zhào gōng shì yǔ zhōu tóng xìng xìng jī shì
召公奭与周王室同姓,都姓姬。
zhōu wǔ wáng zhī miè zhòu fēng zhào gōng wū běi yàn
周武王灭掉商纣王后,将召公分封在北方的燕地。
qí zài chéng wáng shí zhào wáng wèi sān gōng zì shǎn yǐ xī zhào gōng zhǔ zhī
到了周成王时期,召公位列三公之一:从陕地以西的地区,由召公主管;
zì shǎn yǐ dōng zhōu gōng zhǔ zhī
从陕地以东的地区,由周公主管。
chéng wáng jì yòu zhōu gōng shè zhèng dāng guó jiàn zuò zhào gōng yí zhī zuò jūn shì
成王当时年幼,周公代理朝政,执掌国家大权,召公对此有所怀疑,于是写了《君奭》一文。
jūn shì bù shuō zhōu gōng
《君奭》中表达了对周公的不满。
zhōu gōng nǎi chēng tāng shí yǒu yī yǐn jiǎ yú huáng tiān
周公便举例说:“商汤时期有伊尹,其德行感通上天;
zài tài wù shí zé yǒu ruò yī zhì chén hù jiǎ yú shàng dì wū xián zhì wáng jiā
在太戊在位时,则有像伊陟、臣扈这样的贤臣,其诚心通达上帝,巫咸辅佐王室;
zài zǔ yǐ shí zé yǒu ruò wū xián
在祖乙时期,则有像巫贤这样的能臣;
zài wǔ dīng shí zé yǒu ruò gān bān lǜ wéi cí yǒu chén bǎo yì yǒu yīn
在武丁时期,则有像甘般这样的良佐:正是依靠这些贤臣各守其位,才能安定治理殷商。”
wū shì zhào gōng nǎi shuō
于是召公才心悦诚服。
zhào gōng zhī zhì xī fāng shén de zhào mín hé
召公治理西方地区,深得百姓拥戴。
zhào gōng xún xíng xiāng yì yǒu táng shù jué yù zhèng shì qí xià zì hòu bó zhì shù rén gè dé qí suǒ wú shī zhí zhě
召公巡视乡里城邑时,曾在一棵棠梨树下审理案件、处理政事,从诸侯贵族到平民百姓都各得其所,没有失职的人。
zhào gōng zú ér mín rén sī zhào gōng zhī zhèng huái táng shù bù gǎn fá gē yǒng zhī zuò gān táng zhī shī
召公去世后,百姓怀念他的政绩,爱护那棵棠树不敢砍伐,还作歌吟诵,写成了《甘棠》这首诗。
zì zhào gōng yǐ xià jiǔ shì zhì huì hóu
从召公往下传了九代,到了燕惠侯。
yàn huì hóu dāng zhōu lì wáng bēn zhì gòng hé zhī shí
燕惠侯在位时,正逢周厉王逃亡到彘地,进入共和行政时期。
huì hóu zú zi lí hóu lì
惠侯去世后,他的儿子厘侯继位。
shì suì zhōu xuān wáng chū jí wèi
这一年,周宣王刚刚即位。
lí hóu èr shí yī nián zhèng huán gōng chū fēng wū zhèng
厘侯二十一年,郑桓公最初受封于郑地。
sān shí liù nián lí hóu zú zi qǐng hóu lì
厘侯三十六年,厘侯去世,他的儿子顷侯继位。
qǐng hóu èr shí nián zhōu yōu wáng yín luàn wèi quǎn róng suǒ shì
顷侯二十年,周幽王荒淫无道,被犬戎杀死。
qín shǐ liè wéi zhū hóu
秦国开始被列为诸侯。
èr shí sì nián qǐng hóu zú zi āi hóu lì
顷侯二十四年,顷侯去世,他的儿子哀侯继位。
āi hóu èr nián zú zi zhèng hóu lì
哀侯在位两年去世,他的儿子郑侯继位。
zhèng hóu sān shí liù nián zú zi miào hóu lì
郑侯在位三十六年去世,他的儿子缪侯继位。
miào hóu qī nián ér lǔ yǐn gōng yuán nián yě
缪侯在位的第七年,相当于鲁隐公元年。
shí bā nián zú zi xuān hóu lì
缪侯在位十八年后去世,他的儿子宣侯继位。
xuān hóu shí sān nián zú zi huán hóu lì
宣侯在位十三年后去世,他的儿子桓侯继位。
huán hóu qī nián zú zi zhuāng gōng lì
桓侯在位七年后去世,他的儿子庄公继位。
zhuāng gōng shí èr nián qí huán gōng shǐ bà
庄公在位的第十二年,齐桓公开始称霸。
shí liù nián yǔ sòng wèi gòng fá zhōu huì wáng huì wáng chū bēn wēn lì huì wáng dì tuí wèi zhōu wáng
庄公十六年,燕国与宋国、卫国一起攻打周惠王,惠王逃到温地,他们立惠王的弟弟穨为周王。
shí qī nián zhèng zhí yàn zhòng fù ér nèi huì wáng yú zhōu
庄公十七年,郑国抓住燕仲父,并护送周惠王回到周朝。
èr shí qī nián shān róng lái qīn wǒ qí huán gōng jiù yàn suì běi fá shān róng ér hái
庄公二十七年,山戎前来侵犯燕国,齐桓公出兵救援燕国,于是北伐山戎后返回。
yàn jūn sòng qí huán gōng chū jìng huán gōng yīn gē yàn suǒ zhì de yǔ yàn shǐ yàn gòng gòng tiān zǐ rú chéng zhōu shí zhí
燕庄公欢送齐桓公出了国境,齐桓公就把燕庄公所到的地方割让给了燕国,让燕庄公和诸侯一道向天子进贡,像周成王时的燕召公那样尽职;
shǐ yàn fù xiū zhào gōng zhī fǎ
齐桓公让燕国重新实行召公时期的法度。
sān shí sān nián zú zi xiāng gōng lì
庄公三十三年去世,他的儿子襄公继位。
xiāng gōng èr shí liù nián jìn wén gōng wèi jiàn tǔ zhī huì chēng bó
襄公二十六年,晋文公在践土会盟诸侯,成为霸主。
sān shí yī nián qín shī bài yú xiáo
襄公三十一年,秦国军队在殽山战败。
sān shí qī nián qín mù gōng zú
襄公三十七年,秦穆公去世。
sì shí nián xiāng gōng zú huán gōng lì
襄公四十年,襄公去世,桓公继位。
huán gōng shí liù nián zú xuān gōng lì
桓公十六年去世,宣公继位。
xuān gōng shí wǔ nián zú zhāo gōng lì
宣公十五年去世,昭公继位。
zhāo gōng shí sān nián zú wǔ gōng lì
昭公十三年去世,武公继位。
shì suì jìn miè sān xì dài fū
这一年,晋国消灭了三位郤氏大夫。
wǔ gōng shí jiǔ nián zú wén gōng lì
武公十九年去世,文公继位。
wén gōng liù nián zú yì gōng lì
文公六年去世,懿公继位。
yì gōng yuán nián qí cuī zhù shì qí jūn zhuāng gōng
懿公元年,齐国崔杼杀了他的国君庄公。
sì nián zú zǐ huì gōng lì
懿公四年去世,他的儿子惠公继位。
huì gōng yuán nián qí gāo zhǐ lái bēn
惠公元年,齐国的高止逃到燕国。
liù nián huì gōng duō chǒng jī gōng yù qù zhū dài fū ér lì chǒng jī sòng dài fū gòng zhū jī sòng huì gōng jù bēn qí
惠公六年,惠公有很多宠爱的姬妾,他想除掉各位大夫,立宠姬宋的儿子为继承人,大夫们一起杀了姬宋,惠公害怕,逃到齐国。
sì nián qí gāo yǎn rú jìn qǐng gòng fá yàn rù qí jūn
四年,齐国的高偃前往晋国,请求共同讨伐燕国,送燕国国君回国复位。
jìn píng gōng xǔ yǔ qí fá yàn rù huì gōng
晋平公答应了,与齐国一起攻打燕国,送燕惠公回国。
huì gōng zhì yàn ér sǐ
燕惠公回到燕国后就去世了。
yàn lì dào gōng
燕国立了悼公为国君。
dào gōng qī nián zú gòng gōng lì
悼公在位七年去世,共公继位。
gòng gōng wǔ nián zú píng gōng lì
共公在位五年去世,平公继位。
jìn gōng shì bēi liù qīng shǐ qiáng dà
晋国公室势力衰弱,六卿开始强大起来。
píng gōng shí bā nián wú wáng hé lǘ pò chu rù yǐng
平公十八年,吴王阖闾攻破楚国,进入郢都。
shí jiǔ nián zú jiǎn gōng lì
平公十九年去世,简公继位。
jiǎn gōng shí èr nián zú xiàn gōng lì
简公在位十二年去世,献公继位。
jìn zhào yāng wéi fàn zhōng xíng wū zhāo gē
晋国的赵鞅在朝歌包围了范氏和中行氏。
xiàn gōng shí èr nián qí tián cháng shì qí jūn jiǎn gōng
献公十二年,齐国的田常杀了他的国君齐简公。
shí sì nián kǒng zǐ zú
献公十四年,孔子去世。
èr shí bā nián xiàn gōng zú xiào gōng lì
献公二十八年,献公去世,孝公继位。
xiào gōng shí èr nián hán wèi zhào miè zhī bó fēn qí de sān jìn qiáng
孝公十二年,韩、魏、赵三家灭了智伯,瓜分了他的土地,三晋变得强大。
shí wǔ nián xiào gōng zú chéng gōng lì
孝公十五年,孝公去世,成公继位。
chéng gōng shí liù nián zú mǐn gōng lì
成公在位十六年去世,湣公继位。
mǐn gōng sān shí yī nián zú lí gōng lì
湣公在位三十一年去世,厘公继位。
shì suì sān jìn liè wéi zhū hóu
这一年,韩、赵、魏三家被列为诸侯。
lí gōng sān shí nián fá bài qí yú lín yíng
厘公三十年,燕国在林营打败了齐国。
lí gōng zú huán gōng lì
厘公去世,桓公继位。
huán gōng shí yī nián zú wén gōng lì
桓公在位十一年去世,文公继位。
shì suì qín xiàn gōng zú
这一年,秦献公去世。
qín yì qiáng
秦国变得更加强大。
wén gōng shí jiǔ nián qí wēi wáng zú
文公十九年,齐威王去世。
èr shí bā nián sū qín shǐ lái jiàn shuō wén gōng
二十八年,苏秦初次来拜见,游说文公。
wén gōng yǔ chē mǎ jīn bó yǐ zhì zhào zhào sù hóu yòng zhī
文公赠给他车马、黄金和布帛,让他前往赵国,赵肃侯任用了他。
yīn yuē liù guó wéi cóng zhǎng
于是苏秦联合六国,担任合纵联盟的领袖。
qín huì wáng yǐ qí nǚ wèi yàn tài zǐ fù
秦惠王把自己的女儿嫁给燕国太子为妻。
èr shí jiǔ nián wén gōng zú tài zǐ lì shì wèi yì wáng
二十九年,文公去世,太子继位,这就是易王。
yì wáng chū lì qí xuān wáng yīn yàn sàng fá wǒ qǔ shí chéng
易王刚即位,齐宣王趁燕国丧事攻打我国,夺取了十座城池;
sū qín shuō qí shǐ fù guī yàn shí chéng
苏秦游说齐国,让齐国归还燕国十座城池。
shí nián yàn jūn wèi wáng
十年,燕国君主称王。
sū qín yǔ yàn wén gōng fū rén sī tōng jù zhū nǎi shuō wáng shǐ qí wèi fǎn jiàn yù yǐ luàn qí
苏秦与燕文公的夫人私通,害怕被杀,于是劝说燕王派他去齐国做反间,企图扰乱齐国。
yì wáng lì shí èr nián zú zi yàn kuài lì
易王在位十二年去世,儿子燕哙继位。
yàn kuài jì lì qí rén shā sū qín
燕哙即位后,齐国人杀了苏秦。
sū qín zhī zài yàn yǔ qí xiāng zi zhī wèi hūn ér sū dài yǔ zi zhī jiāo
苏秦在燕国时,与燕国宰相子之结为亲家,而苏代与子之交好。
jí sū qín sǐ ér qí xuān wáng fù yòng sū dài
等到苏秦死后,齐宣王又任用了苏代。
yàn kuài sān nián yǔ chu sān jìn gōng qín bù shèng ér hái
燕哙三年,燕国与楚国、三晋联合攻打秦国,没有取胜就返回了。
zi zhī xiāng yàn guì zhòng zhǔ duàn
子之担任燕国宰相,地位尊贵,权力很大,独断专行。
sū dài wéi qí shǐ wū yàn yàn wáng wèn yuē qí wáng xī rú
苏代作为齐国使者出使燕国,燕王问他:“齐王怎么样?
duì yuē bì bù bà
”苏代回答说:“肯定不能称霸。
yàn wáng yuē hé yě
”燕王问:“为什么?
duì yuē bù xìn qí chén
”回答说:“他不信任自己的臣子。
sū dài yù yǐ jī yàn wáng yǐ zūn zi zhī yě
”苏代想用这话刺激燕王,让他更加尊重子之。
wū shì yàn wáng dà xìn zi zhī
于是燕王非常信任子之。
zi zhī yīn yí sū dài bǎi jīn ér tīng qí suǒ shǐ
子之于是送给苏代一百金,听从他的差遣。
lù máo shòu wèi yàn wáng bù rú yǐ guó ràng xiāng zi zhī
鹿毛寿对燕王说:“不如把国家让给宰相子之。
rén zhī wèi yáo xián zhě yǐ qí ràng tiān xià wū xǔ yóu xǔ yóu bù shòu yǒu ràng tiān xià zhī míng ér shí bù shī tiān xià
人们之所以称尧为贤君,是因为他把天下让给许由,许由不接受,这样尧就有了让天下的美名,实际上并没有失去天下。
jīn wáng yǐ guó ràng wū zi zhī zi zhī bì bù gǎn shòu shì wáng yǔ yáo tóng háng yě
现在大王您把国家让给子之,子之一定不敢接受,这样大王您就和尧有同样的行为了。
yàn wáng yīn shǔ guó wū zi zhī zi zhī dà zhòng
”燕王于是把国家托付给子之,子之的权力变得非常大。
huò yuē yǔ jiàn yì yǐ ér yǐ qǐ rén wéi lì
有人说:“禹推荐益,但后来却让启的人担任官吏。
jí lǎo ér yǐ qǐ rén wéi bù zú rèn hu tiān xià chuán zhī wū yì
等到禹年老时,认为启的人不足以担当天下重任,就把天下传给益。
yǐ ér qǐ yǔ jiāo dǎng gōng yì duó zhī
后来启和他的同党攻打益,夺走了天下。
tiān xià wèi yǔ míng chuán tiān xià wū yì yǐ ér shí lìng qǐ zì qǔ zhī
天下人都说禹名义上传天下给益,实际上却让启自己夺取。
jīn wáng yán shǔ guó wū zi zhī ér lì wú fēi tài zǐ rén zhě shì míng shǔ zi zhī ér shí tài zǐ yòng shì yě
现在大王您说把国家托付给子之,但官吏没有不是太子的人,这是名义上托付给子之,实际上由太子掌权。
wáng yīn shōu yìn zì sān bǎi shí mài yǐ sòng ér xiào zhī zǐ zhī
”燕王于是收回三百石以上官吏的印信,亲自任命并交给子之。
zi zhī nán miàn xíng wáng shì ér kuài lǎo bù tīng zhèng gù wéi chén guó shì jiē jué wū zi zhī
子之面南而坐行使王权,而燕王哙年老不再处理政事,反而成为臣子,国家大事都由子之决定。
sān nián guó dà luàn bǎi xìng tōng kǒng
三年后,燕国大乱,百姓惶恐不安。
jiāng jūn shì bèi yǔ tài zǐ píng móu jiāng gōng zi zhī
将军市被和太子平密谋,准备攻打子之。
zhū jiāng wèi qí mǐn wáng yuē yīn ér fù zhī pò yàn bì yǐ
齐国将领对齐湣王说:“趁这个机会出兵,一定能攻破燕国。
qí wáng yīn lìng rén wèi yàn tài zǐ píng yuē guǎ rén wén tài zǐ zhī yì jiāng fèi sī ér lì gōng chì jūn chén zhī yì míng fù zǐ zhī wèi
”齐王于是派人对燕太子平说:“我听说太子您秉持大义,要废除私利而树立公理,整顿君臣之间的道义,明确父子的地位。
guǎ rén zhī guó xiǎo bù zú yǐ wéi xiān hòu
我的国家小,不足以作为先锋或后援。
suī rán zé wéi tài zǐ suǒ yǐ lìng zhī
尽管如此,还是听从太子的命令行事。
tài zǐ yīn yào dǎng jù zhòng jiāng jūn shì bèi wéi gōng gōng gōng zi zhī bù kè
”太子于是集结党羽和民众,将军市被包围了王宫,攻打子之,但没有成功。
jiāng jūn shì bèi jí bǎi xìng fǎn gōng tài zǐ píng jiāng jūn shì bèi sǐ yǐ xùn
将军市被和百姓反过来攻打太子平,将军市被战死,尸体被示众。
yīn gòu nán shù yuè sǐ zhě shù wàn zhòng rén tōng kǒng bǎi xìng lí zhì
因此内乱持续了几个月,死了几万人,民众惶恐不安,百姓离心离德。
mèng kē wèi qí wáng yuē jīn fá yàn cǐ wén wǔ zhī shí bù kě shī yě
孟轲对齐王说:“现在攻打燕国,这是像周文王、周武王那样的时机,不可错过。
wáng yīn lìng zhāng zǐ jiāng wǔ dōu zhī bīng yǐ yīn běi dì zhī zhòng yǐ fá yàn
”齐王于是命令章子率领五都的军队,并借助北方地区的民众去攻打燕国。
shì zú bù zhàn chéng mén bù bì yàn jūn kuài sǐ qí dà shèng
燕国士兵不抵抗,城门不关闭,燕王哙死去,齐国大获全胜。
yàn zi zhī wáng èr nián ér yàn rén gòng lì tài zǐ píng shì wèi yān zhāo wáng
燕国子之逃亡两年后,燕国人共同拥立太子平,这就是燕昭王。
yān zhāo wáng wū pò yàn zhī hòu jí wèi bēi shēn hòu bì yǐ zhāo xián zhě
燕昭王在燕国被攻破之后即位,降低身份并用丰厚的礼物来招揽贤能的人。
wèi guō wěi yuē qí yīn gū zhī guó luàn ér xí pò yàn gū jí zhī yàn xiǎo lì shǎo bù zú yǐ bào
对郭隗说:“齐国趁我国内乱攻破燕国,我深知燕国弱小,力量不足,难以报仇。
rán chéng de xián shì yǐ gòng guó yǐ xuě xiān wáng zhī chǐ gū zhī yuán yě
但如果真能得到贤能之士共同治理国家,以洗刷先王的耻辱,这正是我的愿望。
xiān shēng shì kě zhě de shēn shì zhī
先生看谁合适,我愿意亲自侍奉他。”
guō wěi yuē wáng bì yù zhì shì xiān cóng wěi shǐ
郭隗说:“大王若真想招揽人才,请先从我开始。
kuàng xián wū wěi zhě qǐ yuǎn qiān lǐ zāi
何况比我更贤能的人,难道会嫌千里遥远而不来吗!”
wū shì zhāo wáng wèi wěi gǎi zhù gōng ér shī shì zhī
于是燕昭王为郭隗改建宫室,并像对待老师一样侍奉他。
yuè yì zì wèi wǎng zōu yǎn zì qí wǎng jù xīn zì zhào wǎng shì zhēng qū yàn
乐毅从魏国前来,邹衍从齐国前来,剧辛从赵国前来,人才争相投奔燕国。
yàn wáng diào sǐ wèn gū yǔ bǎi xìng tóng gān kǔ
燕王哀悼死者,慰问孤儿,与百姓同甘共苦。
èr shí bā nián yān guó yīn fù shì zú lè yì qīng zhàn wū shì suì yǐ yuè yì wéi shàng jiāng jūn yǔ qín chu sān jìn hé móu yǐ fá qí
二十八年,燕国变得富足,士兵们乐于作战、轻视生死,于是燕昭王任命乐毅为上将军,联合秦国、楚国及三晋共同谋划讨伐齐国。
qí bīng bài mǐn wáng chū wáng wū wài
齐军战败,齐湣王逃亡在外。
yàn bīng dú zhuī běi rù zhì lín zī jǐn qǔ qí bǎo shāo qí gōng shì zōng miào
燕军独自追击败逃的齐军,一直攻入临淄,夺取了齐国的所有珍宝,烧毁了宫殿和宗庙。
qí chéng zhī bù xià zhě dú wéi liáo jǔ jí mò qí yú jiē shǔ yàn liù suì
齐国城池中未被攻下的,只有聊城、莒城和即墨,其余全部归属燕国,长达六年。
zhāo wáng sān shí sān nián zú zǐ huì wáng lì
燕昭王在位三十三年去世,儿子惠王继位。
huì wáng wèi tài zǐ shí yǔ yuè yì yǒu xì
惠王做太子时,与乐毅有过节;
jí jí wèi yí yì shǐ qí jié dài jiāng
等到即位后,猜忌乐毅,派骑劫代替他统率军队。
yuè yì wáng zǒu zhào
乐毅逃亡到赵国。
qí tián dān yǐ jí mò jī bài yàn jūn qí jié sǐ yàn bīng yǐn guī qí xī fù de qí gù chéng
齐国的田单凭借即墨城击败燕军,骑劫战死,燕军撤退回国,齐国全部收复了原有的城池。
mǐn wáng sǐ yú jǔ nǎi lì qí zi wèi xiāng wáng
齐湣王在莒城去世,于是他的儿子被立为齐襄王。
huì wáng qī nián zú
燕惠王在位七年去世。
hán wèi chu gòng fá yàn
韩国、魏国、楚国联合攻打燕国。
yàn wǔ chéng wáng lì
燕武成王继位。
wǔ chéng wáng qī nián qí tián dān fá wǒ bá zhōng yáng
武成王七年,齐国田单攻打我国,攻占了中阳。
shí sān nián qín bài zhào wū cháng píng sì shí yú wàn
十三年,秦国在长平击败赵国,坑杀四十多万人。
shí sì nián wǔ chéng wáng zú zi xiào wáng lì
十四年,武成王去世,儿子孝王继位。
xiào wáng yuán nián qín wéi hán dān zhě jiě qù
孝王元年,包围邯郸的秦军解围离去。
sān nián zú zi jīn wáng xǐ lì
孝王在位三年去世,他的儿子燕王喜继位。
jīn wáng xǐ sì nián qín zhāo wáng zú
燕王喜四年,秦昭王去世。
yàn wáng mìng xiāng lì fù yuē huan zhào yǐ wǔ bǎi jīn wèi zhào wáng jiǔ
燕王命令相国栗腹与赵国缔结友好盟约,并赠送五百金给赵王作为酒宴之资。
hái bào yàn wáng yuē zhào wáng zhuàng zhě jiē sǐ cháng píng qí gū wèi zhuàng kě fá yě
栗腹回来报告燕王说:“赵国的壮年男子都在长平之战中死光了,剩下的孤儿还未成年,可以趁机攻打。”
wáng zhào chāng guó jūn lè jiān wèn zhī
燕王召见昌国君乐间询问此事。
duì yuē zhào sì zhàn zhī guó qí mín xí bīng bù kě fá
乐间回答说:“赵国是四面受敌的国家,百姓熟悉军事,不能攻打。”
wáng yuē wú yǐ wǔ ér fá yī
燕王说:“我可以用五倍的兵力攻打他们。”
duì yuē bù kě
乐间回答:“不行。”
yàn wáng nù qún chén jiē yǐ wéi kě
燕王大怒,群臣都认为可以攻打。
zú qǐ èr jūn chē èr qiān shèng lì fù jiāng ér gōng hào qīng qín gōng dài
最终燕国出动两支军队,战车两千辆,栗腹率军攻打鄗城,卿秦攻打代地。
wéi dú dài fū jiāng qú wèi yàn wáng yuē yú rén tōng guān yuē jiāo yǐ wǔ bǎi jīn yǐn rén zhī wáng shǐ zhě bào ér fǎn gōng zhī bù xiáng bīng wú chéng gōng
只有大夫将渠对燕王说:“我们与人家互通关卡、缔结友好,还送五百金给赵王喝酒,使者回来报告后反而去攻打人家,这不吉利,出兵不会成功。”
yàn wáng bù tīng zì jiāng piān jūn suí zhī
燕王不听,亲自率领侧翼部队跟随出征。
jiāng qú yǐn yàn wáng shòu zhǐ zhī yuē wáng bì wú zì wǎng wǎng wú chéng gōng
将渠拉住燕王的印绶劝阻说:“大王千万不要亲自前去,去了也不会成功。”
wáng gé zhī yǐ zú
燕王用脚踢开他。
jiāng qú qì yuē chén fēi yǐ zì wèi wèi wáng yě
将渠哭着说:“我不是为了自己,是为了大王啊!”
yàn jūn zhì sòng zǐ zhào shǐ lián pō jiāng jī pò lì fù wū hào
燕军到达宋子,赵国派廉颇率军,在鄗地击败了栗腹。
pò qīng qín wū dài
在代地击败了卿秦。
lè jiān bēn zhào
乐间逃奔到赵国。
lián pō zhú zhī wǔ bǎi yú lǐ wéi qí guó
廉颇追击燕军五百多里,包围了燕国都城。
yàn rén qǐng hé zhào rén bù xǔ bì lìng jiāng qú chǔ hé
燕国人请求讲和,赵国人不答应,一定要让将渠来处理和谈。
yàn xiāng jiāng qú yǐ chǔ hé
燕国相国将渠出面处理议和。
zhào tīng jiāng qú jiě yàn wéi
赵国听从了将渠的调解,解除了对燕国的包围。
liù nián qín miè dōng zhōu zhì sān chuān jùn
燕王喜六年,秦国灭亡东周,设置三川郡。
qī nián qín bá zhào yú cì sān shí qī chéng qín zhì dà yuán jùn
公元前240年,秦国攻占赵国榆次等三十七座城池,设置太原郡。
jiǔ nián qín wáng zhèng chū jí wèi
九年前,秦王赢政开始即位。
shí nián zhào shǐ lián pō jiāng gōng fán yáng bá zhī
公元前237年,赵国派廉颇率军攻打繁阳,成功占领。
zhào xiào chéng wáng zú dào xiāng wáng lì
赵孝成王去世,悼襄王继位。
shǐ lè chéng dài lián pō lián pō bù tīng gōng lè chéng lè chéng zǒu lián pō bēn dà liáng
赵王派乐乘取代廉颇的职务,廉颇不服,攻打乐乘,乐乘逃走,廉颇逃往魏国大梁。
shí èr nián zhào shǐ li mù gōng yàn bá wǔ suì fāng chéng
公元前235年,赵国派李牧攻打燕国,占领武遂、方城两座城池。
jù xīn gù jū zhào yǔ páng nuǎn shàn yǐ ér wáng zǒu yàn
剧辛原本在赵国居住,与庞暖交好,后来逃亡到燕国。
yàn jiàn zhào shù kùn yú qín ér lián pō qù lìng páng nuǎn jiāng yě yù yīn zhào bì gōng zhī
燕国见赵国多次被秦国围困,且廉颇已离开,便让庞暖担任将领,想趁赵国疲弱时进攻。
wèn jù xīn xīn yuē páng nuǎn yì yǔ ěr
燕王询问剧辛的意见,剧辛说:“庞暖容易对付。”
yàn shǐ jù xīn jiāng jī zhào zhào shǐ páng nuǎn jī zhī qǔ yàn jūn èr wàn shā jù xīn
燕国派剧辛率军攻打赵国,赵国派庞暖迎战,俘获燕军两万人,杀死剧辛。
qín bá wèi èr shí chéng zhì dōng jùn
秦国攻占魏国二十座城池,设置东郡。
shí jiǔ nián qín bá zhào zhī yè jiǔ chéng
公元前236年,秦国攻占赵国邺地等九座城池。
zhào dào xiāng wáng zú
赵悼襄王去世。
èr shí sān nián tài zǐ dān zhì wū qín wáng guī yàn
公元前232年,燕国太子丹在秦国当人质,逃回燕国。
èr shí wǔ nián qín lǔ miè hán wáng ān zhì yǐng chuān jùn
公元前230年,秦国俘虏韩王安,灭亡韩国,设置颍川郡。
èr shí qī nián qín lǔ zhào wáng qiān miè zhào
公元前228年,秦国俘虏赵王迁,灭亡赵国。
zhào gōng zǐ jiā zì lì wèi dài wáng
赵国公子嘉自立为代王。
yàn jiàn qín qiě miè liù guó qín bīng lín yì shuǐ huò qiě zhì yàn
燕国见秦国即将消灭六国,秦军逼近易水,灾祸即将降临燕国。
tài zǐ dān yīn yǎng zhuàng shì èr shí rén shǐ jīng kē xiàn dū kàng dì tú wū qín yīn xí cì qín wáng
太子丹暗中培养二十名壮士,派荆轲向秦国献上督亢地图,趁机刺杀秦王。
qín wáng jué shā kē shǐ jiāng jūn wáng jiǎn jī yàn
秦王察觉,杀死荆轲,派将军王翦攻打燕国。
èr shí jiǔ nián qín gōng bá wǒ jì yàn wáng wáng xǐ jū liáo dōng zhǎn dān yǐ xiàn qín
公元前226年,秦军攻占燕国都城蓟城,燕王逃亡,迁居辽东,杀死太子丹献给秦国。
sān shí nián qín miè wèi
三十年前,秦国灭掉了魏国。
sān shí sān nián qín bá liáo dōng lǔ yàn wáng xǐ zú miè yàn
三十三年前,秦军攻取了辽东,俘虏了燕王喜,终于灭掉了燕国。
shì suì qín jiāng wáng bēn yì lǔ dài wáng jiā
同年,秦国将领王贲俘虏代王嘉。
tài shǐ gōng yuē zhào gōng shì kě wèi rén yǐ
太史公评论说:召公奭可以称得上仁德了!
gān táng qiě sī zhī kuàng qí rén hu
人们连他种的甘棠树都怀念,何况他本人呢?
yàn pò mán mò nèi cuò qí jìn qí qū qiáng guó zhī jiān zuì wéi ruò xiǎo jǐ miè zhě shù yǐ
燕国北面受蛮族威胁,南面受齐国、晋国挤压,在强国夹缝中艰难生存,最为弱小,多次濒临灭亡。
rán shè jì xuè shí zhě bā jiǔ bǎi suì wū jī xìng dú hòu wáng qǐ fēi zhào gōng zhī liè yá
然而燕国宗庙祭祀延续了八九百年,在姬姓诸侯中最后灭亡,这难道不是召公的功业吗!
zhào bó zuò xiāng fēn shǎn ér zhì
召公担任宰相,分治陕地东西。
rén huì qí dé gān táng shì sī
百姓感念他的恩德,连甘棠树都成为思念的象征。
zhuāng sòng bà zhǔ huì luō chǒng jī
燕庄公护送霸主齐桓公,燕惠公却宠幸罗氏女子。
wén gōng cóng zhào sū qín chěng cí
燕文公听从苏秦主张,苏秦施展雄辩之才。
yì wáng chū lì qí xuān wǒ qī
燕易王刚即位,就遭到齐宣王的欺骗。
yàn kuài wú dào shàn wèi zi zhī
燕王哙昏庸无道,竟将王位禅让给子之。
zhāo wáng dài shì sī bào lín zī
燕昭王礼贤下士,一心要报复齐国攻破临淄之仇。
dū kàng bù jiù zú jiàn shān yí
督亢地图未能献出,最终导致燕国被铲除。