huáng dì wèn yú qí bó yuē yú wén zhēn dào yú fū zǐ zhòng duō bì xī yǐ
黄帝问于岐伯曰：余闻针道于夫子，众多毕悉矣。
fū zǐ zhī dào yīng ruò shī ér jù wèi yǒu jiān rán zhě yě
夫子之道，应若失而据未有坚然者也。
fū zǐ zhī wèn xué shú hu
夫子之问学熟乎？
jiāng shěn chá yú wù ér xīn shēng zhī hu
将审察于物而心生之乎？
qí bó yuē shèng rén zhī wéi dào zhě shàng hé yú tiān xià hé yú de zhōng hé yú rén shì bì yǒu míng fǎ yǐ qǐ dù shù fǎ shì jiǎn yā nǎi hòu kě chuán yān
岐伯曰：圣人之为道者，上合于天，下合于地，中合于人事，必有明法以起度数，法式检押，乃后可传焉。
gù jiàng rén bù néng shì chǐ cùn ér yì duǎn cháng fèi shéng mò ér qǐ píng shuǐ yě gōng rén bù néng zhì guī ér wèi yuán qù ju ér wèi fāng
故匠人不能释尺寸而意短长，废绳墨而起平水也，工人不能置规而为圆，去矩而为方。
zhī yòng cǐ zhě gù zì rán zhī wù yì yòng zhī jiào nì shùn zhī cháng yě
知用此者，固自然之物，易用之教，逆顺之常也。
huáng dì yuē yuàn wén zì rán nài hé
黄帝曰：愿闻自然奈何？
qí bó yuē lín shēn jué shuǐ bù yòng gōng lì ér shuǐ kě jié yě
岐伯曰：临深决水，不用功力，而水可竭也。
xún zhuō bié běn zuò jué jué chōng ér jīng kě tōng yě
循拙（别本作掘）决冲，而经可通也。
cǐ yán qì zhī huá sè xuè shuǐ qīng zhuó xíng zhī nì shùn yě
此言气之滑涩，血水清浊，行之逆顺也。
huáng dì yuē yuàn wén rén zhī bái hēi féi shòu xiǎo zhǎng gè yǒu shù hu
黄帝曰：愿闻人之白黑、肥瘦、小长，各有数乎？
qí bó yuē nián zhì zhuàng dà xuè qì chōng yíng fū gé jiān gù yīn jiā yǐ yá cì cǐ zhě shēn ér liú zhī cǐ féi rén yě
岐伯曰：年质壮大，血气充盈，肤革坚固，因加以邪，刺此者，深而留之，此肥人也。
guǎng jiān yè xiàng ròu bó hòu pí ér hēi sè chún lín lín rán qí xuè hēi yǐ zhuó qí qì sè yǐ chí
广肩腋项，肉薄厚皮而黑色，唇临临然，其血黑以浊，其气涩以迟。
qí wéi rén yě tān yú qǔ yǔ cì cǐ zhě shēn ér liú zhī duō yì qí shù yě
其为人也，贪于取与，刺此者，深而留之，多益其数也。
huáng dì yuē cì shòu rén nài hé
黄帝曰：刺瘦人奈何？
qí bó yuē shòu rén zhě pí báo sè shǎo ròu lián lián rán báo chún qīng yán qí xuè qīng qì huá yì tuō yú qì yì sǔn yú xuè cì cǐ zhě qiǎn ér jí zhī
岐伯曰：瘦人者，皮薄色少，肉廉廉然，薄唇轻言，其血清气滑，易脱于气，易损于血，刺此者，浅而疾之。
huáng dì yuē cì cháng rén nài hé
黄帝曰：刺常人奈何？
qí bó yuē shì qí bái hēi gè wèi diào zhī
岐伯曰：视其白黑，各为调之。
qí duān zhèng dūn hòu zhě qí xuè qì hé diào cì cǐ zhě wú shī cháng shù yě
其端正敦厚者，其血气和调，刺此者，无失常数也。
huáng dì yuē cì zhuàng shì zhēn gǔ zhě nài hé
黄帝曰：刺壮士真骨者奈何？
qí bó yuē cì zhuàng shì zhēn gǔ jiān ròu huǎn jié jiān jiān rán
岐伯曰：刺壮士真骨，坚肉缓节监监然。
cǐ rén zhòng zé qì sè xuè zhuó cì cǐ zhě shēn ér liú zhī duō yì qí shù
此人，重则气涩血浊，刺此者，深而留之，多益其数；
jìn zé qì huá xuè qīng cì cǐ zhě qiǎn ér jí zhī
劲则气滑血清，刺此者，浅而疾之。
huáng dì yuē cì yīng ér nài hé
黄帝曰：刺婴儿奈何？
qí bó yuē yīng ér zhě qí ròu cuì xuè shǎo qì ruò cì cǐ zhě yǐ háo zhēn qiǎn cì ér jí fā bié běn zuò bá zhēn rì zài kě yě
岐伯曰：婴儿者，其肉脆、血少、气弱，刺此者，以毫针浅刺而疾发（别本作拔）针，日再可也。
huáng dì yuē lín shēn jué shuǐ nài hé
黄帝曰：临深决水奈何？
qí bó yuē xuè qīng qì zhuó jí xiè zhī zé qì jié yān
岐伯曰：血清气浊，疾泻之则气竭焉。
huáng dì yuē xún jué jué chōng nài hé
黄帝曰：循掘决冲奈何？
qí bó yuē xuè zhuó qì sè jí xiè zhī zé jīng kě tōng yě
岐伯曰：血浊气涩，疾泻之，则经可通也。
huáng dì yuē mài xíng zhī nì shùn nài hé
黄帝曰：脉行之逆顺，奈何？
qí bó yuē shǒu zhī sān yīn cóng zàng zǒu shǒu
岐伯曰：手之三阴，从臓走手；
shǒu zhī sān yáng cóng shǒu zǒu tóu
手之三阳，从手走头；
zú zhī sān yáng cóng tóu zǒu zú
足之三阳，从头走足；
zú zhī sān yīn cóng zú zǒu fù
足之三阴，从足走腹。
huáng dì yuē shǎo yīn zhī mài dú xià xíng hé yě
黄帝曰：少阴之脉独下行，何也？
qí bó yuē bù rán
岐伯曰：不然。
fu chōng mài zhě wǔ zàng liù fǔ zhī hǎi yě wǔ zàng liù fǔ jiē bǐng yān
夫冲脉者，五脏六腑之海也，五脏六腑皆禀焉。
qí shàng zhě chū yú háng sǎng shèn zhū yáng guàn zhū jīng
其上者，出于颃颡，渗诸阳，灌诸精。
qí xià zhě zhù shǎo yīn zhī dà luò chū yú qì jiē xún yīn gǔ nèi lián rù guó zhōng fú xíng gàn gǔ nèi xià zhì nèi huái zhī hòu shǔ ér bié
其下者，注少阴之大络，出于气街，循阴股内廉入腘中，伏行骭骨内，下至内踝之后，属而别。
qí xià zhě bìng yú shǎo yīn zhī jīng shèn sān yīn
其下者，并于少阴之经，渗三阴；
qí qián zhě fú xíng chū fū shǔ xià xún fū rù dà zhǐ jiān shèn zhū luò ér wēn jī ròu
其前者，伏行出跗属，下循跗入大趾间，渗诸络而温肌肉。
gù bié luò jié zé fū shàng bù dòng bù dòng zé jué jué zé hán yǐ
故别络结则跗上不动，不动则厥，厥则寒矣。
huáng dì yuē hé yǐ míng zhī
黄帝曰：何以明之？
qí bó yuē yǐ yán dǎo zhī qiè ér yàn zhī qí fēi bì dòng rán hòu réng kě míng nì shùn zhī xíng yě
岐伯曰：以言导之，切而验之，其非必动，然后仍可明逆顺之行也。
huáng dì yuē jiǒng hū zāi
黄帝曰：窘乎哉！
shèng rén zhī wéi dào yě
圣人之为道也。
míng yú rì yuè wēi yú háo lí qí fēi fū zi shú néng dào zhī yě
明于日月，微于毫厘，其非夫子，孰能道之也。