huáng dì wèn yú shǎo shù yuē yǒu rén yú cǐ bìng xíng bìng lì qí nián zhī cháng shǎo děng yě yī zhī hòu bó jūn yě cu ran yù liè fēng bào yǔ huò bìng huò bù bìng huò jiē bìng huò jiē bù bìng qí gù hé yě
黄帝问于少俞曰：有人于此，并行并立，其年之长少等也，衣之厚薄均也，卒然遇烈风暴雨，或病或不病，或皆病，或皆不病，其故何也？
shǎo shù yuē dì wèn hé jí
少俞曰：帝问何急？
huáng dì yuē yuàn jǐn wén zhī
黄帝曰：愿尽闻之。
shǎo shù yuē chūn qīng fēng xià yáng fēng qiū liáng fēng dōng hán fēng
少俞曰：春青风，夏阳风，秋凉风，冬寒风。
fán cǐ sì shí zhī fēng zhě qí suǒ bìng gè bù tóng xíng
凡此四时之风者，其所病各不同形。
huáng dì yuē sì shí zhī fēng bìng rén rú hé
黄帝曰：四时之风，病人如何？
shǎo shù yuē huáng sè báo pí ruò ròu zhě bù shèng chūn zhī xū fēng
少俞曰：黄色薄皮弱肉者，不胜春之虚风。
bái sè báo pí ruò ròu zhě bù shèng xià zhī xū fēng
白色薄皮弱肉者，不胜夏之虚风。
qīng sè báo pí ruò ròu bù shèng qiū zhī xū fēng
青色薄皮弱肉，不胜秋之虚风。
chì sè báo pí ruò ròu bù shèng dōng zhī xū fēng yě
赤色薄皮弱肉，不胜冬之虚风也。
huáng dì yuē hēi sè bù bìng hu
黄帝曰：黑色不病乎？
shǎo shù yuē hēi sè ér pí hòu ròu jiān gù bù shāng yú sì shí zhī fēng
少俞曰：黑色而皮厚肉坚，固不伤于四时之风。
qí pí báo ér ròu bù jiān sè bù yī zhě cháng xià zhì ér yǒu xū fēng zhě bìng yǐ
其皮薄而肉不坚，色不一者，长夏至而有虚风者，病矣；
qí pí hòu ér jī ròu jiān zhě cháng xià zhì ér yǒu xū fēng bù bìng yǐ
其皮厚而肌肉坚者，长夏至而有虚风，不病矣。
qí pí hòu ér jī ròu jiān zhě bì zhòng gǎn yú hán wài nèi jiē rán nǎi bìng
其皮厚而肌肉坚者，必重感于寒，外内皆然，乃病。
huáng dì yuē shàn
黄帝曰：善。
huáng dì yuē fū rén zhī rěn tòng yǔ bù rěn tòng zhě fēi yǒng qiè zhī fēn yě
黄帝曰：夫人之忍痛与不忍痛（者），非勇怯之分也。
fu yǒng shì zhī bù rěn tòng zhě jiàn nán zé qián jiàn tòng zé zhǐ
夫勇士之不忍痛者，见难则前，见痛则止；
fu qiè shì zhī rěn tòng zhě wén nán zé kǒng yù tòng bù dòng
夫怯士之忍痛者，闻难则恐，遇痛不动。
fu yǒng shì zhī rěn tòng zhě jiàn nán bù kǒng yù tòng bù dòng
夫勇士之忍痛者，见难不恐，遇痛不动；
fu qiè shì zhī bù rěn tòng zhě jiàn nán yǔ tòng mù zhuǎn miàn xì bié běn zuò pàn kǒng bù néng yán shī qì jīng jì yán sè biàn huà zhà sǐ zhà shēng
夫怯士之不忍痛者，见难与痛，目转面盻（别本作盼），恐不能言，失气惊（悸），颜色变化，乍死乍生。
yú jiàn qí rán yě bù zhī qí hé yóu yuàn wén qí gù
余见其然也，不知其何由，愿闻其故。
shǎo shù yuē fu rěn tòng yǔ bù rěn tòng zhě pí fū zhī bó hòu jī ròu zhī jiān cuì huǎn jí zhī fēn yě fēi yǒng qiè zhī wèi yě
少俞曰：夫忍痛与不忍痛者，皮肤之薄厚，肌肉之坚脆、缓急之分也，非勇怯之谓也。
huáng dì yuē yuàn wén yǒng qiè zhī suǒ yóu rán
黄帝曰：愿闻勇怯之所由然。
shǎo shù yuē yǒng shì zhě mù shēn yǐ gù zhǎng chōng zhí yáng sān jiāo lǐ héng qí xīn duān zhí qí gān dà yǐ jiān qí dǎn mǎn yǐ bàng nù zé qì shèng ér xiōng zhāng gān jǔ ér dǎn héng zì liè ér mù yáng máo qǐ ér miàn cāng cǐ yǒng shì zhī yóu rán zhě yě
少俞曰：勇士者，目深以固，长冲直扬，三焦理横，其心端直，其肝大以坚，其胆满以傍，怒则气盛而胸张，肝举而胆横，眦裂而目扬，毛起而面苍，此勇士之由然者也。
huáng dì yuē yuàn wén qiè shì zhī suǒ yóu rán
黄帝曰：愿闻怯士之所由然。
shǎo shù yuē qiè shì zhě
少俞曰：怯士者，
mù dà ér bù jiǎn
目大而不减，
yīn yáng xiāng shī
阴阳相失，
qí jiāo lǐ zòng
其焦理纵，
yú duǎn ér xiǎo
?骬短而小，
gān xì huǎn
肝系缓，
qí dǎn bù mǎn ér zòng
其胆不满而纵，
cháng wèi tǐng
肠胃挺，
xié xià kōng
胁下空，
suī fāng dà nù
虽方大怒，
qì bù néng mǎn qí xiōng
气不能满其胸，
gān fèi suī jǔ
肝肺虽举，
qì shuāi fù xià
气衰复下，
gù bù néng jiǔ nù
故不能久怒，
cǐ qiè shì zhī suǒ yóu rán zhě yě
此怯士之所由然者也。
huáng dì yuē qiè shì zhī de jiǔ nù bù bì yǒng shì zhě hé zàng shǐ rán
黄帝曰：怯士之得酒，怒不避勇士者，何脏使然？
shǎo shù yuē jiǔ zhě shuǐ gǔ zhī jīng shú gǔ zhī yè yě qí qì piào hàn qí rù yú wèi zhōng zé wèi zhàng qì shàng nì mǎn yú xiōng zhōng gān fú dǎn héng dàng shì zhī shí gù bǐ yú yǒng shì qì shuāi zé huǐ
少俞曰：酒者，水谷之精，熟谷之液也，其气慓悍，其入于胃中，则胃胀，气上逆，满于胸中，肝浮胆横，当是之时，固比于勇士，气衰则悔。
yǔ yǒng shì tóng lèi bù zhī bì zhī míng yuē jiǔ bèi yě
与勇士同类，不知避之，名曰酒悖也。