dà sī mǎ chén qù bìng mèi sǐ zài bài shàng shū huáng dì bì xià bì xià guò tīng shǐ chén qù bìng dài zuì háng jiān
“大司马臣霍去病冒死再次叩拜上书皇帝陛下:陛下误听他人之言,让我霍去病在军中戴罪任职。
yi zhuān biān sài zhī sī lǜ bào hái zhōng yě wú yǐ bào nǎi gǎn wéi tā yì yǐ gàn yòng shì zhě chéng jiàn bì xià yōu láo tiān xià āi lián bǎi xìng yǐ zì wàng kuī shàn biǎn lè sǔn láng yuán
本应专心考虑边境防务,即使战死沙场也无法报答皇恩,却还敢考虑其他事情来打扰主事官员,实在是因为看到陛下为天下操劳,怜悯百姓而忘了自己,减少膳食、削减娱乐,裁减郎官名额。
huáng zǐ lài tiān néng shèng yī qū bài zhì jīn wú hào wèi shī fū guān
皇子们仰赖上天庇佑,已能穿戴礼服行礼跪拜,但至今没有封号、爵位和辅导官员。
bì xià gōng ràng bù xù qún chén sī wàng bù gǎn yuè zhí ér yán
陛下谦恭礼让而不顾念此事,大臣们私下虽有期盼,却不敢超越职权进言。
chén qiè bù shèng quǎn mǎ xīn mèi sǐ yuán bì xià zhào yǒu sī yīn shèng xià jí shí dìng huáng zǐ wèi
我私下按捺不住犬马般的忠心,冒死希望陛下命令有关部门,趁盛夏吉日确定皇子们的封爵。
wéi bì xià xìng chá
恳请陛下明察。
chén qù bìng mèi sǐ zài bài yǐ wén huáng dì bì xià
臣霍去病冒死再拜奏报皇帝陛下。
sān yuè yǐ hài yù shǐ chén guāng shǒu shàng shū lìng zòu wèi yāng gōng
”三月乙亥日,御史臣霍光代理尚书令奏事于未央宫。
zhì yuē xià yù shǐ
皇帝批示:“下发御史讨论。
liù nián sān yuè wù shēn shuò
元狩六年三月初一为戊申日,
yǐ hài
乙亥日,
yù shǐ chén guāng shǒu shàng shū lìng chéng fēi
御史臣霍光代理尚书令、尚书丞非,
xià yù shǐ shū dào
将下发御史的文书送达,
yán chéng xiàng chén qīng dí yù shǐ dài fū chén tāng tài cháng chén chōng dà xíng lìng chén xi tài zǐ shǎo fù chén ān xíng zōng zhèng shì mèi sǐ shàng yán dà sī mǎ qù bìng shàng shū yuē bì xià guò tīng
奏称:“丞相臣庄青翟、御史大夫臣张汤、太常臣赵充、大行令臣李息、太子少傅臣任安代理宗正职务冒死上奏:大司马霍去病上书说:‘陛下误听,
shǐ chén qù bìng dài zuì háng jiān
让我在军中戴罪任职。
yi zhuān biān sài zhī sī lǜ bào hái zhōng yě wú yǐ bào nǎi gǎn wéi tā yì yǐ gàn yòng shì zhě chéng jiàn bì xià yōu láo tiān xià āi lián bǎi xìng yǐ zì wàng kuī shàn biǎn lè sǔn láng yuán
本应专心考虑边境防务,即使战死沙场也无法报答皇恩,却还敢考虑其他事情来打扰主事官员,实在是因为看到陛下为天下操劳,怜悯百姓而忘了自己,减少膳食、削减娱乐,裁减郎官名额。
huáng zǐ lài tiān néng shèng yī qū bài zhì jīn wú hào wèi shī fū guān
皇子们仰赖上天庇佑,已能穿戴礼服行礼跪拜,但至今没有封号、爵位和辅导官员。
bì xià gōng ràng bù xù qún chén sī wàng bù gǎn yuè zhí ér yán
陛下谦恭礼让而不顾念此事,大臣们私下虽有期盼,却不敢超越职权进言。
chén qiè bù shèng quǎn mǎ xīn mèi sǐ yuán bì xià zhào yǒu sī yīn shèng xià jí shí dìng huáng zǐ wèi
我私下按捺不住犬马般的忠心,冒死希望陛下命令有关部门,趁盛夏吉日确定皇子们的封爵。
wéi yuán bì xià xìng chá
只希望陛下明察。
zhì yuē xià yù shǐ
’皇帝批示‘下发御史讨论’。
chén jǐn yǔ zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn chén hè děng yì gǔ zhě liè dì lì guó bìng jiàn zhū hóu yǐ chéng tiān yú suǒ yǐ zūn zōng miào zhòng shè jì yě
我们谨慎地与中二千石、二千石级官员臣公孙贺等商议:古代分封土地建立诸侯国,广立诸侯以秉承天命,这是为了尊崇宗庙、重视社稷。
jīn chén qù bìng shàng shū bù wàng qí zhí yīn yǐ xuān ēn nǎi dào tiān zǐ bēi ràng zì biǎn yǐ láo tiān xià lǜ huáng zǐ wèi yǒu hào wèi
如今臣霍去病上书,不忘其职责,借此宣扬皇恩,并提及天子谦让自贬、为天下操劳,忧虑皇子们没有封号爵位。
chén qīng dí chén tāng děng yí fèng yì zūn zhí yú chōng ér bù dǎi shì
臣庄青翟、臣张汤等本应秉持道义恪尽职守,却愚钝未能及时办理此事。
fāng jīn shèng xià jí shí chén qīng dí chén tāng děng mèi sǐ qǐng lì huáng zǐ chén hóng chén dàn chén xū wèi zhū hóu wáng
如今正值盛夏吉时,臣庄青翟、臣张汤等冒死请求册立皇子臣刘闳、臣刘旦、臣刘胥为诸侯王。
mèi sǐ qǐng suǒ lì guó míng
冒死请求确定所封国名。
zhì yuē gài wén zhōu fēng bā bǎi jī xìng bìng liè huò zi nán fù yōng
皇帝批示:“听说周朝分封八百诸侯,姬姓诸侯并列,有的封为子爵、男爵或附庸。
lǐ zhī zǐ bù jì
礼制规定‘庶子不主持祭祀’。
yún bìng jiàn zhū hóu suǒ yǐ zhòng shè jì zhèn wú wén yān
分封诸侯是为了巩固国家,但我没听说过这种做法。
qiě tiān fēi wéi jūn shēng mín yě
况且上天并不是为了君主才创造百姓的。
zhèn zhī bù dé hǎi nèi wèi qià nǎi yǐ wèi jiào chéng zhě qiáng jūn lián chéng jí gǔ gōng hé quàn
我德行不够,天下尚未安定,却让未受教化的皇子强行统治城池,这样如何激励大臣们呢?
qí gēng yì yǐ liè hóu jiā zhī
还是重新商议,以列侯的身份安置他们吧。
sān yuè bǐng zǐ zòu wèi yāng gōng
三月丙子日,奏章呈到未央宫。
chéng xiàng chén qīng dí yù shǐ dài fū chén tāng mèi sǐ yán chén jǐn yǔ liè hóu chén yīng qí zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn chén hè jiàn dài fū bó shì chén ān děng yì yuē fú wén zhōu fēng bā bǎi jī xìng bìng liè fèng cheng tiān zǐ
丞相臣青翟、御史大夫臣汤冒死进言:我们与列侯臣婴齐、中二千石及二千石臣贺、谏大夫博士臣安等人商议后认为:听说周朝分封八百诸侯,姬姓诸侯并列,共同辅佐天子。
kāng shū yǐ zǔ kǎo xiǎn ér bó qín yǐ zhōu gōng lì xián wèi jiàn guó zhū hóu yǐ xiāng fu wèi fǔ
康叔因祖先显赫而受封,伯禽因周公而立国,他们都成为建国诸侯,作为天子的辅佐。
bǎi guān fèng xiàn gè zūn qí zhí ér guó tǒng bèi yǐ
百官遵守法令,各司其职,国家的体制就完备了。
qiè yǐ wéi bìng jiàn zhū hóu suǒ yǐ zhòng shè jì zhě sì hǎi zhū hóu gè yǐ qí zhí fèng gòng jì
我们认为分封诸侯是为了巩固国家,让四方诸侯各自按职责进贡祭祀。
zhī zǐ bù dé fèng jì zōng zǔ lǐ yě
庶子不能主持宗庙祭祀,这是礼制的规定。
fēng jiàn shǐ shǒu fān guó dì wáng suǒ yǐ fú dé shī huà
分封诸侯以守卫边疆,是帝王推行德政、实施教化的方式。
bì xià fèng cheng tiān tǒng míng kāi shèng xù zūn xián xiǎn gōng xīng miè jì jué
陛下继承天命,开创圣业,尊重贤能,表彰功绩,使灭亡的诸侯国得以复兴,断绝的世系得以延续。
xù xiāo wén zhōng zhī hòu yú cuó bāo lì qún chén píng jīn hóu děng
延续萧何的后代于酂县,褒奖鼓励群臣如平津侯等人。
zhāo liù qīn zhī xù míng tiān shī zhī shǔ shǐ zhū hóu wáng fēng jūn de tuī sī ēn fèn zǐ dì hù yì xī hào zūn jiàn bǎi yǒu yú guó
明确六亲的次序,彰显上天的恩赐,让诸侯王和封君能够推广私恩,分封子弟户邑,赐予封号,建立了一百多个诸侯国。
ér jiā huáng zǐ wèi liè hóu zé zūn bēi xiāng yú liè wèi shī xù bù kě yǐ chuí tǒng wū wàn shì
但如果将皇子封为列侯,就会使尊卑颠倒,等级失序,无法将基业传于万世。
chén qǐng lì chén hóng chén dàn chén xū wèi zhū hóu wáng
我们请求立皇子刘闳、刘旦、刘胥为诸侯王。
sān yuè bǐng zǐ zòu wèi yāng gōng
三月丙子日,奏章呈到未央宫。
zhì yuē kāng shū qīn shǔ yǒu shí ér dú zūn zhě bāo yǒu dé yě
皇帝下诏说:“康叔有十个亲属,唯独他受尊崇,是为了褒奖有德之人。
zhōu gōng jì tiān mìng jiāo gù lǔ yǒu bái mǔ xīng gāng zhī shēng
周公在郊外祭祀天命,所以鲁国享有白色公牛和赤色公牛作为祭品的特权。
qún gōng bù máo xián bù xiào chà yě
其他诸侯没有这样的祭品,是因为贤能与不肖有差别。
gāo shān yǎng zhī jǐng xíng xiāng zhī zhèn shén mù yān
‘仰望高山,向往大道’,我十分仰慕这种境界。
suǒ yǐ yì wèi chéng jiā yǐ liè hóu kě
因此要抑制未成年的皇子,以列侯的身份安置他们是可以的。
sì yuè wù yín zòu wèi yāng gōng
四月戊寅日,奏章呈到未央宫。
chéng xiàng chén qīng dí yù shǐ dài fū chén tāng mèi sǐ yán chén qīng dí děng yǔ liè hóu lì èr qiān dàn jiàn dài fū bó shì chén qìng děng yì mèi sǐ zòu qǐng lì huáng zǐ wèi zhū hóu wáng
丞相臣青翟、御史大夫臣汤冒死进言:臣青翟等人与列侯、二千石官员、谏大夫、博士臣庆等商议:冒死请求立皇子为诸侯王。
zhì yuē kāng shū qīn shǔ yǒu shí ér dú zūn zhě bāo yǒu dé yě
诏书说:‘康叔有十个亲属却唯独他地位尊贵,这是褒奖有德之人。
zhōu gōng jì tiān mìng jiāo gù lǔ yǒu bái mǔ xīng gāng zhī shēng
周公在郊外祭祀天命,所以鲁国享有白色公牛和赤色公牛作为祭品的特权。
qún gōng bù máo xián bù xiào chà yě
其他诸侯没有这样的祭品,是因为贤能与不肖有差别。
gāo shān yǎng zhī jǐng xíng xiāng zhī zhèn shén mù yān
“高山令人仰望,大道令人向往”,朕非常仰慕这种境界。
suǒ yǐ yì wèi chéng jiā yǐ liè hóu kě
因此要抑制未成年的皇子,以列侯的身份安置他们是可以的。
chén qīng dí chén tāng bó shì chén jiāng xíng děng fú wén kāng shū qīn shǔ yǒu shí wǔ wáng jì tǐ zhōu gōng fǔ chéng wáng qí bā rén jiē yǐ zǔ kǎo zhī zūn jiàn wèi dà guó
’臣子青翟、臣子汤、博士臣将行等人恭敬地听说康叔有十个亲属,武王继承王位,周公辅佐成王,其中八人都因祖先的尊贵被封为大国诸侯。
kāng shū zhī nián yòu zhōu gōng zài sān gōng zhī wèi ér bó qín jù guó wū lǔ gài jué mìng zhī shí wèi zhì chéng rén
康叔当时年幼,周公身居三公高位,而伯禽在鲁国据守封地,大概是因为封爵授命时,康叔还未成年。
kāng shū hòu hàn lù fù zhī nán bó qín tiǎn huái yí zhī luàn
康叔后来抵御了禄父的祸乱,伯禽平定了淮夷的叛乱。
xī wǔ dì yì zhì zhōu jué wǔ děng chūn qiū sān děng jiē yīn shí ér xù zūn bēi
从前五帝制度不同,周朝爵位分五等,春秋时期分三等,都是根据时代来排列尊卑次序。
gāo huáng dì bō luàn shì fǎn zhū zhèng zhāo zhì dé dìng hǎi nèi fēng jiàn zhū hóu jué wèi èr děng
高皇帝平定乱世,回归正道,彰显至高德行,安定天下,分封诸侯,爵位分为两等。
huáng zǐ huò zài qiǎng bǎo ér lì wèi zhū hóu wáng fèng cheng tiān zǐ wèi wàn shì fǎ zé bù kě yì
皇子有的还在襁褓中就立为诸侯王,尊奉天子,作为万世的法则,不可更改。
bì xià gōng qīn rén yì tǐ xíng shèng dé biǎo lǐ wén wǔ
陛下亲自践行仁义,身体力行圣德,内外兼备文武才能。
xiǎn cí xiào zhī xíng guǎng xián néng zhī lù
彰显慈孝的行为,拓宽贤能之路。
nèi bāo yǒu dé wài tǎo qiáng bào
对内褒奖有德之人,对外讨伐强暴。
jí lín běi hǎi xi ròu zhī xiōng nú xī yù jǔ guó fèng shī
势力远达北海,西至月氏,匈奴、西域,全国都奉行您的教化。
yú xiè zhī fèi bù fù wū mín
军械的费用,不向百姓征收赋税。
xū yù fǔ zhī cáng yǐ shǎng yuán róng kāi jìn cāng yǐ zhèn pín qióng jiǎn shù zú zhī bàn
动用国库的储藏来奖赏主帅,打开粮仓来救济穷人,减少一半戍边的士兵。
bǎi mán zhī jūn mǐ bù xiàng fēng chéng liú chēng yì
四方蛮夷的君主,无不向往您的风尚,承受教化而称心如意。
yuǎn fāng shū sú chóng yì ér cháo zé jí fāng wài
远方风俗迥异的地方,通过多重翻译来朝见,恩泽遍及边远地区。
gù zhēn shòu zhì jiā gǔ xìng tiān yìng shén zhāng
所以珍禽异兽到来,嘉禾生长,上天的应验非常明显。
jīn zhū hóu zhī zǐ fēng zhì zhū hóu wáng ér jiā huáng zǐ wèi liè hóu chén qīng dí chén tāng děng qiè fú shú jì zhī jiē yǐ wéi zūn bēi shī xù shǐ tiān xià shī wàng bù kě
如今诸侯的庶子封到诸侯王,而陛下的皇子却只封为列侯,臣子青翟、臣子汤等人私下反复考虑,都认为尊卑次序混乱,让天下人失望,这样不行。
chén qǐng lì chén hóng chén dàn chén xū wèi zhū hóu wáng
我们请求立皇子刘闳、刘旦、刘胥为诸侯王。
sì yuè guǐ wèi zòu wèi yāng gōng liú zhōng bù xià
”四月癸未日,奏章呈到未央宫,留在宫中未下发。
chéng xiàng chén qīng dí tài pú chén hè xíng yù shǐ dài fū shì tài cháng chén chōng tài zǐ shǎo fù chén ān xíng zōng zhèng shì mèi sǐ yán chén qīng dí děng qián zòu dà sī mǎ chén qù bìng shàng shū yán
“丞相臣青翟、太仆臣贺、代理御史大夫事务的太常臣充、太子少傅臣安代理宗正事务冒死进言:臣青翟等人先前上奏大司马臣去病的上书说,
huáng zǐ wèi yǒu hào wèi
皇子还没有封号和爵位,
chén jǐn yǔ yù shǐ dài fū chén tāng zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn jiàn dài fū bó shì chén qìng děng mèi sǐ qǐng lì huáng zǐ chén hóng děng wéi zhū hóu wáng
臣谨慎地与御史大夫臣汤、中二千石、二千石、谏大夫、博士臣庆等人冒死请求立皇子臣闳等人为诸侯王。
bì xià ràng wén wǔ gōng zì qiè jí huáng zǐ wèi jiào
陛下谦让文武之功,亲自深切自责,顾及皇子尚未接受教导。
qún chén zhī yì rú zhě chēng qí shù huò bèi qí xīn
群臣的议论,儒生们各持己见,有的违背了本意。
bì xià gù cí fú xǔ jiā huáng zǐ wèi liè hóu
陛下再三推辞,但未获允许,将皇子封为列侯。
chén qīng dí děng qiè yǔ liè hóu chén shòu chéng děng èr shí qī rén yì jiē yuē yǐ wéi zūn bēi shī xù
臣子青翟等人私下与列侯寿成等二十七人商议,都认为尊卑次序被打乱了。
gāo huáng dì jiàn tiān xià wèi hàn tài zǔ wáng zǐ sūn guǎng zhī fǔ
高祖皇帝创立天下,成为汉朝太祖,分封子孙,广泛建立支系以辅佐朝廷。
xiān dì fǎ zé fú gǎi suǒ yǐ xuān zhì zūn yě
先帝的法则不应更改,这是为了彰显至高无上的尊严。
chén qǐng lìng shǐ guān zé jí rì jù lǐ yí shàng yù shǐ zòu yú dì tú tā jiē rú qián gù shì
臣请求命令史官选择吉日,准备礼仪上报,御史呈上地图,其他都依照旧例办理。
zhì yuē kě
下诏说:“可以。”
sì yuè bǐng shēn zòu wèi yāng gōng
四月丙申日,奏报到未央宫。
tài pú chén hè xíng yù shǐ dài fū shì mèi sǐ yán tài cháng chén chōng yán bo rù sì yuè èr shí bā rì yǐ sì kě lì zhū hóu wáng
“太仆臣贺代理御史大夫职务,冒死进言:太常臣充报告占卜结果,四月二十八日乙巳,可以册立诸侯王。
chén mèi sǐ zòu yú dì tú qǐng suǒ lì guó míng
臣冒死呈上地图,请求确定所封国的名称。
lǐ yí bié zòu
礼仪另行上奏。
chén mèi sǐ qǐng
臣冒死恳请。
zhì yuē lì huáng zǐ hóng wèi qí wáng dàn wèi yàn wáng xū wèi guǎng líng wáng
皇帝下诏说:“册立皇子刘闳为齐王,刘旦为燕王,刘胥为广陵王。
sì yuè dīng yǒu zòu wèi yāng gōng
四月丁酉日,奏报到未央宫。
liù nián sì yuè wù yín shuò guǐ mǎo yù shǐ dài fū tāng xià chéng xiàng chéng xiàng xià zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn xià jùn tài shǒu zhū hóu xiāng chéng shū cóng shì xià dāng yòng zhě
元狩六年四月初一戊寅,癸卯日,御史大夫张汤下达给丞相,丞相下达给中二千石官员,二千石官员下达给郡太守、诸侯国相,丞书从事下达给应当执行的人员。
rú lǜ lìng
按照法令执行。
wéi liù nián sì yuè yǐ sì huáng dì shǐ yù shǐ dài fū tāng miào lì zǐ hóng wèi qí wáng
“元狩六年四月乙巳日,皇帝派遣御史大夫张汤在宗庙册立皇子刘闳为齐王。
yuē wū xì xiǎo zi hóng shòu cí qīng shè
说道:呜呼,小子刘闳,接受这青色的社稷之土!
zhèn chéng zǔ kǎo wéi jī gǔ jiàn ěr guó jiā fēng yú dōng tǔ shì wèi hàn fān fǔ
朕继承祖先基业,遵循古制建立你的国家,封你在东方土地,世代作为汉朝的藩屏辅佐。
wū xì niàn zāi
呜呼,要牢记啊!
gōng zhèn zhī zhào wéi mìng bù yú cháng
恭敬地遵从朕的诏令,要知道天命并非恒常不变。
rén zhī hǎo dé kè míng xiǎn guāng
人若喜好德行,就能显扬光明。
yì zhī bù tú bǐ jūn zǐ dài
若不图谋道义,会使君子懈怠。
xī ěr xīn yǔn zhí qí zhōng tiān lù yǒng zhōng
竭尽你的心力,诚实地持守中正之道,上天赐予的福禄才会长久。
jué yǒu pī zāng nǎi xiōng yú ér guó hài yú ěr gōng
如有邪曲不善,就会伤害你的国家,伤害你自身。
wū xì bǎo guó ài mín kě bù jìng yǔ
呜呼,保卫国家,治理百姓,能不谨慎吗!
wáng qí jiè zhī
齐王你要以此为戒。
yòu qí wáng cè
以上是册封齐王的策文。
wéi liù nián sì yuè yǐ sì huáng dì shǐ yù shǐ dài fū tāng miào lì zǐ dàn wèi yàn wáng
“在六年四月乙巳日,皇帝派遣御史大夫张汤在宗庙册立皇子刘旦为燕王。
yuē wū xì xiǎo zi dàn shòu cí xuán shè
诏书说:啊,小子刘旦,接受这黑色的社稷之土!
zhèn chéng zǔ kǎo wéi jī gǔ jiàn ěr guó jiā fēng yú běi tǔ shì wèi hàn fān fǔ
我继承祖先的基业,遵循古制,为你建立封国,封你在北方疆土,世代作为汉朝的藩属辅佐。
wū xì
啊!
xūn yù shì nüè lǎo shòu xīn qīn fàn kòu dào jiā yǐ jiān qiǎo biān méng
匈奴人残暴如野兽,侵犯边境,劫掠百姓,还以奸诈手段扰乱边民。
wū xì
啊!
zhèn mìng jiāng lǜ cú zhēng jué zuì wàn fū zhǎng qiān fū zhǎng sān shí yǒu èr jūn jiē lái jiàng qī bēn shī
我命令将领率军前去征讨他们的罪行,他们的万夫长、千夫长,三十二个部落首领都前来归降,军队溃散奔逃。
xūn yù xǐ yù běi zhōu yǐ suí
匈奴被迫迁移,北方各州得以安定。
xī ěr xīn wú zuò yuàn wú fèi dé wú nǎi fèi bèi
你要尽心竭力,不要制造怨恨,不要败坏德行,不要荒废武备。
fēi jiào shì bù dé cóng zhēng
未经训练的士兵不得随军出征。
wū xì bǎo guó ài mín kě bù jìng yǔ
呜呼,保卫国家,治理百姓,能不谨慎吗!
wáng qí jiè zhī
齐王你要以此为戒。
yòu yàn wáng cè
以上是册封燕王的策书。
wéi liù nián sì yuè yǐ sì huáng dì shǐ yù shǐ dài fū tāng miào lì zǐ xū wèi guǎng líng wáng
“在六年四月乙巳日,皇帝派遣御史大夫张汤在宗庙册立皇子刘胥为广陵王。
yuē wū xì xiǎo zi xū shòu cí chì shè
诏书说:啊,小子刘胥,接受这红色的社稷之土!
zhèn chéng zǔ kǎo wéi jī gǔ jiàn ěr guó jiā fēng yú nán tǔ shì wèi hàn fān fǔ
我继承祖先的基业,遵循古制为你建立封国,封你在南方疆土,世代作为汉朝的藩属辅佐。
gǔ rén yǒu yán yuē dà jiāng zhī nán wǔ hú zhī jiān qí rén qīng xīn
古人有句话说:‘长江以南,五湖之间,那里的人心性轻浮。
yáng zhōu bǎo jiāng sān dài yào fú bù jí yǐ zhèng
扬州地区守卫边疆,夏商周三代时只是勉强服从的边远地区,政令难以完全贯彻。
wū xì
’啊!
xī ěr xīn zhàn zhàn jīng jīng nǎi huì nǎi shùn wú tōng hǎo yì wú ěr xiāo rén wéi fǎ wéi zé
你要尽心竭力,时刻小心谨慎,要施恩惠、行和顺,不要轻率贪图安逸,不要亲近小人,要遵守法度准则。
shū yún chén bù zuò wēi bù zuò fú mǐ yǒu hòu xiū
《尚书》上说:‘臣子不滥用权威,不擅作福禄,就不会有日后的耻辱。
wū xì bǎo guó ài mín kě bù jìng yǔ
’啊,保卫国家、治理百姓,能不恭敬谨慎吗!
wáng qí jiè zhī
齐王你要以此为戒。
yòu guǎng líng wáng cè
以上是册封广陵王的策书。
tài shǐ gōng yuē gǔ rén yǒu yán yuē ài zhī yù qí fù qīn zhī yù qí guì
太史公评论说:古人有句话叫“爱他就希望他富有,亲他就希望他尊贵”。
gù wáng zhě jiāng tǔ jiàn guó fēng lì zǐ dì suǒ yǐ bāo qīn qīn xù gǔ ròu zūn xiān zǔ guì zhī tǐ guǎng tóng xìng wū tiān xià yě
所以君主划分疆土建立诸侯国,分封子弟,就是为了褒奖亲属,排列骨肉次序,尊崇祖先,使宗族分支显贵,让同姓宗族遍布天下。
shì yǐ xíng shì qiáng ér wáng shì ān
这样就能使形势强盛而王室安定。
zì gǔ zhì jīn suǒ yóu lái jiǔ yǐ
从古到今,这个传统由来已久了。
fēi yǒu yì yě gù fú lùn zhù yě
并非有什么特别之处,所以没有专门论述记载。
yàn qí zhī shì wú zú cǎi zhě
燕国和齐国的事情,不值得采纳。
rán fēng lì sān wáng tiān zǐ gōng ràng qún chén shǒu yì wén cí làn rán shén kě guān yě shì yǐ fù zhī shì jiā
然而封立三位诸侯王时,天子态度恭敬谦让,群臣恪守道义,文辞华美,很值得一看,因此附在世家部分。
zhě xiān shēng yuē chén xìng de yǐ wén xué wèi shì láng hǎo lǎn guān tài shǐ gōng zhī liè zhuàn
褚先生说:我有幸凭借文学才能担任侍郎,喜欢阅读太史公的列传。
chuán zhōng chēng sān wáng shì jiā wén cí kě guān qiú qí shì jiā zhōng bù néng de
列传中提到三王世家的文辞值得一看,但寻找他们的世家部分始终没能找到。
qiè cóng cháng lǎo hǎo gù shì zhě qǔ qí fēng cè shū biān liè qí shì ér chuán zhī lìng hòu shì de guān xián zhǔ zhī zhǐ yì
我私下从喜好旧事的长者那里找来封策的文书,编排整理这些事并传述下来,让后世能够了解贤明君主的意图。
gài wén xiào wǔ dì zhī shí tóng rì ér jù bài sān zi wèi wáng fēng yī zi wū qí yī zi wū guǎng líng yī zi wū yàn
听说孝武帝的时候,同一天册封三个儿子为王:一个封在齐国,一个封在广陵,一个封在燕国。
gè yīn zǐ cái lì zhì néng jí tǔ dì zhī gāng róu rén mín zhī qīng zhòng wéi zuò cè yǐ shēn jiè zhī
分别根据儿子的才能智慧,以及土地的刚柔特性、人民的轻重情况,撰写策书来申明告诫。
wèi wáng shì wèi hàn fān fǔ bǎo guó zhì mín kě bù jìng yǔ
对诸侯王说:“世代作为汉朝的藩篱辅佐,保卫国家治理百姓,能不恭敬谨慎吗!
wáng qí jiè zhī
齐王你要以此为戒。
fu xián zhǔ suǒ zuò gù fēi qiǎn wén zhě suǒ néng zhī fēi bó wén qiáng jì jūn zǐ zhě suǒ bù néng jiū jìng qí yì
”贤明君主的作为,本来就不是见识浅薄的人所能理解的,不是博闻强记的君子也无法完全领会其深意。
zhì qí cì xù fēn jué wén zì zhī shàng xià jiǎn zhī cēn cī cháng duǎn jiē yǒu yì rén mò zhī néng zhī
至于其中的次序安排、文字的前后呼应、简牍的参差长短,都含有深意,一般人无法知晓。
jǐn lùn cì qí zhēn cǎo zhào shū biān yú zuǒ fāng
我谨慎地整理编排了诏书的真迹草稿,列在下方。
lìng lǎn zhě zì tōng qí yì ér jiě shuō zhī
让阅读的人自行领会其意并加以解说。
wáng fū rén zhě zhào rén yě yǔ wèi fū rén bìng xìng wǔ dì ér shēng zǐ hóng
王夫人是赵国人,与卫夫人都受到武帝宠幸,生下了儿子刘闳。
hóng qiě lì wèi wáng shí qí mǔ bìng wǔ dì zì lín wèn zhī
刘闳将要立为王的时候,他的母亲生病,武帝亲自前去探望。
yuē zi dāng wèi wáng yù ān suǒ zhì zhī
问:“儿子应当封王,你想把他安置在哪里?”
wáng fū rén yuē bì xià zài qiè yòu hé děng kě yán zhě
王夫人说:“陛下在世,我哪里有什么可说的。”
dì yuē suī rán yì suǒ yù yù wū hé suǒ wáng zhī
武帝说:“即便如此,你心里希望,想让他在哪里称王?”
wáng fū rén yuē yuán zhì zhī luò yáng
王夫人说:“希望安置在洛阳。”
wǔ dì yuē luò yáng yǒu wǔ kù áo cāng tiān xià mín è hàn guó zhī dà dū yě
武帝说:“洛阳有武库和敖仓,是天下的咽喉要地,是汉朝的大都市。
xiān dì yǐ lái wú zi wáng wū luò yáng zhě
从先帝以来,没有儿子封在洛阳为王的。
qù luò yáng yú jǐn kě
除了洛阳,其他地方都可以。”
wáng fū rén bù yīng
王夫人没有回应。
wǔ dì yuē guān dōng zhī guó wú dà wū qí zhě
武帝说:“关东的诸侯国没有比齐国更大的了。”
qí dōng fù hǎi ér chéng guō dà gǔ shí dú lín zī zhōng shí wàn hù tiān xià gāo yú de mò shèng wū qí zhě yǐ
齐国东面靠海,城郭广阔,古时仅临淄一地就有十万户人家,天下肥沃的土地没有比齐国更丰饶的了。
wáng fū rén yǐ shǒu jī tóu xiè yuē xìng shèn
王夫人用手拍头,感谢说:“非常荣幸。”
wáng fū rén sǐ ér dì tòng zhī shǐ shǐ zhě bài zhī yuē huáng dì jǐn shǐ shǐ tài zhōng dài fū míng fèng bì yī cì fū rén wèi qí wáng tài hòu
王夫人去世后,皇帝很悲痛,派使者去祭拜说:“皇帝特派太中大夫明奉上玉璧一块,赐予夫人为齐王太后。”
zi hóng wáng qí nián shào wú yǒu zi lì bù xìng zǎo sǐ guó jué wèi jùn
儿子刘闳被封为齐王,年纪小,没有子嗣,即位后不幸早逝,封国断绝,改为郡县。
tiān xià chēng qí bù yí wáng yún
天下人都说齐国不适合封王。
suǒ wèi shòu cǐ tǔ zhě zhū hóu wáng shǐ fēng zhě bì shòu tǔ wū tiān zǐ zhī shè guī lì zhī yǐ wéi guó shè yǐ suì shí cí zhī
所谓“受此土”,是指诸侯王初次受封时,必须从天子的社坛取土,回去建立自己的国社,每年按时祭祀。
chūn qiū dà chuán yuē tiān zǐ zhī guó yǒu tài shè
《春秋大传》说:“天子的国家有泰社。
dōng fāng qīng nán fāng chì xī fāng bái běi fāng hēi shàng fāng huáng
东方用青色土,南方用赤色土,西方用白色土,北方用黑色土,中央用黄色土。”
gù jiāng fēng wū dōng fāng zhě qǔ qīng tǔ fēng wū nán fāng zhě qǔ chì tǔ fēng wū xī fāng zhě qǔ bái tǔ fēng wū běi fāng zhě qǔ hēi tǔ fēng wū shàng fāng zhě qǔ huáng tǔ
所以分封到东方的取青色土,分封到南方的取赤色土,分封到西方的取白色土,分封到北方的取黑色土,分封到中央的取黄色土。
gè qǔ qí sè wù guǒ yǐ bái máo fēng yǐ wéi shè
各自取对应颜色的土,用白茅包裹,封立为社坛。
cǐ shǐ shòu fēng wū tiān zǐ zhě yě
这就是最初从天子那里接受封土。
cǐ zhī wéi zhǔ tǔ
这叫做主土。
zhǔ tǔ zhě lì shè ér fèng zhī yě
主土,就是建立社坛并供奉它。
zhèn chéng zǔ kǎo zǔ zhě xiān yě kǎo zhě fù yě
“朕承祖考”,祖是祖先,考是父亲。
wéi jī gǔ wéi zhě dù yě niàn yě jī zhě dāng yě dāng shùn gǔ zhī dào yě
“维稽古”,维是思量、考虑,稽是应当,应当遵循古人的道理。
qí de duō biàn zhà bù xí wū lǐ yì gù jiè zhī yuē gōng zhèn zhī zhào wéi mìng bù kě wèi cháng
齐地人多变狡诈,不熟悉礼义,所以告诫他说“恭敬地听从我的诏令,要知道天命不是一成不变的。
rén zhī hǎo dé néng míng xiǎn guāng
人若喜好美德,就能发扬光明。
bù tú wū yì shǐ jūn zǐ dài màn
不谋求道义,会使君子懈怠轻慢。
xī ruò xīn xìn zhí qí zhōng tiān lù cháng zhōng
全心如此,诚信持守中正,天赐的福禄才会长久。
yǒu guò bù shàn nǎi xiōng yú ér guó ér hài yú ruò shēn
若有错误不善,就会危害你的国家,损害你自身。”
qí wáng zhī guó zuǒ yòu wéi chí yǐ lǐ yì bù xìng zhōng nián zǎo yāo
齐王前往封国,左右臣子用礼义辅佐他,不幸中年早逝。
rán quán shēn wú guò rú qí cè yì
但他一生没有过错,正合策封的旨意。
chuán yuē qīng cǎi chū wū lán ér zhì qīng wū lán zhě jiào shǐ rán yě
古语说“青色从蓝草中提取,却比蓝草更青”,是教育使他这样的。
yuǎn zāi xián zhǔ zhāo rán dú jiàn jiè qí wáng yǐ shèn nèi
贤明的君主眼光深远,明察独见:告诫齐王要谨慎处理内部事务;
jiè yàn wáng yǐ wú zuò yuàn wú fèi dé
告诫燕王不要结怨,不要败坏德行;
jiè guǎng líng wáng yǐ shèn wài wú zuò wēi yǔ fú
告诫广陵王要谨慎对外,不要滥用权势与恩惠。
fu guǎng líng zài wú yuè zhī de qí mín jīng ér qīng gù jiè zhī yuē jiāng hú zhī jiān qí rén qīng xīn
广陵地处吴越一带,那里的人精明而浮躁,所以告诫他说:“江湖之间的人心思轻浮。
yáng zhōu bǎo jiāng sān dài zhī shí pò yào shǐ cóng zhōng guó sú fú bù dà jí yǐ zhèng jiào yǐ yì yù zhī ér yǐ
扬州作为边疆要地,夏商周三代时,勉强让他们遵从中原的风俗服饰,不太涉及政令教化,只是凭心意驾驭罢了。
wú tōng hǎo yì wú ěr xiāo rén wéi fǎ shì zé
不要童蒙无知,不要贪图安逸,不要接近小人,一切要按照法则行事。
wú zhǎng hǎo yì lè chí chěng yì liè yín kāng ér jìn xiǎo rén
不要长期沉迷享乐、纵马打猎、过度安逸,而亲近小人。
cháng niàn fǎ dù zé wú xiū rǔ yǐ
时常牢记法度,就不会蒙受羞辱了。”
sān jiāng wǔ hú yǒu yú yán zhī lì tóng shān zhī fù tiān xià suǒ yǎng
三江、五湖有鱼盐之利,铜矿之富,是天下所依赖的。
gù jiè zhī yuē chén bù zuò fú zhě wù shǐ xíng cái bì hòu shǎng cì yǐ lì shēng yù wèi sì fāng suǒ guī yě
所以告诫他说“臣子不擅自施恩”,是不要让他滥用钱财,丰厚赏赐,来树立声誉,使四方归附。
yòu yuē chén bù zuò wēi zhě wù shǐ yīn qīng yǐ bèi yì yě
又说“臣子不滥用威权”,是不要让他因轻率而违背道义。
huì xiào wǔ dì bēng xiào zhāo dì chū lì xiān cháo guǎng líng wáng xū hòu shǎng cì jīn qián cái bì zhí sān qiān yú wàn yì de bǎi lǐ yì wàn hù
恰逢汉武帝去世,汉昭帝刚即位,优待广陵王刘胥,赏赐大量金钱财物,价值三千多万,增加封地百里,食邑万户。
huì zhāo dì bēng xuān dì chū lì yuán ēn xíng yì yǐ běn shǐ yuán nián zhōng liè hàn dì jǐn yǐ fēng guǎng líng wáng xū sì zǐ yī zi wèi zhāo yáng hóu
恰逢昭帝去世,汉宣帝刚即位,出于恩情推行仁义,在本始元年中,分割汉朝土地,全部分封给广陵王刘胥的四个儿子:一个儿子封为朝阳侯;
yī zi wèi píng qǔ hóu
一个儿子封为平曲侯;
yī zi wèi nán lì hóu
一个儿子封为南利侯;
zuì ài shǎo zǐ hóng lì yǐ wéi gāo mì wáng
最疼爱小儿子刘弘,立他为高密王。
qí hòu xū guǒ zuò wēi fú tōng chǔ wáng shǐ zhě
后来刘胥果然滥用威权,勾结楚王使者。
chǔ wáng xuān yán yuē wǒ xiān yuán wáng gāo dì shǎo dì yě fēng sān shí èr chéng
楚王扬言说:“我的先祖元王,是高皇帝的小弟弟,封有三十二城。
jīn de yì yì shǎo wǒ yù yǔ guǎng líng wáng gòng fā bīng yún
如今封地城邑越来越少,我想和广陵王一起发兵。
guǎng líng wáng wéi shàng wǒ fù wáng chu sān shí èr chéng rú yuán wáng shí
广陵王做皇帝,我重新称王楚地三十二城,像元王时代一样。”
shì fā jué gōng qīng yǒu sī qǐng xíng fá zhū
事情被发觉,公卿官员请求执行惩罚诛杀。
tiān zǐ yǐ gǔ ròu zhī gù bù rěn zhì fǎ wū xū xià zhào shū wú zhì guǎng líng wáng dú zhū shǒu è chǔ wáng
天子因为骨肉亲情的缘故,不忍对刘胥执法,下诏书不追究广陵王,只诛杀首恶楚王。
chuán yuē péng shēng má zhōng bù fú zì zhí
古书上说“蓬草长在麻中,不用扶自然挺直;
bái shā zài ní zhōng yǔ zhī jiē hēi zhě tǔ dì jiào huà shǐ zhī rán yě
白沙混在泥里,就和泥一样黑”,是环境教化使它这样的。
qí hòu xū fù zhòu zǔ móu fǎn zì shā guó chú
后来刘胥又祈祷诅咒谋反,自杀,封国被废除。
yàn tǔ qiāo què běi pò xiōng nú qí rén mín yǒng ér shǎo lǜ gù jiè zhī yuē xūn yù shì wú yǒu xiào xíng ér qín shòu xīn yǐ qiè dào qīn fàn biān mín
燕地土壤贫瘠,北面紧邻匈奴,那里的人民勇猛而缺乏谋略,所以告诫他说:“匈奴人没有孝行而怀禽兽之心,常偷盗侵犯边境百姓。”
zhèn zhào jiāng jūn wǎng zhēng qí zuì wàn fū zhǎng qiān fū zhǎng sān shí yǒu èr jūn jiē lái jiàng qí bēn shī
我命令将军前去讨伐他们的罪行,万夫长、千夫长,三十二位首领都来投降,放下旗帜逃离军队。
xūn yù xǐ yù yuǎn chù běi zhōu yǐ ān yǐ
荤粥部落迁移到遥远的地方,北方各州因此安定了。
xī ruò xīn wú zuò yuàn zhě wù shǐ cóng sú yǐ yuàn wàng yě
“要完全顺从心意,不要制造怨恨”,意思是不要让(他们)随从世俗而产生怨恨。
wú fèi dé zhě wù shǐ bèi dé yě
“不要败坏德行”,意思是不要背弃道德。
wú fèi bèi zhě wú fá wǔ bèi cháng bèi xiōng nú yě
“不要废弃防备”,意思是不要缺乏军事准备,要时刻防备匈奴。
fēi jiào shì bù dé cóng zhēng zhě yán fēi xí lǐ yì bù dé zài wū cè yě
“不是受过教导的人不能随从征召”,意思是说不熟悉礼义的人不能留在身边。
huì wǔ dì nián lǎo zhǎng ér tài zǐ bù xìng hōng wèi yǒu suǒ lì ér dàn shǐ lái shàng shū qǐng shēn rù sù wèi wū cháng ān
恰逢武帝年老,而太子不幸去世,没有确立继承人,燕王刘旦派使者来上书,请求亲自到长安担任宫廷警卫。
xiào wǔ jiàn qí shū jī de nù yuē shēng zǐ dāng zhì zhī qí lǔ lǐ yì zhī xiāng nǎi zhì zhī yān zhào guǒ yǒu zhēng xīn bù ràng zhī duān jiàn yǐ
孝武帝看到他的书信,拍打地面,愤怒地说:“生儿子应当把他放在齐鲁这样讲究礼义的地方,却把他放在燕赵之地,果然有了争夺之心,不谦让的苗头显现了。
wū shì shǐ shǐ jí zhǎn qí shǐ zhě wū què xià
”于是派使者立即在宫门前斩杀了他的使者。
huì wǔ dì bēng zhāo dì chū lì dàn guǒ zuò yuàn ér wàng dà chén
恰逢武帝去世,昭帝刚刚即位,刘旦果然心生怨恨并埋怨大臣。
zì yǐ zhǎng zǐ dāng lì yǔ qí wáng zǐ liú zé děng móu wèi pàn nì chū yán yuē wǒ ān dé dì zài zhě
自认为是长子应当继位,与齐王的儿子刘泽等人图谋叛逆,放出话说:“我哪里还有弟弟在世!
jīn lì zhě nǎi dà jiàng jūn zi yě
现在即位的是大将军的儿子。
yù fā bīng
”想要起兵。
shì fā jué dāng zhū
事情被发觉,应当处死。
zhāo dì yuán ēn kuān rěn yì àn bù yáng
昭帝因为恩情宽厚容忍,压下案件不予张扬。
gōng qīng shǐ dà chén qǐng qiǎn zōng zhèng yǔ tài zhōng dài fū gōng hù mǎn yì yù shǐ èr rén xié wǎng shǐ yàn fēng yù zhī
公卿大臣们请求,派遣宗正和太中大夫公户满意、御史两人,一同前往出使燕国,委婉地劝告他。
dào yàn gè yì rì gèng jiàn zé wáng
到了燕国,各自在不同日期,轮流会见责备燕王。
zōng zhèng zhě zhǔ zōng shì zhū liú shǔ jí xiān jiàn wáng wèi liè chén dào zhāo dì shí wǔ dì zǐ zhuàng
宗正,是主管皇室刘姓家族名册的官员,先见燕王,为他一一陈述昭帝确实是武帝儿子的情况。
shì yù shǐ nǎi fù jiàn wáng zé zhī yǐ zhèng fǎ wèn wáng yù fā bīng zuì míng míng bái dāng zuò zhī
侍御史于是又见燕王,用正式法律责备他,问道:“大王想要起兵的罪名清楚明白,应当因此获罪。
hàn jiā yǒu zhèng fǎ wáng fàn xiān jiè xiǎo zuì guò jí xíng fǎ zhí duàn ěr ān néng kuān wáng
汉朝有正式法律,大王犯了细微的小过错,就立即执行法律直接判决,怎么能宽恕大王。
jīng dòng yǐ wén fǎ
”用法律条文来震慑他。
wáng yì yì xià xīn kǒng
燕王的心意更加屈服,心里恐惧。
gōng hù mǎn yì xí wū jīng shù zuì hòu jiàn wáng chēng yǐn gǔ jīn tōng yì guó jiā dà lǐ wén zhāng ěr yǎ
公户满意精通经学儒术,最后见燕王,引用古今通用的道理,国家的重要礼仪,言辞文雅。
wèi wáng yuē gǔ zhě tiān zǐ bì nèi yǒu yì xìng dài fū suǒ yǐ zhèng gǔ ròu yě
对燕王说:“古时候天子朝廷内必定有异姓的大夫,是用来匡正皇室亲族的;
wài yǒu tóng xìng dài fū suǒ yǐ zhèng yì zú yě
外面有同姓的大夫,是为了纠正异族的行为。
zhōu gōng fǔ chéng wáng zhū qí liǎng dì gù zhì
周公辅佐成王,诛杀了他的两个弟弟,所以国家得以治理。
wǔ dì zài shí shàng néng kuān wáng
武帝在世时,还能宽恕燕王。
jīn zhāo dì shǐ lì nián yòu fù wū chūn qiū wèi lín zhèng wěi rèn dà chén
如今昭帝刚刚即位,年纪小,正值青春,尚未亲自执政,委托大臣处理政务。
gǔ zhě zhū fá bù ē qīn qī gù tiān xià zhì
古时候惩罚不偏袒亲戚,所以天下太平。
fāng jīn dà chén fǔ zhèng fèng fǎ zhí xíng wú gǎn suǒ ā kǒng bù néng kuān wáng
现在大臣辅佐朝政,奉行法律公正执行,不敢有所偏私,恐怕不能宽恕燕王。
wáng kě zì jǐn wú zì lìng shēn sǐ guó miè wèi tiān xià xiào
燕王应当自己谨慎,不要让自己身死国灭,被天下人耻笑。
wū shì yàn wáng dàn nǎi kǒng jù fú zuì kòu tóu xiè guò
于是燕王刘旦便感到恐惧认罪,磕头道歉。
dà chén yù hé hé gǔ ròu nán shāng zhī yǐ fǎ
大臣们想调和皇室骨肉关系,难以用法律伤害他。
qí hòu dàn fù yǔ zuǒ jiāng jūn shàng guān jié děng móu fǎn xuān yán yuē wǒ cì tài zǐ tài zǐ bù zài wǒ dāng lì dà chén gòng yì wǒ yún yún
后来刘旦又与左将军上官桀等人谋反,扬言说“我是太子的弟弟,太子不在,我应当继位,大臣们却一起压制我”等等。
dà jiàng jūn guāng fǔ zhèng yǔ gōng qīng dà chén yì yuē yàn wáng dàn bù gǎi guò huǐ zhèng xíng è bù biàn
大将军霍光辅佐朝政,与公卿大臣商议说:“燕王刘旦不改正过错悔悟,继续作恶不改。
wū shì xiū fǎ zhí duàn xíng fá zhū
于是修订法律公正判决,执行惩罚诛杀。
dàn zì shā guó chú rú qí cè zhǐ
刘旦自杀,封国被废除,正如策略所指。
yǒu sī qǐng zhū dàn qī zǐ
有关部门请求诛杀刘旦的妻子儿女。
xiào zhāo yǐ gǔ ròu zhī qīn bù rěn zhì fǎ kuān shè dàn qī zǐ miǎn wèi shù rén
孝昭帝因为骨肉亲情,不忍心依法处置,宽恕赦免了刘旦的妻子儿女,贬为平民。
chuán yuē lán gēn yǔ bái zhǐ jiàn zhī xiǔ zhōng jūn zǐ bù jìn shù rén bù fú zhě suǒ yǐ jiàn rán yě
古书上说“兰根和白芷,浸泡在臭水中,君子不靠近,平民也不佩戴”,这是因为逐渐被污染的缘故。
xuān dì chū lì tuī ēn xuān dé yǐ běn shǐ yuán nián zhōng jǐn fù fēng yàn wáng dàn liǎng zi yī zi wèi ān dìng hóu
宣帝刚即位时,推广恩德宣扬仁政,在本始元年中全部重新封燕王刘旦的两个儿子:一个儿子为安定侯;
lì yàn gù tài zǐ jiàn wèi guǎng yáng wáng yǐ fèng yàn wáng jì sì
立燕国原太子刘建为广阳王,以继承燕王的祭祀。
sān wáng fēng xì jiù shǐ làn rán
三位王的封爵世系,旧史记载详细。
zhě shì hòu bǔ cè shū cún yān
褚少孙后来补充,册书保存下来。
qù bìng jiàn yì qīng dí shàng yán
霍去病提出建议,庄青翟上奏进言。
tiān zǐ chōng yì zhì zài jí xián
天子谦虚退让,志在急切选拔贤能。
tài cháng jù lǐ qǐng lì qí yàn hóng guó fù hǎi dàn shè wéi xuán
太常准备礼仪,请求立齐王和燕王,齐国靠海,燕国社稷深奥。
xiāo rén bù ěr xūn yù yuǎn biān
小人不得靠近,荤粥部落远在边疆。
míng zāi jiān jiè shì fáng jué qiān
要明白地借鉴警戒,以此防止过失发生。