黄帝内经 · 佚名 · Chapter 110 of 162

灵枢·师传

PinyinModern Translation
Size

huáng dì yuē yú wén xiān shī yǒu suǒ xīn cáng fú zhe yú fāng yú yuàn wén ér cáng zhī zé ér xíng zhī shàng yǐ zhì mín xià yǐ zhì shēn shǐ bǎi xìng wú bìng shàng xià hé qīn dé zé xià liú zǐ sūn wú yōu chuán yú hòu shì wú yǒu zhōng shí

黄帝曰:余闻先师,有所心藏,弗著于方,余愿闻而藏之,则而行之,上以治民,下以治身,使百姓无病,上下和亲,德泽下流,子孙无优,传于后世,无有终时。

kě de wén hu

可得闻乎?

qí bó yuē yuǎn hū zāi wèn yě

岐伯曰:远乎哉问也!

fu zhì mín yǔ zì zhì zhì bǐ yǔ zhì cǐ zhì xiǎo yǔ zhì dà zhì guó yǔ zhì jiā wèi yǒu nì ér néng zhì zhī yě fu wéi shùn ér yǐ yǐ

夫治民与自治,治彼与治此,治小与治大,治国与治家,未有逆而能治之也,夫惟顺而已矣。

shùn zhě fēi dú yīn yáng mài lùn qì zhī nì shùn yě bǎi xìng rén mín jiē yù shùn qí zhì yě

顺者,非独阴阳脉论气之逆顺也,百姓人民皆欲顺其志也。

huáng dì yuē shùn zhī nài hé

黄帝曰:顺之奈何?

qí bó yuē rù guó wèn sú rù jiā wèn huì shàng táng wèn lǐ lín bìng rén wèn suǒ biàn

岐伯曰:入国问俗,入家问讳,上堂问礼,临病人问所便。

huáng dì yuē biàn bìng rén nài hé

黄帝曰:便病人奈何?

qí bó yuē fu zhōng rè xiāo dān zé biàn hán

岐伯曰:夫中热消瘅,则便寒。

hán zhōng zhī shǔ zé biàn rè

寒中之属,则便热。

wèi zhōng rè zé xiāo gǔ lìng rén xuán xīn shàn jī qí yǐ shàng pí rè

胃中热,则消谷,令人悬心善饥,脐以上皮热。

cháng zhōng rè zé chū huáng rú mí qí yǐ xià pí hán

肠中热,则出黄如糜,脐以下皮寒。

wèi zhōng hán zé fù zhàng

胃中寒,则腹胀。

cháng zhōng hán zé cháng míng sūn xiè

肠中寒,则肠鸣飧泄。

wèi zhōng hán cháng zhōng rè zé zhàng ér qiě xiè

胃中寒,肠中热,则胀而且泄。

wèi zhōng rè cháng zhōng hán zé jí jī xiǎo fù tòng zhàng

胃中热,肠中寒,则疾饥,小腹痛胀。

huáng dì yuē wèi yù hán yǐn cháng yù rè yǐn liǎng zhě xiāng nì biàn zhī nài hé

黄帝曰:胃欲寒饮,肠欲热饮,两者相逆,便之奈何?

qiě fú wáng gōng dà rén xuè shí zhī jūn jiāo zì cóng yù qīng rén ér wú néng jìn zhī jìn zhī zé nì qí zhì shùn zhī zé jiā qí bìng biàn zhī nài hé

且夫王公大人血食之君,骄恣从欲,轻人而无能禁之,禁之则逆其志,顺之则加其病,便之奈何?

zhì zhī hé xiān

治之何先?

qí bó yuē rén zhī qíng mò bù è sǐ ér lè shēng gào zhī yǐ qí bài yǔ zhī yǐ qí shàn dǎo zhī yǐ qí suǒ biàn kāi zhī yǐ qí suǒ kǔ suī yǒu wú dào zhī rén è yǒu bù tīng zhě hu

岐伯曰:人之情,莫不恶死而乐生,告之以其败,语之以其善,导之以其所便,开之以其所苦,虽有无道之人,恶有不听者乎?

huáng dì yuē zhì zhī nài hé

黄帝曰:治之奈何?

qí bó yuē chūn xià xiān zhì qí biāo hòu zhì qí běn

岐伯曰:春夏先治其标,后治其本;

qiū dōng xiān zhì qí běn hòu zhì qí biāo

秋冬先治其本,后治其标。

huáng dì yuē biàn qí xiāng nì zhě nài hé

黄帝曰:便其相逆者奈何?

qí bó yuē biàn cǐ zhě shí yǐn yī fú yì yù shì hán wēn hán wú qī chuàng shǔ wú chū hàn

岐伯曰:便此者,食饮衣服,亦欲适寒温,寒无凄怆,暑无出汗。

shí yǐn zhě rè wú zhuó zhuó hán wú cāng cāng

食饮者,热无灼灼,寒无沧沧。

hán wēn zhōng shì gù qì jiāng chí nǎi bù zhì xié pì yě

寒温中适,故气将持,乃不致邪僻也。

huáng dì yuē běn cáng yǐ shēn xíng zhī jié jùn ròu hou wǔ zàng liù fǔ zhī dà xiǎo yān

黄帝曰:《本藏》以身形肢节䐃肉,候五脏六腑之大小焉。

jīn fú wáng gōng dà rén lín cháo jí wèi zhī jūn ér wèn yān shuí kě mén xún zhī ér hòu dá hu

今夫王公大人、临朝即位之君而问焉,谁可扪循之而后答乎?

qí bó yuē shēn xíng zhī jié zhě zàng fǔ zhī gài yě fēi miàn bù zhī yuè yě

岐伯曰:身形肢节者,脏腑之盖也,非面部之阅也。

huáng dì yuē wǔ zàng zhī qì yuè yú miàn zhě yú yǐ zhī zhī yǐ yǐ zhī jié zhī ér yuè zhī nài hé

黄帝曰:五脏之气,阅于面者,余已知之矣,以肢节知而阅之,奈何?

qí bó yuē wǔ zàng liù fǔ zhě fèi wèi zhī gài jù jiān xiàn yàn hou jiàn qí wài

岐伯曰:五脏六腑者,肺为之盖,巨肩陷咽,候见其外。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

qí bó yuē wǔ zàng liù fǔ xīn wèi zhī zhǔ quē pén wèi zhī dào guā gǔ yǒu yú yǐ hou yú

岐伯曰:五脏六腑,心为之主,缺盆为之道,䯏骨有余,以候?骬。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

qí bó yuē gān zhě zhǔ wèi jiāng shǐ zhī hou wài yù zhī jiān gù shì mù xiǎo dà

岐伯曰:肝者主为将,使之候外,欲知坚固,视目小大。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

qí bó yuē pí zhě zhǔ wèi wèi shǐ zhī yíng liáng shì chún shé hào wù yǐ zhī jí xiōng

岐伯曰:脾者主为卫,使之迎粮,视唇舌好恶,以知吉凶。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

qí bó yuē shèn zhě zhǔ wèi wài shǐ zhī yuǎn tīng shì ěr hào wù yǐ zhī qí xìng

岐伯曰:肾者主为外,使之远听,视耳好恶,以知其性。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

yuàn wén liù fǔ zhī hou

愿闻六腑之候。

qí bó yuē liù fǔ zhě wèi wèi zhī hǎi guǎng hái dà jǐng zhāng xiōng wǔ gǔ nǎi róng

岐伯曰:六腑者,胃为之海,广骸、大颈、张胸,五谷乃容。

bí suì yǐ zhǎng yǐ hou dà cháng

鼻隧以长,以候大肠。

chún hòu rén zhōng zhǎng yǐ hou xiǎo cháng

唇厚、人中长,以候小肠。

mù xià guǒ dà qí dǎn nǎi héng

目下果大,其胆乃横。

bí kǒng zài wài páng guāng lòu xiè

鼻孔在外,膀胱漏泄。

bí zhù zhōng yāng qǐ sān jiāo nǎi yuē cǐ suǒ yǐ hou liù fǔ zhě yě

鼻柱中央起,三焦乃约,此所以候六腑者也。

shàng xià sān děng zàng ān qiě liáng yǐ

上下三等,脏安且良矣。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →