huáng dì wèn qí bó yuē yú yù wú shì sè chí mài dú diào qí chǐ yǐ yán qí bìng cóng wài zhī nèi wèi zhī nài hé
黄帝问岐伯曰：余欲无视色持脉，独调其尺，以言其病，从外知内，为之奈何？
qí bó yuē shěn qí chǐ zhī huǎn jí xiǎo dà huá sè ròu zhī jiān cuì ér bìng xíng dìng yǐ
岐伯曰：审其尺之缓急、小大、滑涩，肉之坚脆，而病形定矣。
shì rén zhī mù kē shàng wēi yōng yī bù quán lù zhù tóng yōng rú xīn wò qǐ zhuàng qí jǐng mài dòng shí hāi àn qí shǒu zú shàng yǎo ér bù qǐ zhě fēng shuǐ fū zhàng yě
视人之目窠上微痈（《医部全录》注：同壅），如新卧起状，其颈脉动，时咳，按其手足上，窅而不起者，风水肤胀也。
chǐ fū huá qí nào zé zhě fēng yě
尺肤滑，其淖泽者，风也。
chǐ ròu ruò zhě xiè yì ān wò tuō ròu zhě hán rè bù zhì
尺肉弱者，解㑊，安卧，脱肉者，寒热不治。
chǐ fū huá ér zé zhī zhě fēng yě
尺肤滑而泽脂者，风也。
chǐ fū sè zhě fēng bì yě
尺肤涩者，风痹也。
chǐ fū cū rú kū yú zhī lín zhě shuǐ yì yǐn yě
尺肤麤如枯鱼之鳞者，水泆饮也。
chǐ fū rè shén mài shèng zào zhě bìng wēn yě
尺肤热甚，脉盛躁者，病温也；
qí mài shèn ér huá zhě bìng qiě chū yě
其脉甚而滑者，病且出也。
chǐ fū hán qí mài xiǎo zhě xiè shǎo qì yě
尺肤寒，其脉小者，泄、少气（也）。
chǐ fū jù rán xiān rè hòu hán zhě hán rè yě
尺肤炬然，先热后寒者，寒热也。
chǐ fū xiān hán jiǔ dà zhī ér rè zhě yì hán rè yě
尺肤先寒，久大之而热者，亦寒热也。
zhǒu suǒ dú rè zhě yāo yǐ shàng rè
肘所独热者，腰以上热；
shǒu suǒ dú rè zhě yāo yǐ xià rè
手所独热者，腰以下热。
zhǒu qián dú rè zhě yīng qián rè
肘前独热者，膺前热；
zhǒu hòu dú rè zhě jiān bèi rè
肘后独热者，肩背热。
bì zhōng dú rè zhě yāo fù rè
臂中独热者，腰腹热；
zhǒu hòu cū yǐ xià sān sì cùn rè zhě cháng zhōng yǒu chóng
肘后麤，以下三四寸热者，肠中有虫。
zhǎng zhōng rè zhě fù zhōng rè
掌中热者，腹中热；
zhǎng zhōng hán zhě fù zhōng hán
掌中寒者，腹中寒。
yú shàng bái ròu yǒu qīng xuè mài zhě wèi zhōng yǒu hán
鱼上白肉有青血脉者，胃中有寒。
chǐ jù rán rè rén yíng dà zhě dāng duó xuè
尺炬然热，人迎大者，当夺血。
chǐ jiān dà jiān dà bié běn zuò jǐn rén yíng mài xiǎo shén zé shǎo qì
尺坚大（坚大，别本作紧），（人迎）脉小甚，（则）少气；
mán yǒu jiā lì sǐ
悗有加，立死。
mù chì sè zhě bìng zài xīn bái zài fèi qīng zài gān huáng zài pí hēi zài shèn
目赤色者病在心，白在肺，青在肝，黄在脾，黑在肾。
huáng sè bù kě míng zhě bìng zài xiōng zhōng
黄色不可名者，病在胸中。
zhěn mù tòng chì mài cóng shàng xià zhě tài yáng bìng
诊目痛，赤脉从上下者，太阳病；
cóng xià shàng zhě yáng míng bìng
从下上者，阳明病；
cóng wài zǒu nèi zhě shào yáng bìng
从外走内者，少阳病。
zhěn hán rè chì mài shàng xià zhì tóng zǐ jiàn yī mài yī suì sǐ
诊寒热，赤脉上下至瞳子，见一脉一岁死；
jiàn yī mài bàn yī suì bàn sǐ
见一脉半，一岁半死；
jiàn èr mài èr suì sǐ
见二脉，二岁死；
jiàn èr mài bàn èr suì bàn sǐ
见二脉半，二岁半死；
jiàn sān mài sān suì sǐ
见三脉，三岁死。
zhěn qǔ chǐ tòng àn qí yáng zhī lái yǒu guò zhě dú rè zài zuǒ zuǒ rè zài yòu yòu rè zài shàng shàng rè zài xià xià rè
诊龋齿痛，按其阳之来，有过者独热，在左左热，在右右热，在上上热，在下下热。
zhěn xuè mài zhě duō chì duō rè duō qīng duō tòng duō hēi wéi jiǔ bì duō chì duō hēi duō qīng jiē jiàn zhě hán rè
诊血脉者，多赤多热，多青多痛，多黑为久痹，多赤、多黑、多青皆见者，寒热。
shēn tòng ér sè wēi huáng chǐ gòu huáng zhǎo jiǎ shàng huáng huáng dǎn yě
身痛而色微黄，齿垢黄，爪甲上黄，黄疸也。
ān wò xiǎo biàn huáng chì mài xiǎo ér sè zhě bù shì shí
安卧，小便黄赤，脉小而涩者不嗜食。
rén bìng qí cùn kǒu zhī mài yú rén yíng zhī mài xiǎo dà děng jí qí fú chén děng zhě bìng nán yǐ yě
人病，其寸口之脉，与人迎之脉小大等，及其浮沉等者，病难已也。
nǚ zǐ shǒu shǎo yīn mài dòng shèn zhě rèn zi
女子手少阴脉动甚者，妊子。
yīng ér bìng qí tóu máo jiē nì shàng zhě bì sǐ
婴儿病，其头毛皆逆上者必死。
ěr jiān qīng mài qǐ zhě chè tòng
耳间青脉起者掣痛。
dà biàn chì bàn sūn xiè mài xiǎo zhě shǒu zú hán nán yǐ
大便赤瓣，飧泄，脉小者，手足寒，难已；
sūn xiè mài xiǎo shǒu zú wēn xiè yì yě
飧泄，脉小，手足温，泄易也。
sì shí zhī biàn hán shǔ zhī shèng zhòng yīn bì yáng chóng yáng bì yīn
四时之变，寒暑之胜，重阴必阳，重阳必阴。
gù yīn zhǔ hán yáng zhǔ rè gù hán shén zé rè rè shén zé hán gù yuē hán shēng rè rè shēng hán cǐ yīn yáng zhī biàn yě
故阴主寒，阳主热，故寒甚则热，热甚则寒，故曰：“寒生热，热生寒”，此阴阳之变也。
gù yuē dōng shāng yú hán chūn shēng bìng bié běn zuò dān rè
故曰：“冬伤于寒，春生病（别本作瘅）热；
chūn shāng yú fēng xià shēng sūn bié běn zuò hòu xiè cháng pì bié běn zuò pì xià shāng yú shǔ qiū shēng jiē nüè
春伤于风，夏生飧（别本作后）泄肠僻（别本作澼），夏伤于暑，秋生痎疟；
qiū shāng yú shī dōng shēng ké sòu
秋伤于湿，冬生咳嗽。
shì wèi sì shí zhī xù yě
”是谓四时之序也。