huáng dì wèn yuē zhěn yào hé rú
黄帝问曰:诊要何如。
qí bó duì yuē zhēng yuè èr yuè tiān qì shǐ fāng fàng de tōng jiǎ zì dì qì shǐ fā rén qì zài gān
岐伯对曰:正月二月,天气始方(放的通假字),地气始发,人气在肝。
sān yuè sì yuè tiān qì zhèng fāng fàng de tōng jiǎ zì dì qì dìng fā rén qì zài pí àn tài sù wèi xīn
三月四月,天气正方(放的通假字),地气定发,人气在脾(按《太素》为心)。
wǔ yuè liù yuè tiān qì shèng dì qì gāo rén qì zài tóu àn tài sù wèi pí
五月六月,天气盛,地气高,人气在头(按《太素》为脾)。
qī yuè bā yuè yīn qì shǐ shā rén qì zài fèi àn tài sù wèi wèi
七月八月,阴气始杀,人气在肺(按《太素》为胃)。
jiǔ yuè shí yuè yīn qì shǐ bīng dì qì shǐ bì rén qì zài xīn àn tài sù wèi fèi
九月十月,阴气始冰,地气始闭,人气在心(按《太素》为肺)。
shí yī yuè shí èr yuè bīng fù dì qì hé rén qì zài shèn
十一月十二月,冰复,地气合,人气在肾。
gù chūn cì sàn shù jí yǔ fēn lǐ xuè chū ér zhǐ shèn zhě chuán qì jiān zhě huán yě
故春刺散俞,及与分理,血出而止,甚者传气,间者环也。
xià cì luò shù jiàn xuè ér zhǐ jìn qì bì huán tòng bìng bì xià
夏刺络俞,见血而止,尽气闭环,痛病必下。
qiū cì pí fū xún lǐ shàng xià tóng fǎ shén biàn ér zhǐ
秋刺皮肤,循理,上下同法,神变而止。
dōng cì shù qiào yú fēn lǐ shèn zhě zhí xià jiān zhě sàn xià
冬刺俞窍于分理,甚者直下,间者散下。
chūn xià qiū dōng gè yǒu suǒ cì fǎ qí suǒ zài
春夏秋冬,各有所刺,法其所在。
chūn cì xià fēn mài luàn qì wēi rù yín gǔ suǐ bìng bù néng yù lìng rén bù shì shí yòu qiě shǎo qì
春刺夏分,脉乱气微,入淫骨髓,病不能愈,令人不嗜食,又且少气。
chūn cì qiū fēn jīn luán nì qì huán wèi ké sòu bìng bù yù lìng rén shí jīng yòu qiě kū
春刺秋分,筋挛逆气,环为咳嗽,病不愈,令人时惊,又且哭。
chūn cì dōng fēn xié qì zhe zàng lìng rén zhàng bìng bù yù yòu qiě yù yán yǔ
春刺冬分,邪气着脏,令人胀,病不愈,又且欲言语。
xià cì chūn fēn bìng bù yù lìng rén jiě duò
夏刺春分,病不愈,令人解堕。
xià cì qiū fēn bìng bù yù lìng rén xīn zhōng yù wú yán tì tì rú rén jiāng bǔ zhī
夏刺秋分,病不愈,令人心中欲无言,惕惕如人将捕之。
xià cì dōng fēn bìng bù yù lìng rén shǎo qì shí yù nù
夏刺冬分,病不愈,令人少气,时欲怒。
qiū cì chūn fēn bìng bù yǐ lìng rén tì rán yù yǒu suǒ wèi qǐ ér wàng zhī
秋刺春分,病不已,令人惕然,欲有所为,起而忘之。
qiū cì xià fēn bìng bù yǐ lìng rén yì shì wò yòu qiě shàn mèng
秋刺夏分,病不已,令人益嗜卧,又且善梦。
qiū cì dōng fēn bìng bù yǐ lìng rén sǎ sǎ shí hán
秋刺冬分,病不已,令人洒洒时寒。
dōng cì chūn fēn bìng bù yǐ lìng rén yù wò bù néng mián mián ér yǒu jiàn
冬刺春分,病不已,令人欲卧不能眠,眠而有见。
dōng cì xià fēn bìng bù yù qì shàng fā wèi zhū bì
冬刺夏分,病不愈,气上,发为诸痹。
dōng cì qiū fēn bìng bù yǐ lìng rén shàn kě
冬刺秋分,病不已,令人善渴。
fán cì xiōng fù zhě bì bì wǔ zàng
凡刺胸腹者,必避五脏。
zhōng xīn zhě huán sǐ
中心者环死;
cì zhòng gān wǔ rì sǐ
(刺中肝,五日死;
zhōng pí zhě wǔ rì sǐ
)中脾者,五日死;
zhōng shèn zhě qī rì sǐ
中肾者七日死;
zhōng fèi zhě wǔ rì sǐ
中肺者五日死;
zhōng lì zhě jiē wèi shāng zhōng qí bìng suī yù bù guò yī suì bì sǐ
中鬲者皆为伤中,其病虽愈,不过一岁必死。
cì bì wǔ zàng zhě zhī nì cóng yě
刺避五脏者,知逆从也。
suǒ wèi cóng zhě lì yǔ pí shèn zhī chù bù zhī zhě fǎn zhī
所谓从者,鬲与脾肾之处,不知者反之。
cì xiōng fù zhě bì yǐ bù jiǎo zhe zhī nǎi cóng dān bù shàng cì
刺胸腹者,必以布憿着之,乃从单布上刺。
cì zhī bù yù fù cì
刺之不愈复刺。
cì zhēn bì sù cì zhǒng yáo zhēn jīng cì wù yáo cǐ cì zhī dào yě
刺针必肃,刺肿摇针,经刺勿摇,此刺之道也。
dì yuē yuàn wén shí èr jīng mài zhī zhōng nài hé
帝曰:愿闻十二经脉之终奈何?
qí bó yuē tài yáng zhī mài qí zhōng yě dài yǎn fǎn zhé chì zòng qí sè bái jué hàn nǎi chū chū zé sǐ yǐ
岐伯曰:太阳之脉,其终也,戴眼、反折、瘛疭,其色白,绝汗乃出,出则死矣。
shǎo yáng zhōng zhě ěr lóng bǎi jié jiē zòng mù qióng jué xì
少阳终者,耳聋,百节皆纵,目睘绝系。
jué xì yī rì bàn sǐ qí sǐ yě sè xiān qīng bái nǎi sǐ yǐ
绝系一日半死,其死也,色先青,白乃死矣。
yáng míng zhōng zhě kǒu mù dòng zuò shàn jīng wàng yán sè huáng qí shàng xià jīng shèng bù rén zé zhōng yǐ
阳明终者,口目动作,善惊妄言,色黄,其上下经盛,不仁则终矣。
shǎo yīn zhōng zhě miàn hēi chǐ zhǎng ér gòu fù zhàng bì shàng xià bù tōng ér zhōng yǐ
少阴终者,面黑齿长而垢,腹胀闭,上下不通而终矣。
tài yīn zhōng zhě fù zhàng bì bù dé xi shàn ǎi shàn ǒu ǒu zé nì nì zé miàn chì bù nì zé shàng xià bù tōng bù tōng zé miàn hēi pí máo jiāo ér zhōng yǐ
太阴终者,腹胀闭,不得息,善噫善呕,呕则逆,逆则面赤,不逆则上下不通,不通则面黑,皮毛焦而终矣。
jué yīn zhōng zhě zhōng rè yì gàn shàn ruò xīn fán shén zé shé juǎn luǎn shàng suō ér zhōng yǐ
厥阴终者,中热嗌干,善溺心烦,甚则舌卷,卵上缩而终矣。
cǐ shí èr jīng zhī suǒ bài yě
此十二经之所败也。