huáng dì yuē yuàn wén gǔ qì yǒu wǔ wèi qí rù wǔ zàng fēn bié nài hé
黄帝曰:愿闻谷气有五味,其入五脏,分别奈何?
bó gāo yuē wèi zhě wǔ zàng liù fǔ zhī hǎi yě shuǐ gǔ jiē rù yú wèi wǔ zàng liù fǔ jiē bǐng qì yú wèi
伯高曰:胃者,五脏六腑之海也,水谷皆入于胃,五脏六腑,皆禀气于胃。
wǔ wèi gè zǒu qí suǒ xǐ gǔ wèi suān xiān zǒu gān
五味各走其所喜,谷味酸,先走肝;
gǔ wèi kǔ xiān zǒu xīn
谷味苦,先走心;
gǔ wèi gān xiān zǒu pí
谷味甘,先走脾;
gǔ wèi xīn xiān zǒu fèi
谷味辛,先走肺;
gǔ wèi xián xiān zǒu shèn
谷味咸,先走肾。
gǔ qì jīn yè yǐ xíng yíng wèi dà tōng nǎi huà zāo pò yǐ cì chuán xià
谷气津液已行,营卫大通,乃化糟粕,以次传下。
huáng dì yuē yíng wèi zhī xíng nài hé
黄帝曰:营卫之行奈何?
bó gāo yuē gǔ shǐ rù yú wèi qí jīng wēi zhě xiān chū yú wèi zhī liǎng jiāo yǐ gài wǔ zàng bié chū liǎng xíng yíng wèi zhī dào
伯高曰:谷始入于胃,其精微者,先出于胃之两焦,以溉五脏,别出两行,营卫之道;
qí dà qì zhī bó bié běn zuò tuán ér bù xíng zhě jī yú xiōng zhōng mìng yuē qì hǎi chū yú fèi xún yān hóu gù hū zé chū xī zé rù
其大气之搏(别本作抟)而不行者,积于胸中,命曰气海,出于肺,循咽喉,故呼则出,吸则入。
tiān dì zhī jīng qì qí dà shù cháng chū sān rù yī gù gǔ bù rù bàn rì zé qì shuāi yī rì zé qì shǎo yǐ
天地之精气,其大数常出三入一,故谷不入,半日则气衰,一日则气少矣。
huáng dì yuē gǔ zhī wǔ wèi kě de wén hu
黄帝曰:谷之五味,可得闻乎?
bó gāo yuē qǐng jìn yán zhī
伯高曰:请尽言之。
wǔ gǔ kāng bié běn zuò jīng jīng tóng jīng xià tóng mǐ gān má suān dà dòu xián mài kǔ huáng shǔ xīn
五谷:糠(别本作秔,秔同粳,下同)米甘,麻酸,大豆咸,麦苦,黄黍辛。
wǔ guǒ zǎo gān li suān lì xián xìng kǔ táo xīn
五果:枣甘,李酸,栗咸,杏苦,桃辛。
wǔ chù niú gān quǎn suān zhū xián yáng kǔ jī xīn
五畜:牛甘,犬酸,猪咸,羊苦,鸡辛。
wǔ cài kuí gān jiǔ suān huò xián xiè kǔ cōng xīn
五菜:葵甘,韭酸,藿咸,薤苦,葱辛。
wǔ sè huáng sè yi gān qīng sè yi suān hēi sè yi xián chì sè yi kǔ bái sè yi xīn
五色:黄色宜甘,青色宜酸,黑色宜咸,赤色宜苦,白色宜辛。
fán cǐ wǔ zhě gè yǒu suǒ yi
凡此五者,各有所宜。
wǔ yi suǒ yán wǔ sè zhě pí bìng zhě yi shí kāng bèi běn zuò jīng mǐ fàn niú ròu zǎo kuí
五宜:所言五色者,脾病者,宜食糠(被本作秔)米饭、牛肉、枣、葵;
xīn bìng zhě yi shí mài yáng ròu xìng xiè
心病者,宜食麦、羊肉、杏、薤;
shèn bìng zhě yi shí dà dòu huáng juàn zhū ròu lì huò
肾病者,宜食大豆黄卷、猪肉、栗、藿;
gān bìng zhě yi shí má quǎn ròu li jiǔ
肝病者,宜食麻、犬肉、李、韭;
fèi bìng zhě yi shí huáng shǔ jī ròu táo cōng
肺病者,宜食黄黍、鸡肉、桃、葱。
wǔ jìn gān bìng jìn xīn xīn bìng jìn xián pí bìng jìn suān shèn bìng jìn gān fèi bìng jìn kǔ
五禁:肝病禁辛,心病禁咸,脾病禁酸,肾病禁甘,肺病禁苦。
gān sè qīng yi shí gān kāng bié běn zuò jīng mǐ fàn niú ròu zǎo kuí jiē gān
肝色青,宜食甘,糠(别本作秔)米饭、牛肉、枣、葵皆甘。
xīn sè chì yi shí suān quǎn ròu má li jiǔ jiē suān
心色赤,宜食酸,犬肉、麻、李、韭皆酸。
pí huáng sè yi shí xián dà dòu zhū ròu lì huò jiē xián
脾黄色,宜食咸,大豆、猪肉、栗、藿皆咸。
fèi bái sè yi shí kǔ mài yáng ròu xìng xiè jiē kǔ
肺白色,宜食苦,麦、羊肉、杏、薤皆苦。
shèn sè hēi yi shí xīn huáng shǔ jī ròu táo cōng jiē xīn
肾色黑,宜食辛,黄黍、鸡肉、桃、葱皆辛。