìng jūn yú dí rén zhī de dí rén dà zhì wéi wǒ shù zhòng
现代白话:”吴子问孙武曰:“我师出境,军于敌人之地,敌人大至,围我数重。
yù tū yǐ chū sì sài bù tōng
这句话大意是:欲突以出,四塞不通。
yù lì shì jī zhòng shǐ rén tóu mìng kuì wéi zé rú zhī hé
这句话大意是:欲励士激众,使人投命溃围,则如之何?
wǔ yuē shēn gōu gāo lěi shì wèi shǒu bèi
这句话大意是:”武曰:“深沟高垒,示为守备。
ān jìng wù dòng yǐ yǐn wú néng
现代白话:安静勿动,以隐我能。
gào lìng sān jūn shì bù dé yǐ
这句话大意是:告令三军,示不得已。
shā niú fán chē yǐ xiǎng wú shì
现代白话:杀牛燔车,以飨我士。
shāo jǐn liáng shí tián yí jǐng zào gē fā sǔn guān jué qù shēng lǜ
这句话大意是:烧尽粮食,填夷井灶,割发损冠,绝去生虑。
jiāng wú yú móu shì yǒu sǐ zhì
这句话大意是:将无余谋,士有死志。
yú shì dǐ jiǎ lì rèn bìng qì yī lì huò gōng liǎng páng huò zuò qí zhèn xīn jí zào dí rén yì jù mò zhī suǒ dāng
这句话大意是:于是砥甲励刃,并气一力,或攻两旁(或作奇),震心疾噪,敌人亦惧,莫知所当。
ruì zú fēn háng jí gōng qí hòu
这句话大意是:锐卒分行,疾攻其后。
cǐ shì shī dào ér qiú shēng gù yuē kùn ér bù móu zhě qióng qióng ér bù zhàn zhě wáng
这句话大意是:此是失道而求生,故曰困而不谋者穷,穷而不战者亡。
wú zǐ yuē ruò wú tú dí zé rú zhī hé
现代白话:”吴孔子说:“若我图敌,则如之何?
wǔ yuē shān dí gǔ xiǎn nán yǐ yú yuè wèi zhī qióng kòu
这句话大意是:”武曰:“山敌谷险,难以逾越,谓之穷寇。
jī zhī fǎ fú zé yǐn lú kāi qí qù dào shì qí zǒu lù qiú shēng tòu chū bì wú dòu yì
这句话大意是:击之法:伏则隐庐,开其去道,示其走路,求生透出,必无斗意。
yīn ér jī zhī suī zhòng bì bài
这句话大意是:因而击之,虽众必败。
bīng fǎ yòu yuē ruò dí rén zài sǐ dì shì zú yǒng qì yù jī zhī fǎ shùn ér wù kàng yīn shǒu qí shā zé bì kāi qí dào yǐ jīng qí fēn sāi yào lù qīng bīng jìn ér yòu zhī zhèn ér wù zhàn bài móu zhī fǎ yě
这句话大意是:”兵法又曰:“若敌人在死地,士卒勇气,欲击之法:顺而勿抗,阴守其刹,则必开其道,以精骑分塞要路,轻兵进而诱之,阵而勿战,败谋之法也。
liù xíng tōng xíng kě yǐ xiān xiān zhī yǐ dài dí
现代白话:六形通形能够先,先之以待敌。
bīng fǎ yuē wǒ kě yǐ wǎng bǐ kě yǐ lái yuē tōng
现代白话:兵法曰:“我能够往,彼能够来,曰通。
jū tōng de xiān jū gāo yáng lì liáng dào yǐ zhàn zé shèng bīng fǎ níng zhì yú rén wú zhì yú rén
这句话大意是:居通地,先居高阳,利粮道,以战则胜(兵法:宁致于人,无致于人。
tōng zhě sì zhàn zhī dì xū xiān jù gāo yáng zhī chù wù shǐ dí xiān de ér wǒ hòu zhì yě
这句话大意是:通者,四战之地,须先据高阳之处,勿使敌先得而我后至也。
lì liáng dào zhě wǒ měi yú jīn è zhī yào chōng zhù lěi chéng huò zuò tōng dào yǐ hù zhī
这句话大意是:利粮道者,我每于津扼之要冲,筑垒城,或作通道以护之。
yòu yuē tōng de suī yǒu gāo bǎn ér wú yào hài gù liǎng tōng wǎng lái
这句话大意是:又曰通地虽有高版而无要害,故两通往来。
chù gāo yáng hòu wàng xiàng yáng shì shēng liáng dào biàn rén zhuǎn yùn suǒ yǐ lì yú zhàn
这句话大意是:处高阳,候望向阳示生,粮道便人转运,所以利于战)。
guà xíng chū bù shèng fǎn yì nán yě
这句话大意是:挂形出不胜,返亦难也。
bīng fǎ yuē wǒ kě yǐ wǎng nán kě yǐ tuì yuē guà xíng
现代白话:兵法曰:“我能够往,难能够退,曰挂形。
dí wú bèi chū ér shèng zhī
这句话大意是:敌无备,出而胜之;。
dí ruò yǒu bèi chū ér bù shèng nán kě yǐ fǎn bù lì yě guà zhě xiǎn zǔ zhī de yǔ dí dì quǎn yá xiāng cuò dòng yǒu guà ài yě
现代白话:敌若有备,出而不胜,难能够返,不利也(挂者,险阻之地,与敌地犬牙相错,动有挂碍也。
wǎng gōng dí dí ruò wú bèi gōng zhī bì shèng zé suī yǔ dí xiǎn zǔ xiāng cuò dí rén yǐ bài bù néng yāo wǒ guī lù yǐ
现代白话:往攻敌,敌若无备,攻之必胜,则虽与敌险阻相错,敌人已败,不能邀我归路了。
ruò wǒ néng wǎng ér dí rén yǒu bèi zé bù néng shèng bì wèi dí rén shǒu xiǎn yāo wǒ guī lù nán yǐ fǎn yǐ
现代白话:若我能往,而敌人有备,则不能胜,必为敌人守险,邀我归路,难以返了。
yī yuē bù dé yǐ xiàn zài bǐ xū wèi chí jiǔ zhī jì lüè qǔ dí rén zhī liáng yǐ cì lì biàn ér jī zhī yě
这句话大意是:一曰不得已陷在彼,须为持久之计,掠取敌人之粮,以伺利便而击之也)。
zhī xíng zhī zhě gé ài kě yǐ xiāng yào jié zhī zhī chí gù bù lì xiān chū yě
现代白话:支形支者隔隘,能够相要截支,支持,故不利先出也。
bīng fǎ yuē wǒ chū ér lì bǐ chū ér bù lì yuē zhī
这句话大意是:兵法曰:“我出而利,彼出而不利,曰支。
dí nán yāo wǒ wǒ wú chū yě yǐn ér qù zhī lìng dí bàn chū ér jī zhī lì zhī zhě rú wǒ yǔ dí rén gè shǒu gāo xiǎn zhōng yǒu píng dì xiá ér qiě zhǎng chū jūn zé bù néng chéng zhèn gōng dí zé zì xià yù shàng
这句话大意是:敌难邀我,我无出也,引而去之,令敌半出而击之,利(支者,如我与敌人各守高险,中有平地狭而且长,出军则不能成阵,攻敌则自下御上。
rú cǐ zhī zhèn jiē bǐ wǒ bù lì yi táng táng yǐn qù fú zú dài zhī
这句话大意是:如此之镇,皆彼我不利,宜堂堂引去,伏卒待之。
dí ruò niè wǒ hou qí bàn chū xiǎn zhōng fā fú jī zhī zé wú bù lì
这句话大意是:敌若蹑我,候其半出险中,发伏击之,则无不利。
ruò dí xiān qù yǐ yòu wǒ wǒ bù kě chū yě
这句话大意是:若敌先去以诱我,我不可出也)。
ài xíng ài xíng zhě dí xiān shǒu ài wǒ qù zhī
这句话大意是:隘形隘形者,敌先守隘,我去之;。
ruò wú shǒu wǒ cóng zhī
这句话大意是:若无守,我从之。
bīng fǎ yuē ài xíng zhě wǒ xiān jū zhī bì yíng zhī yǐ dài dí
这句话大意是:兵法曰:“隘形者,我先居之,必盈之以待敌。
ruò dí xiān jū zhī yíng ér wù cóng bù yíng ér cóng zhī yíng mǎn yě
这句话大意是:若敌先居之,盈而勿从,不盈而从之(盈,满也。
yán yù liǎng shān zhī jiān zhōng yǒu tōng gǔ zé xū dāng shān kǒu wèi yíng yǔ liǎng shān kǒu qí rú shuǐ zhī zài qì yǔ kǒu qí yě
这句话大意是:言遇两山之间,中有通谷,则须当山口为营,与两山口齐,如水之在器,与口齐也。
rú cǐ zé píng yì xiǎn zǔ jiē zhì zài wǒ ér dé yǐ chū qí yě
这句话大意是:如此则平易险阻皆制,在我而得以出奇也。
ruò dí rén de ài fǎn rú cǐ yǐ dài wǒ zé wǒ dāng yǐn ér qù bù kě cóng zhī
这句话大意是:若敌人得隘,返如此以待我,则我当引而去,不可从之。
rú dí rén chù ài zhī bàn bù zhī qí kǒu yíng mǎn zhī shù wǒ zé rù ài yǐ cóng zhī
这句话大意是:如敌人处隘之半,不知齐口盈满之术,我则入隘以从之。
ruò dí rén zài ài wǒ yì zài ài jù de dì xíng shèng bài zài bīng bù zài dì xíng
这句话大意是:若敌人在隘,我亦在隘,俱得地形,胜败在兵,不在地形。
fu qí kǒu yíng mǎn zhī shù fēi wéi ài xíng dú néng yǒu kǒu pì rú píng líng pò zé chē mǎ bù tōng zhōu yī bù shèng zhōng yǒu yī jìng yì xū jù qí lù kǒu shǐ dí bù dé jìn yě
这句话大意是:夫齐口盈满之术,非惟隘形独能有口,譬如平陵,迫则车马不通,舟揖不胜,中有一迳,亦须据其路口,使敌不得进也。
zhū kě zhī zhī
这句话大意是:诸可知之)。
xiǎn xíng xiǎn xíng zhě jū xiǎn zǔ zhī de bù kě hòu yú rén yě
这句话大意是:险形险形者,居险阻之地,不可后于人也。
bīng fǎ yuē xiǎn xíng wǒ xiān jū zhī bì jū gāo yáng dài dí
这句话大意是:兵法曰:“险形,我先居之,必居高阳待敌。
ruò dí xiān jū zhī yǐn ér qù zhī wù cóng yě fán de ài xiǎn zhě yóu bù kě zhì yú rén yě
这句话大意是:若敌先居之,引而去之,勿从也(凡地隘险者,犹不可致于人也。
xiǎn zhě shān xiǎn gǔ shēn fēi rén lì suǒ néng zuò wéi bì jū gāo yáng yǐ dài dí
这句话大意是:险者,山险谷深,非人力所能作为,必居高阳以待敌。
dí ruò xiān jù zhī bì bù kě yǔ zhēng zé dāng yǐn qù
这句话大意是:敌若先据之,必不可与争,则当引去。
yáng zhě xiàng miàn dì
这句话大意是:阳者,向面地。
kǒng yǔ dí rén chí jiǔ jū yīn ér shēng jí yě
这句话大意是:恐与敌人持久,居阴而生疾也。
jīn ruò yú xiáo miǎn xiāng yù xū xiān jù běi shān cǐ nǎi miàn yáng ér bèi yīn yě
这句话大意是:今若于崤渑相遇,须先据北山,此乃面阳而背阴也。
gāo yǔ yáng èr zhě níng shě yáng ér jiù gāo bù kě shě gāo ér jiù yáng jīng nǎi tǒng ér yán zhī yě
这句话大意是:高与阳二者,宁舍阳而就高,不可舍高而就阳,经乃统而言之也)。
yuǎn xíng lì dí ér zhàn shèng bài wèi kě zhī yě
这句话大意是:远形力敌而战,胜败未可知也。
bīng fǎ yuē fu yuǎn xíng shì jūn nán yǐ tiǎo zhàn zé bù lì pì rú wǒ yǔ dí duì lěi xiāng qù sān shí lǐ ruò wǒ lái jiù dí lěi ér yán zhàn zhě wǒ kùn dí yì gù zhàn bù lì
这句话大意是:兵法曰:“夫远形,势均,难以挑战,则不利(譬如我与敌对垒,相去三十里,若我来就敌垒而延战者,我困敌逸,故战不利。
dí ruò lái jiù wǒ lěi shì wǒ yì dí yòng yì bù lì
这句话大意是:敌若来就我垒,是我逸敌用,亦不利。
gù yán shì jūn
这句话大意是:故言势均。
rán zé rú zhī hé
这句话大意是:然则如之何?
yuē bì yù zhàn zhě zé yǐ lěi ér xiāng jìn yě
这句话大意是:曰:必欲战者,则以垒而相近也)。
zá xù zhàn dì bīng fǎ yuē fán chù jūn xiāng dí jué shān yī gǔ jìn shuǐ cǎo biàn lì yě
这句话大意是:杂叙战地兵法曰:“凡处军相敌,绝山依谷(近水草,便利也。
jué guò yě
这句话大意是:绝,过也。
yī jìn yě
这句话大意是:依,近也。
yán ruò xíng jūn jīng guò shān xiǎn xū jìn gǔ ér chù yǒu shuǐ cǎo zhī lì yě shì shēng chù gāo shēng zhě yáng yě chù gāo ér miàn nán xiàng yě zhàn lóng wú dēng lóng gāo yě
这句话大意是:言若行军经过山险,须近谷而处,有水草之利也),视生处高(生者,阳也,处高而面南向也),战隆无登(隆,高也。
yán dí rén zài gāo wǒ bù kě zì xià wǎng gāo yǎng dí rén ér jiē zhàn bài
这句话大意是:言敌人在高,我不可自下往高,仰敌人而接战,败。
chù gāo wù gōng shì yě cǐ chù shān zhī jūn yě jiào shān zhàn fán kòu dí bǎo jù shān gǔ gōng jī jìn zhàn yǔ píng lù bù tóng huò dēng fēng zhì lǐng huò yuán shù yǐn téng huò tòu xiǎn yuán yá lǐ xū sù jiào yòu lìng biàn xí yě
这句话大意是:处高勿攻是也),此处山之军也,教山战(凡寇敌保据山谷,攻击进战与平陆不同,或登峰陟岭,或援树引藤,或透险缘崖,理须素教又令便习也)。
jué shuǐ bì yuǎn shuǐ kuān dí lìng dù yě kè jué shuǐ ér lái wù yíng zhī yú shuǐ nèi lìng bàn dù ér jī zhī bàn dù shì bù bìng yì jī ér bài yě
这句话大意是:绝水必远水(宽敌令渡也),客绝水而来,勿迎之于水内,令半渡而击之(半渡,势不并,易击而败也)。
yù zhàn wú fù yú shuǐ ér yíng kè fù jìn yě
这句话大意是:欲战,无附于水而迎客(附,近也。
jìn shuǐ yíng zhī dí jūn bù kěn dù shì shēng chù gāo shì shēng xiàng yáng yuǎn shì yě
这句话大意是:近水迎之,敌军不肯渡),视生处高(视生,向阳远视也。
jūn chù gāo yuǎn jiàn dí shì zé dí bù dé qián lái chū wǒ bù yì zhě yě wú yíng shuǐ liú shuǐ liú zhī de kě yǐ jì wú jūn kě yǐ liú dú yào
现代白话:军处高,远见敌势,则敌不得潜来,出我不意者也),无迎水流(水流之地,能够既我军,能够流毒药。
yī yún nì liú ér yíng jūn bīng jiā zhī jì yě cǐ chù shuǐ shàng zhī jūn yě
这句话大意是:一云逆流而营军,兵家之忌也),此处水上之军也。
píng lù zhī jūn chù yì píng lù bì zé qí tǎn yì píng yí zhī chù wǒ jūn qí dé yǐ chí zhú zhī yě ér yòu bèi gāo qián sǐ hòu shēng zhàn biàn yě
这句话大意是:平陆之军处易(平陆必择其坦易平移之处,我军骑得以驰逐之也),而右背高,前死后生(战便也。
tài gōng yuē jūn bì zuǒ chuān zé ér yòu qiū líng
这句话大意是:太公曰:军必左川泽而右丘陵。
sǐ zhě xià yě
这句话大意是:死者,下也;。
shēng zhě gāo yě
这句话大意是:生者,高也。
xià bù kě yǐ yù gāo zhàn bù biàn yú jūn mǎ yě cǐ chù píng lù zhī jūn
现代白话:下不能够御高,战不便于军马也),此处平陆之军。
de jué chì zé suī jí qù wú liú
这句话大意是:地绝斥泽,虽急去无留。
rú jiāo jūn yú chì zé zhī zhōng yī shuǐ cǎo ér bèi zhòng shù bù dé yǐ yǔ dí huì yú chì zé zhī zhōng jí xū yǒu shuǐ zhāng lín mù chù jūn yě cǐ chù chì zé zhī jūn yě
这句话大意是:如交军于斥泽之中,依水草而倍众树(不得已与敌会于斥泽之中,即须有水章林木处军也),此处斥泽之军也。
fán sì jūn zhī zhì huáng dì suǒ yǐ shèng sì dì zhě yě
这句话大意是:凡四军之制,黄帝所以胜四帝者也。
wú zǐ wèn sūn wǔ yuē dí rén bǎo jù shān xiǎn zé lì ér chù zhī liáng shí yòu zú tiāo zhī zé bù chū chéng jiàn zé qīn lüè wèi zhī nài hé
这句话大意是:吴子问孙武曰:“敌人保据山险,择利而处之,粮食又足,挑之则不出,乘间则侵掠,为之奈何?
yuē fēn bīng shǒu yào jǐn bèi wù xiè qián tàn qí qíng mì hou qí rèn yǐ lì yòu zhī jìn qí mù cǎi
这句话大意是:”曰:“分兵守要,谨备勿懈,潜探其情,密候其刃,以利诱之,禁其牧采。
jiǔ wú suǒ de zì rán biàn gǎi
这句话大意是:久无所得,自然变改。
dài lí qí gù zé duó qí suǒ ài yě
这句话大意是:待离其固,则夺其所爱也。
yòu wèi wǔ hòu wèn yú wú qǐ yuē fán zuǒ yòu gāo shān de shén xiá pò zú yù dí rén jī zhī bù gǎn qù zhī bù dé zhě nài hé
这句话大意是:”又魏武侯问于吴起曰:“凡左右高山,地甚狭迫,卒遇敌人,击之不敢,去之不得者,奈何?
yuē cǐ gǔ zhàn yě suī zhòng bù yòng
这句话大意是:”曰:“此谷战也,虽众不用。
dāng mù wú cái shì yǔ dí xiāng dāng yáng wèi bù jīng qīng zú lì yì yǐ pái qián xíng
现代白话:当募我材士,与敌相当,阳为不惊,轻足利意,以排前行。
fēn chē liè qí yǐn yú sì páng xiāng qù shù lǐ wú lìng jiàn bīng
这句话大意是:分车列骑,隐于四旁,相去数里,无令见兵。
dí bì jiān zhèn jìn tuì bù gǎn
这句话大意是:敌必坚阵,进退不敢。
yú shì chū jīng liè qí xíng chū wài shān yíng zhī dí rén bì jù
这句话大意是:于是出旌列旗,行出外山,营之,敌人必惧。
yǐ qí tiāo zhī wù lìng xiū xī
这句话大意是:以骑挑之,勿令休息。
dí ruò jiān shǒu jí háng jiān dié yǐ guān qí biàn luàn zé jī zhī suō zé fù zhī
这句话大意是:敌若坚守,急行间谍,以观其变乱,则击之,缩则复之。
cǐ kě shèng yě
这句话大意是:此可胜也。
fán gǔ zhàn zhī bīng qiǎo yú shè fú xuǎn jīng ruì dāng qián liè yǐ qiáng nǔ
这句话大意是:凡谷战之兵,巧于设伏,选精锐,当前列以强弩。
cì yǐ duǎn bīng yǒng dòu ér sù zhàn
这句话大意是:次以短兵,勇斗而速战。
yòu xuǎn qīng zú zhī zú zé jìng shēng gāo xià kàn dí bīng ér zhàn huò duō jiàn qí gǔ zì gāo yǐ zhèn zhī
这句话大意是:又选轻足之卒,择径升高下瞰,敌兵而战,或多建旗鼓,自高以震之。
fán yú shān xiá zú yù dí jí jí gǔ zào xiān shǐ qí jīng luàn rán hòu hé biàn yǐ jī zhī
这句话大意是:凡于山峡,卒遇敌,即急鼓噪,先使其惊乱,然后合变以击之。
fán fā bīng shēn rù yù dà lín mù yǔ dí fēn lín xiāng jù wèi zhī lín zhàn
这句话大意是:凡发兵深入,遇大林木,与敌分林相拒,谓之林战。
yǐ wǒ jūn fēn wèi chōng zhèn biàn bīng suǒ chǔ máo nǔ wèi biǎo zhàn dùn wèi lǐ
这句话大意是:以我军分为冲阵,便兵所处,矛弩为表,战盾为里。
zhǎn chú cǎo mù jí wú guǎng dào yǐ biàn jǐ suǒ
现代白话:斩除草木,极我广道,以便戟所。
gāo zhì jīng qí jǐn chì jūn zhòng wú shǐ dí rén zhī wú qíng shí
现代白话:高置旌旗,谨饬军众,无使敌人知我情实。
rán hòu zú wú máo nǔ xiāng yǔ wéi wǔ
现代白话:然后卒我矛弩,相与为伍。
ruò yù lín shù shǎo zé yǐ qí wèi fǔ jiàn lì zé zhàn wèi lì zé zhǐ
这句话大意是:若遇林树少,则以骑为辅,见利则战,未利则止。
ruò yù lín mù duō yòu yǒu xiǎn ài zǔ yǐ chōng zhèn jǐn bèi qián hòu gèng xi gèng zhàn dí rén bì zǒu
这句话大意是:若遇林木多,又有险隘阻,以冲阵谨备前后,更息更战,敌人必走。
yòu lín zhàn zhī dào zhòu guǎng jīng qí yè duō huǒ gǔ lì yòng duǎn bīng qiǎo zài qí fú huò fā yú qián huò qǐ yú hòu zuǒ zhī yòu zhī zhōng yǐ qiáng nǔ
这句话大意是:又林战之道,昼广旌旗,夜多火鼓,利用短兵,巧在奇伏,或发于前,或起于后,左之右之,中以强弩。
lì qiě shǒu xiǎn ér zhǐ
这句话大意是:利且守险而止。
jī mò dú mò dú nì qí jīng bīng jiàn qí léi ruò
这句话大意是:击冒顿,冒顿匿其精兵,见其羸弱。
hàn xī bīng běi zhú zhī gāo dì xiān zhì píng chéng bù bīng wèi jìn dào
这句话大意是:汉悉兵北逐之,高帝先至平城,步兵未尽到。
mò dú zòng jīng bīng sān shí wàn wéi zhī bái dēng qī rì
这句话大意是:冒顿纵精兵三十万,围之白登七日。
cǐ yǐ rán zhī yàn yě
这句话大意是:此已然之验也。
jìn shì zéi bīng qí cè yì bù guò shì cǐ míng jiàng zhī suǒ chá ér yú jiāng zhī suǒ xiàn yě
这句话大意是:近世贼兵奇策,亦不过是,此名将之所察,而愚将之所陷也。
rán qí jì yì yǔ zhōng guó yì shàng xià shān bǎn chū rù xī jiàn ér zhōng guó zhī mǎ fú yǔ yě yǔ yóu rú yě
这句话大意是:然其技艺与中国异,上下山阪,出入溪涧,而中国之马弗与也(与犹如也);。
xiǎn dào qīng fǎn qiě chí qiě shè zhōng guó zhī qí fú yǔ yě
这句话大意是:险道倾反,且驰且射,中国之骑弗与也;。
fēng yǔ bà láo jī kě bù kùn zhōng guó zhī rén fú yǔ yě
这句话大意是:风雨罢劳,饥渴不困,中国之人弗与也。
cǐ zéi kòu zhī cháng jì yě
这句话大意是:此贼寇之长技也。
ruò fú píng yuán yì dì qīng chē tū qí zé xiōng zéi zhī zhòng yì náo luàn yě
这句话大意是:若夫平原易地,轻车突骑,则匈贼之众易挠乱也;。
jìn nǔ cháng jǐ shè shū jí yuǎn zé zéi kòu zhī gōng fú néng gé yě
这句话大意是:劲弩长戟,射疏及远,则贼寇之弓弗能格也;。
jiān jiǎ lì rèn cháng duǎn xiāng zá yóu nǔ wǎng lái shí wǔ jù qián zé xiōng zéi zhī bīng fú néng dāng yě
这句话大意是:坚甲利刃,长短相杂,游弩往来,什伍俱前,则匈贼之兵弗能当也;。
cái guān zōu fā zōu shǐ zhī shàn zhě shǐ dào tóng de zé zéi kòu zhī gé sì mù jiàn gé sì yǐ pí zuò rú kǎi pí zhī
这句话大意是:材官驺发(驺,矢之善者),矢道同的,则贼寇之革笥木荐(革笥以皮作,如铠皮之。
mù jiàn yǐ mù jiàn zuò rú niè shou yáo yě fú néng jí yě
这句话大意是:木荐以木荐作,如孽扌肴也)弗能及也;。
xià mǎ de dòu jiàn zhàn xiāng jiē qù jiù xiàng bù zé kòu zéi zhī zú fú néng gěi yě
这句话大意是:下马地斗,剑战相接,去就相簿,则寇贼之足弗能给也。
cǐ zhōng guó zhī cháng jì yě
这句话大意是:此中国之长技也。
yǐ cǐ guān zhī kòu zéi zhī cháng jì sān zhōng guó zhī cháng jì wǔ
这句话大意是:以此观之,寇贼之长技三,中国之长技五。
qián shǐ chēng hú bīng wǔ ér dāng hàn bīng yī
这句话大意是:前史称胡兵五,而当汉兵一;。
jīn suī pō de hàn qiǎo yóu sān ér dāng yī
这句话大意是:今虽颇得汉巧,犹三而当一。
shì zhōng guó zhī lì qì jū duō
这句话大意是:是中国之利器居多。
qiě qí rén shàn qí ér bù shàn bù zhōng guó bù bīng yǒu qiáng nǔ lì rèn zhī ruì zú yǐ kàng zhī
这句话大意是:且其人善骑而不善步,中国步兵有强弩利刃之锐,足以抗之。
rán zhōng guó zhī bù dí zhě rén xìng xí ān bù ruò qí nài láo kǔ yú shuāng xuě shā qì bù máo zhī dì
这句话大意是:然中国之不敌者,人性习安,不若其耐劳苦于霜雪、沙碛、不毛之地;。
yòu qí xìng bù shàn gōng gōng yì bù jiǔ wéi lì chōng jī gù qián shì míng jiàng bì yǐ qí zhì zhī ér bù yǔ zhēng chí zhú yě
这句话大意是:又其性不善攻,攻亦不久,惟利冲击,故前世名将必以奇制之,而不与争驰逐也。
nán zhī yí mán qí xìng piāo hàn hěn nù lè wèi dào zéi ér shì bù néng jiān
这句话大意是:南之夷蛮,其性剽悍狠怒,乐为盗贼,而势不能坚;。
wéi yòng biāo qiāng páng pái fēi dāo huán dāo mù nǔ yǐ wéi bīng xiè
这句话大意是:惟用标枪、旁牌、飞刀、环刀、木弩以为兵械;。
shàn wèi yào jiàn zhōng zhě dà jiào xìn sù zhé sǐ
这句话大意是:善为药箭,中者大叫,信宿辄死;。
yī shān zǔ shuǐ hù shì qí xiǎn jí zé cuàn fú huǎn zé chāo lüě
这句话大意是:依山阻水,怙恃其险,急则窜伏,缓则钞掠;。
fú xiāng zé shuǐ dào duō jué lù xíng zé xiǎn zǔ bù jìn fēi zhōng guó zhī suǒ néng
这句话大意是:浮舡则水道多绝,陆行则险阻不进,非中国之所能。
jī cǐ zhī fǎ lì yú píng dì yǐ qí lüè yòu qí rén yǐn fú jīng bīng qiè fā ér qín zhī
这句话大意是:击此之法,利于平地,以奇略诱其人,隐伏精兵,窃发而禽之。
yòu zhī shù duō zòng fǎn jiàn chū gān yán zhòng bì zhāo shǐ zhì lái zé rù wú jì zhōng
现代白话:诱之术,多纵反间,出甘言重币,招使致来,则入我计中。
dà fán zhōng guó zhī mín wū sù huǒ shí yì pī zēng kuàng běi fāng shā qì zǎo jiàng shǒu zú jūn zhú bù néng dù hàn
这句话大意是:大凡中国之民,屋宿火食,衣被缯纩,北方杀气早降,手足皲瘃,不能渡汉;。
nán fāng shǔ shī xī gǔ dú lì bù néng yú lǐng
这句话大意是:南方暑湿,溪谷毒疠,不能逾岭。
yǐ zhōng guó zhī rén shù shǒu zé shí bù huò yī gù gǔ zhě yǐ mán yí gōng mán yí zé qiáng ruò xiāng dāng
这句话大意是:以中国之人戍守,则十不当一,故古者以蛮夷攻蛮夷,则强弱相当。
shì yǐ bīn sāi zhī mín zhào mù wèi yòng dòu kuàng tǔ yǐ shí zhī hòu shǎng gé yǐ jī zhī chí shè gé dòu shì qí sù suǒ xù jī shěng xiàn guān zhī fèi jiǎn zhuǎn xiǎng zhī láo duō zòng jiàn dié yǐ zhòng lù yòu qí qiú háo dà xìng shǐ zhī gōng jī bǐ yòng huá rén qí lì shí bèi
这句话大意是:是以滨塞之民召募为用,斗旷土以食之,厚赏格以激之,驰射格斗是其素所畜积,省县官之费,减转饷之劳,多纵间谍,以重赂诱其酋豪大姓,使之攻击,比用华人其利十倍。
gù wú qǐ gǔ zhī shàn jiāng yě yì cháng lùn liù guó zhī sú bù tóng yuē fu qí zhèn zhòng ér bù jiān qín zhèn sàn ér zì dòu chu zhèn zhěng ér bù jiǔ yàn zhèn shǒu ér dāng zǒu sān jìn zhèn lǐ ér bù yòng sān jìn hán zhào wèi yě
这句话大意是:故吴起,古之善将也,亦常论六国之俗不同:曰:“夫齐阵重而不坚,秦阵散而自斗,楚阵整而不久,燕阵守而当走,三晋阵理而不用(三晋,韩赵魏也)。
fu qí xìng gāng qí guó fù jūn chén jiāo shē ér jiǎn yú xì rén qí zhèng kuān lù bù jūn qí chéng wáng xīn lì bù lǐ guó zhèng wěi yú qīng dài fū gù yán jiāo shē ér lù bù jūn
这句话大意是:夫齐性刚,其国富,君臣骄奢而简于细人,其政宽,禄不均(齐成王新立,不理国政,委于卿大夫,故言骄奢而禄不均。
jiǎn zhě qīng yì xì rén zào lì mù guān zhī rén yě yī zhèn liǎng xīn qián zhòng hòu qīng shàng jiāo xià yuàn gù yuē èr xīn
这句话大意是:简者轻易细人,皂隶牧关之人也),一阵两心,前重后轻(上骄下怨,故曰二心)。
jī zhī zhī dào bì sān fēn zhī liè qí zuǒ yòu xié ér cóng zhī qí zhèn kě huài zú bù gǎn lún tōu shēng gù qí zhèn zì huài yě
这句话大意是:击之之道,必三分之,猎其左右,胁而从之,其阵可坏(卒不敢伦偷生,故其阵自坏也)。
qín xìng qiáng qí dì xiǎn qín zuǒ xiáo hán yòu lǒng zhōng nán tài bái zài qián shuò fāng jùn gù qí hòu qí zhèng yán shǎng fá míng
这句话大意是:秦性强,其地险(秦左崤函,右陇,终南、太白在前,朔方郡固其后),其政严,赏罚明。
qí rén bù ràng jiē yǒu dòu xīn gù sàn zì dòu yě qín xiào gōng yòng shāng yāng qiáng guó zhī shù rén jiē yǒng yú gōng zhàn yī yú sī dòu yě
这句话大意是:其人不让,皆有斗心,故散自斗也(秦孝公用商鞅强国之术,人皆勇于公战,依于私斗也)。
jī cǐ zhī dào bì xiān shì zhī yǐ lì yǐn ér qù zhī
这句话大意是:击此之道,必先示之以利,引而去之。
shì tān yú de ér lí yú jiāng chéng guāi shè fú qí jiāng kě qǔ
这句话大意是:士贪于得而离于将,乘乖设伏,其将可取。
chu xìng ruò jiāng huái zhī jiān de báo shuǐ qiǎn rén xìng qiè nuò qí de guǎng qí zhèng zào qí rén pí gù zhěng ér bù jiǔ chu dào wáng jí yú zhèng lìng gù zào
这句话大意是:楚性弱(江淮之间,地薄水浅,人性怯懦),其地广,其政躁,其人疲,故整而不久(楚悼王急于政令,故躁。
pí zhě zhěng ér bù néng jiǔ yě
这句话大意是:疲者,整而不能久也)。
jī cǐ zhī dào xí luàn qí zhūn xiān duó qí zhèn qīng jìn sù tuì bì ér láo zhī wù yǔ zhēng zhàn qí jūn zì bài jīng qí tún jù chū qí bù yì yǐ dòng qí qì
这句话大意是:击此之道,袭乱其屯,先夺其阵,轻进速退,弊而劳之,勿与争战,其军自败(惊其屯聚,出其不意,以动其气。
jì dòng zé wù yǔ zhàn
这句话大意是:既动,则勿与战。
chu rén qīng bó bù néng chí jiǔ zì bài sàn yě
这句话大意是:楚人轻薄,不能持久,自败散也)。
yàn xìng què tǔ yuán shuǐ shēn gù xìng duān què qí rén shén hǎo yǒng yì guǎ zhà móu de jìn fán róng sú xí qí shè hǎo yǒng hào dòu ér wú jī biàn
这句话大意是:燕性悫(土原水深,故性端悫),其人甚好勇义,寡诈谋(地近蕃戎,俗习其射,好勇好斗,而无机变)。
jī cǐ zhī dào chù ér pò zhī lìng ér yuǎn zhī chí ér hòu zhī shǐ shàng yí ér xià huò
这句话大意是:击此之道,触而迫之,凌而远之,驰而后之,使上疑而下惑;。
zhěng wǒ chē qí bì bì zhī shǐ nù qí jiāng kě lǔ pò zhī shǐ yǒng jí nù yuǎn zhī lìng yí gǎn xìng pǔ bù kě nù nù zé bì sǐ kě chū qí qǔ zhī
这句话大意是:整我车骑,必避之,使怒,其将可虏(迫之使勇及怒,远之令疑感,性朴不可怒,怒则必死,可出奇取之)。
sān jìn zhōng guó yě qí xìng hé qí zhèng píng yǒu chéng kāng zhī yí fēng gù qí xìng hé píng yě
这句话大意是:三晋,中国也,其性和,其政平,(有成康之遗风,故其性和平也)。
qí rén jí yú zhàn xí yú bīng qīng qí jiāng báo qí lù shì wú sǐ zhì gù lǐ ér bù yòng jūn mù bù xī zé mín qīng qí jiāng
这句话大意是:其人疾于战,习于兵,轻其将,薄其禄,士无死志,故理而不用(军募不息,则民轻其将。
shèng bài wú láo zé shàng báo qí lù
这句话大意是:胜败无劳,则上薄其禄。
bù wèi wēi bù tān lì zé shì wú sǐ zhì
这句话大意是:不畏威,不贪利,则士无死志。
gù chū lǐ ér hòu bù kān yòng yě
这句话大意是:故初理,而后不堪用也)。
jī cǐ zhī dào xiàn zhèn ér yā zhī zhòng lái ér jù zhī qù zé zhuī zhī yǐ juàn qí shī zé kě bài yě
这句话大意是:击此之道,限阵而压之,众来而拒之,去则追之,以倦其师,则可败也。
jiē wèi chuāi qí rén xìng zhī bì yòu dù qí guó zhèng zhī shī yīn qí bì ér zhì zhī zé wǒ de qí lì bǐ shòu qí hài qiě yì wèi zhī lì yǐ
现代白话:皆谓揣其人性之弊,又度其国政之失,因其弊而制之,则我得其利,彼受其害,且易为之力了。
sī mǎ fǎ yuē rén fāng qí xìng xìng zé yì yán
这句话大意是:”《司马法》曰:人方其性,性则异言。
sì fāng zhī rén xìng yǒu qiáng ruò yú zhì bù tóng yě
这句话大意是:四方之人,性有强弱愚智不同也。
jiào chéng sú sú zé yì yán
这句话大意是:教成俗,俗则异言。
sì fāng bīng shì xi yǔ běi yǒu bīng mǎ zhī biàn dōng yǔ nán yǒu zhōu jí zhī lì
这句话大意是:四方兵势,西与北有兵马之便,东与南有舟楫之利;。
xi yǔ běi hán cǎn wú jīn tiě dōng yǔ nán shǔ shī huǐ gōng nǔ
这句话大意是:西与北寒惨无金铁,东与南暑湿毁弓弩;。
zhōng tǔ duō wǔ bīng zá mù biàn gōng mǎ zhōu jí shì qí yì yí yě
这句话大意是:中土多五兵杂木,便弓马舟楫,是其异宜也。
gù yàn wú hán qín wú lú hú wú gōng chē yán qí sú zhī suǒ cháng yě
这句话大意是:故燕无函,秦无卢,胡无弓车,言其俗之所长也。
sūn wǔ yuē xiào zhī yǐ jì ér suǒ qí qíng zhǔ shú yǒu dào jiāng shú yǒu néng
这句话大意是:孙武曰:“校之以计而索其情,主孰有道,将孰有能?
yì yán xiān dìng bǐ wǒ zhī shàn fǒu
这句话大意是:”亦言先定彼我之善否。
bù zhī cǐ ér yòng bīng yóu gǔ zhī wú xiāng qí diān yǔn lì kě dài yǐ
现代白话:不知此而用兵,犹瞽之无相,其颠陨立可待了。
jì ér shī yú yòng yī bù zhōng shì zé shèng fù suí zhì
这句话大意是:计而施于用,一不中试,则胜负随至。
gù chén bù shǒu zhàng shuǐ ér gāo zǔ píng zhī
这句话大意是:故陈不守障水,而高祖平之;。
páng juān shī jì yú mǎ líng ér sūn bìn pò zhī
这句话大意是:庞涓失计于马陵,而孙膑破之;。
chéng ān jūn bù bǎo jǐng jìng zhōng qín yú hán xìn
这句话大意是:成安君不保井径,终擒于韩信;。
mù kè chāo bù gù dà xiàn zú bài yú liú yù
这句话大意是:慕客超不固大岘,卒败于刘裕;。
zhào shē zhī dēng běi shān qín bīng suī qiáng ér mò shàng
这句话大意是:赵奢之登北山,秦兵虽强而莫上;。
li bì zhī jù wèi qǔ qí shī suī zhòng ér fú lì yǐ shàng jiàn gù shì mén
这句话大意是:李弼之据渭曲,齐师虽众而弗利(已上见故事门)。
dé shī zhī jiàn jiào rán rú sī kě bù wu zāi
现代白话:得失之鉴,较然如斯,可不务啊!
tǔ sú fu zhōng guó wài bāng wǔ fāng zhī mín sú jiē yǒu xìng bù kě tuī yí gāng róu chí sù yì qí qì xiè yì zhì yī fú yì yí
这句话大意是:土俗夫中国外邦五方之民俗皆有性,不可推移,刚柔迟速异齐,器械异制,衣服异宜。
gù shuò chuí jī yīn zhī yě shí ròu yǐn lào qí rén mì lǐ gù nài hán
这句话大意是:故朔陲积阴之野,食肉饮酪,其人密理,故耐寒;。
bǎi yuè duō yáng zhī de qí rén shū lǐ gù nài shǔ
这句话大意是:百粤多阳之地,其人疏理,故耐暑。
shì qí tiān xìng rán yě
这句话大意是:是其天性然也。
gǔ zhī míng jiàng shòu mìng fá guó bì dù qí sú zhī qiáng ruò néng zhī cháng duǎn cháng yǐ wǒ zhī zhǎng jī bǐ zhī duǎn liào qí suǒ hǎo ér yòu zhī yīn qí suǒ è ér gōng zhī
这句话大意是:古之名将,受命伐国,必度其俗之强弱,能之长短,常以我之长击彼之短,料其所好而诱之,因其所恶而攻之。
dà dǐ běi fāng zhī dí yǔ xī fāng zhī róng qí xìng xiāng lèi shì lì néng wān gōng jǐn wèi jiǎ qí kuān zé suí chù tián liè qín shòu wéi shēng jí zé xí zhàn gōng yǐ qīn fá wéi shì
这句话大意是:大抵北方之狄与西方之戎其性相类,士力能弯弓,尽为甲骑,宽则随畜田猎禽兽为生,急则习战攻以侵伐为事。
qí cháng bīng zé gōng shǐ duǎn bīng zé dāo dìng
这句话大意是:其长兵则弓矢,短兵则刀铤。
lì zé jìn bù lì zé tuì bù xiū dùn zǒu gǒu lì suǒ zài
这句话大意是:利则进,不利则退,不羞遁走,苟利所在。
qí jī zhī fǎ lì wèi fú bīng xiāng qí xiǎn zǔ yǐn nì zhī de huò cóng lín huì yì zhī jù zé jīng bīng lì qì qiān rén wéi bù zài gè fú qí yào yǐ měng ér bù jiān zhě cóng yǐ ruò zú yáng wéi bù lì yǐ shù bǎi qiān rén wěi zhī bì tān qí huò
这句话大意是:其击之法,利为伏兵,相其险阻隐匿之地,或丛林荟翳之据,择精兵利器,千人为部,在各伏其要,以猛而不坚者从以弱卒,佯为不利,以数百千人委之,必贪其获。
sì qí jīng jìn fā fú yǐ jī zhī bì kè
这句话大意是:俟其兢进,发伏以击之,必克。
ruò yǔ zhī píng yuán guǎng yě dù zhǎng jī dà zhēng yī qiè zhī lì zé fēi wǒ suǒ zhǎng
这句话大意是:若与之平原广野,度长击大,争一切之利,则非我所长。
yòu bǐ zhī néng zài gōng shǐ wǒ dāng yǐ qiáng nǔ yāo zhī
这句话大意是:又彼之能在弓矢,我当以强弩邀之。
gù chūn qiū shí zhàn fǎ yuē shǐ yǒng ér wú gāng zhě cháng kòu ér sù qù zhī wèi sān fù yǐ dài zhī
这句话大意是:故春秋时战法曰:“使勇而无刚者,尝寇而速去之,为三覆以待之。
róng qīng ér bù zhěng tān ér wú qīn shèng bù xiāng ràng bài bù xiāng jiù
这句话大意是:戎轻而不整,贪而无亲,胜不相让,败不相救。
xiān zhě jiàn huò bì wù jìn
这句话大意是:先者见获,必务进;。
jìn ér yù fù bì sù bēn hòu zhě bù jiù zé wú jì yǐ
现代白话:进而遇覆,必速奔,后者不救,则无继了。
cǐ yǐ shì zhī xiào yě
这句话大意是:”此已试之效也。
qí sú yì hǎo wèi yòu bīng léi shī yǐ zhì dí yi jǐn shì zhī
这句话大意是:其俗亦好为诱兵羸师以致敌,宜谨视之。
gù hàn gāo dì
这句话大意是:故汉高帝。
dà fán bīng zhī tǐ yòng hào gāo ér è xià guì yáng ér jiàn yīn yǎng shēng ér chǔ shí
这句话大意是:大凡兵之体用,好高而恶下,贵阳而贱阴,养生而处实。
shēng wèi yáng yǎng yú yáng zé qì shèng
这句话大意是:生为阳,养于阳则气胜;。
shí wèi gāo chǔ yú gāo zé yuǎn jué bēi shī bǎi jí bù qǐ rén ān yú yòng
这句话大意是:实为高,处于高则远绝卑湿,百疾不起,人安于用。
cǐ bīng zhī lì ér de zhī zhù yě
这句话大意是:此兵之利而地之助也。
bīng fǎ yuē jué jiàn tiān jǐng tiān láo tiān luó tiān xiàn tiān liù zhě wèi zhī liù hài yù zhī zhě yuǎn qù bù kě jìn yě
这句话大意是:兵法曰:“绝涧、天井、天牢、天罗、天陷、天六者,谓之六害,遇之者远去,不可近也。
suǒ wèi jué jiàn zhě shān shuǐ shēn dà zhī de yě
这句话大意是:”所谓绝涧者,山水深大之地也;。
tiān jǐng zhě tiān xíng xià dà shuǐ kě jí zhī de yě
这句话大意是:天井者,天形下,大水可及之地也;。
tiān luó zhě shān jiàn pò xiá kě luō jué rén zhī de yě
这句话大意是:天罗者,山涧迫狭,可罗绝人之地也;。
tiān láo zhě lín mù yǐn bì jiā wěi shēn guǎng zhī de yě
这句话大意是:天牢者,林木隐蔽,葭苇深广之地也;。
tiān xiàn zhě dùn lù ní nào rén mǎ bù tōng zhī de yě
这句话大意是:天陷者,遁路泥淖,人马不通之地也;。
tiān zhě tǔ duō gōu kēng kǎn xiàn mù shí zhī de yě
这句话大意是:天者,土多沟坑、坎陷、木石之地也。
cháng lìng wú yuǎn zhī dí jìn zhī
现代白话:常令我远之,敌近之;。
wú yíng zhī dí bèi zhī
现代白话:我迎之,敌背之。
jūn xíng yǒu xiǎn zǔ huáng jǐng shēng jiā wěi shān lín yì huì zhě bì jǐn fù suǒ zhī cǐ fú jiān zhī suǒ yě
这句话大意是:军行有险阻、潢井、生葭苇、山林翳荟者,必谨覆索之,此伏奸之所也。
gù bīng xíng tú yǒu suǒ bù gōng de yǒu suǒ bù zhēng zhě wèi cǐ lèi yě
这句话大意是:故兵行,途有所不攻,地有所不争者,谓此类也。
fu chū shī yǒu zhǔ kè yòng bīng yǒu bù qí suǒ yǒu jì shū zé de yì xià néng jiān lì
这句话大意是:夫出师有主客,用兵有步骑,所有既殊,则地亦下能兼利。
gù zhāo cuò yuē zhàng wǔ zhī gōu jiàn chē zhī shuǐ jiàn qīn yě cǎo mù suǒ zài cǐ bù bīng zhī de yě chē qí èr bù dàng yī
这句话大意是:故晁错曰:“丈五之沟,渐车之水(渐,侵也),草木所在,此步兵之地也,车骑二不当一。
tǔ shān qiū líng màn yǎn xiāng zhǔ píng yuán guǎng yě cǐ chē qí zhī de yě bù bīng shí bù huò yī
这句话大意是:土山丘陵曼衍相属,平原广野,此车骑之地也,步兵十不当一。
píng líng xiāng yuǎn chuān gǔ jū jiān yǎng gāo lín xià cǐ gōng nǔ zhī de yě duǎn bīng bǎi bù dāng yī
这句话大意是:平陵相远,川谷居间,仰高临下,此弓弩之地也,短兵百不当一。
liǎng chē xiāng jìn píng dì qiǎn cǎo kě qián kě hòu cǐ zhǎng zhàn zhī de yě jiàn dùn sān bù dāng yī
这句话大意是:两车相近,平地浅草,可前可后,此长战之地也,剑盾三不当一。
luàn wěi zhú xiāo cǎo mù méng lóng zhī yè mào jiē cǐ máo dìng zhī de yě zhǎng zhàn èr bù dàng yī
这句话大意是:乱苇竹萧,草木蒙茏,枝叶茂接,此矛铤之地也,长战二不当一。
qǔ dào xiāng fú xiǎn è xiāng báo cǐ jiàn dùn zhī de yě gōng nǔ sān bù dāng yī
这句话大意是:曲道相伏,险厄相薄,此剑盾之地也,弓弩三不当一。
bīng fǎ yuē hòu wàng suǒ jí zǔ hè fēn chuān kě yǐ zòng gōng shǐ
现代白话:”兵法曰:“候望所及,阻壑分川,能够纵弓矢;。
shēn wěi ào cǎo kě yǐ shī fēng huǒ
现代白话:深苇奥草,能够施风火;。
zuǒ yòu jù gāo shān zé cháng yì ér jìn
这句话大意是:左右俱高山,则长翼而进;。
hòu gāo qián xià zé ruì chōng ér jìn
这句话大意是:后高前下,则锐冲而进;。
lì jiàn zé zé zhěng duì ér jí guò
这句话大意是:历渐泽,则整队而亟过;。
jū píng lù zé qián sǐ ér hòu shēng
这句话大意是:居平陆,则前死而后生;。
qiū lù zé bì chǔ yú yáng ér yòu bèi zhī
这句话大意是:丘陆,则必处于阳而右背之;。
dī fáng zé bì jù qí yīn zuǒ xiàng zhī
这句话大意是:堤防,则必据其阴,左向之。
ruò cǐ jiē xū dà jiàng chá lǐ ér yù yú xīn xiān
这句话大意是:”若此,皆须大将察理,而谕于心先。