huáng dì wèn yú bó gāo yuē yú wén qì yǒu nì shùn mài yǒu shèng shuāi cì yǒu dà yuē kě de wén hu
黄帝问于伯高曰：余闻气有逆顺，脉有盛衰，刺有大约，可得闻乎？
bó gāo yuē qì zhī nì shùn zhě suǒ yǐ yìng tiān de yīn yáng sì shí wǔ xíng yě
伯高曰：气之逆顺者，所以应天地、阴阳、四时、五行也。
mài zhī shèng shuāi zhě suǒ yǐ hou xuè qì zhī xū shí yǒu yú bù zú yě
脉之盛衰者，所以候血气之虚实有余不足也。
cì zhī dà yuē zhě bì míng zhī bìng zhī kě cì yǔ qí wèi kě cì yǔ qí yǐ bù kě cì yě
刺之大约者，必明知病之可刺，与其未可刺，与其已不可刺也。
huáng dì yuē hou zhī nài hé
黄帝曰：候之奈何？
bó gāo yuē bīng fǎ yuē wú yíng féng féng zhī qì wú jī táng táng zhī zhèn
伯高曰：兵法曰：“无迎逢逢之气，无击堂堂之阵。
cì fǎ yuē wú cì hè hè zhī rè wú cì lù lù zhī hàn wú cì hún hún zhī mài wú cì bìng yǔ mài xiāng nì zhě
”刺法曰：“无刺熇熇之热，无刺漉漉之汗，无刺浑浑之脉，无刺病与脉相逆者。
huáng dì yuē hou qí kě cì nài hé
黄帝曰：候其可刺奈何？
bó gāo yuē shàng gōng cì qí wèi shēng zhě yě qí cì cì qí wèi shèng zhě yě qí cì cì qí yǐ shuāi zhě yě
伯高曰：上工刺其未生者也，其次刺其未盛者也，其次刺其已衰者也。
xià gōng cì qí fāng xí zhě yě yǔ qí xíng zhī shèng zhě yě yǔ qí bìng zhī yǔ mài xiāng nì zhě yě
下工刺其方袭者也，与其形之盛者也，与其病之与脉相逆者也。
gù yuē fāng qí shèng yě wù gǎn huǐ shāng cì qí yǐ shuāi shì bì dà chāng
故曰：“方其盛也，勿敢毁伤，刺其已衰，事必大昌。
gù yuē shàng gōng zhì wèi bìng bù zhì yǐ bìng
”故曰：“上工治未病，不治已病。
cǐ zhī wèi yě
”说的就是这种情况。