黄帝内经 · 佚名 · Chapter 125 of 162

灵枢·顺气一日分为四时

PinyinModern Translation
Size

huáng dì yuē fu bǎi bìng zhī suǒ shǐ shēng zhě bì qǐ yú zào wēn hán shǔ fēng yǔ yīn yáng xǐ nù yǐn shí jū chǔ qì hé ér yǒu xíng de zàng ér yǒu míng yú zhī qí rán yě

黄帝曰:夫百病之所始生者,必起于燥温寒暑风雨、阴阳喜怒、饮食居处,气合而有形,得脏而有名,余知其然也。

fu bǎi bìng zhě duō yǐ dàn huì zhòu ān xī jiā yè shén hé yě

夫百病者,多以旦慧昼安,夕加夜甚,何也?

qí bó yuē sì shí zhī qì shǐ rán

岐伯曰:四时之气使然。

huáng dì yuē yuàn wén sì shí zhī qì

黄帝曰:愿闻四时之气。

qí bó yuē chūn shēng xià zhǎng qiū shōu dōng cáng shì qì zhī cháng yě rén yì yīng zhī yǐ yī rì fēn wéi sì shí cháo zé wèi chūn rì zhōng wèi xià rì rù wèi qiū yè bàn wèi dōng

岐伯曰:春生,夏长,秋收,冬藏,是气之常也,人亦应之,以一日分为四时,朝则为春,日中为夏,日入为秋,夜半为冬。

cháo zé rén qì shǐ shēng bìng qì shuāi gù dàn huì

朝则人气始生,病气衰,故旦慧;

rì zhōng rén qì zhǎng zhǎng zé shèng xié gù ān

日中人气长,长则胜邪,故安;

xī zé rén qì shǐ shuāi xié qì shǐ shēng gù jiā

夕则人气始衰,邪气始生,故加;

yè bàn rén qì rù zàng xié qì dú jū yú shēn gù shén yě

夜半人气入脏,邪气独居于身,故甚也。

huáng dì yuē yǒu shí yǒu fǎn zhě hé yě

黄帝曰:有时有反者何也?

qí bó yuē shì bù yīng sì shí zhī qì zàng dú zhǔ qí bìng zhě shì bì yǐ zàng qì zhī suǒ bù shèng shí zhě shén yǐ qí suǒ shèng shí zhě qǐ yě

岐伯曰:是不应四时之气,脏独主其病者,是必以脏气之所不胜时者甚,以其所胜时者起也。

huáng dì yuē zhì zhī nài hé

黄帝曰:治之奈何?

qí bó yuē shùn tiān zhī shí ér bìng kě yǔ qī

岐伯说:治疗时,根据时日与受病脏气的五行关系施以补泄,使病脏不被时日克伐太过,疾病就可以预期治愈。

shùn zhě wèi gōng nì zhě wèi cū

顺者为工,逆者为麤。

huáng dì yuē shàn

黄帝曰:善。

yú wén cì yǒu wǔ biàn yǐ zhǔ wǔ shū yuàn wén qí shù

余闻刺有五变,以主五输,愿闻其数。

qí bó yuē rén yǒu wǔ zàng wǔ zàng yǒu wǔ biàn wǔ biàn yǒu wǔ shū gù wǔ wǔ èr shí wǔ shū yǐ yīng wǔ shí

岐伯曰:人有五脏,五脏有五变,五变有五输,故五五二十五输,以应五时。

huáng dì yuē yuàn wén wǔ biàn

黄帝曰:愿闻五变。

qí bó yuē gān wèi mǔ cáng qí sè qīng qí shí chūn qí yīn jiǎo qí wèi suān qí rì jiǎ yǐ

岐伯曰:肝为牡藏,其色青,其时春,其音角,其味酸,其日甲乙。

xīn wèi mǔ cáng qí sè chì qí shí xià qí rì bǐng dīng qí yīn zhēng qí wèi kǔ

心为牡藏,其色赤,其时夏,其日丙丁,其音征,其味苦。

pí wèi pìn cáng qí sè huáng qí shí cháng xià qí rì wù jǐ qí yīn gōng qí wèi gān

脾为牝藏,其色黄,其时长夏,其日戊己,其音宫,其味甘。

fèi wèi pìn cáng qí sè bái qí yīn shāng qí shí qiū qí rì gēng xīn qí wèi xīn

肺为牝藏,其色白,其音商,其时秋,其日庚辛,其味辛。

shèn wèi pìn cáng qí sè hēi qí shí dōng qí rì rén guǐ qí yīn yǔ qí wèi xián

肾为牝藏,其色黑,其时冬,其日壬癸,其音羽,其味咸。

shì wèi wǔ biàn

是为五变。

huáng dì yuē yǐ zhǔ wǔ shū nài hé

黄帝曰:以主五输奈何?

yī bù quán lù zhù yuē quē qí bó yuē

(《医部全录》注曰:缺岐伯曰。

zàng zhǔ dōng dōng cì jǐng

)脏主冬,冬刺井。

sè zhǔ chūn chūn cì xíng

色主春,春刺荥。

shí zhǔ xià xià cì shū

时主夏,夏刺输。

yīn zhǔ cháng xià cháng xià cì jīng

音主长夏,长夏刺经。

wèi zhǔ qiū qiū cì hé

味主秋,秋刺合。

shì wèi wǔ biàn yǐ zhǔ wǔ shū

是谓五变,以主五输。

huáng dì yuē zhū yuán ān hé yǐ zhì liù shū

黄帝曰:诸原安和,以致六输?

qí bó yuē yuán dú bù yīng wǔ shí yǐ jīng hé zhī yǐ yīng qí shù gù liù liù sān shí liù shū

岐伯曰:原独不应五时,以经合之,以应其数,故六六三十六输。

huáng dì yuē hé wèi zàng zhǔ dōng shí zhǔ xià yīn zhǔ cháng xià wèi zhǔ qiū sè zhǔ chūn

黄帝曰:何谓脏主冬,时主夏,音主长夏,味主秋,色主春?

yuàn wén qí gù

愿闻其故。

qí bó yuē bìng zài zàng zhě qǔ zhī jǐng

岐伯曰:病在脏者,取之井。

bìng biàn yú sè zhě qǔ zhī xíng

病变于色者,取之荥。

bìng shí jiān shí shèn zhě qǔ zhī shū

病时间时甚者,取之输。

bìng biàn yú yīn zhě qǔ zhī jīng

病变于音者,取之经。

jīng mǎn ér xuè zhě bìng zài wèi

经满而血者,病在胃。

jí yǐ yǐn shí bù jié dé bìng zhě qǔ zhī yú hé gù mìng yuē wèi zhǔ hé

及以饮食不节得病者,取之于合,故命曰味主合。

shì wèi wǔ biàn yě

是谓五变也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →